jedynowładczyni

→ jedynowładca; jednowładczyni


SJP.pl


jedynowładnie

→ jedynowładny


SJP.pl

Patrz:

jedynowładny

jedynowładztwo

forma rządów, w której nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autokracja, autarchia, jednowładztwo


SJP.pl


jedyny

1. tylko jeden, tylko ten, niemający poza sobą innego; wyłączny;
2. niemający sobie równego; najwłaściwszy, najlepszy;
3. najmilszy ze wszystkich; ukochany, najdroższy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) istniejący tylko w jednym egzemplarzu

 (1.2) wyjątkowy, szczególny, niepowtarzalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wojnie straciła swojego jedynego syna.

 (1.1) Jedynym kablem w budynku był metalowy przewód do słuchawki archaicznego telefonu na kartę magnetyczną, do którego wciąż była kolejka.

 (1.2) Jesteś dla mnie jedyny.

 (1.2) Jedyna rzecz na jaką od ciebie czekałem to zwykłe ludzkie „przepraszam”, ale w tysiącach słów słownika, w nutach piosenek i kadrach filmów nie pojawiło się ono ani razu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃nɨ, AS: i ̯edỹny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedyne n., jednostka ż., jedność, jedynka, jeden

 licz. jeden

 przym. pojedynczy

 zaim. jeden

 partyk. jedynie

Wiktionary


jedysan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna na południowo-zachodniej Ukrainie i Mołdawii, położona nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Jedysan (rum. "Edisan", ukr. "Єдисан") – kraina historyczna na południowo-zachodniej Ukrainie i Mołdawii, położona nad Morzem Czarnym. Centrami tego regionu były Chadżybej (współcześnie Odessa) i Oczaków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwierzchnictwo Litwy nad Jedysanem, czyli nadczarnomorską krainą między Dnieprem i Dniestrem było czysto teoretyczne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedysański

Wiktionary


jedysański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jedysanem, dotyczący Jedysanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jedysan m.

Wiktionary


jedyńce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnej Mołdawii;

Wiktionary

Jedyńce (rum. Edineț) – miasto w północnej Mołdawii, 22 tysięcy mieszkańców (2006). Stolica rejonu Jedyńce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jedyniecki

Wiktionary


jedza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. przest. jedzenie

Wiktionary


jedzbark

wieś w woj. warmińsko-mazurskim


SJP.pl

Jedzbark (dawniej "Jecpark", niem. "Hirschberg") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jedzbark, po jej zniesieniu w gromadzie Barczewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


jedzenie

to, czym się żywią organizmy żywe; pokarm, żywność, pożywienie, jadło, strawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś, co można jeść; żywność, pokarm

 (1.2) spożywanie pokarmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lodówka jest pełna jedzenia.

 (1.2) Ważne jest regularne jedzenie posiłków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: i ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zdrobn. jedzonko; zobacz też: więcej w haśle jeść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywność, pożywienie; przest. jadło; pot. żarcie, papu, wałówa, wałówka; kraków|amciu., gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk jodło

 (1.2) spożywanie, konsumpcja

Wiktionary


jedzenioholiczka

kobieta objadająca się z przyczyn psychologicznych


SJP.pl


jedzenioholik

osoba objadająca się z przyczyn psychologicznych


SJP.pl


jedzenioholizm

objadanie się z przyczyn psychologicznych


SJP.pl


jedzeniowy

przymiotnik od: jedzenie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jedzeniem, dotyczący jedzenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalny mrz., jedzenie n., podjadanie n., zjedzenie n., jadalność ż.

 czas. jeść ndk., zjeść dk., jadać ndk.

 przym. jadalny

Wiktionary


jedziniak

nazwisko


SJP.pl


jedziny

przymiotnik

 (1.1) stpol. jedyny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈd͡ʑĩnɨ, AS: i ̯ėʒ́ĩny

Wiktionary


jedzonko

zdrobnienie od: jedzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. jedzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem kolejna porcja jedzonka w południe i jeszcze raz wieczorem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalność ż., jadalnia ż.

 czas. jadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papu

Wiktionary


jeep

[czytaj: dżip] dżip;
1. samochód terenowy;
2. wojskowy samochód osobowy; łazik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zob. dżip.

Wiktionary

Jeep – amerykański producent samochodów osobowych i specjalistycznych, z siedzibą w Toledo w stanie Ohio, działający od 1963 roku. Należy do międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: d͡ʒʲip, AS: ǯʹip

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samochód terenowy

Wiktionary


jeepney

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środek transportu zbiorowego na Filipinach;

Wiktionary

Jeepney – popularny środek transportu zbiorowego na Filipinach oraz symbol filipińskiej kultury. Jest to rodzaj samochodu terenowego z wieloma dekoracjami i jaskrawymi kolorami. Jeepneye powstały z przerobionych amerykańskich terenówek wojskowych pozostawionych na Filipinach po II wojnie światowej.

Wikipedia


jeff

imię


SJP.pl

Jeff – album studyjny brytyjskiego muzyka Jeffa Becka. Wydawnictwo ukazało się 5 sierpnia 2003 roku nakładem wytwórni muzycznej Epic Records. Nagrania zostały zarejestrowane w Cell Labs w Nowym Jorku, FRS, Metropolis Studios w Londynie, Apollo Control oraz BFD Studios. Produkcji podjęli się sam Jeff Beck, a także Andy Wright, Apollo 440, Me One oraz Dean Garcia.

Wikipedia


jefferson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – imię angielskie
  • Thomas Jefferson (1743–1826) – trzeci prezydent Stanów Zjednoczonych
  • Jefferson (proponowany stan)
  • Jefferson – rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Missouri
  • Jefferson (Jefferson Vieira da Silva, ur. 1970) – piłkarz brazylijski
  • Jefferson (Jefferson de Oliveira Galvão, ur. 1983) – brazylijski piłkarz
  • Jefferson (Jefferson Lopes Faustino, ur. 1988) – brazylijski piłkarz
  • Jefferson (Jefferson Andrade Siqueira, ur. 1988) – brazylijski piłkarz
  • Jefferson Park w Chicago
  • Jefferson – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Jackson
  • Jefferson – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Greene
  • Jefferson – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Jefferson

Wikipedia


jeffersoński

→ Jefferson City [czytaj: dżefersoński]


SJP.pl


jeffrey

Jeffrey – amerykańska tragikomedia filmowa z 1995 roku, nakręcona przez Christophera Ashleya na podstawie sztuki teatralnej z off-Broadwayu pod tym samym tytułem.

Wikipedia


jeger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Mazury. myśliwy

Wiktionary


jegginsy

[czytaj: dżeginsy] dżinsowe legginsy


SJP.pl


jegier

1. żołnierz lekkiej piechoty niemieckiej, walczącej w czasie wojny trzydziestoletniej;
2. żołnierz specjalnej formacji strzelców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników

Wiktionary


jegiermajster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. łowczy, w szczególności na dworze carów rosyjskich

 (1.2) daw. wojsk. naczelnik jegrów

Wiktionary


jegiery

dawniej: ciepła bielizna trykotowa


SJP.pl


jeglica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drut do robótek ręcznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jegła ż.

Wiktionary


jegliński

nazwisko


SJP.pl


jego

zaimek osobowy


SJP.pl

zaimek dzierżawczy

 (1.1) 3. os. lp., rodzaj męski

 (1.2) 3. os. lp., rodzaj nijaki

forma zaimka.

 (2.1) D. i B. od: on

 (2.2) D. od: ono

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Możesz mi dać jego numer telefonu?

 (1.2) Widzisz to dziecko? Jego spodnie są podarte.

 (2.1) Jego nie było dziś w pracy.

 (2.1) Widziałam tam jego, a nie ciebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛɡɔ, AS: i ̯ego

Wiktionary


jegomościny

dawniej: należący do jegomościa


SJP.pl


jegomość

ktoś bliżej nieznany, jakiś człowiek, osobnik, gość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jakiś bliżej nieznany mężczyzna

 (1.2) daw. zwrot używany w stosunku do księdza lub osoby szlacheckiego pochodzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] pan Miecznik sandomierski siwą pokręcając czupryną ciągnął smacznie węgrzyna i rozprawiał o wielkim feście na dworze króla jegomości — […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈɡɔ̃mɔɕt͡ɕ, AS: i ̯egõmość

Wiktionary


jegor

obce imię męskie


SJP.pl


jegorjewsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, położone na południowy wschód od Moskwy;

Wiktionary

Jegorjewsk ( Егорьевск) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, 114 km na południowy wschód od Moskwy. W październiku 2021 liczyło 71 686 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jegorjewski

Wiktionary


jegorjewski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jegorjewskiem, dotyczący Jegorjewska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jegorjewsk mrz.

Wiktionary


jegorłyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, na Przedkaukaziu, uchodzi do Manycza

Wiktionary


jegoż

wzmocnione "jego"; jegóż


SJP.pl


jegóż

wzmocnione "jego"; jegoż


SJP.pl


jegła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. igła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeglica ż.

Wiktionary


jegłownik

wieś w Polsce


SJP.pl

Jegłownik (niem. "Fichthorst") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie, na obszarze Żuław Elbląskich, przy trasie drogi krajowej nr 22.

Wieś okręgu sędziego ziemskiego Elbląga w XVII i XVIII wieku. W latach 1945–1954 wieś była siedzibą gminy Jegłownik. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jegłownik. W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

Wikipedia


jehowa

potocznie: świadek Jehowy; jehowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. imię Boga Biblii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt także nie wydawał się żałować owych egipskich synów pierworodnych, których Jehowa uśmiercił, aby złamać opór ich ojców, wzbraniających Żydom wyjścia z Egiptu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jahwe mos., jahwizm n./mzw./mos./mrz./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jahwe

Wiktionary


jehowicki

→ jehowita


SJP.pl

Patrz:

jehowita

jehowita

członek chrześcijańskiego ruchu religijnego założonego w USA w 1872 roku przez Charlesa Taze Russela, przekształconego w 1931 w Zrzeszenie Świadków Jehowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek związku wyznaniowego o podłożu chrześcijańskim (przez wielu uznawanego za sektę), który głosi, że jedynym Bogiem jest Jehowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jahwe mos., jahwizm n./mzw./mos./mrz./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jehowa, świadek Jehowy

Wiktionary


jehowitka

→ jehowita


SJP.pl

Patrz:

jehowita

jehowy

potocznie: świadek Jehowy; jehowy


SJP.pl


jehuda

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jehuda Ben-Me’ir
  • Jehuda Gilad
  • Jehuda Harel
  • Jehuda Lancry
  • Jehuda Lejb Majmon
  • Awraham-Jehuda Goldrat
  • Cewi Jehuda
  • Chajjim Jehuda
  • Jisra’el Bar-Jehuda

Wikipedia


jeir

imię męskie


SJP.pl


jej

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, ojeju, jejciu, jejku


SJP.pl

zaimek dzierżawczy

 (1.1) 3. os. lp., rodzaj żeński

forma zaimka.

 (2.1) D. i C. od: ona

wykrzyknik

 (3.1) zob. ojej.

Wiktionary

Jej ( Ей) – wieś (dieriewnia) w Rosji, w obwodzie irkuckim, w Ust-Ordyńsko-Buriackim Okręgu Autonomicznym, w rejonie nukuckim. W 2021 liczyła 162 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Możesz mi dać jej numer telefonu?

 (2.1) Moja żona jest bardzo uczuciowa – gdy oglądamy romanse zawsze zbiera się jej na płacz.

 (2.1) Jej nie było dziś w pracy.

 (3.1) Jej, zapomniałam wyłączyć żelazko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇j, AS: i ̯ėi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) reg. śl. ji

Wiktionary


jeja

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; jej, jejciu, ojeju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, uchodzi do Morza Czarnego

Wiktionary


jejciu

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, ojeju, jejku


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający różne emocje, np. zdziwienie, przerażenie, zakłopotanie, zaskoczenie itp., stosowany często dla wzmocnienia wypowiedzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, jej, joj, jejku

Wiktionary


jejkowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś oraz gmina położona w południowej Polsce; ,

Wiktionary

Jejkowice ( "Jeykowitz", daw. "Jajkowice") – wieś w Polsce, na Górnym Śląsku w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Jejkowice.

W latach 1954–1972 wieś należała gromady Jejkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urodził się w Jejkowicach na Górnym Śląsku.

Wiktionary


jejkowicki

→ Jejkowice


SJP.pl

Patrz:

Jejkowice

jejku

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, ojeju


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający różne emocje, np. zdziwienie, przerażenie, zakłopotanie, zaskoczenie itp., stosowany często dla wzmocnienia wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie znoszę takich okrzyków jak „łiii”, „jejku”, „juhu” i tak dalej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, jej, jejciu, joj

Wiktionary


jejmość

1. nieznana bliżej kobieta, jakaś ona;
2. dawniej: grzecznościowy tytuł, stosowany w odniesieniu do kobiet pochodzenia szlacheckiego, zwłaszcza starszych; waszmość pani, acani


SJP.pl


jejsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim;

Wiktionary

Jejsk ( Ейск) – miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim. Około 83,1 tys. mieszkańców (2021). Znajduje się tam uzdrowisko oraz kąpielisko morskie. Do 1918 działała w Jejsku linia tramwaju parowego. Miasto zostało założone w 1848 przez księcia Michała Woroncowa z polecenia cara.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jejski

Wiktionary


jejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jejskiem, dotyczący Jejska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jejsk mrz.

Wiktionary


jeju

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku, ojeju


SJP.pl


jejuniu

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, ojeju, jejusiu, ojejuniu, ojejusiu


SJP.pl


jejusiu

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, ojeju, jejuniu, ojejuniu, ojejusiu


SJP.pl


jejuśku

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. bezradność, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp.; ojej, ojejej, ojejku, jej, jejciu, jejku, jeju, ojeju


SJP.pl


jejże

wzmocnione "jej"


SJP.pl


jeka

nazwisko


SJP.pl


jekaterynburczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jekaterynburga; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wokół wznosiły się kamienne łuki z wygrawerowanymi liczbami od 1979 do 1989. Każda oznaczała kolejny rok wojny. Na nich, drobnym maczkiem wykuto nazwiska poległych jekaterynburczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynburg mrz.

:: fż. jekaterynburka ż.

 przym. jekaterynburski

Wiktionary


jekaterynburg

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Wiktionary

Jekaterynburg ( Екатеринбург, "Jekatierinburg") – miasto w azjatyckiej części Rosji położone po wschodniej stronie środkowego Uralu, w obwodzie swierdłowskim, nad rzeką Iset. W latach 1924–1991 nosiło nazwę Swierdłowsk ( Свердловск) na cześć bolszewickiego przywódcy Jakowa Swierdłowa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jekaterynburczyk mos., jekaterynburka ż.

 przym. jekaterynburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. stolica Uralu; hist. Swierdłowsk (1924-1991); daw. Ekaterynburg

Wiktionary


jekaterynburka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jekaterynburga; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynburg mrz.

:: fm. jekaterynburczyk mos.

 przym. jekaterynburski

Wiktionary


jekaterynburski

→ Jekaterynburg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jekaterynburgiem, dotyczący Jekaterynburga

Wiktionary

Patrz:

Jekaterynburg

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynburg m., jekaterynburczyk mos., jekaterynburka ż.

Wiktionary


jekaterynodar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Krasnodar, oficjalna nazwa przed 1920 rokiem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jekaterynodarski

Wiktionary


jekaterynodarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Jekaterynodarem, dotyczący Jekaterynodaru (współcz. Krasnodar)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynodar mrz.

Wiktionary


jekaterynosław

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim dla okresu 1787–1796 oraz 1802–1926);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jekaterynosławski, katerynosławski, ekaterynosławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geogr. Dniepr (od 2016), hist. Noworosyjsk (1796-1802), Dniepropietrowsk (1926-1991), hist. war. Ekaterynosław, hist. war. rzad. Katarynosław, Katerynosław

Wiktionary


jekaterynosławski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Jekaterynosławiem, dotyczący Jekaterynosławia (współcz. miasto Dniepr)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jekaterynosław mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. ekaterynosławski

Wiktionary


jekawizm

właściwość fonetyczna niektórych chorwackich dialektów, w których historyczną samogłoskę "ĕ" wymawia się jak "je"


SJP.pl


jeke

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. środ. Żyd, imigrant z Niemiec w Brytyjskim Mandacie Palestyny

Wiktionary


jelarang

gatunek ssaka z rodziny wiewiórkowatych; wiewióra czarna


SJP.pl


jelcyn

nazwisko, np. Borys Jelcyn (1931-2007), polityk rosyjski, w latach 1991-1999 prezydent Federacji Rosyjskiej


SJP.pl


jelcynowski

taki jak u Borysa Jelcyna, charakterystyczny dla Borysa Jelcyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. polit. dotyczący rządów i polityki Borysa Jelcyna

przymiotnik jakościowy

 (2.1) hist. polit. charakterystyczny dla rządów i polityki Borysa Jelcyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelcyn mos./ż.

Wiktionary


jelcz

marka samochodów i firma (dawniej Jelczańskie Zakłady Samochodowe)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód, autobus lub trolejbus marki Jelcz

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do akcji gaśniczej zadysponowano dwa jelcze oraz mana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelcz mrz., jelczanin mos., jelczanka ż.

 przym. jelczański

Wiktionary


jelcz-laskowice

miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim


SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jelcz-Laskowice – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, siedziba gminy Jelcz-Laskowice należące do aglomeracji wrocławskiej. Leży na prawym brzegu Odry w odległości 22 km od Wrocławia i 57 km od Opola. Przez miasto przepływa również mniejsza rzeka – Młynówka Jelecka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɛlt͡ʃ‿laskɔˈvʲit͡sɛ, AS: i ̯elč‿laskovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jelczański

Wiktionary


jelczanin

mieszkaniec Jelcza-Laskowic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jelcza

 (1.2) osoba pochodząca z Jelcza, urodzona w Jelczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wuj Ginter był rodowitym jelczaninem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jelcz mrz., Jelcz mrz.

:: fż. jelczanka ż.

 przym. jelczański

Wiktionary


jelczanka

mieszkanka Jelcza-Laskowic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jelcza

 (1.2) kobieta pochodząca z Jelcza, urodzona w Jelczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Barbara i Grażyna są rodowitymi jelczankami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jelcz mrz., Jelcz mrz.

:: fm. jelczanin mos.

 przym. jelczański

Wiktionary


jelczański

dotyczący Jelcza (miejscowości), związany z Jelczem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Jelcza, związany z Jelczem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyprodukowano je w jelczańskich zakładach w 1985 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jelcz mrz., Jelcz mrz., jelczanin mos., jelczanka ż.

Wiktionary


jelec

1. ryba z rodziny karpiowatych;
2. część rękojeści broni białej osłaniająca rękę; garda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pałąk, który oddziela rękojeść miecza od ostrza, chroniąc dłoń;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. nazwa systematyczna|Leuciscus|ref=tak., rodzaj ryb słodkowodnych z rodziny karpiowatych

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: jelca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Jelec – generał wojsk koronnych, podczaszy przemyski, zm. 1722
  • jelec – element budowy broni białej służący do ochrony dłoni
  • Jelec – polski herb szlachecki
  • jelec – ryba z rodziny karpiowatych:
    • jelec adriatycki (Leuciscus svallize)
    • jelec cetiński (Leuciscus ukliva)
    • jelec chorwacki (Leuciscus polylepis)
    • jelec Danilewskiego (Leuciscus danilewskii)
    • jelec nadkamiennik (Leuciscus souffia)
    • jelec neretwiański (Leuciscus microlepis)
    • jelec pospolity (Leuciscus leuciscus)
  • Jelec – miasto w Rosji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɛlɛt͡s, AS: i ̯elec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jelcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garda

Wiktionary


jelecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jelcem, dotyczący Jelca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelec mrz.

Wiktionary


jelena

imię żeńskie


SJP.pl


jeleni

przymiotnik od: jeleń


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jeleniem, dotyczący jelenia

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do jelenia, będący jego własnością

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (3.1) D. lm. od: jeleń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈlɛ̃ɲi, AS: i ̯elẽńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m., jelonek m., jelenię n., jelenina ż., Jeleniów m.

Wiktionary


jeleniak

niejadalny grzyb z rzędu kropidlakowców; twardoskór


SJP.pl


jelenica

strzyżak jelenica - gatunek owada z rodziny narzępikowatych; strzyżak sarni


SJP.pl

Je

Wikipedia


jeleniewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Je

Wikipedia


jeleniewski

związany z Jeleniowem, dotyczący Jeleniowa


SJP.pl


jelenina

mięso jelenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mięso jelenia

 (1.2) kulin. potrawa z jeleniny (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ˈɲĩna, AS: i ̯elẽńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m., jelonek m., jelenię n.

 przym. jeleni

Wiktionary


jeleniogórski

związany z Jelenią Górą (miasto w Polsce)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Jelenia Góra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kupców jeleniogórskich wydobywa informacje na temat sytuacji na międzynarodowym rynku włókienniczym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ɲɔˈɡursʲci, AS: i ̯elẽńogursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleniogórzanin m., jeleniogórzanka ż.

Wiktionary


jeleniogórskie

związany z Jelenią Górą (miasto w Polsce)


SJP.pl


jeleniogórzanin

mieszkaniec Jeleniej Góry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jeleniej Góry

 (1.2) osoba pochodząca z Jeleniej Góry, urodzona w Jeleniej Górze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak co roku jeleniogórzanie zebrali się na Placu Ratuszowym, by pożegnać stary rok, tym razem pożegnali również województwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ɲɔɡuˈʒãɲĩn, AS: i ̯elẽńogužãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelenia Góra ż.

:: fż. jeleniogórzanka ż.

 przym. jeleniogórski

Wiktionary


jeleniogórzanka

mieszkanka Jeleniej Góry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jeleniej Góry

 (1.2) kobieta pochodząca z Jeleniej Góry, urodzona w Jeleniej Górze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ɲɔɡuˈʒãnka, AS: i ̯elẽńogužãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jelenia Góra ż.

:: fm. jeleniogórzanin m.

 przym. jeleniogórski

Wiktionary


jelenionogi

szybko biegający; rączy


SJP.pl


jeleniowate

rodzina ssaków pełnorogich z rzędu parzystokopytnych; cerwidy, pełnorożce


SJP.pl

Jeleniowate, pełnorożce (Cervidae) – rodzina ssaków z rzędu parzystokopytnych (Atriodactyla). Należą do niej zwierzęta o kostnym, pełnym porożu (w przeciwieństwie do rogów) ulegającym u większości gatunków corocznej zmianie. Przykładowi przedstawiciele to: renifer tundrowy, mulak białoogonowy, mundżak indyjski, jeleń szlachetny, sarna europejska, łoś euroazjatycki, daniel zwyczajny, czy jeleń wschodni.

Wikipedia


jeleniowaty

o cechach jeleniowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Ni

Wikipedia


jeleniowski

nazwisko


SJP.pl


jeleniówka

żebernica jeleniówka - gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych


SJP.pl


jeleniątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. młody jeleń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń mzw.

Wiktionary


jelenię

młody jeleń; jelonek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. młody jeleń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m., jelonek m., jelenina ż.

 przym. jeleni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jelonek

Wiktionary


jeleń

potocznie: o człowieku niemądrym, naiwnym, łatwowiernym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców, przynależny do podrodziny jeleni (nazwa systematyczna|Cervinae|ref=tak.);

 (1.2) zool. samiec jelenia (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. pot. o człowieku, który dał się łatwo oszukać lub wykorzystać

Wiktionary

Jeleń, jeleniec ("Cervus") – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była to pora bekowiska, więc puszcza brzmiała naokół groźnymi rykami jeleni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛlɛ̃ɲ, AS: i ̯elẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeloneczek mzw., jeleniątko n., jelonek mzw., jelenię n., jelenina ż.

 przym. jeleni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeleniec

 (1.2) byk

 (2.1) naiwniak, frajer, lolek, durniacha, safanduła, ofiara

Wiktionary


jeleński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gedeon Jeleński (1712-1798) – tłumacz
  • Jakub Jeleński (zm. przed 1805) – sędzia grodzki
  • Jan Jeleński (ujednoznacznienie)
  • Józef Jeleński – szambelan
  • Konstanty Ludwik Jeleński (zm. po 1812) – podkomorzy
  • Konstanty Jeleński (1888-1955) – dyplomata
  • Konstanty Jeleński (1922-1987) – krytyk
  • Mateusz Jeleński (1745-?) – podstoli
  • Olgierd Jeleński (1881-1941+) – działacz
  • Szczepan Jeleński (1881-1949) – inżynier, popularyzator nauki
  • Jeleńska
  • Jeleńscy

Wikipedia


jeleśnia

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Żywiecczyźnie;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Polsce z siedzibą w Jeleśni (1.1);

Wiktionary

Jeleśnia – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Jeleśnia. Położona jest na Żywiecczyźnie.

W latach 1954–1972 należała i była siedzibą władz gromady Jeleśnia, po reformie administracyjnej należy i jest siedzibą władz gminy Jeleśnia. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stacji kolejowej w Jeleśni wsiadła kobieta z jamnikiem.

 (1.2) W herbie gminy Jeleśnia widnieje jelenia głowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleśnianin mos., jeleśnianka ż.

 przym. jeleśniański

Wiktionary


jeleśnianin

mieszkaniec Jeleśni (wsi w Polsce)


SJP.pl


jeleśnianka

mieszkanka Jeleśni (wsi w Polsce)


SJP.pl


jeleśniański

przymiotnik od: Jeleśnia


SJP.pl


jeliciarka

1. pracownica masarni zajmująca się oczyszczaniem jelit do produkcji wędlin;
2. urządzenie do oczyszczenia jelit i odłączania ich od żołądka


SJP.pl


jeliciarnia

zakład, w którym przetwarza się i użytkuje jelita zwierzęce


SJP.pl


jeliciarski

dotyczący jeliciarstwa - przetwarzania i użytkowania jelit zwierzęcych, np. surowiec jeliciarski


SJP.pl


jeliciarstwo

gałąź przemysłu zajmująca się przetwarzaniem i użytkowaniem jelit zwierzęcych; przetwórstwo jelit


SJP.pl


jeliciarz

pracownik masarni zajmujący się oczyszczaniem jelit do produkcji wędlin


SJP.pl


jelinek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edmund Jelinek – austriacki chirurg
  • Edward Jelinek – czeski dziennikarz
  • Elfriede Jelinek – pisarka austriacka, noblistka
  • Jan Jelinek – niemiecki producent muzyczny
  • Maria Jelinek – kanadyjska łyżwiarka figurowa
  • Mirosław Jelinek – polski pastor
  • Otto Jelinek – kanadyjski polityk, biznesmen, łyżwiarz figurowy
  • Tadeusz Jelinek – polski pastor
  • Wiera Jelinek – polska pastor
  • Jelínek

Wikipedia


jelitko

zdrobnienie od: jelito


SJP.pl


jelitkowo

dzielnica Gdańska


SJP.pl

Jelitkowo (niem. "Glettkau") – nadmorska część miasta Gdańska, położona na osiedlu administracyjnym Żabianka-Wejhera-Jelitkowo-Tysiąclecia, z przystanią morską dla rybaków (pas plaży) i letnim kąpieliskiem morskim.

Wieś Opactwa Cystersów w Oliwie w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

Wikipedia


jelitkowski

→ Jelitkowo


SJP.pl

Patrz:

Jelitkowo

jelito

najdłuższa część przewodu pokarmowego, na którą składa się jelito cienkie i jelito grube, w którym z kolei wyróżniamy wstępnicę, okrężnicę lub poprzecznicę i zstępnicę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

Wiktionary

Jelito ( intestinum) – fragment przewodu pokarmowego kręgowców, a u bezkręgowców – fragment lub cały przewód pokarmowy. W jelicie zachodzi proces wchłaniania substancji powstałych w wyniku enzymatycznego rozkładu pokarmów. Jego budowa jest zależna od stopnia skomplikowania ogólnego planu budowy ciała organizmu. U wyżej rozwiniętych zwierząt wyróżnia się jelito przednie, środkowe i tylne, a także jelito cienkie, grube, proste, czcze i ślepe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jelito jest najdłuższym odcinkiem przewodu pokarmowego u kręgowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈlʲitɔ, AS: i ̯elʹito

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeliciarstwo n., jeliciarnia ż.

 przym. jelitowy, jeliciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kiszka, kicha, flak

Wiktionary


jelitodyszce

przedstawiciel gromady zwierząt z typu przedstrunowców; żołędziogłowiec


SJP.pl


jelitodyszec

przedstawiciel gromady zwierząt z typu przedstrunowców; żołędziogłowiec


SJP.pl


jelitodyszne

gromada około 80 gatunków zwierząt zaliczanych do półstrunowców; jelitodyszce, żołędziogłowe, żołędziogłowce


SJP.pl

Jelitodyszne, jelitodyszce (Enteropneusta), żołędziogłowe, żołędziogłowce (Helminthomorpha) – współcześnie żyjąca gromada około 80 gatunków zwierząt zaliczanych do półstrunowców (Hemichordata). Są organizmami morskimi żyjącymi w rytych przez siebie kanałach dennych. Osiągają wielkość od 9 cm do 2,5 m, jednak ich średnia wielkość to ok. 20 cm.

Wikipedia


jelitodyszny

o cechach jelitodysznych (gromada zwierząt)


SJP.pl


jelitowo

przymiotnik od: jelito


SJP.pl

Jelitowo (niem. "Eschdorf") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Urodził się tu Sylwester Trojanowski (ur. 31 grudnia 1891, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Wikipedia


jelitowy

przymiotnik od: jelito


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od jelito

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rzeczywistości chodziło o schorzenie jelitowe, nowe dla Ojca Świętego, któremu towarzyszyła gorączka.

 (1.1) Trzeba pamiętać o stosowaniu probiotyków […], które przywracają prawidłową florę jelitową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛlʲiˈtɔvɨ, AS: i ̯elʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jelito n., jelitówka ż.

Wiktionary


jelitówka

potocznie: grypa jelitowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. grypa jelitowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jelitówką najłatwiej zarazić się podczas przebywania w dużych skupiskach ludzi np. w sklepie czy w autobusie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jelitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzydniówka

Wiktionary


jelizawetgrad

dawniej: Kropywnycki (miasto na Ukrainie); Jelizawietgrad


SJP.pl


jelizawietgrad

dawniej: Kropywnycki (miasto na Ukrainie); Jelizawetgrad


SJP.pl


jeliński

nazwisko


SJP.pl


jeloneczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: jelonek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m.

Wiktionary


jelonek

1. młody jeleń; jelenię;
2. chrząszcz z rodziny jelonkowatych, np. jelonek rogacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) młody jeleń

 (1.2) zool. nazwa systematyczna|Lucanidae|ref=tak., gatunek chrząszczy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jelonek – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Iwona Jelonek – polska geolog i samorządowiec
  • Jakub Jelonek – polski lekkoatleta, chodziarz
  • Michał Jelonek – polski skrzypek, instrumentalista.
  • Zygmunt Jelonek – polski radiotechnik
  • Jelonek – solowy album Michała Jelonka.
  • jelonek (Lucanus) – rodzaj chrząszczy z rodziny jelonkowatych, w tym:
    • jelonek rogacz
  • jelonek (Elaphodus) – rodzaj ssaków z rodziny jeleniowatych, do którego należy tylko:
    • jelonek czubaty
  • jelonek – pierwszy człon nazwy gatunkowej ssaków z innych rodzajów jeleniowatych:
  • jelonek bengalski (Axis porcinus)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łące widzieliśmy sarnę z jelonkiem.

 (1.2) Jelonki obejmują ok. tysiąc gatunków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈlɔ̃nɛk, AS: i ̯elõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeleń m., jelenię n., jelenina ż.

 przym. jeleni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. jelenię

Wiktionary


jelonkalia

rodzaj polskiego festynu na Jelonkach


SJP.pl


jelonki

1. młody jeleń; jelenię;
2. chrząszcz z rodziny jelonkowatych, np. jelonek rogacz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jelonki – część miasta Warszawa, w dzielnicy Bemowo
  • Jelonki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
  • Jelonki – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
  • Jelonki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki
  • Jelonki – kolonia wsi Jelenin w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
  • Jelonki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
  • Jelonki – gromada w powiecie ostrowskim
  • Jelonki – gromada w powiecie pasłęckim
  • Jelonki – dawna gmina
  • Jelonki – przystanek kolejowy
  • Jelonek

Wikipedia


jelonkowate

rodzina chrząszczy


SJP.pl

Jelonkowate (Lucanidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i nadrodziny żuków. Obejmuje około 1200 znanych gatunków. Jest kosmopolityczna, ale najliczniej reprezentowana w tropikalnej Azji. Larwy żerują w spróchniałych pniach, kłodach i korzeniach roślin liściastych, a rzadziej iglastych. Dorosłe samce wielu gatunków mają duże, uzbrojone żuwaczki, służące do walk o samice. Liczne gatunki są zagrożone wyginięciem.

Wikipedia


jelonkowaty

o cechach jelonkowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


jelonkowiec

rodzaj ssaków z podrodziny saren


SJP.pl

Jelonkowiec ("Hydropotes") – rodzaj ssaków z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia


jelonkowski

przymiotnik od: Jelonki


SJP.pl


jelonkowy

przymiotnik od: jelonek


SJP.pl


jelszawa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. miasto w środkowej Słowacji;

Wiktionary


jemen

państwo w Azji ze stolicą w Sanie, powstałe 22 V 1990 po zjednoczeniu Jemenu Północnego (Jemeńskiej Republiki Arabskiej) i Jemenu Południowego (Ludowo-Demokratycznej Republiki Jemenu); Republika Jemeńska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Wiktionary

Jemen ( ‏اليَمَن‎, trb. "Al-Jaman"), Republika Jemeńska ( ‏الجمهوريّة اليمنية‎, trb. "Al-Dżumhurijja al-Jamanijja") – państwo położone w południowo-zachodniej Azji na Półwyspie Arabskim oraz na archipelagu Sokotra we wschodniej Afryce, utworzone w 1990 roku w wyniku połączenia Jemenu Północnego z Jemenem Południowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jemen zamieszkują prawie wyłącznie Arabowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃mɛ̃n, AS: i ̯ẽmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jemeńczyk mos., Jemenka ż., jemeńskość ż., projemeńskość ż., antyjemeńskość ż.

 przym. jemeński, antyjemeński, projemeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Jemeńska

Wiktionary


jemenka

obywatelka Jemenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Jemenu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmɛ̃ŋka, AS: i ̯ẽmẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jemen mrz.

:: fm. Jemeńczyk mos.

 przym. jemeński

Wiktionary


jemeńczyk

obywatel Jemenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Jemenu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯ẽmẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jemen mrz.

:: fż. Jemenka ż.

 przym. jemeński

Wiktionary


jemeński

związany z Jemenem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamach na Bali nastąpił dokładnie w drugą rocznicę zdetonowania przez terrorystów samobójców bomby przy burcie amerykańskiego niszczyciela "Cole" w jemeńskim porcie Aden.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci, AS: i ̯ẽmẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jemeńczyk mos., Jemenka ż., Jemen mrz.

Wiktionary


jemieleński

przymiotnik od: Jemielno


SJP.pl


jemielniak

nazwisko


SJP.pl


jemielnica

Zobacz też: Jemielnica w innych znaczeniach tej nazwy.

Jemielnica (dodatkowa nazwa w j. niem. Himmelwitz; śl. Imielnica lub Iymylnica) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Jemielnica. Miejscowość jest siedzibą gminy Jemielnica. Od 14 listopada 2008 r. obowiązuje podwójne nazewnictwo polsko-niemieckie.

Wikipedia


jemielnicki

przymiotnik od: Jemielnica


SJP.pl


jemielniczanin

mieszkaniec Jemielnicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


jemielniczanka

mieszkanka Jemielnicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


jemielno

wieś w Polsce


SJP.pl

Jemielno – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Jebmielno.

Wikipedia


jemioła

roślina z rodziny gązewnikowatych, półpasożyt drzew mający małe, trujące owoce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. rodzaj pasożytniczej rośliny;

 (1.2) środ. przestępcze kawa

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwyczaj swobodnego całowania się pod jemiołą wywodzi się przypuszczalnie z siedemnastowiecznej Anglii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmʲjɔwa, AS: i ̯ẽmʹi ̯ou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemiołowate ż. lm., jemiołuszka ż., jemiołucha ż., jemiołuszkowate nmos.

 przym. jemiołowy, jemiołowaty, jemiołuszkowaty, jemieli, jemielny

Wiktionary


jemiołowy

→ jemioła


SJP.pl

Patrz:

jemioła

jemiołucha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Bombycilla garrulus|Linnaeus|ref=tak., niewielki ptak wędrowny z rodziny jemiołuszek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niektórych latach jemiołuchy stają się gatunkiem inwazyjnym.

 (1.1) Marzeniem jest wszystkich miasteczkowych ptaszników zastawiać w tym zakątku sidła na wilgi, kraski, dzwońce, drozdy, jemiołuchy - dostęp wszakże do pustelni równie trudny od strony wody, jak lądu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemioła ż., jemiołuszka ż., jemiołuszki lm nm., jemiołuszkowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jemiołuszka zwyczajna, jemiołuszka

Wiktionary


jemiołuszka

gatunek niewielkiego, wędrownego ptaka z rzędu wróblowych, np. jemiołuszka japońska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych nazwa systematyczna|Bombycillidae|ref=tak., ;

 (1.2) ornit. w Polsce domyślnie jemiołuszka zwyczajna nazwa systematyczna|Bombycilla garrulus|ref=tak., gatunek niewielkiego ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przemknęły jemiołuszki stadkiem barwistym z drzewa na drzewo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka, AS: i ̯ẽmʹi ̯ou̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemiołowate nmos., jemioła ż., jemiołuszkowate nmos.

:: zgrub. jemiołucha ż.

 przym. jemiołowy, jemiołowaty, jemiołuszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jemiołuszka zwyczajna

Wiktionary


jemiołuszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Bombycillidae|Swainson|ref=tak., monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: jemiołuszka

Wiktionary

Jemiołuszki, jemiołuszkowate (Bombycillidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jemiołuszki mają pastelowe upierzenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemiołucha ż., jemiołuszka ż.

Wiktionary


jemiołuszkowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Bombycillidae|Swainson|ref=tak., monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klasyfikacja biologiczna jemiołuszkowatych nie jest jednoznaczna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jemiołowate nmos., jemioła ż., jemiołucha ż., jemiołuszka ż.

 przym. jemiołowy, jemiołowaty, jemiołuszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jemiołuszki

Wiktionary


jen

jednostka monetarna Japonii (1 jen = 100 senów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) monet. waluta Japonii;

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za zakupy zapłaciła 100 jenów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃n, AS: i ̯ẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jenowy

Wiktionary


jen.

dawny skrót od: jenerał


SJP.pl


jena

skrótowo: szkło jenajskie - laboratoryjne szkło o bardzo wysokiej odporności termicznej i chemicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;

Wiktionary

Jena – miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą. Liczy 111 191 mieszkańców (31 grudnia 2022), jest po Erfurcie drugim co do wielkości miastem kraju związkowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃na, AS: i ̯ẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jenajczyk mos., jenajka ż.

 przym. jenajski

Wiktionary


jenajczyk

mieszkaniec Jeny


SJP.pl


jenajka

mieszkanka Jeny


SJP.pl


jenajski

1. → Jena;
2. szkło jenajskie - laboratoryjne szkło o bardzo wysokiej odporności termicznej i chemicznej


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jeną, dotyczący Jeny (miasta w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jena ż.

Wiktionary


jenak

nazwisko


SJP.pl


jenczyk

nazwisko


SJP.pl


jendrzejewski

nazwisko


SJP.pl


jenek

nazwisko


SJP.pl


jeneralny

przymiotnik

 (1.1) przest. generalny (ogólny)

 (1.2) przest. generalny (główny)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeneralność ż., jeneralstwo n., jenerał m., jenerałowa ż., jenerałostwo n.

Wiktionary


jeneralski

→ jenerał


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. generalski

Wiktionary

Patrz:

jenerał

Przykłady

 (1.1) Za oznakę rangi dano mu dubeltowy haft jeneralski, a na szlifach dwie buławy hetmańskie złożone na krzyż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał m., jenerał m., generałowa ż., jenerałowa ż., generałówna ż., jenerałówna ż., generałek m., generalik m., generalność ż., generalissimus m., generalisko n., generałowanie n., jenerał m.

 czas. generałować ndk.

 przym. generalski, generałowy, generalny

 przysł. generalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generalski

Wiktionary


jenerał

przestarzałe: generał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. generał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jenerałowa ż., jenerałostwo n., jeneralskość ż.

 przym. generalski, jeneralski, jeneralny

Wiktionary


jenerałowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. żona jenerała, generała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Całuję rączki pani jenerałowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃nɛraˈwɔva, AS: i ̯ẽnerau̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jenerał m., jenerałostwo n., jeneralskość ż.

 przym. generalski, jeneralski, jeneralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. generałowa

Wiktionary


jenga

marka gry zręcznościowej polegającej na budowie wieży z drewnianych klocków, które następnie wyciąga się z dołu i układa na górze do momentu zawalenia się konstrukcji


SJP.pl

Jenga – zręcznościowo-umysłowa gra towarzyska.

Z drewnianej wieży gracze kolejno usuwają z budowli dowolny klocek poniżej skończonego poziomu i układają go na górze. Przegrywa osoba, która wyciągając klocek, przewróci wieżę.

Gra przeznaczona dla dowolnej liczby osób. Została stworzona przez Leslie Scott, a opatentowana przez Parker Brothers (Hasbro).

Wikipedia


jeniec

osoba, która dostała się do niewoli w wyniku działań wojennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

 (1.2) jeden z kamieni w go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawo międzynarodowe nakazuje godne traktowanie jeńców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: i ̯ė̃ńec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jeniecki

 rzecz. jeniectwo n.

 czas. jąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. braniec

Wiktionary


jeniecki

związany z jeńcem, dotyczący jeńca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z jeńcami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeniec m., jeniectwo n.

Wiktionary


jeniectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. niewola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇̃ˈɲɛt͡stfɔ, AS: i ̯ė̃ńectfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeniec m.

 przym. jeniecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. jasyr, stpol. jeństwo

Wiktionary


jenin

Jenin – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Bogdaniec. Według danych z 2012 r. liczyła 1592 mieszkańców. Od 1945 r. leży w granicach Polski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


jenisej

rzeka w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Wiktionary

Jenisej ( Енисей, Ионесси, Ким, Улуг-Хем, Chuk, Пӱӱл Тяас-қолд, nien. Енся’ ям’) – rzeka środkowej Syberii w azjatyckiej części Rosji. Jedna z największych rzek Azji i świata. Płynie z gór Azji Centralnej, generalnie z południa na północ, i uchodzi do Morza Karskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Długość Jeniseju wynosi ponad cztery tysiące kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇̃ˈɲisɛj, AS: i ̯ė̃ńisei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jenisejsk mrz.

 przym. jenisejski

Wiktionary


jenisejsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Jenisejem;

Wiktionary

Jenisejsk (Jenisiejsk, Енисейск) – miasto w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, przystań nad Jenisejem. Około 20,4 tys. mieszkańców.

Założony w 1619 roku jako jedno z najstarszych rosyjskich miast na Syberii. Prawa miejskie otrzymał w 1676 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miasto Jenisejsk posiada własny port lotniczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jenisej mrz.

 przym. jenisejski

Wiktionary


jenisejski

przymiotnik od:
1. Jenisej (rzeka w Rosji);
2. Jenisejsk (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jenisejem, dotyczący Jeniseju

 (1.2) związany z Jenisejskiem, dotyczący Jenisejska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fin znalazł pracę w jenisejskiej elektrowni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jenisej mrz., Jenisejsk mrz.

Wiktionary


jenkins

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jenkins – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Letcher
  • Jenkins – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Crow Wing
  • Jenkins (ang. Jenkins Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Mitchell
  • Jenkins (ang. Jenkins Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Crow Wing
  • Jenkins (ang. Jenkins Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Barry
  • Jenkins (ang. Jenkins Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Luzerne
  • hrabstwo Jenkins (ang. Jenkins County) – w stanie Georgia
  • Jenkins (oprogramowanie) – serwer do CI/CD (budowanie, testy, wdrożenia).

Wikipedia


jenner

Jenner – jednostka osadnicza w Kalifornii w hrabstwie Sonoma, zamieszkany (według danych z 2007 roku) przez 121 osób, położony nad Oceanem Spokojnym u ujścia rzeki Russian River.

Wikipedia


jennifer

zagraniczne imię żeńskie


SJP.pl


jenny

[czytaj: dżeny] obce imię żeńskie


SJP.pl

Jenny – singel Edyty Bartosiewicz z płyty "Dziecko". Utwór zajął 4. pozycję w Złotej dziesiątce gali PlayBox '97 w 1998 roku. Dwa tygodnie z rzędu utrzymywał się na szczycie listy przebojów Programu Trzeciego.

Do utworu powstał teledysk w ramach Universal Music Polska Vevo. Piosenka opowiada o przyjaciółce Bartosiewicz, której artystka nadała imię Jenny, kojarzące się „z łagodnością i zagubieniem”.

Wikipedia


jeno

przestarzale: tylko, jedynie, ino


SJP.pl

partykuła

 (1.1) przest. tylko, jedynie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez Twojego tchnienia cóż jest wśród stworzenia, jeno cierń i nędze.

 (1.1) Bracia, patrzcie jeno, jak niebo goreje!

 (1.1) Po odzyskanych, żyznych ziemiach Anglii / Stąpać będziemy w chwale jeno my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃nɔ, AS: i ̯ẽno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. jyny

Wiktionary


jenoci

→ jenot; jenotowy


SJP.pl


jenot

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junot, junat, kunopies


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Nyctereutes|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny psowatych o długiej, gęstej sierści;

 (1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Nyctereutes procyonoides|ref=tak., gatunek ssaka z rodzaju jenotów (1.1);

 (1.3) zool. osobnik drapieżnika z gatunku jenotów (1.2)

Wiktionary

Jenot ("Nyctereutes") – rodzaj ssaków z podrodziny Caninae w obrębie rodziny psowatych (Canidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Hodowla fermowa jenota w Polsce została rozpoczęta w 1959 roku.

 (1.3) Widzieliśmy dziś w lesie jenota.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jenotowy

Wiktionary


jenotowy

→ jenot; jenoci


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący, odnoszący się do jenota (o ssaku)

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla jenota, mający cechy jenota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jenot m.

Wiktionary


jenoty

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junot, junat, kunopies


SJP.pl


jenowy

→ jen


SJP.pl

Patrz:

jen

jensen

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Jensen – niemiecki kompozytor i pianista
  • Johan Ludwig William Valdemar Jensen – duński matematyk, autor nierówności Jensena i wzoru Jensena
  • Johannes Vilhelm Jensen – duński poeta i prozaik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury
  • Johannes Hans Daniel Jensen – niemiecki fizyk, laureat nagrody Nobla w dziedzinie fizyki
  • Mikkel Jensen – duński kierowca wyścigowy
  • Ronald Jensen – amerykański matematyk, profesor emerytowany Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie.
  • Stanisław Jensen – pilot Wojska Polskiego, pilot doświadczalny, kawaler Virtuti Militari.
  • Jensen – jednostka osadnicza w USA, w stanie Utah
  • Jensen Motors – fabryka karoserii samochodowych

Wikipedia


jentaj

miasto w Chinach; Yantai


SJP.pl


jeny

wykrzyknik

 (1.1) pot. okrzyk zdumienia

forma rzeczownika.

 (2.1) M. lm. od: jen

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rany

Wiktionary


jeon

[czytaj: czon] 1/100 wona, południowokoreańskiej jednostki monetarnej; chon


SJP.pl


jer

gatunek zięby z rodziny łuszczaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. głoska występująca w języku prasłowiańskim, oznaczana znakami ъ i ь;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Fringilla montifringilla|ref=tak., mały ptak z rodziny łuszczaków;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jer (Fringilla montifringilla) – ptak z rodziny łuszczaków
  • jer – głoska występująca w języku prasłowiańskim. Rozróżniano jer przedni (ь) i jer tylny (ъ)
  • jer może odnosić się do nazw następujących liter cyrylicy:
    • ь (ерь) – jer miękki, w językach wschodniosłowiańskich miękki znak (), w bułgarskim tzw. jer mały ()
    • ъ (еръ, ер) – jer twardy, w językach wschodniosłowiańskich twardy znak (ros. ), w bułgarskim tzw. jer wielki ()
    • ы (еры) – jery (wyraz nieodmienny)
  • Jer-2

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pewnym momencie rozwoju języka jery zaczęły ginąć, bo prawo otwartych sylab przestało obowiązywać.

 (2.1) Kiedy w Rosji ściśnie mróz, stada jerów wędrują na południe i wtedy można je u nas spotkać bez większego kłopotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛr, AS: i ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półsamogłoska, samogłoska zredukowana

 (2.1) zięba jer

Wiktionary


jerczyński

nazwisko


SJP.pl


jereczek

nazwisko


SJP.pl


jeremi

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jeremi – oboczna forma imienia Jeremiasz.

Jeremi imieniny obchodzi: 16 lutego, 5 kwietnia, 1 maja, 14 maja, 7 czerwca, 26 czerwca i 15 września.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɛˈrɛ̃mʲi, AS: i ̯erẽmʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremiasz mos., jeremiada ż.

Wiktionary


jeremiada

skarżąca i narzekająca mowa lub utwór literacki przypominający biblijne proroctwa Jeremiasza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bibl. pot. biadolenie, lament, skarga

 (1.2) liter. utwór literacki zawierający skargi i żale z powodu klęski ojczyzny lub naruszania wyższych wartości oraz przestrogi dla narodu bądź proroctwa dotyczące odzyskania wolności;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɛ̃ˈmʲjada, AS: i ̯erẽmʹi ̯ada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremiasz m., Jeremi m., Jarema m.

 przym. Jeremiaszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narzekanie

Wiktionary


jeremiasz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

 (1.2) bibl. Księga Jeremiasza;

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tornister Jeremiasza został w szatni.

 (1.2) Sprawdzimy, czy ten sam przysłówek występuje u Jeremiasza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈrɛ̃mʲjaʃ, AS: i ̯erẽmʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremi mos., jeremiada ż.

:: zdrobn. Jeremiaszek mos.

 przym. Jeremiaszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skr. Jr

Wiktionary


jeremiaszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Jeremiasz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znaleźliśmy Jeremiaszkowi miejsce w przedszkolu u służebniczek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremiasz mos.

 przym. Jeremiaszowy

Wiktionary


jeremiaszostwo

Jeremiasz z małżonką; Jeremiaszowie


SJP.pl


jeremiaszowie

imię męskie


SJP.pl


jeremiaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jeremiasza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Jeremiasza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Jeremiaszowym tekście nie brakuje nawiązań do Pięcioksiągu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeremiasz mos., jeremiada ż., Jeremiaszek mos.

Wiktionary


jeremy

Jeremy – ballada rockowa grunge’owego zespołu Pearl Jam, wydana jako trzeci singel promujący ich debiutancki album "Ten" z 1991 roku. Zrzeszenie amerykańskich wydawców muzyki RIAA przyznało temu wydawnictwu status złotej płyty (ponad 500 000 sprzedanych egzemplarzy).

Wikipedia


jerez

białe, mocne wino hiszpańskie; sherry, xeres


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zob. sherry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛrɛs, AS: i ̯eres

Wiktionary


jerka

Jerka – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Krzywiń.

Wikipedia


jerky

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. solone i suszone na słońcu paski chudej wołowiny, pierwotnie przygotowywane przez rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej; współcześnie również produkowane przemysłowo w wielu wariantach smakowych;

Wiktionary

Je

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) charqui

Wiktionary


jermaczek

nazwisko


SJP.pl


jermak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jermak Timofiejewicz – ataman kozacki
  • Jermak – do 1993 miasto w Kazachstanie
  • Jermak – pierwszy na świecie specjalistyczny lodołamacz
  • (4681) Ermak – planetoida

Wikipedia


jeroboam

1. Jeroboam I (?-903 p.n.e.), król Izraela od ok. 925;
2. Jeroboam II (?-745 p.n.e.), król Izraela od 785


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeroboam I – pierwszy król Izraela (931–910 p.n.e.)
  • Jeroboam II – trzynasty król Izraela (782–753 p.n.e.)

Wikipedia


jerofiejew

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiktor Jerofiejew – rosyjski pisarz i publicysta
  • Wieniedikt Jerofiejew – rosyjski pisarz i dramaturg
  • Władimir Jakowlewicz Jerofiejew (1909–1986) – radziecki dyplomata
  • Władimir Iwanowicz Jerofiejew (1920–2011) – radziecki dyplomata
  • Władimir Iwanowicz Jerofiejew – rosyjski trener piłki nożnej

Wikipedia


jerome

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerome – miejscowość w stanie Arizona, w hrabstwie Yavapai
  • Jerome – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Drew
  • Jerome – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Jerome
  • Jerome – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Sangamon
  • Jerome – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Somerset
  • Jerome (ang. Jerome Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Gove
  • Jerome (ang. Jerome Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Midland
  • Jerome (ang. Jerome Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Union
  • hrabstwo Jerome (ang. Jerome County) – w stanie Idaho
  • Cameron Jerome – angielski piłkarz
  • Harry Jerome – kanadyjski lekkoatleta, sprinter
  • James Jerome – kanadyjski polityk i prawnik, były przewodniczący (spiker) kanadyjskiej Izby Gmin

Wikipedia


jerosława

imię żeńskie


SJP.pl


jerowy

→ jer


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. związany z jerami, dotyczący jerów

Wiktionary

Patrz:

jer

Powiązane:

 rzecz. jer mrz.

Wiktionary


jerozolima

stolica Izraela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

 (1.2) geogr. adm. dystrykt administracyjny w Izraelu;

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chwal, Jerozolimo, Pana, / chwal Boga twego, Syjonie!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma, AS: i ̯erozolʹĩma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jerozolimczyk mos., jerozolimka ż.

 przym. jerozolimski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Al-Quds, Jeruzalem, Syjon; peryfr. święte miasto

Wiktionary


jerozolimczyk

mieszkaniec Jerozolimy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jerozolimy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten franciszkanin jest prawdziwym jerozolimczykiem, bo urodził się i mieszka w Jerozolimie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmt͡ʃɨk, AS: i ̯erozolʹĩmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerozolima ż.

:: fż. jerozolimka ż.

 przym. jerozolimski

Wiktionary


jerozolimka

1. angielska odmiana śliwy;
2. owoc tego drzewa;
3. potocznie: Biblia Jerozolimska; Jerozolimka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jerozolimy

Wiktionary

Jerozolimka – część Wilna, położona na terenach dawnej osady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta siostra jest prawdziwą jerozolimką, bo urodziła się i mieszka w Jerozolimie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmka, AS: i ̯erozolʹĩmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerozolima ż.

:: fm. jerozolimczyk mos.

 przym. jerozolimski

Wiktionary


jerozolimski

przymiotnik od: Jerozolima (stolica Palestyny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Jerozolimy, związany z Jerozolimą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy pamiętasz te jerozolimskie noce?

 (1.1) Jestem absolwentem jerozolimskiej jesziwy.

 (1.1) Babcia Józia mieszka przy Alejach Jerozolimskich w Warszawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmsʲci, AS: i ̯erozolʹĩmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerozolima ż., jerozolimczyk mos., jerozolimka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. jeruzalemski

Wiktionary


jerry

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerry – angielskie imię męskie
  • Jerry (Tom i Jerry)

Wikipedia


jersejski

→ Jersey (wyspa i terytorium) [czytaj: dżersejski]; jerseyski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jersey, dotyczący Jersey

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jersey

Wiktionary


jersey

[czytaj: dżersej lub dżer-zy] dżersej;
1. cienka dzianina wełniana lub bawełniana;
2. ubranie z tej tkaniny


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa w Europie;

Wiktionary

Jersey (wym. []), oficjalnie Baliwat Jersey ( Bailiwick of Jersey, jèrriais Bailliage dé Jèrri) – dependencja korony brytyjskiej obejmująca administracyjnie wyspę Jersey, jedną z Wysp Normandzkich, oraz kilkadziesiąt sąsiednich, niezamieszkanych wysepek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jersey jest wyspą w kanale La Manche.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dżersej m., jersey m.

 przym. jersejski, dżersejowy, jerseyowy

Wiktionary


jerseye

[czytaj: dżersej lub dżer-zy] dżersej;
1. rasa bydła mlecznego; dżerseje;
2. krowa tej rasy


SJP.pl


jerseyowy

[czytaj: dżersejowy] wykonany z dżerseju; dżersejowy


SJP.pl


jerseyski

[czytaj: dżersejski] przymiotnik od: Jersey (wyspa należąca do Wysp Normandzkich lub terytorium na niej); jersejski


SJP.pl


jerunda

bzdury, głupstwa


SJP.pl


jerusłan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody saratowski i wołgogradzki), lewy dopływ Wołgi;

Wiktionary

Je

Wikipedia


jerutki

Jerutki (niem. "Klein Jerutten") – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś mazurska o okładzie ulicówki z kościołem i cmentarzem, zabytkowym budynkiem plebanii oraz starą szkołą, we wsi działa Fundacja "Kreolia" na rzecz wspierania rozwoju dzieci i młodzieży.

Wikipedia


jeruzalem

biblijna nazwa Jerozolimy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) podn. geogr. Jerozolima;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kolonii kaszubskiej na Pojezierzu Bytowskim;

 (1.3) rel. biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po półgodzinnej wspinaczce oczom naszym wreszcie ukazało się Jeruzalem, jakże pięknie Jerozolima wyglądała na wiosnę.

 (1.2) Przed laty Jeruzalem należało do województwa słupskiego.

 (1.3) Jeruzalem, Jeruzalem to miasto, na które czekamy.

 (1.3) Wy natomiast przystąpiliście do góry Syjon, do miasta Boga żyjącego, Jeruzalem niebieskiego, do niezliczonej liczby aniołów, na uroczyste zebranie, do Kościoła pierworodnych, którzy są zapisani w niebiosach…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈruzalɛ̃m, AS: i ̯eruzalẽm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jeruzalemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jerozolima

 (1.3) raj, niebo, Niebieska Jerozolima

Wiktionary


jeruzalemski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z Jeruzalem (współcz. Jerozolima)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jeruzalem n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. jerozolimski

Wiktionary


jerycho

miasto w Autonomii Palestyńskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. bibl. miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polecił im król: «Zostańcie w Jerychu, aż wam brody odrosną, a potem wrócicie».

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈrɨxɔ, AS: i ̯eryχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jerychończyk mos., jerychonka ż.

 przym. jerychoński

Wiktionary


jerychonka

mieszkanka Jerycha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jerycha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerycho n.

:: fm. jerychończyk mos.

 przym. jerychoński

Wiktionary


jerychończyk

mieszkaniec Jerycha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jerycha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jerychończycy na murach śmieli się z wrogów myśląc, że powariowali. Ale ten się śmieje, kto się śmieje ostatni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerycho n.

:: fż. jerychonka ż.

 przym. jerychoński

Wiktionary


jerychoński

1. → Jerycho (miasto w Palestynie);
2. trąby jerychońskie - trąby użyte do zburzenia biblijnego miasta Jerycho; przenośnie: głośny dźwięk;
3. róża jerychońska - gatunek rośliny rocznej z rodziny kapustowatych (krzyżowych); zmartwychwstanka, anastatyka, ręka Maryi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jerychem, dotyczący Jerycha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛrɨˈxɔ̃j̃sʲci, AS: i ̯eryχõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerycho n., jerychonka ż., jerychończyk mos.

Wiktionary


jerzak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leszek Jerzak – polski biolog
  • Marian Jerzak – polski ekonomista rolny
  • Norbert Jerzak – katolicki duchowny, historyk, teolog
  • Władysław Jerzak – polski wojskowy

Wikipedia


jerzewo

1. wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim;
2. wieś w województwie łódzkim, w powiecie łowickim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kiernozia
  • Jerzewo – zniesiona nazwa wsi w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń
  • Jerzewo (Jarzewo) – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Jerzewo
  • Jerzewo – przystanek kolejowy
  • Jerzewo – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Łyntupy

Wikipedia


jerzewski

→ Jerzewo


SJP.pl

Patrz:

Jerzewo

jerzkowice

wieś w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim


SJP.pl

Jerzkowice (kaszub. Jerzkòjce, "niem. Jerskewitz") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka. Leży na północnym krańcu Parku Krajobrazowego Dolina Słupi na Pojezierzu Bytowskim. Ma status sołectwa.

Wikipedia


jerzkowicki

→ Jerzkowice


SJP.pl

Patrz:

Jerzkowice

jerzman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒmãn, AS: i ̯ežmãn

Wiktionary


jerzmanice-zdrój

Jerzmanice-Zdrój (niem. "Bad Hermsdorf") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie wiejskiej Złotoryja. Geograficznie znajduje się na Pogórzu Kaczawskim w północnych Sudetach.

W latach 1975–1998 miejscowość należała do województwa legnickiego, wcześniej od 1946 do 1975 do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


jerzmanowa

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim


SJP.pl

Jerzmanowa (nazwa oboczna: Jerzmanów, "Hermsdorf") – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, siedziba gminy wiejskiej Jerzmanowa.

Wikipedia


jerzmanowice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzmanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
  • Jerzmanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
  • Jerzmanowice – gmina
  • Jerzmanowice – gromada

Wikipedia


jerzmanowicki

przymiotnik od: Jerzmanowice


SJP.pl


jerzmanowiczanin

mieszkaniec Jerzmanowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


jerzmanowiczanka

mieszkanka Jerzmanowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


jerzmanowski

przymiotnik od: Jerzmanowa, Jerzmanowo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Erazm Jerzmanowski (1844–1909) – powstaniec, przemysłowiec, filantrop, „polski Nobel”
  • Franciszek Jerzmanowski (1737–1802) – ziemianin, poseł na Sejm
  • Paweł Jerzmanowski (1779–1862) – generał, żołnierz napoleoński
  • Wiktor Jerzmanowski – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego
  • Zofia Jerzmanowska (1906–1999) – chemiczka, prof. AM w Łodzi
  • Nagroda im. Jerzmanowskich – przyznawana za działalność artystyczną, naukową lub społeczną

Wikipedia


jerzostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) przest. Jerzy z małżonką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozsiadło się Jerzostwo, wszak świętują srebrne gody.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jerzowy

 rzecz. Jerzy mos./ż., Jerzowa ż., Jerzówna ż.

Wiktionary


jerzowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Jerzego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasłuchałam się o tych rzeczach od Jerzowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzy mos./ż., Jerzówna ż.

Wiktionary


jerzowie

Jerzy z żoną


SJP.pl


jerzowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jerzego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Andżelika niepostrzeżenie wyciągnęła dwa banknoty z Jerzowego portfela.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzy mos./ż., Jerzostwo n., Jerzowa ż., Jerzówna ż.

Wiktionary


jerzwałd

Jerzwałd ( Gerswalde) – wieś w Polsce położona nad jeziorem Płaskim, będącym częścią Jezioraka, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jerzwałd, po jej zniesieniu w gromadzie Zalewo. W 1973 wieś należała do powiatu morąskiego. W latach 1946–1975 miejscowość administracyjnie należała do tzw. dużego województwa olsztyńskiego, a w latach 1975–1998 do tzw. małego województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


jerzy

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jerzy – imię męskie, polski odpowiednik greckiego "Georgios". Wywodzi się od γεωργός ("geōrgos"), „pracownik ziemny”, „rolnik”, które stało się imieniem w języku greckim: "Γεώργιος" (Geōrgios) i Georgius. Słowo "γεωργός" powstało w wyniku połączenia γῆ (Ge), „ziemia”, „gleba” i ἔργον (ergon), „praca”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jerzy i jestem matematykiem z Poznania.

 (1.1) Jerzy Popiełuszko, błogosławiony, ksiądz i duszpasterz ludzi pracy (…), bronił prawa do życia w wolności i sprawiedliwości oraz protestował przeciw aktom bezprawia i przemocy.

 (1.1) W polskim Kościele katolickim na 24 kwietnia przypada wspomnienie św. Jerzego, patrona żołnierzy, harcerzy, skautów, rycerzy i rolników oraz chroniącego od chorób skóry.

 (1.1) Jerzowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 23 kwietnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨ, AS: i ̯ežy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzowa ż., Jerzówna ż., Jerzostwo lm m., Jurkowa ż., Jurkówna ż., Jureczkowa ż., Jureczkówna ż., Jurki nmos., Jurów mrz., Jurowce nmos., jerzyk mzw.

:: zdrobn. Jerzyk mos., Jurek mos., Jureczek mos., Juruś mos., Jurcyś mos.

::: stpol. Jurzyk mos., Jurk mos., Jurko mos., Jura mos., Irzyk mos., Hirzyk mos.

:: stpol. Jurzy mos., Jirzy mos.

:: fż. Georgina ż.

 przym. Jerzowy, Jurowy, Jurkowy, Jureczkowy, Jurusiowy, jerzykowy, jerski, jerzski

 zob. Jur.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. war. Jur; zdrobn. Jerzyk, Jurek, Jureczek, Juruś, Jurcyś, Orcio; stpol. Jurzy, Jirzy; zdrobn. stpol. Jurzyk, Jurk, Jurko, Jura, Irzyk, Hirzyk; gw. Górny Śląsk Jorg, Jorguś, Jerzik

Wiktionary


jerzycki

nazwisko


SJP.pl


jerzyk

ptak przelotny z rodziny jerzyków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Apus apus|ref=tak., smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łacińska nazwa jerzyka „apus” pochodzi z greki i oznacza „bez nóg”. Nóżki jerzyka są bardzo krótkie, tak krótkie, że w istocie nie może on bez pomocy wznosić się z ziemi ani siadać na kablach elektrycznych czy gałęziach.

 (1.1) Nawet bocian na niebiosach dobrze zna swe wyznaczone czasy, również turkawka i jerzyk, i bilbil starannie przestrzegają czasu swego przylotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨk, AS: i ̯ežyk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jerzykowy

 rzecz. Jerzy mos.

Wiktionary


jerzykowate

o cechach jerzykowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Jerzykowate (Apodidae) – rodzina ptaków z rzędu krótkonogich (Apodiformes).

Wikipedia


jerzykowaty

o cechach jerzykowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


jerzykowe

→ jerzyk


SJP.pl

Patrz:

jerzyk

jerzykowie

zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie); Jurek


SJP.pl


jerzykowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzykowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
  • Jerzykowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska
  • Jerzykowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo

Wikipedia


jerzykowy

→ jerzyk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) charakterystyczny dla jerzyka; dotyczący, odnoszący się do jerzyka

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) taki, który należy do jerzyka

Wiktionary

Patrz:

jerzyk

Przykłady

 (1.1) Kot siedział obok rynny, przyglądając się jerzykowym akrobacjom.

 (2.1) W jerzykowym gnieździe znajdowały się trzy jaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jerzyk mzw., Jerzy mos./ż.

Wiktionary


jerzyn

Jerzyn – wieś położona nad jeziorem Jerzyńskim w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Pobiedziska. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Złotniczki. W Jerzynie działa klub piłkarski Okoń Jerzyn.

Wikipedia


jerzyska

→ Jerzyska


SJP.pl

Jerzyska – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jerzyska, po jej zniesieniu w gromadzie Łochów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Patrz:

Jerzyska

jerzyski

→ Jerzyska


SJP.pl

Patrz:

Jerzyska

jerzówna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. córka Jerzego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zupełnie zapomnieliśmy o Jerzównie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzostwo n., Jerzy mos., Jerzowa ż.

 przym. Jerzowy

Wiktionary


jesi

spójnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jeżeli

partykuła

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. czy

Wiktionary

Jesi – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Marche, w prowincji Ankona.

Według danych na styczeń 2010 r. gminę zamieszkiwało 40 399 osób przy gęstości zaludnienia 375 os./km². Urodził się tu cesarz rzymski Fryderyk II Hohenstauf oraz kompozytor Giovanni Battista Pergolesi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesi możesz, zapisz jej w testamyncie trocha pola.

 (2.1) Spytej sie, jesi idom do kościeliczka.

Wiktionary


jesieniak

latalec jesieniak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


jesieniara

potocznie: miłośniczka jesieni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. dziewczyna, która jest miłośniczką jesieni i manifestuje to przez ubiór, nastrój itp.; często też lubi spędzać jesienne wieczory pod kocem, pijąc herbatę lub kakao i czytając książki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przekór wszystkim jesieniarom świata Zosia postanowiła porzucić panoszące się po ulicach brązy i szarości na rzecz odważnego błękitu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., przedjesień ż.

:: fm. jesieniarz m.

 czas. jesiennieć ndk.

 przym. jesienny, przedjesienny, pojesienny

 przysł. jesiennie

Wiktionary


jesieniarski

→ jesieniarz, → jesieniarstwo


SJP.pl

Patrz:

jesieniarz, → jesieniarstwo

jesieniarstwo

skłonność do przebywania w domu, melancholii, noszenia wygodnych i ciepłych ubrań, picia ciepłych napojów i innych zachowań powiązanych z jesienią


SJP.pl


jesieniarz

osoba, która lubi jesień


SJP.pl


jesienin

nazwisko


SJP.pl


jesieniowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) powtórny jesienny wypas krów lub owiec na niżej położonych polanach i halach Tatr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż.

Wiktionary


jesienią

przysłówek

 (1.1) w czasie trwania jesieni

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: jesień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niekiedy jesienią dopada mnie taka mała melancholia.

 (2.1) W ostatniej przedszkolnej inscenizacji pór roku moja córka była jesienią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɔ̃w̃, AS: i ̯ėśė̃ńõũ̯

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jesień.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na jesień

Wiktionary


jesiennie

przysłówek

 (1.1) typowo dla jesieni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadumajmy się jesiennie i posłuchajmy starej płyty Eli Adamiak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲːɛ, AS: i ̯ėśė̃•ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., jesienność ż., jesieniara ż.

 czas. jesiennieć ndk.

 przym. jesienny

Wiktionary


jesienniej

stopień wyższy od przysłówka: jesiennie


SJP.pl


jesiennienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. poet. stawanie się jesiennym, nabieranie cech jesieni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prace dzieci miały przedstawiać jesiennienie parku w listopadzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesieniara ż.

 czas. jesiennieć ndk.

 przysł. jesiennie, jesienią

 przym. jesienny

Wiktionary


jesiennieć

nabierać cech jesiennych, stawać się jesiennym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) rzad. poet. stawać się jesiennym, nabierać cech jesieni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niespodziewanie jesienniejące drzewa przyspieszyły decyzję o zakupie kartofli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., jesieniara ż.

 przysł. jesiennie

 przym. jesienny

Wiktionary


jesienność

→ jesienny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jesienne; cecha tych, którzy są jesienni

Wiktionary

Patrz:

jesienny

Powiązane:

 przym. jesienny

 przysł. jesiennie

Wiktionary


jesiennożółty

żółty o jesiennym odcieniu


SJP.pl


jesienny

przymiotnik

 (1.1) mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesienne liście miewają różne kolory: żółte, czerwone, brązowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ, AS: i ̯ėśẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., jesienność ż., jesieniara ż.

 czas. jesiennieć ndk.

 przysł. jesiennie

 przym. przedjesienny

Wiktionary


jesień

jedna z pór roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pora roku między latem a zimą;

 (1.2) przen. schyłek czegoś, kres

Wiktionary

Jesień – jedna z czterech podstawowych pór roku w przyrodzie, w strefie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje się umiarkowanymi temperaturami powietrza z malejącą średnią dobową oraz (w przypadku Polski) stosunkowo dużym w skali roku opadem atmosferycznym. W świecie roślin i zwierząt jest to okres gromadzenia zapasów przed zimą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spośród pór roku najbardziej lubię jesień.

 (1.1) Masy powietrza zwrotnikowo-kontynentalnego napływają znad Azji Mniejszej i Bałkanów bardzo rzadko, przeważnie latem i wczesną jesienią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ, AS: i ̯ėśė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesionka ż., jesiennienie n., jesieniara ż., jesieniarz m., jesieniowisko n.

 czas. jesiennieć ndk.

 przym. jesienny

 przysł. jesiennie, jesienią

Wiktionary


jesion

1. drzewo liściaste (rzadziej krzew) z rodziny oliwkowatych, o pierzastych liściach, niepozornych kwiatach zebranych w wiechy i owocach w postaci oskrzydlonych orzeszków, występujące na obszarze półkuli północnej;
2. drewno z tego drzewa, twarde, elastyczne, używane m.in. do wyrobu mebli i sprzętu sportowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Fraxinus|L.|ref=tak., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;

 (1.2) techn. jesionowe drewno

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesiony uprawiane są w parkach i ogrodach jako drzewa ozdobne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕɔ̃n, AS: i ̯ėśõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jesionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński jasiyń

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński jasiyń

Wiktionary


jesionczyna

stara jesionka; licha jesionka


SJP.pl


jesioneczka

zdrobnienie od: jesionka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: jesionka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ɕɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: i ̯ėśõnečka

Wiktionary


jesionek

zdrobnienie od: jesion


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ireneusz Jesionek (1949–2014) – pilot sportowy
  • Jan Jesionek (1925–2008) – polityk, senator II kadencji
  • Janusz Jesionek (1945–) – dyplomata, działacz piłkarski
  • Wiktor Jesionek (1879–1939) – powstaniec śląski, działacz społeczny

Wikipedia


jesionicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wschodniosudeckim pasmem górskim Jesioniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jesioniki

Wiktionary


jesionka

płaszcz przejściowy, palto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. ciepły, zwykle wełniany płaszcz

 (1.2) pot. żart. trumna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) D. lp. od: jesionek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jesionka – rodzaj płaszcza
  • Jesionka – przysiółek wsi Jesiona w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kolsko
  • Jesionka – część wsi Szczecin w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Dmosin
  • Jesionka – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyński, w gminie Ciechocin
  • Jesionka – przysiółek wsi Nowa Wieś Szlachecka w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
  • Jesionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Szczawin Kościelny
  • Jesionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
  • Jesionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Baboszewo
  • Jesionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Wiskitki
  • Jasionowe Wzgórze (nazwa oboczna Jesionka) – część miasta Prudnik w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Prudnik
  • Jesionka – część wsi Sołtysy w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Praszka
  • Jesionka – osada w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Czerwionka-Leszczyny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wygolony aż do siności, niziutki i absolutnie kwadratowy mężczyzna w okularach w rogowej oprawie, w nowiuteńkim, nie wymiętym jeszcze kapeluszu bez zacieków na wstążce, w jesionce lila i w rudych rękawiczkach glace stał przy ladzie i myczał coś rozkazująco.

 (1.2) Za płotem chcą mieć zieleń i spokój. Spokój to będziecie mieć dopiero w drewnianej jesionce (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɔ̃nka, AS: i ̯ėśõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesień ż., jesiennienie n., jesieniara ż.

 czas. jesiennieć ndk.

 przym. jesienny

 przysł. jesiennie

Wiktionary


jesionkiewicz

nazwisko


SJP.pl


jesionoklon

gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych, sadzony w Polsce jako drzewo ozdobne; klon jesionolistny


SJP.pl


jesionolistny

1. przypominający kształtem liście jesionu;
2. klon jesionolistny - gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych, sadzony w Polsce jako drzewo ozdobne;
3. dyptam jesionolistny - gatunek rośliny z rodziny rutowatych, uprawiany jako roślina ozdobna;
4. skrzydłorzech jesionolistny - gatunek drzewa z rodziny orzechowatych; skrzydłorzech kaukaski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dendr. mający liście jak jesion

Wiktionary


jesionowiec

oskrobek jesionowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl

Jesionowiec (niem. "Jeschonowitz", w latach 1930–1945 "Eschenwalde") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Wielbark, przy linii kolejowej Szczytno – Wielbark, ok. 4 km na północny wschód od drogi Wielbark – Szczytno.

Wikipedia


jesionowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jesionowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola
  • Jesionowo – część wsi Falborz, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
  • Jesionowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Pieniężno
  • Jesionowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto
  • Jesionowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
  • Jesionowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Przelewice
  • Jesionowo – gromada

Wikipedia


jesionowski

nazwisko


SJP.pl


jesionowy

przymiotnik od: jesion


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jesionu

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części jesionu

 (1.3) będący częścią jesionu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ɕɔ̃ˈnɔvɨ, AS: i ̯ėśõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesion m., jesionek m.

Wiktionary


jesiotr

ryba z rodziny jesiotrowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Acipenser|Linnaeus|ref=tak., duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

 (1.2) kulin. mięso lub potrawa z jesiotra (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jesiotr – w znaczeniu potocznym – duża ryba wędrowna o skórze pokrytej rzędami kostnych płytek, przedstawiciel ryb jesiotrokształtnych, zwykle z rodziny jesiotrowatych
  • jesiotr – jesiotr zachodni, jesiotr właściwy (Acipenser sturio)
  • jesiotry – zwyczajowa nazwa podrodziny Acipenserinae
  • jesiotry – zwyczajowa nazwa rodzaju Acipenser

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja myślę, bez urazy jaśnie pana, że prędzej w pańskiej sadzawce zdybalibyśmy jesiotra aniżeli jedną sturublówkę w okolicy.

 (1.2) Dziś na obiad jest jesiotr w śmietanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕɔtr̥, AS: i ̯ėśotr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesiotrowate nmos., jesiotrzyna ż.

 przym. jesiotrowy, jesiotrowaty, jesiotrokształtny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jesiotrzyna

Wiktionary


jesiotrokształtne

rząd ryb promieniopłetwych, potężnych, o ciele walcowato wydłużonym, nagim lub z pięcioma rzędami łusek kostnych, zamieszkujących wody słodkie i przybrzeżne wody morskie półkuli północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Acipenseriformes|Berg|ref=tak., rząd ryb promieniopłetwych;

Wiktionary

Jesiotrokształtne (Acipenseriformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) obejmujący około 30 współcześnie żyjących gatunków o wielu archaicznych cechach budowy, w tym typowych dla rekinów. Są znane w zapisie kopalnym od wczesnej jury. Mają duże znaczenie gospodarcze ze względu na smaczne i delikatne mięso oraz czarny kawior wyrabiany z ich ikry. Niektóre dożywają 100 lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głowa jesiotrokształtnych wyciągnięta jest w ryj.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jesiotrokształtny

Wiktionary


jesiotrokształtny

o cechach jesiotrokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) icht. o kształcie jesiotra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ɕɔtrɔˈkʃtawtnɨ, AS: i ̯ėśotrokštau̯tny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesiotrokształtne nmos., jesiotr

Wiktionary


jesiotrowate

rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych, o zachowanej strunie grzbietowej i ciele pokrytym płytkami kostnymi, zamieszkujących wody Europy i Azji oraz Ameryki Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Acipenseridae|Bonaparte|ref=tak., rodzina anadromicznych ryb jesiotrokształtnych;

Wiktionary

Jesiotrowate (Acipenseridae) – rodzina słodkowodnych lub anadromicznych ryb jesiotrokształtnych (Acipenseriformes). Poławiane gospodarczo dla mięsa i kawioru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tarło jesiotrowatych odbywa się w rzekach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesiotr mzw.

Wiktionary


jesiotrowaty

o cechach jesiotrowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


jesiotrowy

przymiotnik od: jesiotr


SJP.pl


jesiotrzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. mięso z jesiotra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jesiotr m.

Wiktionary


jesiołowski

nazwisko


SJP.pl


jeske-choiński

nazwisko, np. Teodor Jeske-Choiński (1854-1920), powieściopisarz, publicysta i historyk


SJP.pl


jespan

staropolski tytuł grzecznościowy; skrót zwrotu: jegomość pan; jeśpan


SJP.pl


jessa

nazwisko


SJP.pl


jesse

postać biblijna, syn Obeda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. postać biblijna;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Jesse lub Isaj (hebr. Jiszaj / יֵשַׁי, XI w. p.n.e.) – postać biblijna, syn Obeda i ojciec Dawida, późniejszego króla Izraela.

Jesse pochodził z pokolenia Judy. Po mieczu był wnukiem Booza i Rut. Według 1 Krn 2,13-16 miał siedmiu synów – Eliaba, Abinadaba, Szimeę, Netaneela, Raddaja, Osema i Dawida – a także dwie córki, Seruję i Abigail, natomiast według 1 Sm 16,10n i 1 Sm 17,12 – ośmiu synów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I Jesse przedstawił Samuelowi siedmiu swoich synów, lecz Samuel oświadczył Jessemu: «Nie ich wybrał Pan».

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛsːɛ, AS: i ̯e•se

Wiktionary


jessentucki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jessentukami, dotyczący Jessentuków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jessentuki nmos.

Wiktionary


jessentuki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;

Wiktionary

Jessentuki (ros. Ессентуки) – miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu na wysokości 640 m n.p.m. Liczy 114 824 mieszkańców (2021). Założone w 1836 roku. Od 1917 roku posiada prawa miejskie. Jessentuki są znanym rosyjskim kurortem balneologicznym.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jessentucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Essentuki

Wiktionary


jessica

[czytaj: dżes-ika]
1. imię żeńskie;
2. dżesika, Dżesika; pogardliwie:
a) młoda dziewczyna cechująca się głupotą, prostactwem i roszczeniowością; Karyna, karyna;
b) mała dziewczynka, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zapożyczone z języka angielskiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • JESSICA – program Unii Europejskiej
  • Jessica – szwedzka piosenkarka
  • Jessica – album Jessiki Folcker
  • „Jessica” – singel Dir en grey
  • Jessica – rodzaj pająków z rodziny motaczowatych
  • Jessica – film z 1962 w reżyserii Jeana Negulesco, z Mauricem Chevalierem i Angie Dickinson w rolach głównych
  • Dżesika – imię

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza wnuczka nosi imię Jessica.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʒɛˈsʲika, AS: ǯesʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dżesika ż.

Wiktionary


jest

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. czasownika być

Wiktionary

Jest – czternasty album studyjny polskiego zespołu rockowego Budka Suflera wydany w roku 2004 z okazji 30-lecia istnienia grupy.

Częściowo płyta została nagrana w studiu The Village w Los Angeles, a w jej nagrywaniu udział wzięli m.in. tacy muzycy, jak Steve Lukather (na gitarze solowej) i Greg Phillinganes z Toto, Marcus Miller (zagrał gościnnie na basie) i Sheila E. (zagrała na instrumentach perkusyjnych).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɛst, AS: i ̯est

Wiktionary


jestem

1. istnieć, żyć;
2. przebywać, znajdować się gdzieś;
3. trwać przez pewien czas, mieć miejsce, zdarzać się, odbywać się;
4. brać w czymś udział, uczestniczyć;
5. uczęszczać gdzieś, korzystać z czegoś, uczyć się;
6. sięgać, dostawać do jakiejś wysokości;
7. znajdować się w jakimś stanie, doznawać czegoś


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lp. ter. czasownika być

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jestem – album grupy Perfect (1994)
  • Jestem – album Seweryna Krajewskiego (2003)
  • Jestem... – album grupy Bednarek (2012)
  • „Jestem” – singel Magdaleny Tul (2011)
  • Jestem – polski film (2005)
  • Jestem – polskie czasopismo PCK wydawane w latach 1920-2003

Wikipedia


jestestwo

natura człowieka; sfera uczuć i przeżyć człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sfera psychiczno-emocjonalna, uczucia i przeżycia człowieka, jego natura

 (1.2) przest. istota żywa, stworzenie

 (1.3) przest. istnienie, bytowanie, byt, egzystencja

Wiktionary

Jestestwo – przestarzały, wieloznaczny polski termin filozoficzny. Jest to nominalizacja czasownika „być”, notuje się też (słownik Lindego) formy oboczne „jesteństwo”, „jestwo”. Spotykany w filozofii polskiej do XIX wieku, m.in. u Staszica. Oznaczać mógł albo istotę żywą albo byt, bytowanie, egzystencję. Obecnie funkcjonuje także jako jedno z polskich tłumaczeń terminu Dasein (Bogdan Baran), istnieją także inne propozycje przekładowe („przebywanie” – Wawrzyniec Rymkiewicz).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cierpliwa harmonia z jestestwem nie oznacza, że dana osoba nie może wpłynąć na swoje położenie we wszechświecie czy je ulepszyć. Akceptacja nie jest równa pasywności.

 (1.3) Wiadomość wstrząsnęła całym moim jestestwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈstɛstfɔ, AS: i ̯estestfo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jest

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dusza

 (1.2) istota żywa, stworzenie

 (1.3) istnienie, bytowanie, byt, egzystencja

Wiktionary


jesteś

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp. ter. czasownika być

Wiktionary

Jesteś – singel polskiego piosenkarza Dawida Kwiatkowskiego, promujący album studyjny, zatytułowany "13 grzechów niczyich". Singel został wydany 1 stycznia 2018.

Kompozycja znalazła się na 34. miejscu listy OLiA, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych. Nagranie otrzymało w Polsce status złotego singla, przekraczając liczbę 25 tysięcy sprzedanych kopii.

Wikipedia


jesteście

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lm. ter. czasownika być

Wiktionary


jesteśmy

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lm. ter. czasownika być

Wiktionary


jestli

dawniej: czasownik "być" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy); czy jest


SJP.pl


jestże

"jest" wzmocnione partykułą "-że", słowo występujące w zdaniach o formie pytającej (np. "Nie jestże ktoś chętny na partyjkę?")


SJP.pl


jesz

forma rzeczownika.

 (1.1) 2. os. lp. ter. od: jeść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛʃ, AS: i ̯eš

Wiktionary


jeszcze

1. partykuła wyrażająca trwanie pewnego stanu rzeczy, choć można było się spodziewać jego zmiany;
2. partykuła wskazująca, że ma się na myśli nie tylko wyróżniony wyraz, ale także wspomniane wcześniej elementy;
3. partykuła ukazująca skutki czegoś


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle

 (1.2) …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej

 (1.3) …podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już

 (1.4) w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze mam trochę pieniędzy.

 (1.2) Jesteś jeszcze głupszy (= jeszcze bardziej głupi) od niego!

 (1.3) Jeszcze jako student zadziwiał profesorów swoją wiedzą.

 (1.4) Chyba muszę to jeszcze (raz) przemyśleć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʃt͡ʃɛ, AS: i ̯ešče

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w dalszym ciągu, do tej pory, dotąd

Wiktionary


jeszczeż

'jeszcze' wzmocnione partykułą


SJP.pl


jesziba

żydowska uczelnia ortodoksyjna przeznaczona dla chłopców; jesziwa; jeszybot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zob. jesziwa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za Niemca zamknięto w mieście jeszibę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jesziwa, jeszybot

Wiktionary


jesziwa

żydowska uczelnia ortodoksyjna przeznaczona dla chłopców; jeszybot; jesziba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wyższa szkoła rabinacka;

Wiktionary

Jesziwa, jesziba, jeszywa, jeszybot (hebr. ישיבה, posiedzenie) – rodzaj wyższej szkoły talmudycznej dla nieżonatych studentów. Dawniej pobierali w niej nauki chłopcy w wieku od 13 lub 14 do dwudziestu kilku lat, absolwenci chederu lub szkoły zwanej talmud tora. Po ukończeniu jesziwy niektórzy otrzymywali smichę, która uprawniała do objęcia stanowiska rabina.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wolno mieszkać tam, gdzie nie ma lekarza, a tam, gdzie się mieszka, ma być jesziwa, bo ona daje Żydom duchowy dom.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jesziba, jeszybot

Wiktionary


jeszka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Jeszka – polski naukowiec, specjalista żywienia
  • Jadwiga Wilska-Jeszka – polska chemiczka

Wikipedia


jeszkotelski

→ Jeszkotle


SJP.pl

Patrz:

Jeszkotle

jeszkotle

wieś w województwie opolskim, w powiecie brzeskim


SJP.pl

Jeszkotle ( Jäschkittel) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Grodków.

Wikipedia


jeszkowice

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim


SJP.pl

Jeszkowice (niem. "Jäschkowitz", 1937–1945 "Lengefeld") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Czernica.

Wikipedia


jeszkowicki

→ Jeszkowice


SJP.pl

Patrz:

Jeszkowice

jeszutność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. próżność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʃutnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯ešutność

Wiktionary


jeszybot

żydowska uczelnia ortodoksyjna przeznaczona dla chłopców; jesziwa; jesziba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. zob. jesziwa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku uczniów spóźniło się do jeszybotu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jesziba, jesziwa

Wiktionary


jesówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Jesówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

Wieś szlachecka Jesewa położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


jet

[czytaj: dżet] dżet;
1. w fizyce kwantowej: wiązka cząstek wtórnych, wysyłana przez jądro atomowe podczas bombardowania go cząstkami o wysokiej energii;
2. w astronomii: strumień plazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki lub gwiazdy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hellas Jet – grecka czarterowa linia lotnicza
  • Jet Airways – indyjskie linie lotnicze
  • Jet Lite – indyjskie linie lotnicze
  • Jet2.com – brytyjskie linie lotnicze
  • Jet – australijska rockowa grupa muzyczna
  • Jet Airliner – singel zespołu Modern Talking
  • Jet-CD – album J-popowej grupy muzycznej Puffy AmiYumi
  • The Jet Set – polski zespół muzyczny
  • Jet – określenie napędu odrzutowego lub wodnoodrzutowego
  • Jet – miasto w USA
  • JET – tokomak
  • Jet – sieć stacji benzynowych

Wikipedia


jetelinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. koniczyna

Wiktionary


jeti

człowiek śniegu; yeti


SJP.pl

Jeti – wieś w Estonii, prowincji Valga, w gminie Hummuli.

Wikipedia


jetlag

[czytaj: dżetlag] zmęczenie wywołane szybkim przekroczeniem kilku stref czasowych; jet lag


SJP.pl

Jetlag – singel polskich raperów Kiza i Masnego Bena z albumu studyjnego, zatytułowanego Ostatni taniec. Singel został wydany 30 maja 2022.

Nagranie otrzymało w Polsce status platynowej płyty.

Wikipedia


jetta

[czytaj: dżeta] model samochodu marki Volkswagen


SJP.pl


jewasiński

nazwisko


SJP.pl


jewdocha

dawne imię żeńskie


SJP.pl


jewgienij

rosyjskie imię męskie


SJP.pl


jewie

rzeczownik, rodzaj niemęskorzeczowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu wileńskim.

Wiktionary

Jewie (lit. "Vievis", ros. "Вевис", "Евье") – miasto na Litwie, położone w okręgu wileńskim, 14 km od Elektren, nad jez. Jewie (Vievis).

Znajduje się tu stacja kolejowa Jewie (Vievis), położona na linii Wilno – Kowno.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jewski

Wiktionary


jewka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. imię|polski|ż. Ewka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze latoś Jewka bedzie miała wiesieli.

Wiktionary


jewrej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. przest. żyd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. jewrejka ż.

 przym. jewrejski

Wiktionary


jewrejka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. przest. żydówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. jewrej m.

 przym. jewrejski

Wiktionary


jewrejski

przymiotnik

 (1.1) pogard. przest. żydowski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jewrej m., jewrejka ż.

Wiktionary


jewuła

nazwisko


SJP.pl


jez.

skrót od: jezioro; j.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = jezioro

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jezioro.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) j.

Wiktionary


jezajasz

imię męskie


SJP.pl


jezderkusie

wykrzyknik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojej, o Boże (okrzyk przestrachu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezderkusie, Antek, a po jakiymu ty niy idziesz do jakisik roboty, toby ci i przeca na jakiesik piwo i maluskigo sznapsa stykło?

Wiktionary


jezdnia

droga przeznaczona dla pojazdów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów

Wiktionary

Jezdnia – część drogi przeznaczona do ruchu pojazdów, składająca się z pasa albo pasów ruchu, z wyjątkiem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wyrównywania asfaltu na jezdni używa się walców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛzdʲɲa, AS: i ̯ezdʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeździectwo n., jeździec m., jezdny mos., jeżdżenie n., jechanie n., przejazd mrz., Przejazd mrz.

 czas. przyjeżdżać, zjeżdżać, jeździć ndk., jechać ndk.

 przym. jezdniowy, jezdny

Wiktionary


jezdniowy

przymiotnik od: jezdnia


SJP.pl


jezdność

w jeździectwie: stopień łatwości współpracy konia z jeźdźcem


SJP.pl


jezdny

1. przeznaczony do jazdy;
2. jadący na koniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. jeździec konny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛzdnɨ, AS: i ̯ezdny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przejażdżka ż., jezdnia ż., jeźdźczyni ż., zajezdnia ż., Przejazd mrz., przejazd mrz.

 czas. zjeżdżać

 przym. jeździecki, zjazdowy

Wiktionary


jezierna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie położone w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Jezierna (ukr. Озерна, "Ozerna") – wieś (dawniej miasteczko) na Ukrainie w rejonie tarnopolskim obwodzie tarnopolskim. W 2001 roku liczyła 3615 mieszkańców.

Od XIX w. znajduje się tu stacja kolejowa Jezierna, położona na linii Tarnopol – Lwów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jezierneński

 rzecz. jeziorko n., jezioro n.

Wiktionary


jezierski

przymiotnik od: Jeziorsko, Jeziora Wielkie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jezierski (ur. 1948) – polski chemik, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego od 1 września 2016
  • Adam Jezierski (ur. 1990) – hiszpański aktor
  • Andrzej Jezierski (ur. 1938) – polski koszykarz występujący na pozycji rozgrywającego, wielokrotny medalista mistrzostw Polski
  • Antoni Jezierski (1859–1939) – malarz polski
  • Bogdan Jezierski (1925–2021) – polski architekt i urbanista
  • Bohdan Jan Jezierski (1929–2015) – polski architekt i urbanista
  • Czesław Jezierski (ur. 1939) – doktor rehabilitacji, fizjoterapeuta, nauczyciel akademicki
  • Dariusz Jezierski (ur. 1961) – polski łyżwiarz szybki
  • Dariusz Jezierski (ur. 1965) – polski strażak
  • Edward Jezierski (1948–2022) – polski specjalista w dziedzinie automatyce i robotyce, profesor Politechniki Łódzkiej
  • Elżbieta Jezierska-Ziemkiewicz (ur. 1941) – polska programistka
  • Eugeniusz Jezierski (1902–1990) – polski inżynier, specjalista maszyn elektrycznych, profesor Politechniki Łódzkiej

Wikipedia


jezierza

roślina z rodziny jezierzowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Najas|L.|ref=tak., rodzaj roślin wodnych z rodziny żabiściekowatych, żyjących w zanurzeniu;

Wiktionary

Je

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jeziorko n., jezioro n., jeziorzysko n.

Wiktionary


jezierzowate

rodzina roślin wodnych


SJP.pl

Jezierzowate ("Najadaceae" Juss.) – rodzina roślin z klasy jednoliściennych ("Najadaceae" Juss.) wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych. W nowszych klasyfikacjach (system APG II z 2003, Angiosperm Phylogeny Website) ta grupa roślin włączana jest do rodziny żabiściekowatych.

Wikipedia


jezierzowaty

o cechach jezierzowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


jezierzowce

rząd roślin okrytonasiennych z klasy jednoliściennych; Najadales


SJP.pl


jezierzowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z klasy jednoliściennych


SJP.pl


jezierzyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jezierzyce – część miasta Szczecin
  • Jezierzyce – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
  • Jezierzyce – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
  • Jezierzyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
  • Jezierzyce – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława
  • Jezierzyce – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz
  • Jezierzyce – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Rąbino
  • Jezierzyce – dawna polska nazwa jeziora Jeziorak
  • Jezierzyce Kościelne, Jezierzyce Wielkie, Jezierzyce Małe

Wikipedia


jeziorak

jezioro w Polsce, na północ od Iławy


SJP.pl

Jeziorak (pot. "Jeziorak Duży", hist. "Gizerek", "Jezierzyce", Geserich See) – jezioro rynnowe w Polsce, położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w granicach administracyjnych miasta Iława, gminy wiejskiej Iława oraz gminy miejsko-wiejskiej Zalewo.

Wikipedia


jezioranianin

mieszkaniec Jezioran (miasta w Polsce); Jezioranin


SJP.pl


jezioranianka

mieszkanka Jezioran (miasta w Polsce); Jezioranka


SJP.pl


jezioranin

mieszkaniec Jezioran (miasta w Polsce); Jezioranianin


SJP.pl


jezioranka

mieszkanka Jezioran (miasta w Polsce); Jezioranianka


SJP.pl


jeziorany

1. miasto w Polsce;
2. osiedle w Śremie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jeziorany (dawniej "Zybork", Seeburg) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, nad rzeką Symsarną, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jeziorany. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Jeziorany leżą na historycznej Warmii, na obszarze dawnego pruskiego terytorium plemiennego Barcji. Uzyskały lokację miejską w 1338 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ʑɔˈrãnɨ, AS: i ̯ėźorãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezioranianin mos., Jezioranianka ż., jezioro n., jeziorko n.

 przym. jeziorański

Wiktionary


jeziorański

przymiotnik od: Jeziorany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jezioranami, dotyczący Jezioran

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Jeziorański – polski generał
  • Jan Jeziorański – polski urzędnik i polityk
  • Jan Nowak-Jeziorański – polski polityk, politolog, działacz społeczny, dziennikarz, wojskowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jeziorany nmos., Jezioranianin mos., Jezioranianka ż.

Wiktionary


jeziorek

niewielkie jezioro


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeziorek – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mrozy
  • Jeziorek – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Szudziałowo
  • Jeziorek – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Gudogaje.

Wikipedia


jeziorka

niewielkie jezioro


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeziorka – rzeka w Polsce, dopływ Wisły
  • Jeziorka – rzeka w Polsce, dopływ Odry
  • Jeziorka – miejscowość w województwie pomorskim, powiecie słupskim, gminie Damnica
  • Jeziorka – gromada
  • Jeziorka Duszatyńskie
  • Jeziórka – do 1996 Jeziorka

Wikipedia


jeziorko

niewielkie jezioro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. zdrobn. od: jezioro

 (1.2) niewielkie jezioro

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeziorko – wieś w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
  • Jeziorko – wieś w pow. łódzki wschodnim, w gminie Koluszki
  • Jeziorko – wieś w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
  • Jeziorko – część wsi Okręglica w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
  • Jeziorko – wieś w gminie Mokrsko
  • Jeziorko – wieś w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
  • Jeziorko – wieś w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice
  • Jeziorko – część wsi Minoga w pow. krakowskim, w gminie Skała
  • Jeziorko – część wsi Czechy w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
  • Jeziorko – część wsi Kościejów w pow. miechowskim, w gminie Racławice
  • Jeziorko – osada leśna w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
  • Jeziorko – przysiółek wsi Poręby Dymarskie w pow. kolbuszowskim, w gminie Cmolas

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Caluteńki weekendzik spędziliśmy ze Stasiem nad jeziorkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈʑɔrkɔ, AS: i ̯ėźorko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., pojezierze n., jezierzyca ż., jezierza ż., Jeziorany nmos., Jezierna ż., Jeziorzany nmos., Jeziorzec m., Jeziorak m., jeziorowiec m., jeziorzysko n., pojezierze n.

 przym. jeziorowy, jeziorny, przyjeziorny, wokółjeziorny, jeziorzysty, jeziorkowy

Wiktionary


jeziorkowy

→ jeziorko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący jeziorka

Wiktionary

Patrz:

jeziorko

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

 przym. jeziorny

Wiktionary


jeziorna

→ jezioro; jeziorowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Nowa Sól

 (1.2) geogr. wieś w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice

 (1.3) geogr. wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo

 (1.4) geogr. hist. byłe miasto dawnego województwa warszawskiego; obecnie Konstancin-Jeziorna

 (1.5) geogr. hist. dawna wieś gminna w powiecie wasylkowskim na Ukrainie

 (1.6) geogr. hydron. rzeka na Pojezierzu Lubuskim, lewy dopływ Obry

 (1.7) geogr. hydron. strumień w Puszczy Bukowej, dopływ Regalicy

 (1.8) geogr. hydron. struga, dopływ Złotnicy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeziorna – część miasta, dzielnica Konstancina-Jeziorny, do 1969 miasto
  • Jeziorna – osiedle w Ełku
  • Jeziorna – osiedle w Piotrkowie Trybunalskim
  • Jeziorna – dzielnica Siewierza
  • Jeziorna – osada leśna wsi Okoniny, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Śliwice
  • Jeziorna – wieś w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Nowa Sól
  • Jeziorna – wieś w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice
  • Jeziorna – część wsi Borsk, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin
  • Jeziorna – część wsi Węgle-Żukowo, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Markusy
  • Jeziorna – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo
  • Jeziorna – dawna gmina
  • Jeziorna − stacja kolejowa w Konstancinie-Jeziornie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Folwark w Jeziornej założono prawdopodobnie na początku XVIII w..

Wiktionary


jeziornica

rodzaj chrząszcza z rodziny stonkowatych


SJP.pl

Zobacz też: Jeziornica w innych znaczeniach tego słowa.

Jeziornica ("Oziernica", daw. "Jeziernica", biał. "Азярніца") – wieś (dawniej miasteczko) na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie słonimskim.

Znajduje tu się parafialna cerkiew prawosławna pw. św. Mikołaja Cudotwórcy, a także stacja kolejowa Jeziornica, położona na linii Baranowicze – Wołkowysk.

Wikipedia


jeziorność

Jeziorność – stosunek powierzchni jezior do ogólnej powierzchni analizowanego obszaru. Wskaźnik ten podawany jest w procentach.

W ujęciu kartograficznym oblicza się odsetek jezior w polach podstawowych, najczęściej w kwadratach o boku 10 km. Obliczony wskaźnik stanowi następnie podstawę do interpolacji.

Wikipedia


jeziorny

→ jezioro; jeziorowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jeziorem, dotyczący jeziora, pochodzący z jeziora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n., Jeziorak m.

 przym. jeziorkowy, jeziorowy

Wiktionary


jezioro

naturalny śródlądowy zbiornik wodny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. hydrol. śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

 (1.2) książk. przen. ogromna ilość czegoś

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Mazurach znajduje się wiele jezior polodowcowych.

 (1.2) Wypiła jezioro kawy i zażyła chyba z tonę psychotropów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈʑɔrɔ, AS: i ̯ėźoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojezierze n., jezierzyca ż., jezierza ż., Jeziorany nmos., Jezierna ż., Jeziorzany nmos., Jeziorzec m., Jeziorak m., jeziorowiec m., jeziero n.

:: zdrobn. jeziorko n.

:: zgrub. jeziorzysko n.

 przym. jeziorowy, jeziorny, przyjeziorny, wokółjeziorny, jeziorzysty, jeziorkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. jeziero

 (1.2) morze

Wiktionary


jeziorosy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu uciańskim.

Wiktionary

Jeziorosy (lit. "Zarasai") – miasto na Litwie, na Auksztocie, w okręgu uciańskim, siedziba rejonu jezioroskiego, 49 km od Uciany.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jezioroski

Wiktionary


jeziorowiec

koszykarz z zespołu Los Angeles Lakers


SJP.pl

Jeziorowiec – statek handlowy przeznaczony do uprawiania żeglugi między portami znajdującymi się na brzegach Drogi Wodnej Świętego Wawrzyńca i Wielkich Jezior w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Różni się od statków pełnomorskich pewnymi cechami konstrukcyjnymi, przede wszystkim ograniczeniem szerokości i zanurzenia. Najczęściej są to masowce.

Wikipedia


jeziorowski

nazwisko


SJP.pl


jeziorowy

→ jezioro; jeziorny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jeziorem, dotyczący jeziora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Populacje jeziorowe strzelby zazwyczaj trą się w dopływach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

 przym. jeziorny

Wiktionary


jeziorski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jeziorski – polski lotnik
  • Bartłomiej Jeziorski – polski hokeista
  • Bogumił Jeziorski – polski chemik
  • Franciszek Jeziorski – polski urzędnik i polityk
  • Krzysztof Jeziorski – polski lekarz
  • Marek Jeziorski – polski urzędnik dyplomata

Wikipedia


jeziorsko

wieś w Polsce


SJP.pl

Jeziorsko – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Warta. Miejscowość położona na trasie z Sieradza do Turku (DK83), na skraju doliny Warty nad zbiornikiem Jeziorsko.

Do 1937 r. siedziba gminy Ostrów Wartski, a w latach 1937–1954 gminy Jeziorsko. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jeziorsko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


jeziorzany

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeziorzany – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Jeziorzany
  • Jeziorzany – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
  • Jeziorzany – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn

Wikipedia


jeziorzański

przymiotnik od: Jeziorzany


SJP.pl


jeziorzysko

1. zgrubienie od: jezioro;
2. miejsce, gdzie były lub są jeziora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: jezioro

 (1.2) geogr. hydrol. błotne jezioro dużych rozmiarów zarastające roślinnością

 (1.3) geogr. hydrol. ekol. miejsce gdzie są lub były jeziora

Wiktionary

Jeziorzysko – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie świsłockim, w sielsowiecie Werdomicze. Leżała około 2 km na północ od Ogrodnik.

W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Świsłocz. 16 października 1933 utworzyła gromadę "Jeziorzysko" w gminie Świsłocz. Po II wojnie światowej weszła w struktury ZSRR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W ciągu długich stuleci ten to kożuch torfowy tamował bieg swobodny chylońskiego potoku. Wsysając w siebie wody słodkie rósł szybko, coraz wyżej, aż do dziewięciometrowej grubości. Nie doschnięte jeziorzysko pomorskie zamieniło się w mokre torfowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., pojezierze n., jezierzyca ż., jezierza ż., jeziero n., jeziorko n.

 przym. jeziorowy, jeziorny, przyjeziorny, wokółjeziorny, jeziorzysty, jeziorkowy

Wiktionary


jeziorzysty

obfitujący w jeziora, pełen jezior


SJP.pl


jeznach

nazwisko


SJP.pl


jezno

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kowieńskim;

Wiktionary

Jezno (lit. "Jieznas") – miasto na Litwie, położone w okręgu kowieńskim, 16 km od Pren w rejonie preńskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Jezna|Ms=Jeźnie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jezieński

Wiktionary


jezu

wykrzyknienie wyrażające różne stany emocjonalne; Boże, Chryste


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie lub przerażenie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezu! Ile razy mam ci tłumaczyć?!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus mos.

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Boże, Boże święty, Jezus Maria, Matko Boska, Matko święta, mój Boże, o Boże, wielki Boże

Wiktionary


jezuici

1. członek Towarzystwa Jezusowego, zgromadzenia zakonnego założonego przez Ignacego Loyolę w celu walki z reformacją i obrony papiestwa;
2. przenośne: człowiek przebiegły, obłudny; intrygant


SJP.pl

To

Wikipedia


jezuicki

odnoszący się do jezuity, właściwy jezuitom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący zakonu jezuitów albo członka tego zakonu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) książk. przen. postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezuita m., jezuityzm m., Jezus m., Jezusek m.

 przym. jezusowy, Jezusowy

 przysł. jezuicko, po jezuicku

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) obłudny, dwulicowy, fałszywy, faryzejski, faryzeuszowski, nieszczery, perfidny, przewrotny, zakłamany

Wiktionary


jezuita

1. członek Towarzystwa Jezusowego, zgromadzenia zakonnego założonego przez Ignacego Loyolę w celu walki z reformacją i obrony papiestwa;
2. przenośne: człowiek przebiegły, obłudny; intrygant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;

 (1.2) książk. przen. człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przeszłości mieścił się w tym budynku zakon jezuitów.

 (1.1) Ludmiła zna trzech zakonników: karmelitę, jezuitę i franciszkanina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus m., Jezusek m., jezuityzm m.

:: fż. jezuitka ż.

 przym. jezuicki, jezusowy, Jezusowy, pojezuicki, jezuitkowy

 przysł. jezuicko, po jezuicku

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lojolita

 (1.2) obłudnik, hipokryta, intrygant, dwulicowiec, farbowany lis, wilk w owczej skórze / wilk w jagnięcej skórze, faryzeusz, tartuffe; pot. fałszywiec

Wiktionary


jezuitka

→ jezuita


SJP.pl

Jezuitka (lit. "Jezavitiškės") − wieś na Litwie, w rejonie solecznickim, 1 km na północ od Turgieli, zamieszkana przez 35 ludzi.

Wikipedia

Patrz:

jezuita

jezuityzm

1. sposób postępowania charakterystyczny dla jezuitów (zakonników);
2. przenośne: obłuda, przewrotność, perfidia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zakłamany i przewrotny sposób postępowania przypisywany jezuitom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezuita m., Jezus mos., Jezusek mos.

 przym. jezuicki

 przysł. jezuicko, po jezuicku

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makiawelizm, perfidia, przewrotność, podstępność, obłuda, dwulicowość, fałszywość, faryzejstwo, faryzeizm, faryzeuszostwo, nieszczerość, zakłamanie

Wiktionary


jezuniek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gwara. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) gwara. pieszcz. rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śpij, Jezuńku, śpij do ranka, / ciepła wełna u baranka; / idzie białe, małe jagnię, / ogrzać nóżki Tobie pragnie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jezusowy

 rzecz. Jezus mos., Jezunio mos., Jezusek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusek, Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezusiczek

Wiktionary


jezunio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) daw. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) daw. pieszcz. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Lulajże, Jezuniu, moja perełko, / Lulaj ulubione, me pieścidełko. / Lulajże, Jezuniu, lulajże, lulaj, / A Ty Go Matulu w płaczu utulaj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus mos., Jezusik mos., Jezusek mos., Jezusiczek mos., Jezuniek mos.

 wykrz. Jezuniu, Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezusik, Jezusek, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary


jezuniu

wykrzyknik

 (1.1) pot. gwara. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie, podziw lub przerażenie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: Jezunio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezuniu! Daleko jeszcze?

 (1.1) O, Jezuniu!… Jezuniu! — wrzasnęła nagle Magda, zrywając się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezunio mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Chryste Panie, Chryste

Wiktionary


jezupol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim, w międzyrzeczu rzek Dniestr i Bystrzyca;

Wiktionary

Jezupol ( Єзупіль, "Jezupil"; w latach 1939–1991 Żowteń, ukr. Жовтень) – osiedle w zachodniej Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim, siedziba hromady, w międzyrzeczu rzeki Dniestr i jej dopływu Bystrzyca.

Miasteczko liczy sobie ok. 870 gospodarstw (3 tys. mieszkańców).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jezupolski

Wiktionary


jezus

Jezus Chrystus - imię Syna Bożego w wyznaniach chrześcijańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. centralna postać chrześcijaństwa;

 (1.2) imię|polski|m.;

wykrzyknik

 (2.1) M. lub W.: okrzyk wyrażający różne stany i postawy emocjonalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną, ale o brzasku zjawił się znów w świątyni.

 (1.1) O żadnym z proroków Koran nie pisze z taką czcią, jak o Jezusie.

 (1.2) Nazywam się Jezus Miguel Brito Garcia i jestem Hiszpanem.

 (2.1) O Jezu, zostawiłam w domu włączone żelazko!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛzus, AS: i ̯ezus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezuita mos., jezusowiec m., jezuityzm mrz., jezusowość ż.

:: zdrobn. Jezusek mos., gwara. Jezunio mos., Jezusicek mos.

 przym. jezusowy, Jezusowy, jezuicki, przedjezusowy

 wykrz. Jezu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezus Chrystus, Jezus z Nazaretu, Nauczyciel; Isa

 (1.2) Jezunio, Jezusik, Jezusek, Jezusiczek, Jezuniek, Jezusicek

 (2.1) Jezus Maria!, Jezuniu!, Jezu Chryste!, Chryste!, Chryste Panie!

Wiktionary


jezusek

mały Jezus; dzieciątko Jezus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W dzień Bożego Narodzenia / radość wszelkiego stworzenia, / ptaszki wgórę podlatują, / Jezuskowi przyśpiewują — przyśpiewują.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus mos., jezuita mos., jezuityzm mrz., Jezunio mos., Jezusicek mos., Jezusiczek mos., Jezuniek mos.

 przym. jezusowy, Jezusowy, Jezuskowy, jezuicki

 przysł. jezuicko, po jezuicku

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary


jezusicek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gwara. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) gwara. pieszcz. rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale coś widać Pan Jezusicek nie folgował, ino za te grzeszyska chcioł ich pokarać… Za te grzechy… mój Boże, bo se tego aniołka zabroł do swoi chwały… zabroł mój Boze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jezusowy

 rzecz. Jezus mos., Jezusek mos.

 wykrz. Jezus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusek, Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary


jezusiczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gwara. zdrobn. od: Jezus

 (1.2) gwara. pieszcz. rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A jużta Jezusiczek przenajsłodszy biedoty opuścić nie opuści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jezusowy

 rzecz. Jezus mos., Jezunio mos., Jezusek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusek, Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezuniek

Wiktionary


jezusik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Jezus

 (1.2) pieszcz. rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Myślę, że Jezusikowi i Matce w stajence Betleemskiej nie mogło być lepiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Jezusowy

 rzecz. Jezus mos., Jezunio mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jezusek, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary


jezuskowaty

przenośnie: pobożny, bigoteryjny, dewocyjny


SJP.pl


jezuskowy

→ jezusek


SJP.pl

Patrz:

jezusek

jezusowy

podobny do Jezusa, taki jak u Jezusa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jezusem, dotyczący Jezusa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezus m., Jezusek m., jezuita m.

 wykrz. Jezus

 przym. jezuicki, Jezusowy, przedjezusowy

Wiktionary


jezyd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca jezydyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kim są jezydzi prześladowani przez ekstremistów w Iraku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezyd mos., Jezydka ż., jezydyzm mrz.

:: fż. jezydka ż.

 przym. jezydzki

Wiktionary


jezyda

wyznawca jezydyzmu, jazydyzmu


SJP.pl


jezydka

wyznawczyni jezydyzmu, monoteistycznej religii kurdyjskiej; jazydka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wyznawczyni jezydyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wysłuchano opowieści jezydek, które uciekły ze swojej wioski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jezyd mos., Jezydka ż., jezydyzm mrz.

:: fm. jezyd mos.

 przym. jezydzki

Wiktionary


jezydyzm

monoteistyczna religia kurdyjska; jazydyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. kurdyjska religia synkretyczna, utworzona w XII wieku przez szejcha Adiego, wywodząca się z nałożenia się powierzchownego szyizmu na zaratusztrianizm i łącząca elementy islamu, chrześcijaństwa nestoriańskiego, pierwotnych wierzeń indoirańskich, kurdyjskich oraz judaistycznych;

Wiktionary

Je

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jezyd mos., jezydka ż., Jezyd mos., Jezydka ż., jazydyzm mrz.

 przym. jezydzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jazydyzm

Wiktionary


jezydzi

wyznawca jezydyzmu, jazydyzmu


SJP.pl


jezydzki

→ jezyda; jazydzki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jezydyzmem i jezydami, dotyczący jezydyzmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla jezydyzmu i jezydów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Społeczność jezydzka dzieli się na kasty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezyd mos., Jezyd mos., jezydka ż., Jezydka ż., jezydyzm mrz.

Wiktionary


jełczeć

o tłuszczach i olejach: rozkładać się, psuć się, gorzknieć


SJP.pl


jełgawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Łotwie, w środkowej części kraju;

Wiktionary

Jełgawa (łot. "Jelgava"; do 1918 roku historycznie Mitawa) – miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, ok. 45 km na południowy zachód od Rygi, przy ujściu rzeki Drykszny do Lelupy (dawniej Aa), miasto wydzielone.

Jegława jest siedzibą novadsu Jełgawa, ale nie wchodzi w jego skład.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jełgawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Mitawa (do 1918)

Wiktionary


jełki

przestarzale o smaku, zapachu: zjełczały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. o tłustościach: uległy jełczeniu, psuciu, zgorzkniały, zjełczały

 (1.2) przest. o smaku: zjełczały, gorzki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛwʲci, AS: i ̯eu̯ʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jełczeć

 rzecz. jełczenie, jełkość

Wiktionary


jełop

obraźliwie: gamoń, dureń, tępak; jołop; jełopa; jołopa; jałopa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pogard. człowiek nierozgarnięty, ograniczony, niezdatny do niczego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nazwała go jełopem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛwɔp, AS: i ̯eu̯op

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jołop m., jełopa m., jołopa m., jałopa m.

:: zdrobn. jełopek m.

 przym. jełopowy, jełopowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gamoń, gapa, fajtłapa, niezdara, nieogar

Wiktionary


jełopa

(r. męski) tępy, ograniczony mężczyzna; jołopa; jołop; jełop; jałopa


SJP.pl


jełopka

→ jełop; jołopka


SJP.pl


jełopowaty

potocznie: mający cechy gamonia, jełopa; durnowaty, gamoniowaty


SJP.pl


jeństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. niewola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: i ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary


jeśli

spójnik wprowadzający zdanie podrzędne warunkowe; jeżeli


SJP.pl

spójnik

 (1.1) zob. jeżeli.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli zdobędziesz jej zaufanie, będziesz mógł ją zaprosić na kolację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕlʲi, AS: i ̯ėślʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. jesi, reg. śl. kie, reg. śl. kiej

Wiktionary


jeśliby

"jeśli" połączone z "by", partykułą trybu przypuszczającego


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …wprowadzający zdanie podrzędne mówiące, że zdarzenie jest możliwe do spełnienia w przyszłości

 (1.2) …wprowadzający zdanie podrzędne mówiące, że zdarzenie jest nierealne albo niezrealizowane

 (1.3) …wprowadzający zdanie podrzędne mówiące, że spełnienie warunku jest zależne od czyjej woli albo decyzji

 (1.4) daw. …odpowiadający współczesnemu czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśliby uzyskał poparcie swojej partii, to będzie ubiegał się o fotel prezydencki.

 (1.2) Jeślibym był wiedział, że mamy zebranie, to na pewno bym przyszedł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕlʲibɨ, AS: i ̯ėślʹiby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gdyby, jeśli; rzad. jeżeliby

Wiktionary


jeśliś

spójnik "jeśli" połączony z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Jeśliś taki mądry, to podaj definicję słowa "maślanka".")


SJP.pl


jeśniak

jeśniak czarny - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


jeśpan

staropolski tytuł grzecznościowy; skrót zwrotu: jegomość pan; jespan


SJP.pl


jeść

spożywać pokarmy, odżywiać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zjeść)

 (1.1) przyjmować pokarmy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy jem obiad, nie odbieram telefonów.

 (1.1) Co będziesz jeść?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ɕt͡ɕ, AS: i ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalny mrz., jadalnia ż., jedzenie n., zjedzenie n., zjadanie n., podjadek m., jadło n., jadalność ż., jadaczka ż., zajadanie n., zajedzenie n., zajad m., wyjadanie n., wyjedzenie n., podjadanie n., podjedzenie n., ujadanie n., ujedzenie n., dojadanie n., dojedzenie n.

 czas. objadać, zjeść dk., jadać ndk., zjadać ndk., zajadać ndk., zajeść dk., wyjadać ndk., wyjeść dk., podjadać ndk., podjeść dk., ujadać ndk., ujeść dk., dojadać ndk., dojeść dk.

 przym. jadalny, jedzeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. konsumować, posilać się, pożywiać się, spożywać, sycić się, zjadać; pot. chapać, papusiać, szamać, wpieprzać, wpierniczać, wrzucać na ruszt, żreć, zżerać; wulg. wpierdalać; stpol. głość

Wiktionary


jeźdz.

skrót od: jeździectwo, jeździecki


SJP.pl


jeździec

człowiek jeżdżący wierzchem na zwierzęciu wierzchowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jeźdz. osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym;

 (1.2) środ. sport. kolarz

Wiktionary

Jeździec – człowiek kierujący zwierzęciem (najczęściej koniem, także wielbłądem, osłem, mułem i innymi), na którym jedzie wierzchem.

W niektórych sytuacjach stosuje się inne określenia: np. jeździec – kobieta to amazonka, jeździec na słoniu to kornak, jeździec na wyścigach koni to dżokej, a jeździec cyrkowy to woltyżer.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam jest bardzo doświadczonym jeźdźcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ʑd͡ʑɛt͡s, AS: i ̯ėźʒ́ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżdżenie n., jazda ż., ujeżdżanie n., ujeżdżenie n., jeździectwo n.

:: fż. jeźdźczyni ż.

 czas. przyjeżdżać, jeździć ndk., jechać ndk.

 przym. jeździecki

 wykrz. jazda

Wiktionary


jeździecki

przymiotnik od: jeździec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Związek Sokolstwa Polskiego, tradycyjnie uprawiający gimnastykę zbiorową, zaczął także formować sekcje wioślarskie, kolarskie, jeździeckie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeździectwo n., jeździec mos., jeźdźczyni ż., najeźdźca mos., jazda ż., jeżdżenie n., jezdny mos.

 czas. jeździć ndk., jechać ndk., pojechać dk., najechać dk.

 przym. jezdny

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hippiczny, hipiczny

Wiktionary


jeździectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. dyscyplina sportu konnego z wyjątkiem wyścigów konnych

 (1.2) sport. ogół sportowców uprawiających jeździectwo (1.1)

Wiktionary

Jeździectwo – wszystkie konkurencje sportów konnych wraz z powożeniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) trener jeździectwa (…) przyprowadził ze sobą dwa koniki. Za cenę przejażdżki jednym z nich w najprawdziwszej czapce dżokejce na głowie maluchy gotowe były stać w kolejce pokaźnej długości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeździec mos., jeźdźczyni ż., jezdnia ż.

 czas. jeździć ndk.

 przym. jeździecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hippika, hipika

Wiktionary


jeździk

pojazd dla dziecka w postaci zabawki edukacyjnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czterokołowa zabawka do jeżdżenia dla małych dzieci, przypominająca rowerek lub samochodzik

Wiktionary


jeździć

1. przebywać (stale, lub od czasu do czasu) odległość jakimkolwiek środkiem lokomocji; podróżować, udawać się dokądś;
2. przenośnie: wodzić, przesuwać, np. jeździć piórem po papierze;
3. przenośnie: ślizgać się, suwać się, np. buty jeżdżą po nogach;
4. umieć posługiwać się jakimś środkiem lokomocji, np. świetnie jeździć na rowerze;
5. o środkach lokomocji, pojazdach: kursować, być w ruchu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przenosić się z miejsca na miejsce środkiem lokomocji

 (1.2) poruszać się na grzbiecie konia

 (1.3) o pojazdach: kursować tą samą trasą

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Autobus jeździ codziennie tą samą trasą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ʑd͡ʑit͡ɕ, AS: i ̯ėźʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazda ż., jezdnia ż., jeździectwo n., jeździec m., jeźdźczyni ż., jeżdżenie n., podjazd mrz., pojazd mrz., wyjazd m.

 czas. jechać, jeżdżać

 przym. jeździecki, zjazdowy

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżować

Wiktionary


jeźdźczyni

→ jeździec; dżokejka, amazonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. rzad. osoba płci żeńskiej jeżdżąca na jakimś zwierzęciu wierzchowym, uprawiająca jazdę konną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy uda, piersi, ramiona jeźdźczyni harmonijnie z ruchami konia unosiły się, opadały i ciągnęły na siodle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̇ɕt͡ɕˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: i ̯ėśćčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeździectwo n.

:: fm. jeździec mos.

 czas. przyjeżdżać, jechać, jeździć ndk.

 przym. jeździecki

 przysł. jeździecko

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amazonka

Wiktionary


jeż

1. ssak o ciele pokrytym kolcami;
2. potocznie: włosy krótko przycięte, sterczące do góry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. owadożerny ssak pokryty igłami

 (1.2) pot. krótko ścięte włosy

 (1.3) roln. narzędzie rolnicze do spulchniania ziemi

 (1.4) wojsk. przenośna zapora z ustawionych prostopadle belek z drutem

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: jeżyć

Wiktionary

Jeż ("Erinaceus") – rodzaj ssaków z podrodziny jeży (Erinaceinae) w obrębie rodziny jeżowatych (Erinaceidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spotkałem dzisiaj w lesie jeża.

 (1.2) Znowu obciąłeś włosy na jeża?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛʃ, AS: i ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżyk m., jeżątko n., jeżyna ż., jeżenie n., jeżówka ż., najeżanie n., najeżenie n., jeżowiec m., Jeżów m., jeżowate nmos., jeżowce nmos., najeżka ż., najeżkowate nmos., jeżowianin m., jeżowianka ż.

:: fż. jeżyca ż.

 czas. jeżyć ndk., najeżać ndk., najeżyć dk.

 przym. jeży, jeżynowy, jeżycowy, jeżowcowy, jeżowaty, najeżkowaty, jeżowy

Wiktionary


jeżak

jeżak brzegowy (Psammechinus miliaris), szkarłupień zaliczany do rzędu najeżykowców


SJP.pl


jeżakowy

→ jeżak


SJP.pl

Patrz:

jeżak

jeżanka

diodon


SJP.pl


jeżarka

maszyna do drapania tkanin, nadająca im puszystość i włochatość; draparka


SJP.pl


jeżasty

podobny do jeża; kolczasty, najeżony


SJP.pl


jeżatka

krzew; lipka pokojowa; sparmania


SJP.pl

Jeżatka ("Atherurus") – rodzaj ssaków z rodziny jeżozwierzowatych (Hystricidae).

Wikipedia


jeżaty

podobny do jeża; jeżasty, kolczasty, najeżony


SJP.pl


jeżdżać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. jeździć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżdżenie n.

 czas. jeździć

Wiktionary


jeżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jeździć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżdżenie mercedesem jest synonimem bogactwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛʒˈd͡ʒɛ̃ɲɛ, AS: i ̯ežǯẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jeżdżać, jeździć ndk.

 rzecz. jeźdźczyni ż., jazda ż., jeździec m., ujeżdżanie n., jezdnia ż.

 przym. jeździecki, zjazdowy

 wykrz. jazda

Wiktionary


jeżeli

spójnik wprowadzający zdanie podrzędne warunkowe; jeśli


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli rzeczywiście Ziemia jest kulą, to ludzie mieszkający w Australii powinni spaść w otchłań piekielną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɛlʲi, AS: i ̯eželʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) = jeśli, reg. śl. jesi, reg. śl. kie, reg. śl. kiej; gdy

Wiktionary


jeżeliby

spójnik

 (1.1) rzad. jeśliby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɛlʲibɨ, AS: i ̯eželʹiby

Wiktionary


jeżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jeżyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jeżyć

 rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary


jeżewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeżewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
  • Jeżewice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
  • Jeżewice – przystanek kolejowy
  • Jeżowice

Wikipedia


jeżewo

nazwa wielu miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeżewo – część wsi Tłuchowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Tłuchowo
  • Jeżewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
  • Jeżewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
  • Jeżewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Jeżewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Nowy Duninów
  • Jeżewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Płońsk
  • Jeżewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
  • Jeżewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
  • Jeżewo – osada leśna wsi Wiele w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin
  • Jeżewo – osada wsi Rozłazino w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce
  • Jeżewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
  • Jeżewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Borek Wielkopolski

Wikipedia


jeżewski

przymiotnik od: Jeżewo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeżewski – herb szlachecki
  • Aleksander Jeżewski (1843–1912) – ziemianin, powstaniec styczniowy
  • Alfons Jeżewski (1914–1983) – kajakarz
  • Dominik Witke-Jeżewski (1862–1944) – ziemianin
  • Ignacy Jeżewski – generał
  • Kazimierz Jeżewski (1877–1948) – pedagog
  • Krzysztof Andrzej Jeżewski (ur. 1939) – poeta
  • Mieczysław Jeżewski (1890–1971) – fizyk
  • Stanisław Jeżewski (1898–1989) – działacz
  • Tomasz Jeżewski (ur. 1985) – piłkarz
  • Zbigniew Jeżewski (1921–1997) – pianista

Wikipedia


jeżogłówka

roślina z rodziny jeżogłówkowatych, o kwiatach pozbawionych okwiatu, rosnąca zwykle w okolicy zbiorników wodnych


SJP.pl

Je

Wikipedia


jeżogłówkowate

rodzina roślin kwiatowych, wodnych i błotnych


SJP.pl

Jeżogłówkowate ("Sparganiaceae" F. Rudolphi) – rodzina roślin jednoliściennych wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych (m.in. system Cronquista z 1981, system Reveala z lat 1994-1999 i 2007). W każdym wypadku takson miał charakter monotypowy – zawierał jeden rodzaj – jeżogłówka ("Sparganium" L.). W ujęciu Angiosperm Phylogeny Website oraz systemów publikowanych przez Angiosperm Phylogeny Group należące tu rośliny włączane są do rodziny pałkowate "Typhaceae".

Wikipedia


jeżogłówkowaty

o cechach jeżogłówkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


jeżokrab

gatunek kraba; maja; pająk morski


SJP.pl

Jeżokrab ("Lithodes maja" pisane też "Lithodes maia") – gatunek stawonoga z rodziny krabonowatych Lithodidae zaliczanej do dziesięcionogów miękkoodwłokowych (Anomura).

Wikipedia


jeżolist

jeżolist zwyczajny - gatunek mchu z rodziny białozębowatych


SJP.pl


jeżoryb

tropikalna ryba morska z rzędu najeżkokształtnych; rybojeż; jeżówka; najeżka; diodon


SJP.pl


jeżoskórka

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych


SJP.pl


jeżowate

rodzina ssaków o ciele pokrytym igłami, owadożernych, zamieszkujących Afrykę, Europę i Azję


SJP.pl

Jeżowate (Erinaceidae) – rodzina ssaków łożyskowych zaliczana do rzędu owadożerów (Eulipotyphla).

Wikipedia


jeżowaty

1. o cechach jeżowatych (rodzina ssaków);
2. przypominający jeża, nastroszony, kłujący


SJP.pl


jeżować

przygotowywać glebę za pomocą jeża (rodzaj brony)


SJP.pl


jeżowianin

mieszkaniec Jeżowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


jeżowianka

mieszkanka Jeżowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


jeżowiec

przedstawiciel gromady jeżowców (Echinoidea), przydennych zwierząt morskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Echinoidea|ref=tak. morskie zwierzę należące do szkarłupni;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jeżowce (Echinoidea) – morskie zwierzęta należące do szkarłupni
  • Jeżowiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Kluczewsko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo straszna to przecie myśl dla ludzkiego rozumu i nieznośne czucie dla serca matki sierocej, iż jej syn wałęsa się na dnie morza, nie mogąc znaleźć spoczynku, miotany i targany, z miejsca na miejsce przez tajemnicze i straszliwe oceanu potwory, jakoby w duszy szatana wyśnione - przez diabły morskie i rekiny, przez głowonogi ośmiornice, przez gruboskorupe langusty, ohydne kraby, oślizgłe mięczaki, ukwiały i jeżowce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary


jeżownica

rodzaj gryzoni z rodziny ursonowatych; koendu, kuandu, igłozwierz


SJP.pl


jeżowski

przymiotnik od: Jeżowe, Jeżów, Jeżów Sudecki


SJP.pl


jeżowszczyzna

szczytowy okres stalinowskiej wielkiej czystki (od nazwiska komisarza spraw wewnętrznych N. Jeżowa)


SJP.pl


jeżowy

przymiotnik od: jeż


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do jeża

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla jeża, mający cechy jeża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɔvɨ, AS: i ̯ežovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary


jeżozwierz

gatunek roślinożernego ssaka z rodziny o tej samej nazwie, z rzędu gryzoni, którego przednią część ciała pokrywają długie, białe, szczecinowate włosy, a grzbiet i ogon grube kolce ubarwione w czarno-białe poprzeczne pasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Hystrix|Linnaeus|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny jeżozwierzowatych, których tułów pokryty jest długimi kolcami;

 (1.2) zool. gryzoń z rodzaju jeżozwierzy (1.1)

Wiktionary

Jeżozwierz ("Hystrix") – rodzaj ssaków z rodziny jeżozwierzowatych (Hystricidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gerda pamiętała jeszcze, jakie wielkie i kunsztowne wydawały jej się płatki wtedy, gdy je oglądała przez powiększające szkło, ale tu były jeszcze o wiele większe i bardziej przerażające; były żywe, stanowiły przednią straż Królowej Śniegu; miały najdziwniejsze kształty; niektóre wyglądały jak szkaradne, wielkie jeżozwierze, inne jak sploty wężów, wysuwających głowy, a znowu inne — jak małe, grube niedźwiedzie o nastroszonej sierści, wszystkie były oślepiająco białe, wszystkie były żywymi płatkami śniegu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɔzvʲjɛʃ, AS: i ̯ežozvʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżozwierzowate nmos.

Wiktionary


jeżozwierze

gatunek roślinożernego ssaka z rodziny o tej samej nazwie, z rzędu gryzoni, którego przednią część ciała pokrywają długie, białe, szczecinowate włosy, a grzbiet i ogon grube kolce ubarwione w czarno-białe poprzeczne pasy


SJP.pl


jeżozwierzowate

o cechach jeżozwierzowatych (rodzina gryzoni)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Hystricidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu gryzoni;

Wiktionary

Jeżozwierzowate jeżozwierze (Hystricidae) – rodzina ssaków z infrarzędu jeżozwierzokształtnych (Hystricognathi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia). Największym z gatunków jeżozwierzy jest żyjący także w południowej Europie jeżozwierz afrykański ("Hystrix cristata"). Niekiedy błędnie nazwą „jeżozwierz” określa się żyjące w Ameryce ursony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grzbiet jeżozwierzowatych pokrywają kolce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżozwierz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. jeżozwierze

Wiktionary


jeżozwierzowaty

o cechach jeżozwierzowatych (rodzina gryzoni)


SJP.pl


jeżozwierzowce

podrząd ssaków z rzędu gryzoni


SJP.pl

Jeżozwierzowce (Hystricomorpha) – podrząd ssaków z rzędu gryzoni (Rodentia).

Wikipedia


jeżyca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica jeża

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Aciphylla|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

 (1.3) bot. roślina z rodzaju jeżyca (1.2)

Wiktionary

Jeżyca, acyfylla ("Aciphylla") – rodzaj roślin z rodziny selerowatych ("Apiaceae"). Obejmuje 45 gatunków występujących głównie na Nowej Zelandii, poza tym kilka rośnie w Australii. Niektóre gatunki uprawiane jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jeżyk m., jeżątko n., jeżyna ż., jeżenie n., jeżówka ż., najeżanie n., najeżenie n., jeżowiec m., Jeżów m., jeżowate nmos., jeżowce nmos., najeżka ż., najeżkowate nmos., jeżowianin m., jeżowianka ż.

:: fm. jeż m.

 czas. jeżyć ndk., najeżać ndk., najeżyć dk.

 przym. jeży, jeżynowy, jeżycowy, jeżowcowy, jeżowaty, najeżkowaty, jeżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) acyfylla

 (1.3) acyfylla

Wiktionary


jeżyce

dzielnica Poznania


SJP.pl

Jeżyce – część miasta Poznania i jednocześnie obszar w Systemie Informacji Miejskiej, a również osiedle samorządowe.

Wikipedia


jeżycki

przymiotnik od: Jeżyce


SJP.pl


jeżyk

mały jeż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: jeż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨk, AS: i ̯ežyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż m., jeżyca ż.

Wiktionary


jeżyna

1. jeżyna fałdowana - krzew z rodziny różowatych, wyróżniający się soczystymi, smacznymi, czarnymi owocami, kształtem przypominającymi nieco maliny; ostrężyna, ożyna;
2. owoc tej rośliny; ostrężyna, ożyna;
3. jeżyna popielicowa - roślina z rodziny różowatych, o płożących pędach i kwaśnych, pokrytych sinym nalotem owocach, rosnąca dziko w całej Polsce; popielica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Rubus|L.|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;

 (1.2) bot. pot. krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica

 (1.3) spoż. jadalny owocostan czarnej jeżyny (1.2)

Wiktionary

Jeżyna, ożyna a. ostrężyna ("Rubus" L.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Część przedstawicieli określana jest zwyczajowo w języku polskim malinami (gatunki o różnej przynależności w obrębie podrodzajów, które łączy czerwona barwa owoców i odpadanie ich od dna kwiatowego po dojrzeniu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do krajowych gatunków jeżyn zaliczamy malinę kamionkę.

 (1.2) Na skraju drogi rośnie dużo jeżyn.

 (1.3) Z jeżyn można zrobić pyszne konfitury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈʒɨ̃na, AS: i ̯ežỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeżyca ż., jeż mzw., jeżynówka ż.

 przym. jeżynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ożyna; reg. ostrężyna, dziady, reg-pl|Kraków|czernica., reg-pl|Śląsk|popieluszka.; lud. drapaki

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński popieluszka

Wiktionary


jeżynek

rodzaj morskich ryb z rzędu skorpenokształtnych; jeżynka


SJP.pl


jeżyniak

1. teren porośnięty krzewami jeżyn;
2. wdziorek jeżyniak - błonkówka z rodziny pilarzowatych, której larwy żerują na krzewach jeżyn i malin


SJP.pl


jeżynisko

1. zgrubienie od: jeżyna;
2. miejsce w lesie, gdzie rosną jeżyny


SJP.pl


jeżynka

1. zdrobnienie od: jeżyna;
2. rodzaj morskich ryb z rzędu skorpenokształtnych; jeżynek


SJP.pl


jeżynowy

przymiotnik od: jeżyna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący jeżyn (krzewów i owoców)

 (1.2) przyrządzony z jeżyn, z dodatkiem owoców jeżyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zając czmychnął w zarośla jeżynowe.

 (1.2) Babcia Honorata przygotowywała znakomite przetwory jeżynowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeżyca ż., jeż mzw., jeżyna ż., jeżynówka ż.

Wiktionary


jeżynówka

nalewka z jeżyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. nalewka na owocach jeżyny

Wiktionary

Jeżynówka – nalewka z owoców jeżyny o bordowym kolorze. Istnieje wiele receptur, najprostszym sposobem wykonania jest zalanie owoców spirytusem tak, aby je dokładniej przykrywał na 3–4 tygodnie (nie dłużej, bo z powodu kontaktu pestek z alkoholem może stać się gorzka). Po tym czasie zlewa się nalew, a owoce zasypuje cukrem lub zalewa syropem. Po następnych paru tygodniach łączy się oba płyny i butelkuje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U babci Honoraty czekała na zziębniętych rodziców jeżynówka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżyna ż.

 przym. jeżynowy

Wiktionary


jeżysko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zgrub. od jeż

Wiktionary


jeżyć

stroszyć, nastawiać, podnosić (włosy, sierść)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) stroszyć, podnosić (włosy, sierść)

czasownik zwrotny niedokonany jeżyć się

 (2.1) wznosić się, sterczeć

 (2.2) przen. stawać się nieufnym, przybierać postawę obronną

 (2.3) przen. być pełnym czegoś, np. przeszkód, trudności

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) A lis skoczy do lasa, sierść się na nim jeży.

 (2.2) Człowiek w pierwszym zetknięciu z kimś lub czymś obcym odczuwa lęk i niepewność, jeży się, pełen czujnej i podejrzliwej nieufności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨt͡ɕ, AS: i ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż m., jeżenie n., najeżenie n., jeżyca ż.

 czas. najeżyć dk.

 przym. najeżony

Wiktionary


jeżów

1. ssak o ciele pokrytym kolcami;
2. potocznie: włosy krótko przycięte, sterczące do góry


SJP.pl

Je

Wikipedia


jeżówka

1. tropikalna ryba morska z rzędu najeżkokształtnych; diodon; najeżka; jeżoryb; rybojeż;
2. roślina lecznicza z rodziny astrowatych; echinacea


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Echinacea|Moench|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

 (1.2) icht. nazwa systematyczna|Diodon|L.|ref=tak., rodzaj tropikalnych ryb morskich z rodziny najeżkowatych, posiadających ruchome kolce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jeżówka – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
  • jeżówka (Diodon hystrix) – gatunek ryby z rodziny najeżkowatych
  • Jeżówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
  • Jeżówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Sochaczew
  • Jeżówka – dawna wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Jeżówka – gromada w powiecie olkuskim
  • Jeżówka – gromada w powiecie sochaczewskim
  • Jeżówka – potok, dopływ Uniejówki
  • Jeżówka – potok, dopływ Skierniewki
  • Jeżówka – zbocze w Karkonoszach
  • Jeżówka – przystanek kolejowy w Jeżówce, w województwie małopolskim
  • Jeżówka – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) diodon, najeżka

Wiktionary


jeżątko

młode jeża; mały jeż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. młody jeż

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeż m., jeżyk m., jeżyca ż., jeżyna ż., jeżenie n., jeżówka ż., najeżanie n., najeżenie n., jeżowiec m., Jeżów m., jeżowate nmos., jeżowce nmos., najeżka ż., najeżkowate nmos., jeżowianin m., jeżowianka ż.

 czas. jeżyć ndk., najeżać ndk., najeżyć dk.

 przym. jeży, jeżynowy, jeżycowy, jeżowcowy, jeżowaty, najeżkowaty, jeżowy

Wiktionary


jhp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = hist. junackie hufce pracy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Junackie hufce pracy – polska paramilitarna organizacja młodzieżowa
  • pocisk z wgłębieniem wierzchołkowym (ang. jacketed hollow-point)

Wikipedia


jhwh

imię Boga w Starym Testamencie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • JHWH – tetragram, biblijny zapis hebrajskiego tłumaczenia imienia własnego Boga-Stwórcy
  • Jahwe – imię Boga czczonego w judaizmie i chrześcijaństwie
    • Bóg w judaizmie
    • Bóg w chrześcijaństwie

Wikipedia


ji

forma zaimka.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. C. od: ona, jej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ji (Yi) – grupa etniczna w Chinach
  • Ji – (ukr. «Ї») niezależne ukraińskie czasopismo kulturoznawcze, ukazujące się we Lwowie od roku 1989

Wikipedia


jiangsu

[czytaj: DZIANKsu] prowincja we wschodnich Chinach; Ciangsu, Kiangsu


SJP.pl

Jiangsu (chiń. upr. 江苏; chiń. trad. 江蘇; pinyin "Jiāngsū"; Wade-Giles "Chiang-su") – prowincja ChRL położona w środkowej części wschodniego wybrzeża Chin.

Jej nazwa pochodzi od "Jiangning" (Nankin) i Suzhou.

Prowincja Jiangsu graniczy z Szantung od północy, z prowincją Anhui od zachodu, oraz z prowincją Zhejiang i miastem wydzielonym Szanghaj od strony południowej.

Wikipedia


jiangxi

[czytaj: DZIANKsi] miasto w Chinach; Ciangsi, Kiangsi


SJP.pl

Jiangxi (; chiń. upr. 江西; chiń. trad. 江西; pinyin "Jiāngxī"; Wade-Giles "Chiang-hsi"; dosł. „Na Zachód od rzeki Jangcy”) – prowincja ChRL położona w południowo-wschodniej części kraju, rozciągająca się między Jangcy na północy, a górami na południu.

W prowincji rozwinął się przemysł spożywczy, włókienniczy, maszynowy, metalowy, cementowy, papierniczy oraz drzewny.

Wikipedia


jiao

[czytaj: dżi-ao] chińska jednostka płatnicza, moneta lub banknot (1 juan = 10 jiao = 100 fenów)


SJP.pl


jiaozi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. tradycyjny chiński pierożek z nadzieniem mięsnym, o charakterystycznym kształcie naśladującym sztabki złota popularne w starożytnych Chinach, który gotuje się na parze lub smaży na rozgrzanym tłuszczu;

Wiktionary

Jiaozi (chin. trad. 餃子, chin. upr. 饺子, pinyin "jiǎozi"), w Japonii znane jako gyōza (ぎょうざ) – tradycyjne chińskie pierożki, popularne również w kuchni innych krajów wschodniej Azji. Podobne nieco do polskich kołdunów, nadziewane są zazwyczaj mięsem z dodatkiem kapusty pekińskiej lub np. imbiru bądź szczypioru, w poszczególnych regionach Chin różnią się jednak między sobą składem ciasta, nadzieniem i kształtem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To, co wyróżnia jiaozi, to wydłużony kształt półksiężyca.

Wiktionary


jiczin

miasto w Czechach; Jiczyn, Jičín


SJP.pl


jicziński

→ Jiczin; jiczyński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. jiczyński.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego Rumcjas spacerował po linie rozciągniętej pomiędzy jiczińskim zamkiem, bramą miejską i murami obronnymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jiˈt͡ʃʲĩj̃sʲci, AS: i ̯ičʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jiczyn

Wiktionary


jiczyn

miasto w Czechach; Jiczin, Jičín


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Czechach;

Wiktionary

Jiczyn ( Jičín, Jitschin lub "Gitschin") – gmina i miasto w Czechach, w kraju hradeckim i dawnym powiecie Jiczyn. Siedzibą władz gminy jest miasto Jiczyn.

Gmina Jiczyn zajmuje powierzchnię 25,88 km², a zamieszkuje ją 16 230 osób (stan na dzień 31.12.2023).

Gmina położona jest w Kotlinie Jiczyńskiej, na pograniczu dwóch wyżyn: Turnovskiej i Jiczyńskiej. Jiczyn nazywany jest „bramą do Czeskiego Raju”, stanowiąc zarazem jedno z głównych i największych miast tego regionu turystycznego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjit͡ʃɨ̃n, AS: i ̯ičỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jiczyński, jicziński

Wiktionary


jiczyński

→ Jiczyn; jicziński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Jiczynem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rumcajs spoglądał na jiczyński rynek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jiˈt͡ʃɨ̃j̃sʲci, AS: i ̯ičỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jiczyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jicziński

Wiktionary


jid.

skrót od: jidysz


SJP.pl

skrót

 (1.1) = jęz. jidysz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej znanym dziełem Szaloma Asza był jednak „Got fun nekome” (jid. „Bóg zemsty”) z 1907 roku.

Wiktionary


jidai-geki

Jidai-geki (jap. 時代劇 jidai-geki; także 時代物 "jidai-mono") – gatunek filmu, przedstawienia teatralnego lub widowiska TV, w którym akcja rozgrywa się w Japonii w dawnych czasach, przed okresem Meiji, przeważnie w okresie Edo (1603–1868). Fabuła przedstawia na ogół przygody samurajów, chłopów, rzemieślników i kupców.

Wikipedia


jidisz

język Żydów europejskich należący do grupy języków germańskich, powstały w X-XII w.; jidysz


SJP.pl


jidiszowy

→ jidisz; jidyszowy


SJP.pl


jidiszyzm

jidyszyzm;
1. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku jidysz albo z niego przejęte;
2. ruch i prąd kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów


SJP.pl


jidysz

język Żydów europejskich powstały w X-XII w.; jidisz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język Żydów aszkenazyjskich;

Wiktionary

Jidysz (jid. ‏ייִדיש‎ "jidisz", dosł. „żydowski” – od pierwotnego określenia w tym języku ‏ייִדיש־טײַטש‎ "jidisz-tajcz" „żydowsko-niemiecki”, „judeo-niemiecki”) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie jednego z dialektów języka staro- i średnio-wysoko-niemieckiego z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mówił tylko w jidysz, ale rozumiał też kilka innych języków.

 (1.1) Opowieść przy stole toczył po angielsku, my rozmawialiśmy ze sobą po rosyjsku, czasem wstawiałem jakieś popularne powiedzonko w jidysz, co spotykało się z uśmiechem zrozumienia i wdzięczności.

 (1.1) W trzecim okresie swej twórczości literackiej podejmuje pionierską inicjatywę zaadaptowania na grunt polski utworów żydowskich, czym utoruje drogę przyszłym tłumaczom literatury jidysz na język polski oraz tym twórcom, którzy – jak Szaniawski – wprowadzać będą żydowskie wątki i charaktery do literatury rodzimej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjidɨʃ, AS: i ̯idyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judea ż., jidyszystyka ż., jidyszysta mos., jidyszystka ż., jidyszyzm mrz.

 przym. jidyszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język żydowski; przest. żargon

Wiktionary


jidyszowy

→ jidysz; jidiszowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. związany z jidysz, dotyczący jidysz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swojej monografii zajęła się porównaniem przysłów jidyszowych i polskich, wykorzystując obszerne ich zbiory oraz dostępne opracowania specjalistyczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jidysz mrz., jidyszystyka ż., jidyszysta mos., jidyszystka ż., jidyszyzm mrz.

Wiktionary


jidyszysta

zwolennik jidyszyzmu (ruchu i prądu kulturowego wewnątrz kultury żydowskiej)


SJP.pl


jidyszystyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dziedzina nauki badająca język jidysz i literaturę tworzoną w tym języku, a także ogólnie kulturę z nim związaną

 (1.2) eduk. studia uniwersyteckie w dziedzinie jidyszystyki (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jidysz mrz., jidyszysta mos., jidyszystka ż., jidyszyzm mrz.

 przym. jidyszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filologia jidyszowa

 (1.2) filologia jidyszowa

Wiktionary


jidyszyzm

jidiszyzm;
1. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku jidysz albo z niego przejęte;
2. ruch i prąd kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z jidysz;

 (1.2) hist. kult. żyd. nurt kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów i dążący do rozwoju świeckiej kultury żydowskiej w oparciu o ten język;

Wiktionary

Jidyszyzm – wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa, jak również dowolny inny składnik językowy, zapożyczone z języka jidysz.

Maria Brzezina używa ponadto w swoich publikacjach („Język mniejszości narodowych […]. Południowokresowa polszczyzna Żydów” oraz „Polszczyzna Żydów”) w tym znaczeniu terminu jidyzm, a także szerszego określenia iudaicum (liczba mnoga: "iudaica"), obejmującego elementy jidyszowe i hebrajskie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym słowniku jest wiele jidyszyzmów.

 (1.1) Jak podkreśla wielu znanych badaczy, Frank była zasymilowana i nie była syjonistką. Pisała po niderlandzku, bez śladu naleciałości hebrajskich czy jidyszyzmów.

 (1.2) Od niedzieli odbywać się będzie w Warszawie dwudniowa konferencja „Jidyszyzm: Mitologie i Ikonografie”. Dotyczy ona jidyszyzmu, który był konkurencyjnym względem syjonizmu nurtem żydowskiej kultury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jiˈdɨʃɨsm̥, AS: i ̯idyšysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jidysz m., jidyszystyka ż., jidyszysta m., jidyszystka ż., jidyszkejt m.

 przym. jidyszowy

Wiktionary


jig

[czytaj: dżig] gigue; giga;
1. taniec ludowy pochodzenia angielskiego, żywy, skoczny, popularny do dziś w Irlandii
2. część klasycznej suity o melodyce zbliżonej do tego tańca
3. dawny instrument muzyczny smyczkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) choreogr. taniec ludowy pochodzenia angielskiego, żywy, skoczny, popularny do dziś w Irlandii

 (1.2) część klasycznej suity o melodyce zbliżonej do jiga (1.1)

 (1.3) dawny instrument muzyczny smyczkowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jig – rodzaj pieśni i tańca ludowego z okresu baroku
  • Jig – to hak z odlanym ołowianym obciążeniem służący do zbrojenia przynęt gumowych (ripperów i twisterów), przeznaczonych najczęściej do połowu na spinning

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gigue, giga

 (1.1) gigue, giga

 (1.1) gigue, giga

Wiktionary


jigowy

→ jig [czytaj: dżigowy]


SJP.pl


jilin

[czytaj: DZIlin] prowincja i miasto w Chinach; Cilin


SJP.pl

Jilin (; chiń. upr. 吉林; chiń. trad. 吉林; pinyin "Jílín"; Wade-Giles "Chi-lin"; dosł. „Szczęśliwy Las”) – północno-wschodnia prowincja ChRL, część regionu Dongbei przy granicy z Rosją. Stolicą prowincji jest Changchun.

W Jilin znajduje się kompleks skoczni narciarskich z największą w Chinach o punkcie K 90 metrów.

Wikipedia


jimanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jimać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jimać ndk.

Wiktionary


jimać

czasownik

 (1.1) stpol. chwytać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjĩmat͡ɕ, AS: i ̯ĩmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jimanie n.

Wiktionary


jimmu

[czytaj: DŻIMmu] pierwszy legendarny władca Japonii


SJP.pl

Cesarz Jimmu (jap. 神武天皇 Jinmu tennō) – legendarny pierwszy cesarz Japonii (panował w latach 660–585 p.n.e.), według mitologii japońskiej kontynuator misji Ninigiego, który wyruszył na ziemię, aby podbić Archipelag Japoński.

Z pomocą babki swego pradziadka Ninigiego – bogini słońca Amaterasu (Ama-terasu-ō-mikami) – która nakazała, aby zesłano mu magiczny miecz oraz przewodnika Yatagarasu w postaci kruka o trzech nogach, wypełnił zadanie zdobywając nowe ziemie. Pośmiertnie nadano mu imię Jimmu.

Wikipedia


jimmy

imię męskie


SJP.pl

Jimmy – drugi singel brytyjskiej wokalistki M.I.A. z drugiego albumu "„Kala”". Jest to pierwszy singel M.I.A. wydany w Japonii. Singel został wydany w Wielkiej Brytanii na CD oraz 7" i 12" płycie winylowej. W lutym 2008 utwór pojawił się na amerykańskich listach przebojów, osiągając dwudziestą ósmą pozycję po pięciu tygodniach na liście.

Wikipedia


jimny

[czytaj: dżimni] model samochodu marki Suzuki


SJP.pl


jin

in, yin;
1. w chińskiej filozofii klasycznej: żeński, negatywny pierwiastek w przyrodzie, przeciwieństwo jang (yang);
2. zawierający ten pierwiastek (np. produkty jin)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jin – państwo istniejące w Okresie Wiosen i Jesieni
  • Jin – dynastia rządząca Chinami w latach 265-420
  • Jin – dynastia panująca w północnych Chinach w latach 1115–1234
  • Jin – 13. władca Chin z dynastii Xia
  • Jin – amerykański raper
  • Jin – południowokoreański piosenkarz, autor tekstów
  • Jin – manga autorstwa Motoka Murakami

Wikipedia


jin-jang

podstawowa zasada klasycznej filozofii chińskiej oznaczająca wzajemne oddziaływanie pierwiastka męskiego jang i żeńskiego jin; yin-yang


SJP.pl


jinan

[czytaj: DZInan] miasto w Chinach; Cinan


SJP.pl

Jinan (chiń. upr. 济南; chiń. trad. 濟南; pinyin "Jǐnán", wym. []) – miasto we wschodnich Chinach, nad rzeką Huang He, ośrodek administracyjny prowincji Szantung. W 2010 roku liczba mieszkańców strefy zurbanizowanej wynosiła 2 227 937. Zespół miejski w 1999 roku liczył 5 576 309 mieszkańców.

Wikipedia


jindo

[czytaj: dzindo] rasa koreańskich psów z grupy szpiców


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jindo (rasa psa)
  • Jindo – wyspa południowokoreańska

Wikipedia


jingiel

[czytaj: dżingiel] krótki, rozpoznawalny przerywnik dźwiękowy, używany zwykle w radiu lub telewizji jako autoreklama; dżingel, dżingiel, dżyngiel, jingle


SJP.pl


jingju

tradycyjny teatr chiński, łączący grę aktorską, muzykę i śpiew, ale bez udziału tańca


SJP.pl


jingle

[czytaj: dżingl] krótki, rozpoznawalny przerywnik dźwiękowy, używany zwykle w radiu lub telewizji jako autoreklama; dżingel, dżingiel, dżyngiel, jingiel


SJP.pl

Jingle – rozszerzenie protokołu XMPP o możliwość multimedialnej komunikacji peer-to-peer z użyciem rozmów głosowych oraz komunikacji video. Jingle Signalling, zdefiniowany w dokumencie XEP-0166, zarządza połączeniami, zaś część odpowiedzialna za rozmowy głosowe (VoIP) nazywa się Jingle Audio i jest opisana w XEP-0167. Oba dokumenty mają obecnie (25 maja 2007) status eksperymentalny.

Wikipedia


jingoizm

napastliwy szowinizm, arogancki nacjonalizm, zwłaszcza połączony z wojowniczą polityką zagraniczną; dżingoizm, dżyngoizm


SJP.pl

Ji

Wikipedia


jingszanozaur

jurajski tyreofor z rodziny stegozaurów; yingszanozaur


SJP.pl


jinja

[czytaj: dzindzia] japońska świątynia sintoistyczna; miya; mija


SJP.pl

Ji

Wikipedia


jinszi

zaimek nieokreślony

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. inny

Wiktionary


jirasek

nazwisko


SJP.pl


jisto

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. z pewnością

Wiktionary


jitterbug

żywy taniec akrobatyczny pochodzący z nowojorskiego Harlemu lat dwudziestych XX wieku


SJP.pl


jiu-jitsu

[czytaj: dżu-dżitsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiujitsu; jujutsu; jujitsu; ju-jitsu; ju-jutsu


SJP.pl


jiujitsu

[czytaj: dżu-dżitsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiu-jitsu; jujitsu; ju-jitsu; jujutsu; ju-jutsu


SJP.pl


jive

[czytaj: dżajf] szybki, rytmiczny taniec; także muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) muz. popularny taniec towarzyski wykonywany przy akompaniamencie swingu lub rock and rolla;

Wiktionary

Jive – amerykański taniec towarzyski z kanonów tańców latynoamerykańskich, powstały po 1910 roku.

Wikipedia


jiwo

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = nauk. Żydowski Instytut Naukowy;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) YIVO

Wiktionary


jk

skrót od: List św. Jakuba - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List świętego Jakuba

Wiktionary

JK – czechosłowacki producent samochodów sportowych i wyścigowych, założony przez Júliusa Kubinskýego i funkcjonujący w latach 1946–1956.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲistʲ jaˈkuba, AS: lʹistʹ i ̯akuba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jak

Wiktionary


jkm

skrót od: Jego (Jej) Królewska Mość, Jego (Jej) Książęca Mość


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Jej Królewska Mość

 (1.2) = Jego Królewska Mość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jego/Jej Królewska Mość – tytuł królewski, używane dawniej w pamiętnikach, diariuszach, korespondencji prywatnej etc.
  • Janusz Korwin-Mikke – polski publicysta i polityk, poseł na Sejm I i IX kadencji, były prezes Unii Polityki Realnej, Kongresu Nowej Prawicy i partii KORWiN

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Prezydentowa Agata Kornhauser-Duda gościła JKM Królową Sylwię na prywatnym spotkaniu w Sali Pompejańskiej w Belwederze.

 (1.2) Dzisiaj obchodzimy urodziny JKM Karola III.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. J.K.M.

 (1.2) war. J.K.M.

Wiktionary


jkw

skrót od: Jego (Jej) Królewska Wysokość


SJP.pl


jl

skrót od: Księga Joela - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Joela

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa jɔˈɛla, AS: ḱśẽŋga i ̯oela

Wiktionary


jm

skrót od: Jego (Jej) Magnificencja


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Jego Magnificencja, Jej Magnificencja

 (1.2) = Jego Mość

 (1.3) = Jamajka (wg ISO)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) JM Jan Kowalski

 (1.1) Napisałem podanie do JM Rektora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛɡɔ ˌmaɟɲifʲiˈt͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: i ̯ego maǵńifʹicẽncʹi ̯a

Wiktionary


jn.

skrót

 (1.1) rzad. = jak niżej

Wiktionary


jo

partykuła

 (1.1) gwara. tak

zaimek

 (2.1) gw-pl|Podhale, Kraków, Poznań, Górny Śląsk. ja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ё (cyrylica)
  • Jô – piłkarz
  • .jo – domena Jordanii
  • Jō – kij do walki
  • Jo’ – piosenkarka, która użyczyła głosu do dwóch piosenek polskiego DJ-a C-BooLa: „Don’t Waste the Time” i „Move Your Body”
  • Jo – francuska komedia z 1971 w reżyserii Jeana Girault
  • Jo – francuski serial telewizyjny z 2013 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jo, zjadłem tę sznytkę chleba. → Tak, zjadłem tę kromkę chleba.

 (2.1) Jo zjadłem tę sznytkę chleba. → Ja zjadłem tę kromkę chleba.

Wiktionary


jo-jo

jojo, yo-yo;
1. zabawka w postaci okrągłej, płaskiej szpuli i sznurka, na który jest nawijana;
2. gra, zabawa przedmiotem o tej samej nazwie;
3. potocznie: szybkie zwiększenie wagi ciała po gwałtownym schudnięciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. jojo.

Wiktionary


joab

Joab, Joaw (יוֹאָב "Bóg jest ojcem", heb. Yoʾav, Tiberian Hebrew Yôʾāḇ) (XI/X w. p.n.e.) – wódz wojsk Dawida.

Był synem Serui, córki Jessego i siostry Dawida. Przypuszcza się, że towarzyszył Dawidowi już w czasie panowania Saula. Po raz pierwszy zostaje wymieniony w Starym Testamencie w relacji o bitwie koło Gibeonu zwolenników Dawida ze stronnikami Iszbaala, syna Saula. Ludzie Dawida dowodzeni przez Joaba zwyciężyli. Abner, wódz Iszbaala, ratował się ucieczką.

Wikipedia


joachaz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joachaz (król Izraela) – król Izraela (państwa północnego) w latach 814–798 przed Chr.
  • Joachaz (król Judy) – król Judy przez trzy miesiące w 609 r. przed Chr.

Wikipedia


joachim

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Joachim – imię męskie pochodzenia biblijnego, znaczy „Jahwe pocieszy, pokrzepi, wywyższy”.

Poświadczone w Polsce od XIV wieku w formach "Jachym", "Jochym", "Joachym", "Achym".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Impala Joachima stoi w garażu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈaxʲĩm, AS: i ̯oaχʹĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reg. śl. Achim

:: zdrobn. Joachimek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Achim, reg. śl. Chimek

Wiktionary


joachima

imię żeńskie


SJP.pl

Joachima – żeński odpowiednik imienia Joachim, pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od słów oznaczających „Bóg pocieszy, pokrzepi”. Patronką tego imienia jest św. Joachima De Vedruna.

Joachima imieniny obchodzi: 16 sierpnia, 28 sierpnia, 3 września, 22 września, 9 grudnia.

Wikipedia


joachimek

zdrobnienie od: Joachim (imię męskie)


SJP.pl


joachimiak

nazwisko


SJP.pl


joachiminy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joachimy lub z nią związany


SJP.pl


joachimkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joachimka lub z nim związany


SJP.pl


joachimostwo

Joachim z małżonką; Joachimowie


SJP.pl


joachimowie

imię męskie


SJP.pl


joachimowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joachima lub z nim związany


SJP.pl


joan

[czytaj: dżołn] obce imię żeńskie


SJP.pl


joanka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joanka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki
  • Joanka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Baranów
  • Joanka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Dopiewo

Wikipedia


joanna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

– imię żeńskie, odpowiednik imienia Jan pochodzącego z języka hebrajskiego: Jo-hanan – „Jahwe jest łaskawy”.

Imię Joanna obecne jest w Polsce od XIII wieku (Johanna, Janna, Jena, Jenna, Jana). Postać Joanna pojawiła się w 1399 r. Współcześnie wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Joanna w 2012 r. zajęła 39. miejsce w grupie imion żeńskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Joanno, uśmiechnij się do mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈãnːa, AS: i ̯oã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., joannita mos.

:: fm. Joaś mos.

:: zdrobn. Joasia ż., Joaśka ż., Asia ż., Aśka ż.

:: zgrub. Joaśka ż., Aśka ż., Asisko n.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Joasia ż., Asia ż., Asieńka ż., Aśka ż., Joaśka ż., Asiula ż., Asiulka ż.

Wiktionary


joannici

członek zakonu joannitów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakon Maltański – zakon katolicki (kawalerowie maltańscy)
  • Joannici – protestanckie zakony joannitów
    • Order Świętego Jana Jerozolimskiego – anglikański i ekumeniczny zakon joannitów
    • Przymierze Zakonów św. Jana Jerozolimskiego
  • Ortodoksyjny Zakon Szpitalników św. Jana z Cypru – zakon prawosławny
  • Joannici – rosyjska sekta prawosławna
  • Stowarzyszenie Joannici Dzieło Pomocy

Wikipedia


joannicki

→ joannita


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z joannitą, dotyczący joannitów

Wiktionary

Patrz:

joannita

Powiązane:

 rzecz. joannita mos.

Wiktionary


joanniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joanny lub z nią związany


SJP.pl


joannita

członek zakonu joannitów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z katolickiego zakonu uznanego oficjalnie przez papieża Paschalisa II w 1113 roku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Międzynarodowa wspólnota joannitów nazywana jest oficjalnie Suwerennym Rycerskim Zakonem Szpitalników Świętego Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. joannicki

 rzecz. Joanna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawaler maltański, maltańczyk, pot. szpitalnik

Wiktionary


joannitka

→ joannita


SJP.pl

Patrz:

joannita

joasia

zdrobnienie od: Joanna (imię żeńskie); Joaśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od Joanna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu czyta powieść, ten rozdział, kiedy, podczas gwiaździstej nocy, p. Rambaud naprawiał zepsutą lalkę małej Joasi, Helena tonęła we łzach bezprzedmiotowego żalu, a Opat Jouve radził, ażeby wyszła za mąż.

 (1.1) Madzia nie pamiętała wypadku, który by tak nią wstrząsnął jak owo spóźnienie Joasi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈaɕa, AS: i ̯oaśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joanna ż., Jan mos.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Asia

Wiktionary


joasiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joasi lub z nią związany


SJP.pl


joasz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joasz (król Judy) – król Judy, syn Ochozjasza
  • Joasz (król Izraela) – król Izraela sprawujący władzę przez szesnaście lat (798-782 r. przed Chr.) po swym ojcu, królu Joachazie. Pojawia się w 2 Krl 13-14
  • Joasz – ojciec biblijnego sędziego Gedeona.
  • Joas I – cesarz Etiopii w latach 1755 – 1769
  • Joasz II – cesarz Etiopii w latach 1818 – 1821

Wikipedia


joaśka

zdrobnienie od: Joanna (imię żeńskie); Joasia


SJP.pl


job

wulgarnie: wykrzyknienie wyrażające silne emocje, zwłaszcza związane z uderzeniem, ciosem zadawanym komuś; jeb * forma przekleństwa ma postać rosyjską, czasami jest jednak używana w języku polskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. liter. postać biblijna;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.

skrót

 (2.1) = bibl. Księga Joba (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Job – gmina
  • Job – szwajcarsko-francuski dziennikarz i scenarzysta komiksowy
  • Dickson Job – tanzański piłkarz
  • Ignjat Job – serbski malarz
  • Joseph-Désiré Job – kameruński piłkarz
  • Ricardo Job – angolski piłkarz
  • Job, czyli ostatnia szara komórka – film
  • Job for a Cowboy – amerykański zespół muzyczny
  • Head Job
  • Hiob
  • Inside Job
  • Joe job

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. Hiob

 (2.1) Hi

Wiktionary


jobowy

rzadko: hiobowy;
1. taki jak u Joba (Hioba), charakterystyczny dla Joba (Hioba) - biblijnego patriarchy;
2. tragiczny, smutny, okropny, pełen cierpienia


SJP.pl


jobs

[czytaj: dżołbz albo dżobz] nazwisko angielskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jobs – obszar niemunicypalny w USA, w stanie Ohio, w hrabstwie Hocking
  • Jobs – amerykański film z 2013 o Stevie Jobsie
  • .jobs – internetowa domena najwyższego poziomu, przeznaczona dla serwisów związanych tematycznie z zatrudnieniem i poszukiwaniem prac

Wikipedia


jochebed

imię męskie


SJP.pl


jockey

[czytaj: dżokej] zawodowy jeździec biorący udział w gonitwach konnych; dżokej (częściej)


SJP.pl


jocz

nazwisko


SJP.pl


jod

pierwiastek chemiczny o symbolu I


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

Wiktionary

Jod (I, iodum) – pierwiastek chemiczny z grupy 17 – fluorowców. Nazwa pochodzi od ἰοειδής "ioeides" – fioletowy.

W naturze występuje tylko jeden trwały izotop, izotopy promieniotwórcze:,.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma jod?

 (1.1) Jajka, a głównie żółtka, zawierają dużo składników przeciwmiażdżycowych - nienasyconych kwasów tłuszczowych, siarki, choliny, jodu.

 (1.1) — Powietrze jest tam przesycone minerałami, mikroelementami oraz jodem, bromem i magnezem — wyjaśnia Małgorzata Sidor z iwonickiego Zakładu Przyrodniczo-Leczniczego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔt, AS: i ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodek m., jodyna ż., jodowanie n.

 czas. jodować ndk.

 przym. jodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. I, hist. symbol. J

Wiktionary


jodan

sól kwasu jodowego


SJP.pl


jodany

sól kwasu jodowego


SJP.pl


jodać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jeść

Wiktionary


jodek

sól kwasu jodowodorowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól jodowodoru lub związek jodu z niemetalem

 (1.2) chem. związek organiczny zawierający jod

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwas jodowy jest używany jako silny utleniacz, np. w miareczkowaniu redoks, m.in. w jodometrii, gdzie wykorzystuje się go do generowania jodu z jodków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔdɛk, AS: i ̯odek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jod mrz., jodyna ż.

 czas. jodować ndk.

 przym. jodowy

Wiktionary


jodełka

1. młoda jodła;
2. wzór na tkaninie; splot przypominający układ igieł jodły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: jodła

 (1.2) mała jodła

 (1.3) włók. rodzaj splotu tkaniny, przypominający układ igieł jodły

 (1.4) włók. tkanina o takim splocie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym laseczku rosną same jodełki i brzózki.

 (1.2) Na podwórku stała jodełka przystrojona świecidełkami.

 (1.3) Założę dziś ten nowy płaszcz w jodełkę.

 (1.4) Kupiłam cztery metry jodełki, muszę zanieść ją do krawcowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈdɛwka, AS: i ̯odeu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodła ż., jedlina ż., jedlica ż., jodełkowanie n.

 czas. jodełkować ndk.

 przym. jodłowy, jodełkowy, jedlicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. jedliczka

Wiktionary


jodełkowaty

przypominający układ igieł jodły; jodłowaty


SJP.pl


jodełkowy

przymiotnik od: jodełka


SJP.pl


jodki

sól kwasu jodowodorowego


SJP.pl

Jodki – grupa związków chemicznych, zarówno organicznych (np. jodek metylu), jak i nieorganicznych (np. jodek potasu), w których przynajmniej jeden atom jodu połączony jest z atomem o niższej elektroujemności.

Wikipedia


jodkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Jodkowski (ur. 1890, zm. 1950) – polski archeolog, numizmatyk, historyk ziemi grodzieńskiej.
  • Kazimierz Jodkowski (ur. 1950) – polski filozof

Wikipedia


jodkowy

przymiotnik od: jodek


SJP.pl


jodlować

śpiewać w specjalny sposób, polegający na nagłych przejściach głosu; jodłować


SJP.pl


jodochwytność

zdolność do wychwytywania jodu; szczególnie ważna cecha w terapii chorób tarczycy


SJP.pl


jodofor

chemiczny środek dezynfekujący zawierający jodynę i substancje powierzchniowo czynne


SJP.pl


jodoform

organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu; trijodometan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;

Wiktionary

Jodoform ( iodoformium), – organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, jodowa pochodna metanu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jodoformowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trijodometan, trójjodometan, trójjodek formylu, CHI3

Wiktionary


jodoformowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z jodoformem, dotyczący jodoformu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodoform mrz.

Wiktionary


jodoforowy

przymiotnik od: jodofor


SJP.pl


jodogorgon

dwujodotyrozyna; aminokwas o charakterze hormonu występujący w tarczycy


SJP.pl


jodok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Jodok – imię męskie pochodzenia celtyckiego, oznaczające "wojownika". Imię znane w Polsce od średniowiecza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazywam się Jodok i jestem murarzem z Janowa.

 (1.1) Świętemu Jodokowi oddadzą dzisiaj cześć w Pikardii.

Wiktionary


jodol

związek organiczny, połączenie jodu z pirolem


SJP.pl


jodometria

metoda analizy miareczkowej, w której do oznaczania substancji utleniających lub redukujących wykorzystuje się mianowane roztwory jodu lub tiosiarczanu


SJP.pl

Jodometria – jeden z działów redoksymetrii, technika chemicznej analizy ilościowej wykorzystująca redukcję jodu do jodków (jodometria bezpośrednia lub jodymetria) lub utlenianie jodków do jodu (jodometria pośrednia).

W metodzie tej wykorzystywana jest odwracalna reakcja:

Wikipedia


jodometryczny

→ jodometria


SJP.pl

Patrz:

jodometria

jodopsyna

barwnik światłoczuły występujący w czopkach siatkówki oka


SJP.pl

Jodopsyna (łac. "iodopsinum", fiolet wzrokowy) – barwnik światłoczuły (ulegający przemianie fotochemicznej) znajdujący się w czopkach siatkówki oka, uczestniczący w powstawaniu wrażeń barwnych (widzenie fotopowe). W trzech różnych typach czopków siatkówki znajdują się kompleksy retinalu z jednym z trzech białek – analogów opsyny (fotopsyny).

Wikipedia


jodoterapia

leczenie jodem; zwłaszcza leczenie jodem radioaktywnym stosowane w chorobach tarczycy: niektóre rodzaje nadczynności i nowotworów


SJP.pl


jodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jodować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jodować ndk.

 rzecz. jod mrz.

Wiktionary


jodować

1. dodawać sole jodu do produktów spożywczych;
2. wprowadzać atomy jodu do cząsteczki związku organicznego


SJP.pl

czasownik właściwy przechodni niedokonany

 (1.1) spoż. dodawać sole jodowe do produktów spożywczych

 (1.2) chem. umieszczać atomy jodu w cząsteczce związku organicznego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodowanie n., jod mrz., jodek mrz., jodyna ż.

Wiktionary


jodowodór

związek nieorganiczny mający w cząsteczce jeden atom wodoru i jeden atom jodu


SJP.pl

Jodowodór, HI – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie jodu i wodoru. Jest to bezbarwny, nietrwały gaz, silnie dymiący w wilgotnym powietrzu. Jego roztwór wodny to "kwas jodowodorowy" o silnych właściwościach kwasowych.

Wikipedia


jodowy

przymiotnik od: jod


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący jodu

 (1.2) zawierający jod

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwas jodowy jest używany jako silny utleniacz, np. w miareczkowaniu redoks, m.in. w jodometrii, gdzie wykorzystuje się go do generowania jodu z jodków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jod m., jodek mrz., jodyna ż.

Wiktionary


jodyna

kilkuprocentowy (zwykle 3) roztwór jodu o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do dezynfekcji ran i skaleczeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. med. środek do dezynfekcji – roztwór jodu i jodku potasu w etanolu;

 (1.2) pot. butelka, opakowanie jodyny (1.1)

 (1.3) środ. przestępcze kawa

Wiktionary

Nie mylić z: płynem Lugola – wodnym roztworem jodu i jodku potasu).

Jodyna, nalewka jodowa (łac. "Iodi solutio spirituosa", "Tinctura Jodi") – rozcieńczony roztwór jodu w etanolu o stężeniu ok. 90° (90 % obj.) z dodatkiem jodku potasu jako środka stabilizującego. Jest to ciemnobrunatna, klarowna ciecz. Służy do dezynfekcji skóry. Może być też używana do uzdatniania wody[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed zabiegiem zdezynfekowano jodyną skórę pacjenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈdɨ̃na, AS: i ̯odỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jod m., jodek m.

 czas. jodować, jodynować

 przym. jodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. nalewka jodowa

Wiktionary


jodynować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zajodynować)

 (1.1) med. dezynfekować ranę przy pomocy jodyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skutek bicia był taki, że Roszyckiemu pękła skóra, a świadek Bajraszewski jodynował mu zranienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodyna ż., jodynowanie n.

 czas. zajodynować dk.

 przym. jodynowy

Wiktionary


jodynowy

→ jodyna


SJP.pl

Patrz:

jodyna

jodzica

wysypka w postaci krost i pęcherzyków na skórze, spowodowana długotrwałym przyjmowaniem lekarstw zawierających jod


SJP.pl


jodówka

dawniej, potocznie: żarówka fotoreporterska; żarówka jodowa, lampa jodowa


SJP.pl


jodła

1. zimozielone drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, charakteryzujące się jasną korą i pionowo sterczącymi szyszkami;
2. drewno tego drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

 (1.2) techn. drewno jodły (1.1)

Wiktionary

Jodła ("Abies" Mill.) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych ("Pinaceae" Lindl.). Obejmuje co najmniej 48 gatunków występujących na półkuli północnej – najczęściej we wschodniej Azji oraz Ameryce Północnej. W Polsce naturalnie rośnie jodła pospolita ("A. alba") tworząca bory jodłowe w Górach Świętokrzyskich, Karpatach oraz na Roztoczu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój mąż przyniósł gałązki jodły na świąteczny stroik.

 (1.1) Prawdziwki mogą rosnąć w różnego rodzaju lasach, np. pod bukami, świerkami i jodłami.

 (1.2) Jodła znajduje zastosowanie w stolarstwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔdwa, AS: i ̯odu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedlina ż., jedlica ż.

:: zdrobn. jodełka ż.

 przym. jodłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedlina, reg. śl. jedla

 (1.2) jedlina

Wiktionary


jodło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. jedzenie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: jodła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przismacz, babo, to jodło, bo je bez szmaku.

Wiktionary


jodłowa

→ jodła


SJP.pl

Jodłowa – wieś (dawniej miasteczko) w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Jodłowa.

Jodłowa uzyskała lokację miejską w 1733 roku, zdegradowana w 1933 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

Patrz:

jodła

jodłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jodłować.

Wiktionary

Jo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɔdwɔˈvãɲɛ, AS: i ̯odu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jodłować

Wiktionary


jodłowate

rodzina drzew iglastych, obejmująca: sosnę, świerk, modrzew, jodłę, kosodrzewinę i limbę


SJP.pl


jodłowaty

1. przypominający układ igieł jodły; jodełkowaty;
2. o cechach jodłowatych (rodzina drzew)


SJP.pl


jodłować

śpiewać w specjalny sposób, polegający na nagłych przejściach głosu; jodlować


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) muz. śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Helmut zawsze zaczynał jodłować, kiedy sobie popił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔdˈwɔvat͡ɕ, AS: i ̯odu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodłowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jodlować

Wiktionary


jodłowianin

mieszkaniec Jodłowej (wsi w Polsce)


SJP.pl


jodłowianka

mieszkanka Jodłowej (wsi w Polsce)


SJP.pl


jodłowiec

jeden z chrząszczy z rodziny kornikowatych: wgryzoń jodłowiec, jodłowiec krzywozębny lub jodłowiec kolcozębny


SJP.pl

Jodłowiec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń. Jodłowiec leży ok. 100 metrów od drogi wojewódzkiej nr 488. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1827 r. W skład wsi wchodzi część nazywana Józefów, która istniała zapewne już w XVII w.

Wikipedia


jodłownica

rodzaj grzybów z rodziny jodłownicowatych


SJP.pl


jodłownicki

przymiotnik od: Jodłownik


SJP.pl


jodłownicowate

rodzina grzybów z rzędu gołąbkowców; bondarcewowate


SJP.pl

Jodłownicowate, bondarcewowate ("Bondarzewiaceae" Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie gołąbkowców.

Wikipedia


jodłownicowaty

o cechach jodłownicowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


jodłownik

1. wieś w Polsce;
2. potok w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Jodłownik w innych znaczeniach tego słowa.

Jodłownik – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik.

Wikipedia


jodłowski

przymiotnik od: Jodłowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sławomir Jodłowski – polski artysta fotograf
  • Tomasz Jodłowski – polski fotograf
  • Wojciech Jodłowski – polski naukowiec
  • Zygmut Jodłowski – polski ekonomista, działacz społeczny

Wikipedia


jodłowy

→ jodła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jodły

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części jodły

 (1.3) będący częścią jodły

Wiktionary

Patrz:

jodła

Przykłady

 (1.2) Towar znaleziono w tirze, który jechał do Warszawy z ładunkiem krokwi jodłowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔdˈwɔvɨ, AS: i ̯odu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodła ż., jedlina ż., jedlica ż.

:: zdrobn. jodełka

Wiktionary


jodłów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jodłów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
  • Jodłów – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Nowa Sól
  • Jodłów – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Otmuchów

Wikipedia


jodłówka

1. wieś w Polsce;
2. nazwa kilku cieków w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jodłówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa
  • Jodłówka – osada leśna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa
  • Jodłówka – część wsi Szczepanowice w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
  • Jodłówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pruchnik
  • Jodłówka – kolonia w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne
  • Jodłówka – osada w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
  • Jodłówka – gromada
  • Jodłówka (dopływ Kaczej) – potok w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim
  • Jodłówka (dopływ Mleczki Wschodniej) – potok
  • Jodłówka (dopływ Odry) – potok
  • Jodłówka (dopływ Nysy Kłodzkiej) – potok
  • Jodłówka (dopływ Sanu) – rzeka

Wikipedia


joe

[czytaj: dżoł albo dżoe] obce imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

JO

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wtorek spotykam się z Joe.

Wiktionary


joel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

 (1.2) bibl. Księga Joela;

Wiktionary

Joel (hebr. יואל), łac. "Joël" – prorok, który spisał biblijną Księgę Joela.

Jeden z tzw. "proroków mniejszych", syn Petuela. W swej księdze Joel opisuje plagę szarańczy i straszną suszę. Jego przesłanie było ostrzeżeniem dla Izraelitów. Wzywał do nawrócenia i mówił o nowej erze wylania Ducha Bożego na wszelkie ciało. Wtedy to Bóg pobłogosławi tych, którzy Mu zaufali.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mówiłem Joelowi o twoim pomyśle.

 (1.2) Sprawdźmy, czy ten sam termin występuje u Joela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔɛl, AS: i ̯oel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Joelek m.

 przym. Joelowy

Wiktionary


joelowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Joela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak więc Joelowa zapowiedź nadzwyczajnego wylania Ducha Św. wypełniła się w Dniu Zielonych Świąt, kiedy Duch Św. zstąpił, napełniając zebranych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joel mos.

Wiktionary


joffre

[czytaj: żofr] nazwisko francuskie, m.in. Joseph Joffre (1852-1931), generał francuski, jeden z naczelnych dowódców w I wojnie światowej


SJP.pl


jog

hinduski asceta uprawiający jogę; jogin, joga (rzadko)


SJP.pl


joga

1. indyjski system religijno-filozoficzny szukający sposobów osiągnięcia równowagi duchowej w ekstazie i kontemplacji
2. rodzaj gimnastyki ciała i umysłu mającej na celu odprężenie fizyczne i psychiczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. filoz. jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;

 (1.2) tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

Wiktionary

Zobacz też: Joga – strona ujednoznaczniająca).

Joga (sanskryt योग) – jeden z sześciu ortodoksyjnych (tzn. uznających autorytet Wed) systemów filozofii indyjskiej, zajmujący się wszelkimi związkami pomiędzy ciałem i umysłem. Poprzez odpowiedni trening ciała (w tym ascezę), dyscyplinę duchową (medytację) i przestrzeganie zasad etycznych, joga deklaruje możliwość rozpoznania przez praktykującego natury rzeczywistości. W ujęciu religijnym ma to prowadzić do przezwyciężenia prawa karmy i wyzwolenia z kręgu wcieleń (sansara).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Praktykować jogę mogą ludzie dowolnego wyznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔɡa, AS: i ̯oga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jogin m., jogini ż., joginka ż., jogizm m., jog m.

 przym. jogiczny, jogistyczny

Wiktionary


jogger

[czytaj: dżoger] osoba uprawiająca jogging


SJP.pl


joggerka

→ jogger [czytaj: dżogerka]


SJP.pl


joggersy

[czytaj: dżogersy] potocznie: wąskie spodnie ze ściągaczem w dolnej części nogawki; joggery, jogger pants


SJP.pl


joggery

[czytaj: dżoger] osoba uprawiająca jogging


SJP.pl


jogging

[czytaj: dżogink] służący utrzymaniu dobrej kondycji rytmiczny bieg na świeżym powietrzu; przebieżka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

Wiktionary

Jogging (z ang. "jogging") – trucht, przebieżka, bieg w wolnym tempie, zwykle:

Jest częścią zdrowego stylu życia. Może służyć jako rozgrzewka przed bardziej intensywną aktywnością sportową.

Według badań przeprowadzonych przez Stanford University School of Medicine, jogging jest skuteczny w zwiększaniu ludzkiej żywotności i zmniejszaniu efektu starzenia, z korzyścią dla układu sercowo-naczyniowego. Jest przydatny do zwalczania otyłości i zachowania zdrowia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie spodziewałam się, że poranny jogging przerodzi się w spotkanie z ciekawym człowiekiem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. joggingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bieganie

Wiktionary


joggingowy

→ jogging [czytaj: dżogingowy]


SJP.pl


jogiczny

→ joga; jogowy


SJP.pl


jogin

hinduski asceta uprawiający jogę; jog, joga (rzadko)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) buddyjski lub hinduistyczny asceta uprawiający jogę;

Wiktionary

Jogin (dewanagari योगी) – w hinduizmie i buddyzmie męski adept systemu rozwoju duchowego. Termin "jogini" odnosi się do żeńskiej adeptki rozwoju duchowego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. joga m., jogizm m., jog m.

:: fż. jogini ż., joginka ż.

 przym. jogistyczny, jogiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jog

Wiktionary


jogini

kobieta jogin


SJP.pl


joginka

kobieta uprawiająca jogę


SJP.pl


jogistyczny

→ jogizm


SJP.pl

Patrz:

jogizm

jogizm

jeden z najstarszych indyjskich systemów filozoficznych, polegający na dążeniu poprzez ekstazę i kontemplację do doskonałości duchowej, mającej zapewnić zbawienie; joga


SJP.pl


jogować

potocznie: uprawiać jogę


SJP.pl


jogowy

→ joga; jogiczny


SJP.pl


jogurcik

zdrobnienie od: jogurt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od jogurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jogurt m.

Wiktionary


jogurt

produkt mleczarski o dość gęstej konsystencji, sporządzany z mleka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

 (1.2) pot. jedno opakowanie jogurtu (1.1)

Wiktionary

Jo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śniadanie jem zawsze jogurt naturalny.

 (1.2) Rano zjadłem dwa jogurty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔɡurt, AS: i ̯ogurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. jogurcik mrz.

 przym. jogurtowy

Wiktionary


jogurteria

lokal gastronomiczny, w którym sprzedaje się desery na bazie jogurtu


SJP.pl


jogurtowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto z jogurtem

Wiktionary


jogurtownica

przyrząd do wytwarzania jogurtu


SJP.pl


jogurtowo-ogórkowy

zawierający jogurt i ogórki; ogórkowo-jogurtowy


SJP.pl


jogurtowy

→ jogurt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zawierający jogurt

 (1.2) związany z jogurtem

Wiktionary

Patrz:

jogurt

Przykłady

 (1.1) W cukierni można kupić ciasto jogurtowe.

 (1.2) Lactobacillus są potocznie nazwane bakteriami jogurtowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɔɡurˈtɔvɨ, AS: i ̯ogurtovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jogurt mrz.

Wiktionary


jogła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Rosji, w rejonie borowickim, w obwodzie nowogrodzkim

Wiktionary


johan

1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


johaniszkiele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu poniewieskim;

Wiktionary

Johaniszkiele (lit. "Joniškėlis") – miasto na Litwie, położone w okręgu poniewieskim, 17 km od Poswolu w rejonie pozwołskim.

Miasto lokował w 1736 r. król Polski August III Sas.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Johaniszkiel|Ms=Johaniszkielach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. johaniszkielski

Wiktionary


johann

[czytaj: johan] niemieckie imię męskie


SJP.pl


johannes

nazwisko


SJP.pl


johannesburczyk

[czytaj: johanesburczyk] mieszkaniec Johannesburga (miasta w RPA)


SJP.pl


johannesburg

[czytaj: joHAnesburg] miasto w RPA


SJP.pl

Johannesburg (wymowa angielska: [], wymowa afrikaans: []; zwane także Joburg i eGoli – "miejsce złota") – miasto w północno-wschodniej części Południowej Afryki, od 1994 stolica prowincji Gauteng w zagłębiu Witwatersrand.

Wikipedia


johannesburka

[czytaj: johanesburka] mieszkanka Johannesburga (miasta w RPA)


SJP.pl


johannesburski

→ Johannesburg [czytaj: johanesburski]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Johannesburgiem, dotyczący Johannesburga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Johannesburg mrz., johannesburczyk mos., johannesburka ż.

Wiktionary


johansen

nazwisko


SJP.pl

Johansen – skandynawskie nazwisko patronimiczne, "syn Johana".

Drugie pod względem częstości w Norwegii i 18 w Danii. W Szwecji Johansson, po angielsku Johanson.

Wikipedia


johanson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jay-Jay Johanson, w rzeczywistości Jäje Johansson
  • Sue Johanson

Wikipedia


johansson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andreas Johansson – szwedzki piłkarz
  • Andreas Johansson – szwedzki piłkarz
  • Bo Johansson – szwedzki trener piłkarski
  • Hugo Johansson – szwedzki strzelec, medalista olimpijski
  • Ingemar Johansson – szwedzki bokser, medalista olimpijski
  • Ingemar Johansson – szwedzki lekkoatleta, medalista olimpijski
  • Jay-Jay Johanson – szwedzki piosenkarz
  • Johan Petter Johansson – szwedzki wynalazca i przemysłowiec
  • Kent Johansson – szwedzki polityk
  • Lennart Johansson – szwedzki działacz sportowy
  • Mathilde Johansson – francuska tenisistka
  • Robert Johansson – norweski skoczek narciarski, medalista olimpijski

Wikipedia


johimbina

alkaloid występujący w naturze w korze drzewa


SJP.pl

Johimbina – organiczny związek chemiczny, alkaloid uzyskiwany z kory drzewa z gatunku johimba lekarska ("Pausinystalia johimbe") występującego w Afryce na obszarze od Kamerunu do Konga, a także z azjatyckiego krzewu rauwolfia żmijowa. Jest związkiem wielopierścieniowym zawierającym w swej strukturze motyw tryptaminy. Handlowo dostępna w postaci chlorowodorku.

Wikipedia


john

[czytaj: dżon] anglosaskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Elton John – brytyjski piosenkarz
  • Olivia Newton-John – australijska piosenkarka
  • Scatman John – amerykański muzyk
  • John – angielski odpowiednik męskiego imienia Jan
  • Johns
  • Saint John

Wikipedia


johnson

nazwisko


SJP.pl

Johnson – angielskie i szkockie nazwisko patronimiczne pochodzące z języka staroangielskiego oznaczające „syn Johna”. Na przestrzeni wieków nazwisko wielokrotnie zmieniało zapis przybierając formę "Jonessone", "Jonesone", "Johnson", "Johanson", "Jonson", "Geynson" czy "Jeynson". W 1990 w Stanach Zjednoczonych nosiło je 2 232 100 osób.

Wikipedia


johnston

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Johnston – wyspa na Oceanie Spokojnym należąca do Stanów Zjednoczonych
  • Johnston – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Polk
  • Johnston – miejscowość w stanie Rhode Island, w hrabstwie Providence
  • Johnston – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Edgefield
  • Johnston (ang. Johnston Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Macon
  • Johnston (ang. Johnston Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Trumbull
  • Johnston (ang. Johnston Town) – gmina w stanie Rhode Island, w hrabstwie Providence
  • hrabstwo Johnston (ang. Johnston County) – w stanie Karolina Północna
  • hrabstwo Johnston (ang. Johnston County) – w stanie Oklahoma
  • Johnston – krój pisma
  • Daniel Johnston – muzyk, artysta
  • George Johnston – brytyjski przyrodnik

Wikipedia


joice

[czytaj: dżojs] model samochodu marki Kia


SJP.pl


joik

rodzaj ludowego śpiewu Lapończyków (Saamów)


SJP.pl

Joik – rodzaj ludowego śpiewu Saamów. Joik jest ważnym elementem kultury oralnej Saamów sięgającej czasów przedchrześcijańskich i współcześnie stanowi ważny element saamskiej tożsamości kulturowej.

Zachowane teksty przetrwały dzięki pracy Johannesa Schefferusa "Lapponia" z 1673 roku oraz zapiskom Jacoba Fellmana z początku XIX wieku.

Wikipedia


joikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|joikować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niejoikowanie n.

 czas. joikować ndk.

Wiktionary


joint

[czytaj: dżojnt] ręcznie zrobiony papieros z marihuaną; dżoint


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) slang. rodzaj skręta zawierający marihuanę;

Wiktionary

Joint ("skręt") – wyrób przypominający wyglądem papierosa, wypełniony suszem z marihuaną, zwykle zmieszaną z tytoniem. Czasami marihuanę zastępuje się haszyszem. Ustnik zazwyczaj wykonywany jest z kawałka zwiniętej tekturki bądź zastępuje się go fragmentem papierosa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod drzewem stała hipiska i paliła jointa.

 (1.1) Spaliliśmy dzisiaj dwa grube jointy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blunt, blant

Wiktionary


joint-venture

[czytaj dżojnt wenczer] w ekonomii: spółka handlowa firmy krajowej i zagranicznej lub spółek zagranicznych zawiązana na terenie jakiegoś kraju; joint venture


SJP.pl


joj

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, ojeju, jej, jejciu, jejku


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający różne emocje, np. zdziwienie, przerażenie, zakłopotanie, zaskoczenie itp., stosowany często dla wzmocnienia wypowiedzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, jej, jejciu, jejku

Wiktionary


jojada

Jojada, ‏יהוידע‎ (skrócona forma imienia Jehojada: "Oby Jahwe znał [wiedział]", ur. ?, zm. przed 796 p.n.e.) – arcykapłan żydowski.

Ożenił się z Joszebą, siostrą króla Judy Ochozjasza. Kiedy po jego morderstwie matka Atalia przejęła władzę i rozkazała zabicie rodziny królewskiej, małżeństwo ukryło Joasza, jednego z synów Ochozjasza. Po sześciu latach wprowadził go na tron i Atalia została zabita. Jojada rządził jako regent, dopóki Joasz nie osiągnął wieku, w którym mógł sam sprawować władzę.

Wikipedia


jojczeć

potocznie: narzekać, utyskiwać; jojczyć, biadolić


SJP.pl


jojczyć

potocznie: narzekać, utyskiwać; jojczeć, biadolić


SJP.pl


jojkać

biadolić, narzekać


SJP.pl


jojo

jo-jo, yo-yo;
1. zabawka w postaci okrągłej, płaskiej szpuli i sznurka, na który jest nawijana;
2. gra, zabawa przedmiotem o tej samej nazwie;
3. potocznie: szybkie zwiększenie wagi ciała po gwałtownym schudnięciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rodzaj zabawki w postaci ciężarka-szpulki zawieszonego na sznurku

Wiktionary

Jojo (inaczej zwane kołem Maxwella) – rodzaj zabawki w postaci ciężarka-szpulki zawieszonego na sznurku. Ciężarek, opuszczony na sznurku trzymanym za nieumocowany koniec, rozwija go wpadając w ruch obrotowy. Po pełnym rozwinięciu sznurka ciężarek zachowuje moment pędu ruchu obrotowego i nawijając sznurek wędruje w górę. Istnieje wiele teorii o pochodzeniu jojo, lecz prawdopodobnie wywodzi się ono z Chin.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) jo-jo, yo-yo, yoyo

Wiktionary


jojoba

[czytaj: żożoba albo chochoba] krzew rosnący głównie w Meksyku, wykorzystywany w kosmetyce; żożoba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Simmondsia chinensis|ref=tak., zob. simondsja kalifornijska.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żożoba

Wiktionary


jojobo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: zob. jojoba.

Wiktionary


jokasta

postać z mitologii greckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. królowa Teb, córka Menojkeusa i żona Lajosa, matka, potem żona Edypa;

 (1.2) astr. księżyc Jowisza;

 (1.3) imię|polski|ż.; imię mitologiczne;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jokasta (Epikasta, gr. Iokaste, łac. Iocaste) – w mitologii greckiej królowa Teb, córka Menojkeusa
  • Jokasta – księżyc Jowisza
  • Jokasta (gr. Iokaste, łac. Iocaste) – imię żeńskie
  • Jokaste – planetoida o numerze katalogowym 899
  • Jocasta Nu – postać z uniwersum Gwiezdnych Wojen
  • kompleks Jokasty – podświadoma skłonność erotyczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔˈkasta, AS: i ̯okasta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Epikasta

Wiktionary


joker

dodatkowa karta w talii, najczęściej z wizerunkiem błazna, w niektórych grach pełniąca rolę najsilniejszej, w innych - zastępującej każdą inną kartę; dżoker


SJP.pl

Jo

Wikipedia


jokiel

nazwisko


SJP.pl


jokohama

miasto w Japonii; Yokohama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Japonii leżące w środkowej części wyspy Honsiu w regionie Kantō;

Wiktionary

Jokohama (jap. 横浜市 Yokohama-shi) – miasto w Japonii, drugie co do wielkości miasto w Japonii, największy port morski i jeden z większych ośrodków przemysłowych w kraju. Leży w środkowej części wyspy Honsiu ("Honshū"), w prefekturze Kanagawa, której jest stolicą. Miasto ma powierzchnię 437,71 km². W 2020 r. mieszkało w nim 3 778 318 osób, w 1 753 389 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 3 689 603 osoby, w 1 583 344 gospodarstwach domowych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Jokohamie jadłam grillowane kapelany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɔkɔˈxãma, AS: i ̯okoχãma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jokohamski

Wiktionary


jokohamczyk

mieszkaniec Jokohamy


SJP.pl


jokohamka

mieszkanka Jokohamy


SJP.pl


jokohamski

przymiotnik od: Jokohama (miasto w Japonii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jokohamą, dotyczący Jokohamy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jokohama ż.

Wiktionary


jol

żaglowiec dwumasztowy o ożaglowaniu skośnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mar. żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;

Wiktionary

Jol – typ dwumasztowego ożaglowania stosowanego przeważnie na jachtach żaglowych średniej wielkości (o długości kadłuba 10 – 20 m). Żaglowiec posiada główny maszt w pobliżu środka wyporu jednostki, oraz dodatkowo szczątkowy, bardzo mały maszt wysokości ok. 1/3 głównego, posadowiony daleko na rufie. Z powodu dużej różnicy masztów, tego typu jednostkę określa się również gwarowo jako "półtoramasztowiec".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jol powoli przybijał do brzegu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔl, AS: i ̯ol

Wiktionary


jola

jolka;
1. jednomasztowy, sportowy jacht żaglowy;
2. niewielka łódź na okręcie wojennym, służąca do komunikacji z lądem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. mały, jedno- lub dwumasztowy jacht

 (1.2) mała łódź napędzana wiosłami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jola (jolka) – mały jacht żaglowy.
  • Jola – imię żeńskie, zdrobnienie od Jolanta.
  • Jola (Diola) – grupa etniczna w Afryce.
  • Jola – rodzaj grzybów z klasy rdze (Pucciniomycetes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na Grenlandii rybacy poławiają dorsze z jol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔla, AS: i ̯ola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jolka ż.

Wiktionary


jolanciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jolanty lub z nią związany


SJP.pl


jolanta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Jolanta (gr. "ion" + "anthos" – fiołek + kwiat) – imię żeńskie, być może pochodzenia greckiego. W Polsce to imię używane jest od XIII w., początkowo w formie Jolenta.

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 236965 kobiet o imieniu Jolanta nadanym jako imię pierwsze (25. miejsce) oraz 117906 kobiety noszące imię Jolanta jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako żeńskie imię pierwsze – Anna, nosi 1072616 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jolanty obchodzą imieniny 15 czerwca lub 17 grudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈlãnta, AS: i ̯olãnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Jola ż., Jolka ż., Jolunia ż., Jolusia ż., Joluś ż., Joleczka ż., Jolcia ż.

Wiktionary


jolcia

zdrobnienie od: Jolanta (imię żeńskie)


SJP.pl


jolciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jolci lub z nią związany


SJP.pl


jolenta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jolenta i jestem dziennikarką z Kalisza.

Wiktionary


jolie

[czytaj: dżoli] nazwisko obce


SJP.pl


joliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joli lub z nią związany


SJP.pl


joliot

[czytaj: żolJO] nazwisko


SJP.pl


jolka

1. jednomasztowy, sportowy jacht żaglowy; jola;
2. niewielka łódź na okręcie wojennym, służąca do komunikacji z lądem; jola;
3. krzyżówka nieposiadająca określonych miejsc wpisywania odgadywanych wyrazów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj krzyżówki, w której nie podaje się miejsca wpisania wyrazów;

 (1.2) pot. żegl. jednomasztowy jacht sportowy

 (1.3) pot. żegl. łódka na okręcie do komunikacji z lądem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jolka – rodzaj krzyżówki
  • jolka – rodzaj jachtu
  • Jolka – forma imienia Jolanta
  • Jolka – ukraińska piosenkarka rosyjskojęzyczna

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jolka ż., jola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jola

 (1.3) jola

Wiktionary


jolkos

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. mit. miasto w starożytnej Tesalii w pobliżu Zatoki Pagasyjskiej, według mitologii wywodził się z niego Jazon i w nim zaczął swoją wyprawę po złote runo;

Wiktionary

Jolkos (obecnie Wolos) – miasto w starożytnej Tessalii w pobliżu Zatoki Pagasyjskiej. Według mitologii greckiej władcą Jolkos był Ajzon syn Tyro i Kreteusa. Tronu pozbawił go przyrodni brat, Pelias. W tym mieście Jazon wraz z Argonautami rozpoczął i zakończył wyprawę po złote runo.

Wikipedia


jon

atom lub zespół atomów mający ładunek elektryczny dodatni lub ujemny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. chem. atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Jony”. Zobacz też: Jony (piosenkarz).

Jon (ze ἰόν "ion" „idące, biegnące [od elektrody do elektrody]”) – atom lub grupa atomów połączonych wiązaniami chemicznymi, która ma niedomiar lub nadmiar elektronów w stosunku do protonów. Obojętne elektrycznie atomy i cząsteczki związków chemicznych mają równą liczbę elektronów i protonów, jony zaś są elektrycznie naładowane dodatnio lub ujemnie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jon hydroksylowy jest anionem, czyli ma ładunek ujemny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃n, AS: i ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jonizacja ż., jonizowanie n.

 przym. jonowy

Wiktionary


jonagold

1. amerykańska odmiana jabłoni;
2. owoc tej jabłoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. odmiana uprawna jabłoni domowej;

Wiktionary

Jo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupowane w sklepach jabłka na ogół pochodzą z ogromnych plantacjaantacji. Najpopularniejszą obecnie odmianą produkcyjną jest Jonagold, powstały ze skrzyżowania Jonathana z Golden Delicious.

Wiktionary


jonagored

1. odmiana uprawna jabłoni;
2. owoc tej jabłoni


SJP.pl


jonak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Jonak (ur. 1975) – polska aktorka
  • Damian Jonak (ur. 1983) – polski bokser

Wikipedia


jonas

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jonas – imię
  • Jonas – amerykański serial fabularny
    • Jonas – pierwsza seria serialu
  • Andrzej Jonas (ur. 1940) – polski dziennikarz i publicysta, wydawca; założyciel i redaktor naczelny „The Warsaw Voice”
  • Franklin Nathaniel „Frankie” Jonas (ur. 2000) – amerykański aktor i wokalista
  • Hans Jonas (1903–1993) – niemiecki filozof pochodzenia niemieckiego, autor prac poświęconych gnozie, filozofii biologii, etyce odpowiedzialności i filozofii religii
  • Joe Jonas (ur. 1989) − amerykański aktor, wokalista, autor tekstów i piosenek
  • Kevin Jonas (ur. 1987) − amerykański aktor, wokalista, autor tekstów i piosenek
  • Nicholas „Nick” Jerry Jonas (ur. 1992) – amerykański aktor, wokalista, autor tekstów i piosenek
  • Jonas Altberg (Basshunter) – szwedzki muzyk
  • Jonas Aspman – szwedzki snowboardzista
  • Jonas Emet – fiński piłkarz

Wikipedia


jonasz

przenośnie: człowiek przynoszący pecha, sprowadzający nieszczęście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przen. człowiek sprowadzający nieszczęście, przynoszący pecha, ściągający biedę

Wiktionary

Jonasz ( ‏יוֹנָה‎ "Jona", dosł. „gołąb”; Ἰωνᾶς) – prorok izraelski, żyjący i działający w VIII wieku p.n.e., w Izraelu i Asyrii, pochodzący z Gat-Chefer. Opisany w biblijnej "Księdze Jonasza", której autorstwo jemu się właśnie przypisuje.

Przepowiadał zdobycze terytorialne Królestwa Izraela za panowania Jeroboama II oraz ostrzegał mieszkańców Niniwy przed zburzeniem miasta, co spotkało się z pozytywnym odbiorem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɔ̃naʃ, AS: i ̯õnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jonasz mos., Jonaszek mos.

 przym. Jonaszowy

Wiktionary


jonaszostwo

Jonasz z małżonką; Jonaszowie


SJP.pl


jonaszowie

imię męskie


SJP.pl


jonaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jonasza lub z nim związany


SJP.pl


jonatan

1. gatunek jabłoni powszechnie uprawiany w Polsce
2. owoc tej jabłoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. odmiana jabłoni

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) bot. owoc jonatana (1.1); odmiana jabłka

Wiktionary

– imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od hebrajskiej frazy "Yehonatan" oznaczającej „Jahwe dał”.

Wikipedia


jonatanostwo

Jonatan z małżonką; Jonatanowie


SJP.pl


jonatanowie

imię męskie


SJP.pl


jonatanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jonatana lub z nim związany


SJP.pl


jonathan

[czytaj: DŻOnatan] obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jonathan – komiks
  • Jonatan, Jonathan – jabłoń
  • Jonathan, Jonathan Cícero Moreira (ur. 1986) – brazylijski piłkarz
  • Jonathan, Jonathan Oliveira Guimarães (ur. 1991) – brazylijski piłkarz
  • Jonathan, Jonathan Francisco Lemos (ur. 1992) – brazylijski piłkarz
  • Jonathan, Jonathan Silva Vieira (ur. 1998) – brazylijski piłkarz
  • Jonathan, Jonathan Luiz Moreira Rosa Júnior (ur. 1999) – brazylijski piłkarz
  • Jonatan

Wikipedia


jonczak

nazwisko


SJP.pl


jonczyk

nazwisko


SJP.pl


jonek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • średniowieczne polskie zdrobnienie Jana
  • Roksana Jonek Miss Polonia 1997
  • Jonka, Jonek i Kleks bohaterowie komiksów Szarloty Pawel

Wikipedia


jones

[czytaj: dżouns] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jones – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Oklahoma
  • Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Greene
  • Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Newton
  • Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Scott
  • Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Stone
  • Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Union
  • Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Morton
  • Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Beltrami
  • Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Elk
  • Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Gregory
  • hrabstwo Jones (ang. Jones County) – w stanie Georgia
  • hrabstwo Jones (ang. Jones County) – w stanie Iowa

Wikipedia


joni

w hinduizmie: żeński symbol płodności; yoni


SJP.pl

Joni (dewanagari योनि, trl. "yoni", ang. yoni, „łono”, „źródło”) – indyjskie określenie żeńskich organów płciowych zarówno w znaczeniu fizycznym (np. w Kamasutrze), jak i w znaczeniu religijno-duchowym, jako symbol bogini Dewi, źródła życia i całego wszechświata. Termin ten poza tym używany jest w najrozmaitszych znaczeniach przenośnych np. „łono”, „źródło”, „naczynie”, „początek”.

Wikipedia


jonia

starożytna kraina na zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. w starożytności kraina położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander;

Wiktionary

Jonia – kraina w starożytności położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander. Zasiedlona przez Greków, głównie Jonów z Attyki i Peloponezu. Od północy graniczyła z Eolią, od wschodu z Lidią, od południa z Karią. Do Jonii zaliczano również przybrzeżne wyspy, z największymi miastami Chios i Samos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Anakreont urodził się w Teos w Jonii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jon mos., Jończyk mos., jończyk mos.

 przym. joński

 skr. Jon

Wiktionary


joniak

nazwisko


SJP.pl


joniczny

związany z jonikiem, odnoszący się do joniku (rodzaju stopy metrycznej w wierszu antycznym)


SJP.pl


joniec

nazwisko


SJP.pl

Joniec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Joniec. Leży nad rzeką Wkrą.

Wieś jest siedzibą gminy Joniec oraz parafii św. Ludwika. Przez Joniec przebiega wiele szlaków spływów kajakowych organizowanych na Wkrze.

Wikipedia


joniecki

związany z Jońcem, dotyczący Jońca


SJP.pl


jonik

stopa metryczna w wierszu antycznym składająca się z dwóch sylab długich i dwóch krótkich lub odwrotnie


SJP.pl

Jonik (od łac. "pes Ionicus", stopa jońska) – w greckiej i łacińskiej metryce iloczasowej sześciomorowa stopa metryczna składająca się z czterech sylab: dwóch długich i dwóch krótkich. W zależności od kolejności sylab wyróżnia się dwa typy joników:

– jonik "a maiore", zwany też opadającym lub dużym

Wikipedia


jonika

dział elektrochemii badający właściwości substancji jonowych w roztworach różnych rozpuszczalników i w ciałach stałych


SJP.pl

Jonika – dział elektrochemii zajmujący się badaniem właściwości substancji jonowych w roztworach różnych rozpuszczalników i ciałach stałych.

Wikipedia


jonit

nierozpuszczalne ciało stałe, mające zdolność wymiany własnych jonów na jony znajdujące się w roztworze


SJP.pl

Jonit – substancja służąca do przeprowadzania selektywnego procesu wymiany jonowej, stosowana w kolumnach jonitowych i filtrach jonitowych. Przepuszczenie przez warstwę jonitu ciekłej lub gazowej mieszaniny lub roztworu powoduje albo wzbogacenie jej o określony jon albo przeciwnie pozbycie się z niej określonego jonu.

Wikipedia


jonitowy

→ jonit


SJP.pl

Patrz:

jonit

jonium

radioaktywny izotop toru o liczbie masowej 230


SJP.pl


jonizacja

proces powstawania jonów z elektrycznie obojętnych cząsteczek lub atomów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. fiz. rozpad cząsteczki na jony;

 (1.2) chem. fiz. efekt powstawania w gazie jonów dodatnich w wyniku oderwania elektronów od atomu lub cząsteczki, zachodzący pod wpływem dostarczonej energii, np. podczas ogrzewania

Wiktionary

Jonizacja – zjawisko powstawania jonu, czyli kationu bądź anionu, z obojętnego atomu lub cząsteczki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɔ̇̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: i ̯o̊̃ńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jonizacyjny, jonowy

 rzecz. jon m., jonizator m., jonowanie n., jonizowanie n.

 czas. jonizować

Wiktionary


jonizacyjny

związany z jonizacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) działający na zasadzie jonizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jonizacja ż., jonizowanie n.

Wiktionary


jonizator

Jonizator – urządzenie, w którym zachodzi proces jonizacji.

Wikipedia


jonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jonizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jon m., jonizator m., jonizacja ż.

 czas. jonizować ndk.

 przym. jonowy, jonizacyjny

Wiktionary


jonizować

doprowadzać do rozdzielenia atomów, cząsteczek na jony


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) fiz. powodować jonizację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jonizacja ż., jonizowanie n., dejonizacja ż., dejonizowanie n., zjonizowanie n.

 czas. dejonizować ndk., zjonizować dk.

Wiktionary


jonkisz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Jonkisz – polski muzyk jazzowy
  • Rafał Jonkisz – polski model, akrobata i celebryta
  • Władysław Jonkisz – polski metalurg, polityk

Wikipedia


jonkowo

Jonkowo ( Jonkendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jonkowo

Wieś leży na trasie linii kolejowej nr 220 Olsztyn – Elbląg, z przystankiem Jonkowo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


jonkowski

przymiotnik od: Jonkowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jonkowem, dotyczący Jonkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jonkowo n., jonkowianin m., jonkowianka ż.

Wiktionary


jono-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z jonem lub jonami

Wiktionary


jonoforeza

1. przemieszczanie się jonów w cieczy pod wpływem pola elektromagnetycznego;
2. zabieg z użyciem prądu elektrycznego, pomagający wprowadzić przez skórę leki do organizmu pacjenta; jontoforeza, mikroelektroforeza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. ruch jonów w cieczy pod wpływem pola elektrycznego;

 (1.2) med. kosmet. zabieg leczniczy lub kosmetyczny polegający na wprowadzeniu jonów zdysocjowanego leku do organizmu za pomocą prądu stałego

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jonoforeza to metoda fizjoterapii polegająca na wprowadzaniu leków do ciała człowieka poprzez jego skórę lub śluzówkę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jontoforeza, terapia jonowa

Wiktionary


jonogram

zapis wyniku sondowania radiowego jonosfery


SJP.pl


jonomer

kopolimer termoplastyczny


SJP.pl


jonomerowy

→ jonomer


SJP.pl

Patrz:

jonomer

jonometr

urządzenie do badania promieniowania rentgenowskiego


SJP.pl


jonon

keton terpenowy o zapachu fiołków lub drzewa cedrowego, stosowany w kompozycjach perfumeryjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) biochem. ciecz o silnym zapachu mająca zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym

Wiktionary


jonosfera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geofiz. meteorol. zjonizowana warstwa atmosfery;

Wiktionary

Jo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wraz z wysokością zmieniają się czynniki jonizacyjne oraz skład chemiczny i gęstość gazu atmosferycznego, dlatego też w jonosferze wyróżnić można kilka warstw, różniących się liczbą elektronów w jednostce objętości.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jonosferyczny

Wiktionary


jonosferowy

→ jonosfera; jonosferyczny


SJP.pl


jonosferyczny

→ jonosfera; jonosferowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jonosferą ziemską

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɔnɔsfɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: jonosferyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jonosfera ż.

Wiktionary


jonosonda

Jo

Wikipedia


jonotron

urządzenie do odprowadzania ładunków elektrostatycznych


SJP.pl


jonowie

starożytne plemię greckie; Jończycy


SJP.pl

Jo

Wikipedia


jonowość

stopień, w jakim wiązanie chemiczne ma charakter jonowy


SJP.pl


jonowy

przymiotnik od: jon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. chem. związany z jonem lub jonami, dotyczący jonu lub jonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyła się momentalnie kalkulować trygonometrię układu celowniczego działa jonowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jon mrz., jonizacja ż., jonizowanie n.

Wiktionary


jontek

postać z "Halki"


SJP.pl


jontoforeza

zabieg z użyciem prądu elektrycznego, pomagający wprowadzić przez skórę leki do organizmu pacjenta; jonoforeza, mikroelektroforeza


SJP.pl

Zasugerowano, aby "jonoforeza" Nie opisano powodu propozycji integracji.

Jontoforeza (terapia jonowa, jonoforeza) – metoda lecznicza, forma elektroterapii polegająca na wprowadzeniu cząstek obdarzonych ładunkiem elektrycznym – jonów – do organizmu przez skórę lub śluzówkę za pomocą odpowiedniego urządzenia emitującego galwaniczny prąd stały. Wykorzystuje się substancje, które ulegają dysocjacji elektrolitycznej, czyli są elektrolitami.

Wikipedia


jontolift

kosmetyczny zabieg naciągania skóry twarzy i szyi w celu likwidacji zmarszczek, wykonywany za pomocą specjalnego aparatu emitującego mikroprądy


SJP.pl


joost

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joost – imię męskie
  • Joost – dawny niderlandzki program radiowy
  • Joost – serwis internetowy
  • Jost
  • Sint-Joost

Wikipedia


jop

nazwisko


SJP.pl


jopek

potocznie: walet (karta do gry)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. pot. walet

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jopek – potoczna nazwa waleta
  • Stanisław Jopek (1935-2006) – polski tenor
  • Anna Maria Jopek (ur. 1970) – polska wokalistka

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dupek, walet, reg. śl. jupek

Wiktionary


jopkiewicz

nazwisko


SJP.pl


joplin

[czytaj: dżoplin] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joplin – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Newton
  • Joplin – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Liberty
  • Joplin (ang. Joplin Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Jasper
  • Janis Joplin
  • Josh Joplin
  • Scott Joplin

Wikipedia


jor

półsamogłoska prasłowiańska; jer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. sekcja kompozycji w hinduskiej muzyce raga występująca po części zwanej alap, cechująca się stopniowym przyspieszeniem i większą rytmicznością

Wiktionary


joram

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joram (król Izraela) – panował w latach ok. 852-841 p.n.e.
  • Joram (król Judy) – panował w latach ok. 848-841 p.n.e.
  • Joram Aridor
  • Joram Las

Wikipedia


jordan

w Kościele prawosławnym i greckokatolickim: obrzęd liturgiczny święcenia wody w dniu 6 stycznia na pamiątkę chrztu Chrystusa w Jordanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jordan – imię męskie
  • Jordan – pierwszy biskup Polski
  • Jordan (zm. 1328) – biskup warmiński
  • św. Jordan Ansalone – włoski dominikanin, misjonarz, męczennik
  • bł. Jordan z Saksonii – dominikanin
  • Jordan Bardella – francuski polityk
  • Jordan Farmar – koszykarz grający w lidze NBA
  • Jordan (zm. 1154) – francuski kardynał
  • Camille Jordan – francuski matematyk
  • DeAndre Jordan – amerykański koszykarz
  • Eddie Jordan – Irlandczyk, założyciel zespołu F1 – Jordan Grand Prix
  • Henryk Jordan – polski lekarz i społecznik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tereny położone na zachód od rzeki Jordan pozostały jako Mandat Palestyny pod bezpośrednimi rządami brytyjskimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔrdãn, AS: i ̯ordãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordania ż., Jordańczyk m., Jordanka ż.

 przym. jordański, jordanowski

Wiktionary


jordanek

potocznie: ogródek jordanowski


SJP.pl


jordanelka

gatunek ryby z rodziny karpieńcowatych


SJP.pl

Jordanelka, jordanelka florydzka ("Jordanella floridae") – gatunek ryby z rodziny karpieńcowatych (Cyprinodontidae), jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju "Jordanella". Po raz pierwszy pojawiła się w Europie w 1914 roku. Hodowana w akwarium, []

Wikipedia


jordania

państwo w Azji ze stolicą w Ammanie; Jordańskie Królestwo Haszymidzkie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Wiktionary

Jordania (#PATRZ

, trb. "Al-Urdunn"), pełna nazwa: Haszymidzkie Królestwo Jordanii (arab. ‏المملكة الأردنية الهاشمية‎, trans. "Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja") – państwo położone w Azji, w regionie Bliskiego Wschodu, ze stolicą w Ammanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król Jordanii zwiedził Ateny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãɲa, AS: i ̯ordãńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordańczyk m., Jordanka ż., Jordan m., Przedjordania ż., Zajordania ż., Cisjordania ż., Transjordania ż., jordan m.

 przym. jordański, przedjordański, zajordański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Jordańskie Królestwo Haszymidzkie

Wiktionary


jordanit

minerał, siarkoantymonian ołowiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. czarny, metaliczny minerał z grupy siarkosoli

Wiktionary

Jordanit – rzadki minerał z klasy siarczków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jordanitowy

Wiktionary


jordanka

odmiana żeńskiej piłki ręcznej polegająca na podawaniu piłki bez kozłowania; hazena


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Jordanii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jordanka – rzeka, dopływ Kanału Bledzewskiego
  • jordanka – polska nazwa dla gry sportowej
  • Jordanek
  • Jordan

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãnka, AS: i ̯ordãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordania ż., Jordan mos./mrz.

:: fm. Jordańczyk mos.

 przym. jordański

Wiktionary


jordanon

Jordanon – termin z dziedziny taksonomii botanicznej, określający pewną grupę drobnych taksonów (gatunki, podgatunki, odmiany), przeciwstawianych linneonom („dużym gatunkom”). Słowo pochodzi od nazwiska lyońskiego botanika Alexisa Jordana.

Wikipedia


jordanostwo

Jordan z małżonką; Jordanowie


SJP.pl


jordanowianin

mieszkaniec Jordanowa


SJP.pl


jordanowianka

mieszkanka Jordanowa


SJP.pl


jordanowie

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl


jordanowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jordanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Złotniki Kujawskie
  • Jordanowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Świebodzin
  • Jordanowo – gromada w powiecie inowrocławskim
  • Jordanowo – gromada w powiecie świebodzińskim
  • Jordanowo – dawna gmina
  • Jordanowo – wieś w obwodzie i gminie Silistra

Wikipedia


jordanowski

przymiotnik od: Jordanów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jordanowem, dotyczący Jordanowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordanów m., Jordan mos./mrz.

Wiktionary


jordanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jordana lub z nim związany


SJP.pl


jordanów

w Kościele prawosławnym i greckokatolickim: obrzęd liturgiczny święcenia wody w dniu 6 stycznia na pamiątkę chrztu Chrystusa w Jordanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jordanów – miasto w województwie małopolskim, w powiecie suskim, siedziba gminy wiejskiej Jordanów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Jordanowie dobiegł końca ośmioetapowy turniej brydża sportowego o Puchar Burmistrza Miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãnuf, AS: i ̯ordãnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jordanowski

Wiktionary


jordańczyk

obywatel Jordanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Jordanii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯ordãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordania ż.

:: fż. Jordanka ż.

 przym. jordański

Wiktionary


jordański

przymiotnik od: Jordania, Jordan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. adm. odnoszący się do państwa Jordania

 (1.2) geogr. odnoszący się do rzeki Jordan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jordańskie wojska wycofały się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔrˈdãj̃sʲci, AS: i ̯ordãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jordan m., Jordania ż., Jordańczyk m., Jordanka ż.

 przym. nadjordański, przedjordański / cisjordański, zajordański / transjordański

Wiktionary


jorg

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jerzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jorg szporuje na blank nowy moplik.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Jerzik, Jorguś

Wiktionary


jorgos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) forma greckiego imienia męskiego, odpowiednik polskiego Jurek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jorgos i jestem potomkiem greckich emigrantów.

Wiktionary


jorguś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jerzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Jorg, Jerzik

Wiktionary


jork

1. półwysep w Australii;
2. przylądek w Australii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jork − jedna z odmian nazwiska rodowego szlachty pomorskiej herbu Gostkowski, albo Jark, która dała początek niemieckiemu rodowi Yorck von Wartenburg
  • Jork − półwysep w Australii
  • Jork − przylądek w Australii
  • Jork − gmina w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia
  • Jork − były powiat pruski
  • York
  • Nowy Jork

Wikipedia


jorkszyr

1. angielska rasa świń;
2. rasa kanarka


SJP.pl


jorkszyry

rasa świń; yorkshire


SJP.pl


jormungand

Jo

Wikipedia


jorty

[czytaj: dżorty] dżinsowe szorty do kolan


SJP.pl


joruba

język jednego z ludów afrykańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język z rodziny nigero-kongijskiej, z gałęzi atlantycko-kongijskiej, z podgałęzi wolta-kongijskiej, z grupy benue-kongijskiej, z podgrupy joruboidalnej, używany przez lud Joruba;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joruba m./ż., Jorubijczyk mos., Jorubijka ż.

 przym. jorubijski, joruboidalny, jorubski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jorubski, jorubijski; ISO 639-1: yo, kod ISO 639-2, kod ISO 639-3: yor, kod Glottolog: yoru1245, kod Linguasphere: 98-AAA-a

Wiktionary


jorubijczyk

członek plemienia Joruba; Joruba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek plemięemienia Joruba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joruba n., joruba n.

:: fż. Jorubijka ż.

 przym. jorubijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Joruba

Wiktionary


jorubijka

członkini plemienia Joruba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini plemięemienia Joruba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Joruba n., joruba n.

:: fm. Jorubijczyk mos.

 przym. jorubijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Joruba

Wiktionary


jorubijski

dotyczący Jorubów, charakterystyczny dla Jorubów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jorubijczykami, plemięemieniem Joruba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jorubijczyk mrz., Jorubijka ż., Joruba, joruba

Wiktionary


jorubowie

przedstawiciel plemienia afrykańskiego Joruba; Jorubijczyk


SJP.pl

Jo

Wikipedia


jose

[czytaj: hoze] obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Graeme Jose – australijski kolarz
  • Jimmy Jose – brytyjski rugbysta
  • Joachim Jose – niemiecki chemik
  • Josse
  • San Jose

Wikipedia


josek

imię męskie


SJP.pl


joselewicz

nazwisko


SJP.pl


joseph

1. [czytaj: josef] obce imię męskie;
2. [czytaj: dżosef] obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joseph – Józef
  • Chief Joseph – wódz Indian Nez Perce
  • Joseph – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Wallowa
  • Joseph – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Sevier

Wikipedia


joshua

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Joshua i pochodzę z Ghany.

Wiktionary


jostedalsbreen

lodowiec w Norwegii


SJP.pl

Jostedalsbreen – największy lodowiec w kontynentalnej Europie. Leży w południowo-zachodniej części Norwegii, w okręgu Vestland, w obrębie czterech gmin: Luster, Balestrand, Jølster i Stryn. Najwyższym szczytem w pobliżu lodowca jest Lodalskåpa – nunatak mający wysokość 2083 m.

Wikipedia


joszkar-oła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, stolica Republiki Mari El;

Wiktionary

Joszkar-Oła (mar. Йoшкap-Oлa, dosł. „czerwone miasto”) – miasto w Rosji, do 1919 nosiło nazwę Carewokokszajsk, następnie w latach 1919–1927 Krasnokokszajsk. Stolica republiki Mari El, nad Małą Kokszagą (dopływ Wołgi).

Znajduje się tu dyrekcja Rezerwatu przyrody „Bolszaja Kokszaga”.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Carewokszajsk (przed 1919), Krasnokokszajsk (1919-1927)

Wiktionary


josé

[czytaj: hoze] obce imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przyszłym miesiącu jedziemy na koncert jakiegoś José, który przyjechał z Hiszpanii.

Wiktionary


jot

nazwa litery J oraz odpowiadającej jej głoski; jota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa litery J

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • J – litera alfabetu łacińskiego
  • Ј – litera cyrylicy
  • Ϳ – litera alfabetu greckiego
  • Jot – ezoteryczny język programowania
  • JOT – akronim czasopisma Journal of Object Technology
  • JOT – akronim komiksu Joy of Tech
  • JOT – kod IATA portu lotniczego Joliet w stanie Illinois w USA
  • Jot Goar – amerykański baseballista zawodowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔt, AS: i ̯ot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jota

Wiktionary


jota

1. nazwa litery J oraz odpowiadającej jej głoski; jot;
2. nazwa jednej z liter greckich;
3. [czytaj: chota] hiszpański taniec ludowy tańczony z kastanietami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nazwa trzynastej litery alfabetu polskiego, j;

 (1.2) jęz. nazwa dziewiątej litery alfabetu greckiego, ι;

 (1.3) jęz. spółgłoska półotwarta podniebienna dźwięczna; dźwięk zapisywany w języku polskim jotą (1.1);

 (1.4) choreogr. żywy hiszpański taniec tradycyjny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jota – litera alfabetu greckiego
  • jota – litera alfabetu łacińskiego (inaczej jot)
  • jota – rodzaj pieśni opartej na hiszpańskim tańcu ludowym
  • jota – hiszpański taniec ludowy
  • jota – zupa z ziemniaków, fasoli i kiszonej kapusty, charakterystyczna dla kuchni słoweńskiej
  • Jota (João Pedro Neves Filipe, ur. 1999) – portugalski piłkarz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɔta, AS: i ̯ota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jotacja ż., jotacyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jot

Wiktionary


jotacja

pojawienie się spółgłoski "j" w wyrazach, najczęściej między samogłoskami albo przed samogłoskami nagłosowymi


SJP.pl


jotacyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈtat͡sɨsm̥, AS: i ̯otacysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jota ż.

Wiktionary


jotek

jotek wierzbowiec - gatunek owada błonkoskrzydłego z rodziny pilarzowatych


SJP.pl


joteyko

[czytaj: jotejko] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józefa Joteyko
  • Tadeusz Joteyko

Wikipedia


jotowy

przymiotnik od: jota (litera)


SJP.pl


jotpeg

środowiskowo: plik graficzny o rozszerzeniu JPG lub JPEG


SJP.pl


jotta-

temat słowotwórczy

 (1.1) fiz. pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔtːa, AS: i ̯o•ta

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. jokto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Y

Wiktionary


jottabajt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 zettabajtom;

Wiktionary

Jottabajt (skrót YB), jobibajt (skrót YiB) – jednostki używane w informatyce oznaczające odpowiednio kwadrylion (1024) bajtów i 280, czyli 10248 bajtów.

Zgodnie ze standardem IEC 60027-2 w systemie przedrostków dwójkowych (binarnych) obowiązują zależności:

1 YiB = 1024 ZiB = 1024 · 1024 EiB = 1024 · 1024 · 1024 PiB = 1024 · 1024 · 1024 · 1024 TiB = 10245 GiB = 10246 MiB = 10247 kiB = 10248 B

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bajt mrz.

Wiktionary


joule

[czytaj: dżul] podstawowa jednostka pracy i energii w międzynarodowym układzie jednostek miar; dżaul; dżul


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • właściwie: Dżul (ang. Joule) – jednostka SI energii, skrót J,
  • James Joule – fizyk angielski
  • „Joule” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia


jow

skrót od: jednomandatowy okręg wyborczy


SJP.pl

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = adm. jednomandatowy okręg wyborczy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • św. Jow – żyjący na przełomie XVI i XVII w. pierwszy patriarcha Moskwy i Wszechrusi
  • JOW lub jow – skrót od jednomandatowego okręgu wyborczego

Wikipedia


jowialista

przestarzale:
1. pisarz tworzący drobne utwory humorystyczne; humorysta;
2. osoba o pogodnym usposobieniu i nieco rubasznym poczuciu humoru


SJP.pl


jowializm

rzadko: postawa życiowa charakteryzująca się pozytywnym stosunkiem do świata i ludzi, dobrodusznością, pogodą i rubasznym humorem


SJP.pl


jowialnie

przysłówek

 (1.1) radośnie, życzliwie, rubasznie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jowialność ż.

Wiktionary


jowialniej

stopień wyższy od przysłówka: jowialnie


SJP.pl


jowialniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jowialny


SJP.pl


jowialność

pogodne usposobienie; nieco rubaszne poczucie humoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. pogodne usposobienie i nieco rubaszne poczucie humoru; radość i humor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy opisuje, co widział, czego doświadczył, ma za sobą nieraz ponętność prawdy i możeby autobiografię lub pamiętniki czasu swego dobrze napisał, ale jowialności jego są ckliwe, a wymysły nieprzydatne do zbudowania jednolitej całości.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jowialny

 przym. jowialnie

 przysł. jowialnie

Wiktionary


jowialny

pogodny, dobroduszny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. radosny, o życzliwym usposobieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Początkowo film wydaje się być komedią o trójce jowialnych i wesoło żartujących przyjaciołach-księżach, ale wkrótce rozwija się w opowieść o samotności, chciwości, alkoholizmie, pedofilii i władzy instytucjonalnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jowialność ż.

Wiktionary


jowialski

nazwisko


SJP.pl


jowian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Jowian (ur. ok. 331, zm. 17 lutego 364) – cesarz rzymski od 27 czerwca 363 do 17 lutego 364 roku, panujący jako Imperator Caesar Flavius Iovianus Augustus.

Wikipedia


jowiciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jowity lub z nią związany


SJP.pl


jowinian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Jo

Wikipedia


jowisz

1. piąta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;
2. rzymski bóg wojny; Jupiter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) astr. piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;

Wiktionary

Jowisz – gazowy olbrzym, największa planeta Układu Słonecznego. Piąta planeta w kolejności od Słońca. Masa Jowisza jest nieco mniejsza niż jedna tysięczna masy Słońca, a zarazem dwa i pół razy większa niż łączna masa pozostałych planet w Układzie Słonecznym. Wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem tworzą grupę gazowych olbrzymów, nazywaną czasem również planetami jowiszowymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jowisz uchodził początkowo za italskie bóstwo światła i jasnego nieba.

 (1.1) Atrybutami Jowisza były: pioruny, berło, dąb i orzeł.

 (2.1) Jowisz ma niewyraźne pierścienie i 66 księżyców.

 (2.1) Gęsta atmosfera Jowisza składa się głównie z wodoru, helu, metanu i amoniaku.

 (2.1) Co zdarzyło się na Jowiszu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔvʲiʃ, AS: i ̯ovʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jowisz mzw., Jupiter mos., jupiter mrz.

 przym. jowiszowy

:: gwara. przest. Jowiszowy

 przysł. jowiszowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jupiter, Dzeus, Zeus, Kronion, Kronida

 (2.1) symbol. ♃

Wiktionary


jowiszanin

domniemany mieszkaniec Jowisza


SJP.pl


jowiszanka

domniemana mieszkanka Jowisza


SJP.pl


jowiszański

→ Jowisz (planeta); jowiszowy


SJP.pl


jowiszowy

1. → Jowisz (planeta); jowiszański;
2. → Jowisz (bóg);
3. majestatyczny i groźny


SJP.pl


jowita

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jowita – imię męskie pochodzenia łacińskiego, utworzone od imienia boga Jowisza (w dopełniaczu "Jovis") za pomocą sufiksu -itta.

W Polsce funkcjonuje głównie jako imię żeńskie. Pojawiło się prawdopodobnie w użytku w XX wieku, a do spopularyzowania przyczynili się pisarz Stanisław Dygat powieścią "Disneyland" i reżyser Janusz Morgenstern opartym na tej powieści filmem "Jowita" (1967) z Barbarą Kwiatkowską i Zbigniewem Cybulskim.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Ochrzciliśmy Jowitę w niedzielę w naszej parafii.

 (2.1) Wspomnienie liturgiczne braci Faustyna i Jowity obchodzi się 15 lutego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈvʲita, AS: i ̯ovʹita

Wiktionary


joyce

[czytaj: dżojs] nazwisko; m.in. James Joyce (1882-1941) - pisarz irlandzki


SJP.pl

Joyce – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii Winn.

Wikipedia


joyce'owski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joyce'a lub z nim związany


SJP.pl


joypad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) inform. zob. gamepad.

Wiktionary


joystick

specjalny drążek z przyciskami, służący do sterowania przebiegiem gier komputerowych; dżojstik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) inform. manipulator zbudowany z drążka, używany do sterowania programami komputerowymi;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drążek sterowy

Wiktionary


joz

skrót od: Księga Jozuego - - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Jozuego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Joz 1:12 lub Joz 1,12 itp. → Księga Jozuego, rozdział 1, werset 12

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌjɔzuˈwɛɡɔ, AS: ḱśẽŋga i ̯ozuu̯ego

Wiktionary


jozafat

1. król judzki w latach 914-889;
2. dolina Jozafata - biblijne, symboliczne miejsce przyszłego sądu Bożego;
3. tytułowy bohater średniowiecznego utworu bizantyjskiego "O Barlaamie i Jozafacie"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Józefat”. Zobacz też: miejscowości o nazwie Józefat.

Jozafat – imię męskie pochodzenia semickiego, teoforyczne, hebr. יהושפט (Jehoszafat), oznaczające "Bóg osądził"; jego synonimem jest imię Abidan. W Polsce była w użyciu również forma Józefat lub Józafat, powstała przez pomieszanie Jozafata z Józefem. Do pewnej popularności tego imienia w Polsce przyczynił się św. Jozafat Kuncewicz, żyjący w XVII wieku, męczennik, unicki arcybiskup połocki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewangelista Mateusz wymienia Jozafata w rodowodzie Chrystusa.

 (1.1) O. Jozafat wykłada antropologię na UJ.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) Józefat m., Józafat m.

Wiktionary


jozafata

1. król judzki w latach 914-889;
2. dolina Jozafata - biblijne, symboliczne miejsce przyszłego sądu Bożego;
3. tytułowy bohater średniowiecznego utworu bizantyjskiego "O Barlaamie i Jozafacie"


SJP.pl

Jozafata – imię żeńskie pochodzenia semickiego. Wywodzi się od hebrajskiego imienia "Jehoshaphat" oznaczającego "Jahwe osądził". Żeński odpowiednik imienia Jozafat. W użyciu była również forma Józefata powstała przez pomieszanie Jozafaty z Józefą.

Wikipedia


jozafatowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jozafata lub z nim związany


SJP.pl


jozjasz

Jozjasz ( ‏יֹאשִׁיָּהוּ‎ − Joszijahu, "[oby] Jahwe uzdrowił"; ur. 648 p.n.e. zm. 609 p.n.e.) − król Judy, inicjator reform religijnych.

Wikipedia


jozue

postać biblijna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Jozue, Jeszua, Jezus, hebr. יְהוֹשׁוּעַ – „Jahwe to wybawienie", cs. "Prawiednyj Iisus Nawin, praotiec" – postać biblijna, bohater Księgi Jozuego, sędzia starożytnego Izraela, symbol nieugiętości i wierności, święty katolicki, prawosławny, ormiański i koptyjski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan był z Jozuem, którego sława rozeszła się po całym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔˈzuwɛ, AS: i ̯ozuu̯e

Wiktionary


joł

forma powitania lub pożegnania używana w sytuacjach nieoficjalnych; elo, yo, siemka, siemasz, siemano, siema, siemaneczko, cześć, hej, heja, hejka, serwus


SJP.pl


jołki-połki

wykrzyknik

 (1.1) pot. nic nie znaczące wtrącenie, przerywnik w zdaniu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocium panie

Wiktionary


jołop

obraźliwie: gamoń, dureń, tępak; jełop; jołopa; jełopa; jałopa


SJP.pl


jołopa

(r. męski) tępy, ograniczony mężczyzna; jełopa; jołop; jełop; jałopa


SJP.pl


jołopka

→ jołop; jełopka


SJP.pl


jońca

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Jońca – polski komentator sportowy
  • Maciej Jońca – polski prawnik i historyk sztuki
  • Roman Jońca – polski pianista, kompozytor i aranżer

Wikipedia


jończycy

1. członek starożytnego plemienia greckiego;
2. mieszkaniec Jonii


SJP.pl


jończyk

1. członek starożytnego plemienia greckiego;
2. mieszkaniec Jonii


SJP.pl


joński

przymiotnik od: Jonia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. dotyczący Jonii

 (1.2) archit. dotyczący porządku jońskiego

 (1.3) geogr. dotyczący Morza Jońskiego

 (1.4) jęz. dotyczący dialektu jońskiego

 (1.5) dotyczący szkoły jońskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jonia ż., Jończyk m.

Wiktionary


jp

skrótowiec

 (1.1) = wulg. środ. jebać policję

 (1.2) = przest. Jaśnie Pan, Jaśnie Pani

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • JP – skrót od nazwy państwa Japonia
  • .jp – krajowa domena najwyższego poziomu przypisana do japońskich stron internetowych
  • JP – skrót od hasła jebać policję

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔt‿ˈpɛ, AS: i ̯ot‿pe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ChWDP

Wiktionary


jp2

[czytaj: jot pe dwa] skrótowo: Jan Paweł II


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rozszerzenie plików JPEG 2000
  • Jan Paweł II
  • Pokolenie JP2

Wikipedia


jpeg

[czytaj: jotpeg albo jot-pe-e-GIE] skrót od: Joint Photographic Experts Group, plik w formacie JPEG (JPG); JPG


SJP.pl

JPEG ( Joint Photographic Experts Group) – algorytm stratnej kompresji grafiki rastrowej, wykorzystany w formacie plików graficznych o tej samej nazwie. Motywacją do powstania tego standardu było ujednolicenie algorytmów kompresji obrazów monochromatycznych i kolorowych.

Wikipedia


jpg

[czytaj: jotpeg albo jot-pe-GIE] plik w formacie JPG (JPEG); JPEG


SJP.pl


jpl

skrót od: Jet Propulsion Laboratory (ośrodek badawczy NASA w Pasadenie)


SJP.pl


jprdl

skrótowiec

 (1.1) = wulg. ja pierdolę

Wiktionary


jr

skrót od: junior; jr.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Jeremiasza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌjɛrɛ̃ˈmʲjaʃa, AS: ḱśẽŋga i ̯erẽmʹi ̯aša

Wiktionary


jr.

skrót od: junior; jr (częściej)


SJP.pl


jscochy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mocz

Wiktionary


jsw

skrótowiec

 (1.1) = Jastrzębska Spółka Węglowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jastrzębska Spółka Węglowa
  • Japan Steel Works
  • JSW Group
  • Jet Set Willy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɔt‿ɛz‿ˈvu, AS: i ̯ot‿ez‿vu

Wiktionary


jszczochy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mocz

Wiktionary


ju-jitsu

[czytaj: dżu-dżitsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiujitsu; jiu-jitsu; jujitsu; jujutsu; ju-jutsu


SJP.pl

Jiu-jitsu (jap. 柔術 jūjutsu; dosł. „sztuka ustępliwości”, „sztuka łagodności, miękkości”; "jū" (柔) „miękkość, łagodność, giętkość, elastyczność”, "jutsu" (術) „sztuka, technika, umiejętność”) – tradycyjna, japońska sztuka walki lub metoda walki wręcz, bez broni lub z użyciem małego oręża, stosowana w ataku i obronie, w starciu z jednym albo kilkoma uzbrojonymi lub nieuzbrojonymi przeciwnikami.

Wikipedia


juan

waluta Chin (1 juan = 100 fenów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) monet. waluta Chin;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Juan Domingo bij Colon – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Juan Domingo bij Mahuma – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Juan Hato – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Juan – brazylijski piłkarz, ur. w 1979 r.
  • Juan – brazylijski piłkarz, ur. w 1982 r.
  • Juan – brazylijski piłkarz, ur. w 2002 r.
  • Júan – Júan Maldonado Jaimez Junior, piłkarz brazylijski, zawodnik CR Flamengo
  • Juan – hiszpańska forma imienia Jan
  • Juan Baeza
  • Yuan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten hotel jest bardzo drogi, za noc płaci się trzy tysiące juanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuwãn, AS: i ̯uu̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. juanowy

Wiktionary


juanowy

→ juan


SJP.pl

Patrz:

juan

jub

skrót

 (1.1) Księga Jubileuszów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następnie anioł obecności otrzymuje polecenie spisania dla Mojżesza historii z niebiańskich tablic (Jub 1,27–29)

Wiktionary


jubazaur

rozdaj roślinożernego dinozaura z podrzędu cerapodów


SJP.pl


jubea

drzewo pochodzące z Chile, podobne do palmy, hodowane jako drzewo ozdobne; palma chilijska


SJP.pl


jubel

potocznie: hałaśliwa, huczna zabawa; balanga, impreza, impra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. hałaśliwa zabawa lub uroczystość z udziałem wielu osób

 (1.2) środ. przestępcze tanie wino owocowe

 (1.3) gw-pl|Bydgoszcz. bałagan

Wiktionary

Ju

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjubɛl, AS: i ̯ubel

Wiktionary


jubilacja

1. w liturgicznych śpiewach średniowiecznych: długa wokaliza śpiewana na jednej sylabie;
2. dawniej: tryumf, wielka radość


SJP.pl

Jubilacja – w chorale gregoriańskim melizmatyczny odcinek muzyczny, długa wokaliza śpiewana na jednej sylabie. Spotykany jest najczęściej na ostatniej sylabie słowa "Alleluja": sylaba ta jest przeciągana poprzez podłożenie (interpolację – rodzaj tropu) pod nią wielu dźwięków. Jubilacje przyczyniły się do powstania sekwencji.

Wikipedia


jubilacyjny

związany z jubilacją


SJP.pl


jubilat

osoba obchodząca swój jubileusz, okrągłą rocznicę jakiegoś wydarzenia, najczęściej urodzin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. podn. osoba, która obchodzi swój jubileusz – okrągłe urodziny, rocznicę ślubu lub innego wydarzenia

 (1.2) pot. osoba obchodząca swoje urodziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Standardowa formuła podziękowania współmałżonkowi wypowiadana przez jubilatów nawiązywała literalnie do tej, którą wygłaszano w czasie ślubu cywilnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈbʲilat, AS: i ̯ubʹilat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubileusz mrz.

:: fż. jubilatka ż.

 przym. jubilacki, jubileuszowy

Wiktionary


jubilatka

kobieta obchodząca swój jubileusz, okrągłą rocznicę jakiegoś wydarzenia, najczęściej urodzin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. lub podn. fż. od: jubilat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z okazji pięćdziesiątych urodzin złożyliśmy jubilatce najserdeczniejsze życzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlatka, AS: i ̯ubʹilatka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jubilat.

Wiktionary


jubileatyczny

przymiotnik od: jubileatyzm


SJP.pl


jubileatyzm

mania obchodzenia jubileuszów


SJP.pl


jubiler

1. rzemieślnik wyrabiający przedmioty ze szlachetnych metali i drogich kamieni; złotnik;
2. osoba zajmująca się handlem biżuterią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platynaatyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj na moim osiedlu napadnięto na jubilera.

 (1.1) Święty Eligiusz jest patronem złotników i jubilerów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈbʲilɛr, AS: i ̯ubʹiler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubilerstwo n., jubilerka ż., jubilernia ż., jubilerszczyzna ż.

:: fż. jubilerka ż.

 przym. jubilerski

Wiktionary


jubilerka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej zajmująca się jubilerstwem; rzemieślniczka artystyczna trudniąca się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platynaatyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

 (1.2) pot. zob. jubilerstwo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Święty Eligiusz jest patronem złotników i złotniczek oraz jubilerów i jubilerek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlɛrka, AS: i ̯ubʹilerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubilerstwo n., jubilernia ż., jubilerszczyzna ż., jubilerek m.

:: fm. jubiler m.

 przym. jubilerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jubilerstwo

Wiktionary


jubilernia

przestarzałe: pracownia jubilerska


SJP.pl


jubilerski

→ jubiler


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jubilerstwem, dotyczący jubilerstwa

Wiktionary

Patrz:

jubiler

Przykłady

 (1.1) Krystyna naprawdę zawróciła Serbowi w głowie, był gotów wykupić dla niej cały sklep jubilerski, najdroższe brylanty, ale powstrzymała go, mówiąc, że nie lubi biżuterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlɛrsʲci, AS: i ̯ubʹilersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubiler m., jubilerstwo n., jubilerka ż.

Wiktionary


jubilerstwo

rzemiosło zajmujące się wyrobem biżuterii i przedmiotów ozdobnych z metali szlachetnych i drogich kamieni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. wyrób biżuterii i innych przedmiotów ozdobnych poprzez obróbkę metali szlachetnych i cennych kamieni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubiler mos., jubilerka ż.

 przym. jubilerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jubilerka

Wiktionary


jubileusz

ważna rocznica istnienia czegoś, jakiejś działalności, ślubu itp.; także: uroczystość z okazji tej rocznicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś

 (1.2) uroczystość dla uczczenia ważnej rocznicy

Wiktionary

Jubileusz – ważna, okrągła rocznica jakiegoś wydarzenia i uroczystość organizowana dla jej uczczenia.

Największymi jubileuszami są rocznice mające cyfrę 1 z następującymi po niej zerami, czyli wartości 10, 100, 1000, mniejszymi ich połowy, a potem pierwsze ćwiartki; jeszcze mniejszymi jubileuszami są inne liczby kończące się zerami lub piątką, i tak np. huczniejszymi jubileuszami są wartości 25 czy 250 niż 20 czy 200.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z okazji jubileuszu pięćdziesięciolecia powstania firmy zostaliśmy zaproszeni na koncert do filharmonii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlɛwuʃ, AS: i ̯ubʹileu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubilat mos., jubilatka ż., jubileuszowanie n.

 przym. jubileuszowy

 przysł. jubileuszowo

Wiktionary


jubileuszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jubileuszować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jubileusz m., jubilat m., jubilatka ż.

 przym. jubileuszowy

Wiktionary


jubileuszować

żartobliwie: uczcić, czcić jakiś jubileusz


SJP.pl


jubileuszowy

→ jubileusz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do jubileuszu, związany z jubileuszem

Wiktionary

Patrz:

jubileusz

Przykłady

 (1.1) Wydanie jubileuszowe „Władcy Pierścieni” kosztuje 200 złotych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jubileuszować ndk.

 rzecz. jubileusz mrz., jubileuszowanie n., jubilat mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rocznicowy

Wiktionary


jubileuszówka

potocznie: świadczenie pieniężne wypłacane pracownikowi za długoletni staż pracy


SJP.pl


jubka

damski kaftan z rękawami do łokcia; jupka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. damski kaftan z rękawami do łokcia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjupka, AS: i ̯upka

Wiktionary


jucewicz

nazwisko


SJP.pl


jucha

krew zwierzęcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwł. środ. łow., reg-pl|Mazury. krew zwierzęcia

 (1.2) posp. krew ludzka

 (1.3) daw. kulin. sos, polewka

 (1.4) stpol. kulin. czernina, zupa z kaczej krwi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (2.1) pot. osoba niedobra, drań

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jucha – król egipski z okresu predynastycznego – patrz Chaju
  • jucha – krew zwierzęca – patrz Gwara myśliwska

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Więc gdy w głowie i w gębie potrzebne są wielce, / Zaraz je z żołtej juchy biorę na widelce.

 (2.1) Trzeba go wpuścić do raju, bo inaczej będzie jucha i w piekle śpiewał, a to nie przystoi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juszka ż., jusznik mrz., jusznica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posoka

 (2.1) bestia, drań, łotr, szelma

Wiktionary


juchcić

czasownik niedokonany (dk. zjuchcić)

 (1.1) przest. środ. przestęp. i więz.; także. gw-pl|Lwów, Rzeszowskie, Jarocińskie, Śremskie. kraść

czasownik niedokonany

 (2.1) pot. odbywać stosunek płciowy

 (2.2) gw-pl|Toruńskie. brudzić, zanieczyszczać

 (2.3) gw-pl|Bocheńskie. o wietrze: wiać z południa

czasownik zwrotny niedokonany juchcić się

 (3.1) gw-pl|Nowosądeckie, Gorlickie. palić się, płonąć

 (3.2) gw-pl|Nowosądeckie. wiercić się, nie potrafić usiedzieć w miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie sędzio! Szabrawych parę kwiatów nie chodziłam juchcić, bo mi to nie do honoru. Spacerowałam sobie po parku Stryjskim, a tu czepia się mnie jakiś miglanc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juchta ż., juchciarz m., juchta m., juchcenie n., juchcianka ż.

 czas. zjuchcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kraść.; środ. przestęp. i więz. chatrać, buchać, grabić, palugować

Wiktionary


juchniewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kastuś Juchniewicz – białoruski polityk, dziennikarz, poseł na Sejm
  • Magdalena Gintowt Juchniewicz – polska malarka, grafik, poetka, krytyk sztuki
  • Mieczysław Juchniewicz – polski historyk wojskowości

Wikipedia


juchnowicz

nazwisko


SJP.pl


juchnowiecki

przymiotnik od: Juchnowiec Dolny


SJP.pl


juchowo

Juchowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo, nad jeziorem Juchowo. Założona w 1570 r. przez ród pomorski Kleszczów.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Juchowo, po jej zniesieniu w gromadzie Silnowo.

Wikipedia


jucht

wyprawiona skóra bydlęca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy

 (1.1) rzem. garb. rodzaj nieprzemakalnej skóry bydlęcej używanej głównie na buty

 (1.2) przestęp. kradzież

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juxt, AS: i ̯uχt

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. juchtowy

 (1.2) rzecz. juchciarz mos.

:: przym. juchciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) juchta

 (1.2) juchta

Wiktionary


juchtowy

przymiotnik od: jucht


SJP.pl


juciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juty lub z nią związany


SJP.pl


juczność

zdolność zwierząt do dźwigania ładunków


SJP.pl


juczny

o zwierzęciu: przeznaczony do transportowania ciężarów, np. juczny wół


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o zwierzęciu: przeznaczony do noszenia ciężarów na grzbiecie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wynajmowanie zwierząt jucznych - koni, osłów zwanych iszakami, przygotowanie dla nich ładunków, wreszcie sam domarsz - wszystko to stanowiło wstęp nie mniej fascynujący niż działalność górska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjut͡ʃnɨ, AS: i ̯učny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juk mrz., juczenie n., objuczenie n.

 czas. juczyć ndk., objuczyć dk.

Wiktionary


juczyć

obładowywać jukami (skórzanymi workami)


SJP.pl


jud

skrót od: List św. Judy - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = List świętego Judy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jud – miasto w USA, w stanie Dakota Północna, w hrabstwie LaMoure
  • Jud – litera alfabetu hebrajskiego
  • Jud – siglum biblijne Listu Judy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲistʲ ˈjudɨ, AS: lʹistʹ i ̯udy

Wiktionary


juda

starożytne państwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.; imię biblijne;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (2.1) imię złej rusałki, synonim nieczystej siły

 (2.2) geogr. hist. Judea, nazwa krainy;

 (2.3) adm. hist. starożytne państwo na Bliskim Wschodzie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Juda – Judea, kraina geograficzna w Izraelu
  • Juda – jednostka osadnicza w USA, w hrabstwie Wisconsin
  • Juda – starożytne królestwo
  • Juda – imię pochodzenia hebrajskiego
  • Juda – syn Jakuba
  • Juda Galilejczyk
  • Juda ha-Nasi
  • Juda Machabeusz
  • Juda Tadeusz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielkie znaczenie dla biblijnej opowieści o ludzie wybranym, jakie przypisuje się Jakubowi, wynika z faktu, że dwunastu jego synów (Ruben, Symeon, Lewi, Juda, Issachar, Zabulon, Józef, Beniamin, Dan, Neftali, Gad , Aser) dało początek tzw. dwunastu plemięemionom Izraela, po tym, jak sam Jakub zyskał to imię - Izrael, a jego potomkowie od tego czasu będą nazywać siebie Bnej Izrael, Izraelici, synowie Izraela.

 (1.1) 28 października przypadają imieniny Judy.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

 (2.2) Betlejem leżało na terytorium Judy.

 (2.3) Wiele informacji o panujących w Judzie dostarcza Biblia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuda, AS: i ̯uda

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) (2.2-3)

 rzecz. judasz m., Judea ż.

:: zdrobn. Judek mos.

:: war. Judasz mos.

 przym. judzki; przest. gwara. Judzin

 rzecz. judziciel mos.

 czas. judzić ndk., podjudzać ndk., podjudzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Judasz; zdrobn. Judek

 (2.2) Judea

Wiktionary


judaica

[czytaj: judaika] dokumenty, druki dotyczące Żydów; judaika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. przedmioty związane z kulturą żydowską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W katowickiej kolekcji judaiców posiadamy dwie przedwojenne mosiężne chanukije.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judyta ż., Judea ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. judaika

Wiktionary


judaika

dokumenty, druki dotyczące Żydów; judaica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. przedmioty związane z kulturą żydowską

Wiktionary

Judaika (z łac. "Iudaica" – liczba mnoga od "iudaicus" – żydowski) – określenie dla przedmiotów (rzeczy, dokumentów, rękopisów, druków) dotyczących Żydów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pochodzące z naszej kolekcji judaika zaprezentowano w muzeum w Cieszynie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juda mos./mrz., judaizm mrz., Judyta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. judaica

Wiktionary


judaista

1. znawca judaizmu, języka i kultury żydowskiej;
2. wyznawca judaizmu; żyd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) znawca kultury i religii żydowskiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Judaista − wyznawca judaizmu
  • Judaista − specjalista w dziedzinie judaistyki

Wikipedia

Powiązane:

 przym. judaistyczny

 rzecz. judaizm mrz., judaistyka ż.

Wiktionary


judaistka

→ judaista; mozaistka


SJP.pl


judaistyczny

→ judaizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. dotyczący judaizmu, monoteistycznej religii Żydów

Wiktionary

Patrz:

judaizm

Przykłady

 (1.1) Pascha judaistyczna jest zapowiedzią paschy Chrystusa i chrześcijan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judyta ż., judaizm m., judaistyka ż., judaista m.

Wiktionary


judaistyka

nauka zajmująca się badaniem judaizmu, języka i kultury żydowskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dziedzina nauki badająca kulturę i religię żydowską

 (1.2) eduk. studia uniwersyteckie w dziedzinie judaistyki (1.1)

Wiktionary

Judaistyka (studia żydowskie) – dziedzina naukowa zajmująca się badaniem historii, kultury i religii Żydów od okresu biblijnego aż po współczesność.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. judaista mos., judaistka ż., judaizm mrz., Judyta ż.

 przym. judaistyczny

Wiktionary


judaizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uleganie wpływom kultury żydowskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judaizm mrz.

 przym. judejski

Wiktionary


judaizanctwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. skryte wyznawanie judaizmu przez konwertytę

Wiktionary


judaizant

osoba przyjmująca judaistyczne obyczaje i ideały


SJP.pl


judaizm

1. monoteistyczna religia Żydów; mozaizm;
2. żydowskie obyczaje i kultura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

 (1.2) etn. kult. żydowskie obyczaje i tradycja

 (1.3) jęz. rzad. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka jidysz

Wiktionary

Ju

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Judaizm ortodoksyjny opiera się na pełnym stosowaniu Talmudu w życiu codziennym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdajism̥, AS: i ̯udai ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judaistyka ż., judaista mos., judaistka ż., judaika nmos., judaizacja ż., Judyta ż.

 czas. judaizować ndk., zjudaizować dk., judaizować się ndk.

 przym. judaistyczny, judejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyznanie mojżeszowe, religia mojżeszowa, starozakonni

 (1.3) jidyszyzm

Wiktionary


judaizować

1. rozpowszechniać religię żydowską;
2. judaizować się - ulegać judaizacji


SJP.pl


judasz

1. potocznie o zdrajcy
2. otwór w drzwiach umożliwiający oglądanie tego, co się dzieje na zewnątrz; wizjer; przeziernik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. przyrząd optyczny umożliwiający sprawdzenie, czy ktoś stoi po drugiej stronie drzwi

 (1.2) reg. słomiana kukła wykorzystywana w zabawach ludowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. pejor. człowiek fałszywy, obłudny i dopuszczający się zdrady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zobaczyła przez judasz dobrze zbudowanego młodzieńca z rumieńcem na twarzy.

 (1.1) Przyszedł i zastał czerwone drzwi zamknięte na amen, nikt nań nie zerknął z otworu „judasza”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjudaʃ, AS: i ̯udaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judasz m., Judaszek m., Judasze nmos., judaszowiec m., Judaszki nmos., Judaszówka ż.

 przym. judaszowy, Judaszowy, judaszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wizjer

 (2.1) zdrajca, renegat, sprzedawczyk

Wiktionary


judaszowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Cercis|L.|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bobowatych;

 (1.2) bot. drzewo lub krzew z rodzaju judaszowiec (1.1)

Wiktionary

Ju

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wszystkie gatunki judaszowców wytwarzają kwiaty nie tylko na pędach, ale również na grubych konarach, a nawet na pniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judasz m., judasz mos./mrz.

Wiktionary


judaszowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o cechach przypisywanych Judaszowi: fałszywy, obłudny, podstępny, zdradziecki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judasz mos., judasz mos. / mrz., judaszowiec mrz.

 przym. judaszowy, Judaszowy

Wiktionary


judaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Judasza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Judaszem Iskariotą, dotyczący Judasza Iskarioty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judasz m., judasz mos./mrz.

 przym. Judaszowy, judaszowski

Wiktionary


judea

hellenistyczno-rzymska prowincja w Palestynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Wiktionary

Judea ( ‏יְהוּדָה‎, "Jāhūdā", Ιουδαία, Iudaea) – górzysta kraina historyczna, położona w historycznej środkowej części Izraela/Palestyny. Obecnie terytorium to jest podzielone pomiędzy Izrael i Autonomię Palestyńską. Judea, to nazwa Królestwa Judy używana od IV w. p.n.e. po przejęciu władzy nad Judą przez Greków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki Machabeuszom Judea uzyskała niepodległość.

 (1.1) Jeruzalem leży w Judei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdɛa, AS: i ̯udea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judyta ż., Juda m., Judejczyk m., Judejka ż., jidysz m., judaica nmos., judejskość ż.

 przym. judejski, judzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Juda

Wiktionary


judejczyk

mieszkaniec Judei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Judei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nabatejczycy wsparli Judejczyków w walce z Samarytanami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judea ż.

:: fż. Judejka ż.

 przym. judejski, judzki

Wiktionary


judejka

mieszkanka Judei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Judei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze swego tarasu król Dawid ujrzał kąpiącą się Judejkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judea ż.

:: fm. Judejczyk mos.

 przym. judejski, judzki

Wiktionary


judejski

przymiotnik od: Judea


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Judeą, dotyczący Judei, pochodzący z Judei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jerozolimczycy zapewne używali jakiegoś dialektu judejskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judea ż., Judejczyk m., Judejka ż., judaizacja ż., judaizm m., Judyta ż.

 czas. judaizować ndk., zjudaizować dk.

 przym. judzki

Wiktionary


judek

nazwisko


SJP.pl


judel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. początkujący piekarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjudɛl, AS: i ̯udel

Wiktionary


judenicz

nazwisko


SJP.pl


judeo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z judaizmem

Wiktionary


judeo-arabski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. grupa wielu języków/dialektów, dawniej używanych przez Żydów zamieszkałych w państwach arabskich

 (1.2) jęz. hist. w średniowieczu określenie klasycznego języka arabskiego zapisywanego alfabetem hebrajskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔ‿aˈrapsʲci, AS: i ̯udeo‿arapsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żydowsko-arabski

Wiktionary


judeo-chrześcijański

judaistyczny i chrześcijański


SJP.pl


judeochrześcijanin

Żyd wyznający wiarę chrześcijańską, ale zachowujący obrzędy i zwyczaje wypływające z prawa mojżeszowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. w pierwszych wiekach chrześcijaństwa: Żyd wyznający chrześcijaństwo, ale zachowujący tradycyjne obrzędy i zwyczaje wedle prawa mojżeszowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃ɲĩn, AS: i ̯udeoχšeśćii ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. judeochrześcijanka

 przym. judeochrześcijański

Wiktionary


judeochrześcijanka

Żydówka wyznająca wiarę chrześcijańską, ale zachowująca obrzędy i zwyczaje wypływające z prawa mojżeszowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. fż. od: judeochrześcijanin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔxʃɛɕt͡ɕiˈjãnka, AS: i ̯udeoχšeśćii ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. judeochrześcijanin

 przym. judeochrześcijański

Wiktionary


judeochrześcijański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) książk. odnoszący się do związków między kulturą judaistyczną i chrześcijańską, świadczący o ich ciągłości

 (1.2) rel. dotyczący judeochrześcijan

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Urojenia winy (grzesznościowe) są typowe dla naszej kultury (judeochrześcijańskiej), natomiast należą do rzadkości w innych kulturach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: i ̯udeoχšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judeochrześcijanin mos., judeochrześcijanka ż., judeochrześcijaństwo n.

Wiktionary


judeochrześcijaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. rel. ogół pierwszych chrześcijan zachowujących jeszcze część przepisów judaizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pierwszym stadium rozwoju chrześcijaństwa judeochrześcijaństwo było jedyną jego formą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judeochrześcijanin mos., judeochrześcijanka ż.

 przym. judeochrześcijański

Wiktionary


judeofob

osoba szczególnie niechętnie nastawiona do Żydów; judofob, judeosceptyk, antysemita


SJP.pl


judeofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co żydowskie; żydofobia, judofobia


SJP.pl


judeosceptycyzm

nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związane z nietolerancją i rasizmem; antysemityzm, judofobia, judeofobia, żydofobia


SJP.pl


judeosceptyk

osoba niechętnie nastawiona do Żydów; antysemita, judeofob, judofob


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eufem. ktoś niechętny Żydom lub wrogo do nich usposobiony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔˈst͡sɛptɨk, AS: i ̯udeosceptyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judeosceptyczność ż.

:: fż. judeosceptyczka ż.

 przym. judeosceptyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antysemita, żydożerca

Wiktionary


judo

[czytaj: dżudo] japońska walka zapaśnicza; dżudo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. japońska sztuka walki;

Wiktionary

Judo, dżudo (jap. 柔道 jūdō; „łagodna droga”) – sztuka walki stworzona w Japonii jako sport przez Jigorō Kanō (1860–1938) z "jūjutsu". Judo zostało docenione jako metoda ćwiczeń fizycznych, treningu moralnego i samoobrony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawody judo określone są jednakowymi na całym świecie przepisami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒudɔ, AS: ǯudo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dżudoczka ż., dżudo n., judoga, judoka, judok, judowiec, judoczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżudo

Wiktionary


judocki

→ judoka [czytaj: dżudocki]


SJP.pl


judoczka

kobieta uprawiająca judo (dżudo); dżudoczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta trenująca judo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judo n.

:: fm. judoka mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżudoczka

Wiktionary


judofil

osoba zafascynowana judaizmem, kulturą żydowską i Żydami; żydofil


SJP.pl


judofilka

→ judofil; żydofilka


SJP.pl


judofilski

→ judofil


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sprzyjający Żydom

Wiktionary

Patrz:

judofil

Powiązane:

 rzecz. judofil mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filosemicki

Wiktionary


judofob

osoba szczególnie niechętnie nastawiona do Żydów; judeofob, judeosceptyk, antysemita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba uprzedzona do Żydów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten judofob Antek rzucił swoją dziewczynę, gdy dowiedział się, że to Żydówka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdɔfɔp, AS: i ̯udofop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judofobia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antysemita

Wiktionary


judofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co żydowskie; żydofobia, judeofobia


SJP.pl


judoga

[czytaj: dżudoga] strój judoki (zawodnika walczącego w judo), biały, składający się z szerokich spodni i luźnej bluzy przewiązywanej pasem; dżudoga, judogi (rzadziej)


SJP.pl


judogi

[czytaj: dżudogi] strój judoki (zawodnika walczącego w judo), biały, składający się z szerokich spodni i luźnej bluzy przewiązywanej pasem; judoga (częściej), dżudoga (częściej)


SJP.pl


judok

sportowiec uprawiający judo; dżudok; dżudoka; dżudowiec; judoka; judowiec


SJP.pl


judoka

sportowiec uprawiający judo; dżudok; dżudoka; dżudowiec; judok; judowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba trenująca judo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judo n., dżudo n., judoczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżudoka

Wiktionary


judoma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Mai;

Wiktionary

Judoma – rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Mai. Długość 765 km (od źródeł rzeki Nitkan 820 km); powierzchnia dorzecza 43 700 km².

Powstaje z połączenia rzek Nitkan i Awlija w górach Suntar-Chajata; na całej długości ma charakter rzeki górskiej; liczne progi; płynie w kierunku południowym i południowo-zachodnim przez Wyżynę Judomsko-Majską. Żeglowna na odcinku 271 km od ujścia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. judomski

Wiktionary


judomski

przymiotnik

 (1.1) związany z Judomą (rzeką na Syberii w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judoma ż.

Wiktionary


judowiec

sportowiec uprawiający judo; dżudok; dżudoka; dżudowiec; judok; judoka


SJP.pl


judyciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Judyty lub z nią związany


SJP.pl


judycki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Judycki (herb szlachecki) – odmiana herbu szlacheckiego Radwan
  • Jan Judycki (zm. po 1777) – polski urzędnik
  • Józef Judycki (1719–1797) – polski urzędnik, wojskowy i poseł na Sejm
  • Józef Judycki (1945–2017) – polski profesor, pracownik nauki, nauczyciel akademicki, współtwórca szkoły naukowej badań konstrukcji i technologii budowy dróg
  • Michał Judycki (zm. 1758) – polski urzędnik i poseł na Sejm
  • Stanisław Judycki (ur. 1954) – polski filozof

Wikipedia


judykacyjny

dotyczący judykatury; sądowniczy


SJP.pl


judykat

dawniej: orzeczenie sądu, wyrok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. praw. orzeczenie, wyrok sądu

Wiktionary


judykatura

określenie zasad prawnych i metod wyrokowania sądu


SJP.pl


judykatywa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. adm. rzad. władza sądownicza, jako element trójpodziału władzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''(…) art. 10 konstytucji wprowadza zasadę trójpodziału władzy. Odwołuje się ona do klasycznego Monteskiuszowskiego trójpodziału i stanowi, że ustrój państwa opiera się na równowadze legislatywy, egzekutywy i judykatywy.

Wiktionary


judyta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Judyta – imię żeńskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od hebrajskiego słowa יהודית Yəhûḏîṯ oznaczającego „mieszkanka Judei” lub „chwalona”.

Odważnej wdowie, która uśmierciła asyryjskiego wodza Holofernesa i uratowała przez to swoje miasto rodzinne Bethulię oraz Jerozolimę, poświęcono jedną z ksiąg Starego Testamentu: Księgę Judyty. W piśmiennictwie po polsku imię wystąpiło w roku 1085 jako Judyt i 1283 jako Judyta oraz jako Juta w 1252.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja najstarsza córka ma na imię Judyta.

 (1.1) Poważną rolę w historii Polski odgrywają żony książąt, jak Niemki – Oda, Ryksa i Judyta Maria, Czeszki – Dąbrówka i Judyta, Rusinki – Maria Dobrogniewa i Zbysława, żona Mieszka, syna Bolesława Śmiałego.

 (1.1) Judyty dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 22 grudnia, a także 14 listopada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdɨta, AS: i ̯udyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Judea ż., Judejczyk mos., Judejka ż., judaizm mrz., judaistyka ż., judaista mos., judaistka ż., judaika nmos., judaica nmos.

:: zdrobn. Judytka ż., Juda ż., Judka ż., Dyta ż., Dytka ż.

 przym. Judycin, Judytowy, judejski, judzki, judaistyczny

 zob. Juda, Juta.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Juta; zdrobn. Judytka, Juda, Judka, Dyta, Dytka

Wiktionary


judytka

zdrobnienie od: Judyta (imię żeńskie)


SJP.pl


judzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|judzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. judzić

Wiktionary


judziciel

osoba namawiająca lub prowokująca do złych czynów; podjudzacz, podżegacz, prowokator


SJP.pl


judzicielka

kobieta namawiająca lub prowokująca do złych czynów; podjudzaczka, podżegaczka, prowokatorka


SJP.pl


judzić

namawiać do złego


SJP.pl

czasownik

 (1.1) namawiać kogoś do czegoś złego, kusić, podburzać, podbechtywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań mnie judzić, nie będę dla ciebie wynosił cegieł z budowy.

 (1.2) Nie judź się, ale dawaj, kiedy masz dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjüd͡ʑit͡ɕ, AS: i ̯üʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. judziciel m., judzenie n.

 czas. podjudzać, podjudzić, łudzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podburzać, podbechtywać, bechtać, podżegać, podszczuwać, daw. instygować

 (1.2) naprzykrzać się, dokuczać

Wiktionary


judzki

przymiotnik od: Juda (starożytne państwo izraelickie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Judą, dotyczący Judy, pochodzący z Judy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Córka judzka jednak nie zgodziła się na waszą nieprawość.

 (1.1) Ciągnęła do niego cała judzka kraina oraz wszyscy mieszkańcy Jerozolimy i przyjmowali od niego chrzest w rzece Jordan, wyznając przy tym swe grzechy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juda ż., Juda m., Judea ż., Judejczyk mos., Judejka ż., Judyta ż.

 przym. judejski

Wiktionary


jufer

drewniany lub metalowy krążek służący w parze z takim samym krążkiem do ściągania lin na statku; jufers


SJP.pl


jufers

drewniany lub metalowy krążek służący w parze z takim samym krążkiem do ściągania lin na statku; jufer


SJP.pl

Jufers (daw. "nawlek") - element ściągacza talrepowego zwanego też ściągaczem linowym. Krążek wykonany z twardego drewna, rzadziej metalowy, zaopatrzony w otwory (najczęściej trzy) dla talrepu, czyli liny ściągającej, oraz posiadający na swym obwodzie rowek dla końcowego odcinka okalającej ten krążek wanty lub innej napinanej liny. Otwory w jufersie zwane są kipami.

Wikipedia


jug

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. naczynie, słoik, dzban, butla stanowiące instrument perkusyjny

Wiktionary

Jug (ros. Юг) – rzeka na północy europejskiej części Rosji po połączeniu z Suchoną tworzy Dwinę. Źródła w Uwałach Północnych. Nazwa pochodzi z języka fińskich mieszkańców jej dorzecza i oznacza rzekę (fin. "joki").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jugbandowy

Wiktionary


juga

w kosmologii indyjskiej - epoka w dziejach ludzkości, złożona z czterech okresów


SJP.pl

Juga (dewanagari युग, ang. "Yuga") – w hinduizmie jedna z czterech epok istnienia materialnego świata.

Wikipedia


jugendamt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niemiecki urząd do spraw dzieci i młodzieży

Wiktionary


jugendstil

[czytaj: JUgendsztil] niemiecki kierunek w sztuce, odmiana secesji


SJP.pl


jugendstilowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jugendstilem, dotyczący jugendstilu (secesji), w szczególności jego niemieckim nurtem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jugendstil m.

Wiktionary


juger

starożytna miara powierzchni równa ok. 2518 metrów kwadratowych, którą uważano za możliwą do zaorania w jeden dzień


SJP.pl


juglon

organiczny związek chemiczny występujący w liściach, korzeniach i łupinach orzechów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) barwnik chinonowy występujący w liściach, korzeniach i łupinach orzechów

Wiktionary

Juglon – organiczny związek chemiczny z grupy barwników chinonowych. Wykazuje właściwości allelopatyczne. Występuje w liściach, korzeniach i łupinach orzechów. W orzechu włoskim juglon występuje w świeżych liściach, a w trakcie ich usychania zanika w wyniku polimeryzacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednym ze składników samoopalacza jest juglon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuɡlɔ̃n, AS: i ̯uglõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 5-hydroksy-1,4-naftochinon, C10H6O3

Wiktionary


jugo

w kosmologii indyjskiej - epoka w dziejach ludzkości, złożona z czterech okresów


SJP.pl


jugol

lekceważąco: Jugosłowianin; Jugol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. Jugosłowianin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosłowianin mos.

Wiktionary


jugolka

lekceważąco: Jugosłowianka; Jugolka


SJP.pl


jugonostalgia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tęsknota za czasami, kiedy narody południowosłowiańskie wchodziły w skład Jugosławii, utożsamianej z bezpieczeństwem i dobrobytem

Wiktionary

Jugonostalgia (od słów Jugosławia i nostalgia) – termin określający zjawisko tęsknoty za czasami istnienia Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O ile fenomen jugonostalgii jako emocjonalnego, ale i coraz bardziej racjonalnego stosunku do szczęśliwie przeżytych czasów jest zrozumiały w republikach, w których obiektywnie żyje się dużo gorzej, to jak wyjaśnić taką nostalgię w Słowenii, która jest członkiem UE?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔ̃nɔˈstalʲɟja, AS: i ̯ugõnostalʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jugonostalgiczny

Wiktionary


jugorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Jugrą lub Jugrami, dotyczący Jugry lub Jugrów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugra ż., Jugrowie lm m.

Wiktionary


jugorusiński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język wschodnio- lub zachodniosłowiański używany przez Rusinów Panońskich

przymiotnik relacyjny

 (2.1) odnoszący się do jugorusińskiego (1.1), związany z tym językiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rusnacki, ruski, rusiński, baczwańsko-sremski, południoworusiński

Wiktionary


jugosławia

dawne państwo w Europie, w 2003 przekształciło się w federację pod nazwą Serbia i Czarnogóra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Wiktionary

Ju

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Królestwo Jugosławii powstało w 1929 roku po przekształceniu z Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔˈswavʲja, AS: i ̯ugosu̯avʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosłowianin mos., Jugosłowianka ż.

 przym. jugosłowiański

Wiktionary


jugosłowianin

mieszkaniec Jugosławii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Jugosławii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: i ̯ugosu̯ovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosławia ż., jugol m., Jugol m.

:: fż. Jugosłowianka ż.

 przym. jugosłowiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekcew. jugol, Jugol

Wiktionary


jugosłowianistka

→ jugosłowianista


SJP.pl

Patrz:

jugosłowianista

jugosłowianka

mieszkanka Jugosławii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. obywatelka Jugosławii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosławia ż.

:: fm. Jugosłowianin mos.

 przym. jugosłowiański

Wiktionary


jugosłowiański

przymiotnik od: Jugosławia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jugosławią, dotyczący Jugosławii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas sesji zostały określone podstawy powojennego federacyjnego państwa jugosłowiańskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: i ̯ugosu̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugosławia ż., Jugosłowianin mos., Jugosłowianka ż.

Wiktionary


jugowice

Jugowice (nazwa historyczna: Dołki, niem. "Hausdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Walim.

Wikipedia


jugowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jugowicami, dotyczący Jugowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jugowice nmos.

Wiktionary


jugów

dawniej, żartobliwie: lichy lekarz, szarlatan


SJP.pl

Jugów ( Hausdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda. Wieś jest siedzibą nadleśnictwa.

Wikipedia


juhas

młody pasterz owiec w Tatrach i Karpatach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) góry. młody pasterz wypasający latem owce w Tatrach i Karpatach, pomocnik bacy;

Wiktionary

Ju

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Juhas huknął; po turniach odhuknęły jary.

 (1.1) Pewien juhas z Pęksowego Brzyzku • ujrzał przyszłość w proroczym błysku: • szumi piknie Dunajec, • a na mostku baca Kitajec • Jasinecka pierze po pysku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juhasowanie n.

:: fż. juhaska ż.

 czas. juhasić ndk., juhasować ndk.

 przym. juhaski

Wiktionary


juhasi

→ juhas; juhaski


SJP.pl


juhasić

być juhasem, paść owce w górach; juhasować


SJP.pl


juhaska

kobieta pełniąca funkcję młodszego pasterza owiec w Tatrach i Beskidach


SJP.pl


juhaski

→ juhas; juhasi


SJP.pl


juhasować

paść owce w górach, być pomocnikiem bacy; juhasić


SJP.pl


juhu

1. wykrzyknik używany dla przywołania kogoś, zwrócenia czyjejś uwagi;
2. wykrzyknik wyrażający radość; hura


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …oznaczający niespodziewaną radość

 (1.2) …dla zwrócenia na siebie czyjejś uwagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie znoszę takich okrzyków jak "łiii", "jejku", "juhu" i tak dalej.

Wiktionary


juin

[czytaj: żłę] nazwisko


SJP.pl


jujitsu

[czytaj: dżu-dżitsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiujitsu; jiu-jitsu; ju-jitsu; jujutsu; ju-jutsu


SJP.pl


jujka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Jujka – polski działacz społeczno-oświatowy, nauczyciel, poeta, publicysta i folklorysta
  • Marta Jujka – polska koszykarka
  • Zbigniew Jujka – polski dziennikarz i rysownik satyryczny

Wikipedia


jujuba

ciernisty krzew lub drzewko z rodziny szakłakowatych; owoc tej rośliny; głożyna, szydlica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Ziziphus|ref=tak., ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;

 (1.2) kulin. owoc jujuby (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Moja ciocia pije herbatkę z jujuby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jüˈjuba|ʒuˈʒuba, AS: i ̯üi ̯uba|žužuba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głożyna, szydlica, przest. nabak, przest. dereń

Wiktionary


jujutsu

[czytaj: dżu-dżutsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiujitsu; jiu-jitsu; jujitsu; ju-jitsu; ju-jutsu


SJP.pl


juk

skórzany wór służący do przewożenia rzeczy na grzbiecie zwierzęcia jucznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: juka

Wiktionary

JuK – program komputerowy do odtwarzania muzyki dla środowiska KDE. Jest on częścią pakietu z oprogramowaniem multimedialnym dla KDE kdemultimedia. Juk obsługuje kolekcje plików dźwiękowych w formatach MP3, Ogg Vorbis oraz FLAC.

Pracę nad tą aplikacją rozpoczął Scott Wheeler w roku 2000 i początkowo nadał jej nazwę QTagger. JuK oficjalną częścią KDE został wraz z wersją 3.2 tego środowiska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hej, szable w dłoń! Łuki w juki, a łupy wziąć w troki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juk, AS: i ̯uk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juczenie n., objuczenie n.

 czas. juczyć ndk., objuczyć dk.

 przym. juczny

Wiktionary


juka

1. bylina z rodziny liliowatych; jukka; yucca; szpilecznica; krępla
2. włókno otrzymywane z liści tej rośliny


SJP.pl


jukagir

członek ludu zamieszkującego północno-wschodnią Syberię


SJP.pl

Jukagir (ros. Юкагир, jakuc. Дьүкээгир) – wieś w Rosji, w Jakucji nad Zatoką Jańską. [] W okolicy wsi znaleziono szczątki mamutów w 2002 i w 2010 roku, a także szczątki bizona datowane na 9310 lat i klaczy datowane na 4630 lat.

Wikipedia


jukagirka

członkini ludu zamieszkującego północno-wschodnią Syberię


SJP.pl


jukagirski

1. związany z Jukagirami, ludem paleoazjatyckim zamieszkującym obszary w Jakucji oraz w dolnym biegu rzek Leny i Kołymy;
2. język jukagirski - język Jukagirów należący do rodziny języków uralskich, bliski wymarciu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jukagirami, dotyczący Jukagirów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukagir mos., Jukagirka ż.

Wiktionary


jukagirzy

lud zamieszkujący północno-wschodnią Syberię; Jukagirowie


SJP.pl

Ju

Wikipedia


jukatan

1. półwysep w Ameryce Środkowej;
2. stan w Meksyku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep w Ameryce Środkowej;

 (1.2) geogr. adm. stan w południowym Meksyku na półwyspie Jukatan (1.1);

 (1.3) hist. geogr. polit. historyczne państwo na Jukatanie (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jukatan – półwysep w Ameryce Centralnej
  • Jukatan – stan w Meksyku
  • Republika Jukatanu – państwo historyczne
  • Jukatan – hiszpański film z 2018 roku
  • Yukatan – zespół rockowy
  • (10799) Yucatán – planetoida

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naukowcy sądzą, że na obecny meksykański półwysep Jukatan spadła wtedy asteroida o średnicy około 15 kilometrów i że zderzenie wyzwoliło energię odpowiadającą miliardowi bomb atomowych, takich jak ta zrzucona na Hiroszimę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈkatãn, AS: i ̯ukatãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukatańczyk mos., Jukatanka ż.

 przym. jukatański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Półwysep Jukatan

 (1.3) Republika Jukatanu

Wiktionary


jukatanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jukatanu; kobieta z tego półwyspu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukatan mrz.

:: fm. Jukatańczyk mos.

 przym. jukatański

Wiktionary


jukatańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jukatanu; osoba z tego półwyspu (hist. obywatel Republiki Jukatanu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jukatańczycy czyli „yucatecos" odróżniają się od reszty Meksykanów niezwykłą uczciwością i otwartością. Z powodu lądowej izolacji komunikacyjnej z resztą Meksyku, posiadają też odmienne zwyczaje.

 (1.1) Tymczasem w Veracruz zgromadzoną jest meksykańska eskadra; gotowa za pierwszym znakiem rozpocząć nieprzyjacielskie kroki przeciwko Jukatańczykom (pisownia uwspółcześniona).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukatan mrz.

:: fż. Jukatanka ż.

 przym. jukatański

Wiktionary


jukatański

przymiotnik od: Jukatan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jukatanem, dotyczący Jukatanu (półwyspu)

 (1.2) związany z Jukatanem (stanem Meksyku)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukatańczyk mos., Jukatan mrz., Jukatanka ż.

Wiktionary


jukebox

[czytaj: dżukboks] szafa grająca zawierająca automat gramofonowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. muz. szafa grająca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jukeboxie nie znalazłem płyt z dobrą muzyką.

Wiktionary


jukka

bylina z rodziny liliowatych; juka; yucca; szpilecznica; krępla


SJP.pl

Jukka, juka, krępla, szpilecznica ("Yucca") – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Liczy około 50 gatunków bylin, krzewów i drzew. Występują naturalnie w Ameryce Północnej i Środkowej.

Jukki introdukowano na wszystkie kontynenty, poza Antarktydą. Gatunek jukka zwisłolistna ("Yucca flaccida") został introdukowany do Polski. Jest antropofitem zadomowionym na terenie nieczynnych hydroosadników Elektrowni Siersza w Trzebini.

Wikipedia


juko

(w judo) jedna z ocen przyznawanych zawodnikowi za wykonaną akcję; yuko


SJP.pl


jukon

1. terytorium Kanady;
2. rzeka w Kanadzie i USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

 (1.2) geogr. rzeka w Ameryce Północnej;

Wiktionary

Jukon (ang. i fr. Yukon; dawniej: Terytorium Jukon, Yukon Territory, Territoire du Yukon) – terytorium Kanady, położone na północnym zachodzie kraju, częściowo w strefie podbiegunowej. Graniczy z Terytoriami Północno-Zachodnimi na wschodzie i Kolumbią Brytyjską na południu, a także amerykańskim stanem Alaska na zachodzie. Północną granicę terytorium stanowi wybrzeże Morza Beauforta. Stolicą i największym miastem terytorium jest Whitehorse.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjukɔ̃n, AS: i ̯ukõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jukoński

Wiktionary


jukos

Jukos ( ОАО «НК „ЮКОС“») – rosyjskie przedsiębiorstwo naftowe działające w latach 1993–2007.

Wikipedia


jukowy

→ juk, → juka


SJP.pl

Patrz:

juk, → juka

jukoła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. suszona ryba, przygotowana tradycyjną metodą rdzennych ludów Syberii i Dalekiego Wschodu;

Wiktionary

Ju

Wikipedia


jukoński

przymiotnik od: Jukon (rzeka w Kanadzie i w USA lub terytorium autonomiczne w Kanadzie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jukonem, dotyczący Jukonu (rzeki lub obszaru)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jukon mrz.

Wiktionary


jukstapozycja

technika swobodnych zestawień, środek poetycki polegający na zestawieniu ze sobą dwu lub więcej obrazów w celu utworzenia znaczenia nadrzędnego


SJP.pl

Jukstapozycja ( iuxta – blisko, przy (czymś), positio – pozycja) – środek stylistyczny polegający na zestawieniu ze sobą dwóch lub więcej obrazów w celu budowy znaczenia nadrzędnego. Często sprowadza się do kontrastu, jednak różnice w poszczególnych obrazach mogą być subtelniejsze – np. sugerujące progres lub powodujące interpretację obrazu w świetle ukazanego wcześniej.

Wikipedia


jukstapozycyjny

→ jukstapozycja


SJP.pl

Patrz:

jukstapozycja

jul

zdrobnienie od: Julia, Julianna (imiona żeńskie)


SJP.pl

Jul ( Yule, Yuletide) – święto zimowe, kojarzone z przesileniem zimowym, obchodzone w północnej Europie od czasów starożytnych. Jego data została ustanowiona przez Haakona I Dobrego w sposób pokrywający się z wcześniej przyjęta datą chrześcijańskich świąt Bożego Narodzenia. Domniemane tradycje Jul obejmują przystrajanie jodły, kładzenie w palenisku odpowiednio przygotowanej kłody drewna, wieszanie w domostwach jemioły i ostrokrzewu, rozdawanie prezentów oraz ogólnie rozumiane świętowanie.

Wikipedia


jula

zdrobnienie od: Julia, Julianna (imiona żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Julia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jula (ur. 1991) – polska piosenkarka i autorka tekstów
  • Jula – szwedzka sieć sklepów
  • Jula (Diula) – grupa etniczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybraliśmy się z Julą na Zawrat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Julia ż., Julka ż.

Wiktionary


julcia

zdrobnienie od: Julia (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Julia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojechałyśmy z Julcią do Giżycka.

 (1.1) Jurek podarował Julci broszkę z bursztynem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Julia ż.

Wiktionary


julciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Julci lub z nią związany


SJP.pl


julcio

zdrobnienie od: Julian, Juliusz (imiona męskie)


SJP.pl


julczyny

przymiotnik

 (1.1) przynależny Julii, właściwy Julii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy wszakże wracała, usłyszała głosy Julczynych przyjaciół, dobiegające już z kuchennych rewirów, wobec czego odstawiła paprotkę i podkradła się na palcach, żeby poobserwować tego wspaniałego Tolka.

Wiktionary


julek

zdrobnienie od: Julian, Juliusz (imiona męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Juliusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znam Julka od podstawówki.

 (1.1) Ten gamuła Julek sprzeczał się ze mną, że nie będę miała śmiałości iść do dworu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulɛk, AS: i ̯ulek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juliusz

Wiktionary


julep

1. koktajl alkoholowy;
2. sitko barmanów do odfiltrowywania dużych kawałków z przygotowanego napoju


SJP.pl


jules

[czytaj: żul] francuskie imię męskie


SJP.pl


julia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Julia – imię żeńskie powstałe w starożytnym Rzymie jako przydomek od nazwy rodowej "Julii" (pol. "Juliusze"); "kobieta z rodu Julii". Jest to żeński odpowiednik imienia Juliusz.

W latach 2001–2012, 2017 i 2020 było to w Polsce najczęściej nadawane imię dzieciom płci żeńskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Romeo kochał Julię nad życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulʲja, AS: i ̯ulʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Julian mos., Juliusz mos.

:: zdrobn. Julka ż., Julcia ż., Jula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Julka, Julcia

Wiktionary


julian

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Julian – imię
  • Julian z Panonii – cesarz rzymski 284–285
  • Julian z Brioude – św. męczennik (zm. ok. 304 r.)
  • Julian nazwany przez chrześcijan Julianem Apostatą – cesarz rzymski 361–363
  • Brat Julian węgierski dominikanin, który w 1235 oraz 1237 odbył podróże do praojczyzny Węgrów.
  • Julian – postać z gry LF2
  • Julian – biskup Kościoła Prawosławnego Ukrainy
  • Julian – prawdopodobnie ostatni egzarcha Kartaginy, bizantyński komes Septem (Ceuty) pochodzenia wizygockiego
  • Julian – mianowany przez zwolenników soboru chalcedońskiego patriarcha Antiochii
  • Julian – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego
  • Julian – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Nemaha
  • Julian – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Toteż dopiero po krótkim epizodzie Juliana Apostaty i panowaniu kilku cesarzy, na przemian nicejczyków i arian, Teodozjusz Wielki zadał arianizmowi decydujący cios.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulʲjãn, AS: i ̯ulʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Julianna ż., Julia ż.

Wiktionary


juliana

imię żeńskie


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D., B. lp. od: Julian

Wiktionary

Juliana – żeński odpowiednik imienia Julian, odmiana imienia Julianna.

Juliana imieniny obchodzi: 16 lutego, 4 kwietnia, 19 czerwca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: juˈlʲjãna, AS: i ̯ulʹi ̯ãna

Wiktionary


julianna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Julianna – imię żeńskie, pochodzenia łacińskiego "(julus)". Odmiana imienia Juliana. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Julianna w 2017 zajmowała 124. miejsce w grupie imion żeńskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: juˈlʲjãnːa, AS: i ̯ulʹi ̯ã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Julian m.

Wiktionary


julianniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Julianny lub z nią związany


SJP.pl


julianostwo

Julian z małżonką; Julianowie


SJP.pl


julianowie

imię męskie


SJP.pl


julianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juliana lub z nim związany


SJP.pl


juliański

przymiotnik

 (1.1) autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara

 (1.2) z czasów Juliusza Cezara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz w tym wypadku data jest niepewna. Nigdzie jej nie odnotowano, jakby dwa istniejące tutaj kalendarze, gregoriański i juliański, znosiły się nawzajem, sytuując zdarzenia w bezprzymiotnikowym Czasie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈlʲjä̃j̃sʲci, AS: i ̯ulʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juliusz mos.

Wiktionary


juliciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Julity lub z nią związany


SJP.pl


julienne

[żüljen]
1. sposób krojenia jarzyn w cienkie słupki;
2. klarowna zupa z tak pokrajanych jarzyn


SJP.pl

Julienne – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 381 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu Poitou-Charentes Julienne plasuje się na 643. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1018.).

Wikipedia


julietta

imię żeńskie


SJP.pl


juliette

[czytaj: żuLIET] francuskie imię żeńskie


SJP.pl

Juliette (kor. 줄리엣 "Jullies") – singel południowokoreańskiej grupy SHINee, wydany cyfrowo 17 maja 2009 roku w Korei Południowej. Piosenka jest instrumentalnym remakiem utworu

Corbin Bleu "Deal with It". Singel promował minialbum "Romeo".

W teledysku wystąpiła Krystal Jung z f(x). Wersja taneczna teledysku pojawiła się 10 czerwca 2009 r. na oficjalnym kanale YouTube wytwórni. Choreografia do teledysku "Juliette" została opracowana przez Rino Nakasone Razalan.

Wikipedia


julinek

osada w Polsce


SJP.pl

Julinek – osada w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Leszno.

W latach 1975–1998 należała administracyjnie do województwa warszawskiego.

Miejscowość słynie w Polsce z Bazy Cyrkowej, która znajdowała się tam od lat 50. do wczesnych lat 90. XX wieku.

Wikipedia


julio

imię żeńskie


SJP.pl


julita

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Julita – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pierwotnie stanowiące zdrobnienie imienia Julia. Julita jest odpowiednikiem zagranicznych imion "Julitta", "Julietta" oraz "Juliette".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiedziałem Julicie, że nie może się spóźnić.

Wiktionary


julitta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja mama ma na imię Julitta.

Wiktionary


juliusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Juliusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające należącego do rodu Juliuszów ("Iulii"). Jego żeńskim odpowiednikiem jest Julia.

Imieniny obchodzi: 19 stycznia, 12 kwietnia, 27 maja, 19 sierpnia i 5 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ikonografii św. Juliusz I jest ukazywany z kościołem lub rulonem pergaminu w dłoni.

 (1.1) Okulary Juliusza leżały na pianinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulʲjuʃ, AS: i ̯ulʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Julek mos.

 przym. juliański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Juljuš, zdrobn. Julek

Wiktionary


juliuszostwo

Juliusz z małżonką; Juliuszowie


SJP.pl


juliuszowie

imię męskie


SJP.pl


juliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juliusza lub z nim związany


SJP.pl


julka

zdrobnienie od imion żeńskich: Julia, Julianna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Julia

forma rzeczownika.

 (2.1) D. B. lp. od Julek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojechałyśmy z Julką do Pobierowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjulka, AS: i ̯ulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jula ż., Julia ż.

Wiktionary


julkowie

zdrobnienie od: Julian, Juliusz (imiona męskie)


SJP.pl


julkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Julka lub z nim związany


SJP.pl


julo

zdrobnienie od: Julian, Juliusz (imiona męskie)


SJP.pl


juluś

zdrobnienie od: Julian (imię męskie)


SJP.pl


juma

potocznie: kradzież (głównie o kradzieży towarów w przygranicznych miejscowościach niemieckich)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przestęp. drobna kradzież dokonywana za granicą połączona z przemytem łupu, zwłaszcza dokonywana przez Polaków na przygranicznych terenach niemieckich;

Wiktionary

Juma – określenie i zjawisko wieloznaczne:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjũma, AS: i ̯ũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odczas. zajumanie n.

 czas. jumać ndk., zajumać dk.

 przym. zajumany

Wiktionary


jumacz

slangowo: rabuś, złodziej


SJP.pl


jumać

potocznie: kraść


SJP.pl


jumbo-jet

potoczna nazwa wielkich pasażerskich samolotów odrzutowych, przede wszystkim boeinga 747; jumbo jet, dżambo dżet


SJP.pl


jumijka

Indianka Ameryki Północnej


SJP.pl


jumowie

plemię indiańskie


SJP.pl


jumper

[czytaj: dżamper]
1. część na maszcie trawlera umożliwiająca wciąganie sieci na pokład;
2. łącznik umożliwiający zmianę konfiguracji komponentu komputera; dżamper; zworka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jumper (film) – film science-fiction z 2008 roku
  • Citroën Jumper – samochód
  • Jolly Jumper – koń Lucky Luke'a
  • zworka (en. jumper)

Wikipedia


jumping

[czytaj: dżamping] odmiana sportu balonowego polegająca na wykonywaniu 100-200 m skoków przez skoczka; dżamping


SJP.pl


jumpsaling

Jumpsaling – skierowana w stronę dziobu rozpórka jumpsztagu, zamocowana w okolicy topu masztu. Stosowany w takielunku ułamkowym układ jumpsztag - jumpsaling przeciwdziała wyginaniu masztu do tyłu, pomiędzy mocowaniem sztagu a mocowaniem achtersztagu (lub baksztagów). Jumpsalingi, podobnie jak jumpsztagi często występują parami, tworząc literę "V". Pomiędzy nimi przebiega sztag.

Wikipedia


jumpsztag

Jumpsztag – lina olinowania stałego usztywniająca górną część masztu od strony dziobu. Stosowany w takielunku ułamkowym układ jumpsztag - jumpsaling przeciwdziała wyginaniu masztu w kierunku rufy na odcinku pomiędzy mocowaniem sztagu a mocowaniem achtersztagu (lub baksztagów). Jumpsztagi często występują parami rozparte tzw. jumpsalingiem rozwidlonym, ponieważ ułatwia to bezkonfliktowe poprowadzenie między nimi sztagu.

Wikipedia


jumpy

[czytaj: dżampi] model samochodu marki Citroën


SJP.pl


jun

[czytaj: czon] 1/100 wona, północnokoreańskiej jednostki monetarnej; chon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) 1/100 wona, północnokoreańskiej jednostki monetarnej

Wiktionary

Jun (jap. じゅん, ジュン) – popularne imię japońskie noszone zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chon

Wiktionary


jun.

skrót od: junior; jr


SJP.pl


junacki

1. właściwy junakowi; odważny, dzielny, zuchwały;
2. odnoszący się do junaka, należący do junaka;
3. złożony z junaków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z junakem, dotyczący junaka

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do junaka, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

 (3.1) mający cechy przypisywane junakowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamiętacie noce majowe, gdyśmy byli w lipowej alei, junackie noce majowe, w noc odchodzę bez nazwy…

 (2.1) Nie wstąpi jego stopa junacka w strzemiona ojcowe.

 (3.1) Władysław uśmiechnął się z miną junacką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. junak m., junaczek m., junactwo n., junackość ż.

 przym. junakowy

 przysł. junacko

 czas. junakować

Wiktionary


junacko

przysłówek

 (1.1) w sposób junacki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. junacki

 rzecz. junak mzw./mos.

Wiktionary


junactwo

1. cechy charakteru lub zachowania właściwe junakowi; śmiałość, dzielność;
2. ogół junaków


SJP.pl

Ju

Wikipedia


junaczek

zdrobnienie od: junak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: junak

Wiktionary

Patrz:

junak

Powiązane:

 przym. junacki

 rzecz. junak mzw./mos.

Wiktionary


junaczka

→ junak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini organizacji młodzieżowej o charakterze paramilitarnym organizującej roboty publiczne

Wiktionary

Patrz:

junak

Powiązane:

 rzecz. junak mzw./mos.

Wiktionary


junaczy

przymiotnik od: junak


SJP.pl


junak

1. chwat, zuch, śmiałek;
2. w PRL: członek młodzieżowych hufców pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. odważny młody mężczyzna

 (1.2) członek organizacji młodzieżowej o charakterze paramilitarnym organizującej roboty publiczne

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) motocykl polskiej marki „Junak”

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Junak – wieś w Bułgarii
  • członek oddziałów junackich Armii Andersa w latach 1941–1942
  • członek organizacji junackich lub junackich hufców pracy, także nazywano tak członków organizacji „Służba Polsce” i Ochotniczych Hufców Pracy
  • dawniej młodzieniec
  • Towarzystwo Wychowania Fizycznego „Junak” – polonijna organizacja wychowania fizycznego i sportu działająca w Brazylii
  • Junak – południowosłowiański legendarny bohater
  • Junak Drohobycz – polski klub piłkarski.
  • Junak 905 – chiński motorower z 2017 roku
  • SFM Junak – polski motocykl z lat 1956–1965
  • Junak Millenium – nazwa handlowa motocykli Hyosung GV 250 produkcji koreańskiej w 2001 r.
  • Junak M16 – nazwa handlowa motocykla Regal Raptor Daytona 350 produkcji chińskiej z 2010 r.
  • LWD Junak – polski samolot szkolno-treningowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. junactwo n., junakieria ż., junakowanie n.

:: fż. junaczka ż.

:: zdrobn. junaczek m.

 czas. junakować ndk.

 przym. junacki

 przysł. junacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwat, kozak, mołojec, śmiałek, zuch

Wiktionary


junakieria

1. ogół cech właściwych junakowi; dziarskość, fanfaronada; junactwo;
2. grupa junaków


SJP.pl


junakować

zachowywać się dzielnie, odważnie i zuchwale, lekceważyć niebezpieczeństwo


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. popisywać się odwagą, przechwalać się, udawać śmiałka

 (1.2) przest. narażać się na niebezpieczeństwo, lekceważyć zagrożenie, brawurować

 (1.3) przest. zachowywać się butnie, zuchwale; stawiać się, panoszyć się

 (1.4) rzad. hist. (PRL) odbywać zorganizowaną pracę w młodzieżowym hufcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz wiadomo, jak trudno zakochanemu zdobyć się na taką odwagę. Nie widząc umiłowanej, junakuje, zda mu się, że zdoła wypowiedzieć, co czuje i myśli, gdy zaś stanie przed nią, jakaś trwoga go ogarnia, słowa mu się plączą, milknie, odwaga ulatuje precz…

 (1.1) […] ja mam nerwy słabe i dla nich znieść nie mogę, że kilkunastu szlachty krzyka sobie przy kubkach i szablicami pobrzękuje; […] dla prywaty się tu zlecieli […] i krzyczą a junakują tak srodze, jakby już parę światów zburzyli w swém życiu i teraz znów szli na jeden.

 (1.2) Drużyna nasza rozzuchwalona bezkarnością, pewna siebie, junakowała i nie zważała na ostrzeżenia kapitana, załogi i doświadczeńszych kolegów.

 (1.2) […] jest rzeczą pewną, że podczas panowania cholery należy, jak w każdem niebezpieczeństwie zachować zimną krew, spokój i przytomność umysłu, nie zanadto oddawać się rozpaczy, ale też nie zanadto junakować […].

 (1.3) — Jakie prawo dozwala wam nas sądzić? — zapytał Pedrillo zuchwale. — Tu niema sędziów! niema prawa! Każdy może robić, co mu się podoba…
— Oho! panicz junakuje? panicz chce dysputować? — przerwał Szanzo żartobliwie. — Dla takich, jak ty, może nietylko sprawiedliwość, ale i Bóg nie istnieje
…

 (1.3) Raptem — w klasie szóstej — odeszła go wiara. Następnie przez czas pewien pozwalał sobie nawet na głośne z niej drwiny, wojował z Panem Bogiem […] i junakował jawnem łamaniem wszelkich przepisów ku przerażeniu matki, która modliła się i pościła za siebie i za syna, byle straszny gniew Boga dobrotliwego nieco ułagodzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. junak mos./mzw., junactwo n., junakieria ż., junakowanie n.

:: fż. junaczka ż.

:: zdrobn. junaczek m.

 czas. junaczyć ndk.

 przym. junacki

 przysł. junacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanfaronować, brawurować

 (1.2) brawurować, ryzykować

 (1.3) zuchować, stawiać się, panoszyć się

Wiktionary


junat

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junot, jenot, kunopies


SJP.pl


juneau

miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Ju

Wikipedia


jung

chłopiec przygotowujący się do zawodu marynarza, chłopiec okrętowy; junga


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jungowie
  • (11518) Jung – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Jung – miasto w Szwecji
  • Jung – film z 1996
  • Jung – film z 2000
  • Ambrosius Jung (senior) (1471–1548) – niemiecki uczony, humanista, lekarz, doktor nauk medycznych, wykładowca
  • Ambrosius Jung (1510–1559) – niemiecki uczony, humanista, lekarz
  • Carl Jung (malarz) (1852–1912) – niemiecki malarz, grafik i profesor
  • Carl Gustav Jung (1875–1961) – szwajcarski psychiatra i psycholog
  • Karl Gustav Jung (1794–1864) – niemiecko-szwajcarski chirurg, anatom, dziadek Carla Gustava Junga
  • Dariusz Jung (ur. 1971) – polski kick-bokser
  • Emma Jung z d. Emma Rauschenbach (1882–1955) – szwajcarska psychoanalityczka

Wikipedia


junga

chłopiec przygotowujący się do zawodu marynarza, chłopiec okrętowy; jung


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Junga – miasto w północnych Indiach, w stanie Himachal Pradesh
  • junga – chłopiec okrętowy, młody człowiek przysposabiający się do zawodu marynarza, początkujący żeglarz

Wikipedia


jungermaniowiec

przedstawiciel rzędu mszaków z klasy wątrobowców; meszkowiec


SJP.pl


jungfera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. stara panna

Wiktionary


jungfrau

szczyt w Szwajcarii


SJP.pl

Ju

Wikipedia


jungingen

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jungingen – dzielnica Ulm
  • Jungingen – gmina w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Zollernalb
  • Konrad von Jungingen – wielki mistrz krzyżacki
  • Ulrich von Jungingen – wielki mistrz krzyżacki

Wikipedia


jungle

[czytaj: dżangl] gatunek muzyki elektronicznej o bardzo szybkim tempie, wywodzący się z rave'u


SJP.pl

Ju

Wikipedia


jungowski

dotyczący C. G. Junga i jungizmu


SJP.pl


junia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Junia – imię
  • Junia – postać biblijna

Wikipedia


juniewicz

nazwisko


SJP.pl


junior

1. w sporcie: zawodnik do określonego wieku, zwykle 19 lat (skrót: jun.)
2. młodszy członek rodziny (skrót: jr)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) młodszy wiekiem członek rodziny

 (1.2) syn lub młodszy brat / starszy brat, który nosi to samo imię co ojciec

 (1.3) sport. zawodnik, który nie ukończył określonego dla danej dyscypliny wieku, zwykle 19 lat

 (1.4) początkujący pracownik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • juniorzy w sporcie – zawodnicy przed osiągnięciem wieku właściwego do uprawiania danej dyscypliny
  • Junior – postać filmowa z serii Godzilla
  • Junior – miasto w USA w stanie Wirginia Zachodnia
  • Junior – dawny kanał telewizyjny wchodzący w skład Polsatu 2
  • Junior – niemiecki kanał telewizyjny
  • Junior – trzeci album norweskiego zespołu Röyksopp
  • Junior – amerykańska komedia z 1994 r. w reżyserii Ivana Reitmana z Dannym DeVito i Arnoldem Schwarzeneggerem
  • Junior – polska grupa muzyczna wykonująca disco polo, założona w 1994
  • Junior – zawodnik do 21. roku życia włącznie
  • Junior (Alicilio Pinto Silva Junior, ur. 1977) – brazylijski piłkarz
  • JR - francuski artysta wizualny (street art, fotografia, graffiti)
  • Júnior

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjü̃ɲɔr, AS: i ̯ü̃ńor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juniorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jr

 (1.3) jun.

Wiktionary


juniorek

zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj obuwia profilaktycznego; juniorka


SJP.pl


juniorka

1. zawodniczka do określonego wieku, zwykle 19 lat
2. zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj obuwia profilaktycznego; juniorek


SJP.pl


juniorki

zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj obuwia profilaktycznego; juniorka


SJP.pl

Ju

Wikipedia


juniorkoguci

w boksie: waga juniorkogucia - kategoria wagowa organizacji WBF o limicie 115 funtów (52,163 kg)


SJP.pl


juniorski

→ junior


SJP.pl

Patrz:

junior

juniorstwo

1. bycie juniorem;
2. ogół juniorów


SJP.pl


juniper

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Juniper – osada w Anglii, w hrabstwie Northumberland. Leży 32 km na zachód od miasta Newcastle upon Tyne i 401 km na północ od Londynu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Święty Juniper założył kilkanaście miast na wschodzie Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary


junkers

dawniej: piecyk gazowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. piecyk gazowy

 (1.2) lotn. niemiecki samolot transportowy lub bombowy, używany podczas II wojny światowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjũŋkɛrs, AS: i ̯ũŋkers

Wiktionary


junkier

1. młodszy syn rodziny panującej w Niemczech;
2. właściciel ziemski w Prusach;
3. podoficer pochodzenia szlacheckiego w armii rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. pruski szlachcic, właściciel majątku ziemskiego; junkrzy często służyli jako oficerowie w armii pruskiej;

 (1.2) hist. niższy tytuł szlachecki w Belgii i Holandii, a używany także w części Niemiec dla synów mających wstąpić do armii

 (1.3) wojsk. stopień wojskowy w armiach niemieckiej i rosyjskiej, odpowiednik podchorążego w polskim wojsku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Junkier (Imperium Rosyjskie) – w Rosji carskiej – podoficer-szlachcic z cenzusem, który po dwóch latach służby mógł być mianowany oficerem.
  • Niższy tytuł szlachecki w Belgii i Holandii (jonkheer). Używany był także w Niemczech na określenie młodszych synów rodów szlacheckich (junger Herr, Jungherr) przeznaczonych do służby wojskowej i posi...
  • Junkrzy – właściciele dużych obszarów ziemi w Prusach, Meklemburgii i Holsztynie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. junkierstwo n., junkierszczyzna ż.

 przym. junkierski

Wiktionary


junkierski

→ junkier


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z junkrami, dotyczący junkrów

Wiktionary

Patrz:

junkier

Powiązane:

 rzecz. junkier mos., junkierstwo n.

Wiktionary


junkierstwo

reakcyjne, szowinistyczne poglądy pruskich obszarników; junkierszczyzna


SJP.pl


junkierszczyzna

reakcyjne, szowinistyczne poglądy pruskich obszarników; junkierstwo


SJP.pl


junko

amerykański ptak z rodziny pasówek, z rzędu wróblowych


SJP.pl


junnański

→ Yunnan (prowincja w Chinach)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Junnanem, dotyczący Junnanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Junnan mrz.

Wiktionary


juno

w mitologii rzymskiej: bogini patronująca życiu kobiety (żony i matki), żona Jowisza; Junona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. zob. Junona.

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 3;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Juno (Iuno, Junona) – bogini rzymska
  • Juno – planetoida
  • Juno – rakiety nośne
  • Juno – bezzałogowa sonda kosmiczna, orbiter Jowisza
  • Juno – jezioro rynnowe na Pojezierzu Mrągowskim
  • Juno – kryptonim jednej z plaż w inwazji na Normandię w czasie II wojny światowej
  • Juno – film
  • Juno – białka kodowane u człowieka genem FOLR4
  • Juno – amerykański zespół grający muzykę indie rock
  • HMS „Juno” - nazwa brytyjskich okrętów
  • Juneau – miasto na Alasce, stolica tego stanu
  • Juno Beach – miasto na Florydzie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjũnɔ, AS: i ̯ũno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juno ż.

:: war. Junona ż.

 przym. junoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Junona

 (1.2) symbol. ⚵

Wiktionary


junoch

rzeczownik

 (1.1) stpol. chłopiec, młodzieniec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjũnɔx, AS: i ̯ũnoχ

Wiktionary


junol

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) środ. mot. motocykl "Junak"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjũnɔl, AS: i ̯ũnol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) junkers

Wiktionary


junona

mit. rzym. staroitalska bogini patronująca życiu kobiety (żony i matki), żona Jowisza; Juno


SJP.pl

Junona (łac. "Iuno") – w mitologii rzymskiej bogini niebios, małżonka Jowisza, opiekunka kobiet, małżeństwa i rodziny. Jej greckim odpowiednikiem była Hera.

Córka Saturna i Ops, obok Jowisza i Minerwy była jedną z postaci rzymskiej triady naczelnych bóstw czczonych na Kapitolu ("Iuno Capitolina"). Jej sławne starożytne sanktuarium znajdowało się w Lanuwium (stąd przydomek "Lanuvina"). Jej liczne funkcje charakteryzowały inne przydomki:

Wikipedia


junosza

nazwisko


SJP.pl


junoszyno

Junoszyno ( "Junkeracker") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna. Leży na obszarze Żuław Wiślanych przy drodze wojewódzkiej nr 501, na szlaku kolei wąskotorowej do Sztutowa i Nowego Dworu Gdańskiego (Żuławska Kolej Dojazdowa). Ma status sołectwa.

Wikipedia


junot

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junat, jenot, kunopies


SJP.pl


junoński

przymiotnik

 (1.1) daw. lub rzad. związany z Junoną; przypominający boginię Junonę, mający jej cechy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przesadzę, jeśli powiem, że takiego bukietu ślicznych pań naraz nigdzie nie spotkałem. (…) Można tu było widzieć typy i gorącego południa i chłodnej północy, i jasne i ciemne, i imponujące postacią i pięknością junońską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Junona ż., Juno ż.

Wiktionary


junta

[czytaj: hunta]
1. hiszpańska rada rewolucyjna;
2. w krajach Ameryki Łacińskiej: ogół władz ustanawianych po obaleniu rządu wskutek wojskowego zamachu stanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;

 (1.2) hist. polit. dawny kolegialny organ władzy w Hiszpanii w czasie powstań w XIX wieku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • junta – władza wojskowa
  • junta – dawny organ władzy w Hiszpanii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dokonanym przez generała zamachu stanu władzę w kraju przejęła junta.

Wiktionary


juny

przymiotnik

 (1.1) stpol. młody

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjũnɨ, AS: i ̯ũny

Wiktionary


jupa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. okrycie wierzchnie

 (1.2) gw-pl|Poznań. bluza, kurtka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjupa, AS: i ̯upa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żupan mrz.

:: zdrobn. jupka ż.

Wiktionary


jupek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. pot. walet

Wiktionary


jupi

potoczny, czasem powtarzany, okrzyk wyrażający radość, używany zwykle przez młodzież


SJP.pl


jupik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. rdzenny mieszkaniec obszaru zachodniej i południowej Alaski oraz Półwyspu Czukockiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jupikowie zamieszkują Alaskę i Półwysep Czukocki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jupik mrz.

 przym. jupicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Yupik

Wiktionary


jupiter

reflektor wykorzystywany na planie filmowym lub w teatrze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) silny reflektor używany do oświetlania sceny teatralnej, telewizyjnej lub filmowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jowisz – rzymski bóg
  • Jupiter – dawna nazwa planety Jowisza
  • Jupiter – karta tarota
  • PGM-19 Jupiter – amerykańska rakieta balistyczna
  • Jupiter NFI S.A. – spółka akcyjna
  • Jupiter – album studyjny amerykańskiej grupy muzycznej Atheist
  • IŻ Jupiter – seria radzieckich motocykli marki IŻ
  • Jupiter – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Palm Beach
  • Jupiter (ang. Jupiter Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Kittson
  • Jupiter – skała w grupie Skał nad Boiskiem w Dubiu na Wyżynie Olkuskiej
  • Jupiter Award – nagroda literacka w dziedzinie fantastyki naukowej, przyznawana w latach 1974–1978
  • HMS „Jupiter” - nazwa brytyjskich okrętów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: juˈpʲitɛr, AS: i ̯upʹiter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jupiter mos., Jowisz mos./mzw.

Wiktionary


jupka

dawny damski kaftan z rękawami do łokcia; jubka


SJP.pl


jur

jeden z okresów mezozoiku trwający około 55 mln lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Jur – imię męskie. Dawniej polski odpowiednik greckiego "Georgios", na równi z Jerzym. Obecnie należy do imion bardzo rzadkich. Forma zdrobniała imienia – Jurek – funkcjonuje jako powszechne zdrobnienie formy Jerzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jur i jestem prawnikiem z Warszawy.

 (1.1) Jerzowie i Jurowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 23 kwietnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jur, AS: i ̯ur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jurowa ż., Jurówna ż., Jurostwo lm m.

:: zdrobn. Jurek mos., Jureczek mos., Juruś mos.

 przym. Jurowy, Jurkowy, Jureczkowy, Jurusiowy

 zob. Jerzy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Jerzy; zdrobn. Jurek, Jureczek, Juruś

Wiktionary


jura

jeden z okresów mezozoiku trwający około 55 mln lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. jeden z okresów geologicznych;

Wiktionary

Jura – drugi okres ery mezozoicznej, od 201 do 143 milionów lat temu. Nazwana od gór Jura we Francji i Szwajcarii przez Alexandra von Humboldta w 1823 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To w jurze pojawił się pierwszy ptak, archeopteryks.

 (1.1) Na początku jury następuje transgresja morza, duże obszary współczesnej Europy pokrywa morze epikontynentalne; pod koniec jury morza zaczynają się wycofywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjura, AS: i ̯ura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jurajski

Wiktionary


juracki

→ Jurata


SJP.pl

Patrz:

Jurata

jurajski

związany z jurą (okresem geologicznym w dziejach Ziemi)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. dotyczący jury, występujący, powstały w jurze

 (1.2) geogr. dotyczący Jury (gór, kantonu w Szwajcarii lub departamentu francuskiego)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Charakterystyczne są również zarysowujące się tendencje federalistyczne w Belgii, wychodzące z ośrodków flamandzkich, a także autonomiczne programy szkockich i walijskich nacjonalistów, Katalończyków, hiszpańskich Basków czy jurajskiej mniejszości frankońskiej w kantonie berneńskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈrajsʲci, AS: i ̯urai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jura ż., Jura ż.

Wiktionary


jurajskość

→ jurajski


SJP.pl

Patrz:

jurajski

jurak

nazwisko


SJP.pl


jurament

dawniej: przysięga


SJP.pl


jurand

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jurand – imię męskie pochodzenia germańskiego. Jego forma jest wynikiem pomyłki – błędnego odczytania w XIX wieku przez historyka Franciszka Piekosińskiego średniowiecznych zapisów znanego w Polsce imienia Jarand, które jest formą imienia Arnold. Imię Jurand rozpropagował Henryk Sienkiewicz powieścią "Krzyżacy".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Również z Katowic jest Donata z przyjaciółką Ewą, (obie po 14 lat) i jedenastoletni brat Donaty – Jurand.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurãnt, AS: i ̯urãnt

Wiktionary


jurandostwo

Jurand z małżonką; Jurandowie


SJP.pl


jurandowie

imię męskie


SJP.pl


jurandowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juranda lub z nim związany


SJP.pl


juras

nazwisko


SJP.pl

Zobacz też: Łukasz Jurkowski ps. Juras, zawodnik MMA.

Juras, właściwie Jerzy Wroński (ur. 15 lutego 1981) – polski raper, producent muzyczny oraz kick-bokser, pochodzący z Warszawy. Wielokrotny mistrz Polski, wicemistrz świata i zdobywca Pucharu Świata w kick-boxingu.

Wikipedia


jurasik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mariusz Jurasik – polski piłkarz ręczny
  • Peter Jurasik – amerykański aktor

Wikipedia


jurasz

nazwisko


SJP.pl


juraszczyk

nazwisko


SJP.pl


juraszek

nazwisko


SJP.pl


jurata

kąpielisko morskie na Mierzei Helskiej, dzielnica Jastarni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. osada nadmorska w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jurata – osada w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Jastarnia
  • Jurata – przystanek kolejowy w Juracie
  • Jurata – imię
  • Jurata – imię litewskiej bogini Bałtyku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Puste plażaaże Juraty, zasnęły kosze już.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juracianin mos., juracianka ż.

Wiktionary


jurbork

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu tauroskim.

Wiktionary

Jurbork (lit. "Jurbarkas", niem. "Georgenburg", jid. יורבורג) – miasto na Litwie, położone w okręgu tauroskim, na historycznej Żmudzi, usytuowane na prawym brzegu rzeki Niemen. Znany był też pod nazwami Jurborg i Jurburg.

Miasto królewskie lokowane w 1540 roku przez Bonę Sforzę, położone było w Księstwie Żmudzkim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jurborczanin m., jurborczanka ż.

 przym. jurborski

Wiktionary


jurcewicz

nazwisko


SJP.pl


jurczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jurczak (1941– 2005) – polski aktor teatralny i filmowy
  • Artur Jurczak (ur. 1990) – polski futsalista
  • Dominika Latusek-Jurczak (ur. 1981) – polska teoretyk zarządzania
  • Janusz Jurczak (ur. 1941) – polski chemik
  • Małgorzata Jurczak (ur. 1968) – polska producent filmowa
  • Piotr Jurczak (1896–1940) – komisarz Policji Państwowej, ofiara zbrodni katyńskiej.
  • Radosław Jurczak (ur. 1995) – polski poeta
  • Stefan Jurczak (1938–2012) – polski polityk
  • Zuzanna Jurczak (ur. 1997) – polska piosenkarka

Wikipedia


jurczenko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Jurczenko – rosyjski lekkoatleta
  • Dawit Jurczenko – ormiański piłkarz
  • Polina Jurczenko – rosyjska lekkoatletka
  • Witalij Jurczenko – radziecki oficer wywiadu
  • Wołodymyr Jurczenko – ukraiński piłkarz

Wikipedia


jurczuk

nazwisko


SJP.pl


jurczyk

nazwisko


SJP.pl

Jurczyk – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 5759 osób.

Wikipedia


jurczyński

nazwisko


SJP.pl


jurdziński

nazwisko


SJP.pl


jurecki

nazwisko


SJP.pl


jureczek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Jerzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłyśmy Jureczkowi nowy wózeczek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jurek m., Jerzy mos., Jur mos.

 przym. Jureczkowy

Wiktionary


jureczko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Jureczko (ur. 1939) – polski duchowny katolicki
  • (Włodzimierz) Jacek Jureczko (1972-2007) – polski działacz katolicki i społeczny

Wikipedia


jureczkowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jureczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdejmij, proszę, Jureczkową walizkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jureczek mos./ż., Jureczkowa ż., Jureczkówna ż.

Wiktionary


jurek

1. zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie); Jerzyk;
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Jerzy

 (1.2) imię|polski|m. zdrobn. od: Jur

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jurek – zdrobnienie imienia Jur i Jerzy
  • Jurek – nazwisko
  • Andrzej Jurek (ur. 1967, zm. 2012) – polski aktor teatralny i telewizyjny
  • Bolesław Jurek (ur. 1904, zm. 1971) – polski inżynier, konstruktor broni
  • Jan Jurek (ur. 1905, zm. ?) – polski działacz ludowy i lekarz
  • Janusz Jurek (ur. 1946) – polski pedagog, polityk
  • Jerzy Jurek (ur. 1945, zm. 2011) – polski akordeonista, wykładowca akademicki
  • Józef Jurek (ur. 1988, zm. 1967) – polski działacz społeczny
  • Kazimierz Jurek (ur. 1964) – polski hokeista
  • Kinga Jurek (ur. 1977) – polska judoczka
  • Marek Jurek (ur. 1960) – polski historyk i polityk
  • Marian Jurek (ur. 1904, zm. 1982) – polski konstruktor broni, oficer Wojska Polskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamo, mogę iść do Jurka?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurɛk, AS: i ̯urek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jur mos., Jerzy mos., Jureczek mos., Juruś mos.

 przym. Jurkowy

Wiktionary


jurewicz

nazwisko


SJP.pl


jurga

nazwisko


SJP.pl

Jurga ( Юргa) – miasto w Rosji, w obwodzie kemerowskim. Jedno z największych miast obwodu.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, materiałów budowlanych, meblarski oraz spożywczy.

Wikipedia


jurgać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Cieszanów. reg-pl|Kresy południowe. buntować, podniecać, podpuszczać kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurganie n.

Wiktionary


jurgiel

nazwisko


SJP.pl


jurgielewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jurgielewicz – biskup starokatolicki
  • Grzegorz Jurgielewicz – polski muzyk
  • Józef Jurgielewicz – litewski piłkarz
  • Helena Jurgielewicz – polska weterynarz
  • Helena Jurgielewicz – polska polityk, posłanka na Sejm
  • Mieczysław Jurgielewicz – polski malarz i grafik
  • Wacław Jurgielewicz – polski historyk, wojskowy

Wikipedia


jurgielewiczowa

nazwisko


SJP.pl


jurgielt

dawniej:
1. roczne wynagrodzenie dowódców wojskowych i niektórych urzędników; roczny żołd;
2. pensja wypłacana polskim magnatom przez obce rządy, zinstytucjonalizowana forma korupcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. żołd

Wiktionary

Jurgielt ( Jahrgeld) – dawna płaca (pensja) roczna, od XVIII wieku termin o znaczeniu pejoratywnym, głównie dotyczący kwot wypłacanych przez obce rządy tzw. jurgieltnikom za popieranie ich interesów w Polsce. Jurgieltnikami nazywano również szlachciców zaprzedanych magnatom i opłacanych przez nich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będziesz Waść płacił Jegomości sto tynfów jurgieltu, strawne pachołkom jego i obrok na dziesięć koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurʲɟɛlt, AS: i ̯urʹǵelt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurgieltnik mos.

 przym. jurgieltowy, jurgieltny

Wiktionary


jurgieltnik

dawniej:
1. człowiek zaprzedany; sprzedawczyk;
2. żołnierz otrzymujący jurgielt (roczny żołd)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. sprzedawczyk, zdrajca oddający swe usługi za pieniądze

 (1.2) hist. osoba otrzymująca roczny żołd (jurgielt)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polscy jurgieltnicy sprzeciwiają się budowie elektrowni atomowej.

 (1.1) Zdrajco, jurgieltniku, inflancki biskupie, Już cię nie obroni twoja carowa!

 (1.2) Obradom sejmu przewodniczył Poniński, który jako jurgieltnik otrzymywał z ambasady rosyjskiej stałą roczną pensję w wysokości 24 000 dukatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jurʲˈɟɛltʲɲik, AS: i ̯urʹǵeltʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurgielt mzw.

 przym. jurgieltowy, jurgieltny

Wiktionary


jurgieltowy

przymiotnik od: jurgielt


SJP.pl


jurgowianin

mieszkaniec Jurgowa


SJP.pl


jurgowianka

mieszkanka Jurgowa


SJP.pl


jurgowski

przymiotnik od: Jurgów


SJP.pl


jurgów

wieś spiska w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim


SJP.pl

Jurgów (słow. "Jurgov", węg. "Szepesgyörke", niem. "Jurkau/Jörg") – wieś spiska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Bukowina Tatrzańska. Jest to niewielka wieś na południu Polski, na Spiszu (w regionie Zamagurze). Według danych z 31 grudnia 2012 r. sołectwo Jurgów miało 926 stałych mieszkańców.

Wikipedia


juribej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w syberyjskiej części Rosji, uchodzi do Zatoki Gydańskiej Morza Karskiego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Juribiej

Wiktionary


jurij

rosyjskie imię męskie


SJP.pl


juriuzań

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Baszkortostanie, lewy dopływ Ufy w dorzeczu Wołgi

Wiktionary

Juriuzań ( Юрюза́нь) – miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim. W 2010 roku liczyło 12 571 mieszkańców.

Wikipedia


jurkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Jurkiewicz (ur. 1984) – polska łyżwiarka
  • Edward Jurkiewicz (ur. 1948) – polski trener i koszykarz
  • Katarzyna Jurkiewicz
  • Kazimierz Jurkiewicz
  • Longin Jurkiewicz
  • Mariusz Jurkiewicz
  • Michał Jurkiewicz
  • Stanisław Jurkiewicz
  • Teofil Jurkiewicz
  • Wojciech Jurkiewicz

Wikipedia


jurkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jurkowice – część miasta Lubawka
  • Jurkowice – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
  • Jurkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
  • Jurkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria
  • Jurkowice – dawna gmina
  • Jurkowice – gromada w powiecie opatowskim
  • Jurkowice – gromada w powiecie staszowskim

Wikipedia


jurkowie

1. zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie); Jerzyk;
2. nazwisko


SJP.pl


jurkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Jurkowski – samorządowiec i urzędnik
  • Bartosz Jurkowski – piłkarz
  • Jan Jurkowski – aktor
  • Henryk Jurkowski – krytyk i historyk teatru
  • Józef Jurkowski – pułkownik, funkcjonariusz urzędu bezpieczeństwa
  • Łukasz Jurkowski – komentator sportowy
  • Piotr Jurkowski – polski rugbysta
  • Stefan Jurkowski – poeta
  • Roman Jurkowski – profesor, historyk
  • Jurkowski – potok, dopływ rzeki Ochotniczanka

Wikipedia


jurkowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jurka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy tam przed fryzjerem nie stoi Jurkowy volkswagen?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzy mos./ż., Jurek mos., Jurkowa ż., Jurkówna ż.

Wiktionary


jurksztowicz

nazwisko


SJP.pl


jurlewicz

nazwisko


SJP.pl


jurmała

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, na granicy Liwonii i Kurlandii;

Wiktionary

Jurmała (łot. "Jūrmala", ros. "Юрмала", niem. dawniej "Rigastrand") – miasto w środkowej części Łotwy, na granicy Liwonii i Kurlandii, ok. 10 km na zachód od Rygi, nad Morzem Bałtyckim, znane uzdrowisko, położone między Zatoką Ryską i rzeką Lelupą, składające się z szeregu położonych obok siebie osiedli, głównie letniskowych, miasto wydzielone, 55 603 mieszkańców (2005).

Wikipedia


jurniej

stopień wyższy od przysłówka: jurnie


SJP.pl


jurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jurny


SJP.pl


jurność

1. cecha kogoś pełnego energii, żywotności i mającego duże potrzeby seksualne;
2. cecha czegoś zmysłowego i nieprzyzwoitego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cecha tego, co jurne; cecha tych, którzy są jurni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jurny

 przysł. jurnie

Wiktionary


jurny

pełen energii, żywotności i mający duże potrzeby seksualne


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. pełen temperamentu, żywotności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurny chłopak chwycił dziewczę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurność ż.

Wiktionary


jurodiwyj

osoba nawiedzona albo udająca taką, mająca według ludzi przesądnych dar jasnowidzenia lub przepowiadania


SJP.pl

Jurodiwyj ( юродивый, μωρός "mōrós"), także saloita – w teologii chrześcijańskiej (szczególnie wschodniej) święty, który z miłości do Boga dobrowolnie wyrzeka się dóbr doczesnych i akceptowanej społecznie życiowej mądrości, przyjmując postawę „szaleńca Chrystusowego”. Stanowi jeden z charakterystycznych wzorców świętości dawnej Rosji (obok strastoterpców, starców i pielgrzymów). Postawa ta występowała również w innych nurtach chrześcijaństwa.

Wikipedia


juror

członek jury, sędzia w jakimś konkursie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek jury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurɔr, AS: i ̯uror

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jury n.

:: fż. jurorka ż.

 przym. jurorski

Wiktionary


jurorka

członkini jury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini jury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈrɔrka, AS: i ̯urorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juror, jury

 przym. jurorski

Wiktionary


jurorować

potocznie: brać udział (wziąć udział) w obradach jury


SJP.pl


jurorski

→ juror


SJP.pl

Patrz:

juror

juroszek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Juroszek – polski poeta ludowy
  • Bogusław Juroszek – polski duchowny ewangelicki
  • Czesław Juroszek – polski geolog
  • Kacper Juroszek – polski skoczek narciarski
  • Michał Juroszek – poeta ludowy i pieśniarz

Wikipedia


jurowie

imię męskie


SJP.pl


jurowiecki

nazwisko


SJP.pl


jurski

nazwisko


SJP.pl


jurta

namiot, szałas, pokryty zwykle skórami jelenimi lub wojłokiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;

Wiktionary

Jurta – namiot pokryty skórami (zwykle jelenimi) lub wojłokiem, który używany jest przez ludy tureckie i mongolskie. Termin pochodzi z języków tureckich, więc dotyczy jedynie tych, które można zobaczyć od Morza Kaspijskiego po Ałtaj. Na stepach Mongolii, od Ałtaju Zachodniego po Wielki Chingan, namioty określane są jako "ger". Jurty buriackie mogą być budowane w całości z drewna (модон гэр).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy jesteś w jurcie, myślisz, że znajdujesz się w dużym pokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjurta, AS: i ̯urta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jurtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) namiot

Wiktionary


jurtowy

→ jurta


SJP.pl

Patrz:

jurta

jurusiowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jurusia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przynieś mi, proszę, Jurusiowe pantofle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Juruś mos./ż., Jurusiowa ż., Jurusiówna ż.

Wiktionary


juruś

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Jerzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przygotowałam Jurusiowi kanapeczki z rzodkiewką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jurek mos., Jerzy mos., Jur mos.

 przym. Jurusiowy

Wiktionary


jury

[czytaj: żyri] komisja sędziowska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: jura

Wiktionary

Jury (wym. []) – słowo pochodzące z języka francuskiego, oznaczające zespół, grono arbitrów, którzy nie muszą być ekspertami, powołany w związku z przeprowadzeniem konkursu. Członkowie "jury" to jurorzy (słowo "juror" w języku polskim wymawia się zgodnie z pisownią). "Jury" jest w języku polskim rodzaju nijakiego, nieodmienne przez przypadki. "Juror" odmienia się jak "junior".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zauważony przez Światową Federację Stowarzyszeń Iluzjonistycznych, w 1985 roku został zaproszony do jury przeglądu konkursowego, który odbył się w ramach Światowego Kongresu Iluzjonistów w Madrycie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juror m., jurorka ż.

 przym. jurorski

Wiktionary


jurydyczny

1. dotyczący jurydyki;
2. mający związek z prawem


SJP.pl


jurydyka

własność szlachecka lub kościelna w miastach niepodlegająca prawu miejskiemu


SJP.pl

Jurydyka (łac. "iuridicus" prawny) – osada obok miasta królewskiego, rzadziej enklawa na gruntach miejskich, niepodlegająca władzom miejskim i miejskiemu sądownictwu.

Wikipedia


jurydyzacja

nadawanie czemuś charakteru prawnego


SJP.pl


jurylingwistyka

dział lingwistyki stosowanej, zajmujący się zagadnieniami dotyczącymi tłumaczeń sądowych i ekonomicznych, m.in. ustalaniem nazw instytucji w obcych językach


SJP.pl


jurysdykcja

1. prawo sądzenia, uprawnienie organu państwa do rozstrzygania spornych spraw
2. okręg sądowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw

 (1.2) praw. obszar, na którym obowiązuje jurysdykcja (1.1)

 (1.3) daw. sąd lub trybunał

Wiktionary

Ju

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jurysdykcyjny

 przysł. jurysdykcyjnie

Wiktionary


jurysdykcyjnie

przysłówek sposobu

 (1.1) zgodnie z jurysdykcją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich decyzje okazały się jurysdykcyjnie koślawe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurysdykcja ż.

 przym. jurysdykcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompetencyjnie

Wiktionary


jurysdykcyjny

→ jurysdykcja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) praw. związany z jurysdykcją, dotyczący jurysdykcji

Wiktionary

Patrz:

jurysdykcja

Przykłady

 (1.1) Macie rację, teren ten, w sensie jurysdykcyjnym, należy do naszej gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jurysdykcja ż.

 przysł. jurysdykcyjnie

Wiktionary


juryskonsult

dawniej: radca prawny instytucji; juryskonsultant


SJP.pl


juryskonsultant

dawniej: radca prawny instytucji; juryskonsult


SJP.pl


juryslingwistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. jęz. praw. dział nauki badający język prawny i prawniczy, łączący tym samym analizę lingwistyczną i jurystyczną;

Wiktionary

Juryslingwistyka ("lingwistyka prawa") – dział nauki zajmujący się językami prawa (prawnym i prawniczym) i w tym celu łączący wiedzę i metodologię językoznawstwa z naukami prawnymi.

Bada język prawa w jego różnych aspektach i przejawach. Skupia się przede wszystkim na zagadnieniach semantycznych, składniowych, stylistycznych i terminologicznych, pod kątem odrębności od języka naturalnego i jego wewnętrznego zróżnicowania. Ma to służyć poprawie jakości języka prawnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Juryslingwistyka jako dyscyplina naukowa zrodziła się w Kanadzie, gdzie ze względu na potrzeby praktyczne wynikające z bilingwizmu zaczęto badać problematykę języka prawa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. juryslingwistyczny

 przysł. juryslingwistycznie

Wiktionary


jurysprudencja

1. nauka lub znajomość prawa; prawoznawstwo;
2. orzecznictwo sądowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka lub znajomość prawa

 (1.2) we Francji: sposób wyrokowania sądu w pewnych sprawach

Wiktionary

Jurysprudencja ( iuris prudentia, biegła znajomość prawa) – wieloznaczne określenie związane z naukami prawnymi. Jurysprudencja może być rozumiana jako:

W ramach teorii prawa funkcjonowało wiele nurtów teoretycznych, określanych mianem jurysprudencji, w tym:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjurɨspruˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: i ̯urysprudẽncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawoznawstwo

Wiktionary


jurysta

dawniej: człowiek znający prawo; prawnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. albo hist. prawnik, znawca prawa

Wiktionary


jurystka

dawniej: kobieta znająca prawo; prawniczka


SJP.pl


jurystyczny

prawniczy


SJP.pl


jurzyca

nazwisko


SJP.pl


jurzykowski

nazwisko


SJP.pl


jus

nazwa dwóch liter alfabetu słowiańskiego oznaczających w starosłowiańskim języku nosowe samogłoski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa liter reprezentujących w języku prasłowiańskim samogłoski nosowe. Występowały one we wczesnej cyrylicy i głagolicy;

Wiktionary

Mały jus (Ѧѧ) i wielki jus (Ѫѫ) – litery reprezentujące samogłoski nosowe w języku prasłowiańskim. Istniały one we wczesnej cyrylicy i głagolicy. Mogą występować też w postaci zjotyzowanej, tworząc odpowiednie ligatury: Ѩѩ (ję) i Ѭѭ (jǫ).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jus, AS: i ̯us

Wiktionary


jusewicz

nazwisko


SJP.pl


jusiński

nazwisko


SJP.pl


juskowiak

nazwisko


SJP.pl


just

nazwisko


SJP.pl

Just – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od łacińskiego imienia "Iustus" lub "Justus", utworzonego od przymiotnika "iustus", oznaczającego „sprawiedliwy”, „prawy”, „słuszny” lub „zgodny z prawem”.

Żeńskim odpowiednikiem imienia jest Justa. Do jego form występujących w innych językach należą m.in. niemieckie i niderlandzkie "Justus", włoskie "Giusto", hiszpańskie "Justo", francuskie "Juste" oraz litewskie "Justas".

Wikipedia


justa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Justyna

Wiktionary

Justa – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, odpowiednik męskiego imienia Just. Oznacza "słuszna, sprawiedliwa, właściwa". Wśród świętych – św. Justa, męczennica z Sewilli, zmarła razem z siostrą Rufiną ok. 287.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Justa, podej mi arbajtancug, bo ida na szychta.

Wiktionary


justerować

dawniej: justować - regulować przyrządy optyczne lub pomiarowe


SJP.pl


justier

przestarzałe: pracownik regulujący układy optyczne


SJP.pl


justizmord

[czytaj: justicmord]
1. kara śmierci wykonana na osobie niewinnej;
2. duże nadużycie władzy sądowniczej


SJP.pl


justorium

dawne narzędzie odlewnicze


SJP.pl


justować

1. formować tekst poprzez wyrównanie położenia jego wierszy w celu nadania całości jednolitego, estetycznego wyglądu;
2. nastawiać, regulować przyrządy i mechanizmy precyzyjne


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyjustować)

 (1.1) typogr. wyrównywać tekst jednocześnie do lewego i prawego marginesu

 (1.2) poligr. wypełniać justunkiem odstępy pomiędzy wierszami i wyrazami w składzie zecerskim celem zachowania właściwej szerokości szpalty lub kolumny

 (1.3) techn. dopasowywać elementy względem siebie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈstɔvat͡ɕ, AS: i ̯ustovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. justowanie n., justunek mrz.

 przym. justunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nastawiać, regulować

Wiktionary


justowski

nazwisko


SJP.pl


justunek

rodzaj materiału zecerskiego stosowany do wypełniania odstępów między wyrazami, wierszami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) druk. niedrukowany materiał zecerski wypełniający puste miejsca między czcionkami i innymi elementami druku;

Wiktionary

Justunek – tzw. "materiał ślepy", "materiał zecerski bez oczka", wszystkie niedrukowalne elementy dystansowe układane w składzie i łamaniu razem z czcionkami, liniami, ornamentami, "kliszami" itp. Justunkiem były różnego kształtu metalowe płytki i sztabki wstawiane pomiędzy czcionki oraz wypełniające wszelkie inne puste miejsca na kolumnie. Ze względu na wymiary justunek był dzielony na:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyniku składania otrzymujemy skład: zestaw czcionek, linii i justunków (wypełnień) (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈstũnɛk, AS: i ̯ustũnek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. justować ndk., wyjustować dk.

 rzecz. justowanie n., wyjustowanie n.

Wiktionary


justunkowy

przymiotnik od: justunek


SJP.pl


justus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) astr. planetoida z pasa głównego asteroid o numerze 2799;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (2799) Justus – planetoida
  • Justus z Tyberiady – historyk
  • Justus (IV wiek) – biskup Lyonu
  • Justus (VI wiek) – biskup Urgellum
  • Justus (zm. 627) – arcybiskup Canterbury
  • Justus (ur. 1958) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
  • Justus (zm. 1716) – cesarz Etiopii
  • Justus – jedenasty album grupy The Monkees
  • św. Just(us)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Just m., Justyn m., Justyna ż., Justynka ż., Justynian m.

 przym. Justusowy, Justowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Just, Justyn

Wiktionary


justy

[czytaj: dżasti] model samochodu marki Subaru


SJP.pl


justycjalista

osoba uznająca sprawiedliwość, w tym sprawiedliwość społeczną, za podstawę ustroju państwa; peronista


SJP.pl


justycjalizm

doktryna polityczna, której główną zasadą jest sprawiedliwość społeczna


SJP.pl


justycjariusz

dawniej: urzędnik sądowy niższego stopnia


SJP.pl


justyfikacja

1. dawniej: usprawiedliwienie, tłumaczenie
2. formowanie bloku tekstu poprzez wyrównanie położenia wierszy w celu nadania całości jednolitego, estetycznego wyglądu; justowanie


SJP.pl


justyn

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Justyn – miasto w USA, w stanie Teksas
  • Justyn – imię
  • Święty Justyn – żyjący w II w. filozof i pisarz chrześcijański
  • Justyn I (ok. 450-527) – cesarz bizantyjski od 518
  • Justyn II (ok. 520-578) – cesarz bizantyjski od 565
  • Justyn – duchowny Greckiego Kościoła Prawosławnego
  • Justyn – biskup Cerkwi Prawdziwych Prawosławnych Chrześcijan Hellady
  • Justyn – rosyjski biskup prawosławny
  • Justyn – rosyjski biskup prawosławny
  • Justyn − rosyjski biskup prawosławny
  • Justyn – patriarcha Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego
  • Justyn – rumuński biskup prawosławny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nikt nie powiedział Justynowi o przylocie Kingi.

 (1.1) Dzisiaj składamy życzenia Justynom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Justus mos./mrz., Justyna ż., Justynian m.

 przym. Justynowy

Wiktionary


justyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Justyn

Wiktionary

Justyna – żeński odpowiednik imienia Justyn. Imię pochodzenia łacińskiego od słowa „iustus”, co oznacza „sprawiedliwy”. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Justyna zajęła 49. miejsce w grupie imion żeńskich w 2009 roku.

Justyna imieniny obchodzi: 12 marca, 14 czerwca, 16 czerwca, 13 lipca, 26 września, 7 października i 30 listopada.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Justyna była jedną z niewielu dziewczyn w szkole, która nosiła warkocze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈstɨ̃na, AS: i ̯ustỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Justyn mos., Justynian mos.

:: zdrobn. Justynka ż.

 przym. Justynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Justa

Wiktionary


justynian

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Justynian – imię
  • Justynian I Wielki (483–565) – cesarz bizantyński od 527
  • Justynian II Rhinotmetos (zm. 711) – cesarz bizantyński 685–695 i od 705
  • Justynian (Ioan Chira, 1921-2016) – rumuński biskup prawosławny
  • Justynian (Wiktor Iwanowicz Owczinnikow, ur. 1961) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
  • Justynian (Ioan Marina, 1901-1977) – prawosławny patriarcha Rumunii
  • Justyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy w życiu nie spotkałem nikogo, kto miałby na imię Justynian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈstɨ̃ɲãn, AS: i ̯ustỹńãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Justus mos./mrz., Justyn m., Justyna ż.

Wiktionary


justynianostwo

Justynian z małżonką; Justynianowie


SJP.pl


justynianowie

imię męskie


SJP.pl


justynianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justyniana lub z nim związany


SJP.pl


justyniański

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justyniana lub z nim związany


SJP.pl


justyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justyny lub z nią związany


SJP.pl


justynka

zdrobnienie od: Justyna (imię żeńskie)


SJP.pl

Justynka – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, w gminie Baranów.

Do 31 grudnia 2023 miejscowość była częścią wsi Żurawiniec.

Wikipedia


justynostwo

Justyn z małżonką; Justynowie


SJP.pl


justynowie

imię męskie


SJP.pl


justynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justyna lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Justyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś przegrzebał Justynowy plecak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Justyn mos., Justyna ż.

Wiktionary


justysia

zdrobnienie od: Justyna (imię żeńskie)


SJP.pl


justysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justysi lub z nią związany


SJP.pl


justysiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justysia lub z nim związany


SJP.pl


justyński

nazwisko


SJP.pl


justyś

zdrobnienie od: Justyna (imię żeńskie)


SJP.pl


juszczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albert Juszczak – polski działacz emigracyjny
  • Franciszek Juszczak – działacz polonijny
  • Gerard Juszczak – polski trener futsalowy i piłkarski
  • Katarzyna Juszczak – polska zawodniczka uprawiająca judo i zapasy
  • Piotr Juszczak – polski funkcjonariusz służb specjalnych, pułkownik
  • Piotr Juszczak – polski wioślarz
  • Stanisław Juszczak – polski piłkarz
  • Sylwia Juszczak-Krawczyk – polska aktorka
  • Wiesław Juszczak – polski historyk, teoretyk i filozof sztuki
  • Włodzimierz Juszczak OSBM, właśc. Roman Juszczak – polski duchowny greckokatolicki
  • Wojciech Juszczak – polski dziennikarz radiowy
  • Zbigniew Juszczak – polski hokeista na trawie, olimpijczyk z Monachium 1972

Wikipedia


juszczakiewicz

nazwisko


SJP.pl


juszczenko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kateryna Juszczenko (ur. 1961) – żona prezydenta Wiktora Juszczenki, w latach 2005–2010 pierwsza dama Ukrainy
  • Paweł Juszczenko-Reson (1944–2022) – polski gitarzysta, członek zespołu Niebiesko-Czarni
  • Wiktor Juszczenko (ur. 1954) – ukraiński ekonomista, polityk, prezes Narodowego Banku Ukrainy (1993–1999), premier Ukrainy (1999–2001), prezydent Ukrainy (2005–2010)

Wikipedia


juszczuk

nazwisko


SJP.pl


juszczyk

nazwisko


SJP.pl


juszczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Juszczyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
  • Juszczyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański
  • Juszczyn – gromada
  • Juszczyn – przystanek kolejowy w Juszczynie, w województwie małopolskim

Wikipedia


juszczyński

nazwisko


SJP.pl


juszka

zdrobnienie od: jucha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. jucha

 (1.2) czernina; Gloger|jucha.

 (1.3) gw-pl|Białystok. wywietrznik piecowy

 (1.4) gw-pl|Lwów. rzadka zupa

 (1.5) gw-pl|Poznań. krew

 (1.6) gw-pl|Kresy. sok z czegoś

Wiktionary

Juszka – rzeka biorąca początek w okolicach Godzięcina, dopływ Jezierzycy w pobliżu Krzelowa o długości 30,62 km. Przepływa przez Wołów i następnie wpływa na teren Parku Krajobrazowego Dolina Jezierzycy.

Nazwę swą zawdzięcza targom bydła odbywającym się w Wołowie oraz ubojowi tych zwierząt, których krew (pot. "jucha") spływała rzeką[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjuʃka, AS: i ̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jucha mos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg-pl|Kresy|jusznik.

Wiktionary


juszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Juszkiewicz (ur. 1940) – polski chemik
  • Aleksander Juszkiewicz (ur. 1915, zm. 1975) – działacz polskiego ruchu ludowego
  • Ambroży (Juszkiewicz) (ur. ok. 1690, zm. 1745) – biskup prawosławny
  • Dmitrij Juszkiewicz (ur. 1971) – rosyjski hokeista
  • Jarosław Juszkiewicz (ur. 1971) – polski dziennikarz
  • Łukasz Juszkiewicz (ur. 1983) – polski piłkarz
  • Maria Juszkiewicz (ur. 1863, zm. 1921) – pierwsza żona Józefa Piłsudskiego
  • Maria Juszkiewiczowa (pisarka) (ur. 1894, zm. ?) – polska autorka książek dla dzieci, żona Władysława Juszkiewicza (literata)
  • Roman Juszkiewicz (ur. 1952, zm. 2012) – polski astrofizyk, kosmolog
  • Ryszard Juszkiewicz (ur. 1928) – polski prawnik
  • Szmulek Juszkiewicz (zm. 1943) – działacz ruchu oporu podczas II wojny światowej
  • Teodor Juszkiewicz (ur. 1922) – polski toksykolog, farmakolog

Wikipedia


juszkowo

Juszkowo ( Gischkau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański. Leży na trasie nieczynnej linii kolejowej Pruszcz Gdański-Żukowo-Kartuzy-Lębork, w bezpośrednim sąsiedztwie Obwodnicy Trójmiasta. Ma status sołectwa.

Wikipedia


jusznica

średniej wielkości muchówka z rodziny bąków


SJP.pl


juszyć

dawniej:
1. o zwierzętach: krwawić;
2. brudzić krwią; zakrwawiać;
3. pobudzać do gniewu; podburzać, podniecać, jątrzyć;
4. juszyć się - unosić się gniewem; złościć się


SJP.pl


jut

tylna część górnego pokładu statku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tylna część górnego pokładu statku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jut, AS: i ̯ut

Wiktionary


juta

1. jednoroczna roślina z rodziny ślazowatych, występująca w wielu gatunkach; korchorus, jarzychna;
2. włókno łykowe otrzymywane z łodyg tej rośliny; tkanina z tego włókna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Corchorus|L.|ref=tak., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;

 (1.2) włók. włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

 (1.3) włók. tkanina z tego włókna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • juta − rodzaj roślin z rodziny lipowatych
  • juta − tkanina
  • Juta − miejscowość na Węgrzech
  • bł. Juta z Bielczyn (ok. 1220–1260) − błogosławiona; pustelnica i mistyczka średniowieczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Juta warzywna pochodzi z Indii.

 (1.3) Pakowali kartofle do grubych worków z juty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuta, AS: i ̯uta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jutowy

Wiktionary


jutland

rasa ciężkich koni zimnokrwistych pochodząca z Danii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) hipol. rasa konia domowego wywodząca się z Jutlandii w Danii;

Wiktionary

Jutland – rasa konia domowego wywodząca się z Danii.

Koń jest krępy, ciężki, z krótkimi, mocnymi nogami o obfitych szczotkach, które hodowcy usiłują wyeliminować. Próbują też poprawić słabe stawy, za które rasa ta była w przeszłości krytykowana. Ma dość podobny pokrój do suffolk puncha, ale nieco mniej szlachetną głowę. Szyja jest gruba i muskularna, osadzona na dość stromych łopatkach, noszona wysoko. Klatka piersiowa bardzo szeroka i głęboka, kłoda owalna, a grzbiet krótki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co ciekawe, jeszcze w okolicach 1900 roku większość jutlandów miała umaszczenie kare lub gniade, tymczasem dziś kolory te są w mniejszości, natomiast dominuje maść kasztanowata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjutlãnt, AS: i ̯utlãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jutlandzki

 rzecz. Jutlandia ż., Jutlandczyk mos., Jutlandka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koń jutlandzki

Wiktionary


jutlandczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jutlandii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam z sąsiadami nic wspólnego. To sami muzułmanie i Jutlandczycy. „Powiedział Jutlandczycy?” – pomyślał Carl. Gość rzuca im takie prowokacje prosto w twarz?

 (1.1) Znajdując się najbliżej miejsca starcia okręty Jutlandczyków, chociaż w pełni obsadzone załogą, ostentacyjnie nie przyłączyły się do bitwy.

 (1.1) Flota duńska składała się z Zelandczyków, Szlezwiczan, Skanów i Jutlandczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutland mzw., Jutlandia ż.

 przym. jutlandzki

Wiktionary


jutlandia

półwysep w północnej Europie; Półwysep Jutlandzki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Centralną częścią obszaru nordyckiego była Jutlandia oraz wyspy duńskie, a najdalszą – południowa Skandynawia: skagerrackie wybrzeża Norwegii, Skania, Gotlandia oraz południowa część Svealandii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈtlãndʲja, AS: i ̯utlãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutlandczyk mos., jutland mzw.

 przym. jutlandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Półwysep Jutlandzki

Wiktionary


jutlandzki

przymiotnik od: Jutlandia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Jutlandią, dotyczący Jutlandii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Malownicze zielone lasy, wzgórza, wydmy i zamglone plażaaże sprawiły, że jutlandzki krajobraz stał się inspiracją dla wielu pokoleń artystów.

 (1.1) Personel nie rozumie ani zelandzkiego, ani jutlandzkiego. Nigdy więcej tam nie przyjdę i mogę tylko polecić, aby trzymać się z dala od tego miejsca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈtlãnt͡sʲci, AS: i ̯utlãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutlandczyk mos., Jutlandia ż., Jutowie lm m., jutland mzw.

 przym. jucki

Wiktionary


jutowie

Jutowie – lud germański (północnogermański lub zachodniogermański) osiadły pierwotnie w północnej i środkowej części Półwyspu Jutlandzkiego. W połowie V wieku, część Jutów zasiedliła południowo-wschodnią Anglię (Kent), reszta współtworzyła w późniejszych wiekach naród duński.

Wikipedia


jutowy

wykonany z juty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jutą, dotyczący juty

 (1.2) wykonany z juty (tkaniny)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juta ż.

Wiktionary


jutrać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) śrpol. odkładać zrobienie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., jutro n., pojutrze n., jutranie n., dojutrak m., dojutraszek m., dojutrowanie n.

 czas. dojutrować ndk.

 przym. jutrzejszy, dojutrzny, pojutrzejszy

 przysł. jutro, pojutrze, nazajutrz

Wiktionary


jutro

1. dzień następujący po dzisiejszym
2. przenośnie: przyszłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dzień następny w stosunku do obecnego

 (1.2) stpol. ranek

 (1.3) przen. bliska przyszłość

przysłówek czasu

 (2.1) następnego dnia po obecnym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jutro – jugosłowiański zespół muzyczny, powstały w 1972 roku
  • Jutro – tygodnik, organ Związku Weteranów Powstań Narodowych RP 1914–1919
  • Jutro – dramat muzyczny Tadeusza Bairda
  • Jutro – cykl powieści dla młodzieży, autorstwa australijskiego pisarza, Johna Marsdena
    • Jutro – powieść dla młodzieży, pierwszy tom cyklu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od jutra nie palę.

 (2.1) Jutro kupimy bilety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjutrɔ, AS: i ̯utro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., pojutrze n., jutranie n., dojutrak m., dojutraszek m., dojutrowanie n.

:: zdrobn. juterko n.

 czas. jutrać ndk., dojutrować ndk.

 przym. jutrzejszy, dojutrzny, pojutrzejszy

 przysł. pojutrze, nazajutrz, popojutrze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. zajutrze

Wiktionary


jutrosin

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej;

Wiktionary

Jutrosin (niem. "Gutterschin") – miasto w Polsce, w woj. wielkopolskim, w powiecie rawickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jutrosin.

Jutrosin uzyskał lokację miejską przed 1472 rokiem. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1927 roku w Jutrosinie gościł prezydent Rzeczypospolitej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈtrɔɕĩn, AS: i ̯utrośĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrosinianin mos., jutrosinianka ż.

 przym. jutrosiński

Wiktionary


jutrosinianin

mieszkaniec Jutrosina (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jutrosina

 (1.2) osoba pochodząca z Jutrosina, urodzona w Jutrosinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zbyszek jest rodowitym jutrosinianinem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutrosin mrz.

:: fż. jutrosinianka ż.

 przym. jutrosiński

Wiktionary


jutrosinianka

mieszkanka Jutrosina (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jutrosina

 (1.2) kobieta pochodząca z Jutrosina, urodzona w Jutrosinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Emilia jest jutrosinianką z urodzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutrosin mrz.

:: fm. jutrosinianin m.

 przym. jutrosiński

Wiktionary


jutrosiński

przymiotnik od: Jutrosin, gmina w województwie wielkopolskim


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Jutrosina, związany z Jutrosinem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pochowany został w krypcie jutrosińskiego kościoła parafialnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jutrosin mrz., jutrosinianin mos., jutrosinianka ż.

Wiktionary


jutrzejszy

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do jutra

 (1.2) odnoszący się do przyszłości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś przygotowywaliśmy się do jutrzejszego sprawdzianu z matematyki.

 (1.1) To jest Katia, a to Maurice. Jutrzejszy dzień będzie ich ostatnim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈṭʃɛjʃɨ, AS: i ̯uṭšei ̯šy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutro n.

 przysł. jutro

 czas. jutrać

Wiktionary


jutrzenka

1. gwiazda poranna widoczna przed wschodem słońca;
2. świt, zorza poranna, jasność poprzedzająca wschód słońca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poet. poranna jasność przed pojawieniem się słońca

 (1.2) książk. przen. zapowiedź nadchodzącej nowości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jutrzenka, dawniej Jutrznia (Wenus) – planeta Wenus widoczna nad horyzontem przed wschodem Słońca
  • jutrzenka, dawniej jutrznia – zorza poranna, określenie jaśniejącego nieba tuż przed wschodem Słońca
  • Jutrzenka – część wsi Żałe w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Brzuze
  • Jutrzenka – osada w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
  • Jutrzenka – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Borzytuchom
  • Jutrzenka – dziennik wydawany w Krakowie w 1848 roku
  • Jutrzenka – tygodnik wydawany w Warszawie w latach 1861–1863
  • Jutrzenka – pismo Polaków w Mołdawii
  • Jutrzenka – utwór Friedricha Nietzschego
  • Jutrzenka (Eos) – w mitologii greckiej bogini zorzy porannej, brzasku i świtu
  • Jutrzenka (Fosforos) – w mitologii greckiej bóg Gwiazdy Porannej (planety Wenus)
  • Jutrzenka (Aurora) – w mitologii rzymskiej bogini zorzy porannej, brzasku i świtu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rydwan słoneczny, poprzedzony jutrzenką, zaczynał wjeżdżać na niebo, wrony i gawrony witały go krakaniem, kiedy nasz szarak, zachowując wszelkie środki ostrożności, powracał do kotliny pod pniakiem sosnowym.

 (1.1) Z łona jutrzenki • jak rosę Cię zrodziłem.

 (1.1) Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki, a widząc, że nie może go pokonać, dotknął jego stawu biodrowego i wywichnął Jakubowi ten staw podczas zmagania się z nim.

 (1.2) Witaj, jutrzenko swobody.

 (1.2) Oto wschodziła jutrzenka mordu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈṭʃɛ̃nka, AS: i ̯uṭšẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutro n., Jutrzenka ż., Jutrznia ż., jutrzenkowość ż., jutrzenność ż., jutrzniowość ż.

 przym. jutrzenkowy, jutrzenny, jutrzniowy

 przysł. jutro

 czas. jutrać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świt, świtanie, brzask, pobrzask, jutrznia

Wiktionary


jutrzenkowy

przymiotnik od: jutrzenka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. ranny, poranny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzask jutrzenkowy zaczynał już rozświetlać nieboskłon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., Jutrzenka ż., Jutrznia ż.

 przym. jutrzenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jutrzenny

Wiktionary


jutrzenny

przymiotnik

 (1.1) daw. ranny, poranny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈṭʃɛ̃nːɨ, AS: i ̯uṭšẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., Jutrzenka ż., Jutrznia ż.

 przym. jutrzenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jutrzenkowy

Wiktionary


jutrznia

pora dnia w podziale mnichów zakonnych odpowiadająca godz.
2.30 w nocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. początek poranka, zanim wzejdzie słońce

 (1.2) książk. zjawisko zorzy na porannym niebie

 (1.3) przen. rozpoczynanie się czegoś

 (1.4) astr. planeta Wenus obserwowalna o poranku jako jasny obiekt na niebie

 (1.5) kośc. w kościołach prawosławnych nabożeństwo sprawowane o świcie, według starotestamentowej rachuby czasu (doba rozpoczyna się o zachodzie słońca)

Wiktionary

Jutrznia – ogólna nazwa nabożeństw w Kościołach chrześcijańskich, kanonicznie przypisanych do wczesnego poranka i sprawowanych około świtu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) …dawniej, gdy żydowskim muzykantom zdarzało się grywać w naszej wsi, wstawałem o jutrzni i przyglądałem się pilnie ich dochodzeniu do naszych opłotków.

 (1.2) Lekkie szmery w konarach drzew dały poznać, że niejeden skrzydlaty mieszkaniec, mający zwyczaj budzić się pod promieniem jutrzni, wyrwany został ze snu przez grzmot broni palnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutro n., jutrzenka ż., Jutrzenka ż., Jutrznia ż., dojutrek mos., dojutrkowość ż.

 czas. jutrać ndk.

 przym. jutrzenkowy, jutrzenny, jutrzniany

 przysł. jutro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świt; daw. zaranie

 (1.2) jutrzenka

 (1.3) zaranie

 (1.4) gwiazda zaranna, Gwiazda Poranna, Jutrzenka

Wiktionary


jutrzniowy

przymiotnik od: jutrznia


SJP.pl


jutta

mszarnik jutta - motyl dzienny z rodziny rusałkowatych


SJP.pl


jutuber

osoba publikująca filmiki na YouTubie; youtuber


SJP.pl


jutuberka

→ jutuber; youtuberka


SJP.pl


jutyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jutami, dotyczący Jutów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władca, który usunął z drogi króla Sussexu i zbrojnie opanował Wessex, który zdobywszy wyspę Wight bezwzględnie wymordował sporą część jutyjskiej ludności i zastąpił ją osadnikami z Wessexu (…)

 (1.1) Wystąpił potem Plong redaktor jednego dziennika i wezwał wszystkich zgromadzonych, aby pamiętni byli owego jutyjskiego rycerza, który w owym czasie, kiedy lennicy niemieccy naród i prawa jego deptali, (…) na czele jutyjskich rycerzy zdobywców niemieckich za granicę wypędził.

 (1.1) Prawdę mówiąc, plemięemiona germańskie na terytorium Brytanii zatracały swój pierwotny charakter – kondotierzy sascy czy jutyjscy wstępowali na służbę wybranego wodza, przy którym była sława zwycięzcy, bez różnicy czy był on Sasem, czy Anglem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jut mos.

Wiktionary


juwenalia

1. coroczne święto studenckie; żakinada;
2. w starożytnym Rzymie: igrzyska wprowadzone przez Nerona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stud. tradycyjne, coroczne igrzyska studenckie złożone z festynów, zawodów, koncertów i barwnych korowodów

 (1.2) hist. prywatne igrzyska w starożytnym Rzymie mające formę amatorskich widowisk teatralnych, wprowadzone przez cesarza Nerona

Wiktionary

Juwenalia – doroczne polskie święto studentów odbywające się w maju. Obchody trwają najczęściej kilka dni i obejmują parady, koncerty plenerowe, zawody sportowe, konkursy oraz symboliczne przekazanie kluczy do miasta studentom (ceremonia ta ma miejsce m.in. w Gdańsku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najlepiej z lubelskich juwenaliów wspominam koncerty Hey i Brainstorm.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. juwenaliowy, juwenilny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żakinada

Wiktionary


juwenaliowy

→ juwenalia


SJP.pl

Patrz:

juwenalia

juwenalis

poeta rzymski ok. 60-127


SJP.pl

Decimus Iunius Iuvenalis, Juwenalis z Akwinu (60–130) – rzymski poeta satyryczny.

Wikipedia


juwenalny

hormon juwenalny - hormon kierujący rozwojem larwalnym owadów; hormon juwenilny


SJP.pl


juwenilia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) utwory literackie bądź muzyczne powstałe w okresie dzieciństwa lub młodości twórcy;

Wiktionary

Nie mylić z: Juwenalia. Zobacz też: Juvenília.

Juwenilia, iuvenilia ( iuvenalis – młodzieńczy) – utwory literackie bądź muzyczne powstałe w okresie dzieciństwa lub młodości twórcy, często pozbawione samodzielnej wartości i traktowane później wyłącznie jako wstęp do jego twórczości właściwej.

Wikipedia


juwenilium

młodzieńcze dzieło autora


SJP.pl


juwenilny

1. związany z wiekiem młodzieńczym;
2. hormon juwenilny - hormon występujący w stadium larwalnym i warunkujący metamorfozę owada; hormon juwenalny;
3. wody juwenilne - wody z wnętrza Ziemi powstające przez wydzielanie się pary wodnej z roztworów magmowych lub przez dehydratację niektórych minerałów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z młodością, wiekem młodzieńczym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. juwenilium n., juwenalia nmos. lm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) juwenalny, młodzieńczy

Wiktionary


juwentyn

imię męskie


SJP.pl

Juwentyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od słowa oznaczającego "młody". Patronem tego imienia jest św. Juwentyn, wspominany razem ze św. Maksymem (IV wiek).

Wikipedia


juwentynowie

imię męskie


SJP.pl


juwentynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juwentyna lub z nim związany


SJP.pl


juz

aparat telegraficzny z klawiaturą, wynaleziony w 1855 r., prototyp dalekopisu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. aparat telegraficzny z klawiaturą wynaleziony w 1855, prawzór dalekopisu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) telegraf Hughesa

Wiktionary


juzing

[czytaj: juz-ing] w żeglarstwie: cienka linka roślinna zwinięta z dwu lub trzech sznurków, używana do związywania ze sobą lin, sporządzania opasek oraz do obwiązywania żagla na bomie lub gaflu; marlinka, omotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. cienka lecz mocna linka do robót bosmańskich

Wiktionary

Juzing – cienka ale mocna, czasami nasmołowana, linka, niegdyś najczęściej konopna a obecnie z tworzyw sztucznych, wykorzystywana do wielu różnych robót bosmańskich, służąca np. do szycia (naprawiania) żagli, do motowiązania (ochronnego obwijania lin stalowych, np. żeby nie obijały gołym metalem drewnianych części statku) itd.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) trójlinka

Wiktionary


juzista

dawniej: mężczyzna obsługujący juz (prototyp dalekopisu)


SJP.pl


juzistka

dawniej: kobieta obsługująca juz (prototyp dalekopisu)


SJP.pl


juzowy

→ juz


SJP.pl

Patrz:

juz

juści

partykuła wyrażająca wiarę w coś, pewność co do czegoś


SJP.pl

partykuła

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. a jakże

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. ajuści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ajuści, bano

Wiktionary


juśkiewicz

nazwisko


SJP.pl


już

1. wyraz o charakterze podkreślającym, wzmacniającym, uwydatniający granice czasowe;
2. wyraz uwydatniający mocne przeświadczenie, zniecierpliwienie, ponaglenie;
3. teraz, w tym momencie


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

 (1.2) …określająca granicę między przeszłością, a przyszłością

przysłówek czasu

 (2.1) w tej chwili, bez zwłowki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracuję już od dwóch lat i stać mnie już na samochód.

 (1.2) Nie uderzę cię już więcej, tylko nie odchodź!

 (2.1) Mamo, już idę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juʃ, AS: i ̯uš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński uż

 (2.1) natychmiastowo, teraz

Wiktionary


jużak

rasa psów owczarskich; owczarek południoworosyjski


SJP.pl


jużby

partykuła "już" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


jużci

dawniej:
1. wzmocnione "już";
2. słowo wzmacniające jakieś stwierdzenie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) (daw.) wzmocnione już

partykuła

 (2.1) (przest.) …potwierdzająca, że coś jest pewne, zgodne z rzeczywistością (nadająca ton przekonania)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jużci kiedyś bywałem u panienki z wizytami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jużcić, jużciż

Wiktionary


jużcić

dawniej: wzmocnione "jużci"; jużciż


SJP.pl


jużciż

dawniej: wzmocnione "jużci"; jużcić


SJP.pl


jużnosachalińsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, na wyspie Sachalin, stolica obwodu sachalińskiego;

Wiktionary

Jużnosachalińsk ( Южно-Сахалинск, trb. "Jużno-Sachalinsk", 豊原 "Toyohara") – miasto w Rosji, na wyspie Sachalin, stolica obwodu sachalińskiego. Leży nad rzeką Susuja. Miasto założone w 1882 roku przez Rosjan. Początkowo nazywało się Władimirowka ( Влади́мировка) od 1882 do 1905, a następnie Toyohara ( 豊原市) w okresie przynależności do Japonii w latach 1905–1946. Prawa miejskie uzyskało w 1915 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jużnosachaliński

Wiktionary


jużnosachaliński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jużnosachalińskiem, dotyczący Jużnosachalińska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jużnosachalińsk mrz.

Wiktionary


jużyna

dawniej: podwieczorek, posiłek między obiadem a kolacją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw., także. gw-pl|Zagórze,Iwonicz,Tarnów,Rogi (powiat krośnieński),Kęty,Nowy Targ,Żywiec. posiłek popołudniowy, podwieczorek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak zwana jużyna składała się z którejkolwiek z tych potraw albo stanowiła ją maślanka, mleko kwaśne z chlebem lub podpłomykiem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedwieczerza

Wiktionary


jużże

wzmocnione "już"


SJP.pl


jvc

JVC (Victor Company of Japan, Limited) – przedsiębiorstwo założone zostało w 1927 roku w Japonii, początkowo jako producent płyt i gramofonów. W ciągu swojej historii, technologia JVC wielokrotnie wytyczała i wciąż wytycza nowe kierunki w rozwoju światowej elektroniki. Istotnym przełomem był rok 1976, kiedy firma JVC wprowadziła na rynek domowy magnetowid, nagrywający na taśmie 1/2-cala VHS ("Video Home System").

Wikipedia


jw

skrót od: Jaśnie Wielmożny (Wielmożna)


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = jednostka wojskowa;

 (1.2) = Jaśnie Wielmożny, Jaśnie Wielmożna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasadniczą służbę wojskową odbyłem w JW4808 w Gołdapi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔd‿ˈvu, AS: i ̯od‿vu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) j.w.

Wiktionary


jw.

skrót od: jak wyżej (czytany jako całe wyrażenie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = jak wyżej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaɡ ˈvɨʒɛj, AS: i ̯ag vyžei ̯

Wiktionary


jwt.

skrót

 (1.1) = jak w temacie

Wiktionary


jyno

partykuła

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. tylko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To derechtór mówi i obci ksiynzo mówiom: puścić ciało, bo bedzie rozlanie krwi. Jyno jo stojołym za ksiyndzym z Makowa, zeby nie puścić, bo mankietniki strzelać do nos nie bedom. → To dyrektor i obcy księża mówią: wpuścić ciało (na cmentarz), bo dojdzie do rozlewu krwi. Tylko ja stanąłem po stronie księdza z Makowa, żeby nie wpuścić, bo przecież mariawici strzelać do nas nie będą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aby, jaby

Wiktionary


jyny

partykuła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tylko, jedynie

Wiktionary


józafat

imię męskie


SJP.pl


józafatowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Józafata lub z nim związany


SJP.pl


józeczek

zdrobnienie od: Józef (imię męskie); Józefek


SJP.pl


józef

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef – imię męskie
  • Józef z Nazaretu (św. Józef) – opiekun Jezusa
  • Józef – postać biblijna, patriarcha izraelski, syn Jakuba i Racheli
  • Józef – książę Brazylii
  • Święty Józef – ujednoznacznienie
  • Błogosławiony Józef – ujednoznacznienie
  • Józef – film biblijny z 1995 roku
  • Józef – polska woda mineralna
  • Józef (Bałabanow)
  • Józef (Bosakow)
  • Józef (Cortes y Olmos)
  • Józef (Czernow)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielkie znaczenie dla biblijnej opowieści o ludzie wybranym, jakie przypisuje się Jakubowi, wynika z faktu, że dwunastu jego synów (Ruben, Symeon, Lewi, Juda, Issachar, Zabulon, Józef, Beniamin, Dan, Neftali, Gad , Aser) dało początek tzw. dwunastu plemięemionom Izraela, po tym, jak sam Jakub zyskał to imię - Izrael, a jego potomkowie od tego czasu będą nazywać siebie Bnej Izrael, Izraelici, synowie Izraela.

 (1.1) Mój stryjeczny dziadek ma na imię Józef.

 (1.1) Józef Bem był wybitnym artylerzystą i teoretykiem wojskowości oraz generałem wojsk polskich, węgierskich i tureckich.

 (1.1) W Kościele katolickim na 19 marca przypada wspomnienie św. Józefa z Nazaretu, patrona ojców, rodzin, cieśli, drwali, robotników, rzemieślników i dobrej śmierci.

 (1.1) Józefowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 19 marca, a także 29 stycznia, 4, 14 i 28 lutego, 1 marca, 1 maja, 23 czerwca, 4 lipca, 25 sierpnia, 18 września oraz 14 listopada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuzɛf, AS: i ̯uzef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefowa ż., Józefówna ż., Józefostwo lm m., józefek mzw., józefinka ż., józefka ż., józefita mos., józefitka ż., józefinizm mrz., józefowskość ż., józefińskość ż., Józefów mrz., Józefowo n., Józefowiec mrz.

:: zdrobn. Józefek mos., Józek mos., Józiek mos., Józeczek mos., Józwa mos., Józio mos., Jóźko mos., Józuś mos., Józik mos., Ziutek mos.

::: gw. Górny Śląsk Zeflik mos.

:: fż. Józefina ż., Józefa ż.

 przym. Józefowy, Józefkowy, Józkowy, Jóźkowy, Józiowy, Józusiowy, Józikowy, józefski, józefowski, józefiński

 przysł. józefowsko, józefińsko

 zob. Józefa, Józefina.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Józefek, Józek, Józiek, Józeczek, Józwa, Józio, Jóźko, Józuś, Józik, Ziutek; gw. Górny Śląsk Zefel, zdrobn. gw. Górny Śląsk Zeflik

Wiktionary


józefa

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Józef

Wiktionary

Józefa – żeński odpowiednik imienia Józef (podobnie jak Józefina).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojciech i Józefa zawarli małżeństwo dnia 3. czerwca 1838 r. w parafii Brwinów pod Warszawą, gdzie mieszkali rodzice panny młodej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈzɛfa, AS: i ̯uzefa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefina ż.

:: zdrobn. Józia, Ziuta ż.

 przym. Józinowy, Józefowy, józefowski

Wiktionary


józefacki

nazwisko


SJP.pl


józefczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arkadiusz Józefczak
  • Stanisław Józefczak

Wikipedia


józefczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Józefczyk (1816–1878) – polski pedagog, spiskowiec
  • Czesław Józefczyk – polski wojskowy
  • Ewa Józefczyk – polska aktorka teatralna i filmowa
  • Henryk Józefczyk – poeta, prozaik, publicysta, pedagog
  • Jerzy Józefczyk – polski inżynier elektronik
  • Józef Józefczyk – polski aktor
  • Michał Józefczyk (1946–2016) – polski duchowny katolicki, prałat
  • Mieczysław Józefczyk (1928–2019) – polski ksiądz katolicki, wieloletni proboszcz parafii św. Mikołaja w Elblągu, doktor teologii w zakresie socjologii religii, historyk, uczestnik powstania warszawski...

Wikipedia


józefek

zdrobnienie od: Józef (imię męskie); Józeczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józefkowi podchodzi ta zupka z marchewki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef m., Józek m., Józuś m., Józinek m., Józefowa ż., Józefów m.

:: fż. Józia ż.

 przym. Józefowy, Józinowy, Józkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Józio, reg. śl. Zefek

Wiktionary


józefiak

nazwisko


SJP.pl


józefici

członek zgromadzenia zakonnego oblatów św. Józefa


SJP.pl

Józefici, Zgromadzenie Oblatów św. Józefa – zgromadzenie zakonne założone przez św. Józefa Marello 14 marca 1874 roku, a zatwierdzone w 1909 roku przez papieża Piusa X.

Wikipedia


józeficz

nazwisko


SJP.pl


józefina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józefina – imię żeńskie
  • Józefina – cesarzowa francuska
  • Józefina – popularne określenie kodeksu karnego cesarza Józefa II z 1787 roku
  • Józefina – album muzyczny Józefa Skrzeka
  • Józefina (1807-1876) – królowa-małżonka Szwecji i Norwegii
  • Józefina (2011-) – księżniczka duńska, hrabina Monpezat
  • Józefina – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Szczerców
  • Józefina – część wsi Kolonia Chorzew w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Kiełczygłów
  • Józefina – przysiółek wsi Będków w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Rząśnia
  • Józefina – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Gorzkowice
  • Józefina – część wsi Krępa w woj., w pow. radomszczańskim, w gminie Lgota Wielka
  • Józefina – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Osjaków

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babcia ma na imię Józefina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuzɛˈfʲĩna, AS: i ̯uzefʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż.

 przym. Józefowy

Wiktionary


józefininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Józefiny lub z nią związany


SJP.pl


józefinizm

polityka dworu austriackiego w XVIII wieku, polegająca na dążeniu do utworzenia kościoła narodowego, niezależnego do papiestwa, przejęciu przez państwo majątku i funkcji Kościoła katolickiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. polityka dworu austriackiego w XVIII wieku, dążenie do utworzenia kościoła narodowego;

Wiktionary

Józefinizm – nazwa systemu polityczno-religijnego wprowadzonego w monarchii habsburskiej przez cesarzową Marię Teresę, a następnie kontynuowanego przez jej syna Józefa II, polegającego na tworzeniu kościoła państwowego oraz podporządkowaniu całokształtu życia religijnego państwu. Powstał pod wpływem absolutyzmu, febronianizmu i gallikanizmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Józefinizm zapoczątkowała cesarzowa Maria Teresa.

 (1.1) W dobie józefinizmu zagarnięto klasztor panien benedyktynek w Jarosławiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefowa ż., Józefów mrz., Józefowo n., Józef mos.

 przym. józefiński, józefowski; przest. gwara. Józefowy

Wiktionary


józefinka

odmiana gruszy


SJP.pl

Józefinka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin. Wieś jest siedzibą sołectwa "Józefinka" w którego skład wchodzi również miejscowość Knieja.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 154 mieszkańców. Jest dwunastą co do wielkości miejscowością gminy Barcin.

Wikipedia


józefiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Józefy lub z nią związany


SJP.pl


józefita

członek zgromadzenia zakonnego oblatów św. Józefa


SJP.pl


józefitka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa


SJP.pl


józefitki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa


SJP.pl

Józefitki (siostry od świętego Józefa) – potoczna nazwa katolickich żeńskich zakonów i zgromadzeń zakonnych, które za patrona obrały świętego Józefa z Nazaretu. Aktualnie jest na świecie 54 zgromadzeń (w Polsce są dwa zgromadzenia: józefitki i józefitki z Cluny).

Wikipedia


józefiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z panowaniem Józefa II Habsburga;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. józefinizm mrz., józefinista mos., Józef mos.

Wiktionary


józefolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teol. teolog prowadzący badania nad życiem, duchowością i kultem Józefa z Nazaretu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kongres przyjechali józefolodzy z Włoch i Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. józefologia ż.

 przym. józefologiczny

Wiktionary


józefologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. badania teologiczne nad życiem, duchowością i kultem Józefa z Nazaretu;

Wiktionary

Józefologia, dawniej teologia Józefowa lub teologia św. Józefa – teologiczna refleksja o Józefie z Nazaretu, jego funkcji w historii zbawienia, podstawach jego kultu w Kościele, niekiedy uważana za odrębną dyscyplinę teologiczną wchodzącą w skład teologii dogmatycznej, rozwijana od XIX w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trwają zabiegi o uznanie józefologii za odrębną dyscyplinę teologiczną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. józefolog mos.

 przym. józefologiczny

Wiktionary


józefologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) teol. związany z józefologią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Kaliszu odbędzie się kongres józefologiczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. józefolog mos., józefologia ż.

Wiktionary


józefostwo

Józef z małżonką; Józefowie


SJP.pl


józefowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Józefa

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: Józefów

 (2.2) D. lp. od: Józefowo

forma przymiotnika.

 (3.1) ż. lp. od: Józefowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi otworzyły się i do pokoju drobnym kroczkiem wbiegła Józefowa, bosa, w długiej, nakrochmalonej koszuli.

 (2.1-2) Jadę dziś do Józefowa.

 (3.1) Sąsiadował z Józefową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjuzɛˈfɔva, AS: i ̯uzefova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Józef.

Wiktionary


józefowczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Józefowca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józefowczanom nie przypadła do gustu decyzja magistratu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefowiec mrz.

:: fż. józefowczanka ż.

 przym. józefowski

Wiktionary


józefowczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Józefowca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józefowczanki nigdy nie oddały meczu walkowerem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefowiec mrz.

:: fm. józefowczanin mos.

 przym. józefowski

Wiktionary


józefowianin

mieszkaniec Józefowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Józefowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pogoda spłatała józefowianom psikusa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefów mrz.

:: fż. józefowianka ż.

 przym. józefowski

Wiktionary


józefowianka

mieszkanka Józefowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Józefowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władze zaproponowały józefowiankom bezpłatne badania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefów mrz.

:: fm. józefowianin mos.

 przym. józefowski

Wiktionary


józefowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józefowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
  • Józefowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Szamocin

Wikipedia


józefowicz

nazwisko


SJP.pl

Józefowicz – polskie nazwisko, w Polsce nosi je około czterech tysięcy osób.

Wikipedia


józefowie

imię męskie


SJP.pl


józefowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. toponim, nazwa części kilku miast i wsi w Polsce

Wiktionary

Jó

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ludmiła mieszka od dziecka na Józefowcu.

 (1.1) Do Józefowca dojedzie pan ulicą Józefowską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józefa ż., józefowczanin mos., józefowczanka ż.

 przym. józefowski, Józefowy

Wiktionary


józefowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józefowo – część wsi Wójtówka w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo
  • Józefowo – wieś w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
  • Józefowo – wieś w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
  • Józefowo – wieś w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Józefowo – wieś w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Józefowo – część wsi Niewieścin w pow. świeckim, w gminie Pruszcz
  • Józefowo – wieś w pow. toruńskim, w gminie Lubicz
  • Józefowo – część wsi Osiek nad Wisłą w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
  • Józefowo – wieś w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
  • Józefowo – dawna kolonia w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
  • Józefowo – osada w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
  • Józefowo – wieś w pow. włocławskim, w gminie Włocławek

Wikipedia


józefowski

przymiotnik od: Józefów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Józefowa, związany z Józefowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poetę witano na józefowskim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefowiec mrz., józefowczanka ż., józefowczanin mos., józefinizm mrz., Józef mos., Józefa ż., Józefów mrz., józefowianin mos., józefowianka ż.

 przym. Józefowy

Wiktionary


józefowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Józefa lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Józefa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józefowy syn też był cieślą.

 (1.1) Pole Józefowe leży odłogiem od jego śmierci.

 (1.1) Maryja została Józefową oblubienicą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefowiec mrz., Józef mos., Józek mos., Józefek mos., Józio mos., Józuś mos., Józefa ż., Józefka ż., Józefina ż., Józefinka ż., Józia ż., Józka ż., Józefowa ż., Józefów mrz., Józefowo n., józefinizm mrz., Ziutek mos., Zeflik mos., Zefek mos.

 przym. Józkowy, Józiowy, Józinowy, józefowski

Wiktionary


józefów

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. Józefów nad Wisłą - miasto w Polsce;
3. dzielnica Pragi;
4. wieś na Ukrainie;
5. wieś na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim;

 (1.2) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim;

 (1.3) geogr. adm. dzielnica stolicy Czech – Pragi;

 (1.4) geogr. toponim, nazwa ponad pięćdziesięciu miejscowości i części miast w Polsce;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lm. od: Józef

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józefów – miasto i gmina w woj. mazowieckim, w pow. otwockim
  • Józefów – miasto w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Józefów
  • Józefów – wieś w pow. chełmskim, w gm. Dubienka
  • Józefów – kolonia w pow. krasnostawskim, w gm. Gorzków
  • Józefów – wieś w pow. krasnostawskim, w gm. Krasnystaw
  • Józefów – wieś w pow. łukowskim, w gm. Stanin
  • Józefów – kolonia w pow. radzyńskim, w gm. Radzyń Podlaski
  • Józefów – kolonia w pow. świdnickim, w gm. Mełgiew
  • Józefów – wieś w pow. świdnickim, w gm. Piaski
  • Józefów – wieś w pow. włodawskim, w gm. Wola Uhruska
  • Józefów – wieś w pow. bełchatowskim, w gm. Bełchatów
  • Józefów – wieś w pow. bełchatowskim, w gm. Drużbice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Historycznie Józefów leży na Mazowszu, w ziemi warszawskiej.

 (1.2) Podczas wojny Niemcy dokonali zagłady żydowskiej społeczności Józefowa.

 (1.3) W praskim Józefowie znajduje się najstarszy ocalały cmentarz żydowski w Europie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈzɛfuf, AS: i ̯uzefuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., józefowianin mos., józefowianka ż., Józia ż., Józio mos., józefinizm mrz., Józefek mos.

 przym. józefowski, Józinowy, Józefowy

Wiktionary


józek

zdrobnienie od: Józef (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spróbuj opchnąć ten samowar Józkowi, on lubi takie starocie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuzɛk, AS: i ̯uzek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef m., Józka ż., Józia ż., Józio mos., Józefek mos.

 przym. Józinowy, Józefowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Józio, reg. śl. Zeflik

Wiktionary


józia

zdrobnienie od: Józefina, Józefa (imiona żeńskie); Ziutka, Ziuta, Józka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma żeńskiego imienia Józefa

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od Józio

Wiktionary

Józia (niem. "Józia - Die Tochter der Delegierten") – polski telewizyjny film obyczajowy z 1977 roku w reżyserii Wojciecha Fiwka, powstały w koprodukcji z Niemiecką Republiką Demokratyczną.

Scenariusz filmu powstał na podstawie opowiadania Anny Seghers pt. "Córka delegatki". Produkcja była realizowana w Łodzi, na terenie zespołu fabryk Księży Młyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babcia Józia była sodalistką, a dziadek Franek tercjarzem.

 (2.1) Pracę tę dostałam z polecenia mojej nowej koleżanki Franki od niejakiego pana Józia, który przyjechał tu po wojnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józefa ż., Józka ż., Józef m., Józek m., Józuś m., Józinek m., Józefów m., Józefowa ż., Józio m., Józefek mos.

 przym. Józinowy, Józefowy, Józkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ziuta

Wiktionary


józik

zdrobnienie od: Józef (imię męskie); Józio, Józiek, Józuś, Ziuk, Ziutek


SJP.pl


józinowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) od Józia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsunęli Józinowy barszcz i posnęli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józia ż., Józefa ż., Józka ż., Józef m., Józek m., Józuś m., Józefów m., Józefowa ż., Józio mos., Józefek mos.

 przym. Józefowy, Józkowy

Wiktionary


józio

zdrobnienie od: Józef (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem Józio i kiedyś będę astronautą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos., Józek mos., Józuś mos., Józinek mos., Józefowa ż., Józefów m., Józefek mos.

:: fż. Józia ż.

 przym. Józefowy, Józinowy, Józkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Józek, Józuś, Ziutek, Józinek

Wiktionary


józiowie

Józio z małżonką


SJP.pl


józka

zdrobnienie od: Józefina, Józefa (imiona żeńskie); Ziutka, Ziuta, Józia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od Józefa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na święta pojedziemy do ciotki Józki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuska, AS: i ̯uska

Wiktionary

Powiązane:

 fm. Józek

 rzecz. Józia ż., Józef mos.

 przym. Józinowy, Józefowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Józia

Wiktionary


józkowie

zdrobnienie od: Józef (imię męskie)


SJP.pl


józkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Józka lub z nim związany


SJP.pl


józuś

zdrobnienie od: Józef (imię męskie); Józio, Józik, Józiek, Ziutek, Ziuk


SJP.pl


józwa

postać fikcyjna z powieści "Potop" Henryka Sienkiewicza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Józef

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzwoniłaś do dziadka Józwy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Józef mos.

Wiktionary


józwik

nazwisko


SJP.pl


jóźwiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Jóźwiak (ur. 1970) – piłkarz, występujący na pozycji pomocnika
  • Bogna Jóźwiak (ur. 1983) – polska szablistka
  • Czesław Jóźwiak (1919–1942) – polski męczennik chrześcijański
  • Franciszek Jóźwiak, pseudonim Witold, (1895-1966) – działacz komunistyczny
  • Henryk Jóźwiak (zm. 1946) – żołnierz AK i ROAK
  • Henryk Jóźwiak (1946–2008) – muzyk, gitarzysta, wieloletni wykładowca
  • Janina Jóźwiak (ur. 1948) – polska ekonomistka, profesor nauk ekonomicznych, rektor
  • Jarosław Jóźwiak (ur. 1983) – polski urzędnik samorządowy, wiceprezydent Warszawy
  • Jerzy Jóźwiak (ur. 1937) – polski polityk, parlamentarzysta i minister
  • Jerzy Jóźwiak (ur. 1939) – polski piłkarz, napastnik, ligowy piłkarz Polonii Bytom
  • Kamil Jóźwiak (ur. 1998) – polski piłkarz (pomocnik) występujący w amerykańskim klubie Charlotte FC oraz w reprezentacji Polski
  • Krzysztof Jóźwiak (ur. 1971) – polski naukowiec specjalizujący się w chemii leków, profesor nauk farmaceutycznych

Wikipedia


jóźwicki

nazwisko


SJP.pl


jóźwik

nazwisko


SJP.pl


jünnan

[czytaj: junan] prowincja w Chinach; Yunnan


SJP.pl


ją

forma zaimka.

 (1.1) B. lp. od: ona

Wiktionary


jąderko

1. zdrobnienie od: jądro;
2. twór wewnątrz jądra komórkowego, w którym zachodzi intensywna synteza RNA; nukleolus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: jądro

 (1.2) małe jądro

 (1.3) biol. element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA;

Wiktionary

Jąderko – ultraelement jądra komórkowego odpowiedzialny za syntezę RNA, głównie rRNA. Jakościowo stanowi zagęszczenie chromatyny. W trakcie podziału komórkowego jąderko zanika. Można to uzasadnić zablokowaniem transkrypcji genów kodujących rRNA, ponieważ wtedy chromosomy ulegają kondensacji. Ponownie odtwarzane jest (za pomocą organizatorów jąderkotwórczych NOR) po zakończeniu segregacji chromosomów w telofazie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jądro n., jądrowiec m.

 przym. jądrowy, jąderkowy

 przysł. jądrowo

Wiktionary


jąderkowy

przymiotnik od: jąderko


SJP.pl


jądro

1. najważniejsza część czegoś;
2. męski gruczoł rozrodczy;
3. przestarzale: pestka;
4. centralna, wewnętrzna część ciała niebieskiego;
5. jądro komórkowe: część komórki roślinnej lub zwierzęcej;
6. jądro atomowe: centralna część atomu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) centralna część, środek czegoś (również w przenośni)

 (1.2) anat. zool. med. męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;

 (1.3) fiz. centralna część atomu;

 (1.4) biol. jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;

 (1.5) geol. wewnętrzna część planetaanet i innych ciał niebieskich;

 (1.6) inform. główna część systemu operacyjnego;

 (1.7) mat. dla dowolnej struktury algebraicznej homomorficzny przeciwobraz elementu neutralnego;

 (1.8) mat. funkcja dwóch zmiennych, która występuje pod znakiem całki we wzorze określającym operator;

 (1.9) anat. zool. med. dająca wydzielić się część ośrodkowego układu nerwowego, będąca skupiskiem ciał komórek nerwowych o podobnej budowie;

 (1.10) daw. bot. ziarno znajdujące się w łupinie lub pestce owocu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jądro galaktyki
  • jądro gwiazdy
  • jądro planety
    • jądro Ziemi
  • jądro atomowe
    • jądro odrzutu
    • jądro złożone
  • jądro komórkowe
  • jądro nerwu
  • jądro – gonada męska
  • Jądro – przeciwobraz wektora zerowego względem danego przekształcenia liniowego
  • Jądro (teoria kategorii)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jajniki i jądra to ludzkie gonady.

 (1.3) Gdyby atom był tak wielki jak jedna katedra, jądro byłoby małe jak mucha.

 (1.5) Jądro Ziemi jest zwartą kulą rozpalonego żelaza i niklu.

 (1.6) Wirusy jądra zarażają najpierw w komputerze pewne programy, które system operacyjny ładuje podczas startu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔ̃ndrɔ, AS: i ̯õndro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jąderko n., najądrze n., jądrówka ż., jądrowce nmos., jądrowe nmos., jądrowiec m., mikrojądro n.

 przym. jądrowy, jąderkowy, mędzyjądrowy

 przysł. jądrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. jajo, kula

Wiktionary


jądrowce

fizyk albo chemik jądrowy


SJP.pl


jądrowe

przymiotnik od: jądro (w znaczeniach:
1. ziarno, np. wytłoki jądrowe;
2. składnik komórki roślinnej, np. otoczka jądrowa;
3. część atomu, np. fizyka jądrowa)


SJP.pl


jądrowiec

fizyk albo chemik jądrowy


SJP.pl


jądrowy

przymiotnik od: jądro (w znaczeniach:
1. ziarno, np. wytłoki jądrowe;
2. składnik komórki roślinnej, np. otoczka jądrowa;
3. część atomu, np. fizyka jądrowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. dotyczący jądra komórkowego

 (1.2) fiz. dotyczący jądra atomowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Fizyka jądrowa, a wraz z nią inne dyscypliny z psychoanalizą włącznie, wniosły do nauki nowy ideał prawdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃nˈdrɔvɨ, AS: i ̯õndrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jąderko n., jądro

 przysł. jądrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nuklearny

Wiktionary


jądrowód

więzadło płciowo‐pachwinowe


SJP.pl

Jądrowód ( gubernaculum testis, gubernaculum) – struktura anatomiczna występująca w życiu wewnątrzmacicznym, szczątkowa u ludzi dorosłych. Jest to pasmo łącznotkankowe, zawierające mięśniówkę gładką i włókna sprężyste łączące odcinek dolny jądra z okolicą pachwinową.

Wikipedia


jądrzak

mikroskopijny grzyb z klasy workowców; otoczniak


SJP.pl

Ją

Wikipedia


jądrzasty

mający właściwości jądra; zawierający jądro


SJP.pl


jądrzyn

rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny złotośliwowatych


SJP.pl


jądrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bomba jądrowa

 (1.2) pot. elektrownia jądrowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jądro n.

Wiktionary


jąkający

1. mówić coś niezrozumiale; bąkać;
2. jąkać się: mieć wadę wymowy polegającą na przerywaniu lub powtarzaniu głosek; zacinać się


SJP.pl

Patrz:

jąkać

jąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mówienie niewyraźnie, niepłynnie

Wiktionary

Jąkanie ("alalia syllabaris") – zaburzenie mowy charakteryzujące się częstymi powtórzeniami lub przedłużeniami dźwięków, sylab lub słów albo częstymi zawahaniami lub pauzami zakłócającymi rytmiczny przepływ mowy. Jąkanie powinno być klasyfikowane jako zaburzenie tylko wtedy, gdy jego nasilenie jest na tyle duże, że zakłóca płynność mowy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jąkała mos.

 czas. jąkać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bąkanie

Wiktionary


jąkaty

rzadko: taki, który się jąka; jąkający się


SJP.pl


jąkać

1. mówić coś niezrozumiale; bąkać;
2. jąkać się: mieć wadę wymowy polegającą na przerywaniu lub powtarzaniu głosek; zacinać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) rzad. mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały

czasownik zwrotny niedokonany jąkać się

 (2.1) mówić przerywanymi sylabami, powtarzanymi głoskami, z powodu zdenerwowania lub wady wymowy

 (2.2) mieć wadę wymowy, polegającą na mówieniu przerywanymi sylabami czy powtarzanymi głoskami

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Wystąpienie ujawnia szokującą prawdę - potomek królewskiej rodziny jąka się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jąkała mos. ż., jąkanie n., zająknięcie n.

 czas. zająknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dukać, jąkać się, zacinać się

Wiktionary


jąkała

(r. męski) potocznie o mężczyźnie, który się jąka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś, kto się jąka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pot. kobieta, która się jąka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃ŋˈkawa, AS: i ̯õŋkau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jąkanie

 przym. jąkający się

 czas. jąkać, jąkać się

Wiktionary


jąkliwiej

stopień wyższy od przysłówka: jąkliwie


SJP.pl


jąkliwy

skłonny do jąkania się, zacinający się w mowie; jąkający się, zająkliwy


SJP.pl


jątrew

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. żona brata; Gloger.

 (1.2) daw. siostra męża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do połowy XVII wieku nazywano bratową jątrwią.

 (1.1) Żona brata zwała się jątrew lub jątrewka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɔ̃ntrɛf, AS: i ̯õntref

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jątrewka ż., jętry ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. bratowa; daw. zdrobn. jątrewka; stpol. jętry

Wiktionary


jątrewka

jątrewka pospolita - gatunek stonki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. żona brata męża

 (1.2) stpol. bratowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃nˈtrɛfka, AS: i ̯õntrefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jątrew ż., jętry ż.

Wiktionary


jątrznica

dawniej: kaszanka, kiszka nadziewana kaszą zmieszaną z krwią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kaszanka, kiszka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̃nˈṭʃʲɲit͡sa, AS: i ̯õnṭšʹńica

Wiktionary


jątrzyciel

osoba z premedytacją wywołująca wzburzenie, agresję i konflikty wśród innych ludzi


SJP.pl


jątrzyć

rozogniać, rozdrapywać rany (dosłownie i w przenośni)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozjątrzyć)

 (1.1) med. powodować lub nasilać ropienie rany

 (1.2) psych. społ. podsycać spór lub negatywne emocje; zaostrzać sytuację

czasownik zwrotny niedokonany jątrzyć się (dk. rozjątrzyć się)

 (2.1) med. ulegać ropieniu

 (2.2) przybierać gwałtowniejszą formę

 (2.3) psych. okazywać rozdrażnienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jątrzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaogniać

 (1.2) buntować, rozdrażniać, zaogniać

 (2.1) ropieć, zaogniać się

 (2.2) zaostrzać się, zaogniać się, eskalować, nasilać się

 (2.3) irytować się, denerwować się

Wiktionary


jąć

1. zacząć, począć;
2. chwycić; wziąć;
3. jąć się:
a) zabrać się, wziąć się do czegoś
b) chwycić się czegoś


SJP.pl

czasownik quasiprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) przest. lub książk. zacząć

 (1.2) przest. wziąć, chwycić

czasownik zwrotny dokonany jąć się (ndk. brak)

 (2.1) przest. zacząć coś robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jął po niebie harce zwodzić.

 (1.2) Niemiec, Moskal nie osiędzie, / gdy jąwszy pałasza, / hasłem wszystkich zgoda będzie / i ojczyzna nasza.

 (2.1) Umilkł nagle i jął się pilnie wsłuchiwać w oddech przyjaciela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: i ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeniec mos., jęcie n., ujęcie n., wzięcie n., ujmowanie n., wyjęcie n., wyjmowanie n., zdjęcie n., zdejmowanie n.

 czas. wziąć dk., ując dk., ujmować ndk., wyjąć {{dk}, wyjmować ndk., zdjąć dk., zdejmować ndk., pojąć dk., pojmować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zacząć

Wiktionary


jąż

zaimek względny

 (1.1) stpol. którą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słysz modlitwę, jąż nosimy,
Oddać raczy, jegoż prosimy.

Wiktionary


jęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: i ̯ė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jąć

Wiktionary


jęciec

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. śrpol. jeniec, więzień

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛt͡s, AS: i ̯ė̃ńćec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. jeniec; śrpol. braniec, niewolnik, poimaniec, więzień

Wiktionary


jęctwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. śrpol. niewola, więzienie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃nt͡stfɔ, AS: i ̯ẽnctfo

Wiktionary


jęczeć

1. wydawać przeciągłe dźwięki, stękać;
2. narzekać, ubolewać, skarżyć się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. jęknąć)

 (1.1) o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

 (1.2) przen. o instrumentach muzycznych, wietrze, maszynach itp.: dźwięczeć przykro, żałośnie; wydawać jęk

 (1.3) wyrażać żal, narzekać, ubolewać, uskarżać się na coś

 (1.4) o człowieku: wydawać przeciągły dźwięk wyrażający rozkosz seksualną

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) płaczliwie domagać się czegoś

 (2.2) cierpieć z powodu prześladowań, ucisku itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pola wiła się z bólu, jęczała i zanosiła się głośnym płaczem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęk mrz., jękliwość ż., jęczenie n., jęknięcie n., najęczenie n., odjęknięcie n., pojęczenie n., pojękiwanie n., przejęczenie n., rozjęczenie n., wyjęczenie n., wyjękiwanie n., wyjęknięcie n., zajęczenie n.

 czas. jęknąć dk., najęczeć dk., odjęknąć dk., pojęczeć dk., pojękiwać ndk., przejęczeć dk., rozjęczeć dk., wyjęczeć dk., wyjękiwać ndk., wyjęknąć dk., zajęczeć dk.

 przym. jęczący, jękliwy

 przysł. jęcząco, jękliwie

Wiktionary


jęczmianka

słoma z wymłóconego jęczmienia; jęczmionka


SJP.pl


jęczmienisko

ściernisko jęczmienne


SJP.pl


jęczmienny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący jęczmienia (Hordeum L.)

 (1.2) wykonany z ziarna jęczmienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za przysmak uchodziły słodkie placekacki jęczmienne, podobnie jak każde słodkie ciasto przyprawiane miodem, który był jedynym środkiem słodzącym.

 (1.2) Opiekująca się świątynią staruszka podaje bogu do kąpieli wodę, a na pożywienie placekacki jęczmienne, zagniecione na miodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃n͇t͡ʃˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: i ̯ẽṇčmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęczmień mrz.

Wiktionary


jęczmień

ropne zapalenie powieki; jęczmyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roln. nazwa systematyczna|Hordeum|L.|ref=tak., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;

 (1.2) spoż. ziarno z nasion jęczmienia (1.1)

 (1.3) pot. grudka na powiece, powstała wskutek infekcji;

Wiktionary

Jęczmień ("Hordeum" L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. Obejmuje ok. 36–40 gatunków traw jednorocznych i trwałych. Około 20 z nich to diploidy, pozostałe to powstałe z nich poliploidy. Zasięg rodzaju obejmuje rozległe obszary półkuli północnej i niewielkie południowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃n͇t͡ʃmʲjɛ̇̃ɲ, AS: i ̯ẽṇčmʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęczmyk m., jęczmienisko n., jęczmieniowe nmos.

 przym. jęczmienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) jęczmyk

Wiktionary


jęczmionka

słoma z wymłóconego jęczmienia; jęczmianka


SJP.pl


jęczmyk

ropne zapalenie powieki; jęczmień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. przest. jęczmień (choroba oka)

 (1.2) daw. jęczmień (zboże)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie trzyj oka, bo znów jęczmyk ci się zrobi.

 (1.2) Bo nie maszci zboża inszego pożyteczniejszego, jedno żyto, pszenica, jęczmyk miły a owies.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃n͇t͡ʃmɨk, AS: i ̯ẽṇčmyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęczmień m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gradówka

Wiktionary


jęcznik

wieś w Polsce


SJP.pl

Jęcznik ( Davidshof) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno.

Leży przy DK53 prowadzącej ze Szczytna do Pasymia, w miejscu, w którym droga najbardziej zbliża się do jeziora Sasek Wielki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


jęczydupa

potocznie: osoba, która ciągle narzeka, marudzi


SJP.pl


jęczący

podobny do jęku; płaczliwy, jękliwy


SJP.pl


jędra

nazwisko


SJP.pl


jędrak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ryszard Jędrak – polski inżynier architekt
  • Stanisław Jędrak – polski nauczyciel, żołnierz podziemia
  • Teresa Jędrak – polska lekkoatletka

Wikipedia


jędras

nazwisko


SJP.pl

Jędras (709 m) – jeden z wierzchołków na Pogórzu Spiskim. Znajduje się w grzbiecie, który od Frankowskiej Góry (858 m) odchodzi w północnym kierunku do doliny Dunajca. Grzbiet ten oddziela dolinę Kacwinianki od doliny Starowińskiego Potoku i kolejno z południa na północ znajdują się w nim: Serwoniec (787 m), Majowa Góra (741 m), Jędras i Polana Sosny (630 m).

Wikipedia


jędrasiak

nazwisko


SJP.pl


jędrasik

nazwisko


SJP.pl


jędraszczyk

nazwisko


SJP.pl


jędraszek

nazwisko


SJP.pl


jędraszewski

nazwisko


SJP.pl


jędrek

zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Andrzej

 (1.2) zdrobn. Jędrzej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daj Jędrkowi wody, niech pije.

 (1.2) Mój pradziad, Jakub, przywiózł z Polski syna Jędrka. Tego samego roku powiedział do niego: – Idź, Jędruś, do Kosińskich, tam jest Kaśka, może ona się z tobą ożeni. A jak się ożeni, to ci dam dwadzieścia pięć hektarów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Andrzej mos., Jędrzej mos.

 przym. Andrzejowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Andrek, Andruś, Jędrzejek, Andrzejek, Jędruś

Wiktionary


jędrkowie

zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie)


SJP.pl


jędrkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jędrka lub z nim związany


SJP.pl


jędrniej

stopień wyższy od przysłówka: jędrnie


SJP.pl


jędrniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jędrny


SJP.pl


jędrność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jędrne

 (1.2) cecha sposobu wypowiadania się, charakteryzująca się dosadnością i obrazowością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃ndrnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯ẽndrność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jędrny

 przysł. jędrnie

 czas. ujędrnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prężność, sprężystość, elastyczność

 (1.2) dobitność, dosadność, esencjonalność, obrazowość, pikantność, rubaszność, soczystość, wyrazistość

Wiktionary


jędrny

1. ścisły, twardy, sprężysty; także: krzepki, zdrowy;
2. o sposobie wypowiadania się: dosadny, obrazowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) twardy i sprężysty

 (1.2) rubaszny, dosadny, obrazowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała bardzo jędrną skórę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃ndrnɨ, AS: i ̯ẽndrny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jędrność ż.

 czas. jędrnieć, zjędrnieć, ujędrnić

Wiktionary


jędrosz

nazwisko


SJP.pl


jędrusiak

nazwisko


SJP.pl


jędrusik

nazwisko


SJP.pl


jędrusiowie

zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie)


SJP.pl


jędrusiński

nazwisko


SJP.pl


jędruszczak

nazwisko


SJP.pl


jędruś

zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Andrzej, Jędrzej

 (1.2) hist. członek oddziału partyzanckiego pod dowództwem Władysława Jasińskiego ps. „Jędruś” (1.1);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój pradziad, Jakub, przywiózł z Polski syna Jędrka. Tego samego roku powiedział do niego: – Idź, Jędruś, do Kosińskich, tam jest Kaśka, może ona się z tobą ożeni. A jak się ożeni, to ci dam dwadzieścia pięć hektarów.

 (1.2) U "Jędrusiów" "Malutki" nosił stena, dziewięciomilimetrowy pistolet maszynowy z angielskich zrzutów, i małego oficerskiego walthera (7,65 mm).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Jędrusia

 przym. Andrzejowy

Wiktionary


jędrych

nazwisko


SJP.pl


jędrychowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędrychowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Frombork
  • Jędrychowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Kisielice
  • Jędrychowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
  • Jędrychowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Grunwald
  • Jędrychowo – gromada
  • Jędrychowo – dawna gmina

Wikipedia


jędrychowski

nazwisko


SJP.pl


jędrychówko

Jędrychówko – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Morąg.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Miejscowość leży w historycznym regionie Prus Górnych.

W roku 1973 jako osada Jędrychówko należało do powiatu morąskiego, gmina i poczta Morąg.

Wikipedia


jędryczka

nazwisko


SJP.pl


jędryka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędryka – polskie nazwisko; na początku lat 90 XX wieku ogółem w Polsce mieszkało około 1400 osób o tym nazwisku.
    • Joanna Jędryka (właśc. Stanisława Jędryka, ur. 1940) – polska aktorka filmowa i teatralna
    • Stanisław Jędryka (1933-2019) – polski reżyser i scenarzysta filmowy.
    • Waldemar Jędryka (ur. 1950) – polski polityk, przedsiębiorca, Poseł na Sejm RP

Wikipedia


jędrys

nazwisko


SJP.pl


jędrysiak

nazwisko


SJP.pl


jędrysik

nazwisko


SJP.pl


jędrzej

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jędrzej – imię męskie pochodzenia greckiego, wariant imienia Andrzej, którego pierwsze poświadczenie pochodzi z 1390 roku. Świadomość pochodzenia Jędrzeja od Andrzeja utrzymała się i Jędrek, zwłaszcza w niektórych regionach, funkcjonuje jako spieszczenie imienia Andrzej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jędrzej i jestem przewodnikiem tatrzańskim z Zakopanego.

 (1.1) Jędrzej Śniadecki, polski chemik i lekarz, jest nazywany „ojcem chemii polskiej”.

 (1.1) Jędrzej Marusarz-Jarząbek zmarł 1 października 1961 r. w Zakopanem i został pochowany na Starym Cmentarzu w Zakopanem. „Jędrzeja Marusarza imię nigdy nie zaginie” (…)

 (1.1) Jędrzejowie imieniny obchodzą 6 stycznia, a także 19 stycznia, 12 i 27 kwietnia, 13 i 16 maja, 12 i 21 lipca, 10 i 30 listopada oraz 10 grudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃nḍʒɛj, AS: i ̯ẽnḍžei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jędrzejowa ż., Jędrzejówna ż., Jędrzejostwo lm m., Jędrzejów mrz., jędrzejowianin mos., jędrzejowianka ż., Jędrzejówka ż., Jędrzejki nmos., Jędrzejnik mrz., jędrzejowskość ż., jędrzejewiczowskość ż.

:: zdrobn. Jędrzejek mos., Jędrek mos., Jędruś mos., Jędrunio mos.

 przym. Jędrzejowy, Jędrkowy, Jędrusiowy, jędrzejowski, Jędrzejewiczowski, jędrzejewiczowski

 przysł. jędrzejewiczowsko

 zob. Andrzej, Ondrasz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Andrzej; rzad. war. Ondrasz; zdrobn. Jędrzejek, Jędrek, Jędruś, Jędrunio

Wiktionary


jędrzejak

nazwisko


SJP.pl


jędrzejczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mirosław Jędrzejczak (ur. 25 grudnia 1937) – działacz państwowy i ekonomista, wiceminister
  • Otylia Jędrzejczak (ur. 13 grudnia 1983) – polska pływaczka, mistrzyni olimpijska
  • Szymon Jędrzejczak (ur. 2 października 1986 – zm. 1 października 2005) – polski pływak, członek Kadry Narodowej Juniorów. Brat pływaczki Otylii Jędrzejczak
  • Tadeusz Jędrzejczak (ur. 4 listopada 1955) – polityk polski, działacz samorządowy, prezydent Gorzowa Wielkopolskiego
  • Tomasz Jędrzejczak (ur. 1981) – polski polityk
  • Wiesław Wiktor Jędrzejczak – (ur. 1947) polski lekarz i naukowiec
  • Zdzisław Jędrzejczak (1926–1991) – prokurator, wiceminister sprawiedliwości
  • Jędrzejczyk

Wikipedia


jędrzejczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędrzejczyk – potok, dopływ Dunajca
  • Anna Jędrzejczyk (1946–2011) – polska poetka i pedagog
  • Antoni Jędrzejczyk (1905–1942) – polski działacz komunistyczny i związkowy
  • Artur Jędrzejczyk (ur. 1987) – polski piłkarz
  • Augustyn Jędrzejczyk (1865–1952) – polski duchowny rzymskokatolicki, paulin
  • Barbara Jędrzejczyk (ur. 1986) – polska działaczka społeczna i aktywistka miejska
  • Dobiesław Jędrzejczyk (1942–2021) – polski geograf
  • Franciszek Jędrzejczyk (1871–1938) – polski malarz
  • Joanna Jędrzejczyk (ur. 1987) – polska zawodniczka mieszanych sztuk walki
  • Józef Jędrzejczyk (ur. 1932) – polski polityk i prawnik, prezydent Krosna
  • Michał Jędrzejczyk (ur. 1986) – polski prawnik i urzędnik
  • Olgierd Jędrzejczyk (1930–2010) – polski dziennikarz

Wikipedia


jędrzejek

1. zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie); Jędrek;
2. nazwisko


SJP.pl

Jędrzejek – dzielnica Kobyłki, w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim. Leży w centralnej części Kobyłki. Do 1957 samodzielna miejscowość.

Osada powstała w czasach parcelacji kobyłeckiego majątku ziemskiego, kiedy to właściciele nadawali poszczególnym terenom imiona swoich dzieci (Antolek, Jędrzejek, Piotrówek, Stefanówka).

Wikipedia


jędrzejewicz

nazwisko


SJP.pl


jędrzejewiczowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jędrzejewicza lub z nim związany


SJP.pl


jędrzejewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędrzejewo – część miasta Płock
  • Jędrzejewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Lniano
  • Jędrzejewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Sochocin
  • Jędrzejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
  • Jędrzejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
  • Jędrzejewo – gromada
  • Jędrzejewo – dawna gmina

Wikipedia


jędrzejewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dominik Jędrzejewski – katolicki duchowny
  • Eugeniusz Jędrzejewski – polski działacz państwowy i kombatant, wicewojewoda radomski
  • Marcin Jędrzejewski – polski instruktor harcerstwa
  • Marcin Jędrzejewski – polski aktor
  • Marcin Jędrzejewski – polski żużlowiec
  • Michał Jędrzejewski – polski scenograf teatralny i telewizyjny, malarz, grafik oraz pedagog
  • Tadeusz Jędrzejewski – polski architekt
  • Tadeusz Jędrzejewski – polski powstaniec warszawski, działacz społeczny, dziennikarz
  • Tadeusz Jędrzejewski – polski działacz społeczny
  • Władysław Jędrzejewski – generał
  • Zbigniew Jędrzejewski – polski prawnik

Wikipedia


jędrzejko

nazwisko


SJP.pl


jędrzejostwo

Jędrzej z małżonką; Jędrzejowie


SJP.pl


jędrzejowianin

mieszkaniec Jędrzejowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jędrzejowa

 (1.2) osoba pochodząca z Jędrzejowa, urodzona w Jędrzejowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Warto dodać, że jak się okazało, zespół ma związki z Jędrzejowem. Występ grupy zapowiedział jędrzejowianin – jak sam stwierdził – z dziada pradziada, Kazimierz Nowiński, który również śpiewał w tym zespole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jędrzejów m.

:: fż. jędrzejowianka ż.

 przym. jędrzejowski

Wiktionary


jędrzejowianka

mieszkanka Jędrzejowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jędrzejowa

 (1.2) kobieta pochodząca z Jędrzejowa, urodzona w Jędrzejowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jędrzejów m.

:: fm. jędrzejowianin m.

 przym. jędrzejowski

Wiktionary


jędrzejowie

imię męskie


SJP.pl


jędrzejowski

przymiotnik od: Jędrzejów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Jędrzejowa, związany z Jędrzejowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po archiopactwie jędrzejowskim oprowadzał nas jeden z zakonników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jędrzejowianin mos., jędrzejowianka ż., Jędrzejów mrz., Jędrzej mos.

Wiktionary


jędrzejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jędrzeja lub z nim związany


SJP.pl


jędrzejów

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. część Łodzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lm. od: Jędrzej

Wiktionary

Ję

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Historia archiopactwa cystersów w Jędrzejowie sięga XII wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃nˈḍʒɛjuf, AS: i ̯ẽnḍžei ̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jędrzej mos., jędrzejowianin m., jędrzejowianka ż.

 przym. jędrzejowski

Wiktionary


jędrzych

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. Henryk

Wiktionary


jędrzychostwo

Jędrzych z małżonką; Jędrzychowie


SJP.pl


jędrzychowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędrzychowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
  • Jędrzychowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec
  • Jędrzychowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel
  • Jędrzychowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Szlichtyngowa
  • Jędrzychowice – stacja kolejowa w Jędrzychowicach, w województwie dolnośląskim

Wikipedia


jędrzychowie

imię męskie


SJP.pl


jędrzychowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jędrzycha lub z nim związany


SJP.pl


jędza

1. złośliwa, dokuczliwa kobieta
2. w bajkach postać symbolizująca zło; wiedźma, baba-jaga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. brzydka, zgarbiona starucha z bajki, będąca uosobieniem złych mocy

 (1.2) pejor. kłótliwa, złośliwa kobieta

Wiktionary

Jędza, jęza, jęga, zła baba, jędza baba, jędzyna – demon starosłowiański, pierwotnie zła bogini, wyobrażająca chorobę i gniew, po chrystianizacji zdegradowana do miana gniewliwej, wychudzonej czarownicy, o charakterze strzygi, porywająca i pożerająca dzieci.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jędzowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarownica, wiedźma, baba jaga, baba jędza, baba-jędza

 (1.2) złośnica

Wiktionary


jędzowaty

mający usposobienie i charakter jędzy, złośliwy, kłótliwy


SJP.pl


jęk

jęki;
1. żałosny głos wydawany pod wpływem cierpienia;
2. żałosny, przeciągły dźwięk wytwarzany przez np. syreny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia

 (1.2) żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pola bitwy dobiegały odgłosy walki: okrzyki rycerzy, szczęk broni i jęki rannych.

 (1.2) Czasem zdawało się, że w powietrzu słychać było przeciągły jęk organów, płynący z kaplicy klasztornéj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ̃ŋk, AS: i ̯ẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęczenie n., jęknięcie n., pojękiwanie n.

 czas. jęczeć ndk., jęknąć dk., pojękiwać ndk.

 przym. jękliwy, jęczący

 przysł. jękliwie, jęcząco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jęczenie

Wiktionary


jęki

jęki;
1. żałosny głos wydawany pod wpływem cierpienia;
2. żałosny, przeciągły dźwięk wytwarzany przez np. syreny


SJP.pl


jękliwiej

stopień wyższy od przysłówka: jękliwie


SJP.pl


jękliwy

przypominający jęk


SJP.pl


jęknąć

1. wydać krótki dźwięk pod wpływem bólu, wysiłku; stęknąć
2. wypowiedzieć jakieś krótkie słowo wyrażające przykrą emocję, rezygnując z dłuższej wypowiedzi


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. jęczeć)

 (1.1) dokonany od|jęczeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Kiedy ja nie potrafię dać w łapę – jęknąłem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęk mrz., jękliwość ż., jęczenie n., jęknięcie n., najęczenie n., odjęknięcie n., pojęczenie n., pojękiwanie n., przejęczenie n., rozjęczenie n., wyjęczenie n., wyjękiwanie n., wyjęknięcie n., zajęczenie n.

 czas. jęczeć ndk., najęczeć dk., odjęknąć dk., pojęczeć dk., pojękiwać ndk., przejęczeć dk., rozjęczeć dk., wyjęczeć dk., wyjękiwać ndk., wyjęknąć dk., zajęczeć dk.

 przym. jęczący, jękliwy

 przysł. jęcząco, jękliwie

Wiktionary


jęta

1. belka, na której opierają się krokwie dachu; jętka;
2. żerdź w stodole do suszenia lub składania zboża; jętka


SJP.pl


jętka

1. owad żyjący nad wodą; efemeryda
2. belka, na której opierają się krokwie dachu; jęta
3. żerdź w stodole do suszenia lub składania zboża; jęta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. wodny owad żyjący bardzo krótko;

 (1.2) bud. w konstrukcji dachu: element poziomy łączący krokwie;

Wiktionary

Jętka (dawniej również: "ambałek, bant, bont, pas") – pozioma belka w górnej części wiązara jętkowego podpierająca krokwie, stanowi dodatkowy element usztywniający wiązary, jest elementem ściskanym. Dzieli krokwie na dwa odcinki w proporcji 2: 1, jej długość nie powinna przekraczać 3,5 m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃ntka, AS: i ̯ẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przym. jętkowy

Wiktionary


jętki

1. owad żyjący nad wodą; efemeryda
2. belka, na której opierają się krokwie dachu; jęta
3. żerdź w stodole do suszenia lub składania zboża; jęta


SJP.pl

Jętki (łac. "Ephemeroptera" z gr. "ephēmeros" ‘jednodniowy’ i "pterón" ‘pióro; skrzydło’); pot. jacica – rząd owadów uskrzydlonych, o przeobrażeniu niezupełnym, długość ciała 3–40 mm, na ogół związanych ze środowiskiem wodnym. Okres życia larw może trwać nawet do kilku lat, postacie dorosłe żyją bardzo krótko, czasem jeden dzień (stąd: "jętka jednodniówka"). Niekiedy obserwowane są masowe wyloty jętek.

Wikipedia


jętkowy

przymiotnik od: jętka


SJP.pl


jętkówka

jętkówka karpacka - gatunek jętki


SJP.pl


jętry

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. bratowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jątrewka ż., jątrew ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratowa, stpol. jątrew, jątrewka

Wiktionary


jęz.

skrót od: język, językowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = eduk. błąd językowy

Wiktionary


jęzatka

południowoamerykański rodzaj storczyka; odontoglossum


SJP.pl


jęzor

1. duży język;
2. jęzor lodowcowy - wydłużona, dolna część lodowca górskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrub. od: język

 (1.2) geogr. wydłużona, dolna część lodowca, gdzie przeważa proces ablacji

 (1.3) geogr. niewielki, wąski występ czoła lodowca lub lądolodu, wystający poza linię brzegową na jeziorze lub oceanie

Wiktionary

Jęzor – południowa dzielnica Sosnowca. Graniczy od południowego wschodu z Jaworznem (do którego do 1953 roku należał), od północy z Niwką a od zachodu z Modrzejowem i Mysłowicami. Linia podziału z Niwką i Modrzejowem przebiega wzdłuż rzeki Biała Przemsza, a granicę z Mysłowicami tworzy rzeka Przemsza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Honorata przyleciala do mnie przed obiadem z takim jęzorem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m., języczek m., językowiec m., języcznik m., języczka ż., języczkowate n.

:: zdrobn. jęzorek m.

 przym. językowy, języczkowaty

 temsłow. -języczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ozór

 (1.2) jęzor lodowcowy, język lodowcowy

 (1.3) jęzor lodowcowy, język lodowcowy

Wiktionary


jęzorek

języczek, ozorek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: jęzor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robiąc zdjęcie Burkowi, uwieczniliśmy też jego różowy jęzorek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m., jęzor m.

Wiktionary


języczek

zdrobnienie od: język


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zdrobn. od: język

 (1.2) anat. u ssaków: wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego;

 (1.3) bot. błoniasty twór występujący u niektórych roślin;

 (1.4) ent. element narządów gębowych owadów

 (1.5) icht. gatunek ryby, nazwa systematyczna|Achirus achirus|ref=tak.

 (1.6) icht. gatunek ryby, nazwa systematyczna|Cynoglossus senegalensis.

 (1.7) mykol. nazwa systematyczna|Arrhenia|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny gąskowatych

 (1.8) icht. zob. języczek słodkowodny.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • języczek (łac. ligula) – błoniasty twór występujący u niektórych roślin
  • języczek (łac. glossa, ligula) – element narządów gębowych owadów
  • języczek (łac. uvula) – wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego
  • języczek (łac. Arrhenia) – rodzaj grzybów
  • 2 gatunki ryb:
    • Achirus achirus – języczek
    • Cynoglossus senegalensis – języczek
  • języczek – inna nazwa stroika przelotowego – elementu dźwiękotwórczego w instrumentach muzycznych z grupy idiofonów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie pokazuj języczka!

 (1.2) Języczek jest niezbędny do mowy.

 (1.3) Języczek posiadają np. liczne gatunki roślin z rodziny ciborowatych (turzycowatych) i wiechlinowatych (trawy).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m., jęzor mrz., przejęzyczenie n.

 przym. językowy, języczkowy, języczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) języczek liściowy

Wiktionary


języczka

rodzaj bylin z rodziny astrowatych


SJP.pl

Języczka ("Ligularia") – rodzaj bylin z rodziny astrowatych. Należy do niego ok. 150 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Europę Środkową i Wschodnią oraz rozległe obszary Azji (bez jej południowych krańców). Centrum zróżnicowania stanowią Chiny, gdzie rosną 123 gatunki, w tym 89 endemitów. W Europie rosną dwa gatunki, z czego jeden rośnie jako rodzimy także w Polsce – języczka syberyjska "L. sibirica". Rośliny te zasiedlają zwykle wilgotne lasy, często rosną nad strumieniami.

Wikipedia


języczkokwiatowe

podrodzina roślin z rodziny astrowatych; Lactucoideae


SJP.pl


języczkokwiatowy

o cechach języczkokwiatowych (podrodzina roślin)


SJP.pl


języczkowaty

przypominający kształtem języczek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający języczek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. języczek, języczkowate, jęzor, język

 przym. języczkowy, językowy

Wiktionary


języczkowy

przymiotnik od: języczek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kształt języczka

 (1.2) związany z języczkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. języczek m.

 przym. języczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uwularny

Wiktionary


języcznik

1. rodzaj paproci z rodziny zanokcicowatych; skolopendrium, stonogowiec;
2. rodzaj nietoperza z rodziny rudawkowatych


SJP.pl

Ję

Wikipedia


języcznikowate

rodzina paprotników


SJP.pl


języczny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) daw. niepowściągliwy w języku, złośliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m.

 temsłow. -języczny

Wiktionary


język

1. część ciała ułatwiająca rozdrabnianie pokarmu i formowanie kęsów
2. system znaków obejmujący gramatykę i słownictwo, służący porozumiewaniu się
3. coś o wąskim kształcie przypominające narząd mowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;

 (1.2) jęz. zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;

 (1.3) inform. zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;

 (1.4) część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; także. konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie

 (1.5) obuw. część buta osłaniająca stopę pod sznurówką

 (1.6) mat. log. zbiór symboli, przy użyciu których można tworzyć wyrażenia matematyczne (np. wzory, formuły logiczne) ściśle określonych reguł składniowych;

 (1.7) kult. dowolny system umownych symboli służących do komunikacji (pojęcie znacznie szersze niż (1.2))

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. wojsk. jeniec złapany dla uzyskania informacji o wrogu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • język (mowa)
    • języki świata
    • typy języków, formy języków
      • język artystyczny
      • język fleksyjny
      • język literacki
      • język martwy
      • język mówiony
      • język naturalny
      • język ogólny
      • język pisany
      • język potoczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krowy mają długie języki.

 (1.2) Warto znać języki obce.

 (1.3) Asembler to rodzaj języka komputerowego.

 (1.4) Ten wasz techniczny język jest zupełnie niezrozumiały!

 (1.5) Urwał mi się język u buta.

 (1.6) Wyrażenia języka L to termy oraz formuły tego języka.

 (2.1) Do zachodu słońca pracował szczerze, wysyłał podjazdy, ekspedyował listy, sam objeżdżał straże, sam przesłuchiwał schwytanych języków (…)

 (2.1) Przyprowadzono także języka, który został złapany podczas nocnej bitwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃w̃zɨk, AS: i ̯ẽũ̯zyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językowiec m., języcznik m., języczka ż., języczkowate n.

:: zdrobn. języczek m.

:: zgrub. jęzor m.

 przym. językowy, języczkowaty, języczny

 temsłow. -języczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ozór, jęzor

 (1.2) pot. mowa, gadka; gw. Górny Śląsk godka

 (1.3) kod, język programowania

 (1.4) lekt, odmiana językowa, gwara, język specjalistyczny, terminologia, żargon

 (1.7) parajęzyk

Wiktionary


językotwórczy

taki, który tworzy język


SJP.pl


językowaty

przypominający kształtem język


SJP.pl


językowiec

znawca języka, badacz języka; językoznawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. badacz języka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • językowiec – rodzaj nietoperzy z rodziny liścionosowatych
  • językowiec – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jęzor mrz., język mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) językoznawca

Wiktionary


językowy

przymiotnik od: język


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. związany z językiem

 (1.2) anat. związany z językiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sierpniu zapiszę się na kurs językowy.

 (1.2) Nalot językowy jest pożywką dla bakterii wywołujących zapalenie dziąseł i choroby przyzębia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: i ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. język m., jęzor mrz., językowiec m., języczek m., przejęzyczenie n.

 przym. języczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lingwistyczny

Wiktionary


językozn.

skrót od: językoznawstwo


SJP.pl


językoznawca

specjalista w zakresie nauki o językach; lingwista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jęz. specjalista w zakresie językoznawstwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznaft͡sa, AS: i ̯ẽũ̯zykoznafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językoznawstwo n.

 przym. językoznawczy

 przysł. językoznawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lingwista, rzad. językowiec

Wiktionary


językoznawczo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób odnoszący się do językoznawstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językoznawca mos., językoznawstwo n.

 przym. językoznawczy

Wiktionary


językoznawczość

żartobliwie: cecha tego, co jest związane z językoznawstwem


SJP.pl


językoznawczy

związany z nauką o językach; lingwistyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący językoznawstwa, nauki o języku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Metody językoznawcze mogą wiele pomóc w ocenie potencjalnej zrozumiałości przekazu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznaft͡ʃɨ, AS: i ̯ẽũ̯zykoznafčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językoznawstwo n., językoznawca m.

 przysł. językoznawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lingwistyczny

Wiktionary


językoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o językach; lingwistka


SJP.pl


językoznawstwo

nauka o językach; lingwistyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. nauka o języku;

Wiktionary

Językoznawstwo, inaczej lingwistyka (od lingua „język”) – nauka badająca język pod kątem jego jednostek, struktury, funkcji i rozwoju. Język jako złożone, wieloaspektowe zjawisko społeczne można badać z różnych perspektyw i przy użyciu różnych podejść metodycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

 (1.1) Językoznawstwo teoretyczne próbuje budować modele służące opisywaniu poszczególnych języków oraz teorie dotyczące uniwersalnych aspektów języka.

 (1.1) Zbigniew Herbert mówił ponoć, że gdy chce się zdrowo pośmiać, sięga po pracę Stalina o językoznawstwie i nigdy nie doznaje zawodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ, AS: i ̯ẽũ̯zykoznafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. językoznawca m.

 przym. językoznawczy

 przysł. językoznawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. lingwistyka.

Wiktionary


jōmon

[czytaj: dziomon]
1. ceramika japońska, uważana za najstarszą na świecie;
2. neolityczna kultura japońska


SJP.pl

Jōmon (jap. 縄文時代 Jōmon jidai; słowo "jōmon" oznacza „ornament sznurowy”) – okres w chronologii Japonii odpowiadający neolitowi. Nazwa pochodzi od motywu umieszczanego na naczyniach ceramicznych. Często jest dzielony na pięć podokresów dla środkowej Japonii oraz na trzy okresy dla Kiusiu i Hokkaido. Kultura tego okresu była stopniowo wypierana ku północy i wschodowi. Za czas trwania okresu Jōmon uważa się lata od 12 000 p.n.e. do 300 p.n.e. (niektóre źródła podają rok 250 p.n.e.).

Wikipedia


k

litera alfabetu łacińskiego i polskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. czternasta litera polskiego alfabetu

przyimek

 (2.1) przest. lub gwara. do, ku

symbol

 (3.1) kolej. kusy (=krótki) (w oznaczeniach lokomotyw)

Wiktionary

K k

K (minuskuła: k) ("ka") – jedenasta litera alfabetu łacińskiego i czternasta litera alfabetu polskiego. W języku polskim oznacza spółgłoskę zwartą miękkopodniebienną bezdźwięczną. Pochodzi od litery alfabetu fenickiego kaph, za pośrednictwem litery alfabetu greckiego kappa i alfabetu etruskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Oto Pan Bóg przyjdzie. Z rzeszą Świętych k nam przybędzie.

 (3.1) Tkt48

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka, AS: ka

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|K.}}

źródła.

== k (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|k.

znaczenia.

litera

 (1.1) ka, minuskuła siódmej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: K

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|K.}}

źródła.

== k (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|k.

znaczenia.

litera

 (1.1) ka, minuskuła siódmej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: K

Wiktionary


k'sobie

gwarowo: ku sobie


SJP.pl


k'temu

gwarowo: ku temu


SJP.pl


k+m+b

skrótowiec

 (1.1) rel. = Kasper (lub Kacper) + Melchior + Baltazar (imiona Trzech Króli)

 (1.2) rel. = łac. Christus Mansionem Benedicat → Niech Chrystus błogosławi temu domowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) K+M+B 2011

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ɛ̃m‿ˈbɛ, AS: ka‿ẽm‿be

Wiktionary


k-ce

skrót

 (1.1) = geogr. Katowice

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɔˈvʲit͡sɛ, AS: katovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowice nmos.

Wiktionary


k-kształtny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery K

Wiktionary


k-pop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. południowokoreańska odmiana muzyki popularnej inspirowanej stylem zachodnim;

Wiktionary

K-

Wikipedia


k-ów

skrót

 (1.1) = geogr. Kraków

Wiktionary


k.

w administracji: koło, w pobliżu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = koło (obok, blisko czegoś)

 (1.2) = praw. kodeks

 (1.3) = karta

 (1.4) = sport. karny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Dąbrówce k. Wejherowa znajduje się schronisko dla bezdomnych zwierząt.

Wiktionary


k.c.

kodeks cywilny; kc


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks cywilny;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈt͡sɛ, AS: ka‿ce

Wiktionary


k.d.

skrót od: kodeks drogowy; kd


SJP.pl


k.h.

[czytaj: ka-ha] skrót od: kodeks handlowy; kh (skrót czytany także jako całe wyrażenie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks handlowy;

Wiktionary


k.k.

[czytaj: ka-ka] skrót od: kodeks karny; kk, K.k. (skrót czytany także jako całe wyrażenie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks karny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈka, AS: ka‿ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kk

Wiktionary


k.k.s.

skrót

 (1.1) = praw. kodeks karny skarbowy;

Wiktionary


k.k.w.

skrót od: kodeks karny wykonawczy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks karny wykonawczy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ka‿ˈvu, AS: ka‿ka‿vu

Wiktionary


k.m.

skrót

 (1.1) = praw. kodeks morski;

Wiktionary


k.o.

1. skrót od: knock-out (nokaut);
2. skrót od: kulturalno-oświatowy


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = kopię otrzymują / otrzymuje

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. aa, inform. DW

Wiktionary


k.p.

[czytaj: ka-pe] skrót od: kodeks pracy (skrót czytany także jako całe wyrażenie); kp


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks pracy;

Wiktionary


k.p.a.

[czytaj: ka-pe-a] skrót od: kodeks postępowania administracyjnego


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks postępowania administracyjnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈa, AS: ka‿pe‿a

Wiktionary


k.p.c.

[czytaj: ka-pe-ce] skrót od: kodeks postępowania cywilnego (skrót czytany także jako całe wyrażenie); kpc


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks postępowania cywilnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈt͡sɛ, AS: ka‿pe‿ce

Wiktionary


k.p.k.

[czytaj: ka-pe-ka] skrót od: kodeks postępowania karnego (skrót czytany także jako całe wyrażenie); kpk


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks postępowania karnego;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈka, AS: ka‿pe‿ka

Wiktionary


k.p.s.w.

skrót

 (1.1) = praw. kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia;

Wiktionary


k.r.

[czytaj: ka-er] skrót od: kodeks rodzinny (skrót czytany także jako całe, odmienne wyrażenie); kr


SJP.pl


k.r.o.

[czytaj: ka-er-o] skrót od: kodeks rodzinny i opiekuńczy; k.r. i o.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks rodzinny i opiekuńczy;

Wiktionary


k.s.h.

skrót

 (1.1) = praw. kodeks spółek handlowych;

Wiktionary


k.w.

skrót

 (1.1) = praw. kodeks wykroczeń;

Wiktionary


k.z.

skrót od: kodeks zobowiązań


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. kodeks zobowiązań;

Wiktionary


k2

najwyższy szczyt Karakorum; Czogori


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. najwyższy szczyt Karakorum, drugi co do wysokości szczyt Ziemi;

 (1.2) geogr. szczyt w masywie Kaunergrat w Alpach Ötztalskich;

Wiktionary

K2, Czogori (chiń. upr. 乔戈里峰; chiń. trad. 喬戈里峰; pinyin "Qiáogēlǐ Fēng"; 8611 m n.p.m.) – ośmiotysięcznik, najwyższy szczyt Karakorum, drugi co do wysokości szczyt Ziemi. Znajduje się na granicy Chin i Pakistanu. Do 16 stycznia 2021 roku pozostawał ostatnim niezdobytym zimą ośmiotysięcznikiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszą kobietą, która zdobyła K2, była Wanda Rutkiewicz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Czogori

Wiktionary


ka

nazwa litery K


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa litery k / K

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • KA – Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego
  • Ka (faraon) – władca Egiptu z dynastii 0
  • Ka’a – władca Egiptu z I dynastii
  • Ka (dusza)
  • ka – mezopotamska miara objętości
  • Ka – znak japońskich sylabariuszy hiragana i katakana
  • Ka – pasmo promieniowania mikrofalowego o zakresie częstotliwości 26 – 40 GHz
  • Ford Ka
  • kA – kiloamper
  • Ka (1972-2024) – amerykański raper
  • Ka-8
  • Ka-22

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ka, AS: ka

Wiktionary


kaa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaa (Ka’a, Ka) – władca starożytnego Egiptu z I dynastii
  • Kaa – postać z Księgi dżungli Kiplinga

Wikipedia


kaaba

miejsce kultu muzułmanów - ogromny relikwiarz z Czarnym Kamieniem (największą świętością islamu), znajdujący się na dziedzińcu świętego Meczetu w Mekce; Kaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rel. świątynia w Mekce, najważniejsze miejsce kultu w islamie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Arabia przedmuzułmańska była politeistyczna, a w Kaabie i wokół niej czczono liczne podobizny pogańskich bożków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Al-Kaaba, Al-Kaba

Wiktionary


kab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. hebrajska jednostka masy;

Wiktionary

Kab – starożytna hebrajska jednostka masy. Według słowniczka w Biblii Tysiąclecia wynosiła ok. 2,5 kg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oblężenie bowiem było tak srogie, że za głowę osła dawano osiemdziesiąt sykli srebra, a za ćwierć kaba dzikiej cebuli — pięć sykli srebra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kap, AS: kap

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) kabo

źródła.

== kab (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

 (1.1) przylądek

 (1.2) kab

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pochodne.

 (1.1) rzecz. kabo, Kabo-Verdo, Kaboverdo

 (1.2) rzecz. kabo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) kabo

źródła.

== kab (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

 (1.1) przylądek

 (1.2) kab

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kaba

miejsce kultu muzułmanów - ogromny relikwiarz z Czarnym Kamieniem (największą świętością islamu), znajdujący się na dziedzińcu świętego Meczetu w Mekce; Kaaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaba – miasto na Węgrzech, w komitacie Hajdú-Bihar, w powiecie Püspökladány
  • Kaba – stacja kolejowa w Kaba, w komitacie Hajdú-Bihar, na Węgrzech
  • „Kaba” – nazwa noszona przez japońskie okręty

Wikipedia


kabacik

zdrobnienie od: kabat (rodzaj surduta)


SJP.pl


kabaciński

nazwisko


SJP.pl


kabacki

przymiotnik od: Kabaty


SJP.pl


kabaczek

roślina z rodziny dyniowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach;

 (1.2) spoż. jarzyna z owoców kabaczka (1.1)

Wiktionary

Kabaczek, cukinia ("Cucurbita pepo" convar. "giromontiina" Greb.) – odmiana dyni zwyczajnej.

[] [] W Polsce roślina jest uprawiana i znana pod obiema nazwami. Ponieważ uprawiane formy mogą różnić się znacznie, więc zależnie od nazwy, traktowane są nawet jako odrębne gatunki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istnieje kilka odmian kabaczków różniących się dość znacznie między sobą zarówno kształtem, jak wyglądem i smakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbat͡ʃɛk, AS: kabaček

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukinia

 (1.2) cukinia

Wiktionary


kabaczkowy

→ kabaczek


SJP.pl

Patrz:

kabaczek

kabak

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. lokal, w którym za opłatą można coś zjeść lub napić się alkoholu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kabak – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie lepelskim, w (Kamień)
  • Kabak – do 1964 nazwa wsi Zaobal w obwodzie witebskim, w rejonie szumilińskim, w (Miszniewicze)
  • (, , ) – wieś w obwodzie issykkulskim, w rejonie Dżeti-Ögüz, w ajmaku wiejskim (aułowym) Dżeti-Ögüz
  • Kabak, Kabakowo (, , ) – wieś w Baszkortostanie w rejonie karmaskalińskim, centrum administracyjne sielsowietu Kabakowo
  • Kabak, Kabakowo – stacja kolejowa w Baszkortostanie w rejonie karmaskalińskim w pobliżu miejscowości Kabakowo
  • Bajczorałany-Kabak – dawna nazwa Teberdy; miasta w Karaczajo-Czerkiesji, w okręgu miejskim Karaczajewsk (Karaczajewsk)
  • – miejscowość turystyczna (osada, wieś) w prowincji Muğla, w dystrykcie Fethiye, u stóp gór Taurus i nad Morzem Śródziemnym (Kabak Koyu)
  • – wieś w prowincji Ankara, w dystrykcie Polatlı
  • – jezioro w rejonie lepelskim w basenie rzeki Ładośna, 17 km na północny wschód od Lepla, między wsiami Kabak i
  • – rzeka w Kraju Krasnodarskim, w ; największy dopływ rzeki wpadającej do Morza Czarnego
  • Kabak Koyu (Zatoka Kabak) – zatoka nad Morzem Śródziemnym, nad którą leży
  • Aaron Abraham Kabak (1880–1944) – żydowski powieściopisarz, krytyk literacki, piszący w języku hebrajskim, tłumacz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu jednak tu się już zagospodarowało, rodziny pozakładało, ba, profesje haniebne, ot, ludziska. […] Jak na ten przykład ten… znacie — kabak założył, szynkuje, wódką rozpaja ludzi, lichwiarzem się stał na okolicę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karczma, szynk

Wiktionary


kabala

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kabala – miasto w Sierra Leone
  • Kabala – miasto w Turcji
  • Kabala – wieś w Estonii
  • Viru-Kabala – wieś w Estonii
  • Qəbələ (Kabala) – miasto w Azerbejdżanie
  • rejon Qəbələ (Kabala) – rejon w Azerbejdżanie
  • Leonard Kabala – polski harcerz, polityk
  • Kabala – stacja kolejowa w Estonii

Wikipedia


kabalarka

potocznie: kobieta umiejąca kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżbiarka, kabalistka


SJP.pl


kabalarz

potocznie: człowiek umiejący kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróżbiarz, wróż, kabalista


SJP.pl


kabalewski

nazwisko


SJP.pl


kabalista

1. znawca kabały - systemu kosmologicznego i filozoficznego;
2. człowiek umiejący kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróżbiarz, wróż, kabalarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. znawca kabały

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabała, kabalistyka

 przym. kabalistyczny

Wiktionary


kabalistka

1. znawczyni kabały - systemu kosmologicznego i filozoficznego;
2. kobieta umiejąca kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżbiarka, kabalarka


SJP.pl


kabalistyczny

1. dotyczący kabały - metafizycznej interpretacji Biblii
2. tajemniczy, mający ukryte znaczenie (np. kabalistyczne znaki, liczby, przepowiednie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kabały lub kabalistyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabalista mos., kabała ż., kabalistyka ż.

 przysł. kabalistycznie

Wiktionary


kabalistyka

w judaizmie system doktryn opartych na kabale a potocznie wróżenie za pomocą kabały, wróżbiarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wróżenie za pomocą kart tarota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabalista mos.

 przym. kabalistyczny

Wiktionary


kabalistykon

utwór zawierający przepowiednię na temat jakiejś daty zaszyfrowanej w symbolach literowych


SJP.pl


kabalski

nazwisko


SJP.pl


kaban

1. wieprz, dzik;
2. duży kawałek kiełbasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Białystok, Lwów. reg-pl|Poznań. wieprz, świnia

 (1.2) gw-pl|Lwów. pogard. Ukrainiec

Wiktionary

Kaban – system jezior położony w granicach miasta Kazań w Tatarstanie, w Rosji. Składa się z trzech części (jezior), które ciągną się z północy na południe (od centrum do południowych dzielnic) i są połączone kanałami: Niżniego (Bliżniego) Kabanu, Sriedniego (Dalniego) Kabanu i Wierchniego (Boriskowskiego) Kabanu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A kto mnie zabroni z pastowanym kabanem po lesie chodzić?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabanina ż., kabaniarstwo n., kabanos m.

 przym. kabani

Wiktionary


kabanina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Białystok. kulin. wieprzowina

 (1.2) gwara. kulin. konina fakt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaban m., kabaniarstwo n.

 przym. kabani

Wiktionary


kabanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. sielska chatka

Wiktionary

Kabanka – część wsi Korczyna w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Biecz. Wchodzi w skład sołectwa Korczyna.

W latach 1975–1998 Kabanka administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy wyszliśmy nadzy z basenu wskazałem na stojącą nieopodal kabankę i Barbara poszła za mną.

Wiktionary


kabanos

1. rodzaj cienkiej kiełbasy wędzonej i obsuszanej;
2. dawny gatunek cygara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) kulin. cienka, wędzona kiełbasa z mięsa wieprzowego;

Wiktionary

Kabanos – bardzo cienka, długa kiełbaska, tradycyjnie przyrządzana z peklowanego mięsa wieprzowego w osłonkach baranich, wędzona w gorącym dymie i obsuszana.

Cechuje ją sucha i równomiernie pomarszczona powierzchnia ciemnoczerwona z odcieniem wiśniowym. W przekroju widoczne są również czerwone kawałki mięsa oraz jasne kawałki tłuszczu. Charakterystyczny jest dla niej smak peklowanej i pieczonej wieprzowiny oraz lekki posmak wędzenia i pikantny kminku z pieprzem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈbãnɔs, AS: kabãnos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaban mzw.

:: zdrobn. kabanosik mrz.

Wiktionary


kabanosek

zdrobnienie od: kabanos; kabanosik


SJP.pl


kabanosik

zdrobnienie od: kabanos; kabanosek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kabanos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabanos m.

Wiktionary


kabanosowy

→ kabanos


SJP.pl

Patrz:

kabanos

kabardo-bałkaria

autonomiczna republika w Rosji; Kabardyno-Bałkaria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Kabardo-Bałkaria (ofic. Republika Kabardyjsko-Bałkarska; ros. Kabardino-Balkarija (trl.), Kabardino-Bałkarija (trb.); ofic. Kabardino-Balkarskaja Respublika (trl.), Kabardino--Bałkarskaja Riespublika (trb.); kbd. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr (trl.); ofic. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr Respublikè (trl.); krc. K˝abarty-Malk˝ar (trl.); ofic. K˝abarty-Malk˝ar Respublika (trl.)) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od południa Kabardo-Bałkaria graniczy z Gruzją.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kabardyno-Bałkaria, ofic. Republika Kabardyjsko-Bałkarska

Wiktionary


kabardyjczyk

mieszkaniec Kabardo-Bałkarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kabardii lub Kabardo-Bałkarii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabardia ż., kabardyjskość ż.

:: fż. Kabardyjka ż.

 przym. kabardyjski, kabardyński

Wiktionary


kabardyjka

mieszkanka Kabardo-Bałkarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kabardii lub Kabardo-Bałkarii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabardia ż., kabardyjskość ż.

:: fm. Kabardyjczyk mos.

 przym. kabardyjski, kabardyński

Wiktionary


kabardyjski

→ Kabardo-Bałkaria; kabardyński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Kabardii albo Kabardyjczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język należący do zachodniokaukaskiej grupy językowej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabardia ż., Kabardyjka ż., Kabardyjczyk mos., kabardyjskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabardyński

 (2.1) kabardyński

Wiktionary


kabardyjsko-bałkarski

→ Kabardo-Bałkaria (republika autonomiczna w Rosji)


SJP.pl


kabardyno-bałkaria

autonomiczna republika w Rosji; Kabardo-Bałkaria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. zob. Kabardo-Bałkaria.

Wiktionary


kabardyński

→ Kabardyno-Bałkaria; kabardyjski


SJP.pl


kabareciarka

artystka kabaretowa, twórczyni tekstów kabaretowych; kabarecistka


SJP.pl


kabareciarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kabareciarzem, dotyczący kabareciarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabareciarz m.

Wiktionary


kabareciarz

artysta kabaretowy, twórca tekstów kabaretowych; kabarecista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba zajmująca się tworzeniem kabaretu; artysta kabaretowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabaˈrɛt͡ɕaʃ, AS: kabarećaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabaret, kabareton, kabaretki

 przym. kabaretowy, kabareciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabarecista

Wiktionary


kabarecik

zdrobnienie od: kabaret


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kabaret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kabaret, lecz tylko szkolny kabarecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabaret m.

 przym. kabaretowy

Wiktionary


kabarecista

artysta kabaretowy, twórca tekstów kabaretowych; kabareciarz


SJP.pl


kabarecistka

artystka kabaretowa, twórczyni tekstów kabaretowych; kabareciarka


SJP.pl


kabaret

1. kameralna sztuka rozrywkowa obejmująca skecze, piosenki i tańce;
2. przedstawienie składające się ze skeczów, piosenek satyrycznych;
3. lokal, w którym widzowie, siedząc przy stolikach, oglądają występy o charakterze rozrywkowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teatr. muz. spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.;

 (1.2) teatr. muz. grupa osób przygotowujących kabarety (1.1)

 (1.3) teatr. muz. budynek ze sceną wystawiającą kabarety (1.1)

 (1.4) płaskie naczynie z przegródkami

Wiktionary

Kabaret – w Polsce to forma rozrywki, przedstawienie przed publicznością, zwykle na żywo, mająca charakter satyryczny. Składa się ze skeczów sytuacyjnych, monologów, stand-up, piosenek, satyry politycznej, tworzonych i wystawianych przez kilkuosobowe grupy satyryków, komików, aktorów i artystów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo mi się spodobał kabaret przedstawiony w telewizji.

 (1.2) Wczoraj do naszej miejscowości przyjechał kabaret „Kwas”.

 (1.3) Wieczorem idę z żoną do kabaretu na premierę.

 (1.4) Zestaw marynat podaję na stół w kabarecie, a wędliny na półmisku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbarɛt, AS: kabaret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabareciarz m., kabareton m., kabaretka ż.

:: zdrobn. kabarecik m.

 przym. kabaretowy

 przysł. kabaretowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farsa, rewia

Wiktionary


kabaretka

potocznie: pończocha ażurowa


SJP.pl


kabaretki

ażurowe pończochy noszone niegdyś przez tancerki występujące w kabaretach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rodzaj ażurowych rajstop tworzących siatkę o widocznych oczkach

 (1.2) rodzaj ażurowych pończoch tworzących siatkę o widocznych oczkach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabareciarz mos.

Wiktionary


kabaretolog

rzadko: specjalista od kabaretu, znawca wszystkich zjawisk związanych z kabaretem


SJP.pl


kabareton

wielogodzinny ciąg kabaretowych występów scenicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) występ sceniczny, w którym bierze udział szereg artystów kabaretowych

Wiktionary

Kabareton – impreza, podczas której przedstawiane są programy kabaretowe więcej niż jednego kabaretu. Twórcą słowa kabareton był satyryk Jacek Fedorowicz, który wymyślił je na potrzeby „Nocy kabaretowej” opolskiego festiwalu w 1973, pierwszy raz odbywającej się z dużą widownią, w opolskim amfiteatrze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kabareciarz mos., kabaret mrz.

 przym. kabaretowy

Wiktionary


kabaretowy

przymiotnik od: kabaret, np. aktor kabaretowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kabaretem, dotyczący kabaretu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niewiele też zachowało się z jego spuścizny kabaretowej – nigdy jej nie wydawał, ocalała najwyżej w aktorskich odpisach i w pamięci widzów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabarɛˈtɔvɨ, AS: kabaretovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabaret m., kabarecik m., kabareciarz m., kabaretka ż., kabareton m.

 przysł. kabaretowo

Wiktionary


kabaretyzacja

nadawanie czemuś charakteru kabaretu


SJP.pl


kabarowski

nazwisko


SJP.pl


kabaryna

1. potocznie: samochód policyjny;
2. gwarowo: izolatka w więzieniu lub areszcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. ciężki, metalowy kubeł na nieczystości stojący w celi jako ubikacja

 (1.2) slang. mała, jednoosobowa cela do izolacji więźniów

 (1.3) slang. duży samochód policyjny do transportu aresztowanych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty nie masz prawa tutaj kabaryny wylewać. My, złodzieje, za ciebie wszystko pod celą zrobimy. Ale pamiętaj, że jak będziecie mieli władzę, to nas, złodziei, klawiszami zróbcie.

 (1.3) Około godziny 22 podjechała ta duża kabaryna i po kolei pakowali. Nie wiem, jak ten mój znajomy ormowiec zadziałał, ale ja do tej więziennej kabaryny nie wsiadłem i nie pojechałem do Gdańska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabaˈrɨ̃na, AS: kabarỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabarina, bardacha, kibel

 (1.2) kabarina, karcer, izolatka, cela dyscyplinarna

 (1.3) radiowóz, suka, więźniarka

Wiktionary


kabasa

brazylijski instrument perkusyjny; cabaça, cabasa


SJP.pl


kabat

krótki kaftan lub serdak noszony dawniej przez kobiety i mężczyzn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) białystok. kolega

 (1.2) krótki płaszcz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kabat – narzędzie karania skazańców
  • Kabat – część miasta Solec Kujawski
  • Kabat – przysiółek wsi Przyłubie w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Solec Kujawski
  • Kabat – osada w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
  • Damian Kabat – polski biegacz długodystansowy
  • Kabaty

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cały mój majątek to mój kabat i portki.

Wiktionary


kabatiella

pasożytniczy grzyb z grupy grzybów mitosporowych, wywołujący antraknozę, chorobę roślin takich jak np. koniczyna, fasola, dynia


SJP.pl


kabaty

krótki kaftan lub serdak noszony dawniej przez kobiety i mężczyzn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. jedna z dzielnic Warszawy;

Wiktionary

Kabaty – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Ursynów w Warszawie, dawna wieś.

Nazwę Kabaty nosi także pierwsza stacja linii M1 warszawskiego metra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Kabatach jest dużo drzew.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kabacki

Wiktionary


kabała

1. wróżba z kart (tarot, kartomancja), z ręki (chiromancja, chirologia), z liczb lub innych znaków;
2. książka, który zawiera przepisy wróżb;
3. potocznie: trudne położenie, kłopoty;
4. system kosmologiczny i filozoficzny, praktyka mistyczna wywodząca się z judaizmu, według której sensu Biblii należy szukać w jej podtekście; Kabała;
5. wiara w magiczną siłę liter tekstu biblijnego oraz kombinacji liter boskiego imienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kabalista mos.

 przym. kabalistyczny

Wiktionary


kabe

środowiskowo: karabin


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Bein
  • Kabe (raper)
  • Erina Kabe

Wikipedia


kabeenowski

→ KBN (Komitet Badań Naukowych); KBN-owski


SJP.pl


kabek

środowiskowo: karabinek


SJP.pl


kabekaes

karabinek używany do nauki strzelania i podczas zawodów strzeleckich; kbks


SJP.pl


kabel

1. przewód tworzony przez drut lub izolowane od siebie druty metalowe, zabezpieczone przed działaniami zewnętrznymi;
2. miara długości równa 185,2 m (1/10 mili morskiej);
3. potocznie: donosiciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;

 (1.2) żegl. jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;

 (1.3) bud. rodzaj liny, w której druty prowadzone są równolegle;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. donosiciel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kabel – jednostka długości
  • Kabel elektryczny – izolowany przewód elektryczny
  • Kabel solarny
  • Kabel sprężający
  • Kabel światłowodowy
  • Kabel koncentryczny
  • Kabel – termin ekonomiczny
  • Kabel – konstrukcja, budowa mostów
  • Kabel – jezioro w Toruniu
  • Kabel Kraków – klub sportowy
  • Kabel Polski Bydgoszcz – klub sportowy (1930-1939)
  • przewód

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki kablom światłowodowym nasze łącze ma większą przepustowość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkabɛl, AS: kabel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kablowanie n., okablowanie n., kablogram m., kablowiec m., nakablowanie n.

:: zdrobn. kabelek m.

 czas. kablować ndk., okablować dk., nakablować dk.

 przym. kablowy, kabelkowy

Wiktionary


kabelek

zdrobnienie od: kabel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kabel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabel mos./mrz.

 przym. kablowy

Wiktionary


kabelgat

komora linowa na statku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) żegl. magazyn na statku na liny;

Wiktionary

Kabelgat (komora linowa) – służy do składowania olinowania na żaglowcu. Pomieszczenie umiejscowione zazwyczaj blisko dziobu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈbɛlɡat, AS: kabelgat

Wiktionary


kabelkowy

→ kabelek


SJP.pl

Patrz:

kabelek

kabeltaw

bardzo mocna i gruba lina


SJP.pl


kabergolina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;

Wiktionary

|= problemy-w-infobox

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kabergolinę należy stosować, pamiętając przy tym o jej zdolności do wywoływania senności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabɛrɡɔˈlʲĩna, AS: kabergolʹĩna

Wiktionary


kaberu

kaberu etiopski - drapieżny ssak z rodziny psowatych


SJP.pl


kabestan

wciągarka do kotwic, cum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kabestan ma obecnie zwykle formę bębna z korbą.

Wiktionary


kabestanowy

→ kabestan


SJP.pl

Patrz:

kabestan

kabewiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz KBW

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. KBW n.

 skr. KBW

Wiktionary


kabi

hinduski poeta ludowy; pieśniarz


SJP.pl


kabin

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: kabina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkabʲĩn, AS: kabʹĩn

Wiktionary


kabina

1. niewielkie pomieszczenie na statku lub w samolocie;
2. wydzielone pomieszczenie, wyposażone w odpowiednie urządzenia, przeznaczone dla jednej osoby, np. kabina natryskowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bardzo małe pomieszczenie użytkowe, zwykle do czasowego użytkowania

 (1.2) żegl. małe pomieszczenie mieszkalne na statku

 (1.3) sport. przymusowe opuszczenie kajaka sportowego, zwykle wskutek wywrotki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kabina – wieś w Estonii
  • kabina oddzielana
  • kabina załogi w samolocie (kokpit)
  • kabina pasażerska w samolotach pasażerskich
  • kabina nawigacyjna
  • kabina sekcyjna
  • kabina (kajakarstwo)
  • kabina – zamknięta część kadłuba na niewielkich jachtach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Emon zauważył obaloną maszynę kroczącą AT-AT, o kabinie zakopanej w śniegu, a wtedy przeleciała nad nią para śmigaczy śnieżnych i zasypała ją salwą blasterowych błyskawic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabinówka ż.

:: zdrobn. kabinka ż.

 przym. kabinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kajuta

Wiktionary


kabinet

rodzaj sekretarzyka, mebel


SJP.pl

Kabinet ( cabinet) – reprezentacyjny, bogato zdobiony mebel skrzyniowy, zawierający wiele skrytek i szufladek służących do przechowywania klejnotów, pieniędzy, dokumentów itp., popularny od XVI do XVIII w. Zamykany parą drzwiczek lub odchylaną do poziomu płytą służącą do pisania. Kabinet umieszczano na podstawkach lub na komodach.

Wikipedia


kabinka

mała kabina


SJP.pl


kabinowiec

środowiskowo: tłumacz kabinowy - tłumacz pracujący w specjalnej kabinie, przekazujący tłumaczenie bezpośrednio na salę konferencyjną


SJP.pl


kabinowy

przymiotnik od: kabina


SJP.pl


kabinówka

potocznie:
1. walizeczka na bagaż podręczny;
2. łódź lub jacht z małymi pomieszczeniami dla załogi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. walizka kabinowa; taka, którą można zabrać ze sobą do samolotu jako bagaż podręczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kabinówka wykonana została z wysokiej jakości polipropylenu, odpornego na zadrapania i dobrze sprawującego się nawet podczas intensywnego użytkowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabina ż.

Wiktionary


kabirowie

Kabirowie (gr. Κάβειροι "Kábeiroi", lp. Κάβειρος "Kábeiros", łac. "Cabeiri", "Cabiri", lp. "Cabirus") – bóstwa czczone w starożytności w Azji Mniejszej, na wyspach Morza Egejskiego i w niektórych częściach Grecji.

Zaliczani do bóstw chtonicznych, przez starożytnych uważani byli za mieszkańców głębin Ziemi – Wielkiej Matki, mających wpływ na płodność ludzi i zwierząt oraz łączonych z wydobyciem i obróbką metali. Najważniejszy ośrodek ich kultu znajdował się na Samotrace, gdzie odbywano misteria.

Wikipedia


kabirpanth

członek indyjskiej wspólnoty religijnej założonej przez Kabira Dasa w XV wieku


SJP.pl


kabirpanthowie

indyjska wspólnota religijna założona przez Kabira Dasa w XV wieku


SJP.pl


kablara

potocznie: donosicielka


SJP.pl


kablarz

potocznie:
1. donosiciel; kapuś, kabel, kablownik, kapownik, szpicel;
2. złodziej kradnący kable energetyczne;
3. monter układający kable;
4. operator telewizji kablowej; kablowiec


SJP.pl


kable

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|kabel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkablɛ, AS: kable

Wiktionary


kablion

mięso z dorsza


SJP.pl


kablobeton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) beton sprężony za pomocą prętów lub wiązek drutów naciąganych po stwardnieniu betonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dźwigar został wykonany z kablobetonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkablɔˈbɛtɔ̃n, AS: kablobetõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kablobetonowy

Wiktionary


kablobetonowy

wykonany z kablobetonu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kablobetonem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieżowiec miał stropy kablobetonowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkablɔbɛtɔ̃ˈnɔvɨ, AS: kablobetõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kablobeton m.

Wiktionary


kablogram

telegram przekazany kablem podmorskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telekom. telegram przesyłany za pomocą kabla podmorskiego;

Wiktionary

Kablogram – telegram przekazywany linią kablową podziemną lub podwodną (np. po dnie morza). Nazwy używano ze względu na różne stawki taryfowe. Nazwa nie była stosowana w Polsce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dowództwo alianckie czekało na ważny kablogram z Waszyngtonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈblɔɡrãm, AS: kablogrãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabel mos./mrz.

Wiktionary


kablolina

wytrzymały kabel mogący pełnić funkcję liny


SJP.pl


kablowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. zakładanie, instalowanie kabli

 (1.2) pot. donoszenie na kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkablɔˈvãɲɛ, AS: kablovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okablowywanie n., okablowanie n., kabel m., kabelek m.

 czas. kablować ndk., okablowywać ndk., okablować dk.

 przym. kablowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okablowywanie

Wiktionary


kablowiec

1. statek przeznaczony do układania kabli podmorskich;
2. potocznie: telefon podłączony kablem do sieci


SJP.pl

Kablowiec – specjalistyczny statek (jednostka pomocnicza – okręt) przystosowany i zbudowany w celu układania, podnoszenia, konserwacji i napraw kabli podmorskich. Jednostka ta posiada zabudowane na dziobie i rufie specjalne urządzenia do spuszczania i podnoszenia kabla. Na pokładzie znajdują się też specjalne koliste pojemniki (szpule) służące do magazynowania kabla. Kablowce dzielą się na:

Wikipedia


kablownik

środowiskowo: donosiciel; konfident, kabel, kapuś, szpicel


SJP.pl


kablowy

przymiotnik od: kabel


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kablem; przesyłany przez kable, wykorzystujący przesył kablami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli łączysz się z internetem poprzez łącze stałe (telewizja kablowa, sieć osiedlowa, Neostrada itp.) kliknij przycisk Dalej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈblɔvɨ, AS: kablovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabel m., kabelek m., kablówka ż., kablowanie n., zakablowanie n., okablowywanie n., okablowanie n.

 czas. kablować ndk., zakablować dk., okablowywać ndk., okablować dk.

Wiktionary


kabloza

nadmierne, przez co uciążliwe lub nieestetyczne, nagromadzenie w jakimś miejscu kabli


SJP.pl


kablówka

potocznie: telewizja kablowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. telewizja kablowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kablówce mam sześćdziesiąt programów, ale większość w językach, których nie znam.

 (1.1) Nie mam kablówki, więc do telewizora podłączyłem antenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈblufka, AS: kablufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabel m.

 przym. kablowy

Wiktionary


kaboklo

Metys brazylijski; caboclo


SJP.pl


kabomba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cabomba|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pływcowatych;

Wiktionary

Kabomba ("Cabomba") – rodzaj roślin z rodziny pływcowatych. Należy tu pięć gatunków hydrofitów występujących głównie w Ameryce Południowej i Północnej w strefie tropikalnej i pod wpływem klimatu umiarkowanego ciepłego, tylko jeden gatunek w Azji. Kabomba karolińska "C. caroliniana" jest gatunkiem inwazyjnym w Europie, zarejestrowana została także jako introdukowana i już najwyraźniej trwale obecna w Polsce (staw we wsi Krążek koło Olkusza).

Wikipedia


kabona

potocznie: pieniądze; szmal, kasa, hajs, forsa, mamona, siano


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. pieniądze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɔ̃na, AS: kabõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. kabonka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flota, szmal, siano, hajs, mamona, kasiora, kasa, forsa

Wiktionary


kaboszon

kamień szlachetny lub półszlachetny mający szlif o formie kulistej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kamień szlachetny albo półszlachetny o szlifie w formie kulistej, półkulistej, elipsoidalnej, stożkowatej

 (1.2) archit. szt. ornament w kształcie kaboszonu (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɔʃɔ̃n, AS: kabošõn

Wiktionary


kaboszonowy

przymiotnik od: kaboszon


SJP.pl


kabot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. marynarka, kurtka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotek m.

Wiktionary


kabotaż

1. żegluga odbywająca się między portami danego państwa (mały kabotaż - w obrębie jednego morza, duży kabotaż - w obrębie różnych mórz)
2. żegluga przybrzeżna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegluga między portami tego samego kraju

 (1.2) żegluga prowadzona wzdłuż wybrzeża

 (1.3) wykonanie lądowych usług transportowych wewnątrz danego kraju przez zagraniczne przedsiębiorstwa po zakończeniu transportu w relacji międzynarodowej

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Zgodnie z przepisami, kabotaż na obszarze UE może wykonywać każdy przewoźnik, który posiada licencję wspólnotową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka.ˈbɔ.taʃ, AS: ka.bo.taš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotażowiec m.

 przym. kabotażowy

 przysł. kabotażowo

Wiktionary

Synonimy:

żegluga krajowa, żegluga przybrzeżna

Wiktionary


kabotażowiec

statek przystosowany do kabotażu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) statek do kabotażu

Wiktionary

Kabotażowiec (ang. "coaster)" – statek, zwykle niewielki, uprawiający żeglugę kabotażową pomiędzy portami jednego kraju. Polskie połączenia kabotażowe to np. rejsy Gdynia – Hel, Kołobrzeg – Ustka, czy Krynica Morska – Frombork. W realiach innych krajów (przykład USA), kabotaż oznaczać może także dalekosiężną żeglugę oceaniczną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkabɔtaˈʒɔvʲjɛt͡s, AS: kabotažovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotaż, kabotażnik

 przym. kabotażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabotażnik

Wiktionary


kabotażowy

przymiotnik od: kabotaż


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kabotażem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Port ze względu na swoje niewielkie rozmiary był wykorzystywany tylko do żeglugi kabotażowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka.bɔ.ta.ˈʒɔ.vɨ, AS: ka.bo.ta.žo.vy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotażowiec, kabotaż

 przysł. kabotażowo

Wiktionary


kabotyn

1. człowiek lubiący tanie efekty; komediant;
2. dawniej: podrzędny artysta teatralny lub cyrkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który lubi posługiwać się tanimi efektami w celu wzbudzenia zainteresowania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɔtɨ̃n, AS: kabotỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotynizm m., kabotyństwo n.

:: fż. kabotynka ż.

 przym. kabotyński

Wiktionary


kabotynizm

popisywanie się w celu wywołania wrażenia na innych poprzez użycie tanich efektów; kabotyństwo, efekciarstwo, szpan, szpanerstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. zgrywanie się, tromtadracja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej tani kabotynizm rozkwita na każdym zebraniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotyn mos., kabotynka ż., kabotyństwo n.

 przym. kabotyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabotyństwo, efekciarstwo, szpan, szpanowanie

Wiktionary


kabotynka

kobieta postępująca niemoralnie, niepoważnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta posługująca się tanimi efektami w celu wzbudzenia zainteresowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotynizm m., kabotyństwo n.

:: fm. kabotyn m.

 przym. kabotyński

Wiktionary


kabotyński

związany z kabotynem, kabotynizmem


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. lekcew. właściwy kabotynowi, nacechowany kabotynizmem

przymiotnik relacyjny

 (2.1) książk. lekcew. złożony z kabotynów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dajesz się zwieść tym jego kabotyńskim zagraniom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotyn mos., kabotynka ż., kabotynizm m., kabotyństwo n.

 przysł. kabotyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na pokaz; książk. tromtadracki; pot. efekciarski, szpanerski

Wiktionary


kabotyństwo

popisywanie się w celu wywołania wrażenia na innych poprzez użycie tanich efektów; kabotynizm, efekciarstwo, szpan, szpanerstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. zgrywanie się, tromtadracja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej tanie kabotyństwo rozkwita na każdym posiedzeniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabotyn mos., kabotynka ż., kabotynizm mrz.

 przym. kabotyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabotynizm, efekciarstwo, szpan, szpanowanie

Wiktionary


kabowerdenka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. mieszkanka Wysp Zielonego Przylądka

 (1.2) rzad. polit. obywatelka Republiki Zielonego Przylądka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Kabowerdeńczyk mos.

 przym. kabowerdeński, kabowerdyjski

Wiktionary


kabowerdeńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. mieszkaniec Wysp Zielonego Przylądka

 (1.2) rzad. obywatel Republiki Zielonego Przylądka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkabɔvɛrˈdɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: kaboverdẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Kabowerdenka ż.

 przym. kabowerdeński, kabowerdyjski

Wiktionary


kabowerdeński

związany z Republiką Zielonego Przylądka (państwem w Afryce) lub z Wyspami Zielonego Przylądka (archipelagiem, na którym leży to państwo); kabowerdyjski


SJP.pl


kabowerdyjski

związany z Republiką Zielonego Przylądka (państwem w Afryce) lub z Wyspami Zielonego Przylądka (archipelagiem, na którym leży to państwo); kabowerdeński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Republiką Zielonego Przylądka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabowerdeńczyk mos., Kabowerdenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kabowerdeński

Wiktionary


kabrio

cabrio; potocznie: kabriolet;
1. nadwozie samochodu osobowego ze składanym dachem;
2. samochód o takim nadwoziu


SJP.pl


kabriolecik

zdrobnienie od: kabriolet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kabriolet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabriolet m.

Wiktionary


kabriolet

1. nadwozie samochodu osobowego ze składanym dachem; samochód o takim nadwoziu;
2. dawniej: jednokonny, lekki powóz o dwóch kołach, mający podwyższone siedzenia i składaną budę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu)

 (1.2) lekki powóz dwukołowy o podwyższonym siedzeniu

Wiktionary

Kabriolet

Kabriolet – rodzaj nadwozia samochodu z odkrytą kabiną pasażerską, wyposażonego najczęściej w miękki składany dach z impregnowanego materiału.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈbrʲjɔlɛt, AS: kabrʹi ̯olet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabriolecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cabrio

Wiktionary


kabriolimuzyna

rodzaj nadwozia samochodu osobowego


SJP.pl


kabuki

jeden z trzech gatunków japońskiego teatru klasycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rodzaj tradycyjnego teatru japońskiego;

Wiktionary

Kabuki (jap. 歌舞伎) – jeden z trzech głównych rodzajów tradycyjnego teatru japońskiego, wywodzący się z XVII wieku. Pozostałe dwa to nō (lub "nōgaku") i bunraku.

W 2005 roku został proklamowany arcydziełem ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości, a w 2008 roku wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈbuci, AS: kabuḱi

Wiktionary


kabul

gęsty, pikantny sos do potraw mięsnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. gęsty sos pomidorowy lub przyrządzany z musztardy i galaretki porzeczkowej, podawany do zimnych mięs

Wiktionary

Kabul (dari, paszto کابل) – stolica i największe miasto Afganistanu, liczące ponad 4,6 mln mieszkańców (2021), położone w prowincji (wilajecie) Kabul; główny ośrodek gospodarczy, naukowy i kulturalny kraju; w starożytności znane jako "Ortospana", "Kabura" (Κάβουρα), "Kophes" lub "Kophene".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podano mięso z kabulem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkabul, AS: kabul

Wiktionary


kabulczyk

mieszkaniec Kabulu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kabulu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbult͡ʃɨk, AS: kabulčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabul m.

:: fż. kabulka ż.

 przym. kabulski

Wiktionary


kabulka

mieszkanka Kabulu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kabulu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbulka, AS: kabulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabul mrz.

:: fm. kabulczyk mos.

 przym. kabulski

Wiktionary


kabulski

przymiotnik od: Kabul (stolica Afganistanu)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Kabul

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już wczoraj w kabulskich meczetach nawoływano do zjednoczenia się świata muzułmańskiego przeciwko USA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbulsʲci, AS: kabulsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabul mrz., kabulczyk mos., kabulka ż.

Wiktionary


kabura

skórzany futerał na rewolwer lub pistolet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

Wiktionary

Kabura – rodzaj futerału przeznaczonego do noszenia broni krótkiej (zazwyczaj pistoletu lub rewolweru). Najczęściej przypinana do pasa, niekiedy dzięki specjalnej uprzęży noszona pod pachą lub na udzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marcinkowski wyciągnął z kabury pod pachą swoją tetetkę i przeładował ją.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. war. kobura, hist. olstro

Wiktionary


kabyl

mieszkaniec Kabylii (krainy w Algierii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) antrop. mężczyzna wywodzący się z chamickich, berberyjskich ludów północnej Algierii; mężczyzna pochodzący z Kabylii, mający kabylskie pochodzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu Kabylów już wyglądem zwraca uwagę – mają jasną cerę, rude włosy i niebieskie oczy. Choćby tylko z tego względu kontrastują z resztą społeczeństwa Algierii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkabɨl, AS: kabyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabylia ż.

:: fż. Kabylka ż.

 przym. kabylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Berber

Wiktionary


kabylia

kraina w północnej Algierii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii

Wiktionary

Kabylia (kab. "Tamurt Iqbayliyen", "Tamurt n Leqbayel", arab. القبائل = "Al-Kaba'il", fr. "Kabylie") – górzysta kraina geograficzna w północnej Algierii, w Atlasie Tellskim, na wschód od niewielkiej niziny Mitidja. Głównym miastem jest Tizi Wuzu, a także Akbou i Kherrata.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miastach Kabylii słychać tamazight, czasami francuski. Używanie arabskiego jest natomiast niemile widziane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɨlʲja, AS: kabylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabyl m., Kabylka ż., kabylski mrz.

 przym. kabylski

Wiktionary


kabylka

mieszkanka Kabylii (krainy w Algierii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta wywodząca się z chamickich, berberyjskich ludów północnej Algierii; kobieta pochodzący z Kabylii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele Kabylek ma jasne oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɨlka, AS: kabylka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabylski mrz., Kabyl m., Kabylia ż.

 przym. kabylski

Wiktionary


kabylski

przymiotnik od: Kabylia (kraina w Algierii)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Kabylią, dotyczący Kabylii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. afroazjatycki język używany przez Kabylów głównie w północnej Algierii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zinedine Zidane jest pochodzenia kabylskiego, nie arabskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɨlsʲci, AS: kabylsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kabylia ż., Kabyl m., Kabylka ż.

Wiktionary


kabylskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem kabylskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem kabylskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku kabylskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈbɨlskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: kabylskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


kabza

przestarzale: woreczek na pieniądze, sakiewka; kiesa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. torba lub woreczek na pieniądze

 (1.2) współcz. przen. zasoby finansowe, przest. żart. majątek

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kieszeń w stroju męskim

 (1.4) daw. uczn. karcer jako kara szkolna

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Co tam trzymiesz w tyj kabzi?

 (1.3) No prowda godosz, ino widzisz w kabzie mom śniadanie – pado Antek i dalej szuko i szuko.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaleta, kiesa, mieszek, sakiewka, sakwa, trzos; stpol. biesażki, kapseczka, mantyczka

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński kapsa

 (1.4) przest. uczn. koza

Wiktionary


kabzel

dawniej: kapsel; kapsla (dawniej), kabzla (dawniej)


SJP.pl


kabziński

nazwisko


SJP.pl


kabzla

dawniej: kapsel; kabzel (dawniej), kapsla (dawniej)


SJP.pl


kabzułka

dawniej: kapsułka


SJP.pl


kabłączasty

mający kształt kabłąka; pałąkowaty; kabłąkowaty


SJP.pl


kabłączek

1. mały kabłąk;
2. kabłączek skroniowy - kółko z brązu naszyte na opasce przepasującej czoło


SJP.pl


kabłączkowaty

wygięty w łuk, w kształcie kabłączka; pałąkowaty


SJP.pl


kabłąk

1. zakrzywienie, wygięcie w łuk, w półkole; pałąk;
2. przedmiot zakrzywiony, wygięty w łuk; pałąk;
3. w wojsku: osłona w ręcznej broni palnej ochraniająca język spustowy przed przypadkowym naciśnięciem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) półkoliście wygięta część jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

Kabłąk – element konstrukcyjny wygięty w łuk, pełniący funkcję osłony w broni palnej i białej.

W broni białej stanowi część rozbudowanego jelca (osłony rękojeści) w postaci sztaby będącej przedłużeniem przedniego ramienia krzyża chroniąc dłoń użytkownika podczas walki. W broni palnej stanowi osłonę języka spustowego, zabezpieczając go przed przypadkowym naciśnięciem lub uszkodzeniem (stosowany w większości rodzajów ręcznej broni strzeleckiej).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kabłąkowatość ż.

:: zdrobn. kabłączek m.

 przym. kabłączasty, kabłąkowaty

 przysł. kabłąkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pałąk, daw. obłąk

Wiktionary


kabłąkowaty

w kształcie kabłąka; pałąkowaty


SJP.pl


kabłąkowy

przymiotnik od: kabłąk


SJP.pl


kac

potocznie: stan złego samopoczucia po pewnym czasie od spożycia większej ilości alkoholu; kacenjamer, katzenjammer, kociokwik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mieszaj piwa z wódką, bo będziesz miała potwornego kaca!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kat͡s, AS: kac

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kociokwik, syndrom dnia wczorajszego, glątwa

Wiktionary


kacabaja

kacabajka;
1. potocznie: ciepła watowana peleryna damska;
2. dawniej: watowany kaftan męski lub damski; szubka


SJP.pl


kacabajka

kacabaja;
1. potocznie: ciepła watowana peleryna damska;
2. dawniej: watowany kaftan męski lub damski; szubka


SJP.pl


kacap

1. pogardliwe określenie Rosjanina; Moskal (moskal), Rusek (rusek), Ruski (ruski);
2. osoba ograniczona, mało rozgarnięta; tuman;
3. przestarzale: język rosyjski jako przedmiot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. (zwł. warszawa.) Rosjanin, dawniej także obywatel Związku Radzieckiego

 (1.2) przest. pejor. chłop wielkoruski

 (1.3) lwów. głupiec

Wiktionary

Zobacz też: Kacap – kanał wodny, dopływ Udalu.

Kacap (z ukr. "кацап") – przezwisko, pogardliwe lub rubaszne określenie Rosjanina, chłopa rosyjskiego (wielkoruskiego) lub człowieka ograniczonego. Określenie niekiedy uważane jest za przestarzałe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kacapy nie umieją docenić uroków picia wina, więc chleją wódkę.

 (1.3) I znowu zgubiłeś klucze, ty kacapie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡sap, AS: kacap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kacapia ż., Kacapistan mrz.

:: fż. kacapka ż.

 przym. kacapski

Wiktionary


kacapia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiorowość tworzona przez kacapów

 (1.2) pogard. Rosja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. Kacapia

Wiktionary


kacapistan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pogard. Rosja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacapka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kacapistan

Wiktionary


kacapka

lekceważąco o Rosjance; Ruska (ruska), Sowietka (sowietka)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pogard. Rosjanka, dawniej także obywatelka Związku Radzieckiego

Wiktionary

Kacapka (Katsapka) – jezioro w Polsce na Wyżynie Wołyńskiej na Grzędzie Horodelskiej w województwie lubelskim w powiecie hrubieszowskim w gminie Horodło w dorzeczu Bugu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed nami wsiadła kacapka z wielkimi tobołami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kacapia ż., kacapistan mrz.

:: fm. kacap mos.

 przym. kacapski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. ruska, Ruska; neutr. Rosjanka

Wiktionary


kacapski

→ kacap


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. pogard. rosyjski

 (1.2) pot. pogard. radziecki

 (1.3) pot. głupi, ograniczony

Wiktionary

Patrz:

kacap

Przykłady

 (1.1) Nie zgadzamy się, żeby kacapska spółka oszukiwała naszych współobywateli.

 (1.1) O proszę - nawet Grisza, typowa onuca kacapska, rozumie różnicę między chowaniem się za cywilami a walką w mieście, w którym są cywile.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacap mos., kacapka ż., Kacapistan mrz., Kacapia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ruski, moskiewski

 (1.2) sowiecki

 (1.3) zob. głupi.

Wiktionary


kacapstan

pogardliwie: Rosja; kacapstan


SJP.pl


kacaraba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów. kot, zwłaszcza duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem zabrał się szelma do kotów. Pół godziny biegał po pokoju, a gdy nareszcie udało mu się chwycić z nich jednego, to go pogłaskał silnie po grzbiecie i tak czule do niego przemówił: // — Nie bój się mnie, kacarabo! Wprawdzie skręciłbym ci z gustem głowę, ale nie mogę.

Wiktionary


kacarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. w czasach PRL-u, sprzedawczyni wody sodowej z saturatora ulicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wodą z saturatorów handlowały najczęściej kobiety. I tak jak woda nazywana była „gruźliczanką” (…), tak sprzedawczynie nazywane były niekiedy „kacarkami”. Wszystko dlatego, że panie nierzadko obsługiwały skacowanych klientów.

Wiktionary


kacała

nazwisko


SJP.pl


kacenjamer

złe samopoczucie po przepiciu; katzenjammer, kac, kociokwik


SJP.pl


kacerek

rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerz, kasarek, podbierak, kancer


SJP.pl


kacerski

w religioznawstwie: dotyczący kacerza, czyli osoby wyznającej poglądy niezgodne z zasadami wiary w Kościele rzymskokatolickim; heretycki, odstępczy, innowierczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest./daw. rel. przym. od: kacerz; heretycki, protestancki

 (1.2) daw. zgubny, szkodliwy, niszczący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wierny ma się chronić chytrości kacerskiéj, którzy łakomstwem zwiedzieni sprzeciwiają się nauce prawdziwéj, którzy znamionowani są przez fałszywe proroki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈt͡sɛrsʲci, AS: kacersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacerz m., kacerstwo n., fż. kacerka ż., stpol. kacerzstwo n., stpol. kacermistrz m., stpol. arcykacerz m., stpol. kacerowanie n., stpol. kacerzowanie n.

 przym. stpol. kacerny, stpol. kaczerny

 czas. stpol. kacerować, stpol. kacerzować

 przysł. po kacersku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. kacerny, stpol. kaczerny

Wiktionary


kacerstwo

w religioznawstwie:
1. poglądy sprzeczne zasadami Kościoła rzymskokatolickiego, odstępstwo od wiary; herezja, zaprzaństwo, apostazja, bezbożność;
2. ogół osób wyznających poglądy sprzeczne z nauką tego Kościoła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. herezja, nauka odrzucająca dogmaty religii katolickiej

 (1.2) daw. zbiorowość kacerzy, heretyków, odszczepieńców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacerz mos., kacermistrz mos.

 przym. kacerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odszczepieństwo, zaprzaństwo, odstępstwo, apostazja

Wiktionary


kacerz

1. odstępca od wiary rzymskokatolickiej; heretyk, apostata;
2. rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerek, kasarek, podbierak, kancer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. rel. odstępca od religii rzymskokatolickiej (w szczególności protestant)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) ryb. sieć do połowu ryb i raków

 (3.2) daw. dziura z błotem, kaczy dół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, co ludzie w danej chwili rozumieją pod pojęciem "człowieka", jest zawsze tylko przejściową, mieszczańską konwencją. "Człowiek" tej konwencji jest (…) kompromisem (…) próbą okpienia zarówno złej pramatki natury, jak niewygodnego praojca ducha (…) Dlatego mieszczuch pali dzisiaj na stosie tego jako kacerza, tamtego wiesza jako zbrodniarza, a pojutrze stawia im pomniki.

 (1.1) Polska już o wiele dawniej prześcignęła w tolerancyi wiary najbardziej cywilizowane państwa (…) wydał w Polsce Kazimierz Wielki już r. 1356 statut tolerancyi i z Polski uczynił schronisko dla wszystkich, którzy w ówczesnym cywilizowanym świecie skazani byli na prześladowanie i śmierć. W czasach, w których nawet Melanchton przemawiał za karą śmierci na kacerzy, była Polska jedynem wolnem schronieniem dla socynjan i ewangielików.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡sɛʃ, AS: kaceš

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. kacerstwo n., fż. kacerka ż., stpol. kacerzstwo n., stpol. kacermistrz m., stpol. arcykacerz m., stpol. kacerowanie n., stpol. kacerzowanie n.

 przym. kacerski, stpol. kacerny, stpol. kaczerny

 czas. stpol. kacerować, stpol. kacerzować

 przysł. po kacersku

 (3.1) rzecz. stpol. kaszerz m., stpol. kasyrz m., gwara. kasierz m., gwara. kaszerz m.

 (3.2) rzecz. gwara. kacer m.

:: zdrobn. kacerzyk m., gwara. kacerek m., gwara. kaczorek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) podbierak, stpol. kaszerz, stpol. kasyrz, gwara. kasierz, gwara. kaszerz

 (3.2) gwara. kacerek, gwara. kacer

Wiktionary


kacet

potocznie: hitlerowski obóz koncentracyjny (niem. odczytanie skrótu: KZ, od Konzentrationslager)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. pot. obóz koncentracyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacetowiec mos.

Wiktionary


kacetowiec

więzień obozu koncentracyjnego, kacetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) więzień obozu koncentracyjnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kacet m.

Wiktionary


kacha

zdrobnienie od: Katarzyna


SJP.pl


kacheksja

skrajne wyniszczenie ustroju z zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśni; charłactwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kacheksyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyniszczenie

Wiktionary


kachektyczny

→ kacheksja


SJP.pl

Patrz:

kacheksja

kachektyk

osoba cierpiąca na charłactwo, kacheksję, z organizmem skrajne wyniszczonym chorobą, z zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśni; charłak


SJP.pl


kachel

dawniej: wyrób ceramiczny stosowany jako okładzina ścian pieców i kuchni; kafel


SJP.pl


kachetia

kraina historyczna we wschodniej Gruzji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna we wschodniej Gruzji

 (1.2) adm. geogr. jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;

Wiktionary

Kachetia ( კახეთის მხარე, trb. "Kachetis Mchare"; კახეთი, trb. "Kacheti") – jednostka administracyjna (region) we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi. Na północy graniczy z Rosją, na południu i wschodzie z Azerbejdżanem, na zachodzie z regionami Dolna Kartlia i Mccheta-Mtianetia. Główną rzeką wschodniej części regionu jest Alazani, zachodniej – Iori. Mieszkańcy Kachetii mówią dialektem języka gruzińskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kachetyjczyk mos., Kachetyjka ż.

 przym. kachetyjski

Wiktionary


kachetyjczyk

mieszkaniec Kachetii (krainy w Grecji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kachetii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kachetia ż.

:: fż. Kachetyjka ż.

 przym. kachetyjski

Wiktionary


kachetyjka

mieszkanka Kachetii (krainy w Grecji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kachetii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kachetia ż.

:: fm. Kachetyjczyk mos.

 przym. kachetyjski

Wiktionary


kachetyjski

przymiotnik od: Kachetia (kraina historyczna w Gruzji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kachetią, dotyczący Kachetii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kachetyjka ż., Kachetyjczyk mos., Kachetia ż.

Wiktionary


kachina

nadprzyrodzona istota, duch natury z wierzeń Indian Pueblo; katchina


SJP.pl


kachla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Spisz, Śląsk Cieszyński. kafel

Wiktionary


kachlany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. gwara. kaflowy, zbudowany z kafli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kachel m.

Wiktionary


kachna

zdrobnienie od: Katarzyna; Kasia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zgrub. poufała forma imienia Katarzyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katarzyna ż., katarzynki nmos., Kasieńka ż., Kasia ż., Kaśka ż.

Wiktionary


kachniarz

nazwisko


SJP.pl


kachowka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim;

Wiktionary

Kachowka (ukr. Каховка) – miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim. W 2019 liczyło 35,9 tys. mieszkańców.

Miasto leży nad Zbiornikiem Kachowskim, jest ośrodkiem przemysłu maszynowego, metalowego oraz spożywczego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kachowski

Wiktionary


kaci

przymiotnik od: kat (np. kaci topór); katowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z katem, należący do lub dotyczący kata

forma rzeczownika.

 (2.1) M. i W. lm. od kat

Wiktionary

Kaci ( Hangmen) – sztuka teatralna autorstwa Martina McDonagha, wystawiona po raz pierwszy w Londynie we wrześniu 2015 i wyróżniona Laurence Olivier Award za rok 2015 w kategorii "najlepsza nowa sztuka". Tekst utrzymany jest w konwencji czarnej komedii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego umięśniony kark ułożył się na drewnianym progu jak na kacim klocu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kat m., katownia ż., katownik m., katusza ż.

 czas. katować ndk., skatować dk.

 przym. katowny, katowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katowski

Wiktionary


kacowe

żartobliwie: urlop na żądanie


SJP.pl

Patrz:

kac

kacownik

potocznie: osoba, która ma kaca, źle się czuje po wypiciu dużej ilości alkoholu


SJP.pl


kacowy

→ kac


SJP.pl

Patrz:

kac

kacper

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kacper, Kasper, Kaspar, Gaspar – imię męskie pochodzenia perskiego, oboczności powstałe jako przekształcenie imienia Kasper, pochodzącego od perskiego "ganzabara" („strażnik skarbca”) od "*ganzah" (“skarb”) + "*barah" (“brzemię”), od praindoeuropejskiego "*bʰer-" („brać”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 6 stycznia przypadają imieniny Kacpra.

 (1.1) Odwiedziliśmy z Kacprem panią Lodzię w Gliwicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡spɛr, AS: kacper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kacperków mrz., Kacperówka ż.

:: zdrobn. Kacperek mos.

:: war. Kasper mos., Gaspar mos.

 przym. przest. gwara. Kacprowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kasper, Gaspar; zdrobn. Kacperek

Wiktionary


kacperczyk

nazwisko


SJP.pl

Kacperczyk, także Bracia Kacperczyk, potocznie również Kacperczyki – polski duet muzyczny pochodzący z Lublina. W skład duetu wchodzą bracia – Maciej Mateusz Kacperczyk (ur. 22 stycznia 1998) i Paweł Kacperczyk (ur. 29 października 1999).

Popularność zyskali przy okazji dołączenia do SBM Label. Ich pierwszy album "Sztuki piękne" zadebiutował na 20. miejscu na liście sprzedaży OLIS. Drugi album "Kryzys wieku wczesnego" dotarł do 11. miejsce po pierwszym tygodniu.

Wikipedia


kacperek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Kacper (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Kacper

Wiktionary

Kacperek – polski serial telewizyjny z 1987 roku w reżyserii Ryszarda Zatorskiego. Zdjęcia kręcono w Warszawie i w Płońsku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawiąż Kacperkowi bucik, żeby się nie wywrócił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kacper mos.

Wiktionary


kacperkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kacperka lub z nim związany


SJP.pl


kacperski

nazwisko


SJP.pl


kacprostwo

Kacper z małżonką; Kacprowie


SJP.pl


kacprowicz

nazwisko


SJP.pl


kacprowie

Kacper z małżonką; Kacprostwo


SJP.pl


kacprowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kacpra lub z nim związany


SJP.pl


kacprzak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Kacprzak (ur. 1970) – piłkarz
  • Jan Kacprzak (1943-2000) – profesor Politechniki Warszawskiej
  • Kamil Kacprzak (ur. 1984) – siatkarz
  • Magdalena Kacprzak (ur. 1976) – aktorka telewizyjna i filmowa
  • Marcin Kacprzak (1888-1968) – lekarz, wychowawca, publicysta
  • Piotr Kacprzak (ur. 1998) – zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Stanisław Kacprzak (1922-1944) – powstaniec warszawski
  • Tomasz Kacprzak (ur. 1978) – prawnik, polityk i samorządowiec
  • Wincenty Kacprzak (1891-1947) – poseł na Sejm II kadencji w II RP

Wikipedia


kacprzycki

nazwisko


SJP.pl


kacprzyk

nazwisko


SJP.pl


kacwin

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim


SJP.pl

Kacwin (słow. "Kacvín", węg. "Szentmindszent", niem. "Katzwinkel" – koci zakątek) – wieś w Polsce położona na Spiszu w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


kacyk

1. przywódca plemienny;
2. potocznie: urzędnik samowolnie sprawujący władzę, wykorzystujący stanowisko dla własnych korzyści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przywódca plemienny;

 (1.2) pot. pejor. urzędnik nadużywający władzy

Wiktionary

Kacyk (hiszp. "cacique" lub "cazique", /kaˈsike/; port. /kɐˈsikɨ/, /kaˈsiki/, r.ż. "cacica") – pochodzące z języka Tainów (za pośrednictwem hiszpańskiego) określenie dla przywódcy plemienia, szlachcica indiańskiego, na obszarze Ameryki Łacińskiej, sprawującego opiekę nad wsią bądź osadą, razem z kapłanami, szamanami i starszyzną wojowników, mającego do tego prawo z tytułu posiadania ziemi. Kacyk reprezentował także swoich poddanych w kontaktach z władzami hiszpańskimi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wódz

Wiktionary


kacykarzyk

rodzaj ptaków z rodziny kacykowatych


SJP.pl


kacyki

1. przywódca plemienny;
2. potocznie: urzędnik samowolnie sprawujący władzę, wykorzystujący stanowisko dla własnych korzyści


SJP.pl

Kacyki (Icterinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny kacykowatych (Icteridae).

Wikipedia


kacykostwo

potocznie: nadużywanie władzy przez urzędnika, zwłaszcza prowincjonalnego, dla osiągnięcia osobistych korzyści


SJP.pl


kacykowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Kacykowate (Icteridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad sto gatunków. Występują wyłącznie w Nowym Świecie.

Wikipedia


kacykowaty

o cechach kacykowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


kacykowiec

rodzaj ptaków z rodziny kacykowatych


SJP.pl


kacykowski

przymiotnik od: kacyk; kacykowy


SJP.pl


kacykowy

przymiotnik od: kacyk; kacykowski


SJP.pl


kaczan

1. głąb kapusty;
2. kolba kukurydzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) głąb, rdzeń kapusty, brukwi

 (1.2) kolba kukurydzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Puknij się w ten swój pusty kaczan!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃãn, AS: kačãn

Wiktionary


kaczanowo

Kaczanowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września.

Wieś duchowna, własność kustosza kapituły katedralnej poznańskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kaczanowo, po jej zniesieniu w gromadzie Września-Południe. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


kaczanowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kaczanowski
  • Alojzy Kaczanowski
  • Dariusz Kaczanowski
  • Józef Kaczanowski
  • Krzysztof Kaczanowski
  • Leonard Kaczanowski
  • Piotr Kaczanowski
  • Witold Kaczanowski
  • Włodzimierz Kaczanowski

Wikipedia


kaczarnia

w rolnictwie: gospodarstwo wyspecjalizowane, zajmujące się hodowlą kaczek; kacza ferma


SJP.pl


kaczawa

rzeka w Polsce


SJP.pl

Kaczawa (niem. "Katzbach", dawniej "Kacbacha") – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, na Dolnym Śląsku, lewy dopływ Odry. Przepływa przez województwo dolnośląskie. Swoje źródła ma w Górach Kaczawskich (Góry Ołowiane – pn. stok zalesionej góry Turzec), powyżej Kaczorowa. Obecnie dla Gór Pogórza Kaczawskiego Kaczawa stanowi istotny składnik krajobrazu, zaś w czasach historycznych stanowiła główną oś komunikacyjną i osadniczą regionu.

Wikipedia


kaczawski

przymiotnik od Kaczawa


SJP.pl


kaczać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Drohobycz,Litwa, Supraśl,Brasławszczyzna,Polesie,Wileńszczyzna. reg-pl|Kresy południowe. toczyć, taczać, turlać

 (1.2) gw-pl|Brasławszczyzna,Wileńszczyzna. wałkować

 (1.4) gw-pl|Sokółka,Oleszkowce,Wileńszczyzna. maglować

 (2.4) gw-pl|Rybnik. taplać się

 (2.7) gw-pl|Żegowicze. walać się, poniewierać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Pies się kacza w piasku.

 (2.2) Kule się kaczają po bilardzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczałka ż., kaczałek mrz., kaczałko n., kaczółka ż., kaczałeczka ż.

 czas. ukaczać, pokaczać, wykaczać, nakaczać, skaczać, rozkaczać, zakaczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1) war. katulać, kocić

Wiktionary


kaczenica

skorupiak z rzędu wąsonogów


SJP.pl


kaczeniec

roślina błotna z rodziny jaskrowatych; kaczyniec, knieć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Caltha palustris|ref=tak., knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

 (1.2) kwiat kaczeńca (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kaczeniec (knieć błotna) – gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych
  • Kaczeniec – struga, dopływ Cybiny
  • Kaczeniec – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Łochów
  • Kaczeniec – część wsi Łazy w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Łochów
  • Kaczeniec – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda
  • Kaczenice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaczeńce kwitną wczesną wiosną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈt͡ʃɛ̃ɲɛt͡s, AS: kačẽńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczyniec mrz., kaczka ż., kaczątko n., kaczę n.

 przym. kaczeńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knieć błotna, kaczyniec, kaczyniec błotny; gw. Łomża wole oczy, gw. Górny Śląsk buterbluma; lud. kniat

Wiktionary


kaczeńcowy

przymiotnik od: kaczeniec


SJP.pl


kaczinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej stan Kaczin w północnej Mjanmie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaczin mrz.

:: fm. Kaczin mos.

 przym. kacziński

Wiktionary


kaczka

1. ptak wodny z rzędu blaszkodziobych, dziki lub udomowiony, charakteryzujący się krótką szyją, spłaszczonym dziobem oraz krótkimi nogami;
2. potrawa z tego ptaka;
3. potocznie: zmyślona, nieprawdziwa wiadomość (zwykle w wyrażeniu "kaczka dziennikarska"); plotka;
4. naczynie umożliwiające chorym mężczyznom oddawanie moczu bez wstawania z łóżka;
5. w lotnictwie: układ aerodynamiczny samolotu lub szybowca o usterzeniu wysokości umieszczonym w przedniej części kadłuba, przed skrzydłami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. ptak z rodziny kaczkowatych;

 (1.2) ornit. samica kaczki (1.1)

 (1.3) kulin. mięso lub potrawa z kaczki (1.1)

 (1.4) med. naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka

 (1.5) pot. nieprawdziwa informacja;

 (1.6) lotn. jeden z typów konstrukcji samolotów;

 (1.7) rzut kamieniem tak, aby odbił się kilkukrotnie od powierzchni wody;

Wiktionary

Kaczka – nazwa określająca niektóre gatunki z rodziny kaczkowatych, podrodziny kaczek, w szczególności z rodzajów "Anas", "Netta" i "Aythya". W Polsce zwyczajowo kaczki dzieli się na kaczki pływające (kaczki właściwe) i kaczki nurkujące (grążyce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po stawie pływały kaczki.

 (1.2) Gdy kaczka siedzi na jajkach, kaczor szuka pożywienia.

 (1.3) Na świąteczny obiad mamy kaczkę w pomarańczach.

 (1.4) Pacjent poprosił siostrę o kaczkę.

 (1.5) W sezonie ogórkowym łatwo trafić na kaczkę w prasie kolorowej.

 (1.7) Świetnie mi idzie puszczanie kaczek – kamień odbija się nawet osiem razy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃka, AS: kačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczor mzw., kaczorek mzw., kaczątko n., kaczę n., kaczkowate lm nm., kaczarnia ż., Kaczków mrz., Kaczyno n., kaczeniec mrz., kaczyniec mrz., Kaczyniec mrz., Kaczeniec mrz., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

:: zdrobn. kaczuszka ż., kaczusia ż.

 przym. kaczy, kaczkowaty, kaczeńcowy, kaczkowate, kaczystowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kaczyca

 (1.3) reg. śl. kaczyca

Wiktionary


kaczkarnia

miejsce odłowu kaczek


SJP.pl


kaczkarz

myśliwy polujący najchętniej na kaczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) łow. myśliwy preferujący polowanie na kaczki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczka ż., kaczkarnia ż.

 przym. kaczy

Wiktionary


kaczki

podrodzina ptaków z rodziny kaczkowatych, średniej wielkości i różnorodnym ubarwieniu, zamieszkujących różne śródlądowe zbiorniki wodne


SJP.pl

Kaczki (Anatinae) – podrodzina ptaków z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Są to ptaki wodne średniej wielkości o stosunkowo krótkiej szyi.

Wikipedia


kaczkomat

automat do wydawania pokarmu dla wodnych ptaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) automat z karmą dla ptaków

Wiktionary


kaczkonosy

mający nos podobny do dzioba kaczki


SJP.pl


kaczkowate

rodzina ptaków blaszkodziobych, obejmująca gatunki wodne zamieszkujące cały świat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Anatidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych;

Wiktionary

Kaczkowate (Anatidae) – rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych (Anseriformes). Obejmuje gatunki wodne, zamieszkujące cały świat, poza Antarktydą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaczka jest ogólną nazwą całego gatunku ptaków z rodziny kaczkowatych, która obejmuje także gęsi i łabędzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczka ż.

Wiktionary


kaczkowaty

1. o cechach kaczkowatych (rodzina ptaków);
2. podobny do kaczki, taki jak u kaczki, charakterystyczny dla kaczki, np. kaczkowaty chód; kaczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. charakterystyczny dla kaczki, taki jak u kaczki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkat͡ʃkɔˈvatɨ, AS: kačkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczka ż., kaczuszka ż., kaczątko n., kaczę n., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

 przym. kaczy, kaczystowski

Wiktionary


kaczkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaczkowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Kaczkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
  • Kaczkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce
  • Kaczkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Rydzyna
  • Kaczkowo – gromada
  • Kaczkowo – przystanek kolejowy w Kaczkowie, w województwie wielkopolskim
  • Nowe Kaczkowo
  • Stare Kaczkowo
  • Kaczków

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja siostra mieszka w Kaczkowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kat͡ʃˈkɔvɔ, AS: kačkovo

Wiktionary


kaczkowski

nazwisko, np.:
1. Karol Kaczkowski (1797-1867), polski lekarz i działacz społeczny;
2. Zygmunt Kaczkowski (1825-96), polski powieściopisarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dominik Kaczkowski (1763−1805) − polski śpiewak i aktor
  • Franciszek Kaczkowski (1877−1962) − pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
  • Jan Kaczkowski (ujednoznacznienie)
  • Joachim Kaczkowski (ok. 1789−1829) − polski skrzypek i kompozytor
  • Karol Kaczkowski (1797−1867) − polski lekarz
  • Karol Kaczkowski (1822−1884) − polski adwokat, radny Tarnowa
  • Piotr Kaczkowski (ur. 1946) − polski dziennikarz radiowy
  • Zygmunt Kaczkowski (1825−1896) − polski powieściopisarz

Wikipedia


kaczlin

roślina z rodziny gruboszowatych, występująca w strefie tropikalnej, hodowana jako roślina ozdobna; kalanchoe


SJP.pl

Kaczlin – średniej wielkości wieś sołecka w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, na terenie Sierakowskiego Parku Krajobrazowego

Wikipedia


kaczma

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol., rzad. śrpol.; dziś gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. karczma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. karczma.

Wiktionary


kaczmar

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Kaczmar – polska siatkarka
  • Jacek Kaczmar – polski inżynier mechanik
  • Władysław Kaczmar – polski inżynier mechanik

Wikipedia


kaczmarczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Kaczmarczyk
  • Alojzy Kaczmarczyk
  • André Kaczmarczyk
  • Bogusław Kaczmarczyk
  • Jan Kaczmarczyk
  • Jarosław Kaczmarczyk
  • Jarosław Kaczmarczyk
  • Józef Kaczmarczyk
  • Józef Kaczmarczyk
  • Józef Kaczmarczyk
  • Kazimierz Kaczmarczyk
  • Michał Kaczmarczyk

Wikipedia


kaczmarek

nazwisko


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kaczmarkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Kaczmarkiewicz (1904–1989) – polski malarz, historyk sztuki, pedagog;
  • Magdalena Kaczmarkiewicz-Fass – polski psychiatra.

Wikipedia


kaczmarski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Trojanowska-Kaczmarska (1931–2007) − malarka i pedagog
  • Agnieszka Kaczmarska (ur. 1975) − działaczka polityczna i samorządowa
  • Artur Kaczmarski (ur. 1962) − aktor filmowy i dubbingowy
  • Beata Kaczmarska (ur. 1970) − lekkoatletka
  • Feliks Kaczmarski (1925–2009) − fotografik
  • Jacek Kaczmarski (1957–2004) − poeta, prozaik, piosenkarz, twórca tekstów piosenek, bard Solidarności
  • Janusz Kaczmarski
    • Janusz Kaczmarski (1931–2009) − wieloletni prezes Zarządu Głównego Związku Polskich Artystów Plastyków, ojciec Jacka
    • Janusz Kaczmarski – polski gitarzysta, współzałożyciel zespołu Skaldowie
  • Krzysztof Kaczmarski (ur. 1965) − historyk
  • Krzysztof Kaczmarski (ur. 1959) − samorządowiec, burmistrz Dąbrowy Tarnowskiej
  • Leszek Kaczmarski (ur. 1963) − trener koszykówki

Wikipedia


kaczmarzyk

nazwisko


SJP.pl


kacznik

pomieszczenie przeznaczone dla stadka rozpłodowego kaczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. pomieszczenie dla kaczek

Wiktionary


kaczo

przysłówek

 (1.1) na sposób kaczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczątko n., kaczę n., kaczysta mos., kaczystka ż.

 przym. kaczy, kaczystowski

Wiktionary


kaczodzioby

mający dziób podobny do dzioba kaczki


SJP.pl


kaczor

samiec kaczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. samiec kaczki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kaczor – samiec kaczki
  • Kaczor – skała na Zamku Ogrodzieniec
  • Kaczor – półwysep na jeziorze Śniardwy
  • Kaczor – polskie nazwisko
  • Kaczor, właściwie Dominik Kaczmarek – polski raper, członek Killaz Group
  • Kaczor, właściwie Andrzej Werbel – polski raper, członek Nagłego Ataku Spawacza
  • Kaczor Donald (ang. Donald Duck) – bohater filmów animowanych i komiksów stworzony w 1934 przez Walta Disneya
  • Kaczor Kwaczymon (ang. Quackmore Duck) – fikcyjna postać z uniwersum Kaczora Donalda, ojciec Kaczora Donalda
  • Dzielny Agent Kaczor (ang. Darkwing Duck) – serial animowany
  • Kaczor Daffy – postać animowana wyprodukowana przez wytwórnię Warner Brothers, znana jest ze serialu animowanego Zwariowane Melodie
  • Kaczor Dodgers (ang. Duck Dodgers, 2003-2005) – amerykański serial animowany

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaczor podpłynął i wyłowił z wody kawałki chleba, które mu rzuciłem.

 (1.1) Samiec, zwany kaczorem, w szacie godowej ma zielono opalizującą głowę (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃɔr, AS: kačor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczorek mzw./mrz., kaczystka ż., kaczysta mos., kaczka ż., kaczątko n., kaczę n., kaczyzm mrz.

 przym. kaczystowski

Wiktionary


kaczorek

zdrobnienie od: kaczor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od kaczor

 (1.2) mały kaczor

 (1.3) icht. nazwa systematyczna|Adrianichthys kruyti|Weber., słodkowodna ryba z rodziny kaczorkowatych, zagrożona wyginięciem;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) sterczący kosmyk włosów

Wiktionary

Kaczorek ("Adrianichthys kruyti") – krytycznie zagrożony wyginięciem gatunek słodkowodnej ryby z rodziny kaczorkowatych (Adrianichthyidae). Jest endemitem jeziora Poso położonego na Celebes. Ciało tej ryby osiąga długość do 16 cm. Wyróżnia się powiększonymi szczękami nadającymi jego pyskowi formę szufladki, stąd nazwa gatunku i całej rodziny kaczorkowatych. Biologia tego gatunku jest słabo poznana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem, bez przesady, nudy święte... polowania niema, ale ja próżnować nie lubię... to sobie, panie dzieju, jastrzębie strzelam, to szelmę lisa tropię, to pojadę na błoto kaczorka upatrzę... i tak przejdzie... przejdzie jakoś do upałów.

 (1.2) — To wstyd istny! — zawołał młody kaczorek! — Patrzcie na to szare, szkaradne kaczę!

 (1.3) Nie wolno łowić kaczorków, ryby te są pod ochroną.

 (2.1) Młody Picolet stanął na progu nieruchomy, postawa jego wyrażała połączenie uniżoności z efronteryą; stał tak, gładząc prawą ręką kaczorek wypomadowany i czekał aż się odezwą do niego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczor mzw., kaczorkowate nmos., Kaczorek mrz., kaczka ż.

Wiktionary


kaczorowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Kaczorowska (ur. 1992) – polska tancerka, aktorka i prezenterka telewizyjna
  • Aleksander Kaczorowski (ur. 1969) – polski tłumacz, eseista i dziennikarz
  • Alicja Kaczorowska (ur. 1949) – polska lekarka i polityk
  • Andrzej Kaczorowski (ur. ok. 1953) – polski urzędnik
  • Aneta Kaczorowska (ur. 1975) – polska judoczka
  • Antoni Kaczorowski (1878–1918) – polski inżynier technolog, działacz niepodległościowy
  • Barbara Kaczorowska (ur. 1960) – polska szachistka
  • Blanka Kaczorowska (1922–2002) – polska historyczka sztuki, kolaborantka nazistowska i tajna współpracownica Służby Bezpieczeństwa PRL
  • Danuta Kaczorowska (1914–2017) – polska lekarka, pediatra, działaczka społeczna i polityczna
  • Dariusz Kaczorowski (ur. 1959) – polski fizyk
  • Henryk Kaczorowski (1888–1942) – polski duchowny rzymskokatolicki
  • Jan Kaczorowski (1934–2000) – polski polityk

Wikipedia


kaczorski

→ Kaczory


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Kaczorów

Wiktionary

Patrz:

Kaczory

Powiązane:

 rzecz. Kaczory

Wiktionary


kaczoruk

nazwisko


SJP.pl


kaczory

samiec kaczki


SJP.pl

Kaczory (niem. "Erpel") – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Kaczory.

Pod względem historycznym Kaczory leżą na Krajnie. Wieś królewska należała do starostwa ujskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


kaczorzanin

mieszkaniec Kaczor (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


kaczorzanka

mieszkanka Kaczor (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


kaczucha

zgrubienie od: kaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od kaczka

 (1.2) rub. o kaczce

 (1.3) pot. kolej. nieduża lokomotywa manewrowa

 (1.4) środ. mot. citroën 2CV

 (1.5) środ. mot. dostawczak marki Mercedes

 (1.7) środ. w żargonie narkomanów: butelka do palenia marihuany

 (1.8) pot. tylko w lm. kaczuchy → taniec wykonywany do popularnej szwajcarskiej piosenki ludowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Środkiem drogi dreptała kaczucha z młodymi.

 (1.2) Mało kto pogardzi kaczuchą pieczoną z jabłkami.

 (1.3) Po torze przetoczyła się ociężale kaczucha, popychając dwa wagony.

 (1.4) Popularne kaczuchy produkowano w wersji dla żandarmerii.

 (1.5) Mercedesy te nazywano kaczuchami ze względu na wygląd maski.

 (1.6) Przysłowiowe kaczuchy instruktora nie robiły na małolatach żadnego wrażenia.

 (1.7) Ćmiła z kaczuchy, aż jej uszami dym leciał.

 (1.8) Popularne „kaczuchy” zatańczone przez Johna Travoltę w San Remo, wywołały falę komentarzy we Włoszech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczka ż., kaczor mzw., kaczorek mzw., kaczątko n., kaczę n., kaczkowate lm nm., kaczarnia ż., Kaczków mrz., Kaczyno n., kaczeniec mrz., kaczyniec mrz., Kaczyniec mrz., Kaczeniec mrz., kaczuszka ż., kaczusia ż.

 przym. kaczy, kaczkowaty, kaczeńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kaczka, kaczuszka, kaczuchna

 (1.4) kaczka

 (1.5) kaczka

Wiktionary


kaczuchna

pieszczotliwie o kaczce - ptaku; kaczusia, kaczuszka


SJP.pl


kaczucza

hiszpański taniec ludowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choreogr. żywy hiszpański taniec tradycyjny

 (1.2) muz. muzyka towarzysząca kaczuczy (1.1)

Wiktionary

Kaczucza (hiszp. Cachucha) – żywy hiszpański taniec ludowy z towarzystwem kastanietów, w metrum 3/4.

Wikipedia


kaczusia

pieszczotliwie o kaczce - ptaku; kaczuchna, kaczuszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. kaczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczucha ż., kaczka ż.

Wiktionary


kaczuszka

pieszczotliwie o kaczce - ptaku; kaczuchna, kaczusia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kaczka

 (1.2) mała kaczka

 (1.3) zabawka w formie kaczki

 (1.4) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Nettapus|ref=tak.

 (1.5) niewysoki obcas damskich butów, szeroki u nasady, wąziutki na końcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaczuszki pływały po bajorku, a świnki taplały się w błotku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈt͡ʃuʃka, AS: kačuška

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kaczka.

Wiktionary


kaczy

1. dotyczący kaczki - ptaka (np. kacze jaja);
2. podobny do kaczki, taki jak u kaczki, charakterystyczny dla kaczki, np. kaczy chód; kaczkowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący, odnoszący się do kaczki (o ptaku)

 (1.2) charakterystyczny dla kaczki, mający cechy kaczki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃɨ, AS: kačy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczka ż., kaczątko n., kaczę n., kaczkarz mos., kaczyniec mrz., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

 przym. kaczkowaty, kaczystowski

 przysł. kaczo

Wiktionary


kaczyca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. kaczka

 (1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. niski żelazny piec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaczyce nmos.

Wiktionary


kaczyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaczyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Pęcław
  • Kaczyce – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Zebrzydowice
  • Kaczyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Lipnik
  • Kaczyce – gromada
  • Kaczyce – stacja kolejowa w Kaczycach, w województwie śląskim
  • Kaczyce – wieś w obw. grodzieńskim, w rej. korelickim, w siel. Maluszyce

Wikipedia


kaczydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. mały, płytki staw, bajoro, błoto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajoro

Wiktionary


kaczyka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Rumunii, na Bukowinie, skupisko ludności polskiego pochodzenia;

Wiktionary

Kaczyka ( "Cacica") – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Kaczyka. W 2011 roku liczyła 1110 mieszkańców. Jest miejscem lokacji dużej, czynnej kopalni soli.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaczycki

Wiktionary


kaczyniec

roślina błotna z rodziny jaskrowatych; kaczeniec, knieć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Caltha palustris|L.|ref=tak., gatunek rośliny zielnej z rodziny jaskrowatych, szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej

 (1.2) bot. roślina z gatunku kaczyńców (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: knieć błotna - roślina, Kaczyniec – osada.

Kaczyniec – ("dawniej także Kaczeniec") wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Koło.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad brzegiem ruczaju rosną kaczyńce i niezapominajki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczeniec m., kaczka ż.

 przym. kaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczeniec, kaczyniec błotny, knieć, knieć błotna

 (1.2) kaczeniec, kaczyniec błotny, knieć, knieć błotna

Wiktionary


kaczysta

pogardliwie: zwolennik Jarosława (a wcześniej także Lecha) Kaczyńskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. pejor. lub iron. zwolennik braci Kaczyńskich i ich polityki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogę uznać ponad połowę naszego biura za kaczystów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczor m.; zob. też: kaczka

:: fż. kaczystka ż.

 przym. kaczystowski, kaczy, kaczkowaty

 przysł. kaczo

Wiktionary


kaczystka

pogardliwie: zwolenniczka Jarosława (a wcześniej także Lecha) Kaczyńskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) publ. pejor. lub iron. zwolenniczka braci Kaczyńskich i ich polityki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gośka, zaangażowana kaczystka, poleciała na spotkanie z ministrem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczor m.; zob. też: kaczka

:: fm. kaczysta m.

 przym. kaczystowski, kaczy, kaczkowaty

 przysł. kaczo

Wiktionary


kaczystowski

przymiotnik

 (1.1) publ. pejor. lub iron. związany ze zwolennikami braci Kaczyńskich i ich polityki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sędziowie Trybunału, byli esbecy, posłowie opozycji wszyscy oni stali się ofiarami reżimu kaczystowskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczyzm mrz., kaczysta m., kaczystka ż., kaczę n., kaczątko n., kaczor m.; zob. też: kaczka

 przym. kaczy, kaczkowaty

 przysł. kaczo

Wiktionary


kaczyzm

pogardliwie: rządy lub poglądy Jarosława (a wcześniej także Lecha) Kaczyńskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publ. polit. pejor. lub iron. etykietka językowa, hasło polityczne określające rządy braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich;

Wiktionary

Kaczyzm (rzadziej: kaczologia) – neologizm, koncept ideologiczny, pejoratywne lub satyryczne określenie rządów partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), pochodzące od nazwisk polskich polityków, braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich. Jako określenie ironiczne lub propagandowe jest ono używane przez przeciwników ugrupowań politycznych braci Kaczyńskich, natomiast przez zwolenników PiS jest uważane za nieadekwatne i obraźliwe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaczyzm był jeszcze wielokrotnie przywoływany w negatywnym znaczeniu przez polityków partii opozycyjnych – szczególnie upodobała go sobie posłanka SLD Joanna Senyszyn, którą uważa się czasem za autorkę tego określenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczysta m., kaczystka ż., kaczor m.; zob. też: kaczka

 przym. kaczystowski, kaczy, kaczkowaty

Wiktionary


kaczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaczyński – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 11,2 tys. osób.
  • Adam Kaczyński (ur. 1933, zm. 2010) – polski pianista i kompozytor
  • Antoni Kaczyński (ur. 1874, zm. 1925) – generał major Armii Imperium Rosyjskiego i generał dywizji Wojska Polskiego
  • Antoni z Susza Kaczyński – oficer Rzeczypospolitej Obojga Narodów
  • Bogusław Kaczyński (ur. 1934) – polski dyplomata, ambasador
  • Bogusław Kaczyński (ur. 1942, zm. 2016) – polski dziennikarz, publicysta i krytyk muzyczny
  • Edward Kaczyński (ur. 1937) – polski teolog, dominikanin, rektor Uniwersytetu Św. Tomasza Angelicum w Rzymie
  • Filip Kaczyński (ur. 1987) – polski polityk i samorządowiec, poseł na Sejm VII, IX i X kadencji
  • Grzegorz Kaczyński (1943–2018) – polski afrykanista-socjolog
  • Jacek Kaczyński (ur. 1973) – polski dziennikarz, prezenter, konferansjer
  • Jerzy R. Kaczyński (ur. 1951) – polski filolog klasyczny i tłumacz
  • Jarosław Kaczyński (ur. 1949) – polski polityk, twórca i prezes partii politycznych Porozumienie Centrum oraz Prawo i Sprawiedliwość, senator I kadencji, poseł na Sejm I, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX...

Wikipedia


kaczątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: kaczę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pieszcz. młoda kaczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaczątko bez odpoczynku poruszać musiało nóżkami, ażeby nie przymarznąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈt͡ʃɔ̃ntkɔ, AS: kačõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczucha ż., kaczuszka ż., kaczka ż., kaczusia ż., kaczor m., kaczę n., kaczeniec m., kaczyzm m., kaczysta mos., kaczystka ż.

 czas. kaczyć się

 przym. kaczy, kaczkowaty, kaczystowski

 przysł. kaczo, kaczkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczę

Wiktionary


kaczę

pisklę kaczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. pisklę kaczki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaczor pacnął kaczę skrzydłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃɛ, AS: kače

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaczuszka ż., kaczka ż., kaczusia ż., kaczor mzw., kaczeniec mrz., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

:: zdrobn. kaczątko n.

 przym. kaczy, kaczkowaty, kaczystowski

 przysł. kaczo, kaczkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczątko

Wiktionary


kada

zdrobnienie od: Leokadia; Loda


SJP.pl


kadafi

nazwisko, np. Muammar Kadafi (al-Kaddafi, 1942-2011), libijski polityk, przywódca Libii, pułkownik


SJP.pl


kadaif

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. deser na bazie sera i opcjonalnie – ciasta filo lub makaroników z semoliny; zwykle po wierzchu barwiony na pomarańczowo i posypywany siekanymi pistacjami; specjalność kuchni narodowych na Bałkanach, Bliskim Wschodzie i w Maghrebie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kunafa

Wiktionary


kadar

nazwisko węgierskie, np. János Kádár, właśc. János Csermanek (1912 - 1989) - węgierski przywódca komunistyczny w latach 1956-1988


SJP.pl


kadarka

szczep czerwonych winogron, popularny w uprawach winorośli na Węgrzech


SJP.pl

Kadarka (węg. "kádár" „bednarz”), gymza, gamza – czerwony szczep winorośli właściwej, najpopularniejsza odmiana winorośli na Węgrzech, uprawiana na całym Półwyspie Bałkańskim (Bułgaria – pod nazwą gymza, gamza, Albania, Macedonia Północna, Serbia).

Wikipedia


kadaryci

przedstawiciel lub zwolennik kadaryzmu (szkoły teologicznej w islamie)


SJP.pl


kadaryta

przedstawiciel lub zwolennik kadaryzmu (szkoły teologicznej w islamie)


SJP.pl


kadarytka

→ kadaryta


SJP.pl

Patrz:

kadaryta

kadaryzm

1. ustrój Węgierskiej Republiki Ludowej trwający od lat 60. XX wieku aż do przywrócenia kapitalizmu na Węgrzech w 1989 roku; gulaszowy komunizm;
2. nurt teologii muzułmańskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kadaryzm – nurt teologii muzułmańskiej
  • kadaryzm – odmiana realnego socjalizmu

Wikipedia


kadaster

urzędowy spis gruntów i budynków; kataster


SJP.pl


kadastralny

związany z urzędowym rejestrem i wyceną nieruchomości; katastralny


SJP.pl


kadastrować

sporządzać kadaster - urzędowy rejestr nieruchomości; katastrować


SJP.pl


kadawer

ciało człowieka zmarłego lub śmiertelnie chorego, zatracające funkcje życiowe; cadaver


SJP.pl


kadawerowy

→ kadawer


SJP.pl

Patrz:

kadawer

kadaweryczny

→ kadawer


SJP.pl

Patrz:

kadawer

kadaweryna

zasadowa amina stanowiąca jeden z produktów rozkładu bakteryjnego białek, działająca szkodliwie na układ krążenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";

Wiktionary

Kadaweryna ( cadaver ‘trup’, ‘zwłoki’), pentametylenodiamina, – organiczny związek chemiczny z grupy diamin, jedna z protamin, amina biogenna będąca produktem dekarboksylacji aminokwasu lizyny, powstaje jako produkt metabolizmu bakterii, a także w procesie gnilnym białka według reakcji:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kadaweryna ma silny odrażający zapach rozkładających się zwłok i jest szkodliwa dla zdrowia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkadavɛˈrɨ̃na, AS: kadaverỹna

Wiktionary


kaddafi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mu’ammar al-Kaddafi – były przywódca Libii
  • Chamis al-Kaddafi – libijski oficer, syn Muammara
  • Al-Saadi Kaddafi – właściciel libijskiego klubu piłki nożnej, syn Muammara
  • Saif al-Islam al-Kaddafi – syn Muammara, przez pewien czas krytycznie nastawiony do jego reżimu

Wikipedia


kadecik

zdrobnienie od: kadet


SJP.pl


kadecki

odnoszący się do kadeta, związany z kadetem


SJP.pl


kadeelowski

→ KDL; KDL-owski


SJP.pl


kadela

nazwisko


SJP.pl


kadena

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. ekon. jedna z kryptowalut stworzona w 2019 r. przez firmę o tej samej nazwie

Wiktionary

Kadena (jap. 嘉手納町 Kadena-chō) – miasto w Japonii, w prefekturze Okinawa, na wyspie Okinawa. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 13 521 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wyniosła 894,2 os./km².

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) skr. KDA

Wiktionary


kadenacy

nazwisko


SJP.pl


kadencja

1. określony ustawą czas urzędowania obieralnego urzędnika lub organu;
2. dawniej: posiedzenie, zwłaszcza sądu;
3. w językoznawstwie: intonacja opadająca;
4. następstwo dźwięków nadające frazie muzycznej charakter zakończenia;
5. ozdobne, wirtuozowskie zakończenie utworu muzycznego lub jego części


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;

 (1.2) jęz. intonacja opadająca, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego;

 (1.3) muz. sekwencja akordów mająca charakter zakończenia;

 (1.4) muz. wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych

 (1.5) sport. w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę

 (1.6) sport. w biegach: liczba kroków na minutę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kadencja – w muzyce: pochód akordów mający charakter zakończenia, a w harmonii klasycznej połączenie trójdźwięków
  • kadencja – odcinek w koncercie solowym w którym wykonawca ma możliwość popisać się swą wirtuozerią
  • kadencja – w politologii: określony prawem okres pełnienia danej funkcji (urzędu) przez urzędnika lub organ.
  • kadencja – w prawie gospodarczym: czas wskazany w umowie spółki lub statucie, na jaki dana osoba zostaje powołana do organów danego podmiotu (np. zarządu lub rady nadzorczej).
  • kadencja – w literaturze: intonacja opadająca odcinka mowy, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego.
  • kadencja – w kolarstwie: częstotliwość obrotu pedałów
  • kadencja – w lekkoatletyce: liczba kroków w czasie jednej minuty biegu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Volkstag wybierany jest na czteroletnią kadencję. Wybory odbywają się w jedną z niedziel listopada. Kadencja biegnie od 1-go stycznia roku następnego po wyborach''.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: kadẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kadencyjny

 rzecz. kadencyjność ż.

 przysł. kadencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czas urzędowania, okres urzędowania

 (1.2) intonacja opadająca, spadek

Wiktionary


kadencjonalny

dawniej: odbywający się co kadencję, okresowy


SJP.pl


kadencyjnie

przysłówek

 (1.1) zgodnie z kadencją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burmistrz pełni swój urząd kadencyjnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadencja ż.

 przym. kadencyjny

Wiktionary


kadencyjność

zasada sprawowania funkcji publicznej lub urzędu przez ustalony z góry, maksymalny czas, na okres kadencji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kadencyjne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadencja ż.

 przym. kadencyjny

Wiktionary


kadencyjny

związany z kadencją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się okresowością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadencyjność ż., kadencja ż.

 przysł. kadencyjnie

Wiktionary


kadenowski

dotyczący Kadena, Kadena-Bandrowskiego


SJP.pl


kadenowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kadena (Kadena-Bandrowskiego) lub z nim związany; Kadenowski


SJP.pl


kadesz

w judaizmie: modlitwa za zmarłych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kadesz (Ketesz) – egipska bogini
  • Kadesz-Barnea – oaza zlokalizowana na pustyni Zin
  • Kadesz nad Orontesem – starożytne miasto syryjskie
  • Kadesz-Neftali – miasto należące do Baraka, Abinoama
  • Kadesz w Judei – judzki obszar o nieznanej lokalizacji
  • Kadesz w Galilei – miasto galilejskie na górze Neftalego

Wikipedia


kadet

uczeń szkoły przygotowującej do zawodu wojskowego, obecnie w Polsce - szkoły podchorążych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. uczeń oficerskiej szkoły wojskowej;

 (1.2) polit. hist. pot. członek Partii Konstytucyjno-Demokratycznej (K-D)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. samochód Opel Kadett

Wiktionary

Kadet – tytuł ucznia bez szczególnego nadania w szkole wojskowej, a także w szkole pożarniczej, którym posługuje się tylko w okresie nauki w szkole kadetów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z kadetami też nie było lekko - byli jeszcze młodzi i niewyżyci.

 (1.2) Kadeci byli zdecydowanymi monarchistami, ale pragnęli przekształcić cesarstwo rosyjskie w monarchię konstytucyjną typu zachodnioeuropejskiego z zapewnieniem burżuazji roli kierowniczej w państwie.

 (2.1) Przez lata wysłużonym oplem kadetem swojego ojca rozwoził prasę po kieleckich kioskach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadɛt, AS: kadet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kadecki

Wiktionary


kadetka

w sporcie: zawodniczka młodsza od juniorki; młodziczka


SJP.pl


kadett

[czytaj: kadet] model samochodu marki Opel


SJP.pl


kadi

muzułmański sędzia wyrokujący na podstawie praw: islamskiego i zwyczajowego, a także interpretujący te prawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. rel. sędzia muzułmański

Wiktionary

Kadi (arab. قاضي "qāḍī") – sędzia muzułmański. Wydaje wyroki na podstawie znajomości prawa muzułmańskiego (szariatu) i prawa zwyczajowego (adat). Jest mianowany przez władze państwowe. Obszar geograficzny pozostający pod jego jurysdykcją nosi nazwę "kadilik".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkadʲi, AS: kadʹi

Wiktionary


kadisz

w judaizmie - modlitwa poddańcza, sławiąca wielkość Boga, obowiązkowo odmawiana przez rok po śmierci najbliższego członka rodziny i w każdą jej rocznicę; kadysz


SJP.pl

Kadisz, również Kadysz, Kaddisz (hebr. קדיש – "święty"; jidysz: Kadesz) – jedna z najważniejszych modlitw w judaizmie, będąca składnikiem wszelkich żydowskich modłów zbiorowych. Jest to doksologia w języku aramejskim, wysławiająca Imię Boże, wyrażająca poddanie się Jego woli oraz wzywająca rychłego nadejścia królestwa Bożego. Często mylnie nazywana modlitwą za zmarłych.

Wikipedia


kadm

pierwiastek chemiczny o symbolu Cd, srebrzystobiały, miękki metal używany m.in. do ochronnego pokrywania metali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

Wiktionary

Kadm (Cd, łac. "cadmium") – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa pochodzi od słowa "kadmeia", będącego grecką nazwą rudy cynku, kalaminu, w której kadm został wykryty.

Minerałem tego pierwiastka, bez znaczenia przemysłowego, jest np. grenokit (CdS) i monteponit (CdO), ale jest zwykle uzyskiwany jako produkt uboczny przy produkcji cynku. Stanowi 0,00005% masy skorupy ziemskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma kadm?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: katm̥, AS: katm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kadmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Cd

Wiktionary


kadm.

skrót od: kontradmirał (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) wojsk. mar. kontradmirał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kontradm.

Wiktionary


kadmejski

1. związany z Kadmosem - mitycznym założycielem Teb w Beocji;
2. kadmejskie zwycięstwo - zwycięstwo tragiczne zarówno dla pokonanego, jak i dla zwycięzcy


SJP.pl


kadmon

w Kabale: określenie pierwszego człowieka


SJP.pl


kadmos

postać z mitologii greckiej


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kadmowanie

pokrywać powierzchnię metalu kadmem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kadmować.

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niekadmowanie n.

 czas. kadmować ndk.

Wiktionary


kadmować

pokrywać powierzchnię metalu kadmem


SJP.pl


kadmowiec

pierwiastek należący do dwunastej grupy układu okresowego pierwiastków; cynkowiec


SJP.pl


kadmowy

przymiotnik od: kadm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kadmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadm m.

Wiktionary


kadr

1. obraz filmowy zarejestrowany na pojedynczej klatce;
2. fragment fotografowanego obiektu;
3. wycinek negatywu przeznaczony do wywołania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. film. obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od kadra

Wiktionary

Kadr, klatka filmowa lub tylko klatka – pole obrazu tworzonego przez obiektyw, wydzielone do obserwacji w urządzeniu optycznym.

W urządzeniach, w których istotne jest obserwowanie całego pola obrazu generowanego przez obiektyw, kadr ma kształt generowany przez okular i jest to obraz, co do zasady, w postaci koła (np. w lornetkach, lunetach, lupach, mikroskopach czy teleskopach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pejzażach z ziemi olkuskiej stosowała różne metody kompozycyjne: bliskiego kadru, szerokiej perspektywy lub spojrzenia z podniesionego punktu obserwacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: katr̥, AS: katr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadrowanie n., wykadrowanie n.

 czas. kadrować ndk., wykadrować dk.

Wiktionary


kadra

zespół, team


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki

 (1.2) sport. czołowi zawodnicy określonej dyscypliny sportowej

 (1.3) wojsk. jednostka organizacyjna wojska złożona z zawodowych oficerów, chorążych i podoficerów, będąca trzonem dla dalszych uzupełnień

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadrowiec m., kadrowy m., kadrowa ż., kadrowicz m., kadrowiczka ż., kadry nmos.

 przym. kadrowy

 przysł. kadrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obsada, personel, załoga

 (1.2) reprezentacja

 (1.3) sztab

Wiktionary


kadrel

dawniej: czarny salceson najniższej jakości produkowany z krwi i odpadków mięsnych; kadryl


SJP.pl


kadrowa

kobieta pracująca w dziale kadr; personalna


SJP.pl


kadrować

1. wybierać do sfotografowania lub nagrania część widzianego obrazu;
2. wycinać wybrany fragment z pierwotnie zarejestrowanego obrazu w celu jego dalszej obróbki i wyeksponowania


SJP.pl


kadrowe

kobieta pracująca w dziale kadr; personalna


SJP.pl


kadrowicz

zawodnik należący do kadry reprezentacyjnej; kadrowiec


SJP.pl


kadrowiczka

zawodniczka należąca do kadry reprezentacyjnej


SJP.pl


kadrowiec

1. zawodnik należący do kadry reprezentacyjnej; kadrowicz;
2. urzędnik pracujący w dziale kadr; kadrowy, personalny


SJP.pl


kadrowo

przysłówek sposobu

 (1.1) biorąc pod uwagę kadrę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciąż nie wiadomo, czy wzmocniona kadrowo ekipa da sobie radę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadra ż., kadry nmos., kadrowiec mos., kadrowy mos., kadrowa ż., kadrowe n., kadrowicz mos., kadrowiczka ż.

 przym. kadrowy

Wiktionary


kadrowy

przymiotnik od: kadra


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kadrą, dotyczący kadry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli nie uda im się znaleźć nikogo takiego, starosta wyda informację o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych twojej firmy na lokalnym rynku pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadry nmos., kadra ż.

 przysł. kadrowo

Wiktionary


kadry

dział prowadzący ewidencję pracowników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. dział zatrudniania i ewidencji pracowników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć w kadrach nic o tym nie wiedzieli, a przecież powinni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadra ż., kadrowiec mos., kadrowy mos., kadrowa ż., kadrowe n., kadrowicz mos., kadrowiczka ż.

 przym. kadrowy

 przysł. kadrowo

Wiktionary


kadryl

1. wytworny figurowy taniec francuski z czasów Napoleona I, wywodzący się z kontredansa;
2. nazwa pasjansa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. choreogr. figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;

 (1.2) daw. muz. muzyka do kadryla (1.1)

 (1.4) włók. lekka jedwabna tkanina w kratkę lub kiełbasa

Wiktionary

Kadryl (fr. "quadrille") – XVIII-wieczny taniec salonowy w metrum przemiennym 6/8 i 2/4. Nazwę "quadrille" wzięto od określenia oddziałku jazdy.

Taniec powstał na bazie kontredansa; modny za czasów Napoleona I we Francji, szybko zyskał popularność w innych krajach europejskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We fraczku francuskim […] dostawał się tu i owdzie na bale, wprowadzany przez zamożniejszych kolegów, i hulał do upadłego. Umiał już prowadzić angielskie kontredanse, francuskie kadryle, strasburskie i styryjskie sztajery.

 (1.2) Bernard powstał, pchnął nogą taburet do pianina i zaczął ze wściekłą brawurą grać trzecią figurę kadryla.

 (1.3) Jeśli raban ma być większy, trzeba psu dołożyć jeszcze 10 deka kadryla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadrɨl, AS: kadryl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) gw-pl|Warszawa. hycel

Wiktionary


kadrówka

kompania kadrowa legionów J. Piłsudskiego w 1914 roku


SJP.pl


kadubek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karmnik; budka lęgowa dla ptaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A w kadubku stary kos śpiewa mi na cały głos.

Wiktionary


kaduceusz

1. kerykejon;
a) w mitologii greckiej: laska Hermesa
b) symboliczna laska starogreckich posłów, symbol ich nietykalności
2. laska błazna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mitgr. mitrzym. laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;

 (1.2) staroż. symboliczna laska starogreckiego keryksa (herolda, posła), oznaka jego nietykalności

 (1.3) laska błazna

Wiktionary

☤

Kaduceusz (łac. "caduceus" „laska heroldów”), kerykejon (gr. κηρύκειον "kērýkeion"), oba od κῆρυξ ("kēryks" „herold”) – symboliczna laska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atrybutami Merkurego były: skrzydlate sandały, skrzydlaty kapelusz, kaduceusz i sakiewka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaduˈt͡sɛwuʃ, AS: kaduceu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaduceus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kerykejon

 (1.2) kerykejon

Wiktionary


kaduczny

przestarzale:
1. → kaduk (diabeł);
2. nietypowy w danej sytuacji przez swój rozmiar lub swoją intensywność


SJP.pl


kaduczy

kadukowy;
1. → kaduk (majątek);
2. niesprawiedliwy lub uważany za niemający podstaw


SJP.pl


kaduk

1. w dawnej Polsce: majątek po zmarłym bez krewnych, puścizna;
2. przestarzałe: diabeł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. praw. spadek pozostawiony bez dziedziców;

 (1.2) daw. med. padaczka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) daw. diabeł, czart

Wiktionary

Kaduk (łac. "caducus" 'upadający', później 'bezpański') – spadek pozostawiony bez dziedziców. Instytucja prawna wywodząca się z prawa rzymskiego ("ius caducum"). Związana jest z ograniczeniem dziedziczenia do określonego kręgu osób i ograniczeniami testamentowymi. W przypadku braku uprawnionych osób i braku testamentu spadek przypada władcy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaduk w średniowieczu przypadał władcy.

 (1.2) Stryjec całe życie cierpiał na kaduk.

 (2.1) Widocznie kaduk mnie opętał i nosił. Ale z duszą chrześcijańską nie tak to łatwo; odpiąłem ja kurtkę, sięgam pod koszulę, a szkaplerz na wierzch wykładam i z dobrą miną znowu ku drodze zawracam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaduk, AS: kaduk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaduczny, kadukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. puścizna

 (2.1) diabeł, licho

Wiktionary


kadukowy

kaduczy;
1. → kaduk (majątek);
2. niesprawiedliwy lub uważany za niemający podstaw


SJP.pl


kadyk

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. jałowiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadɨk, AS: kadyk

Wiktionary


kadyks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Hiszpanii;

 (1.2) geogr. prowincja w Hiszpanii

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkadɨks, AS: kadyks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadyksyjczyk m., kadyksyjka ż.

 przym. kadyksyjski, kadykski

Wiktionary


kadykski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Kadyksem (miastem i prowincją w Hiszpanii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli więc wojna z Francją stworzyła poczucie hiszpańskiej wspólnoty narodowej, kadykska konstytucja nadała narodowi hiszpańskiemu podmiotowość prawną.

 (1.1) Lizbona. 5 maja [1898]. Eskadra hiszpańska odpłynęła z wysp kapwerdyjskich na powrót ku wybrzeżom hiszpańskim, a to celem przywrócenia połączenia z eskadrą kadykską, co gdy nastąpi obie eskadry wyruszą na wody amerykańskie.

 (1.1) Rok 1883 uwieńczył terror rządowy zwycięstwem nad terrorem „Czarnej ręki". Gniazdo kadykskie zostało wykryte i opanowane. Chrzęst garroty obwieścił tryumf arcykatolickich rządów Alfonsa XII.

 (1.1) Liberałami («liberales») określali się także zwolennicy reform o umiarkowanie antyfeudalnym charakterze w Hiszpanii. Ich dziełem była konstytucja kadykska z 1812 r., zapowiadająca ustanowienie rządów konstytucyjnych (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kadyks mrz.

 przym. kadyksyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadyksyjski

Wiktionary


kadyksyjczyk

mieszkaniec Kadyksu


SJP.pl


kadyksyjka

mieszkanka Kadyksu


SJP.pl


kadyksyjski

przymiotnik od: Kadyks (miasto w Hiszpanii)


SJP.pl


kadyny

Kadyny (niem. "Kadien/Cadinen") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Tolkmicko.

Wieś szlachecka położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


kadyrowiec

czeczeński żołnierz będący zwolennikiem Ramzana Kadyrowa


SJP.pl


kadysz

w judaizmie - modlitwa poddańcza, sławiąca wielkość Boga, obowiązkowo odmawiana przez rok po śmierci najbliższego członka rodziny i w każdą jej rocznicę; kadisz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. jedna z ważniejszych i częściej odmawianych modlitw żydowskich

Wiktionary

Kadysz, Kadysz Rządowy ( Кадыш, "Kadysz"; Кадыш, "Kadysz") – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, na północ od Sopoćkiń, przy granicy z Litwą, nad Czarną Hańczą.

Kadysz jest położony przy starej drodze z Sopoćkin do Kopciowa na Litwie, 4 km od granicy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kadisz

Wiktionary


kadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kadzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidłowiec mrz., kadzidla ż., kadzidło n., kadzielnica ż., kadzidełko n.

 czas. kadzić ndk.

 przym. kadzidłowy, kadzielny

Wiktionary


kadzidełko

zdrobnienie od: kadzidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) patyczek pokrytego substancją, która żarząc się wydziela zapach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej lubię kadzidełka o zapachu jaśminu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkad͡ʑiˈdɛwkɔ, AS: kaʒ́ideu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kadzidło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trociczka

Wiktionary


kadzidla

krzew lub niskie drzewo z rodziny osoczynowatych; kadzidłowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Boswellia|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych;

 (1.2) dendr. drzewo z rodzaju kadzidla (1.1)

Wiktionary

Kadzidla, kadzidłowiec ("Boswellia" Roxb. ex Colebr.) – rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych ("Burseraceae"). Obejmuje 20 gatunków występujących w środkowej Afryce, na Madagaskarze, Półwyspie Arabskim i w Indiach. Gumożywica pozyskiwana z niektórych gatunków, zwłaszcza z kadzidla Cartera, po zestaleniu daje olibanum stosowane jako kadzidło.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kwiaty kadzidel są w kolorze bladoczerwonym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzenie n., kadzidełko n., kadzidło mrz., Kadzidło n., kadzidłowiec mrz., Kadzidłowo n., kadzielnica ż.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzidłowiec

Wiktionary


kadzidlanin

mieszkaniec Kadzidła


SJP.pl


kadzidlanka

mieszkanka Kadzidła


SJP.pl


kadzidlany

przymiotnik od: kadzidło


SJP.pl


kadzidlański

przymiotnik od: Kadzidło


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kadzidła, związany z Kadzidłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nazbieram prawdziwków w kadzidlańskim lesie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kadzidło n.

Wiktionary


kadzidło

substancja żywiczna, wydająca wonny zapach przy spalaniu, używana do celów kultu w wielu religiach (m.in. buddyzmie, taoizmie, szintoizmie, judaizmie, chrześcijaństwie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

 (1.2) pot. kośc. trybularz

Wiktionary

Kadzidło (arab. لبٌان, "lubbān", hebr. "ketoret", gr. "libanos", "thymiana", łac. "tus", "incensum") – substancje zapachowe pochodzenia naturalnego uwalniane podczas spalania, stosowane w rytuałach religijnych, medytacji, w kosmetyce, kuchni i medycynie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapach kadzidła rozniósł się po całej części głównej kościoła aż do krańców lewej nawy.

 (1.1) Was tem światłem i kadzidłem / Zapraszamy, zaklinamy.

 (1.2) Ksiądz chwycił kadzidło i zaczął okadzać paschał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈd͡ʑidwɔ, AS: kaʒ́idu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidla ż., kadzidłowiec mrz., kadzielnica ż., kadzenie n., Kadzidłowo n., Kadzidło n.

:: zdrobn. kadzidełko n.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mirra

 (1.2) kadzielnica, trybularz

Wiktionary


kadzidłowiec

krzew lub niskie drzewo z rodziny osoczynowatych; kadzidla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Boswellia|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych

 (1.2) dendr. drzewo z rodzaju kadzidłowców (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Liście kadzidłowców są pierzaste.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzenie n., kadzidełko n., kadzidla ż., kadzidło mrz., Kadzidło n., Kadzidłowo n., kadzielnica ż.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzidla

Wiktionary


kadzidłowo

Ka

Wikipedia


kadzidłowy

przymiotnik od: kadzidło


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kadzidła, związany z kadzidłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad obu orszakami: tym, którego wozy i konie stały jak w ziemię wryte, i tym, który, w barwistych strojach, jak łan ściętych kwiatów na pozłacanej ziemi leżał, świeciło w górze, jasne, ale łagodne słońce i z woniami ambry, sandału, cynamonu, piżma, aloesu, przeciągały obłoki kadzidłowego dymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidla ż., kadzidło n., kadzidłowiec mrz., kadzielnica ż., kadzenie n., Kadzidłowo n., Kadzidło n.

:: zdrobn. kadzidełko n.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

 przym. kadzielny, kadzidlany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzielny, kadzidlany

Wiktionary


kadzielnia

1. wieś w Polsce w województwie mazowieckim;
2. wzgórze o wysokości 417 m n.p.m. na Wyżynie Olkuskiej w miejscowości Witeradów w województwie małopolskim;
3. wzgórze w południowo-zachodniej części Kielc;
4. rezerwat przyrody nieożywionej znajdujący się w Kielcach w województwie świętokrzyskim


SJP.pl

Kadzielnia – wzgórze w południowo-zachodniej części Kielc – stolicy województwa świętokrzyskiego. Kadzielnia, zbudowana z wapieni górnodewońskich (fran, famen), ma wysokość 295 m n.p.m. Obecne wyrobisko (wcześniej były tam kamieniołomy) wypełniają wody podziemne tworząc Jezioro Szmaragdowe.

Wikipedia


kadzielnica

kościelne naczynie do spalania kadzidła; trybularz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. naczynie do spalania kadzidła;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zakrystii ministrant włożył do kadzielnicy rozpalone węgielki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkad͡ʑɛlʲˈɲit͡sa, AS: kaʒ́elʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidło n., kadzidełko n., kadzidłowiec mrz., kadzenie n.

:: zdrobn. kadzielniczka ż.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trybularz, pot. kadzidło

Wiktionary


kadzielniczka

zdrobnienie od: kadzielnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. kadzielnica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzielnica ż.

Wiktionary


kadzielny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. dotyczący kadzidła, związany z kadzidłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele jest ziarenek kadzielnych na jednym ołtarzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidla ż., kadzidło n., kadzidłowiec mrz., kadzielnica ż., kadzenie n., Kadzidłowo n., Kadzidło n.

:: zdrobn. kadzidełko n.

 czas. kadzić ndk., okadzić dk.

 przym. kadzidłowy, kadzidlany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzidłowy, kadzidlany

Wiktionary


kadziewicz

nazwisko


SJP.pl


kadziować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) chem. włók. doprowadzać barwniki kadziowe do postaci rozpuszczalnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadź ż.

 przym. kadziowy

Wiktionary


kadziowy

przymiotnik od: kadź


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kadzi, związany z kadzią

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kadziować ndk.

 rzecz. kadź ż.

Wiktionary


kadziówka

ogniotrwała, płaska cegła do wykładania kadzi odlewniczych


SJP.pl


kadzić

1. palić coś, żeby powstał wonny dym;
2. napełniać wonnym dymem, paląc jakąś substancję;
3. potocznie: chwalić, pochlebiać, prawić komplementy; słodzić, dosładzać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) dymić kadzidłem

 (1.2) przen. perorować

 (1.3) pot. wypuszczać gazy trawienne, puszczać bąki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadzidłowiec mrz., kadzidla ż., kadzidło n., kadzenie n., czad m., kadzielnica ż., Kadzidło mrz.

 przym. kadzidłowy, kadzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pierdzieć

Wiktionary


kadłub

1. główny element konstrukcyjny, np. kadłub statku;
2. tułów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;

 (1.2) pot. kadłub (1.1) statku

 (1.3) pot. kadłub (1.1) samolotu

 (1.4) anat. tułów, szczególnie jeśli bez kończyn

 (1.5) daw. wydrążony pień

Wiktionary

Kadłub – w budownictwie część konstrukcji łącząca pozostałe elementy, zespoły i podzespoły wchodzące w jej skład.

Kadłub utrzymuje pozostałe części w określonym położeniu oraz przejmuje obciążenia działające na te części. Stanowi też osłonę chroniącą przed wpływami otoczenia. Małe kadłuby są nazywane korpusami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siły występujące w kadłubie w czasie pracy mogą wywołać w nim znaczne naprężenia i odkształcenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadwup, AS: kadu̯up

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kadłubek m.

 przym. kadłubowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) korpus

Wiktionary


kadłubek

zdrobnienie od: kadłub


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zdrobn. kadłub (w znaczeniu: tułów)

 (1.2) przest. naczynie z kory drzewnej

 (1.3) przest. wydrążony pniak drewniany, który wkłada się na wbity w ziemię pal, służący do naciągania powroza mostowego

 (1.4) reg. pułapka na szczury

 (1.5) reg. budka dla szpaków wieszana na drzewach

 (1.6) obraź. pejor. osoba pozbawiona wszystkich kończyn

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kadłubek – termin dotyczący komputerów przenośnych
  • Wincenty Kadłubek (ok. 1160-1223) – kronikarz, biskup krakowski
  • Zbigniew Kadłubek (ur. 1970) – filolog klasyczny
  • Witold Bartnicki pseudonim Kadłubek, Wiktor (1925-2008) – polski działacz podziemia niepodległościowego
  • Kadłubek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Sienno
  • Kadłubek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Trzcianka
  • Nowy Kadłubek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica
    • Stary Kadłubek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica
    • Kadłubek-Podlas – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica
    • Recica dawniej też Kadłubek B (Rycica) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kadˈwubɛk, AS: kadu̯ubek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kadłub m.

Wiktionary


kadłubiec

Kadłubiec (dodatkowa nazwa w j. niem. Kadlubietz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Leśnica.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie opolskim.

Wikipedia


kadłubkowy

→ kadłubek


SJP.pl

Patrz:

kadłubek

kadłubowaty

dotyczący wydłużonego wewnątrz kloca z drzewa, służącego za pojemnik lub naczynie


SJP.pl


kadłubowiec

pracownik stoczni, zajmujący się budową kadłubów okrętowych


SJP.pl


kadłubownia

hala w stoczni, w której montuje się kadłuby okrętów


SJP.pl

Kadłubownia, spawalnia, hala prefabrykacji – dział w stoczni, w postaci dużej hali, w której budowane są większe elementy lub nawet całe sekcje kadłubów jednostek pływających, z których już poza kadłubownią, na pochylni lub w suchym doku formowany jest kadłub jednostki pływającej. W kadłubowni formowane są zarówno elementy płaskie (np. wregi) jak i przestrzenne.

Wikipedia


kadłubowość

rzadko: posiadanie tylko części podstawowych elementów; niekompletność


SJP.pl


kadłubowski

nazwisko


SJP.pl


kadłubowy

1. taki, który ma związek z kadłubem - podstawową częścią konstrukcji, która łączy w całość pozostałe elementy;
2. częściowy, niemający charakteru całości; niekompletny, niepełny


SJP.pl


kadź

1. rodzaj dużego naczynia używanego w gospodarstwie domowym;
2. zbiornik na ciecz używany w różnych procesach technologicznych;
3. roztwór zredukowanych barwników kadziowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duże otwarte zbiorniki używane w różnych procesach technologicznych;

 (1.2) daw. duże naczynie w kształcie ściętego stożka

 (1.3) chem. włók. roztwór zredukowanych barwników kadziowych

 (1.4) daw. statek rzeczny do spławiania zboża

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kadzić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kadź – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Klwów.
  • kadź – rodzaj naczynia stosowanego m.in. do wyrobu spirytusu, wina lub piwa
  • kadź zacierna – urządzenie wykorzystywane w piwowarstwie oraz gorzelnictwie
  • kadź odlewnicza i kadź żużlowa – urządzenia wykorzystywane w hutnictwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obecnie kadzie wykonuje się ze stali nierdzewnej, miedzi lub ceramiki.

 (1.2) Wyrobem kadzi zajmował się bednarz.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kadziować ndk.

 przym. kadziowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) komięga

Wiktionary


kadżar

przedstawiciel perskiej dynastii władającej Iranem w latach 1794-1925


SJP.pl


kadżarka

przedstawicielka perskiej dynastii władającej Iranem w latach 1794-1925


SJP.pl


kadżarowie

perska dynastia władająca Iranem w latach 1794-1925


SJP.pl

Kadżarowie – dynastia pochodzenia turkmeńskiego rządząca w Iranie w latach 1794–1925.

Wikipedia


kaem

karabin maszynowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. wojsk. karabin maszynowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musieliśmy się wycofać, bo okazało się, że Charlie zgubił swój kaem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaɛ̃m, AS: kaẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaemista m.

 przym. kaemowy

Wiktionary


kaemista

operator karabinu maszynowego


SJP.pl


kaemistka

→ kaemista


SJP.pl

Patrz:

kaemista

kaemowy

→ kaem (karabin maszynowy)


SJP.pl


kaes

potocznie: kara śmierci


SJP.pl


kaesiak

środowiskowo: osoba skazana na karę śmierci


SJP.pl


kaf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sf. odpowiednik kawy w twórczości science fiction

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jordan posyła mu uśmiech i odbiera od niego kubek kafu, specjalnie przygotowanego tuż przed chwilą.

Wiktionary


kafala

system prawny występujący w niektórych krajach arabskich, regulujący zatrudnianie pracowników zagranicznych i uzależniający ich status pobytowy od pracodawcy (sponsora)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. w niektórych państwach arabskich: system kontroli zatrudnionych imigrantów, w którym pracodawca zapewnia pracownikom transport, zamieszkanie i wyżywienie oraz odpowiada za ich status prawny oraz dokumenty;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kafala – instytucja opieki nad dzieckiem w prawie muzułmańskim
  • kafala, system kafala – system kontroli imigrantów pracujących głównie w sektorze budowlanym i domowym w kilku krajach arabskich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obrońcy praw człowieka zgodnie nazywają kafalę współczesnym niewolnictwem.

Wiktionary


kafana

tradycyjna bałkańska kawiarnia lub tawerna serwująca jedzenie i napoje


SJP.pl

Kafana – rodzaj lokalnego bistro (lub tawerny), powszechny w krajach byłej Jugosławii i w Albanii, w którym podaje się przede wszystkim napoje alkoholowe i kawę, a także często lekkie przekąski (meze) i inne potrawy. W wielu kafanach odbywają się występy muzyczne na żywo.

Wikipedia


kafar

1. urządzenie do wbijania w grunt pali
2. pogardliwie o mężczyźnie postawnym, nierzadko głupawym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) maszyna do wbijania pali w grunt;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) slang. osiłek

Wiktionary

Kafar – urządzenie budowlane służące do wbijania pionowych pali w ziemię lub w dno zbiornika wodnego. Nazwa wywodzi się z Keffer. Kafary wykorzystuje się podczas palowania – robót budowlanych wykonywanych najczęściej na grząskich lub niedostatecznie stabilnych gruntach oraz w budowlach nawodnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do prac przy remoncie trzeba było sprowadzić kafar z innego miasta.

 (2.1) Chodź, pójdziemy inną drogą, bo ten kafar stojący przy sklepie nie wygląda mi przyjaźnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkafar, AS: kafar

Wiktionary


kafarek

1. mały kafar;
2. dawniej: żelazny uchwyt do osadzenia łuczywa


SJP.pl


kafarnaum

starożytna osada nad Jeziorem Tyberiadzkim w Palestynie; obecnie teren wykopalisk i park archeologiczny; nowotestamentalne miasto znane z działalności Chrystusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Wiktionary

Kafarnaum (hebr. כְּפַר נַחוּם, "Kefar Nachum"; arab. كفر ناحوم, "Kafr Nahum"; pol. "Wioska Nahuma") – dawne miasto z czasów Hasmoneuszy (II–I wiek p.n.e.), położone nad Jeziorem Tyberiadzkim na północy Izraela. Miejscowość kilkakrotnie pojawia się na kartach Nowego Testamentu, i jest związana z osobą Jezusa Chrystusa. W 1894 roku ruiny wykupili franciszkanie, którzy rozpoczęli prace wykopaliskowe, a następnie renowację zabytków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opuścił jednak Nazaret, przyszedł i osiadł w Kafarnaum nad jeziorem, na pograniczu Zabulona i Neftalego.

 (1.1) Pielgrzymi z Polski zwiedzili pozostałości biblijnego Kafarnaum.

Wiktionary


kafarnik

robotnik pracujący przy kafarze; kafarzysta, kafarowy


SJP.pl


kafarownia

pomieszczenie, w którym pracują kafary


SJP.pl


kafarowy

przymiotnik od: kafar


SJP.pl


kafarski

nazwisko


SJP.pl


kafarzysta

robotnik pracujący przy kafarze; kafarowy, kafarnik


SJP.pl


kafe

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawa zbożowa z cykorią

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kawa

Wiktionary


kafehauz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zob. kawiarnia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Wiem, gdzie go szukać — wrzał zaperzony — nieraz mi donoszono, jako burzy naród przeciwko królowi po bilarach i kafehauzach.

Wiktionary


kafej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawiarnia

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.

Wiktionary


kafeja

zgrubienie od: kafejka


SJP.pl


kafejka

1. lokal, gdzie serwuje się głównie kawę; kawiarnia, kawiarenka;
2. kafejka internetowa - lokal, w którym oprócz picia kawy lub herbaty można odpłatnie korzystać z Internetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mała kawiarnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może wyskoczymy dziś do jakiejś kafejki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈfɛjka, AS: kafei ̯ka

Wiktionary


kafejkowy

→ kafejka


SJP.pl

Patrz:

kafejka

kafejowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Góra Świętej Anny,Lasowice Wielkie,Dzierżysławice. związany z kafejem, dotyczący kafeju

 (1.2) gw-pl|Góra Świętej Anny,Dziergowice. koloru kawy, brunatny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na zima mom do kościoła tako fajno garnitura i kafejowy pliśhut.

Wiktionary


kafel

wyrób ceramiczny do wykładania pieców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. ozdobna płytka ceramiczna;

 (1.2) pot. tysiąc złotych

Wiktionary

Kafel − wyrób ceramiczny służący do wykładania powierzchni pieców grzewczych, kuchennych i kominków. Kafle po uformowaniu z gliny są wypalane, a ich powierzchnia zewnętrzna pokrywana jest szkliwem.

Rzemieślnik wyrabiający kafle to kaflarz, a jego warsztat to kaflarnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz stary piec miał wspaniałe ozdobne kafle.

 (1.1) Całe pomieszczenie wyłożone było turkusowymi kaflami.

 (1.2) Kosztowało mnie to pięć kafli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafelek m., kaflarz m., kaflarnia ż., kafelkowanie n., wykafelkowanie n.

 czas. kafelkować ndk., wykafelkować dk.

 przym. kaflowy, kafelkowy, wykafelkowany, kaflarski

Wiktionary


kafelek

zdrobnienie od: kafel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kafel

 (1.2) bud. ceramiczna płytka na ścianie lub podłodze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy w kuchni będziemy mieć tapetę czy kafelki?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafel mrz.

 przym. kaflowy

Wiktionary


kafelkarka

1. kobieta zawodowo układająca kafelki; glazurniczka;
2. maszyna do układania kafelków


SJP.pl


kafelkarski

→ kafelkarz


SJP.pl

Patrz:

kafelkarz

kafelkarstwo

działalność polegająca na produkcji lub układaniu kafelków


SJP.pl


kafelkarz

rzemieślnik zajmujący się układaniem kafelków


SJP.pl


kafelki

zdrobnienie od: kafel


SJP.pl


kafelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kafelkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kafelkować ndk.

 rzecz. kafel mrz.

 przym. kaflowy

Wiktionary


kafelkować

układać kafelki


SJP.pl


kafelkowy

przymiotnik od: kafelek


SJP.pl


kafenijo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkafɛ̃ˈɲijɔ, AS: kafẽńii ̯o

Wiktionary


kafeol

związek chemiczny występujący w ziarnach kawy


SJP.pl


kafestol

związek chemiczny w ziarnach kawy


SJP.pl


kafeteria

1. niewielki lokal, w którym można coś zjeść i wypić; cafeteria;
2. ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafetiera, kawiarka, makinetka;
3. oferta dodatkowych świadczeń przedstawiana pracownikowi przez pracodawcę;
4. lista gotowych odpowiedzi na pytanie, prezentowana respondentowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stołówka, samoobsługowa restauracja

 (1.2) rzad. kawiarnia

 (1.3) socjol. dołączona do pytania zamkniętego lub półotwartego lista możliwych odpowiedzi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj rano natknąłem się w kafeterii wydziału na twego byłego narzeczonego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkafɛˈtɛrʲja, AS: kafeterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kafeteryjny

 przysł. kafeteryjnie

 rzecz. kawa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stołówka, bufet, kantyna

Wiktionary


kafeterka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włoski ekspres do kawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Halina dostała nową kafeterkę na urodziny, bo poprzednią spaliła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafetierka, kawiarka, kupres, makinetka, moka

Wiktionary


kafeteryjny

→ kafeteria


SJP.pl

Patrz:

kafeteria

kafetiera

ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafeteria, kawiarka, makinetka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) naczynie do parzenia kawy (poprzez umieszczenie wody na jednym poziomie i zmielonej kawy na drugim i postawienie naczynia na palniku gazowym lub elektrycznym)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkafɛˈtʲjɛra, AS: kafetʹi ̯era

Wiktionary


kafetierka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włoski ekspres do kawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Helena dostała nową kafetierkę na urodziny, bo poprzednią spaliła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafeterka, kawiarka, kupres, makinetka, moka

Wiktionary


kaffa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kawa (napój)

 (1.2) śrpol. kawowiec

 (1.3) daw. rodzaj tkaniny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaffa – lud afrykański
  • Kaffa – region w Etiopii
  • Teodozja – miasto na Krymie, dawniej znane jako Kaffa
  • Kaffa – historyczne państwo w Afryce, w 1897 podbite przez Etiopię

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkafːa, AS: ka•fa

Wiktionary


kaffir

lima kaffir, limonka kaffir - gatunek rośliny z rodziny rutowatych; kafir, papeda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) bot. spoż. rodzaj tajskiej limonki, której suszone liście są stosowane w przyprawianiu zup i curry w kuchni tajskiej i indyjskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwaśne: wszystkie soki z owoców cytrusowych, które wykrzywiają usta, cytryny Meyera o cienkich skórkach, szorstkie limonki kaffir.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafir m.

Wiktionary


kafir

u muzułmanów: innowierca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kafir (inaczej: niewierny) – w islamie: pogardliwe określenie niemuzułmanina, albo „tego, kto ukrywa prawdę lub jej zaprzecza”.
  • (Kafr, również Kafir, Kaphar, Kaphir, Kafari, Caffre, Kaffer, itp.) – pogardliwe (niegdyś traktowane jako neutralne: Kafrowie) określenie osoby czarnoskórej, używane w Afryce Południowej, a także na J...
    • wojny kafirskie (wojny kafrskie, kaferskie, lub Kafir Wars) – dawna nazwa tzw. wojen o Przylądek, toczonych w Afryce Południowej;
  • języki kafirskie – XIX-wieczny termin określający języki nguni;
    • Kaffir kuchenny lub język kaffir – pogardliwy termin, określający wymowę łamaną lub kreolską w Afryce Południowej;
  • Kaffir – lokalna grupa etniczna;
  • Kaffir – kreolska wymowa, używana przez tych ludzi.
  • Kafirowie (lub czerwoni Kafirowie) – dawna nazwa ludności zamieszkującej obszar Nuristanu;
  • języki kafirskie (kafiri) – dawna nazwa języków nuristańskich;
  • tzw. czarni Kafirowie – grupa etniczna, żyjąca w północno-zachodnim Pakistanie, pokrewna Nuristańczykom (dawniej: czerwonym Kafirom).
  • kaffir – potoczna nazwa papedy

Wikipedia


kafka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • František Kafka – czeski doktor praw, pisarz i krytyk literacki
  • Franz Kafka – pisarz
  • Jakub Kafka – piłkarz czeski
  • Maria Restytuta Kafka – zakonnica czeska, błogosławiona – męczennica – Kościoła Rzymsko-Katolickiego
  • Victor Kafka – austriacki neurolog
  • Kafka – film z 1991 roku
  • (3412) Kafka – planetoida
  • Kafka nad morzem – powieść Haruki Murakami
  • Apache Kafka – open-source platforma do streamingu napisana w Scali
  • Markus Kavka
  • Kawka (ujednoznacznienie)

Wikipedia


kafkowski

1. o sytuacji: absurdalny, niezrozumiały, zmuszający do działań, których prawdziwy sens pozostaje niejasny;
2. właściwy bohaterom Franza Kafki; taki, który jest w stylu Kafki; metaforyczny, paraboliczny, groteskowy


SJP.pl


kafkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kafki lub z nim związany


SJP.pl


kafla

dawniej: kafel (ceramiczna płytka pokryta szklistą polewą do wykładania ścian i obkładania pieców)


SJP.pl


kaflany

przestarzały przymiotnik od: kafel; kaflowy


SJP.pl


kaflarnia

fabryka produkująca kafle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład, gdzie wyrabia się kafle

Wiktionary

Kaflarnia – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Prusicko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kafˈlarʲɲa, AS: kaflarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafel m., kaflarstwo n., kaflarz m.

Wiktionary


kaflarski

dotyczący kaflarza, kaflarstwa


SJP.pl


kaflarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dział rzemiosła związany z wyrobem kafli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W muzeum regionalnym można zobaczyć przedmioty związane z kaflarstwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kafˈlarstfɔ, AS: kaflarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaflarz, kaflarnia

Wiktionary


kaflarz

rzemieślnik zajmujący się wyrobem kafli; zdun


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik wytwarzający kafle, trudniący się kaflarstwem

 (1.2) gw-pl|Kraków. zdun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wytłumaczył mu kaflarz, jak się robi dobre kafle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaflaʃ, AS: kaflaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaflarstwo n., kaflarnia ż., kafel mrz.

Wiktionary


kaflok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) góry. piec kaflowy

Wiktionary


kaflowy

przymiotnik od: kafel


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zbudowany z kafli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kafel m., kafelek m., kafelkowanie n., wykafelkowanie n., kafelkarz m.

 czas. kafelkować ndk., wykafelkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kachlany

Wiktionary


kafryjski

odnoszący się do lub pochodzący z południowej Afryki; obecnie używane w nazewnictwie zoologicznym (np. bawół kafryjski (bawół afrykański), dzioborożec kafryjski) lub w nazewnictwie historycznym, np. wojny kafryjskie - 10 wojen toczonych w XVIII i XIX w. pomiędzy Burami a plemionami Bantu


SJP.pl


kaftan

1. część stroju ludowego: wierzchnia kurtka z rękawami, sięgająca poniżej pasa;
2. luźna kurtka używana jako ubranie robocze;
3. kaftan bezpieczeństwa - bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;

 (1.2) lud. część stroju ludowego: wierzchnia kurtka z rękawami, sięgająca poniżej pasa

 (1.3) luźna kurtka używana jako ubranie robocze

Wiktionary

Kaftan – męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu. W Europie noszony był od wczesnego średniowiecza. Wywodzi się z niego wiele ubiorów noszonych obecnie, jak: frak, surdut, żakiet, marynarka lub kurtka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkaftãn, AS: kaftãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kaftanik m.

 przym. kaftanowy

Wiktionary


kaftaniczek

zdrobnienie od: kaftanik


SJP.pl


kaftanik

1. koszulka niemowlęca zawiązywana na plecach
2. zdrobnienie od: kaftan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kaftan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Proszę babci — zawołała — ja nigdy nie skończę kaftanika dla mojej lalki…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaftan m.

 przym. kaftanowy

Wiktionary


kaftanowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kaftanem, dotyczący kaftana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaftan mrz., kaftanik mrz.

Wiktionary


kafue

rzeka w Zambii


SJP.pl

Kafue – miasto w południowej Zambii, nad rzeką Kafue, na południe od Lusaki. Ośrodek przemysłu chemicznego, włókienniczego, metalurgicznego i papierniczego. W 2005 roku miasto zamieszkiwało 48 tys. ludzi. Według spisu ludności ("Census of Population and Housing)" z 2010 roku, Kafue miało 219 000 mieszkańców, z czego 108 939 to mężczyźni, a 110 061 to kobiety.

Wikipedia


kafyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kawiarnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz w antryju na bifyju • stoła szklonka po kafyju.

Wiktionary


kagan

tytuł władcy u ludów tureckojęzycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w średniowieczu: władca wśród niektórych ludów tureckojęzycznych;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z osobą kagana chazarskiego wiązały się różne ceremonie od momentu jego wyboru aż do śmierci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaganat m.

Wiktionary


kaganat

kraj lub prowincja pod rządami kagana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. kraj lub prowincja będąca pod rządami kagana

 (1.2) hist. władza kagana

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kagan m.

Wiktionary


kaganek

naczynie z palącym się w środku ogniem; rodzaj lampki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;

Wiktionary

Kaganek (lampka oliwna) – typ wczesnej lampy olejnej w postaci niewielkiego naczynia (glinianego lub metalowego), w kształcie miseczki z dziobkiem, uchwytem i knotem. Kaganek napełniony jest olejem (roślinnym, zwierzęcym, mineralnym). Stosowany od starożytności do oświetlania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sieni słabo oświetlonej olejnym kagankiem ktoś zastąpił mi drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈɡãnɛk, AS: kagãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaganiec m.

Wiktionary


kaganiec

1. dawniej: przedmiot służacy do oświetlania, w kształcie świeczki na podstawce
2. przedmiot zakładany na pysk psa zapobiegający gryzieniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) siatka pleśćeciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

 (1.2) przest. przyrząd do oświetlania w formie żelaznego koszyka wypełnionego ogniem

Wiktionary

Kaganiec – przedmiot zakładany na pysk zwierzęcia (najczęściej psa) w celu uniemożliwienia mu ugryzienia człowieka lub innych zwierząt oraz połknięcia przez niego niepożądanych substancji (np. odchodów lub odpadków). Najczęściej wykonany w formie siatki z drutu lub skóry z przerwami między prętami lub paskami dla umożliwienia zwierzęciu oddychania. W niektórych typach kagańców otwarcie pyska uniemożliwia pas skóry lub mocnej tkaniny, krępujący pysk w sposób umożliwiający oddychanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proszę założyć temu psu kaganiec przed wejściem do autobusu!

 (1.2) Lecz zaklinam — niech żywi nie tracą nadziei
I przed narodem niosą oświaty kaganiec;
A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,
Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈɡãɲɛt͡s, AS: kagãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kaganek m.

 przym. kagańcowy, kagankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kaganek oświaty

Wiktionary


kagańcowy

przymiotnik od: kaganiec


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do kagańca

 (1.2) książk. przen. tłumiący wolność słowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Stąd skok na Krajową Radę, promowanie Radia Maryja i Telewizji Trwam, a w pakcie znajdziemy także kagańcowe ustawy dotyczące prasy.

 (1.2) Druga ustawa, o zgromadzeniach i stowarzyszeniach, w przeciwieństwie do większości posunięć antypolskich była ogólnoniemiecka, nie zaś tylko pruska. Nazywano ją ustawą "kagańcową", zarządzała bowiem, że wszelkie zgromadzenia publiczne obradować mają wyłącznie po niemiecku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaganiec m.

Wiktionary


kagebista

funkcjonariusz KGB, służby bezpieczeństwa w dawnym ZSRR lub we współczesnej Białorusi; kagiebista, KGB-ista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) funkcjonariusz KGB

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kagiebista

Wiktionary


kagebistka

→ kagebista; kagiebistka


SJP.pl


kagebowski

→ KGB; kagiebowski, KGB-owski


SJP.pl


kagiebista

funkcjonariusz KGB, służby bezpieczeństwa w dawnym ZSRR lub we współczesnej Białorusi; kagebista, KGB-ista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) funkcjonariusz KGB

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. KGB n., KGB-ista m.

 skr. KGB

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) KGB-ista, kagebista

Wiktionary


kagiebistka

→ kagiebista; kagebistka


SJP.pl


kagiebowski

→ KGB; kagebowski, KGB-owski


SJP.pl


kagoshima

[czytaj: kagoSIma albo kagoSZIma] miasto w Japonii


SJP.pl

Kagoshima (jap. 鹿児島市 "Kagoshima-shi") – miasto w Japonii, ośrodek administracyjny prefektury Kagoshima, w południowej części wyspy Kiusiu, nad zatoką Kagoshima (Morze Wschodniochińskie).

Wikipedia


kagu

rodzina ptaków oraz jedyny gatunek ją reprezentujący; ptak o szarym upierzeniu i czubie z tyłu głowy, zamieszkujący wyłącznie Nową Kaledonię (wyspa na Pacyfiku), zagrożony wyginięciem


SJP.pl

Kagu ("Rhynochetos jubatus") – gatunek ptaka zamieszkującego Nową Kaledonię, będącego jedynym przedstawicielem rodziny kagu (Rhynochetidae) z rzędu słonecznicowych (Eurypygiformes). Uważany jest za bardzo stary gatunek, najbliżej spokrewniony z występującą w międzyzwrotnikowej strefie Ameryk słonecznicą, z którą został sklasyfikowany w odrębny rząd. Jest zagrożony wyginięciem. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia


kaguan

ssak z rzędu latawców, lotokot


SJP.pl


kagulard

członek skrajnie prawicowej, szowinistycznej fr. organizacji terrorystycznej


SJP.pl


kagulski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kagułem, dotyczący Kagułu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaguł mrz.

Wiktionary


kagura

muzyka i taniec w japońskim kulcie shinto, mające odstraszać złe duchy


SJP.pl

Kagura (jap. 神楽 muzyka bóstw, rozrywka bogów) – sakralna muzyka i taniec shintō, starożytna forma teatralnych przedstawień tanecznych, wywodząca się z rytuałów shintō, święty rytuał artystyczny wykonywany podczas składania ofiary dla kami. Pawilon na terenie chramu służący temu nazywa się "kagura-den".

Wikipedia


kaguł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Mołdawii, w dolinie Prutu;

Wiktionary

Kaguł (rum. "Cahul") – miasto w Mołdawii, w dolinie Prutu, 27 tys. mieszk. (2012); stolica Rejonu Kaguł; przemysł spożywczy (winiarski), drzewny, tekstylny, produkcja wyrobów żelbetowych; muzeum; założone 1835. Miasto znane jest z gorących źródeł i muzyki ludowej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kagulski

Wiktionary


kahalnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żyd. adm. urzędnik kahału

 (1.2) żyd. pot. ortodoksyjny Żyd przywiązany do instytucji kahału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz.

 przym. kahalny, kahałowy

Wiktionary


kahalny

→ kahał


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) żyd. odnoszący się do kahału, związany z kahałem

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) żyd. należący do kahału, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

 (3.1) żyd. charakterystyczny dla kahału lub kahalników, mający cechy lub właściwości przypisywane kahałowi lub kahalnikom

Wiktionary

Patrz:

kahał

Przykłady

 (1.1) Zagłady nie uniknęły także budynki murowane stanowiące własność i dumę żydowskich gmin, synagogi, domy kahalne i talmudyczne, nawet cmentarze, z których macewy hitlerowcy wykorzystywali do budowy nawierzchni dróg albo jako materiał budowlany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz.

 przym. kahałowy

Wiktionary


kahał

1. żydowska gmina wyznaniowa;
2. żydowski samorząd reprezentujący gminę wyznaniową o tej samej nazwie, rada reprezentująca społeczność żydowską na zewnątrz, np. wobec państwa, w którym Żydzi żyją w diasporze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żyd. adm. żydowska gmina wyznaniowa;

 (1.2) żyd. adm. zarząd kahału (1.1)

Wiktionary

Kahał ( ‏קהלה‎ "kehilla" – „zgromadzenie, gmina”) – słowo z jidysz oznaczające gminę, formę organizacji społeczności żydowskiej. Słowo to oznacza zarówno samo skupisko ludności, wewnętrznie zorganizowane i posiadające władzę, jak i sam zarząd gminy.

Była regulowana nie tylko przez prawo żydowskie, ale także polskie, szczególnie przywileje nadawane przez władców i określające poziom autonomii gmin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Charakterystyczna właściwość dawnych kahałów polskich polegała na tym, że Żydzi z magnackiej lub szlacheckiej włości musieli być zrzeszeni w znajdującym się na tym terenie kahale.

 (1.2) Osobiście chciałbym nie kandydować do kahału, ale to się nie da uniknąć, dążeniem moim będzie wprowadzić do kahału jak najwięcej niesyjonistów z Allerhandem na czele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., podkahał mrz., podkahałek mrz.

:: zdrobn. kahałek mrz.

 przym. kahałowy, kahalny

Wiktionary


kahałek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kahał

 (1.2) żart. (także. lekcew.) niższy rangą kahał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz., podkahał mrz.

 przym. kahałowy, kahalny

Wiktionary


kahałowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) żyd. odnoszący się do kahału, związany z kahałem

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) żyd. należący do kahału, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

 (3.1) żyd. charakterystyczny dla kahału lub kahalników, mający cechy lub właściwości przypisywane kahałowi lub kahalnikom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz.

 przym. kahalny

Wiktionary


kahina

czarownica z arabskich bajek


SJP.pl


kahlenberg

góra we Wiedniu


SJP.pl

Kahlenberg (; po polsku "Łysa Góra") – wzgórze w Lesie Wiedeńskim o wysokości 484 m n.p.m. Obecnie na terenie Wiednia. Z tego miejsca w 1683 roku król Polski Jan III Sobieski dowodził zwycięską bitwą o Wiedeń z Turkami.

Wikipedia


kahlúa

[czytaj: kalua] meksykański likier kawowy o słodkim smaku; kahlua


SJP.pl

Kahlúa (Kahlua) – słodki likier kawowy wytwarzany w Veracruz w Meksyku od roku 1936. Smak wyraźnie odmienny od innych likierów kawowych. Zawiera 16% alkoholu. Bardzo często podawany jako składnik drinka Black Russian, White Russian lub Mudslide. Od 2005 roku marka należy do koncernu Pernod Ricard.

Wikipedia


kahn

[czytaj: kan] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kahn – góra
  • Albert Kahn – francuski bankier
  • Bob Kahn – amerykański informatyk
  • Claude Kahn – francuski pianista
  • Dominique Strauss-Kahn – francuski polityk
  • Ferdinand Kahn – austriacki biskup
  • Florence Prag Kahn – amerykańska polityczka
  • Gustave Kahn – francuski poeta
  • Irving Kahn – amerykański finansista
  • Louis Kahn – amerykański architekt
  • Madeline Kahn – amerykańska aktorka
  • Michael Kahn – amerykańska montażysta filmowy

Wikipedia


kahuna

kapłan i mag hawajski, posiadający tajemną wiedzę (hunę)


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kahunka

kapłanka hawajska posiadająca tajemniczą wiedzę i paranormalne umiejętności


SJP.pl


kai

[czytaj: kaj] rasa psa wywodząca się Japonii; japoński szpic


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kai – album Dir en grey
  • Kai – miasto w prefekturze Yamanashi w Japonii.
  • Kai (buddyzm)
  • Kai (ur. 1994, właśc. Kim Jong-in) – południowokoreański piosenkarz
  • Kai – fryzyjskie zdrobnienie od Gerarda
  • Kai – rasa psów należąca do grupy psów pierwotnych
  • wyspy Kai (Kei) – grupa wysp w prowincji Moluki w Indonezji
  • język kai (kei) – język austronezyjski z Indonezji
  • Kai (Kei) – grupa etniczna w Indonezji
  • KAI

Wikipedia


kaid

w krajach arabskich dowódca wojskowy


SJP.pl

Kaid (arab. "gā'id" – przewodni, wódz naczelny) – wódz plemienia/dowódca wojsk/zwierzchnik okręgu lub wsi w Afryce Północnej.

Wikipedia


kaifeng

miasto w Chinach; Kajfeng


SJP.pl

Kaifeng (chiń. 开封; pinyin "Kāifēng") – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Henan, w dolinie rzeki Huang He, na wschód od miasta Zhengzhou. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 585 908. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 4 637 328 mieszkańców. Ośrodek szkolnictwa wyższego, rzemiosła artystycznego oraz przemysłu farmaceutycznego, metalowego, maszynowego, spożywczego i włókienniczego.

Wikipedia


kaik

turecka długa, wąska łódka z lekkiego drewna


SJP.pl


kaim

nazwisko


SJP.pl

Kaim – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim.

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia


kain

przenośnie: osoba występująca przeciw swojej rodzinie lub swoim rodakom, odpowiedzialna za ich śmierć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. postać biblijna, syn prarodziców;

 (1.2) przen. bratobójca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kain – dzielnica Tournai
  • Kain – postać biblijna, syn Adama, brat Abla
  • Kain – postać fikcyjna, jeden z wampirów w świecie cyklu gier Legacy of Kain
  • Dawid Kain (ur. 1981) – polski pisarz horroru, poeta i eseista
  • Kainici
  • Khàine
  • Legacy of Kain

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Smuciło to Kaina bardzo i chodził z ponurą twarzą.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. kainita mos.

:: przym. Kainowy

 (1.2)

:: rzecz. kainizm mrz.

:: przym. kainowy

Wiktionary


kainit

minerał, uwodniony chlorosiarczan potasu i magnezu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał występujący w złożach potasowych, surowiec do produkcji nawozów;

Wiktionary

Kainit – minerał z gromady siarczanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. "kainos" = współczesny (świeży) i nawiązuje do stosunkowo niedawnego powstania minerału.

Chemicznie jest to sól podwójna o wzorze KCl·MgSO4·3H2O lub KMg(SO4)Cl·3H2O, zawierająca kationy magnezu i potasu oraz aniony chlorkowe i siarczanowe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈjĩɲit, AS: kai ̯ĩńit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kainitowy

Wiktionary


kainita

członek gnostyckiej grupy religijnej


SJP.pl


kainitka

→ kainita


SJP.pl

Patrz:

kainita

kainitowy

→ kainit


SJP.pl

Patrz:

kainit

kainizm

wzajemne zabijanie się piskląt niektórych gatunków ptaków szponiastych w jednym gnieździe


SJP.pl

Kainizm – zachowanie polegające na eliminowaniu słabszych osobników przez silniejsze rodzeństwo w celu usunięcia konkurencji pokarmowej. Zachowanie takie występuje u niektórych gatunków ryb np. rekin tawrosz piaskowy (kanibalizm prenatalny). Również u niektórych gatunków ptaków szponiastych m.in. u orlika krzykliwego, orlika grubodziobego, bielika czy pustułki.

Wikipedia


kainowy

dotyczący Kaina, właściwy Kainowi (np. zbrodnia kainowa - bratobójstwo)


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kaina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) przest. Najeźdźcy wymordowali Kainowe syny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kain mos., kainita mos.

Wiktionary


kair

stolica Egiptu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Egiptu;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kairze musisz koniecznie iść na bazar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajir, AS: kai ̯ir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kairczyk mos., kairka ż.

 przym. kairski

Wiktionary


kairczyk

mieszkaniec Kairu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kairu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjirt͡ʃɨk, AS: kai ̯irčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kair mrz.

:: fż. kairka ż.

 przym. kairski

Wiktionary


kairka

mieszkanka Kairu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kairu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjirka, AS: kai ̯irka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kair mrz.

:: fm. kairczyk mos.

 przym. kairski

Wiktionary


kairologia

nauka o roli Kościoła i chrześcijaństwa w obecnych czasach


SJP.pl


kairologiczny

→ kairologia


SJP.pl

Patrz:

kairologia

kairos

określony moment w dziejach, w którym dokonuje się zbawcze działanie Boga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. zwrotny moment w życiu;

 (1.2) teol. moment ingerencji Boga w dzieje

Wiktionary

Kairos (także Kajros; stgr. Καιρός Kairós, łac. "Caerus") – grecki bożek szczęśliwego trafu, okazji (zbiegu okoliczności), sprzyjającej chwili bądź (odwrotnie) utraconej bezpowrotnie możliwości. Jego postać łączono z Hermesem.

Wyobrażano go jako łysogłowego, jedynie z obfitą grzywką. Każdy, kogo mijał, miał szansę na uchwycenie go zaledwie przez krótką chwilę; gdy Kairos go minął, szczęśliwa możliwość była już nieuchwytna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kajros mos., Kairos mos.

 przym. gwara. przest. Kairosowy

Wiktionary


kairosowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Kairosa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kairos mos., Kajros mos., kairos m.

 przym. kairotyczny

Wiktionary


kairotyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bogiem Kairosem, dotyczący Kairosa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kairos m.

 przym. Kairosowy

Wiktionary


kairski

przymiotnik od: Kair (stolica Egiptu)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kairu, związany z Kairem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogromne lotnisko kairskie, jeden z największych punktów przelotowych świata, dudniło nie milknącym hukiem motorów.

 (1.1) Postanowiliśmy, że to ja dokonam próby odczytania tego osobliwego przekazu, korzystając z pracowni naukowych Muzeum Kairskiego, a następnie wrócę do Anglii i będę kontynuował badania w British Museum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjirsʲci, AS: kai ̯irsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kair mrz., kairczyk mos., kairka ż.

Wiktionary


kaiser

[czytaj: kajzer] dawniej: cesarz niemiecki; kajzer


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaiser Motors – amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne, 1945–1953
  • (1694) Kaiser – planetoida z pasa głównego asteroid
  • Kaiser – amerykańska marka i model samochodu osobowego klasy wyższej
  • Kaiser – typ niemieckich okrętów pancernych (1872)
    • * SMS „Kaiser” – okręt należący do powyższego typu
  • Kaiser – typ niemieckich pancerników (1872)
    • SMS „Kaiser” – okręt należący do powyższego typu
  • Andrzej Kaiser – polski kolarz górski i przełajowy
  • Carlos Kaiser – brazylijski piłkarz, oszust
  • Henry Kaiser – amerykański gitarzysta
  • Henry Kaiser – amerykański przedsiębiorca
  • Henryk Tomasz Kaiser – polski fotografik

Wikipedia


kaiserowski

→ kaiser [czytaj: kajzeroski]; kajzerowski


SJP.pl


kaiserslautern

miasto w Niemczech


SJP.pl

Kaiserslautern – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, siedziba powiatu Kaiserslautern oraz gminy związkowej Verbandsgemeinde Kaiserslautern-Süd.

Miasto leży przy autostradzie A6, mniej więcej w połowie drogi między Mannheim a Saarbrücken (ok. 70 km od obu miast), leży na północno-zachodnich obrzeżach Lasu Palatynackiego. Miasto liczy 99 845 mieszkańców (31 grudnia 2018) i jest jednym z większych miast Palatynatu.

Wikipedia


kaizen

japońska kultura zarządzania, oparta na stałym doskonaleniu jakości na każdym etapie wytwarzania produktu


SJP.pl

Kaizen − japońskie słowo o podwójnym znaczeniu:

Wikipedia


kaj

imię męskie


SJP.pl

zaimek pytajny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Częstochowa, Kraków. gdzie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gajusz (imię)
  • Kaj (spójnik)
  • KAJ (zespół muzyczny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) gwara. Kaj to je? → Gdzie to jest?

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kajś, kajsi, kajsik

Wiktionary


kaj-szek

nazwisko


SJP.pl


kaja

kajać się: przyznawać się do błędu, winy, wyrażając swój żal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. zob. niedźwiedziówka kaja.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaja – stan w Mjanmie
  • Kaja – imię
  • Kaja – nazwisko
  • Agnieszka Matuszewska-Kaja (ur. 1970) – polska piłkarka ręczna
  • Barbara Kaja (ur. 1944) – polska pedagog i psycholog
  • Ewa Effenberg-Kaja (ur. 1979) – polska złotniczka i projektantka biżuterii
  • Florian Kaja (1895–1939) – polski nauczyciel i działacz społeczny
  • Jan Kaja (1954–2015) – polski ekonomista
  • Jan Kaja (ur. 1957) – polski malarz, grafik i fotograf
  • Ryszard Kaja (1962–2019) – polski malarz, grafik i scenograf
  • Stefania Kaja (1921–2007) – polska malarka i ceramik
  • Zbigniew Kaja (1924–1983) – polski artysta grafik, scenograf i plakacista

Wikipedia


kajaczek

zdrobnienie od: kajak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kajak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak m., kajakarz mos.

Wiktionary


kajak

mała łódź o wydłużonym kształcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

 (1.2) przen. bardzo duża stopa

 (1.3) przen. bardzo duży but

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Załoga kajaka siedzi twarzą do kierunku płynięcia.

 (1.1) W przyszłym roku wybiorę się z synem na kajaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajak, AS: kai ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajakarstwo n., kajakarz m., kajakarka ż.

:: zdrobn. kajaczek m.

 przym. kajakowy, kajakarski

Wiktionary


kajakarka

kobieta uprawiająca kajakarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka uprawiająca kajakarstwo lub kobieta, która pływa kajakiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię sporty wodne, kiedyś byłam kajakarką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkajaˈkarka, AS: kai ̯akarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak m., kajakarstwo n.

:: fm. kajakarz

 przym. kajakowy

Wiktionary


kajakarski

dotyczący kajakarza, kajakarstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kajakarstwem; przeznaczony do wykorzystania w kajakarstwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak mrz., kajakarz mos.

Wiktionary


kajakarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. dyscyplina sportu i forma rekreacji, która polega na pływaniu kajakiem lub kanadyjką;

Wiktionary

Kajakarstwo – grupa dyscyplin sportów wodnych oraz rodzaj turystyki wodnej wykorzystująca kajaki i kanadyjki, niegdyś również odmiana transportu (wodnego).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkajaˈkarstfɔ, AS: kai ̯akarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak m., kajakarka ż., kajakarz mos.

 przym. kajakowy

Wiktionary


kajakarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik uprawiający kajakarstwo lub osoba, która pływa kajakiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię sporty wodne – kiedyś byłem kajakarzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjakaʃ, AS: kai ̯akaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak m., kajaczek m., kajakarstwo n.

:: fż. kajakarka ż.

 przym. kajakowy, kajakarski

Wiktionary


kajakować

pływać kajakiem, uprawiać sport kajakowy


SJP.pl


kajakowicz

osoba pływająca kajakiem


SJP.pl


kajakowiczka

kobieta pływająca kajakiem


SJP.pl


kajakowiec

rzadko: zawodnik uprawiający sport kajakowy; kajakarz


SJP.pl


kajakowy

przymiotnik od: kajak (np. spływ kajakowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kajakiem, dotyczący kajaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajak mrz., kajakarz mos., kajakarka ż., kajakarstwo n.

Wiktionary


kajan

roślina uprawna z rodziny motylkowatych; nikla


SJP.pl

Kajan – wieś w Armenii, w prowincji Tawusz. W 2011 roku liczyła 309 mieszkańców.

Wikipedia


kajać

kajać się: przyznawać się do błędu, winy, wyrażając swój żal


SJP.pl


kajciarz

potocznie: osoba uprawiająca kitesurfing; kitesurfer


SJP.pl


kajda

nazwisko


SJP.pl


kajdaniarski

więzienny, katorżniczy


SJP.pl


kajdaniarz

więzień zakuty w kajdany


SJP.pl


kajdanki

zdrobnienie od: kajdany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów;

Wiktionary

Kajdanki – przyrząd służący do obezwładniania człowieka, poprzez ograniczenie swobody ruchów jego kończyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyjechałem na komisariat i zobaczyłem moją żonę w kajdankach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajdany nmos.

 przym. kajdaniarski

Wiktionary


kajdankować

potocznie: zakładać kajdanki


SJP.pl


kajdanowy

przymiotnik od: kajdany


SJP.pl


kajdany

1. rodzaj łańcuchów krępujących ręce lub nogi więźniom; okowy;
2. niewola, brak swobody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

 (1.2) przen. podn. ograniczenie swobody lub bycie ciężarem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więzień został zakuty w kajdany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kajdanki ż.

 przym. kajdaniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okowy, pęta, łańcuchy

 (1.2) niewola, brzemię

Wiktionary


kajecik

zdrobnienie od: kajet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kajet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̇t͡ɕik, AS: kai ̯ėćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajet m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeszycik

Wiktionary


kajecikowy

przymiotnik od: kajecik


SJP.pl


kajenka

mieszkanka Kajenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kajenny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̃nka, AS: kai ̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajenna ż.

:: fm. kajeńczyk mos.

 przym. kajeński

Wiktionary


kajenna

stolica Gujany Francuskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto, stolica Gujany Francuskiej;

 (1.2) geogr. rzad. rzeka przepływająca przez miasto Kajennę (1.1)

 (1.3) geogr. adm. okręg administracyjny Gujany Francuskiej obejmujący miasto Kajennę (1.1)

Wiktionary

Kajenna (fr. "Cayenne") – gmina, stolica i główny port Gujany Francuskiej (francuskiego departamentu zamorskiego), położona na wyspie przy ujściu rzeki Cayenne do Oceanu Atlantyckiego, stolica rzymskokatolickiej diecezji Kajenna.

Miasto to ośrodek handlu. Są tu zakłady przemysłu spożywczego (destylarnie rumu), drzewnego oraz międzynarodowy port lotniczy Kajenna-Rochambeu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̃nːa, AS: kai ̯ẽ•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cayenne n., kajeńczyk mos., kajenka ż., kajenna ż.

 przym. kajeński

Wiktionary


kajeput

australijskie drzewo herbaciane, z którego pozyskuje się olejek kajeputowy


SJP.pl


kajet

przestarzale: zeszyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. zeszyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janek pilnie notował grekę w swoim kajecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajɛt, AS: kai ̯et

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kajecik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeszyt, notatnik

Wiktionary


kajetan

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kajetan – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Pierwotnie oznaczało „pochodzący z Caiety”, miasta w Italii. Na Kresach imię to cieszyło się szczególną popularnością wśród mniejszości ormiańskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panie Kajetanie, napije się pan szabasówki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛtãn, AS: kai ̯etãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajtek mzw./mos.

Wiktionary


kajetanek

zdrobnienie od: Kajetan (imię męskie)


SJP.pl


kajetanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Kajetanka (kolonia).

Kajetanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski.

Wieś duchowna położona była w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


kajetankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kajetanka lub z nim związany


SJP.pl


kajetanostwo

Kajetan z małżonką; Kajetanowie


SJP.pl


kajetanowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albin Kajetanowicz – polski oficer
  • Dionizy Kajetanowicz – katolicki duchowny
  • Kajetan Kajetanowicz – polski kierowca rajdowy

Wikipedia


kajetanowie

Kajetan z małżonką; Kajetanostwo


SJP.pl


kajetanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kajetana lub z nim związany


SJP.pl


kajeńczyk

mieszkaniec Kajenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kajenny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̇̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: kai ̯ė̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajenna ż.

:: fż. kajenka ż.

 przym. kajeński

Wiktionary


kajeński

związany z Kajenną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kajenny, związany z nią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̇̃j̃sʲci, AS: kai ̯ė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cayenne n., Kajenna ż., kajeńczyk mos., kajenka ż.

Wiktionary


kajfasz

żydowski arcykapłan z czasów Chrystusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. nowotestamentowy arcykapłan;

 (1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był on bowiem teściem Kajfasza, który owego roku pełnił urząd arcykapłański.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Kajfaszowy

Wiktionary


kajfaszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kajfasza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Kajfaszowy wyrok nie trzeba było długo czekać.

 (1.1) Przy bramie do Kajfaszowego pałacu stały straże.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajfasz mos.

Wiktionary


kajfeng

miasto w Chinach; Kaifeng


SJP.pl


kajfosz

nazwisko


SJP.pl


kajfus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. więz. złodziej, który kradnie rzeczy małej wartości

 (1.2) środ. więz. pomocnik złodzieja kieszonkowego

 (1.3) środ. więz. dozorca nocny

 (1.4) środ. więz. wiezień funkcyjny, który sprząta korytarze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajfus, AS: kai ̯fus

Wiktionary


kajgulik

gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny fokowatych; kajgulik pręgowany, foka pręgowana


SJP.pl

Kajgulik ("Histriophoca") – rodzaj ssaków z rodziny fokowatych (Phocidae).

Wikipedia


kajka

nazwisko, m.in. Michał Kajka - ludowy poeta żyjący w latach 1858-1940


SJP.pl

Kajka – staw na terenie Poznania, położony w jednostce obszarowej SIM Miłostowo, blisko granicy z obszarem SIM Główna.

Wikipedia


kajkawski

dialekt kajkawski - jeden z 3 głównych ugrupowań dialektów języka serbsko-chorwackiego, używany głównie w północnej Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. dialekt kajkawski języka serbsko-chorwackiego

przymiotnik relacyjny

 (2.1) jęz. dotyczący jednego z trzech głównych dialektów języka serbsko-chorwackiego

Wiktionary


kajko

fikcyjna postać z komiksów Janusza Christy


SJP.pl


kajkowo

Zobacz też: Kajkowo (Białoruś).

Kajkowo (dawniej Bukwałd, niem. "Buchwalde") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda. Miejscowość jest siedzibą sołectwa Kajkowo, w skład którego wchodzą także miejscowości Cibory, Lesiak Ostródzki, Przylądek i Szafranki.

Wikipedia


kajmak

masa cukiernicza i rodzaj ciastka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. masa sporządzona z wysmażonego mleka lub śmietanki, z dodatkiem wanilii, czekolady, kawy lub karmelu

 (1.2) ciasto przełożone kajmakiem (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: kajmak – turecki wyrób z bawolego mleka i słodkiej śmietany.

Kajmak – w kuchni polskiej, bardzo słodka, gęsta, ciągliwa, twardniejąca z czasem masa powstała podczas gotowania mleka lub śmietanki z cukrem. Innym sposobem wytworzenia kajmaku jest gotowanie przez 3–4 godziny puszki ze słodzonym mlekiem skondensowanym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matka nałożyła mi na talerz pierogów z serem i zalała je kajmakiem..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajmak, AS: kai ̯mak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kajmakowy

Wiktionary


kajmakam

kajmakan;
1. naczelnik powiatu lub podpułkownik turecki
2. dawniej: zastępca wielkiego wezyra


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kajmakan

kajmakam;
1. naczelnik powiatu lub podpułkownik turecki
2. dawniej: zastępca wielkiego wezyra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. Turcji: zwierzchnik powiatu lub podpułkownik

 (1.2) hist. Turcji: zastępca wielkiego wezyra

Wiktionary


kajmakowiec

ciasto przekładane kajmakiem


SJP.pl


kajmakowy

przymiotnik od: kajmak


SJP.pl


kajman

krokodyl z Ameryki Środkowej i Południowej podobny do aligatora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Caiman|ref=tak., gad z rodziny aligatorów;

 (1.2) stpol. krokodyl

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkajmãn, AS: kai ̯mãn

Wiktionary


kajmanka

mieszkanka Kajmanów (wysp na Morzu Karaibskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kajmanów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajmany nmos.

:: fm. Kajmańczyk mos.

 przym. kajmański

Wiktionary


kajmany

krokodyl z Ameryki Środkowej i Południowej podobny do aligatora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspy w Ameryce Środkowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kajmany – podrodzina gadów z rodziny aligatorowatych
  • Kajmany – wyspy w Ameryce Środkowej na Morzu Karaibskim
  • Kajman – raper
  • „Caïman” – francuski okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kajmany są terytorium zamorskim Wielkiej Brytanii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kajˈmãnɨ, AS: kai ̯mãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajmańczyk mos., Kajmanka ż.

 przym. kajmański

Wiktionary


kajmańczyk

mieszkaniec Kajmanów (wysp na Morzu Karaibskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kajmanów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajmany nmos.

:: fż. Kajmanka ż.

 przym. kajmański

Wiktionary


kajmański

związany z Kajmanami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kajmanami, dotyczący Kajmanów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajmany nmos., Kajmańczyk mos., Kajmanka ż.

Wiktionary


kajoch

nazwisko


SJP.pl


kajper

najmłodsza epoka triasu


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kajprowy

przymiotnik od: kajper


SJP.pl


kajrakkum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Tadżykistanie, w wilajecie sogdyjskim;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kajrakkumski

Wiktionary


kajrakkumski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kajrakkumem, dotyczący Kajrakkumu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajrakkum mrz.

Wiktionary


kajros

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. pogański bożek szczęśliwej chwili, zbiegu okoliczności;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie znalazłem w tej książce ani słowa o Kajrosie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kairos mos., kairos m.

 przym. gwara. przest. Kairosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kairos

Wiktionary


kajsaka

jadowity wąż z rodziny grzechotników; żararaka lancetowata


SJP.pl


kajsi

zaimek nieokreślony

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieś, w pewnym miejscu

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kaj, kajsik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kajsik, kansi, kańsi, gw. Górny Śląsk kajś

Wiktionary


kajsik

zaimek nieokreślony

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieś, w pewnym miejscu

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kaj, kajsi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kajsi, kansi, kańsi, gw. Górny Śląsk kajś

Wiktionary


kajstura

nazwisko


SJP.pl


kajt

deska do pływania z latawcem, używana w kitesurfingu; kite


SJP.pl


kajtek

potocznie: mały chłopiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. mały chłopiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No, nie, żeby taki kajtek tobą dyrygował?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajetan mos., Kajetana ż., Kajtek mos., Kajtuś mos.

 przym. Kajtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopaczek, chłopczyk, chłopiec, malec, maluch

Wiktionary


kajtkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kajtka lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kajtka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Misia rozczytywała się w „Kajtkowych przygodach”, które dostała od rodziców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kajetan mos., Kajetana ż., Kajtek mos., Kajtuś mos., kajtek mos.

Wiktionary


kajtnąć

środowiskowo: umrzeć


SJP.pl


kajtonia

kopalna paproć


SJP.pl


kajtoniowiec

przedstawiciel wymarłego rzędu paproci nasiennych


SJP.pl


kajtuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Kajetan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) zoonim

Wiktionary

Kajtuś ( Caillou, 2000–2013) – amerykańsko-kanadyjsko-francuski serial animowany, oparty na książkach Christine L'Heureux. Emitowano na kanałach MiniMini i TVP1 oraz TVN Style.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czasem podobają się Kajtusiowi wyrazy, których nie rozumie, a czasem gniewają go.

 (2.1) Kajtusia sam złapałem, zabiwszy mu bezczelnie matkę; drugiego malca, jego brata, zagryzły ogary.

 (2.1) Polaków było tu dużo na studjach, ale moja paczka składała się z 13 obiecujących młodzieńców, plus jeden małoobiecujący pies, półjamnik, imieniem Kajtuś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kajtek mos., Kajetan mos., Kajtek mos., Kajetana ż.

 przym. Kajtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kajtek

Wiktionary


kajus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gajusz, Gajus, Kajusz

Wiktionary


kajusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gajusz, Gajus, Kajus

Wiktionary


kajuta

pomieszczenie na statku przeznaczone dla pasażerów lub załogi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

Wiktionary

Kajuta, kabina – zamykane pomieszczenie mieszkalne o charakterze prywatnym na statku wodnym, przeznaczone dla jednej lub kilku osób. Swoje kajuty posiada zarówno obsługa jednostki, jak i jej pasażerowie. Na małych jachtach kabiną nazywa się całość pomieszczenia mieszkalnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kajuta nasza jest to mały pokoik mający nie więcej, jak cztery łokcie kwadratowe przestrzeni; przy jednej ścianie przymocowane są, jedno nad drugim, dwa łóżka (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈjuta, AS: kai ̯uta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabina

Wiktionary


kajutka

zdrobnienie od: kajuta


SJP.pl


kajuto

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: kajuta

Wiktionary


kajutowy

przymiotnik od: kajuta


SJP.pl


kajzer

dawniej: cesarz niemiecki; kaiser


SJP.pl


kajzereczka

zdrobnienie od: kajzerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kajzerka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkajzɛˈrɛt͡ʃka, AS: kai ̯zerečka

Wiktionary


kajzerka

drobna bułka pszenna, wyborowa, o podstawie owalnej bądź okrągłej, powierzchni kopulastej z wyraźnymi pięcioma nacięciami (rozetką)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. spoż. rodzaj bułki z charakterystycznymi nacięciami na wierzchu;

Wiktionary

Kajzerka (niem. "Kaisersemmel, Kaiserbrötchen") – mała, okrągła bułka z charakterystycznymi pięcioma promienistymi bruzdami na wierzchu. Masa kajzerki wynosi około 50 gramów, wypiekana jest zazwyczaj z mąki pszennej, słodu, zakwasu lub drożdży, soli i wody. Posypywana jest czasami ziarnami maku, sezamu, rzadziej pestkami dyni, siemieniem lnianym lub ziarnami słonecznika.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup pumpernikiel i dwie kajzerki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kajˈzɛrka, AS: kai ̯zerka

Wiktionary


kajzerowski

→ kajzer; kaiserowski


SJP.pl


kajś

zaimek nieokreślony

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Częstochowa, Kraków. gdzieś

Wiktionary

Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku – reportaż Zbigniewa Rokity wydany w 2020 roku przez Wydawnictwo Czarne.

W 2021 roku książka została nagrodzona Nagrodą Literacką „Nike”, zarówno od jury, jak i czytelników oraz Nagrodą Literacką i Historyczną Identitas. Nominowano ją również do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego, Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus” oraz nagrody „Ambasador Nowej Europy”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (górnośląskie) Już żech to kajś widzioł.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kaj

Wiktionary


kaka

gatunek dużej nowozelandzkiej papugi z rodziny nestorów; nestor kaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Nestor meridionalis|ref=tak., gatunek dużych papug z rodziny nestorów,

 (1.2) ornit. osobnik zwierzęcia z gatunku kaka (1.1)

 (1.3) infant. stolec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język z rodziny bantu, używany w Kamerunie i Republice Środkowoafrykańskiej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaká – właściwie Ricardo Izecson dos Santos Leite, brazylijski piłkarz
  • Kaka – pseudonim Kazimierza Deyny
  • Kaka – osiedle typu miejskiego w Turkmenistanie
  • kaka – papuga należąca do rodzaju Nestor
  • kaka – język z rodziny bantu
  • Kaka – postać z mitologii rzymskiej
  • Kaka – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona, w hrabstwie Maricopa
  • Kaka – miasto w Sudanie Południowym w stanie Faszoda

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkaka, AS: kaka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kakać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kupka

Wiktionary


kakadu

1. podrodzina ptaków z rzędu papug;
2. przedstawiciel podrodziny ptaków o tej samej nazwie, zwierzę posiadające charakterystyczny czub i duży dziób, zamieszkujące Australię, Nową Zelandię i Filipiny, cenione wśród hodowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

 (1.1) ornit. papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

Wiktionary

Kakadu (Cacatuinae) – podrodzina ptaków z rodziny kakaduowatych (Cacatuidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na karmę dla tej mojej kakadu tracę fortunę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈkadu, AS: kakadu

Wiktionary


kakaduowate

rodzina ptaków z rzędu papugowych


SJP.pl

Kakaduowate (Cacatuidae) – rodzina ptaków z rzędu papugowych (Psittaciformes). Obejmuje gatunki występujące w różnego typu zadrzewionych okolicach, zamieszkujące Australię, Nową Gwineę i okoliczne wyspy, oraz wschodnią Indonezję i Filipiny.

Wikipedia


kakaduowaty

o cechach kakaduowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


kakao

1. proszek uzyskiwany przez zmielenie makuchów kakaowych, będących pozostałością po wytłoczeniu masła kakaowego;
2. napój z proszku kakao przygotowany na mleku lub wodzie;
3. w botanice: nasiona owoców kakaowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;

 (1.2) spoż. proszek z nasion kakaowca

 (1.3) kulin. napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem

 (1.4) wulg. infant. eufem. odbyt (lub odbytnica)

 (1.5) wulg. infant. eufem. kał

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed zmieleniem kakao jest suszone, palone i klasyfikowane na różne gatunki.

 (1.2) Kupiłem w sklepie dwie paczki kakao.

 (1.3) Wypiłem kakao na śniadanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈkaɔ, AS: kakao

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakaowiec mrz., kakaojad m.

:: zdrobn. kakałko n.

 przym. kakaowy

Wiktionary


kakaopodobny

mający niektóre właściwości kakao; przypominający kakao


SJP.pl


kakaowiec

krzew lub niskie drzewo z rodziny zatwarowatych (Theobroma), rosnące w Ameryce Środkowej oraz w dżunglach Ameryki Południowej; drzewo kakaowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Theobroma|L.|ref=tak., rodzaj niewysokich drzew z rodziny ślazowatych, z których uzyskuje się kakao

 (1.2) bot. roślina z rodzaju kakaowiec (1.1)

Wiktionary

Nie mylić z: kaowiec oraz kawowiec.

Kakaowiec ("Theobroma" L.) – rodzaj niewysokich drzew rosnących w niższej warstwie drzewostanów lasów Ameryki Środkowej i Południowej. Należy do rodziny ślazowatych "Malvaceae", dawniej zaliczany do zatwarowatych "Sterculiaceae". Obejmuje 20 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kakaowiec potrzebuje wilgotnego, gorącego klimatu o małych amplitudach dobowych i rocznych temperatur, a taki charakter ma klimat okołorównikowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakao n., kakaojad m.

 przym. kakaowy, kakaowcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) drzewo kakaowe

Wiktionary


kakaowo

przysłówek

 (1.1) w kolorze kakao

Wiktionary


kakaowy

przymiotnik od: kakao


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kakao lub kakaowca

 (1.2) zrobiony z kakao lub z domieszką kakao

 (1.3) o kolorze: przypominający kakao

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie cierpię lodów owocowych, wolę kakaowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkakaˈɔvɨ, AS: kakaovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakao n., kakaowiec m.

Wiktionary


kakapo

nielotna papuga z Nowej Zelandii


SJP.pl

Kakapo (w jęz. maoryskim: kākāpō) ("Strigops habroptila") – gatunek dużego, nielotnego ptaka z rodziny kakapo (Strigopidae). Rodzima i endemiczna papuga Nowej Zelandii. Jedyny nielotny, a zarazem najcięższy gatunek papugi na świecie.

W przeszłości ptak zamieszkiwał Wyspę Południową, Wyspę Północną i wyspę Stewart (wszystkie należące do Nowej Zelandii), lecz obecnie wszystkie ocalałe osobniki przeniesione zostały na kilka niewielkich wysp u wybrzeży Nowej Zelandii.

Wikipedia


kakapowate

o cechach kakapowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


kakapowaty

o cechach kakapowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


kakać

potocznie o dzieciach: wypróżniać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wulg. infant. o dzieciach lub zwierzętach: wypróżniać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie trzeba papać, tam trzeba kakać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaka ż.

Wiktionary


kakałko

potocznie: zdrobnienie od kakao


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: kakao

 (1.2) pot. pieszcz. o kakale

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przygotuję ci, wnusiu, kakałko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakao n.

Wiktionary


kakemono

w sztuce japońskiej: rolka jedwabiu lub papieru, na którym jest obraz lub napis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. rozwijany pionowo japoński zwój, najczęściej jedwabny, przedstawiający obraz lub fragment kaligraficzny, zawieszany na sznurze przymocowanym do górnej krawędzi;

Wiktionary

Kakemono (jap. 掛け物 kake-mono; także: kakejiku, 掛軸 lub 掛け軸 "kake-jiku") – japoński obraz malowany na papierze lub jedwabiu, przedstawiający także kaligrafię, naklejany na jedwab lub brokat, przeznaczony do zawieszenia na ścianie. Górna i dolna krawędź kakemono są mocowane do drewnianych drążków ułatwiających jego zwijanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiesz, co tu jest napisane? — odwrócił się do wykaligrafowanego kakemono, zawieszonego naprzeciw Ewy — „Nie interesuje mnie nieśmiertelność, interesuje mnie smak herbaty”.

Wiktionary


kaki

hurma, persymona, szaron;
1. rodzaj drzew o soczystych, pomarańczowych lub czerwonych owocach, rosnących w strefie międzyzwrotnikowej; heban, hebanowiec;
2. owoc tego drzewa; persymon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. owoc persymony

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kaka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do sałatki owocowej dodamy też kaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaci, AS: kaḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) persymona, hurma, sharon, jabłko orientu, lotos

Wiktionary


kakodyl

silnie trująca, samozapalna ciecz o odrażającym zapachu, będąca związkiem organicznym arsenu


SJP.pl

Kakodyl – arsenoorganiczny związek chemiczny o zapachu czosnku i oleistej konsystencji. Jest trujący, łatwopalny i trudno rozpuszczalny w wodzie. Kakodyl zapala się samorzutnie w kontakcie z tlenem zawartym w suchym powietrzu. Nazwę kakodyl (z gr. "κακώδης", "kakodes" – „śmierdzący”) nadał Jöns Jacob Berzelius rodnikowi dimetyloarsynylowemu (CH3)2As.

Wikipedia


kakodylowy

przymiotnik od: kakodyl


SJP.pl


kakofonia

1. zbiór nieprzyjemnych i nieuporządkowanych dźwięków lub melodii; zgiełk;
2. w muzyce: określenie muzyki źle brzmiącej, pozbawionej wszelkich zasad konstrukcji; dysharmonia, dysonans


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieprzyjemne połączenie dźwięków;

Wiktionary

Kakofonia (z κακοφωνία" – nieprzyjemne brzmienie, niemiły dźwięk") – termin o pejoratywnej cesze znaczeniowej, oznaczający zespół dźwięków niezestrojonych, nieharmonicznych (nieprzyjemnie brzmiącą mieszaninę dźwięków) lub mieszaninę form, kolorów, treści itp. Przeciwieństwo eufonii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozpoczął się dzień roboczy i fabrykę wypełniła ogłuszająca kakofonia odgłosów maszyn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkakɔˈfɔ̃ɲja, AS: kakofõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kakofoniczny

 przysł. kakofonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozdźwięk, kocia muzyka, dysharmonia, dysonans

Wiktionary


kakofonicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób kakofoniczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakofoniczność ż., kakofonia ż.

Wiktionary


kakofoniczność

cecha czegoś, co związane jest z kakofonią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kakofoniczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kakofoniczny

 przysł. kakofonicznie

Wiktionary


kakofoniczny

nieprzyjemnie brzmiący; będący mieszaniną dźwięków lub kolorów, treści itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy kakofonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kakofoniczność ż., kakofonia ż.

Wiktionary


kakograf

przestarzałe: osoba, która popełnia błędy ortograficzne; dysortografik


SJP.pl


kakografia

przestarzałe: popełnianie błędów ortograficznych; dysortografia, błędna ortografia


SJP.pl


kakojanis

nazwisko greckie


SJP.pl


kakokracja

dawniej: nieudolnie sprawowane rządy


SJP.pl


kakolewski

nazwisko


SJP.pl


kakosmia

spontaniczne, nieprzyjemne złudzenia węchowe


SJP.pl

Kakosmia (ang. cacosmia) – spontaniczne, napadowe odczuwanie zwykle nieprzyjemnych, nieraz odrażających zapachów, mających swoje rzeczywiste źródło lub nie. Odczucia węchowe powstają przy podrażnieniu opuszki węchowej, ciała migdałowatego lub haka hipokampa. Mogą występować jako aura napadu padaczkowego (napady hakowe), co wskazuje na umiejscowienie ogniska padaczkowego w przednim i podstawnym obszarze płata skroniowego.

Wikipedia


kaktus

roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Północnej i Południowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaktusy porastają głównie tereny suche.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaktus, AS: kaktus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż., kaktusowate nmos.

 przym. kaktusowy

Wiktionary


kaktusiarka

doniczka do kaktusów


SJP.pl


kaktusiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalne pomieszczenie do uprawy kaktusów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaktuˈɕarʲɲa, AS: kaktuśarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktus m., kaktusiarz mos., kaktusowate nmos.

 przym. kaktusowy

Wiktionary


kaktusiarz

hodowca, miłośnik lub zbieracz kaktusów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hodowca lub miłośnik kaktusów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktusowate nmos., kaktus, kaktusik, kaktusiarnia

 przym. kaktusowaty, kaktusowy

Wiktionary


kaktusik

zdrobnienie od: kaktus


SJP.pl


kaktusowate

rodzina roślin dwuliściennych, o zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, o barwnych kwiatach i owocach, u niektórych gatunków jadalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cactaceae|Juss.|ref=tak., rodzina sukulentów łodygowych należąca do rzędu goździkowców;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „kaktus”. Zobacz też: Kaktus (singel).

Kaktusowate ("Cactaceae" Juss., zwyczajowo nazywane "kaktusami") – rodzina sukulentów łodygowych (wieloletnich, zielnych lub częściowo zdrewniałych), należąca do rzędu goździkowców. Należy do niej, w zależności od systemu klasyfikacyjnego, od 24 do 220 rodzajów, a w ich ramach od 1500 do 2000 gatunków. Występują głównie na kontynentach amerykańskich, skąd pochodzą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niekontrolowany zbiór kaktusowatych spowodował zagrożenie trwałości naturalnych populacji wielu gatunków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktus mrz., kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż.

 przym. kaktusowy

Wiktionary


kaktusowaty

o cechach kaktusowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


kaktusowy

przymiotnik od: kaktus


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od kaktus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Leokadia Kowalska z Krasnopola zamieniła balkon w kaktusowy ogród.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaktuˈsɔvɨ, AS: kaktusovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaktusowate nmos., kaktus m., kaktusik m., kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż.

Wiktionary


kaku

potocznie: robić kaku - wypróżniać się; kakać


SJP.pl


kakuro

Kakuro (inaczej "Cross-Sums" lub "Kakro") – numeryczna krzyżówka. Polega na wpisywaniu cyfr od 1 do 9 tak, aby zsumowały się do liczby wskazanej w pionowym lub poziomym bloku. W jednym bloku nie mogą się powtarzać takie same cyfry. Zabawa podobna jest do popularnej gry sudoku.

Wikipedia


kal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Węgorzewo;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kal (Polska)
  • Kal (półwysep)
  • Kal (Pecka)
  • Kal (gmina Hrastnik)
  • Kal (gmina Pivka)
  • Kal (gmina Tolmin)
  • Kal (gmina Ivančna Gorica)
  • Kal (gmina Semič)
  • Kal – wieś w Słowenii, w gminie Zagorje ob Savi
  • Cal (ujednoznacznienie)
  • kał
  • Kahl

Wikipedia


kal.

skrót od: kaliber


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. kaliber

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod koniec kwietnia br. Komenda Główna Policji rozpoczęła postępowanie na dostawę pistoletów samopowtarzalnych kal. 9 mm.

Wiktionary


kala

wczesnochrześcijańska forma pieśni liturgicznej w tradycji syryjskiej, wywodząca się z psalmodii hebrajskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kala – drugi album brytyjskiej wokalistki M.I.A.
  • Kala – jedna z dziewięciu córek Kardamy muniego i jego żony Dewahuti

Wikipedia


kala-azar

leiszmanioza trzewna, czarna febra


SJP.pl


kalaba

ozdobne drzewo liściaste z rodziny okrętnicowatych, o skórzastych liściach, wonnych kwiatach i owocach z oleistymi nasionami, rosnące w strefie międzyzwrotnikowej; gumiak


SJP.pl


kalabarski

1. → Calabar (miasto w Nigerii);
2. angwantibo kalabarski - gatunek ssaka naczelnego z rodziny lorisowatych; angwantibo, lori kalabarski, lori złocisty;
3. fasola kalabarska - gatunek rośliny z rodziny bobowatych; bobotrutka trująca, bobotrutka kalabarska


SJP.pl


kalabasa

kalebasa;
1. zewnętrzna, zdrewniała część owoców tykwy;
2. naczynie z wysuszonego i wydrążonego owocu tykwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) owoc drzewa tykwowego

 (1.2) daw. naczynie wykonane z owocu drzewa tykwowego

Wiktionary

Ka

Wikipedia


kalabasowy

→ kalabasa; kalebasowy


SJP.pl


kalabria

region administracyjny we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. adm. region w południowych Włoszech;

Wiktionary

Kalabria (wł. "Calabria") – region administracyjny w południowych Włoszech o powierzchni 15 079 km² i 2,09 milionach mieszkańców, ze stolicą w Catanzaro. Graniczy z regionem Basilicata, a poprzez Cieśninę Mesyńską z Sycylią. W starożytności Kalabrią (łac. "Calabria") nazywano południowo-wschodnią część Półwyspu Apenińskiego, a więc okolice Brundizjum i Tarentu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobnie jak Kalabria i Apulia Basilicata należała do katepanatu Italii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlabrʲja, AS: kalabrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalabryjski mrz., Kalabryjczyk mos., Kalabryjka ż.

 przym. kalabryjski

Wiktionary


kalabryjczyk

mieszkaniec Kalabrii (regionu we Włoszech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kalabrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalabria ż.

:: fż. Kalabryjka ż.

 przym. kalabryjski

Wiktionary


kalabryjka

mieszkanka Kalabrii (regionu we Włoszech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kalabrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalabria ż.

:: fm. Kalabryjczyk mos.

 przym. kalabryjski

Wiktionary


kalabryjski

przymiotnik od: Kalabria (region we Włoszech)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Kalabrią, wywodzący się z Kalabrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. (język, dialekt) Kalabrii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalaˈbrɨjsʲci, AS: kalabryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalabryjka ż., Kalabryjczyk mos., Kalabria ż.

Wiktionary


kaladium

rodzaj wieloletnich roślin zielnych z rodziny obrazkowatych


SJP.pl

Kaladium, obraźnica ("Caladium" Vent.) – rodzaj wieloletnich roślin zielnych, geofitów ryzomowych, z rodziny obrazkowatych, obejmujący 12 gatunków pochodzących z lasów deszczowych środkowych i południowych rejonów tropikalnej Ameryki. Nazwa naukowa rodzaju pochodzi bądź od zwyczajowego, indiańskiego określenia tej rośliny, brzmiącego jak "kaladi" lub "kelady", bądź od greckiego słowa καλαθιών ("kalathion" – koszyczki).

Wikipedia


kalafa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. nos

 (1.2) gw-pl|Poznań. twarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kliber, kluber, kluka; zobacz też: nos

 (1.2) ryfa, sznupa, tyta

Wiktionary


kalafior

Brassica oleracea, roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Brassica oleracea|var=botrytis|L.|ref=tak., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

 (1.2) kulin. jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)

 (1.3) przen. środ. pot. zdeformowana wskutek urazu małżowina uszna, gdy po tępym uderzeniu doszło do zapalenia tkanki chrzęstnej

 (1.4) przen. w lm. kalafiory – uczn. kaloryfer

Wiktionary

Kalafior ("Brassica oleracea" var. "botrytis" L.) – odmiana kapusty warzywnej. Jest to roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skompromitowany przez Gabrysię przed całą żeńską drużyną koszykarską, której uczestniczki – jak się okazało – wszystkie miały okazję słuchać tych samych komplementów i romantycznych porównań do kwiatu jabłoni, mówi jej, że jest prozaiczna jak kalafior.

 (1.2) Kup jeszcze dwa kalafiory! Zrobimy pyszną zupę kalafiorową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlafʲjɔr, AS: kalafʹi ̯or

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalafiorowa ż., kalafiorówka ż., kalafiorowa ż., kalafiornik m., kalafiornica ż.

:: zdrobn. kalafiorek m.

 przym. kalafiorowy, kalafiorowaty

 przysł. kalafiorowo

Wiktionary


kalafiorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kalafior

 (1.2) mały kalafior

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jureczku, chodź, babcia ci da jeszcze kalafiorka.

 (1.2) Na tej grządce mamy małe kalafiorki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalafiorowy

 rzecz. kalafior mrz., kalafiorowa ż.

Wiktionary


kalafiorowa

potocznie: zupa kalafiorowa; kalafiorówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kulin. zupa z kalafiora

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: kalafiorowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Stochowa gotuje dzisiaj kalafiorową.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalafiorowy, kalafiorowaty

 rzecz. kalafior mrz., kalafiorek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa kalafiorowa

Wiktionary


kalafiorowatość

zwyrodnienie tkanek zwierzęcych lub roślinnych o postaci podobnej do kalafiora


SJP.pl


kalafiorowaty

przypominający kształtem, wyglądem kalafior


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający kształtem, wyglądem różyczkę kalafiora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalafior m., kalafiorowa ż.

 przym. kalafiorowy

Wiktionary


kalafiorowy

przymiotnik od: kalafior


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kalafiorem; taki jak kalafior; zawierający kalafior

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kup jeszcze dwa kalafiory! Zrobimy pyszną zupę kalafiorową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalafior mzw./mrz.

Wiktionary


kalafiorówka

potocznie: zupa kalafiorowa; kalafiorowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zupa kalafiorowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalafior mzw./mrz.

Wiktionary


kalafonia

kalofonia;
1. produkt uboczny destylacji żywic drzew iglastych, używany m.in. do nacierania włosia smyczków;
2. dawniej, żartobliwie: napój alkoholowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. muz. łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wytarł smyczek kalafonią, brzęknął na strunach, pokręcił klucze i w chwilę później spod delikatnych palców rozległy się dźwięki barkaroli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalaˈfɔ̃ɲja, AS: kalafõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalafoniowy

Wiktionary


kalafoniowy

przymiotnik od: kalafonia


SJP.pl


kalahari

kotlina w Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. bezodpływowa kotlina w środkowej części południowej Afryki;

Wiktionary

Kalahari (af. "Dorsland") – kotlina w Botswanie, Namibii, RPA, Angoli, Zambii oraz Zimbabwe.

Powierzchnia Kalahari wynosi ok. 930 tys. km². Otaczająca ją Niecka Kalahari obejmuje powierzchnię ok. 2,5 mln km², rozciągając się dalej na tereny Botswany, Namibii i RPA, a nawet na tereny Angoli, Zambii i Zimbabwe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opady roczne na obszarze Kalahari wynoszą od 76 do 190 milimetrów.

Wiktionary


kalaharski

→ Kalahari (kotlina w Afryce); kalaharyjski


SJP.pl


kalaharyjski

→ Kalahari (kotlina w Afryce); kalaharski


SJP.pl


kalaina

dawniej: spiż, którym Chińczycy wykładali pudełka do herbaty


SJP.pl


kalait

turkus, minerał, kamień ozdobny


SJP.pl


kalak

nazwisko


SJP.pl


kalam

muzułmańska teologia spekulatywna


SJP.pl

Kalam (arab. „dyskurs, rozprawa”) – w islamie dyskusja, a także teologia dogmatyczna, odwołująca się do danych spisanych, lecz również rozumowych.

Kalam był pierwszą formą arabskiej myśli filozoficznej. Jest to swego rodzaju muzułmańska scholastyka. Powstanie kalamu datuje się w początkach VII w.

Wikipedia


kalamancja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. żart. awantura, zamieszanie, kłopot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby o tym wszystkim był wcześniej poinformowany bohater dzisiejszego obrazka, (…) nie byłby się naraził na tak poważne kalamancje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalãˈmãnt͡sʲja, AS: kalãmãncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kałamancja

Wiktionary


kalamaria

kalamit, drzewiasta roślina kopalna z klasy skrzypowych


SJP.pl

Kalamaria (gr. "Καλαμαριά") – miasto w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja, w regionie Macedonia Środkowa, w jednostce regionalnej Saloniki. Stanowi gminę Kalamaria. W 2011 roku liczyło 91 518 mieszkańców. Położone na obrzeżach Salonik. Ośrodek przemysłu spożywczego.

Wikipedia


kalamata

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) spoż. rodzaj marynowanych oliwek o brunatnoczerwonej barwie, z odmiany hodowanej na Peloponezie w pobliżu miasta Kalamata

Wiktionary

Kalamata (gr. "Καλαμάτα"), wcześniej "Kalame", jeszcze dawniej "Kalamai (Καλάμαι)", w okresie mykeńskim "Fares (Φαρές)" – miasto w Grecji, na południowo-zachodnim Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Mesenia. Siedziba gminy Kalamata. W 2011 roku liczyło 54 100 mieszkańców.

Wikipedia


kalambo

1. rzeka afrykańska;
2. wodospad na rzece o tej samej nazwie


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kalambur

żartobliwa gra słów o identycznym lub podobnym brzmieniu, lecz o różnym znaczeniu, np. "Odyseusz król Itaki i owaki" (J. Tuwim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo lub dwuznacznych;

Wiktionary

Kalambur (z fr.) – zabawna gra słów o zbliżonym (paronomazja) bądź identycznym brzmieniu (homonim), lecz o różnych znaczeniach. Efekt powstaje dzięki przeprowadzanym przekształceniom wyrazów, m.in. usamodzielnieniu lub przestawieniu członów.

Również: odmiana szarady, zagadka słowna, opisująca (często żartobliwie, czasem przewrotnie) fragmenty (wyrazy lub sylaby) rozwiązania, będącego kalamburem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polska od noża do noża - kalambur sprzed lat autorstwa Jerzego Ludwika Kerna zachował aktualność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalambury lm., kalamburzysta m., kalamburzystka ż.

 przym. kalamburowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekwiwok / ekiwok, gra słów

Wiktionary


kalamburowy

→ kalambur; kalamburyczny


SJP.pl


kalambury

gra towarzyska, często drużynowa, polegająca na odgadywaniu haseł rysowanych lub przedstawianych gestami i mimiką przez jednego z graczy


SJP.pl

Kalambury – drużynowa gra towarzyska. Wbrew nazwie nie ma ona wiele wspólnego z kalamburem.

Wikipedia


kalamburyczny

→ kalambur; kalamburowy


SJP.pl


kalamburzysta

człowiek piszący, układający kalambury


SJP.pl


kalamburzystka

→ kalamburzysta


SJP.pl

Patrz:

kalamburzysta

kalamiański

→ Calamian (archipelag)


SJP.pl


kalamin

hemimorfit, minerał, krzemian cynku


SJP.pl


kalaminowy

→ kalamin


SJP.pl

Patrz:

kalamin

kalaminta

podobna do mięty roślina z rodziny jasnotowatych


SJP.pl

Kalaminta ("Calamintha") – rodzaj roślin wyróżniany w dawniejszych systemach klasyfikacyjnych w obrębie rodziny jasnotowatych. Współcześnie rodzaj włączany jest zwykle do klinopodium "Clinopodium" (m.in. wraz z czyścicą "Acinos"), co wynika z powiązań filogenetycznych ustalonych na podstawie danych genetycznych.

Wikipedia


kalamit

kalamaria, drzewiasta roślina kopalna z klasy skrzypowych


SJP.pl

Kalamit ("Calamites") – wymarły, głównie późnokarboński rodzaj skrzypowych z rodziny kalamitowatych.

Wikipedia


kalamitka

urządzenie dozujące smar lub olej w urządzeniach technicznych; smarownica, olejarka


SJP.pl


kalamondin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. drzewo cytrusowe będące krzyżówką kwaśnej odmiany mandarynki nazwa systematyczna|Citrus reticulata|ref=tak. z kumkwatem japońskim nazwa systematyczna|Fortunella japonica|ref=tak.;

 (1.2) spoż. owoc kalamondinu (1.1) o kwaśnym miąższu i słodkiej skórce

Wiktionary

Kalamondin ("×Citrofortunella microcarpa") – sztucznie otrzymany mieszaniec kwaśnej mandarynki ("Citrus reticulata") z kumkwatem japońskim ("Fortunella japonica"). Znany jest pod różnymi nazwami: kalamondynka, kwaśna pomarańcza, pomarańcza kalamondin, albo pomarańcza panamska. Na wyspach Pacyfiku nazywany jest "calamansi". Wyhodowany został w południowo-wschodniej Azji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kalamondynka ż.

 przym. kalamondinowy, kalamondynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalamondynka, kwaśna pomarańcza, pomarańcza kalamondin, pomarańcza panamska, calamansi

Wiktionary


kalamondyna

mieszaniec kwaśnej mandarynki z kumkwatem japońskim; kalamondynka


SJP.pl


kalamondynka

mieszaniec kwaśnej mandarynki z kumkwatem japońskim; kalamondyna


SJP.pl


kalan

materiał ceramiczny o dużej wytrzymałości mechanicznej i dobrych właściwościach dielektrycznych


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kalanchoe

roślina z rodziny gruboszowatych, występująca w strefie tropikalnej, hodowana jako roślina ozdobna; kaczlin


SJP.pl

Kalanchoe, żyworódka, płodnolist ("Kalanchoe") – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Obejmuje ok. 165 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w południowej Azji oraz w Afryce (z wyjątkiem północnej części tego kontynentu). Rozprzestrzenione zostały jednak na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

Wikipedia


kalandar

zakon islamski derwiszów żebrzących


SJP.pl


kalander

rodzaj prasy używanej w przemyśle poligraficznym, papierniczym, włókienniczym, gumowym i tworzyw sztucznych; gładziarka; wygładnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

Wiktionary

Kalander (z gr., franc. "calandre") – urządzenie o obrotowych walcach służące do nadawania połysku i wygładzania papieru, folii z tworzywa oraz tkanin lub też wytłaczania na nich wzorów.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kalandrować ndk.

 przym. kalandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gładziarka

Wiktionary


kalandra

ptak z rodziny skowronków


SJP.pl


kalandrować

wyciskać, wytłaczać za pomocą kalandra


SJP.pl


kalandrowy

przymiotnik od: kalander


SJP.pl


kalanetiks

[czytaj: kalanetiks] rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; kalanetyka, callanetics, calanetics


SJP.pl


kalanetyka

rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; callanetics, calanetics, kalanetiks


SJP.pl


kalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlãɲɛ, AS: kalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kalać

 rzecz. skalanie n., kalenica ż.

Wiktionary


kalanus

pospolity oceaniczny skorupiak z podgromady widłonogów


SJP.pl

Kalanus ("Calanus finmarchicus") – gatunek widłonoga z rodziny Calanidae, zamieszkującego wody wszystkich oceanów, oprócz wód arktycznych. Długość ciała samców dochodzi do 4 mm, a samic do 5,5 mm. Na odwłoku nie ma odnóży, pancerz jest przezroczysty, pokryty nielicznymi szkarłatnymi plamkami.

Wikipedia


kalapitra

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów. żart. głowa

Wiktionary


kalarep

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|kalarepa.

Wiktionary


kalarepa

1. dwuletnia roślina warzywna z rodzaju kapusta, uprawiana ze względu na jadalne, kuliste zgrubienia łodygi, tzw. główki, barwy zielonej lub niebieskawej, o dużych wartościach odżywczych i smakowych;
2. jadalna część tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Brassica oleracea var. gongylodes|L.|ref=tak., odmiana kapusty warzywnej;

 (1.2) kulin. spoż. warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)

Wiktionary

Kalarepa ("Brassica oleracea" var. "gongylodes" L.) – odmiana kapusty warzywnej. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Znana jest wyłącznie z uprawy, nie występuje na stanowiskach naturalnych. W Polsce jest pospolitą rośliną uprawną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posadziłem flance kalarepy między fasolą a kalafiorami.

 (1.2) Do śniadania dałem dzieciom po kawałku kalarepy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalaˈrɛpa, AS: kalarepa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kalarepka ż.

 przym. kalarepowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) daw. galarepa; gw. Górny Śląsk oberiba, ołberiba, ouberiba, uberiba

Wiktionary


kalarepka

zdrobniale: kalarepa


SJP.pl


kalarepkowy

→ kalarepka


SJP.pl

Patrz:

kalarepka

kalarepowy

→ kalarepa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kalarepą, dotyczący kalarepy

 (1.2) przyrządzony z kalarepy

Wiktionary

Patrz:

kalarepa

Powiązane:

 rzecz. kalarepa ż., kalarepka ż.

Wiktionary


kalarus

nazwisko


SJP.pl


kalasancjusz

hiszpański duchowny katolicki, założyciel zakonu pijarów; Józef Kalasanty


SJP.pl


kalasantostwo

Kalasanty z małżonką; Kalasantowie


SJP.pl


kalasantowie

Kalasanty z małżonką; Kalasantostwo


SJP.pl


kalasantowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kalasantego lub z nim związany


SJP.pl


kalasanty

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kalasanty – imię męskie powstałe od nazwy miejscowości (Calasanza) w Hiszpanii. Pierwotnie był to jedynie drugi człon nazywający świętego z przełomu XVI i XVII wieku, Józefa Kalasantego ("José de Calasanza"), założyciela zakonu pijarów.

Kalasanty imieniny obchodzi: 25 sierpnia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkalaˈsãntɨ, AS: kalasãnty

Wiktionary


kalasiris

delikatna płócienna tunika noszona w starożytnym Egipcie, Grecji i Persji


SJP.pl


kalasza-ala

język indoirański używany przez lud Kalasza w kilku afgańskich wioskach


SJP.pl


kalata

nazwisko


SJP.pl


kalatea

bylina z rodziny marantowatych; ostrzeszyn


SJP.pl

Kalatea lub ostrzeszyn ("Calathea") – rodzaj roślin z rodziny marantowatych, blisko spokrewniony z marantą. Należy do niego 59 gatunków pochodzących z południowego Meksyku, Ameryki Południowej, Środkowej oraz Karaibów. Na podstawie wyników badań filogenetycznych, w 2012 roku większość gatunków zaliczanych wcześniej do tego rodzaju przeniesiono do rodzaju "Goeppertia".

Wikipedia


kalatos

1. w starożytnej Grecji: kosz z wikliny;
2. naczynie gliniane w kształcie kosza;
3. kapitel na głowie kariatydy


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kalatówki

polana reglowa w Tatrach Zachodnich


SJP.pl

Kalatówki – polana reglowa leżąca w Dolinie Bystrej w Tatrach Zachodnich. Jest to stosunkowo płaski, otwarty teren, otoczony z wszystkich stron lasem, z widokami na rejon Kasprowego Wierchu.

Wikipedia


kalaweryt

minerał, tellurek złota


SJP.pl


kalać

szkalować, opluwać, zniesławić


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. skalać)

 (1.1) hańbić

 (1.2) daw. brudzić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalat͡ɕ, AS: kalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakała mos./ż., zakał mrz., kalanie n., skalanie n., kalenica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hańbić, plugawić, szargać, brukać, plamić

 (1.2) plamić, zanieczyszczać, walać, paskudzić; daw. brukać

Wiktionary


kalbarczyk

nazwisko


SJP.pl


kalceolaria

jednoroczna bylina lub niski krzew z rodziny trędownikowatych o charakterystycznych niewielkich i owalnych kwiatach, najczęściej w kolorze pomarańczowym; pantoflik, pantofelnik


SJP.pl


kalchas

postać z mitologii greckiej


SJP.pl

Kalchas – obok Mopsosa i Tejrezjasza jeden z najsłynniejszych wieszczów greckich, słynący z wróżenia z lotu ptaków.

Był synem Testora, potomkiem Apollona. Towarzyszył wojskom Achajów w wyprawie przeciw Troi. Znanych jest kilka jego przepowiedni:

Wikipedia


kalcjum

pierwiastek chemiczny o symbolu Ca; wapń


SJP.pl


kalcyferol

związek chemiczny z grupy witamin D


SJP.pl


kalcyferole

związek chemiczny z grupy witamin D


SJP.pl


kalcyfikacja

proces utwardzania i usztywniania tkanek wskutek gromadzenia się w nich soli wapnia; zwapnianie


SJP.pl


kalcyfil

organizm, dla którego najbardziej sprzyjającym środowiskiem do życia są wody lub gleby bogate w związki wapnia; organizm wapieniolubny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. organizm wapniolubny

Wiktionary

Kalcyfil (łac. "calcis wapno", gr. "phileo") lub organizm wapieniolubny – organizm dobrze rozwijający się w środowiskach bogatych w związki wapnia, o odczynie zasadowym znacznie powyżej 8. Należące do tej grupy rośliny noszą nazwę roślin wapieniolubnych lub kalcyfitów. Są to np. dębik ośmiopłatkowy czy szarotka alpejska.

Wikipedia


kalcyfit

acydofob, roślina wapieniolubna unikająca siedlisk kwaśnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) bot. roślina wapieniolubna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) acydofob

Wiktionary


kalcyfob

roślina żyjąca tylko w środowisku kwaśnym; acydofit, acidofit


SJP.pl


kalcynacja

dawniej: prażenie substancji w celu usunięcia z niej lotnych składników


SJP.pl


kalcynacyjny

związany z kalcynacją


SJP.pl


kalcynować

suszyć przez prażenie; zwapniać


SJP.pl


kalcyt

minerał, węglan wapnia; szpat wapienny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał, składnik skał osadowych, polimorficzna, trygonalna odmiana węglanu wapnia;

Wiktionary

Kalcyt – minerał z gromady węglanów, węglan wapnia. Powszechny jako budulec m.in. wapieni czy marmurów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pospolita w przyrodzie substancja – węglan wapnia wzór chemiczny|CaCO3. tworzy trzy polimorfy: trygonalny kalcyt, rombowy aragonit oraz znacznie rzadziej występujący heksagonalny vateryt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalt͡sɨt, AS: kalcyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalcytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węglan wapnia

Wiktionary


kalcytonina

peptydowy hormon kręgowców


SJP.pl

Kalcytonina (CT, z ang. "calcitonin") – organiczny związek chemiczny z grupy peptydów, złożony z 32 aminokwasów, o masie cząsteczkowej 3,42 kDa; hormon zwierzęcy. U człowieka występuje w postaci monomeru lub dimeru i powstaje z polipeptydowego prohormonu o masie ok. 21 kDa. Kalcytonina łososiowa stosowana jest jako lek w chorobach związanych z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Wikipedia


kalcytowy

przymiotnik od: kalcyt


SJP.pl


kalcytriol

organiczny związek chemiczny, regulujący prawidłowe stężenie wapnia w osoczu oraz uczestniczący w procesach mineralizacji kości, zjawiskach odpornościowych i różnicowaniu komórek


SJP.pl

Kalcytriol (łac. "Calcitriolum"; 1,25-dihydroksycholekalcyferol, 1,25(OH)2D3) – organiczny związek chemiczny, aktywna forma witaminy D3; powstaje przez hydroksylację witaminy D3 w pozycji 25 w wątrobie przez hydroksylazę 25-hydroksykalcyferolu i w pozycji 1 w nerkach (witamina D może być również hydroksylowana w pozycjach 24 i 25, ale taka forma jest mniej aktywna).

Wikipedia


kaldera

zagłębienie w szczycie stożka wulkanicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilka tysięcy lat temu doszło tutaj do gwałtownej erupcji, po której powstała widoczna dzisiaj kaldera.

 (1.1) Od przynajmniej 3000 lat obszar kaldery nie był aktywny erupcyjnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kalˈdɛra, AS: kaldera

Wiktionary


kalderonowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Calderona lub z nim związany; Kalderonowy


SJP.pl


kalderonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Calderona lub z nim związany; Kalderonowski


SJP.pl


kalderowy

przymiotnik od: kaldera


SJP.pl


kaldesia

rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych; kaldezja


SJP.pl


kaldezja

rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych; kaldesia


SJP.pl

Kaldezja ("Caldesia" Parl.) – rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych ("Alismataceae"). Należą do niego trzy gatunki. Zasięg w sposób nieciągły obejmuje różne obszary w Europie, Afryce, Azji i Australii. Jeden gatunek występuje w Europie, w tym także w Polsce – kaldezja dziewięciornikowata "C. parnassifolia". Są to rośliny wodne rosnące na mokradłach, w stawach, jeziorach, rzekach i kanałach.

Wikipedia


kaleb

Ka

Wikipedia


kalebasa

1. roślina tropikalna z rodziny dyniowatych; tykwa pospolita;
2. zewnętrzna, zdrewniała część owoców tykwy; kalabasa;
3. naczynie z wysuszonego i wydrążonego owocu tykwy; kalabasa


SJP.pl


kalebasowy

→ kalebasa; kalabasowy


SJP.pl


kalecianin

mieszkaniec Kaletów


SJP.pl


kalecianka

mieszkanka Kaletów


SJP.pl


kaleciański

→ Kalety; kalecki


SJP.pl


kaleciński

nazwisko


SJP.pl


kalecki

→ Kalety; kaleciański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Kalecki – pułkownik Urzędu Bezpieczeństwa, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej
  • Michał Kalecki – polski ekonomista, profesor Zakładu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk i Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, członek rzeczywisty PAN

Wikipedia


kalectwo

upośledzenie wywołane chorobą lub wypadkiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo kalectwa (był chromy) pełnił funkcję zakrystiana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaleka m., okaleczanie n., kaleczenie n.

 przym. kaleki

 czas. kaleczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ułomność, inwalidztwo

Wiktionary


kaleczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kaleczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaleka m./ż., skaleczenie n., kalectwo n.

Wiktionary


kaleczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. skaleczyć)

 (1.1) uszkadzać ciało, zwykle czymś ostrym

 (1.2) pot. robić coś nieudolnie

czasownik zwrotny niedokonany kaleczyć się (dk. skaleczyć się)

 (2.1) uszkadzać swoje ciało (zwykle czymś ostrym); ulegać obrażeniom zadanym przez siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalectwo n., kaleka m./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ranić, kiereszować

 (1.2) niszczyć, psuć

 (2.1) ranić się

Wiktionary


kaledonia

1. północna część wyspy Brytania, nazwa nadana przez starożytnych Rzymian;
2. Nowa Kaledonia; Terytorium Zamorskie Nowa Kaledonia i Dependencje - zamorskie terytorium Francji w Melanezji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;

Wiktionary

Kaledonia (w większości dzisiejsza Szkocja) – kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii. Była jedyną częścią tej wyspy, która nie została podbita przez Rzym. Zamieszkana przez Kaledończyków, skutecznie opierała się najazdom zarówno Rzymian, jak i kolejnym falom Celtów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla odgrodzenia się od dzikich plemięemion z Kaledonii Rzymianie wznieśli wał Hadriana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛˈdɔ̃ɲja, AS: kaledõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaledończyk mos., Kaledonka ż., kaledonidy lm. ż.

 przym. kaledoński

Wiktionary


kaledonidy

w geologii: system orogeniczny w Europie, powstały w czasie fałdowań trwających przez ordowik i sylur


SJP.pl

Kaledonidy – łańcuchy górskie, wypiętrzone 0,4 mld lat temu, w okresie dewonu, w wyniku trwających 60 milionów lat ruchów górotwórczych, zwanych orogenezą kaledońską. Szczyty górskie, które wówczas powstały, wznosiły się we wnętrzu superkontynentu Laurosji i prawdopodobnie sięgały 8 tys. m n.p.m.

Wikipedia


kaledonka

mieszkanka Kaledonii (krainy w Wielkiej Brytanii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kaledonii w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaledonia ż., kaledonidy lm. ż.

:: fm. Kaledończyk m.

 przym. kaledoński

Wiktionary


kaledonowie

plemię celtyckie w starożytnej Szkocji


SJP.pl


kaledończyk

mieszkaniec Kaledonii (krainy w Wielkiej Brytanii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kaledonii w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oto górale z Kaledonii. Nie wiem czy nazwać ich Piktami czy też Kaledończykami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaledonia ż., kaledonidy lm. ż.

:: fż. Kaledonka ż.

 przym. kaledoński

Wiktionary


kaledoński

przymiotnik od: Kaledonia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. hist. odnoszący się do Kaledonii

 (1.2) geogr. odnoszący się do Nowej Kaledonii

 (1.3) geol. odnoszący się do orogenezy kaledońskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Poszczególne epizody kolizji wielkich bloków kontynentalnych i związane z tym nasilenie zjawisk górotwórczych (orogenicznych) mają swoje tradycyjne nazwy. Kolejno są to fałdowania kaledońskie, hercyńskie (czyli waryscyjskie) i alpejskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛˈdɔ̃j̃sʲci, AS: kaledõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaledonia ż., Kaledończyk m., Kaledonka ż., kaledonidy lm. ż.

Wiktionary


kalefaktor

w dawnych szkołach klasztornych: ubogi uczeń pełniący pewne posługi w zamian za utrzymanie; do jego obowiązków należało m.in. sprzątanie, palenie w piecach, czasem ogólniej - utrzymywanie porządku (w tym karanie cielesne winowajców), stąd zwany nieraz "porządkowym"


SJP.pl


kalefaktorka

→ kalefaktor; kalifaktorka


SJP.pl


kalejdofon

kalejdoskop dźwiękowy


SJP.pl


kalejdoskop

1. rodzaj zabawki, gdzie przez potrząsanie otrzymuje się różne obrazki, tworzone z kolorowych szkiełek
2. wydarzenia szybko następujące po sobie; zmienność, różnorodność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opt. urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

 (1.2) przen. książk. zbiór różnych i zmieniających się szybko obrazów, wydarzeń, wrażeń

Wiktionary

Kalejdoskop – urządzenie optyczne, w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy obracaniu kalejdoskopu, wywołującym przemieszczanie się szkiełek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Któregoś dnia mój zaczarowany kalejdoskop rozpadł się, ze środka wysypało się kilkanaście barwnych szkiełek i trzy lustereczka…

 (1.2) Znika w dali kalejdoskop twarzy, / Zgasłych ognisk dym już sięga chmur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛjˈdɔskɔp, AS: kalei ̯doskop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalejdoskopowy

Wiktionary


kalejdoskopowy

przymiotnik od: kalejdoskop


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kalejdoskopem, dotyczący kalejdoskopu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalejdoskop m.

Wiktionary


kaleka

(r. żeński)
1. kobieta niepełnosprawna, inwalidka; także o mężczyźnie, zwierzęciu, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym
2. potocznie: ktoś niezręczny, niezdarny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek dotknięty kalectwem

 (1.2) pot. lekcew. ktoś niezgrabny lub niezręczny

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) kobieta dotknięta kalectwem

 (2.2) pot. lekcew. kobieta niezgrabna lub niezręczna

Wiktionary

Kaleka – wzgórze w Afryce Południowej. Znajduje się w dystrykcie Mopani w prowincji Limpopo, na północnym wschodzie kraju, 400 km od Pretorii. Wysokość wzgórza wynosi 389 m.

Obszar wokół jest zasadniczo płaski, prawie całkowicie pokryty żwirem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Paweł jest kaleką i używa przenośnego sedesu.

 (1.1) Mirosław w wyniku ciężkiego wypadku motocyklowego do końca życia będzie kaleką.

 (2.2) Znowu stłukłam kieliszek, ale ze mnie kaleka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlɛka, AS: kaleka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalectwo n., kaleczenie n., skaleczenie n., okaleczanie n.

 czas. kaleczyć ndk., skaleczyć dk.

 przym. kaleki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inwalida, ułomny

 (1.2) pot. ciamajda, fajtłapa, łamaga, niedołęga, niedojda, niezdara, niezgraba, niezgrabiasz, oferma; posp. pierdoła

Wiktionary


kaleki

1. dotknięty kalectwem; ułomny, niedołężny; upośledzony;
2. niedoskonały, uszkodzony, zniszczony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) obarczony kalectwem

 (1.2) częściowo zniszczony

 (1.3) daleki od wzorca; z błędami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalectwo n., kaleka mos. / ż.

 czas. kaleczyć ndk., skaleczyć dk.

 przysł. kaleko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepełnosprawny, okaleczony, ułomny, upośledzony

 (1.2) uszkodzony, wadliwy, zdekompletowany, zniszczony

 (1.3) niedoskonały, nieudolny, niezgrabny

Wiktionary


kalekość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kalekie; cecha tych, którzy są kalecy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaleki

 przysł. kaleko

Wiktionary


kalema

wał wodny powstający w pobliżu wybrzeży na skutek załamania dna


SJP.pl


kalemba

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Kalemba (1899-1989) – polski powstaniec i żołnierz
  • Pascal Kalemba (1979-2012) – piłkarz z Demokratycznej Republiki Konga
  • Stanisław Kalemba (ur. 1947) – polski polityk, inżynier rolnik, poseł na Sejm, minister
  • Zane Kalemba (ur. 1985) – amerykański hokeista pochodzenia polskiego
  • Zbigniew Kalemba (1936-2015) – polski kompozytor, pianista, dyrygent i pedagog
  • Zenon Kalemba (1928-1983) – polski inżynier budownictwa

Wikipedia


kalendarium

chronologiczny wykaz dat, rocznic, wydarzeń z określonej dziedziny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. chronologiczny zestaw wydarzeń z określonej dziedziny

Wiktionary

Nie mylić z: kalendarz.

Kalendarium – chronologiczny zestaw wydarzeń. Kalendaria mogą dotyczyć jakiegoś okresu czasu, dziedziny bądź wydarzeń czyjegoś życia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każde kalendarium zawiera zestawienie wydarzeń ułożonych w porządku chronologicznym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalendarz m.

 przym. kalendarzowy

Wiktionary


kalendarz

1. system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, opierający się na cyklu zmian pór roku i zmian faz Księżyca, np. kalendarz gregoriański, juliański;
2. spis dni całego roku, z podziałem na miesiące i tygodnie;
3. notes, plakat lub broszura mające taki spis;
4. książka wydawana raz na rok, zawierająca informacje z rozmaitych dziedzin, np. kalendarz wojskowy, chemiczny;
5. chronologiczny spis ważnych wydarzeń, terminów itp. * forma dopełniacza l.mn. "kalendarzów" mocno przestarzała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

 (1.2) spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);

 (1.3) plan zawierający ustalone terminy; terminarz

Wiktionary

Kalendarz – podział czasu na doby i dłuższe przedziały, zwłaszcza miesiące i lata, czasem też tygodnie.

Dzieli on czas na podstawie dwóch okresowych zjawisk atmosferycznych: cyklu zmian pór roku i zmian faz Księżyca. Z tego względu obowiązuje podział kalendarzy na słoneczne (solarne), księżycowe (lunarne) i księżycowo-słoneczne (lunisolarne). Słowo "kalendarz" pochodzi od łac. "calendae", tj. pierwszy dzień miesiąca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współcześnie używamy kalendarza gregoriańskiego.

 (1.2) Na ścianie wisiał kalendarz z zeszłego roku.

 (1.2) W naszej firmie uzgadniamy terminy i miejsca spotkań we wspólnym kalendarzu komputerowym.

 (1.3) Kalendarz robót nie obejmował pracy w soboty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlɛ̃ndaʃ, AS: kalẽndaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalendarium n., kalendarzówka ż., kalendy nmos.

:: zdrobn. kalendarzyk m.

 przym. kalendarzowy

 przysł. kalendarzowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) terminarz, środ. kalendarzówka

Wiktionary


kalendarzowy

→ kalendarz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kalendarza, zgodny z kalendarzem

Wiktionary

Patrz:

kalendarz

Przykłady

 (1.1) „Termin płatności” oznaczony jest na koniec kwartału kalendarzowego plus 60 dni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalendarz m., kalendarzyk m., kalendarium n.

Wiktionary


kalendarzyk

1. zdrobnienie od: kalendarz;
2. potocznie: kalendarzyk małżeński - metoda zapobiegania ciąży oparta na badaniu długości cykli miesiączkowych kobiety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kalendarz; mały kalendarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprawdź w kalendarzyku, który będzie w następną niedzielę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛ̃nˈdaʒɨk, AS: kalẽndažyk

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kalendarz.

Wiktionary


kalendarzykowy

→ kalendarzyk


SJP.pl

Patrz:

kalendarzyk

kalendy

pierwszy dzień miesiąca u starożytnych Rzymian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hist. pierwszy dzień każdego miesiąca w kalendarzu rzymskim;

Wiktionary

Kalendy (łac. "Kalendae") – w kalendarzu rzymskim pierwszy dzień każdego miesiąca.

Termin ten nie ma żadnego (poza tradycyjnym) znaczenia w słonecznym kalendarzu juliańskim. Natomiast w pierwotnym kalendarzu księżycowym mianem "Kalendae" określano pierwszy dzień po nowiu, czyli ten dzień, w który po zapadnięciu zmroku księżyc powinien znowu stać się widoczny. Oznaczało to początek nowego miesiąca. Dzień ten był poświęcony bogini Junonie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈlɛ̃ndɨ, AS: kalẽndy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalendarz mrz.

Wiktionary


kalenica

górna, pozioma krawędź dachu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kalenica – część dachu
  • Kalenica – szczyt w Górach Sowich
  • Kalenica – dawna nazwa osiedla Buków w północno-wschodniej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naroże, krawędź wypukła na przecięciu dwóch połaci dachu, zwane jest kalenicą narożną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛ̃ˈɲit͡sa, AS: kalẽńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalanie n., skalanie n.

 czas. kalać ndk., skalać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kipa, warst, wierch, linia szczytowa

Wiktionary


kalenicowy

przymiotnik od: kalenica


SJP.pl


kalenik

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalenik – wieś w Bułgarii, w obwodzie Łowecz
  • Kalenik – wieś w Bułgarii, w obwodzie Widyń

Wikipedia


kalepin

dawniej: słownik, leksykon; dykcjonarz


SJP.pl


kalesoniki

zdrobnienie od: kalesony


SJP.pl


kalesony

element bielizny męskiej okrywający nogi, noszony pod spodniami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kraw. rodzaj bielizny męskiej z długimi nogawkami, zakładanej na chłody pod spodnie;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ojciec nosi zimą kalesony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɛˈsɔ̃nɨ, AS: kalesõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalesoniarz m.

:: zdrobn. kalesonki nmos., kalesoniki nmos.

 przym. kalesonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gacie, gatki; grub. kalisraki; eufem. niewymowne, ineksprymable; gw. Górny Śląsk unterhoze, gw. Śląsk Cieszyński gacie; góry|spodnioki., daw. famurały

Wiktionary


kaleta

dawniej o woreczku skórzanym na pieniądze i drobiazgi, noszonym przy pasie lub rzadziej na szyi; sakwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kieszeń

 (1.2) stpol. mieszek na pieniądze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Kaleta (ur. 1998) – polska judoczka
  • Andrzej Kaleta – rzymskokatolicki duchowny
  • Janusz Kaleta (ur. 1964) – polski bioetyk, doktor teologii moralnej, biskup rzymskokatolicki
  • Jolanta Maria Kaleta – polska historyk i politolog
  • Józef Kaleta (1925–2007) – polski ekonomista i polityk, nauczyciel akademicki, profesor nauk ekonomicznych, poseł na Sejm I, II i III kadencji
  • Michał Kaleta – polski brydżysta
  • Paweł Kaleta – polski polityk i działacz ruchu ludowego
  • Paweł Kaleta – polski kompozytor i działacz społeczny
  • Paweł Kaleta (ur. 1977) – polski duchowny, dr hab. nauk prawnych, adiunkt Instytutu Prawa Kanonicznego Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Paw...
  • Piotr Kaleta – polski przedsiębiorca, samorządowiec i polityk
  • Sebastian Kaleta (ur. 1989) – polski urzędnik państwowy, samorządowiec i prawnik, radca prawny, od 2019 sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości i przewodniczący komisji ds. reprywatyzacji nier...
  • Weronika Kaleta – polska biegaczka narciarska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈlɛta, AS: kaleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaletnik mos.

Wiktionary


kaletanka

mieszkanka Calais (miasta we Francji)


SJP.pl


kaletańczyk

mieszkaniec Calais (miasta we Francji)


SJP.pl


kaletański

→ Calais


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Calais, dotyczący Calais (miasta we Francji)

Wiktionary

Patrz:

Calais

Powiązane:

 rzecz. Calais n.

Wiktionary


kaletka

1. zdrobnienie od: kaleta
2. zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj szerokich zębów, będących zakończeniem dolnego brzegu gorsetu noszonego przez kobiety wiejskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaletka (kaleta) – woreczek, głównie na pieniądze, noszony przy pasie
  • Adam Henryk Kaletka (1887-1956) – polski historyk i archiwista
  • Zygmunt Kaletka (1895-1920) – porucznik WP, Powstaniec Wielkopolski, zginął w wojnie polsko-bolszewickiej, kawaler Orderu Virtuti Militari V Klasy
  • Kaletka – osada (leśniczówka) w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława
  • Kaletka – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda
  • Kaletka maziowa – wytwór błony maziowej wytwarzający maź stawową

Wikipedia


kaletki

1. zdrobnienie od: kaleta
2. zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj szerokich zębów, będących zakończeniem dolnego brzegu gorsetu noszonego przez kobiety wiejskie


SJP.pl


kaletnictwo

rzemieślniczy wyrób galanterii skórzanej, np. pasków, torebek, portfeli


SJP.pl

Kaletnictwo – rzemiosło polegające na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów ze skóry.

Ze skóry wytwarza się między innymi: torby, walizy, woreczki i mieszki.

Osoba zajmująca się kaletnictwem to kaletnik.

Wikipedia


kaletniczka

rzemieślniczka wyrabiająca kalety, torby skórzane


SJP.pl


kaletniczy

dotyczący kaletnictwa


SJP.pl


kaletnik

rzemieślnik wyrabiający kalety, torby skórzane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik zajmujący się szyciem wyrobów skórzanych, takich jak torby, paski czy portfele

Wiktionary

Kaletnik – rzemieślnik wykonujący skórzane: torby, paski, portfele, portmonetki, kalety itp. Cech kaletników jest wymieniany jako jeden z ponad sześćdziesięciu cechów obecnych w Poznaniu w XVI w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaletnicy selekcjonują kawałki skóry, dopasowują odcienie, dobierają naturalne desenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaleta ż., kaletnictwo n.

:: fż. kaletniczka

 przym. kaletniczy

Wiktionary


kalety

dawniej o woreczku skórzanym na pieniądze i drobiazgi, noszonym przy pasie lub rzadziej na szyi; sakwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kalety (niem. "Stahlhammer") – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈlɛtɨ, AS: kalety

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaleciański, kalecki

Wiktionary


kalevipoeg

estoński epos narodowy


SJP.pl

Kalevipoeg ( Syn Kaleva) – estoński epos narodowy autorstwa Friedricha Reinholda Kreutzwalda, opublikowany w 1861 roku. Prace nad stworzeniem narodowego eposu zapoczątkował Friedrich Robert Faehlmann (Fählmann), jeden z założycieli Estońskiego Towarzystwa Naukowego.

Wikipedia


kaleń

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaleń – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Markuszów
  • Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wolbórz
  • Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
  • Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice
  • Kaleń – część wsi Kobyłczyna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Laskowa
  • Kaleń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Szczawin Kościelny
  • Kaleń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
  • Kaleń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Wieniawa
  • Kaleń – część wsi Wizna w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
  • Kaleń – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa.
  • Kaleń – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Świerzno

Wikipedia


kalfas

skrzynia drewniana do gaszenia wapna lub ręcznego przygotowywania zapraw budowlanych; kastra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik do gaszenia wapna

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. brzuch

Wiktionary


kali

wczesnochrześcijańska forma pieśni liturgicznej w tradycji syryjskiej, wywodząca się z psalmodii hebrajskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. farm. handlowa i potoczna nazwa nadmamganianu potasu

Wiktionary

Kali (dewanagari काली, trl. "Kālī", dosł. rodzaj żeński wyrazu „czas”, trl. "kālā") – hinduska bogini czasu i śmierci, pogromczyni demonów i sił zła. Jedna z głównych postaci Śakti, żony Śiwy. Bywa też rozumiana jako „Pani Kosmosu” lub absolut, źródło zasad kosmicznych i wszelkich archetypów. Występują nurty hinduizmu, wprost utożsamiające formy bogini Kali ze stanami świadomości człowieka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłem w aptece małą fiolkę kali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalʲi, AS: kalʹi

Wiktionary


kalia

popularna (ale nieprawidłowa botanicznie) nazwa rośliny z rodziny obrazkowatych; kalla


SJP.pl


kalian

przyrząd do palenia tytoniu


SJP.pl


kalibabka

nazwisko


SJP.pl


kaliber

rozmiar lufy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. średnica otworu lufy w milimetrach

 (1.2) rozmiar, wielkość

 (1.3) znaczenie, waga, istotność

Wiktionary

Kaliber – średnica wewnętrzna lufy broni palnej lub średnica pocisku. Rzadziej jednostka wagomiaru pocisków lub długości lufy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) To jest sprawa wielkiego kalibru!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲibɛr, AS: kalʹiber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalibracja ż., kalibraż m., kalibrator m., kalibrownica ż., kalibrowanie n., skalibrowanie n.

 czas. kalibrować ndk., skalibrować dk.

 przym. kalibrowy, kalibracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozmiar, średnica, wielkość, wymiar, format

Wiktionary


kalibracja

ogół czynności służących wzorcowaniu przyrządu pomiarowego


SJP.pl


kalibracyjny

→ kalibracja


SJP.pl

Patrz:

kalibracja

kalibrator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie służące do precyzyjnego ustawiania parametrów pracy aparatury pomiarowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kalibrator – urządzenie służące do kalibracji aparatury pomiarowej wielkości elektrycznych
  • kalibrator akustyczny – urządzenie służące do kalibracji akustycznej aparatury pomiarowej jako wzorzec odniesienia
  • kalibrator kolorów – w fotografii i grafice – urządzenie służące do kalibracji kolorów w celu uzyskania zgodności widzenia kolorów pomiędzy monitorem, papierem a innymi mediami

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kaliber mrz.

Wiktionary


kalibromierz

przyrząd do określania kalibru broni palnej


SJP.pl


kalibrować

korygować według ustalonych wzorców


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skalibrować)

 (1.1) techn. ustawiać, regulować i sprawdzać dokładność przyrządu pomiarowego przez porównanie z wzorcem, tak aby wskazywał poprawne wartości

 (1.2) dobierać precyzyjnie według kształtu, wymiarów czy innych wyznaczonych parametrów

 (1.3) wojsk. żłobić wewnątrz lufy broni palnej rowki nadające pociskowi ruch obrotowy, dla stabilizacji jego lotu i zwiększenia celności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaliber mrz., kalibracja ż., kalibrowanie n.

 czas. skalibrować dk.

Wiktionary


kalibrowy

przymiotnik od: kaliber


SJP.pl


kalichlorek

pot. kalichloricum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. chloran potasowy

 (1.2) substancja o własnościach wybuchowych powstała z połączenia chloranu potasowego z siarką, używana do tradycyjnego strzelania wielkanocnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na jednym kamieniu kładli ciasno związany nitką kłębuszek ze szmatki zawierający kalichlorek, czyli specjalną mieszankę siarki, węgla drzewnego i saletry nawozowej. Uderzony drugim kamieniem, kłębuszek ów wybuchał (…)

Wiktionary


kalichloricum

[czytaj: kalichlorikum] chloran potasowy, związek chemiczny stosowany w farmacji i technologii


SJP.pl


kaliciak

nazwisko


SJP.pl


kaliciński

nazwisko


SJP.pl


kalicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Kalicki (1876- 1934) – generał brygady Wojska Polskiego
  • Kazimierz Kalicki (1901-1940) – porucznik piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Witold Kalicki (1915-1983) – polski malarz i grafik
  • Tadeusz Kalicki (1934- 2019) – polski kapitan żeglugi wielkiej
  • Rajmund Kalicki (ur. 1944) – polski pisarz, tłumacz i znawca literatury latynoamerykańskiej
  • Krzysztof Kalicki (ur. 1953) – polski ekonomista, bankier i urzędnik
  • Włodzimierz Kalicki (ur. 1955) – polski dziennikarz i pisarz
  • Jerzy Kalicki (ur. 1955) – polski lekkoatleta
  • Kim Kalicki (ur. 1997) – niemiecka bobsleistka
  • Robert Kalicki – polski muzyk, wokalista, kompozytor, producent muzyczny, autor tekstów

Wikipedia


kalidasa

Kalidasa (skr. कालिदास, trl. Kālidāsa, "sługa Kali") – indyjski poeta i dramaturg z epoki klasycznego sanskrytu.

Wikipedia


kalidon

Kalidon (grec. Καλυδών) – miasto w starożytnej Grecji, w południowej Etolii, na prawym brzegu rzeki Euenos (Evenus).

Z miastem związany jest mit o dziku kalidońskim.

Kalidon został założony w kraju Kuretów przez herosa-eponima o imieniu Kalidon. Był rezydencją króla Ojneusa, ojca Meleagra i Dejaniry.

Wikipedia


kalidoński

przymiotnik od: Kalidon


SJP.pl


kalidyna

polipeptyd powodujący rozszerzanie naczyń krwionośnych


SJP.pl


kalif

chalif (dawniej); tytuł muzułmańskiego przywódcy świeckiego i duchownego; u szyitów: tytuł przywódcy świeckiego; osoba mająca ten tytuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

Wiktionary

Kalif (arab. "ħalifa", „następca”) – w islamie sunnickim tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwotnie obejmowały one wszystkich muzułmanów, z czasem się to zmieniło.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewien bogaty kalif obchodził urodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalʲif, AS: kalʹif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalifa mos., kalifat mrz.

Wiktionary


kalifa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. kalif.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jeszcze stary kalifa zarządził budowę fontanny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲifa, AS: kalʹifa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalif mos., kalifat mrz.

Wiktionary


kalifaktor

dawniej: w klasztorach, więzieniach itp.: zakonnik lub więzień wykonujący czynności porządkowe i pomocne; kalefaktor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. w klasztorach: pomocnik

 (1.2) więz. więzień funkcyjny, pomocnik personelu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ułatwiało to życie roznoszącym chleb kalifaktorom, bo tak przygotowane porcje nie rozlatywały się na drobne kawałki, a i nikt z więźniów nie mógł mieć pretensji, że dostał mniej skibek od innego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kalefaktor, kalafaktor

Wiktionary


kalifaktorka

→ kalifaktor; kalefaktorka


SJP.pl


kalifat

1. władza sprawowana przez kalifa
2. terytorium zarządzane przez kalifa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

Wiktionary

Kalifat (arab. خلافة chilāfa) – islamski ustrój polityczny, w którym głową państwa jest kalif (arab. خليفة chalīfa). Odpowiednik zachodnioeuropejskiego cesarstwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈlʲifat, AS: kalʹifat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalif m., kalifa mos.

Wiktionary


kalifikacja

naturalne wzbogacanie wietrzejącej skały magmowej w związki potasu


SJP.pl


kaliforn

pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98, otrzymywany sztucznie, niewystępujący w skorupie ziemskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

Wiktionary

Kaliforn (Cf, łac. "californium") – sztucznie wytworzony pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od Kalifornii, nazwy jednego ze stanów USA. Otrzymali go Stanley Thompson, Kenneth Street Jr., Albert Ghiorso i Glenn T. Seaborg w 1950 r. w Berkeley w tymże stanie bombardując 242Cm cząstkami α o energii 35 MeV.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma kaliforn?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲifɔrn, AS: kalʹiforn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornia ż., Kalifornijczyk mos., Kalifornijka ż.

 przym. kalifornijski, kalifornowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Cf

Wiktionary


kalifornia

1. stan w Stanach Zjednoczonych;
2. mgławica gazowa w gwiazdozbiorze Perseusza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Wiktionary

Kalifornia ( California) () – stan na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, najludniejszy w kraju (39,4 mln mieszkańców w 2024 roku[błędna data w szablonie]

), a trzeci pod względem powierzchni (423 967 km²; po Alasce i Teksasie). Stolicą stanu jest Sacramento, a największymi miastami: Los Angeles, San Diego, San Jose i San Francisco.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawsze chciałem mieszkać w Kalifornii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈfɔrʲɲja, AS: kalʹiforʹńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornijczyk mos., Kalifornijka ż., kaliforn mrz.

 przym. kalifornijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Kalifornia Górna

Wiktionary


kalifornijczyk

mieszkaniec Kalifornii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za prawie połowę śladu wodnego przeciętnego Kalifornijczyka jest winna konsumpcja mięsa i nabiału.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornia ż., kaliforn mrz.

:: fż. Kalifornijka ż.

 przym. kalifornijski

Wiktionary


kalifornijka

mieszkanka Kalifornii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornia ż., Kalifornijczyk mos., kaliforn mrz.

 przym. kalifornijski

Wiktionary


kalifornijski

związany z Kalifornią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kalifornią, pochodzący z Kalifornii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] hamburgerownia z Burbank nie jest jedynym dziwnym obiektem zaproponowanym do listy kalifornijskich zabytków. Kilka lat temu próbowano, bez powodzenia, wpisać na tę listę myjnię samochodową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci, AS: kalʹiforʹńii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalifornia ż., Kalifornijczyk mos., Kalifornijka ż., kaliforn mrz.

Wiktionary


kalifornizacja

1. napływ obcej kultury powodujący wypieranie lokalnej kultury;
2. upodabnianie się stylu życia na wzór prezentowanego w hollywoodzkich filmach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) upodobnianie się stylu życia na wzór prezentowanego w filmach produkowanych w Hollywood

 (1.2) intensywny napływ kultury z określonego kraju bądź regionu powodujący wypieranie lokalnej kultury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲifɔrʲɲiˈzat͡sʲja, AS: kalʹiforʹńizacʹi ̯a

Wiktionary


kalifornowy

→ kaliforn


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kalifornu

Wiktionary

Patrz:

kaliforn

Powiązane:

 rzecz. kaliforn mrz.

Wiktionary


kaligraf

osoba pisząca pięknym, ozdobnym, starannym pismem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się kaligrafią, pisząca zgodnie z jej prawidłami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲiɡraf, AS: kalʹigraf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaligrafia ż., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

 czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

 przym. kaligraficzny

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaligrafista

Wiktionary


kaligrafia

1. umiejętność pięknego, poprawnego i starannego pisania; pismo kaligraficzne;
2. piękne, staranne pismo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

Wiktionary

Kaligrafia (gr. "καλλιγραφία" od "καλὸς" 'piękny' i "γρᾰ́φειν" 'pisać') – sztuka starannego i estetycznego pisania, często również zdobionego artystycznie. Nauka kaligrafii miała kształtować charakter oraz cierpliwość. Kaligrafia była podstawowym przedmiotem w szkołach. Do około 1960 r. była w Polsce przedmiotem nauczania początkowego, mającym na celu doskonalenie pisma odręcznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opłaty za kaligrafię, taniec i szachy są zawarte w czesnym za szkołę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈɡrafʲja, AS: kalʹigrafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaligraf m., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

 czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

 przym. kaligraficzny

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary


kaligraficzniej

stopień wyższy od przysłówka: kaligraficznie


SJP.pl


kaligraficzny

1. czytelnie, starannie napisany;
2. związany z kaligrafią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kaligrafią

 (1.2) napisany ozdobnym pismem odręcznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) KTO PISAŁ nasze twarze na pewno ospa / kaligraficznym piórem znacząc swoje „o”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaligraf mos., kaligrafia ż., kaligrafowanie n.

 czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary


kaligrafistka

→ kaligrafista


SJP.pl

Patrz:

kaligrafista

kaligrafka

→ kaligraf; kaligrafistka


SJP.pl


kaligrafowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kaligrafować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiɡrafɔˈvãɲɛ, AS: kalʹigrafovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykaligrafowanie n., kaligrafia ż., kaligraf m., kaligrafista m.

 czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

 przym. kaligraficzny

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary


kaligrafować

pisać starannie, ładnie, zgodnie z prawidłami kaligrafii


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pisać zgodnie z zasadami kaligrafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – To prawda, nie potrafię kaligrafować, ale staram się w miarę wyraźnie wypisywać receptę

 (1.1) Korespondencja jest pięknie kaligrafowana, ma ozdobne pieczęcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiɡraˈfɔvat͡ɕ, AS: kalʹigrafovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaligrafia ż., kaligraf m., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

 czas. wykaligrafować dk.

 przym. kaligraficzny

 przysł. kaligraficznie

Wiktionary


kaligram

utwór poetycki, którego treść obrazowana jest specjalnie opracowanym układem graficznym tekstu


SJP.pl


kaligula

Kaligula, oficjalna tytulatura cesarska Gaius Iulius Caesar Augustus Germanicus (ur. 31 sierpnia 12, zm. 24 stycznia 41) – cesarz rzymski od 19 marca 37 do swojej śmierci.

Wikipedia


kalijka

roślina doniczkowa; kalia, cantedeskia


SJP.pl


kalikacki

→ Kalikat


SJP.pl

Patrz:

Kalikat

kalikant

dawniej: człowiek pompujący powietrze do miechów organowych; kalikator


SJP.pl

Kalikant, kalikancista (łac. "calcare" – deptać) – osoba wprawiająca w ruch miechy w organach piszczałkowych. Kalikowanie polegało na wprawianiu nogami w ruch pedałów dźwigniowych (rzadziej ręcznej korby lub dźwigni), które poprzez urządzenia pośrednie, najczęściej mniejsze miechy, dostarczało ciśnienia do głównego miecha.

Wikipedia


kalikantka

→ kalikant


SJP.pl

Patrz:

kalikant

kalikat

miasto w Indiach


SJP.pl


kalikator

dawniej: człowiek pompujący powietrze do miechów organowych; kalikant


SJP.pl


kaliko

gatunek perkalu (cienkie płótno bawełniane)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kaliko – rodzaj płótna introligatorskiego,
  • kaliko (ang. calico) – pstrokate ubarwienie u zwierząt, zwykle trójkolorowe, z udziałem barwy białej, czarnej i pomarańczowej, rudej lub brązowej, np. pomarańczowo-czarno-białe, występuje m.in. u niek...
  • kaliko – niegdyś jeden z gatunków perkalu (od nazwy portu Kalikat na północy Indii na Wybrzeżu Malabarskim).
  • Calico.

Wikipedia


kalikot

dawniej: gatunek perkalu (cienkiego płótna bawełnianego); kaliko


SJP.pl


kalikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kalikować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kalikować ndk.

Wiktionary


kalikować

pompować powietrze do miechów organowych


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dąć w miech organów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tę niedzielę Jasiek będzie kalikował organiście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: kalʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalikowanie n.

Wiktionary


kalikst

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Kalikst, Kalist – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od przymiotnika gr. 'kalós' (łac. "Callistus, Callixtus"). Forma 'kállistos' oznacza 'bardzo dobry, bardzo piękny'.

Żeńskim odpowiednikiem jest Kalista lub Kaliksta.

Kalikst imieniny obchodzi: 16 kwietnia, 14 sierpnia, 14 października i 13 listopada.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkalʲikst, AS: kalʹikst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalikstyn m.

:: fż. Kalista ż., Kaliksta ż.

 przym. Kalikstowy

Wiktionary


kalima

piaszczysty pył nad Oceanem Atlantyckim, przenoszony wiatrem znad marokańskiej części Sahary


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalima – miasto w Algierii
  • Kalima – prowincja w Algierii
  • Kalima – miasto w Demokratycznej Republice Konga
  • kalima – piasek znad Sahary

Wikipedia


kalimach

piaszczysty pył nad Oceanem Atlantyckim, przenoszony wiatrem znad marokańskiej części Sahary


SJP.pl


kalimagnezja

Kalimagnezja – nawóz potasowy składający się z siarczanu potasu (#PATRZ ; 26–30%) i siarczanu magnezu (#PATRZ ; 25–38%).

Wikipedia


kalimba

afrykański instrument muzyczny z grupy idiofonów szarpanych; mbira, zanza


SJP.pl


kalina

drzewo lub krzew z rodziny przewiertniowatych; owoc tego drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Viburnum|L.|ref=tak., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;

 (1.2) owoc kaliny (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalina – imię żeńskie
  • kalina – rodzaj krzewów z rodziny piżmaczkowatych
  • Kalina – część miasta Piła
  • Kalina – przysiółek wsi Wyszonowice w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
  • Kalina – przysiółek wsi Malin w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
  • Kalina – część wsi Siedliska w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
  • Kalina – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Warka
  • Kalina – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Herby
  • Kalina – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
  • Kalina – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
  • Kalina – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
  • Kalina – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Kaczory

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozchylając kaliny i czarny bez, szli pod górę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲĩna, AS: kalʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalina ż., Kalinka ż., Kalinówka ż., Kalinowo n.

:: zdrobn. kalinka

 przym. kalinowy, Kalinowy

Wiktionary


kalinek

kalinek błękitny - krab występujący w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego i w Zatoce Meksykańskiej, zawdzięczający swoją nazwę niebieskim odnóżom; krab błękitny, krab niebieski


SJP.pl


kaliniak

słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych; lin, pszenicznik, oczeretniak


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaliniak – słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych (częściej spotykana pod nazwą lin)
  • Kaliniak – rezerwat przyrody w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Korczew

Wikipedia


kalinik

imię męskie


SJP.pl

Zobacz też: Kallinik.

Kalinik – imię męskie pochodzenia greckiego Καλλίνικος ("Kalinikios"), oznaczające „ten, kto się wyróżnia urodą”. W Kościele katolickim jest kilku świętych patronów tego imienia.

Kalinik imieniny obchodzi 28 stycznia, 23 sierpnia i 6 listopada.

Wikipedia


kalinin

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Twer, oficjalna nazwa między 1931-1990 rokiem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kalinin – polski pisarz
  • Dmitrij Kalinin – rosyjski hokeista, olimpijczyk
  • Ihor Kalinin – ukraiński piłkarz
  • Konstantin Kalinin – pilot i konstruktor lotniczy
  • Michaił Kalinin – radziecki polityk
  • Siergiej Kalinin – rosyjski hokeista, olimpijczyk
  • – chutor w Adygei
  • Kalinin – chutor w rejonie kurskim obwodu kurskiego
  • – osiedle typu wiejskiego w obwodzie riazańskim
  • – wieś w obwodzie saratowskim
  • – osiedle typu wiejskiego w obwodzie tambowskim
  • – chutor w obwodzie wołgogradzkim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaliniński

Wiktionary


kaliningrad

miasto w Rosji (Królewiec)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sieć RŻD składa się z 17 magistral, które przechodzą przez cały kraj – od Kaliningradu do Władywostoku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaliningradczyk mos., kaliningradka ż.

 przym. kaliningradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Królewiec

Wiktionary


kaliningradczyk

mieszkaniec Kaliningradu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kaliningradu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliningrad mrz.

:: fż. kaliningradka ż.

 przym. kaliningradzki

Wiktionary


kaliningradka

mieszkanka Kaliningradu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kaliningradu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliningrad mrz.

:: fm. kaliningradczyk mos.

 przym. kaliningradzki

Wiktionary


kaliningradzki

przymiotnik od: Kaliningrad


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Kaliningradu, związany z Kaliningradem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiat węgorzewski od północy graniczy z obwodem kaliningradzkim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliningrad m., kaliningradczyk mos., kaliningradka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) królewiecki

Wiktionary


kalininy

nazwisko


SJP.pl


kaliniński

przymiotnik od: Kalinin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kalininem, dotyczący Kalinina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalinin mrz.

Wiktionary


kalinka

zdrobnienie od: kalina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walerian Kalinka – założyciel zakonu Zmartwychwstańców
  • Jarosław Kalinka – ginekolog-położnik
  • Kalinka – pieśń rosyjska
  • Kalinka – wieś w obwodzie Kyrdżali
  • Kalinka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Jabłoń
  • Kalinka – wzgórze w Polsce, we Wzgórzach Strzelińskich, na Przedgórzu Sudeckim
  • Kalinka – osiedle w obwodzie samarskim, w rejonie wołżskim
  • Kalinka Wielka – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie gródeckim
  • Kalinka – wieś w obwodzie winnickim, w rejonie tomaszpolskim

Wikipedia


kalinkiewicz

nazwisko


SJP.pl


kalinolistny

pęcherznica kalinolistna - gatunek rośliny z rodziny różowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający liście jak kalina

Wiktionary


kalinowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalinowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Zamość
  • Kalinowice – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie
  • Kalinowice – gromada

Wikipedia


kalinowo

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalinowo – wieś w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Skąpe
  • Kalinowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
  • Kalinowo – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
  • Kalinowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Obryte
  • Kalinowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Długosiodło
  • Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Piątnica
  • Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk
  • Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim, w gminie Szumowo
  • Kalinowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Kalinowo
  • Kalinowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Giżycko
  • Kalinowo-Czosnowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie
  • Kalinowo-Solki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne

Wikipedia


kalinowski

→ Kalinowo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalinowski – osiedle w obwodzie czelabińskim, w rejonie czesmieńskim
  • Kalinowski – osiedle w obwodzie czelabińskim, w rejonie czesmieńskim
  • Kalinowski – chutor w obwodzie wołgogradzkim, w rejonie frołowskim

Wikipedia

Patrz:

Kalinowo

kalinowszczyzna

osiedle w Lublinie


SJP.pl

Kalinowszczyzna (hist. "Przedmieście Lwowskie") – dzielnica mieszkaniowa w Lublinie, położona w północno-wschodniej części miasta. Wieś królewska w starostwie lubelskim województwa lubelskiego w 1786 roku.

Wikipedia


kalinowy

1. odnoszący się do kaliny;
2. mający kolor owoców kaliny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kaliną, dotyczący kaliny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stoku wzgórza, wpośród krzaków kalinowych, w cieniu buków, dębów i jarzębiny, i srebrnych topoli jest grób królewny scytyjskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲĩˈnɔvɨ, AS: kalʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalina ż., Kalina ż., kalinka ż., Kalinka ż., Kalinówka ż., Kalinowo n.

 przym. Kalinowy

Wiktionary


kalinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalinów – kolonia w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rachanie
  • Kalinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków
  • Kalinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
  • Kalinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stromiec
  • Kalinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
  • Kalinów – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie
  • Kalinów – dzielnica Piławy Górnej
  • Kalinów – część wsi Wola Kalinowska
  • Kalinów – gromada
  • Kalinów – dawna gmina
  • Kalinów (ukr. Калинов) – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim
  • Kalinów – stacja kolejowa w Kalinowie Nowym, w obwodzie lwowski

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kalinowski

Wiktionary


kalinówka

szarynka kalinówka - gatunek stonki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalinówka – część miasta Świdnik
  • Kalinówka – część miasta Zawiercie
  • Kalinówka – część wsi Wołkowiany w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
  • Kalinówka – kolonia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Głusk
  • Kalinówka – nieofic. przysiółek wsi Kaleń w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Markuszów
  • Kalinówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
  • Kalinówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
  • Kalinówka – część wsi Iłowiec w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
  • Kalinówka – część wsi Sławno-Kolonia w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
  • Kalinówka – część wsi Stanisławów w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
  • Kalinówka – część wsi Ożańsk w woj. podkarpackim, w pow. jarosławski, w gminie Pawłosiów
  • Kalinówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ka.liˈnuf.ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalinowski, kalinówecki, kalinowy, Kalinowy

 rzecz. kalina ż., Kalina ż.

Wiktionary


kaliopa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaliopa i jej siostry uświetniały śpiewem biesiady bosko-ludzkie oraz uczty olimpijskie bogów.

 (1.1) Atrybutami Kaliopy były: tabliczka, rylec i trąba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲjɔpa, AS: kalʹi ̯opa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kaliope, Kalliope

Wiktionary


kaliope

w mitologii greckiej: muza poezji epickiej, przedstawiana z tabliczką i rylcem


SJP.pl


kalipso

balladowa improwizacja w rytmach afrykańskich; calypso


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalipso – księżyc Saturna
  • Kalipso (Kalypso) – malarka grecka
  • Kalipso (gr. Kalypso, łac. Calypso) – w mitologii greckiej jedna z Nereid
  • Kalipso (gr. Kalypso, łac. Calypso) – w mitologii greckiej jedna z Okeanid
  • Kalipso (gr. Kalypso, łac. Calypso) – w mitologii greckiej nimfa żyjąca na Ogygii, córka Atlasa lub Heliosa
  • Tia Dalma/Kalipso – fikcyjna postać z serii Piraci z Karaibów luźno oparta na greckiej bogince
  • Kalipso – polski film z 2000 w reż. Adka Drabińskiego
  • Kalypso – planetoida o numerze katalogowym 53
  • Kalypso – producent
  • Calypso – miasto w USA
  • Calypso – gatunek muzyczny; taniec latynoamerykański
  • Calypso – wenezuelska telenowela z 1999

Wikipedia


kaliptra

w botanice: osłonka szczytu korzenia; kalyptra


SJP.pl


kalisiak

nazwisko


SJP.pl


kalisja

rodzaj roślin z rodziny komelinowatych; smużyna


SJP.pl


kaliski

przymiotnik od: Kalisz, Kalisz Pomorski, Kaliskie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kalisza, związany z Kaliszem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sylwester Kaliski (1925-1978) – polski generał i naukowiec
  • Kaliski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Paprotnia
  • Kaliski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Przesmyki
  • Kaliski – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Klukowo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nadchodziły tymczasem partie rekruckie z innych obwodów kaliskiego województwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲisʲci, AS: kalʹisʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliskie n., Kalisz mrz., kaliszanin mos., kaliszanka ż.

 przym. podkaliski

Wiktionary


kaliskie

przymiotnik od: Kalisz, Kalisz Pomorski, Kaliskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. region w środkowej Polsce

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kaliskiem rozpogodziło się na dobre.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalisz mos./mrz., kaliszanin mos., kaliszanka ż., Kaliszowa ż., Kaliszówna ż.

 przym. kaliski

Wiktionary


kalisraki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) grub. neol. kalesony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalesony

Wiktionary


kalista

nazwisko


SJP.pl

Kalista – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "najpiękniejsze". Jest odpowiednikiem męskiego imienia Kalikst. Istnieją dwie święte o tym imieniu.

Kalista i Kaliksta imieniny obchodzą 19 stycznia i 25 kwietnia.

Wikipedia


kalistemon

rodzaj roślin z rodziny mirtowatych; kuflik


SJP.pl


kalisteniczny

→ kalistenika


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kalisteniką, dotyczący kalisteniki

 (1.2) odpowiedni kalistenice

Wiktionary

Patrz:

kalistenika

Przykłady

 (1.2) Trening kalisteniczny bazuje na wykonywaniu ćwiczeń z ciężarem własnego ciała. Pozwala w harmonijny sposób rozwinąć całą sylwetkę i możesz wykonać go tam, gdzie tylko chcesz, także w domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalistenika ż.

 przysł. kalistenicznie

Wiktionary


kalistenika

trening siłowy z wykorzystaniem wyłącznie swojej masy ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. rodzaj treningu siłowego, wykonywanego w oparciu o ćwiczenia wykorzystujące ciężar własnego ciała;

Wiktionary

Kalistenika ( κάλλος "kállos" „piękno” i σθένος "sthénos" „siła”) – aktywność fizyczna polegająca na treningu oporowym, opartym na ćwiczeniach z wykorzystaniem własnej masy ciała, takich jak np. „pompki”, „mostki”, „brzuszki” i „dipy”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W USA powstał Ghetto Workout, spopularyzowany przez grupy czarnoskórych mężczyzn, którzy umieszczali w internecie materiały wideo ze swoich nadzwyczajnych – jak na tamten czas (lata 2007-2010) – treningów na placach do kalisteniki, umiejscowionych w obrębie osiedli, zwanych potocznie „gettami”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalisteniczny

 przysł. kalistenicznie

Wiktionary


kalistrat

imię męskie


SJP.pl

Kalistrat – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się ze złożenia słów "kalios" i "stratos" oznaczających kolejno "piękno" i "armia". Imię to nosiło kilku świętych katolickich.

Kalistrat imieniny obchodzi 10 października i 26 października.

Wikipedia


kalisz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. duże miasto w Polsce, w południowo-wschodniej Wielkopolsce;

 (1.2) geogr. wieś w województwie mazowieckim, w gminie Regimin;

 (1.3) geogr. wieś w województwie pomorskim, w gminie Dziemiany;

 (1.4) geogr. zob. Kalisz Pomorski.;

Wiktionary

Kalisz ( Calisia, ‏קאַליש‎) – miasto na prawach powiatu, drugie pod względem liczby ludności (po Poznaniu) i czwarte pod względem powierzchni (po Poznaniu, Pile i Koninie) w województwie wielkopolskim, historyczna stolica Wielkopolski obok Poznania, stolica Kaliskiego, siedziba powiatu kaliskiego, jeden z dwóch głównych ośrodków aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kaliskiego Okręgu Przemysłowego. Miasto położone w środkowo-zachodniej Polsce na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kaliszu urodził się prezydent Polski – Stanisław Wojciechowski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalʲiʃ, AS: kalʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaliskie n., kaliszanin mos., kaliszanka ż.

 przym. kaliski

Wiktionary


kaliszanin

mieszkaniec Kalisza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kalisza lub Kalisza Pomorskiego

 (1.2) osoba pochodząca z Kalisza lub Kalisza Pomorskiego, urodzona w Kaliszu, Kaliszu Pomorskim

Wiktionary

Kaliszanin – czasopismo wydawane w latach 1870–1892 w Kaliszu, dwa razy w tygodniu, przez Karola Hindemitha; od 1893 ukazywało się pod tytułem „Gazeta Kaliska”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład sześcioosobowej ekspedycji wchodzą – prócz legniczan – dwaj kaliszanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈʃãɲĩn, AS: kalʹišãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalisz m.

:: fż. kaliszanka ż.

 przym. kaliski

Wiktionary


kaliszanka

mieszkanka Kalisza, Kalisza Pomorskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kalisza

 (1.2) kobieta pochodząca z Kalisza, urodzona w Kaliszu

Wiktionary

Fabryka Pieczywa Cukierniczego „Kaliszanka” w Kaliszu – byłe przedsiębiorstwo przemysłu spożywczego z siedzibą w Kaliszu, założone w 1892 r., znacjonalizowane w 1948, sprywatyzowane w 1992, od 2005 w grupie kapitałowej Jutrzenka (obecnie Colian Holding); jeden z największych producentów wafli w czekoladzie w Polsce, produkowała m.in. wafle Grześki i herbatniki BeBe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈʃãnka, AS: kalʹišãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalisz m.

:: fm. kaliszanin m.

 przym. kaliski

Wiktionary


kaliszczak

nazwisko


SJP.pl


kaliszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kaliszewski (ur. 1954) – polski medioznawca, literaturoznawca, poeta
  • Celestyn Adam Kaliszewski (1725-1767) – polski pedagog, historyk
  • Franciszek Kaliszewski (1889-1960) – działacz komunistyczny
  • Jerzy Kaliszewski (1912-1990) – polski aktor
  • Julian Kaliszewski (ok. 1845-1910) – polski publicysta-satyryk
  • Kacper Kaliszewski (ur. 1977) – polski dziennikarz
  • Krzysztof Kaliszewski (ur. 1972) – polski lekkoatleta
  • Stanisław Kaliszewski (1907-1983) – polski nauczyciel, dziennikarz i publicysta
  • Wojciech Kaliszewski (ur. 1956) – polski historyk literatury

Wikipedia


kaliszki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaliszki – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
  • Kaliszki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
  • Kaliszki – zniesiona nazwa osady leśnej w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
  • Kaliszki – część wsi Cieciory, w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Turośl
  • Kaliszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Miastkowo
  • Kaliszki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Biała Piska
  • Kaliszki – przystanek kolejowy w Kaliszkach na linii kolejowej nr 219, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w Polsce
  • Obszar ochrony ścisłej Kaliszki w Kampinoskim Parku Narodowym

Wikipedia


kaliszuk

nazwisko


SJP.pl


kalit

stop niklu z glinem używany do wyrobu naczyń ogniotrwałych


SJP.pl


kalita

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ioann Kalita – ciężki pociąg pancerny białych podczas wojny domowej w Rosji
  • Iwan I Kalita (1288–1340) – książę moskiewski
  • Iwan Kalita (1927–1996) – jeździec sportowy, medalista olimpijski
  • Jacek Kalita (ur. 1982) – polski brydżysta
  • Jan Kalita de Brenzenheim – szlachcic inflancki, c.k. urzędnik austriacki, starosta brzozowski w latach 1859–1864
  • Józef Kalita (1928-1997) – polski aktor
  • Karol Kalita (1830-1919) – polski pułkownik, dowódca oddziału partyzanckiego w powstaniu styczniowym
  • Marek Kalita (ur. 1958) – polski aktor filmowy i teatralny, reżyser i scenograf
  • Mirosław Kalita (ur. 1970) – piłkarz, obecnie trener piłkarski
  • Stanisław Kalita (1961-2000) – polski historyk starożytności
  • Suhani Kalita (ur. 1991) – indyjska aktorka i modelka
  • Tomasz Kalita (1979-2017) – polski polityk, w latach 2008–2011 rzecznik prasowy Sojuszu Lewicy Demokratycznej

Wikipedia


kalitwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie rostowskim Rosji, lewy dopływ Dońca

Wiktionary


kalium

z łaciny: potas (pierwiastek chemiczny)


SJP.pl


kaliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Emil Kaliński (1890-1973) – polski inżynier, pułkownik, minister
  • Hieronim Kaliński (1792-1860) – polski poeta
  • Jakub Kaliński (zm. po 1672) – rotmistrz królewski i podczaszy sanocki
  • Jan Damascen Kaliński (1664-1726) – polski poeta i mówca
  • Jan Mikołaj Kaliński (1799-1866) – polski prezbiter katolicki obrządku bizantyjskiego
  • Janusz Kaliński (ur. 1942) – polski ekonomista
  • Maciej Kaliński (ur. 1974) – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
  • Piotr Kaliński (ur. 1984) – polski muzyk
  • Stefan Kuta-Kaliński (1892-1944 lub 1948) – polski malarz
  • Tadeusz Kaliński (1925–1987) – polski ekonomista, wiceminister
  • Wilhelm Kaliński (1747-1789) – polski zakonnik, kaznodzieja, mówca, profesor
  • Władysław Kaliński (1891-1952) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego

Wikipedia


kalka

1. cienki papier służący do odbijania pisma, rysunku;
2. przezroczysty papier lub materiał płócienny do rysunków technicznych kopiowanych później na papierze światłoczułym;
3. odwzorowany rysunek, obraz;
4. wyraz lub związek wyrazowy, będący dosłownym tłumaczeniem z obcego języka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) papier powleczony z jednej strony farbą, wkładany między dwa arkusze papieru, aby na drugim otrzymać kopię tego, co jest pisane na pierwszym;

 (1.2) półprzezroczysty papier służący do kopiowania rysunków i przenoszenia ich na inny papier;

 (1.3) wierne odtworzenie jakiegoś wzoru, schematu lub sytuacji w nowych okolicznościach lub nowym miejscu

 (1.4) jęz. wyraz lub wyrażenie złożone z rodzimych składników, lecz zbudowane na wzór obcego wyrazu lub wyrażenia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kalka kopiująca – artykuł papierniczy
  • kalka techniczna – artykuł papierniczy
  • kalka – określenie powstałe przez dosłowne tłumaczenie z języka obcego
  • Kalka – część wsi Brodnica Górna w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
  • Kalka – miasto w Indiach, w stanie Hariana
  • Agnieszka Haupe-Kalka – polska poetka, bajkopisarka, tłumaczka i autorka gier planszowych
  • Dieter Kalka – niemiecki poeta, prozaik, tłumacz, autor piosenek i sztuk teatralnych
  • Kamil Kalka – polski lekkoatleta, chodziarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Przykładem kalki może być polskie słowo „zaimek”. Wydaje się posiadać swojską postać, a w istocie rzeczy jest dosłownym tłumaczeniem łacińskiego wzoru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkowanie n., przekalkowanie n., przekalkowywanie n.

 czas. kalkować ndk., przekalkować dk., przekalkowywać ndk.

 przym. kalkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kalka językowa

Wiktionary


kalklet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. sproszkowane szkło z recyklingu stosowane jako surowiec szklarski

Wiktionary


kalkomania

1. technika nanoszenia na gładkie powierzchnie kolorowych ilustracji z odpowiednio przygotowanego papieru;
2. papier z taką ilustracją;
3. ilustracja naniesiona taką techniką


SJP.pl

Kalkomania – technika zdobnicza obejmująca druk na specjalnym papierze, którego obraz jest przeznaczony do przeniesienia na inną powierzchnię. Wynalezienie tej techniki ok. 1750 roku przypisuje się Simonowi François Ravenetowi – francuskiemu grawernikowi, który wyemigrował do Anglii. Kalkomania może być sucha, wodna, ceramiczna itp.

Wikipedia


kalkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odbijanie rysunku za pomocą kalki

 (1.2) przen. kopiowanie czyjegoś sposobu, stylu lub pomysłu

 (1.3) jęz. zapożyczanie z obcego języka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalka ż., przekalkowanie n., przekalkowywanie n.

 czas. kalkować ndk., przekalkować dk., przekalkowywać ndk.

 przym. kalkowany, kalkowy, przekalkowany, przekalkowywany

 ims. kalkujący

Wiktionary


kalkownia

1. pracownia, w której kalkuje się wykresy, rysunki itp.;
2. dawniej: urządzenie do pompowania powietrza do miechów organowych


SJP.pl

Kalkownia – była osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica.

Miejscowość zanikła, nazwę zniesiono z 1.01.2021 r.

Miejscowość wchodziła w skład sołectwa Bolejny.

Wikipedia


kalkowski

nazwisko


SJP.pl


kalkowy

przymiotnik od: kalka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kalką, dotyczący kalki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalka ż., kalkowanie n., przekalkowanie n., przekalkowywanie n.

 czas. kalkować ndk., przekalkować dk., przekalkowywać ndk.

 przym. kalkowany, przekalkowany, przekalkowywany

 ims. kalkujący

Wiktionary


kalkstein

[czytaj: kalksztajn] nazwisko


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kalkucki

przymiotnik od: Kalkuta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kalkutą, dotyczący Kalkuty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolkata ż., Kalkuta ż.

Wiktionary


kalkulacja

1. obliczenie, wyliczenie, rachunek;
2. rozważanie szans na powodzenie jakichś działań i planowanie ich przebiegu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. ustalanie kosztów na jednostkę towarów lub usług

 (1.2) rozważanie nad szansami przedsięwzięcia

Wiktionary

Kalkulacja (łac. "calculatio" – obliczenie) – jest to ustalenie kosztu jednostkowego wytworzonego produktu, dostarczenie informacji o wysokości poniesionych kosztów oraz o wysokości poszczególnych kosztów w całości (układ kalkulacyjny kosztów). Kalkulacja stanowi istotny etap rachunku kosztów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kalkulator mrz., kalkulowanie n., skalkulowanie n., kalkulatorek m.

 czas. kalkulować ndk., skalkulować dk.

 przym. kalkulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liczenie, obliczanie, planowanie, wyliczanie

 (1.2) planowanie, przemyśliwanie, rozważanie

Wiktionary


kalkulacyjny

związany z kalkulacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kalkulacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkulatorek m., kalkulacja ż., kalkulator m., kalkulowanie n.

 czas. kalkulować ndk.

Wiktionary


kalkulator

osoba zatrudniona do przeprowadzenia kalkulacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pracownik, który zajmuje się wykonywaniem kalkulacji;

Wiktionary

Zobacz też: Kalkulator (zawód).

Kalkulator – przenośne urządzenie liczące służące do wykonywania obliczeń matematycznych. Współcześnie najczęściej elektroniczne i o niewielkich kompaktowych rozmiarach. Dawniej mechaniczne, nazywane maszyną kalkulacyjną i zdolne do wykonywania jedynie podstawowych operacji arytmetycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuratorium zabroniło korzystania z kalkulatorów podczas egzaminu maturalnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalkuˈlatɔr, AS: kalkulator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkulant m., kalkulantka ż., kalkulacja ż., kalkulowanie n., wykalkulowanie n., skalkulowanie n.

:: zdrobn. kalkulatorek m.

:: fż. kalkulatorka ż.

 czas. kalkulować ndk., wykalkulować dk., skalkulować dk.

 przym. kalkulatorowy, kalkulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. liczydło, komputer

Wiktionary


kalkulatorek

zdrobnienie od: kalkulator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zdrobn. kalkulator

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku dzieci z zamożniejszych rodzin szpanowały w szkołach elektronicznymi zegarkami z kalkulatorkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalkulaˈtɔrɛk, AS: kalkulatorek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkulator m., kalkulant m., kalkulantka ż., kalkulacja ż., kalkulowanie n., wykalkulowanie n., skalkulowanie n.

:: fż. kalkulatorka ż.

 czas. kalkulować ndk., wykalkulować dk., skalkulować dk.

 przym. kalkulatorowy, kalkulacyjny

Wiktionary


kalkulatorka

kobieta zatrudniona do przeprowadzenia kalkulacji


SJP.pl


kalkulatorkowy

→ kalkulatorek


SJP.pl

Patrz:

kalkulatorek

kalkulatorowy

→ kalkulator


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kalkulatorem, dotyczący kalkukatora

Wiktionary

Patrz:

kalkulator

Powiązane:

 rzecz. kalkulator m., kalkulatorek m.

Wiktionary


kalkulograf

urządzenie mierzące czas międzymiastowej rozmowy telefonicznej


SJP.pl


kalkulować

obliczać, rozważać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) obliczać, rachować, dokonywać kalkukacji

 (1.2) przen. liczyć na coś

czasownik zwrotny kalkulować się

 (2.1) opłacać się

 (2.2) być rezultatem kalkulowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyła się momentalnie kalkulować trygonometrię układu celowniczego działa jonowego.

 (1.2) Kalkulują nie tylko przez wzgląd na to, co mogą stracić wchodząc zbyt wcześnie w związek małżeński, dostrzegają także korzyści – związek formalny skróci przedłużający się niepokojąco czas pozostawania panną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalkulatorek m., kalkulator m., kalkulacja ż., kalkulowanie n.

 przym. kalkulacyjny

Wiktionary


kalkuta

miasto w Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w delcie Gangesu w północno-wschodnich Indiach, stolica stanu Bengal Zachodni;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kalkuta położona jest w delcie Gangesu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kalˈkuta, AS: kalkuta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolkata ż.

 przym. kalkucki, podkalkucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kolkata

Wiktionary


kalkutyjczyk

mieszkaniec Kalkuty


SJP.pl


kalkutyjka

mieszkanka Kalkuty


SJP.pl


kalla

1. trująca bylina z rodziny obrazkowatych; czermień
2. roślina z rodziny obrazkowatych, uprawiana jako roślina ozdobna; kalia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalla – wieś w Albanii, w gminie Sllovë.
  • Charlotte Kalla – szwedzka biegaczka narciarska
  • Czermień błotna (Calla palustris), gdzie 'kalla' jest jej nazwą botaniczną
  • Cantedeskia (Zantedeschia), którą błędnie określano jako 'kallę'. Obecnie jednak odchodzi się od tej nazwy na rzecz dwóch innych nazw: cantedeskia i kalia.

Wikipedia


kallimach

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kallimach – rzeźbiarz i architekt grecki, tworzący w V wieku p.n.e.
  • Kallimach – archont polemarch ateński w czasie bitwy pod Maratonem
  • Kallimach z Cyreny – grecki poeta aleksandryjski z III wieku p.n.e.
  • Filip Kallimach – XV-wieczny poeta i prozaik, starosta gostyniński

Wikipedia


kallina

imię żeńskie


SJP.pl


kallisto

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) astr. drugi co do wielkości księżyc Jowisza, trzeci w Układzie Słonecznym;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kallisto (łac. Callisto) – w mitologii greckiej królewna lub nimfa, ulubienica Artemidy
  • Kallisto – księżyc Jowisza
  • Kallisto – planetoida o numerze katalogowym 204
  • Callisto – fińska grupa muzyczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cztery największe księżyce Jowisza (Kallisto, Europa, Ganimedes, Io) to tzw. księżyce galileuszowe, odkryte przez Galileusza.

Wiktionary


kallus

merystem przyranny wytwarzany z tkanki miękiszowej rośliny na uszkodzonej powierzchni; kalus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. rodzaj tkanki miękiszowej roślin;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wystawiony na działanie promieni kallus często zawiera chlorofil.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalus mrz.

 przym. kalusowy, kallusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kalus

Wiktionary


kallusowy

→ kallus; kalusowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kallusa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kallus mrz., kalus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kalusowy

Wiktionary


kalman

1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


kalmar

głowonóg mający walcowate ciało z licznymi ramionami otaczającymi otwór gębowy, poruszający się ruchem odrzutowym, żyjący gromadnie w Atlantyku i Morzu Śródziemnym; kałamarnica; loligo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Teuthida|ref=tak., gatunek głowonoga;

 (1.2) kulin. spoż. zwierzę z gatunku kalmarów (1.1); zwykle w lm.

Wiktionary

Kalmar – miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską (Morze Bałtyckie). Ośrodek administracyjny Regionu Kalmar (236 501 mieszkańców) i Gminy Kalmar (60 649 mieszkańców).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dokładnie oczyszczone z błon kalmary (tułowia, czułki i głowy) umyć starannie i zalać w rondlu zimną wodą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalmar, AS: kalmar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalmarowiec mzw., kalmarownik mzw., kalmarzec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kałamarnica

Wiktionary


kalmarowy

→ kalmar


SJP.pl

Patrz:

kalmar

kalmarski

przymiotnik od: Kalmar


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kalmarem, dotyczący Kalmaru, pochodzący z Kalmaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalmar mrz.

Wiktionary


kalmary

rząd morskich głowonogów o walcowatym ciele z licznymi ramionami otaczającymi otwór gębowy; kałamarnice


SJP.pl


kalmarzec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Architeuthis dux|Steenstrup|ref=tak., duży głowonóg morski, jeden z największych mięczaków na świecie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Największy znany okaz kalmarca złowiono w 1887 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalmar mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kałamarnica olbrzymia

Wiktionary


kalmia

rodzaj z rodziny wrzosowatych obejmujący siedem gatunków krzewów występujących w Ameryce Północnej i na Kubie


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kalmodulina

białko występujące powszechnie w organizmach eukariotycznych, działające w obecności jonów wapnia


SJP.pl

Kalmodulina (ang. "calcium-modulated protein, CaM," "białko modulowane przez wapń") – małe (16,7 kDa) białko modulatorowe, powszechnie występujące w organizmach eukariotycznych, o konserwatywnej ewolucyjnie strukturze: składa się z jednego łańcucha polipeptydowego o długości 148 reszt aminokwasowych. Odkryte w 1970 r. równocześnie przez dwa zespoły badaczy, zyskało stosowaną dziś nazwę w 1979.

Wikipedia


kalmus

1. dawniej: tatarak;
2. gatunek wódki przygotowanej jako nalewka na korzeniach tataraku; kalmusówka; ajerówka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalmus – niemiecka nazwa wsi Calmus
  • Herbert Kalmus – amerykański inżynier
  • Janusz Kalmus – polski strzelec
  • Marek Kalmus – polski filozof
  • Michaił Kalmus – radziecki oficer
  • Calmus

Wikipedia


kalmusówka

przestarzałe: słodka wódka, sporządzona jako nalewka na korzeniach tataraku; ajerówka


SJP.pl


kalnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz
  • Kalnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Cisna
  • Kalnica – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk
  • Kalnica – gromada
  • Kalnica – potok, dopływ Jedlicy
  • Kalnica – potok, dopływ Śmieszki
  • Kalnica – potok, dopływ Wetliny
  • Kalnica – część Kowna

Wikipedia


kalników

Kalników – wieś w Polsce położona na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Stubno. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kalników. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


kalny

przymiotnik

 (1.1) gwara. zanieczyszczony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wczorajszym deszczu Soła była kalna

Wiktionary


kalo

w handlu: strata na wadze towaru, spowodowana wyschnięciem przy transportowaniu lub przechowywaniu


SJP.pl


kalobriowiec

przedstawiciel rzędu roślin z gromady wątrobowców


SJP.pl


kalocefalus

rodzaj roślin z rodziny astrowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Calocephalus|ref=tak.

Wiktionary

Kalocefalus ("Calocephalus") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje co najmniej 9 gatunków występujących naturalnie w Australii.

Wikipedia


kalofonia

rzadko: kalafonia;
1. produkt uboczny destylacji żywic drzew iglastych, używany m.in. do nacierania włosia smyczków;
2. dawniej, żartobliwie: napój alkoholowy


SJP.pl


kalokagathia

[czytaj: kalokagatia] ideał wychowania arystokratycznego w starożytnej Grecji; kalokagatia, kalokagathos, kalos kagathos


SJP.pl


kalokagathos

[czytaj: kaloKAgatos] ideał wychowania arystokratycznego w starożytnej Grecji; kalokagatia, kalokagathia, kalos kagathos


SJP.pl


kalokagatia

ideał wychowania arystokratycznego w starożytnej Grecji; kalokagathia, kalokagathos, kalos kagathos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. w starożytnej Grecji: ideał etyczny łączący doskonałość duchową z pięknem fizycznym

Wiktionary

Kalokagatia, kalokagathia ( καλοκαγαθία "kalokagathia", od καλὸς κἀγαθός "kalos kagathos" – dosł. „piękny i dobry”), właściwa forma "kalokagathia" – greckie pojęcie oznaczające połączenie dobra z pięknem. W tym samym znaczeniu, lecz jako "καλὸς καὶ ἀγαθός" lub "καλὸς κἀγαθός" występowało w dziełach Homera, Solona i Tukidydesa. Było ono odzwierciedleniem szlachetnego i etycznego postępowania. Pierwszą znaną z imienia osobą, która użyła tego pojęcia, był Ksenofont.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli jednak pokolenie inicjatorów nowożytnego olimpizmu miało prawo wierzyć w taką ewolucję sportu, która zbliżać się będzie stopniowo do kalokagatii, to późniejsze generacje działaczy olimpijskich wyzbyły się złudzeń (…)

 (1.1) Gdy łącząc piękno i dobro powołujemy się na tradycje Starożytności, na kalokagatię - nie pamiętamy zwykle, że był to ideał wychowania młodzieży greckiej, coś w rodzaju kodeksu rycerskiego (…)

Wiktionary


kalomel

minerał i związek chemiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wysypał odważony kalomel, przetarł talerzyki metalowe i po raz drugi nadważył… Dopiero za czwartym razem wagę utrafił.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalomelowy

Wiktionary


kalomelowy

przymiotnik od: kalomel, np. półogniwo kalomelowe


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z kalomelem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak widać z powyższego wzoru potencjał elektrody kalomelowej zależy od stężenia jonów chlorkowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalomel m.

Wiktionary


kalometria

nauka o symetrii i harmonii


SJP.pl


kalong

największy z nietoperzy, o rozpiętości skrzydeł do półtora metra; rudawka malajska, pies latający


SJP.pl


kalonka

wieś w Polsce koło Łodzi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalonka – potok, dopływ Żylicy
  • Kalonka – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Nowosolna
  • Kalonka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Pilawa
  • Kalonka – gromada

Wikipedia


kaloria

1. jednostka wartości odżywczej pokarmu;
2. pozaukładowa jednostka ciepła, równa 4,19 dżula


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;

 (1.2) pot. kilokaloria

Wiktionary

Kaloria ( calor – ciepło), skrót cal – wspólna nazwa różnych jednostek ciepła; historycznie definiowana jako ciepło potrzebne do ogrzania grama wody o jeden stopień Celsjusza. Definicja ta jest nieprecyzyjna przez zależność ciepła właściwego wody od temperatury, ciśnienia i składu izotopowego, przez co powstały różne warianty tej jednostki, zdefiniowane ściślej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jestem na diecie i mogę zjeść dziennie tylko tysiąc kalorii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlɔrʲja, AS: kalorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloryczność ż.

 przym. kaloryczny

 przysł. kalorycznie

Wiktionary


kalorie

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|kaloria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlɔrʲjɛ, AS: kalorʹi ̯e

Wiktionary


kalorio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od kaloria

Wiktionary


kalorycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób kaloryczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloria ż.

 przym. kaloryczny

Wiktionary


kaloryczniej

stopień wyższy od przysłówka: kalorycznie


SJP.pl


kaloryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kaloryczny


SJP.pl


kaloryczność

1. liczba kalorii określonego produktu spożywczego;
2. liczba kalorii (jednostek ciepła) przy spalaniu określonego surowca lub paliwa, np. kaloryczność węgla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ilość energii jaką można uzyskać przez strawienie pokarmu albo spalenie paliwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloria ż.

 przym. kaloryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (dla spalania) wartość opałowa, wartość energetyczna

Wiktionary


kaloryczny

pełen kalorii, zawierający wiele kalorii (zazwyczaj o posiłku)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. dotyczący kalorii

przymiotnik jakościowy

 (2.1) spoż. bogaty w kalorie, dostarczający dużo energii

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Owoce są zwykle bardzo kaloryczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloria ż., kaloryczność ż.

 przysł. kalorycznie

Wiktionary


kaloryfer

1. urządzenie do ogrzewania pomieszczeń;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, sześciopak, six-pack, ABS, kratka, dziesięciopak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna;

 (1.2) przen. pot. anat. wyraziste mięśnie brzucha

 (1.3) środ. muz. przen. akordeon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. wojsk. przen. plutonowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu kaloryfer w łazience się zapowietrzył.

 (1.1) Szkolne kaloryfery znowu nie grzeją i jeśli niska temperatura utrzyma się do jutra, będą musieli zwolnić nas z zajęć.

 (1.2) Ćwiczę od kilku tygodni, żeby w lecie pokazać ładny kaloryfer na plażaaży.

 (1.3) Od tygodnia syn sąsiadów rzępoli na kaloryferze, tak że uszy więdną.

 (2.1) Po szkółce podoficerskiej Jacek podpisał kontrakt zawodowy i został kaloryferem w jednostce przeciwlotniczej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalɔˈrɨfɛr, AS: kaloryfer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kaloryferek m.

 przym. kaloryferowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzejnik, grzejnik CO, wymiennik cieplny

 (1.2) sześciopak

 (1.3) akordeon, harmonia, harmoszka

Wiktionary


kaloryferek

zdrobnienie od: kaloryfer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kaloryfer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloryfer mos./mrz.

Wiktionary


kaloryferowy

→ kaloryfer


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od kaloryfer

Wiktionary

Patrz:

kaloryfer

Wymowa:

IPA: ˌkalɔrɨfɛˈrɔvɨ, AS: kaloryferovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaloryfer mrz.

Wiktionary


kaloryfery

1. urządzenie do ogrzewania pomieszczeń;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, sześciopak, six-pack, ABS, kratka, dziesięciopak


SJP.pl


kaloryka

rzadko: nauka i studia nad właściwościami ciepła; termologia


SJP.pl


kalorymetr

urządzenie wykorzystywane do mierzenia ilości ciepła pobieranego lub oddawanego przez ciało


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. fiz. przyrząd służący do pomiaru ilości ciepła wydzielanego lub pochłanianego podczas procesów chemicznych i fizycznych

Wiktionary

Kalorymetr – przyrząd laboratoryjny do pomiaru ciepła wydzielanego lub pobieranego podczas procesów chemicznych i fizycznych.

Wykorzystywany jest przede wszystkim do wyznaczania ciepła właściwego cieczy i ciał stałych, ciepła topnienia i ciepła parowania. Pomiar kalorymetryczny umożliwia też badanie zmian w czasie wartości termodynamicznych takich jak entalpia i entropia, umożliwiając szczegółową analizę przemian zachodzących w analizowanym układzie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kalorymetria ż.

Wiktionary


kalorymetria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział chemii fizycznej i termodynamiki zajmujący się rozwijaniem technik pomiaru ciepła powstającego w wyniku reakcji chemicznych i rozmaitych procesów fizycznych;

Wiktionary

Kalorymetria (łac. "calor" = ciepło) – dział chemii fizycznej i termodynamiki zajmujący się rozwijaniem technik pomiaru ciepła powstającego w wyniku reakcji chemicznych i rozmaitych procesów fizycznych.

Kalorymetria dostarcza wielu cennych informacji o termodynamicznym przebiegu procesu. Pomiar ciepła przemiany umożliwia bowiem ustalenie także wartości zmian innych wielkości termodynamicznych takich jak entalpia, entropia i wiele innych.

Wikipedia


kalorymetrowy

→ kalorymetr


SJP.pl

Patrz:

kalorymetr

kalorymetryczny

odnoszący się do kalorymetru lub kalorymetrii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z kalorymetrem lub z kalorymetrią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalorymetr mrz., kalorymetria ż.

 przysł. kalorymetrycznie

Wiktionary


kalos

model samochodu marki Daewoo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalos – uczeń Dedala
  • Kalos – model Daewoo/Chevroleta
  • Kalos – fikcyjny region w świecie Pokémon

Wikipedia


kalosz

1. gumowy but;
2. dawniej: gumowa nakładka ochronna na but


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) obuw. gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

 (1.2) pot. zob. sędzia kalosz.

Wiktionary

Kalosze (gumowce, gumiaki) – gumowe obuwie chroniące nogi lub buty przed zamoczeniem.

Pierwotnie była to jedynie osłona na obuwie: bardzo niskie, tylko do kostki, zakładano je na buty, aby je chronić przed zabrudzeniem i zamoczeniem. Po dojściu na miejsce można było kalosze zdjąć i chodzić w butach lub kapciach. W niektórych państwach ten typ jest nadal bardzo popularny, w Polsce obecnie są w tej postaci rzadko używane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pada deszcz, załóż kalosze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalɔʃ, AS: kaloš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gumowiec, pot. gumiak

Wiktionary


kalosze

1. gumowe obuwie służące ochronie przed deszczem i błotem;
2. dawniej: gumowe obuwie nakładane na inne obuwie w celu ochrony ich przed deszczem i błotem


SJP.pl


kaloszek

zdrobnienie od: kalosz


SJP.pl


kaloszowy

przymiotnik od: kalosz


SJP.pl


kalota

1. sklepienie czaszki ludzkiej;
2. czasza
3. przyrząd używany w protetyce przy wykonywaniu protez


SJP.pl


kalotechniczny

związany z kalotechniką (upiększającą kosmetyką ciała, włosów i paznokci)


SJP.pl


kalotechnika

sztuka upiększania ciała, zwłaszcza włosów i paznokci


SJP.pl


kalotka

czapeczka noszona przez dostojników w kościele katolickim; piuska


SJP.pl


kalotypia

pierwsza technika fotograficzna


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kalotypowy

→ kalotypia; talbotypiczny, talbotypowy


SJP.pl


kaloza

1. w botanice: wielocukrowiec zbudowany z glukozy, zasklepiający pory rurek sitowych roślin w okresie ich spoczynku;
2. w biologii: substancja występująca w cystolitach, łagiewce pyłkowej i mlecznikach


SJP.pl

Kaloza – organiczny związek chemiczny, polisacharyd z grupy β-glukanów, zbudowany z reszt glukozy połączonych wiązaniami β-1,3-glikozydowymi. Występuje okresowo w ścianach komórkowych roślin, głównie w miejscach zranienia. Odkłada się także wokół komórek sitowych. Ma zdolność do silnego pęcznienia, dzięki czemu izoluje protoplast (blokuje dyfuzję).

Wikipedia


kalpa

w hinduizmie: okres od początku do końca świata


SJP.pl

Kalpa (sanskryt), eon – określenie bardzo długich okresów w historii świata w hinduizmie i buddyzmie.

Wikipedia


kalprotektyna

białko ostrej fazy, wskazujące na stan zapalny jelit


SJP.pl


kalsk

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kalsk – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów
  • Kalsk – gromada
  • dawna nazwa wsi Rzeczna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk

Wikipedia


kalski

nazwisko


SJP.pl


kalukin

nazwisko


SJP.pl


kalumet

fajka pokoju u Indian amerykańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) indiańska fajka pokoju

Wiktionary

Kalumet (z fr. „wydrążona trzcina”, znany także jako święta fajka lub fajka pokoju) – ozdobna obrzędowa fajka części plemion północnoamerykańskich Indian, palona podczas niektórych ceremonii religijnych, uroczystości społecznych i szczególnie ważnych spotkań towarzyskich, a także w trakcie indywidualnej modlitwy.

Wikipedia


kalumnia

niesłuszne posądzenie kogoś; oszczerstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niesprawiedliwe oszczerstwo, oskarżenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlũmʲɲja, AS: kalũmʹńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalumniator mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potwarz

Wiktionary


kalumniator

przestarzale: oszczerca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba szerząca nieprawdziwe, krzywdzące informacje w celu zaszkodzenia komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] zaczynałem uchodzić za intryganta, agitatora, kalumniatora, za indywiduum, które niewątpliwie napędzono dla jakichś nieczystych sprawek z posady inżyniera, i które mści się rozszerzaniem obrzydliwych fałszów o swoich dawniejszych chlebodawcach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalumnia ż., kalumniowanie n.

:: fż. kalumniatorka

 czas. kalumniować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerca; książk. potwarca

Wiktionary


kalumniatorka

→ kalumniator


SJP.pl

Patrz:

kalumniator

kalumniatorski

→ kalumniator


SJP.pl

Patrz:

kalumniator

kalus

tkanka miękiszowa wytwarzana na zranionej powierzchni narządów roślin; kallus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. rodzaj tkanki miękiszowej roślin;

Wiktionary

Kalus, kallus, merystem przyranny – tkanka roślinna powstająca w miejscu zranienia rośliny najczęściej z okolicznych komórek tkanki miękiszowej. Jest to amorficzna masa komórek mająca zwykle postać białego nalotu. Komórki tworzone przez te merystemy powodują stopniowe zabliźnianie się i zarastanie ran. Komórki kallusa są zwykle większe od komórek tkanki macierzystej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wystawiony na działanie promieni kalus często zawiera chlorofil.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kallus mrz.

 przym. kalusowy, kallusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kallus

Wiktionary


kaluski

nazwisko


SJP.pl


kalusowy

→ kalus; kallusowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kalusa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalus mrz., kallus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kallusowy

Wiktionary


kalwados

francuska wódka produkowana z jabłek, o charakterystycznym zapachu i smaku; calvados


SJP.pl


kalwaria

1. obrazy lub rzeźby ze scenami drogi krzyżowej;
2. kościół wzniesiony na wzgórzu będący stacją drogi krzyżowej;
3. męka, cierpienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kult. archit. przedstawienie w obrazie lub rzeźbie biblijnych scen związanych z ostatnimi godzinami życia Jezusa, umieszczonych w specjalnych kaplicach stacyjnych;

 (1.2) przen. pasmo cierpień, mąk

Wiktionary

Zobacz też: Kalwaria w innych znaczeniach tej nazwy.

Kalwaria ("Calvaria" – łac. odpowiednik hebr. Golgota – to znaczy "czaszka") – zespół kościołów lub kaplic symbolizujących stacje Męki Pańskiej, zakładany zazwyczaj na wzgórzach, tak by przypominał swym położeniem Jerozolimę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre polskie kalwarie założono jeszcze przed zaborami.

 (1.2) Życie z nią było istną kalwarią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwaria ż.

 przym. kalwaryjski, kalwaryjny

Wiktionary


kalwarianin

mieszkaniec Kalwarii Zebrzydowskiej, Góry Kalwarii


SJP.pl


kalwarianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Córek Naszej Pani na Górze Kalwarii


SJP.pl


kalwaryjny

przymiotnik od: kalwaria; kalwaryjski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do kalwarii, związany z kalwarią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumy gromadzą się na misteriach kalwaryjnych w Kalwarii Zebrzydowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwaria ż., kalwaria ż.

 przym. kalwaryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwaryjski

Wiktionary


kalwaryjski

1. przymiotnik od : kalwaria; kalwaryjny;
2. przymiotnik od: Kalwaria, Kalwaria Zebrzydowska;
3. przymiotnik od: Góra Kalwaria; górskokalwaryjski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kalwarii, związany z Kalwarią

 (1.2) odnoszący się do Kalwarii Pacławskiej, związany z Kalwarią Pacławską

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ofiary wypadku trafiły do kalwaryjskiego szpitala.

 (1.3) Nocleg zamówimy w którymś z kalwaryjskich hosteli.

 (1.4) Pątnicy zatrzymali się przed piąta kaplicą kalwaryjską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwaria ż., kalwaria ż.

 przym. kalwaryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) rzad. kalwaryjny

Wiktionary


kalwasiński

nazwisko


SJP.pl


kalwila

1. odmiana jabłoni o cienkiej skórce i delikatnym miąższu;
2. owoc tej jabłoni


SJP.pl


kalwin

członek Kościoła ewangelicko-reformowanego; kalwinista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. osoba, która wyznaje kalwinizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym z najbardziej znanych polskich kalwinów był Mikołaj Rej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkalvʲĩn, AS: kalvʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalwinista m.

:: fż. kalwinka ż., kalwinistka ż.

 przym. kalwinistyczny, kalwiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwinista, hugenota, ewangelik reformowany

Wiktionary


kalwinista

potocznie: członek Kościoła ewangelicko-reformowanego; kalwin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca kalwinizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród Radziwiłłów było wielu kalwinistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalvʲĩˈɲista, AS: kalvʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalwinizm mrz., kalwin mos., kalwinka ż.

:: fż. kalwinistka ż.

 przym. kalwiński, kalwinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwin, hugenota, ewangelik reformowany

Wiktionary


kalwinistka

wyznawczyni kalwinizmu; kalwinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kobieta wyznająca kalwinizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalvʲĩˈɲistka, AS: kalvʹĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalwinizm m., kalwinista m., kalwin m., kalwinka ż.

 przym. kalwiński, kalwinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwinka

Wiktionary


kalwinistycznie

→ kalwinistyczny


SJP.pl

Patrz:

kalwinistyczny

kalwinistyczny

związany z kalwinizmem, charakterystyczny dla kalwinizmu lub odnoszący się do kalwinizmu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z kalwinizmem lub kalwinami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwin mos., kalwinizm mrz., kalwiństwo n., kalwin mos., kalwinka ż., kalwinista mos., kalwinistka ż.

 przym. kalwiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangelicko-reformowany • kalwiński

Wiktionary


kalwinizm

system teologiczny Kościołów ewangelicko-reformowanych, stworzony przez Jana Kalwina w pierwszej połowie XVI w., różniący się od innych doktryn protestanckich podkreśleniem roli przeznaczenia i rygorystyczną etyką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;

Wiktionary

Kalwinizm, "ewangelicyzm reformowany" – jeden z czołowych nurtów protestantyzmu, obok luteranizmu. Jednocześnie doktryna teologiczna i konfesja. Powstał w toku XVI-wiecznej Reformacji. Organizacyjnie przyjmuje głównie kształt kościołów kontynentalnych, prezbiteriańskich, kongregacjonalnych i ewangelicko-unijnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kalˈvʲĩɲism̥, AS: kalvʹĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalwinista m., kalwin m., kalwinistka ż., kalwinka ż., kalwiństwo n., kalwinistyczność ż.

 przym. kalwinistyczny, kalwiński

Wiktionary


kalwinka

wyznawczyni kalwinizmu; kalwinistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która wyznaje kalwinizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Katolik z kalwinką może wziąć w kościele ślub morganatyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kalˈvʲĩnka, AS: kalvʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. kalwin

 zob. kalwinizm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalwinistka, hugenotka, ewangeliczka reformowana

Wiktionary


kalwiński

odnoszący się do kalwinizmu, kalwinistów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z kalwinizmem lub kalwinami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1551 głównym propagatorem i organizatorem kościoła kalwińskiego w Niderlandach był Guy de Brès, który w 1562 r. opracował wyznanie wiary na wzór roszelskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kalwin mos., kalwinizm mrz., kalwiństwo n., kalwin mos., kalwinka ż., kalwinista mos., kalwinistka ż.

 przym. kalwinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangelicko-reformowany • kalwinistyczny

Wiktionary


kalykadnos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. rzeka w południowej Turcji, obecnie nazywana Göksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamoczyliśmy nogi w starożytnym Kalykadnosie.

Wiktionary


kalymatotekowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy paproci nasiennych


SJP.pl


kalyptra

w botanice: osłonka szczytu korzenia; kaliptra


SJP.pl


kam

zaimek

 (1.1) stpol. dokąd, gdzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãm, AS: kãm

Wiktionary


kama

gatunek antylopy zamieszkującej Afrykę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gatunek antylopy zamieszkującej Afrykę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kama – przydomek 23 Dywizji Górskiej SS (2 chorwackiej)
  • Kama – mały puginał używany przez bałkańskich pasterzy
  • Kama – rzeka w Rosji
  • Kama – osiedle w Rosji, w Tatarstanie, w rejonie tukajewskim
  • Kama – bóg miłości panteonu hinduistycznego
  • Kama – skt. pragnienie, pożądanie – w hinduizmie tak nazywane są seksualne i miłosne aspekty ludzkiego życia
  • Kama – w buddyzmie tybetańskim nauki kanoniczne
  • Kama – zwierzę z rodziny krętorogich
  • Kama – gatunek lisa
  • Kama – rower produkcji radzieckiej
  • Kama – japoński sierp bojowy
  • Kama – potrawa estońska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãma, AS: kãma

Wiktionary


kamacyt

minerał występujący w syderytach, będący krystalicznym żelazem rodzimym z domieszką niklu


SJP.pl

Kamacyt – minerał, krystaliczna postać stopu żelaza (Fe) i niklu (Ni), zawierającego do 10,46% niklu i 89,54% żelaza. Występuje w meteorytach żelaznych i żelazno-kamiennych. Kamacyt może tworzyć w meteorytach wewnętrzne struktury zwane figurami Widmanstättena i liniami Neumanna. Kamacyt nazywany jest też „żelazem belkowym”. Największy udokumentowany kryształ kamacytu ma wymiary 92×54×23 cm.

Wikipedia


kamagrafia

metoda reprodukcji obrazu z zachowaniem barwy i profilu kładzenia farby


SJP.pl


kamagraficzny

→ kamagrafia


SJP.pl

Patrz:

kamagrafia

kamaldulski

przymiotnik

 (1.1) związany z miastem Camaldoli

Wiktionary


kamamber

miękki ser wytwarzany w formie niewielkich krążków z porostem białej pleśni, mający charakterystyczny grzybny smak i zapach; camembert


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. camembert.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podano kanapki z kamamberem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmãmbɛr, AS: kãmãmber

Wiktionary


kaman

nazwisko


SJP.pl

Kaman Corporation – amerykańskie przedsiębiorstwo przemysłowe zajmujące się produkcją śmigłowców, podzespołów lotniczych oraz dystrybucją różnego rodzaju komponentów mechanicznych dla przemysłu. Siedziba przedsiębiorstwa mieści się w Bloomfield, w stanie Connecticut. Spółka notowana jest na giełdzie New York Stock Exchange.

Wikipedia


kamaracik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: kamrat

Wiktionary


kamaradka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. koleżanka

Wiktionary


kamarazaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; morozaur


SJP.pl

Kamarazaur ("Camarasaurus") – duży, roślinożerny dinozaur żyjący w późnej jurze na terenie współczesnej Ameryki Północnej. Należał do grupy zauropodów. Jego nazwa znaczy jamisty jaszczur.

Wikipedia


kamarinskaja

bardzo szybki, ludowy taniec rosyjski; kamarinskij


SJP.pl

Artykuł ten został zgłoszony do umieszczenia na w rubryce „”. Pomóż nam go sprawdzić:.

Kamarinskaja ( камаринская) – rosyjska ludowa melodia taneczna, występująca w wariantach instrumentalnych i śpiewanych, oraz nazwa wykonywanych do niej tańców. Tradycyjny taniec męski miał charakter improwizowany i nie miał ustalonego układu choreograficznego.

Wikipedia


kamarinskij

bardzo szybki, ludowy taniec rosyjski; kamarinskaja


SJP.pl


kamaryla

klika, grupa osób skupiona wokół panującego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. grupa osób wykorzystująca swoje stanowiska dla własnych korzyści i uprawiania stronniczej polityki

 (1.2) daw. grupa dworzan faworyzowanych przez panującego, wywierająca wpływ na bieg spraw publicznych;

Wiktionary

Kamaryla (z hiszp. "camarilla" – 'mała sala', w domyśle: 'prywatny pokój króla') – grupa dworzan lub faworytów otaczających króla lub władcę. Zwykle nie zajmują oni żadnego stanowiska w oficjalnej strukturze władzy, jednak wpływają na władcę w sposób nieformalny. Dzięki temu mogą uprawiać politykę i snuć intrygi, nie ponosząc jednocześnie odpowiedzialności za efekty swych rad.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prezydent chce przeprosin za „dworską kamarylę”.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) establishment, kasta, klan, klika, koteria, mafia, możni tego świata, wielcy tego świata, oligarchia, sitwa, socjeta; żart. towarzystwo wzajemnej adoracji, krewni i znajomi królika

Wiktionary


kamas

nazwisko


SJP.pl

Kamas – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Utah, w hrabstwie Summit.

Wikipedia


kamasja

północnoamerykańska roślina z rodziny szparagowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Camassia|ref=tak., rodzaj roślin cebulowych;

Wiktionary

Kamasja ("Camassia" Lindl.) – rodzaj roślin zaliczany współcześnie do rodziny szparagowatych ("Asparagaceae") (podrodzina agawowe), wcześniej umieszczany był w rodzinie liliowatych ("Liliaceae") lub hiacyntowatych "Hyacintheaceae". Do rodzaju należy 6 gatunków występujących we wschodniej i zachodniej części Kanady i Stanów Zjednoczonych w Ameryce Północnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cebule wszystkich gatunków kamasji są jadalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmasʲja, AS: kãmasʹi ̯a

Wiktionary


kamasutra

przenośnie: sztuka miłości, uprawiania seksu; ars amandi


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kamasyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kamasyńcami, dotyczący Kamasyńców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język kamasyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamasyńcy lm m.

Wiktionary


kamasz

1. rodzaj męskiego buta z cholewką do kostek;
2. dawniej: ochraniacz zakładany na niski but; getr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. męski but z krótką cholewą i elastycznymi bokami

 (1.2) pot. but

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ubieraj kamasze i chodź na spacer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmaʃ, AS: kãmaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamasznictwo n., kamasznik mos.

Wiktionary


kamasze

1. rodzaj męskiego obuwia z cholewką do kostek;
2. w przenośni: pójść w kamasze - zostać powołanym do wojska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamasze – wieś
  • kamasze – buty

Wikipedia


kamaszek

zdrobnienie od: kamasz


SJP.pl


kamaszki

zdrobnienie od: kamasze


SJP.pl


kamasznictwo

wyrabianie cholewek do butów; cholewkarstwo


SJP.pl


kamaszniczka

dawniej: rzemieślniczka wyrabiająca cholewki


SJP.pl


kamasznik

dawniej: rzemieślnik wyrabiający cholewki; cholewkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. robotnik lub rzemieślnik wyrabiający cholewki, czyli wierzchnią część buta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamasz m.

:: fż. kamaszniczka ż.

Wiktionary


kamaz

marka ciężarówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Kamaz

Wiktionary

KAMAZ, Kamaz (ros. ОАО «КАМАЗ» – Камский автомобильный завод, pol. "Kamskij awtomobilnyj zawod") – rosyjski producent samochodów ciężarowych, z siedzibą w mieście Nabierieżnyje Czełny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po chwili tuż przy unieruchomionym radiowozie zatrzymał się ogromny kamaz, którego kapral wypatrzył w oddali.

Wiktionary


kambar

brązowa odmiana karakułów


SJP.pl

Kambar (ur. około 1180, zm. 1250) – tamilski poeta żyjący na przełomie XII i XIII wieku.

Wikipedia


kambialny

przymiotnik od: kambium


SJP.pl


kambium

warstwa komórek łodygi, pnia i korzenia drzew i krzewów; miazga łykodrzewna


SJP.pl

Kambium (miazga twórcza) – wtórna tkanka twórcza, występująca w postaci pokładu komórek merystematycznych między łykiem a drewnem, u roślin mających przyrost wtórny – nagonasiennych i dwuliściennych. Jest to tzw. merystem boczny, wykształcający się w łodygach, korzeniach, a niekiedy także w liściach. Komórki kambium wiązkowego, występujące między drewnem a łykiem, łączą się we wspólny pokład z komórkami kambium międzywiązkowego. Podziały komórek kambium prowadzą do powstania drewna i łyka wtórnego.

Wikipedia


kambodża

państwo w Azji ze stolicą w Phnom Penh; Królestwo Kambodży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Wiktionary

Kambodża, Królestwo Kambodży ( ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, trl. "Kâmpǔchéa", "Preăhréachéanachâkr Kâmpǔchéa", w latach 1976–1989 Kampucza) – państwo w południowo-wschodniej Azji, na Półwyspie Indochińskim, nad Zatoką Tajlandzką. Graniczy od zachodu i północy z Tajlandią (długość granicy – 803 km), od północy z Laosem (541 km), a od wschodu z Wietnamem (930 km).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kambodży panuje klimat zwrotnikowy monsunowy z wyraźnym podziałem na dwie główne pory roku: suchą i deszczową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈbɔd͡ʒa, AS: kãmboǯa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodżanin mos., Kambodżańczyk mos., Kambodżanka ż., Kambudża ż.

 przym. kambodżański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Kampucza

Wiktionary


kambodżanin

obywatel Kambodży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmbɔˈd͡ʒãɲĩn, AS: kãmboǯãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodża ż., Kambodżańczyk mos., kambodżańskość ż.

:: fż. Kambodżanka ż.

 przym. kambodżański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kambodżańczyk, Kampuczanin

Wiktionary


kambodżanka

obywatelka Kambodży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Kambodży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmbɔˈd͡ʒãŋka, AS: kãmboǯãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodża ż.

:: fm. Kambodżanin mos.

 przym. kambodżański

Wiktionary


kambodżańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości kambodżańskiej, obywatel Kambodży, mieszkaniec Kambodży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodża ż., Kambodżanin mos., kambodżańskość ż.

:: fż. Kambodżanka ż.

 przym. kambodżański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kambodżanin, Kampuczanin

Wiktionary


kambodżański

związany z Kambodżą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Kambodża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kambodżański rolnik nawozi pole ryżowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmbɔˈd͡ʒãj̃sʲci, AS: kãmboǯãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kambodża ż., Kambodżanin mos., Kambodżanka ż., Kambodżańczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. kampuczański

Wiktionary


kambr

okres ery paleozoicznej ok. 570 - ok. 500 mln lat temu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

Wiktionary

Kambr (ang. "Cambrian")

System kambryjski wydzielił Adam Sedgwick w 1835 roku. Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy Walii – "Cambria", gdyż tam skały kambryjskie poznane zostały najwcześniej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod koniec kambru doszło do pierwszych, słabych jeszcze, faz orogenezy kaledońskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmpr̥, AS: kãmpr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kambryjski

Wiktionary


kambrajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Cambrai, dotyczący Cambrai

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cambrai n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kambrejski, daw. kambrezyjski

Wiktionary


kambrejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cambrai, dotyczący Cambrai

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cambrai n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kambrajski, kambrezyjski

Wiktionary


kambryjski

przymiotnik

 (1.1) geol. dotyczący kambru, występujący, powstały w kambrze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kambrze miało miejsce nagłe i gwałtowne pojawienie się wielu organizmów wielokomórkowych, zwane "eksplozją kambryjską".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈbrɨjsʲci, AS: kãmbryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kambr m.

Wiktionary


kambryk

cambric;
1. cienkie, przezroczyste płótno bawełniane podobne do batystu
2. batyst lniany


SJP.pl


kambuz

kuchnia na statku; kambuza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mar. kuchnia na statku (jednostce pływającej);

Wiktionary

Kambuz – wydzielona przestrzeń na jednostce pływającej przeznaczona do przyrządzania posiłków. W zależności od wielkości jednostki jest to osobne pomieszczenie albo wydzielony fragment pomieszczenia. W drugim przypadku kantorek kuchenny usytuowany jest zazwyczaj w pobliżu zejściówki, co umożliwia lepszą wentylację oraz dobre oświetlenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Także pamiętać należy, iż większość pożarów na jachtach wybucha nie w kambuzie czy przedziale silnikowym ale w pomieszczeniach akumulatorowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmbus, AS: kãmbus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. kambuza ż.

 przym. kambuzowy

Wiktionary


kambuza

kuchnia na statku; kambuz


SJP.pl


kambuzowy

→ kambuza, → kambuz


SJP.pl

Patrz:

kambuza, → kambuz

kambyzes

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię męskie perskich królów z dynastii Achemenidów panujących w V-III w. p.n.e.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kambyzes I – władca Persji w I połowie VI wieku p.n.e.
  • Kambyzes II – władca Persji w latach 530-522 p.n.e.

Wikipedia


kamczacki

przymiotnik od: Kamczatka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od Kamczatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Geograficzne warunki Oceanu Spokojnego wyznaczały trzy podstawowe kierunki operacyjne: kamczacki, sachaliński i nadmorski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈt͡ʃat͡sʲci, AS: kãmčacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamczatka ż., Kamczadal mos., Kamczadalka ż.

 przym. kamczadalski

Wiktionary


kamczadal

mieszkaniec Kamczatki (półwyspu); Kamczadał


SJP.pl


kamczadalka

mieszkanka Kamczatki (półwyspu); Kamczadałka


SJP.pl


kamczadalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kamczadalami, dotyczący Kamczadalów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamczadal mos., Kamczadalka ż.

 przym. kamczacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) itelmeński

Wiktionary


kamczadał

mieszkaniec Kamczatki (półwyspu); Kamczadal


SJP.pl


kamczadałka

mieszkanka Kamczatki (półwyspu); Kamczadalka


SJP.pl


kamczatka

1. półwysep we wschodniej części Federacji Rosyjskiej, między morzami Ochockim i Beringa;
2. nieoficjalnie, zwłaszcza wśród osadzonych: Areszt Śledczy Warszawa-Grochów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep w północno-wschodniej części Azji;

 (1.2) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Dalekim Wschodzie, uchodząca do Zatoki Kamczackiej;

Wiktionary

Kamczatka ( Камча́тка) – półwysep w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej. Oddziela od siebie Morze Ochockie i Morze Beringa. Jego powierzchnia wynosi około 370 tys. km² (wraz z przylegającym fragmentem części kontynentalnej i wyspami: Komandorskimi i Karagińskimi – ok. 470 tysięcy km²). Zamieszkany przez około 400 tys. osób. Ludność stanowią głównie Rosjanie, Koriacy i Itelmeni. Głównym miastem jest Pietropawłowsk Kamczacki (195 tys. mieszkańców). Obszar wchodzi w skład Kraju Kamczackiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Kamczatce żyje ok. 400 tys. osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈt͡ʃatka, AS: kãmčatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamczacki

Wiktionary


kamczycki

nazwisko


SJP.pl


kamea

ozdoba biżuteryjna wykonana z owalnego szlachetnego kamienia ozdobionego wypukłą rzeźbą kobiecej główki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

Wiktionary

Kamea (z arabskiego "kamma" – "garb, wypukłość") – rodzaj gemmy, szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło.

Do wyrobu kamei najchętniej używano kamienia składającego się z dwóch różnobarwnych warstw – onyksu, sardonyksu, karneolu. Ponieważ dwubarwne kamienie są nader rzadkie, kamee często składano z dwóch kamieni, a w Mezopotamii wykorzystywano kość słoniową, glinę i wosk. Jako materiał wykorzystywano również skorupy muszli i koral.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kameach często utrwalano wizerunki rzymskich władców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kameowy

Wiktionary


kamecki

nazwisko


SJP.pl

Kamecki – polski herb szlachecki, odmiana herbu Ślepowron.

Wikipedia


kameduli

związany z kamedułami lub kamedułkami (zgromadzeniem zakonnym); kamedulski


SJP.pl

Kameduli – zakon utworzony w 1012 lub 1027 r. przez św. Romualda. Po śmierci Romualda, w 1072 roku papież Aleksander II wyodrębnił kamedułów z benedyktynów, zatwierdzając zgromadzenie jako osobny zakon (przedtem byli ugrupowaniem pustelniczym w rodzinie benedyktyńskiej). Składa się obecnie z dwóch kongregacji. W Polsce znajdują się wyłącznie kameduli kongregacji z Monte Corona.

Wikipedia


kamedulski

związany z kamedułami lub kamedułkami (zgromadzeniem zakonnym); kameduli


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kamedułami, dotyczący kamedułów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspólnota kamedulska liczy kilkunastu zakonników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameduła m., kamedułka ż.

Wiktionary


kameduła

zakonnik, członek zakonu kontemplacyjnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Romualda z Camaldoli;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Habit kameduły wisiał na haku.

 (1.1) Podrzuciliśmy ojca kamedułę na Bielany.

 (1.1) Erem kamedułów stoi na wzgórzu.

 (1.1) Tomek myślał o kamedułach po maturze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kamedułka ż.

 przym. kamedulski

Wiktionary


kamedułka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, żeńskiej gałęzi zakonu Kamedułów: Mniszki Kamedułki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu założonego przez św. Romualda z Camaldoli;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siostry kamedułki noszą welony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameduła m.

 przym. kamedulski

Wiktionary


kamel

wielbłąd jednogarbny (w odróżnieniu od dwugarbnego baktriana); jednogarb, dromader


SJP.pl


kamela

wielbłąd jednogarbny (w odróżnieniu od dwugarbnego baktriana); jednogarb, dromader


SJP.pl

Kamela (kaszub. Kaméla, niem. "Kamehlen") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino. Leży 1,8 km na wschód od drogi krajowej nr 20 ze Stargardu do Gdyni. Ma status sołectwa

W latach 1945–1998 (także po 1975) wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


kamelarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. urzędnik miejski

 (1.2) daw. gw-pl|Poznań. urzędnik miejski trzymający kasę

Wiktionary


kameleon

1. gad nadrzewny, mogący zmieniać barwę ciała w celu kamuflażu, żyjący w południowej Europie, Afryce i tropikalnej Azji;
2. przenośnie: człowiek zmieniający poglądy, zainteresowania w zależności od mody czy sytuacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herp. jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. człowiek, który łatwo zmienia poglądy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na gałęzi drżał zielony kameleon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈlɛɔ̃n, AS: kãmeleõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleony nmos.

:: zdrobn. kameleonek mzw.

 przym. kameleonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) książk. proteusz; kurek na kościele, chorągiewka na wietrze

Wiktionary


kameleonek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: kameleon

 (1.2) mały kameleon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleon mzw., kameleonowate nmos., kameleony nmos.

Wiktionary


kameleonizm

częste i łatwe zmienianie poglądów; oportunizm


SJP.pl


kameleonowate

1. zmienny, niestały; o cechach kameleona;
2. o cechach kameleonowatych (rodzina gadów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chamaeleonidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Wiktionary

Kameleonowate, kameleony (Chamaeleonidae) – rodzina zauropsydów z rzędu łuskonośnych (Squamata), słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała. Mają chwytny ogon i palce zrośnięte w rodzaj szczypiec, którymi przytrzymują się gałęzi. Nazwa "kameleon" wywodzi się z gr. "chamailéōn" – lew na ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biotopem kameleonowatych są m.in. tereny pustynne i skaliste.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleon mzw., kameleonek mzw.

 przym. kameleonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kameleony

Wiktionary


kameleonowaty

1. zmienny, niestały; o cechach kameleona;
2. o cechach kameleonowatych (rodzina gadów)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zmieniający się jak kameleon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleon m., kameleoństwo n., kameleonowate nmos., kameleony nmos.

 przym. kameleonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwiejny, niestały, zmienny

Wiktionary


kameleonowy

przymiotnik od: kameleon


SJP.pl


kameleony

rodzina gadów z grupy jaszczurek; kameleonowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chamaeleonidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biotopem kameleonów są tropikalne, wilgotne lasy oraz tereny pustynne i skaliste.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameleon mzw., kameleonek mzw.

 przym. kameleonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kameleonowate

Wiktionary


kameleoństwo

w przenośni: cechy kameleona; zmienność; niestałość


SJP.pl


kamelia

wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny herbatowatych (kameliowatych), o błyszczących, skrętoległych, skórzastych liściach i białych, różowych lub czerwonych kwiatach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Camellia|L.|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych z rodziny herbatowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju kamelii (1.1)

 (1.3) kwiat kamelii (1.2)

 (1.4) przest. przen. prostytutka, kobieta lekkich obyczajów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamelia – imię żeńskie
  • kamelia – rodzaj roślin z rodziny herbatowatych
  • Dama kameliowa – powieść Aleksandra Dumasa (syna)
  • Donna Kamelia – utwór Stanisława Kowalewskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W cieplarniach rosną także irysy holenderskie, frezje, konwalie, alstromerie oraz kamelie.

 (1.3) Na środku stołu stał wielki wazon pełen bladoróżowych kamelii, a przy każdym nakryciu leżały pojedyncze kwiaty. Pięknie to razem wyglądało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamelijka ż.

 przym. kameliowy, kameliowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) dama kameliowa

Wiktionary


kameliowate

1. stewarcja kameliowata - roślina z rodziny kameliowatych (herbatowatych);
2. o cechach kameliowatych (rodzina roślin);
3. podobny do kwiatu kamelii


SJP.pl


kameliowaty

1. stewarcja kameliowata - roślina z rodziny kameliowatych (herbatowatych);
2. o cechach kameliowatych (rodzina roślin);
3. podobny do kwiatu kamelii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający kamelię, mający cechy kamelii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamelia ż., kameliowate nmos.

 przym. kameliowy

Wiktionary


kameliowce

rząd roślin dwuliściennych; herbatowce


SJP.pl


kameliowiec

przedstawiciel rzędu roślin dwuliściennych; herbatowiec


SJP.pl


kameliowy

przymiotnik od: kamelia


SJP.pl


kamelor

nici albo tkanina otrzymywana z wełny kozy angorskiej


SJP.pl


kamena

1. rzymska bogini, opiekunka źródeł, utożsamiana z grecką muzą;
2. dawniej: wiersz, poezja, pieśń poetycka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitrzym. starorzymska bogini źródła;

 (1.2) daw. przen. poezja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osiedle Kamena (Jaćwingów) w Suwałkach
  • „Kamena” − czasopismo założone w Chełmie w 1933 r.
  • jedna z Kamen
  • Kamena – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, w mieście Mostar
  • Kamena – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Istočni Mostar
  • Kamena – wieś w Bułgarii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stopniowo zaczęto utożsamiać kameny z muzami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nimfa

Wiktionary


kameowy

przymiotnik od: kamea


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kameą, dotyczący kamei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamea ż.

Wiktionary


kamera

camera;
1. urządzenie do rejestracji obrazu (czasem dźwięku);
2. komora między obiektywem a kliszą aparatu;
3. w dawnej Polsce urząd zarządzający dobrami królewskimi;
4. dawniej: zamknięte pomieszczenie, cela, komora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

 (1.2) daw. urząd zarządzający dobrami i dochodami królewskimi

 (1.3) daw. urząd skarbowy

 (1.4) daw. zamknięte pomieszczenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kamera cyfrowa – aparat rejestrujący obraz w pamięci cyfrowej
  • kamera filmowa – aparat rejestrujący obraz na taśmie filmowej
  • kamera wideo – aparat rejestrujący obraz na taśmie magnetycznej
  • kamera telewizyjna
  • kamkorder
  • kamera przemysłowa – aparat rejestrujący obraz na potrzeby monitoringu
  • kamera internetowa – kamera podłączona bezpośrednio do komputera, zazwyczaj przez USB
  • Kamera całego nieba
  • Zespół Realizatorów Filmowych „Kamera” - była polska państwowa wytwórnia filmowa
  • kamera – urząd zarządzający dobrami królewskimi, skarbem lub pobieraniem ceł
  • Kamera – szczyt w Beskidzie Wyspowym
  • Kamera (czasopismo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ujęcia wykonywane z kamery zamocowanej na kranie są bardzo interesujące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɛra, AS: kãmera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamerzysta m., kamerzystka ż., kameralista m., kameralistka ż., kamerowanie n.

:: zdrobn. kamerka ż.

 przym. kameralny, kameralistyczny, dokamerowy

 czas. kamerować ndk.

Wiktionary


kameralista

muzyk grający w małym zespole


SJP.pl


kameralistka

→ kameralista


SJP.pl

Patrz:

kameralista

kameralistyczny

→ kameralistyka, → kameralizm


SJP.pl

Patrz:

kameralistyka, → kameralizm

kameralistyka

muzyka kameralna


SJP.pl


kameralizm

1. odmiana merkantylizmu o wyraźnym nastawieniu fiskalnym;
2. kameralność czegoś


SJP.pl

Kameralizm (łac. "camera" – komnata, niem. "Kameralismus") – doktryna ekonomiczna rozwinięta w Niemczech i Austrii w XVII-XVIII w., uznająca za nadrzędny cel polityki gospodarczej państwa pełne wykorzystanie zasobów ludzkich i zdolności produkcyjnych w celu zwiększenia dochodów władcy; odmiana merkantylizmu.

Wikipedia


kameralniej

stopień wyższy od przysłówka: kameralnie


SJP.pl


kameralniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kameralny; bardziej kameralny


SJP.pl


kameralność

ograniczenie do niewielkiej przestrzeni lub małej liczby osób, zapewniające spokojny, przytulny nastrój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha czego, polegająca na byciu przeznaczonym dla małej liczby osób i dawaniu poczucia spokoju czy łagodności

 (1.2) warunki tworzące intymny nastrój

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kameralny

 rzecz. kamerzysta mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytulność

 (1.2) intymność

Wiktionary


kameralny

ograniczony do niewielkiej przestrzeni, warunków; niewielki, zamknięty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o wnętrzu lub przestrzeni: niewielkich rozmiarów, dający wrażenie spokoju i przytulności; także. o nastroju takiego miejsca

 (1.2) odbywający się w niewielkim pomieszczeniu lub z udziałem niewielu osób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameralność ż., kamera ż., kamerzysta mos.

 przysł. kameralnie

Wiktionary


kamerdol

potocznie: kamienisko, duży kamień


SJP.pl


kamerdyner

1. starszy lokaj nadzorujący podawanie do stołu lub prace porządkowe;
2. osobisty lokaj pana domu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

 (1.2) osobisty lokaj pana domu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kamerdyner – starszy lokaj, służący nadzorujący podawanie do stołu lub prace porządkowe;
  • kamerdyner – osobisty lokaj pana domu
  • Kamerdyner – film komediowy z 2005 roku (tytuł alternatywny: Bob kamerdyner)
  • Kamerdyner – film biograficzny z 2013 roku
  • Kamerdyner – film dramatyczny z 2018 roku
  • Kamerdyner – powieść historyczna z 2018 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛrˈdɨ̃nɛr, AS: kãmerdỹner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamerdynerstwo n.

 przym. kamerdynerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokaj, pokojowiec

Wiktionary


kamerdynerka

→ kamerdyner


SJP.pl

Patrz:

kamerdyner

kamerher

szambelan dworu


SJP.pl


kamerjunkier

dawniej:
1. tytuł młodszego szambelana dworu w Rosji lub u książąt niemieckich;
2. osoba posiadająca taki tytuł


SJP.pl


kamerka

zdrobnienie od: kamera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kamera; mała kamera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek kupił nową kamerkę, będzie nagrywał film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɛrka, AS: kãmerka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kamera.

Wiktionary


kamerkowy

→ kamerka


SJP.pl

Patrz:

kamerka

kamerling

skarbnik kolegium kardynałów; camerlingo; camerlengo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan;

Wiktionary

Kamerling, kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego ( Camerarius Sanctae Romanae Ecclesiae, Komornik Świętego Kościoła Rzymskiego) – kardynał kierujący Kamerą Apostolską. Zarządza on sprawami zwyczajnymi Kościoła oraz troszczy się o dobra i prawa doczesne Stolicy Apostolskiej w okresie "sede vacante", a także przejmuje administrację Watykanu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmierci papieża kamerling niszczy pierścień Rybaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɛrlʲĩŋk, AS: kãmerlʹĩŋk

Wiktionary


kamerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kamerować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kamerować ndk.

 rzecz. kamerzysta mos., kamera ż.

Wiktionary


kamerować

potocznie: filmować kamerą wideo


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skamerować)

 (1.1) pot. filmować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A teraz kobieta kameruje, jak jej mąż pije piwo przy sklepie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrɔvat͡ɕ, AS: kãmerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamerowanie n., kamera ż., kamerzysta mos., kamerzystka ż.

 przym. kamerowy

Wiktionary


kamerowid

niewielka, przenośna kamera telewizyjna z wbudowanym magnetowidem; kamkorder, kamwid


SJP.pl


kamerownia

pomieszczenie, w którym znajdują się kamery filmowe


SJP.pl


kamerowy

przymiotnik od: kamera


SJP.pl


kamerton

1. wzorcowy dźwięk służący do strojenia instrumentów;
2. przyrząd służący do strojenia instrumentów muzycznych


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kamertonowy

przymiotnik od: kamerton


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. muz. związany z kamertonem, dotyczący kamertonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamerton mrz.

Wiktionary


kamerun

1. państwo w Afryce ze stolicą w Jaunde; Republika Kamerunu;
2. masyw wulkaniczny nad Zatoką Gwinejską


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

 (1.2) geogr. wulkan w Kamerunie (1.1);

Wiktionary

Kamerun, Republika Kamerunu ( Cameroun, République du Cameroun, Cameroon, Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową. Kamerun jest członkiem ONZ, Unii Afrykańskiej i innych organizacji międzynarodowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój przyjaciel mieszka w Kamerunie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɛrũn, AS: kãmerũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kameruńczyk mos., Kamerunka ż.

 przym. kameruński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Kamerunu

Wiktionary


kamerunka

obywatelka Kamerunu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Kamerunu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrũŋka, AS: kãmerũŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamerun mrz.

:: fm. Kameruńczyk mos.

 przym. kameruński

Wiktionary


kameruńczyk

obywatel Kamerunu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel lub mieszkaniec Kamerunu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrũj̃n͇t͡ʃɨk, AS: kãmerũĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamerun mrz.

:: fż. Kamerunka ż.

 przym. kameruński

Wiktionary


kameruński

związany z Kamerunem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Kamerun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na odsiecz trenerowi Michelowi przybył kameruński minister sportu z walizką pełną banknotów przeznaczonych na premie dla zawodników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrũj̃sʲci, AS: kãmerũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamerun mrz., Kameruńczyk mos., Kamerunka ż.

Wiktionary


kamerystka

przestarzale: osobista służąca w arystokratycznym domu; pokojówka


SJP.pl


kameryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wysadzanie kamieniami szlachetnymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kameryzacji rama obrazu stała się jeszcze cenniejszą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameryzowanie n.

 czas. kameryzować ndk.

Wiktionary


kameryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wysadzanie kamieniami szlachetnymi

Wiktionary

Kameryzowanie – technika zdobienia przedmiotów metalowych polegająca na wysadzaniu ich powierzchni kamieniami szlachetnymi, także innymi materiałami jak pereły, korale lub płytki z kość słoniowa, macica perłowa.

W zależności od rodzaju przedmiotu zdobionego i właściwości materiałów użytych do dekoracji stosuje się różne sposoby mocowania:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U jubilera przyglądałem się kameryzowaniu złotej szkatułki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameryzacja ż.

 czas. kameryzować ndk.

Wiktionary


kameryzować

czasownik niedokonany

 (1.1) wysadzać kamieniami szlachetnymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czasami ornaty skrzypcowe kameryzowano (wysadzano) kamieniami szlachetnymi lub ich imitacjami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kameryzacja ż., kameryzowanie n.

Wiktionary


kamerzysta

operator kamery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Redaktor Słomczyński ustawił się na tle sejmowego okrąglaka i gestem dał znać kamerzyście, że może filmować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈʒɨsta, AS: kãmežysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamera ż., kamerka ż., kamerowanie n., kameralność ż., camerata ż.

:: fż. kamerzystka ż.

 czas. kamerować ndk.

 przym. kameralny, dokamerowy

Wiktionary


kamerzystka

operatorka kamery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) operatorka kamery

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dokamerowy

 rzecz. kamerzysta mos., kamera ż.

 czas. kamerować

Wiktionary


kamesznica

Kamesznica – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Milówka.

Powierzchnia sołectwa wynosi 3930 ha, a liczba ludności w 2009 r. wynosiła 2793, co dawało gęstość zaludnienia równą 71 os./km². Wg danych z 2022 r. liczba ludności wynosiła 2862 osoby, co dawało gęstość zaludnienia 73 os./km².

Wikipedia


kamfen

węglowodór nienasycony z grupy terpenów, mający zapach kamfory


SJP.pl

Kamfen – organiczny związek chemiczny, dwupierścieniowy terpen. Krystaliczne ciało stałe o zapachu kamfory. Właściwie nierozpuszczalny w wodzie, łatwo rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych, etanolu czy eterze dietylowym. Występuje w postaci dwóch enancjomerów: "l" i "d". W temperaturze pokojowej szybko sublimuje.

Wikipedia


kamfina

olejek terpentynowy


SJP.pl


kamfora

związek organiczny z grupy terpenów stosowany w technice i medycynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãw̃ˈfɔra, AS: kãũ̯fora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamforowiec m.

 przym. kamforowy

Wiktionary


kamforowiec

wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, dostarczające kamfory i cennego drewna; drzewo kamforowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. rodzaj drzew, z których uzyskuje się kamforę i drewno użytkowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamfora ż.

 przym. kamforowy

Wiktionary


kamforowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z kamforą, dotyczący kamfory; zawierający kamforę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komary nie znoszą zapachu olejku kamforowego, goździkowego, eukaliptusowego, anyżowego i kwiatu dzikiego bzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamfora ż., kamforowiec mrz.

Wiktionary


kamgarn

1. przędza wełniana o długiej, cienkiej nici, produkowana z surowca przerobionego na czesarkach;
2. gładka tkanina z wełny czesankowej


SJP.pl

Kamgarn – przędza lub tkanina z wełny czesankowej, o splocie ukośnym, z grubą, wyraźną prążką, gęsta, dosyć gruba, mocna. Używana dawniej na galowe i wyjściowe mundury wojskowe generałów, oficerów i podoficerów zawodowych (starszych), także na galowe i wyjściowe mundury policyjne, znacznie rzadziej na ubrania cywilne. Obecnie mundury galowe i wyjściowe szyje się z gabardyny.

Wikipedia


kamgarnowy

przymiotnik od: kamgarn


SJP.pl


kami

bóstwa, przedmioty kultu w japońskiej religii sinto; duchy wpływające na życie ludzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. bóstwo lub duch stanowiący obiekt kultu w shinto;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kami – japońskie pojęcie boga, bóstwa, ducha
  • Kami (1972–1999) – japoński perkusista zespołu Malice Mizer
  • Kami – postać występująca w mandze i anime Dragon Ball
  • Kami – miasto w Japonii w prefekturze Kōchi
  • Kami – miasto w Japonii w prefekturze Hyōgo
  • Kami – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Miyagi
  • Kami – pseudonim piosenkarki Kamili Abrahamowicz-Szlempo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Protagonista owego rytuału personifikuje moce ponadludzkie, które biorą go niejako w posiadanie. Wstąpienie kami wywołuje w nim specyficzne zachowania: gorączkowe, samoistne ruchy […]

Wiktionary


kamica

odkładanie się soli wapnia i substancji organicznych wraz z powstawaniem złogów w przewodach lub narządach jamistych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba powodująca powstawanie złogów (kamieni) soli w nerkach, pęcherzyku żółciowym lub moczowodzie;

Wiktionary

Kamica (do 1945 niem. Kärmitz) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Gościno. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Pławęcino.

Według danych z 30.06.2014 wieś miała 59 stałych mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lekarz podejrzewa kamicę pęcherzyka żółciowego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamicowy, kamienny

 rzecz. kamieniarz mos., kamień mrz.

Wiktionary


kamicowy

przymiotnik od: kamica


SJP.pl


kamidana

Ka

Wikipedia


kamieniak

nazwisko


SJP.pl


kamienianin

mieszkaniec Kamienia Krajeńskiego


SJP.pl


kamienianka

mieszkanka Kamienia Krajeńskiego


SJP.pl


kamieniara

potocznie: miłośniczka minerałów i kamieni szlachetnych


SJP.pl


kamieniarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elementy kamienne używane w budownictwie

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kamieniarstwo n., kamień mrz.

 przym. kamienny

Wiktionary


kamieniarski

dotyczący kamieniarza, kamieniarstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kamieniarzami lub kamieniarstwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarstwo n., kamieniarz mos., kamienistość ż., kamień mrz., kamyk mrz.

 przym. kamienny, kamienisty

Wiktionary


kamieniarstwo

rzemiosło i przemysł obejmujące wydobycie i obróbkę kamienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. wydobycie i obróbka kamienia użytkowego oraz montaż elementów kamiennych

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wuj zajmuje się kamieniarstwem, ostatnio miasto zamówiło u niego płytę pamiątkową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲarstfɔ, AS: kãmʹi ̯ė̃ńarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarka ż., kamieniarszczyzna ż., kamieniarz m., kamień m., kamyk mrz., kamienistość ż.

 przym. kamieniarski, kamienisty, kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamieniarka

Wiktionary


kamieniarz

kamiennik;
1. rzemieślnik wykonujący wyroby i konstrukcje z kamienia;
2. robotnik wydobywający kamienie w kamieniołomach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik, który zajmuje się obróbką kamieni

 (1.2) daw. geolog, który badał skały w górach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarstwo n., kamień m., kamyk m., kamyczek m., kamuszek m., kamienisko n., kamienistość ż., kamica ż., kamionka ż.

 czas. kamienować ndk., ukamienować dk.

 przym. kamieniarski, kamienisty, kamienny

 przysł. kamieniście

Wiktionary


kamienica

duży, murowany budynek mieszkalny; mieszkańcy takiego budynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duży, murowany budynek mieszkalny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kamienica – rodzaj budynku mieszkalnego w zwartej zabudowie miejskiej
  • Kamienica – część miasta Bielsko-Biała
  • Kamienica – osada w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Paszowice
  • Kamienica – wieś w woj. dolnośląskim w pow. kłodzkim w gminie Stronie Śląskie
  • Kamienica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. lipnowskim w gminie Dobrzyń nad Wisłą
  • Kamienica – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Skępe
  • Kamienica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. tucholskim w gminie Gostycyn
  • Kamienica – osada w woj. kujawsko-pomorskim w pow. tucholskim w gminie Gostycyn
  • Kamienica – wieś w woj. małopolskim w pow. limanowskim w gminie Kamienica
  • Kamienica – wieś w woj. małopolskim w pow. miechowskim w gminie Gołcza
  • Kamienica – wieś w woj. mazowieckim w pow. płońskim w gminie Załuski
  • Kamienica – osada w woj. mazowieckim w pow. przasnyskim, w gminie Jednorożec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wujek mieszka w ładnej i urokliwej kamienicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: kãmʹi ̯ė̃ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień m., kamienicznik m., kamieniczniczka ż.

:: zdrobn. kamieniczka ż.

 przym. kamienny, kamieniczny

Wiktionary


kamienicki

→ Kamienica


SJP.pl

Patrz:

Kamienica

kamieniczanin

1. mieszkaniec Kamienicy (wsi w Polsce);
2. mieszkaniec Kamienicy Polskiej (wsi w Polsce)


SJP.pl


kamieniczanka

1. mieszkanka Kamienicy (wsi w Polsce);
2. mieszkanka Kamienicy Polskiej (wsi w Polsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamieniczanka (dopływ Białej)
  • Kamieniczanka (dopływ Trzemeśnianki)

Wikipedia


kamieniczka

zdrobnienie od: kamienica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kamienica

 (1.2) mała kamienica

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamieniczka – potok, dopływ Kamienicy
  • Kamieniczka – struga, dopływ Warty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po drodze przyglądałem się zabytkowym, wybudowanym jeszcze przed wojną kamieniczkom oraz rzucałem dyskretne spojrzenia na mijane piękne przemyślanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲit͡ʃka, AS: kãmʹi ̯ė̃ńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienica ż., kamień m., kamienicznik m., kamieniczniczka ż., kamienicznica ż.

 przym. kamieniczny, kamienny

Wiktionary


kamienicznica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) właścicielka kamienicy czynszowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Natknąłem się na naszą kamienicznicę, wychodząc z windy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienica ż., kamieniczka ż., kamieniczniczka ż., kamień m., kamyk m., kamyczek m.

:: fm. kamienicznik m.

 przym. kamienicznikowski, kamieniczny, kamienny, kamienisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamieniczniczka

Wiktionary


kamieniczniczka

właścicielka jednej lub wielu kamienic czynszowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) właścicielka kamienicy czynszowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naszej kamieniczniczce wydaje się, że ojciec ma kopalnię złota.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienica ż., kamieniczka ż., kamienicznica ż., kamień m., kamyk m., kamyczek m.

:: fm. kamienicznik m.

 przym. kamienicznikowski, kamieniczny, kamienny, kamienisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienicznica

Wiktionary


kamienicznik

właściciel jednej lub wielu kamienic czynszowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) właściciel kamienicy czynszowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stołeczni kamienicznicy nie mają wstydu, znowu planowaćanują podniesienie czynszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲit͡ʃʲɲik, AS: kãmʹi ̯ė̃ńičʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienica ż., kamieniczka ż., kamień m., kamyk m., kamyczek m.

:: fż. kamieniczniczka ż., kamienicznica ż.

 przym. kamienicznikowski, kamieniczny, kamienny, kamienisty

Wiktionary


kamienicznikowski

→ kamienicznik


SJP.pl

Patrz:

kamienicznik

kamieniczny

przymiotnik od: kamienica


SJP.pl


kamieniec

miejsce kamieniste lub nagromadzenie kamieni; zdżar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) geogr. toponim wielokrotnie występujący na obszarze Polski oraz historycznej Słowiańszczyzny;

 (1.2) geogr. zob. Kamieniec Podolski. (miasto w Ukrainie)

 (1.3) geogr. zob. Kamieniec Litewski. (miasto w Białorusi)

 (1.4) geogr. hist. Kamenz (miasto w Saksonii w Niemczech)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamieniec – część miasta Głuchołazy
  • Kamieniec – część miasta Oświęcim
  • Kamieniec – część miasta Stary Sącz
  • Kamieniec – część miasta Świeradów-Zdrój
  • Kamieniec – część miasta Zakopane
  • Kamieniec – wieś w pow. kłodzkim, w gminie Kłodzko
  • Kamieniec – wieś w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
  • Kamieniec – osada w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
  • Kamieniec – wieś w pow. radziejowskim, w gminie Topólka
  • Kamieniec – kolonia w pow. toruńskim, w gminie Zławieś Wielka
  • Kamieniec – wieś w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów
  • Kamieniec – część wsi Buczyna w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pan hetman posła za posłem śle, o pomoc dla Kamieńca prosi, jako Kasandra upadek Ilium i narodu Priama przepowiada (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamieniecki

Wiktionary


kamieniecki

przymiotnik od: Kamieniec Podolski, Kamieniec Ząbkowicki


SJP.pl


kamienieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skamienieć)

 (1.1) zamieniać się w kamień

 (1.2) stawać się twardym jak kamień

 (1.3) przestać się ruszać

 (1.4) przen. tracić wrażliwość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień mrz., kamienienie n., skamieniałość ż.

 przym. kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) twardnieć, sztywnieć

 (1.3) nieruchomieć

Wiktionary


kamieniodruk

rodzaj techniki drukarskiej; litografika; litografia


SJP.pl


kamienioryt

technika druku wklęsłego, polegająca na żłobieniu rysunku w miękkich, płaskich kamieniach i odbijaniu go w negatywie (białe linie na ciemnym tle)


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kamieniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. odczasownikowy od|kamieniować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukamienowanie n., kamienowanie n.

 czas. kamieniować ndk., kamienować ndk., ukamienować dk.

 przym. kamienisty, kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienowanie

Wiktionary


kamieniować

zabijać przez obrzucanie kamieniami; kamienować


SJP.pl


kamieniowy

→ kamień; kamienny


SJP.pl


kamieniołom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górn. miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. teatr. pogard. aktor uczący się z trudem roli

Wiktionary

Kamieniołom – kopalnia odkrywkowa kamienia użytkowego (skały zwięzłej o dużej twardości). Kamieniołomów nie należy mylić z kopalniami odkrywkowymi wydobywającymi skały sypkie (piaskownie, żwirownie). Nie są nimi także odkrywkowe zakłady górnicze eksploatujące skały zwięzłe o stosunkowo małej twardości (węgiel brunatny, glinka ogniotrwała), czyli takie, które można urabiać za pomocą koparek. W Polsce w kamieniołomach wydobywa się głównie: granit, bazalt, wapień, piaskowiec, marmur, melafir, sjenit.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odpowiedzialni za kamieniołom, którzy byli Polakami, starali się nas studentów ochraniać od najcięższych prac.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. kłm

Wiktionary


kamienisko

1. zgrubienie od: kamień;
2. kamieniste miejsce; duża ilość głazów, ruin, kamieni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamienisko – osada w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Kluczbork
  • Kamienisko – dawna osada w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Bolesławiec
  • Kamienisko – dawna osada w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Wielkie Oczy
  • Kamienisko – dawna osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino

Wikipedia


kamienista

szczyt w Tatrach


SJP.pl


kamienistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kamieniste

 (1.2) bot. zob. kamienistość owoców gruszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień m., kamyk mrz., kamyczek m., kamionka ż., kamienica ż., kamieniarstwo n., kamieniarz m.

 przym. kamienisty, kamienny, kamionkowy, kamieniarski

 przysł. kamieniście

Wiktionary


kamienisty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziemia jest tu na ogół piaszczysta i kamienista, zdatna pod uprawę tylko kartofli, żyta, owsa i lnu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ, AS: kãmʹi ̯ė̃ńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamieński mos., kamieniczniczka ż., kamienicznica ż., kamienistość ż., kamień mrz., kamieniarz mos., kamieniarstwo n., kamieniowanie n., kamyk mrz., ukamienowanie n., kamienicznik mos.

 czas. kamienować ndk., ukamienować dk.

 przym. kamienny, kamieniarski

Wiktionary


kamieniuszka

kaczka ze wsch. Syberii i z Ameryki Północnej, sporadycznie zalatująca do Polski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Histrionicus histrionicus|ref=tak., gatunek kaczki;

Wiktionary

Kamieniuszka, kaczka wzorzysta ("Histrionicus histrionicus") – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje północno-wschodnią i wschodnią Azję, Amerykę Północną (wraz z Grenlandią) i Islandię. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲuʃka, AS: kãmʹi ̯ė̃ńuška

Wiktionary


kamienna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły;

 (1.2) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Bobru;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamienna – część miasta Biały Bór
  • Kamienna – część miasta Skarżysko-Kamienna
  • Kamienna – część miasta Sucha Beskidzka
  • Kamienna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
  • Kamienna – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Kamienna – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Kamienna – przysiółek wsi Lipinki w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
  • Kamienna – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Oporów
  • Kamienna – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
  • Kamienna – część wsi Tropiszów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
  • Kamienna – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
  • Kamienna – część wsi Opaka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów

Wikipedia


kamiennicki

→ Kamiennik


SJP.pl

Patrz:

Kamiennik

kamiennictwo

dział górnictwa zajmujący się pozyskiwaniem kamienia użytkowego


SJP.pl


kamiennik

dawniej: kamieniarz;
1. rzemieślnik wykonujący wyroby i konstrukcje z kamienia;
2. robotnik wydobywający kamienie w kamieniołomach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamiennik – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Środkowych w paśmie Garbu Dzikowca
  • Kamiennik – góra w Sudetach Zachodnich w Karkonoszach
  • Kamiennik – szczyt w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach
  • Kamiennik – prawostronny dopływ Kaczawy
  • Kamiennik – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Kamiennik
    • Kamiennik – gmina
    • Kamiennik – gromada
  • Kamiennik – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko
  • Kamiennik Południowy – szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny w Beskidzie Makowskim
  • Kamiennik Północny – szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny w Beskidzie Makowskim
  • Kamiennik Wielki – wieś w województwie warmińsko-mazurskim w powiecie elbląskim, w gminie Milejewo

Wikipedia


kamiennogórski

związany z Kamienną Górą, dotyczący Kamiennej Góry


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przym. od Kamienna Góra

 (1.2) przym. od Góry Kamienne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamienna Góra ż., kamiennogórzanin m., kamiennogórzanka ż.

Wiktionary


kamiennogórzanin

mieszkaniec Kamiennej Góry (miasta w Polsce)


SJP.pl


kamiennogórzanka

mieszkanka Kamiennej Góry (miasta w Polsce)


SJP.pl


kamienność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kamienne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamienny

 przysł. kamiennie

Wiktionary


kamienny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. przypominający kamień, taki jak kamień pod względem właściwości (np. twardości, nieruchomości)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamienny – potok, dopływ Glinnej
  • Kamienny – potok, dopływ Solinki
  • Kamienny – szczyt w Beskidzie Śląskim
  • Kamienny Potok, Kamienna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te nowe kamienne schody w naszym domu są bardzo ładne!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: kãmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniczniczka ż., kamienicznica ż., kamień mrz., kamyk mrz., kamyczek mrz., kamienisko n., kamieniarstwo n., kamieniarz mos., kamieniarka ż., kamienica ż., kamieniczka ż., kamienicznik mos., kamica ż., kamionka ż., kamieniowanie n., ukamienowanie n., kamienienie n., skamienienie n., skamielina ż., skamieniałość ż., kamienistość ż., kamienność ż.

 czas. kamienować ndk., ukamienować dk., kamienieć ndk., skamienieć ndk.

 przym. kamieniarski, kamienisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienisty

 (2.1) twardy

Wiktionary


kamienobród

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Kamienobród (ukr. Кам'янобрід, "Kamjanobrid") – wieś na Ukrainie w rejonie jaworowskim należącym do obwodu lwowskiego.

II Rzeczypospolitej wieś w powiecie gródeckim województwa lwowskiego.

20 czerwca 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 12 Polaków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kamienobrodzki

Wiktionary


kamienowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zadawanie komuś śmierci poprzez rzucanie w niego kamieniami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukamienowanie n., kamieniowanie n.

 czas. kamienować ndk., ukamienować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. kamieniowanie

Wiktionary


kamienować

zabijać przez obrzucanie kamieniami; kamieniować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukamienować)

 (1.1) uśmiercać poprzez obrzucenie kamieniami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odpowiedzieli Mu Żydzi: «Nie chcemy Cię kamienować za dobry czyn, ale za bluźnierstwo, za to, że Ty będąc człowiekiem uważasz siebie za Boga».

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarz mos., kamieniowanie n., kamienowanie n., kamień mrz., kamyk mrz., ukamienowanie n.

 czas. ukamienować dk.

 przym. kamienisty, kamienny

Wiktionary


kamierowo

Kamierowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Skarszewy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


kamień

twarda, spoista i ciężka bryła skalna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia

 (1.2) jubil. minerał służący po uprzedniej obróbce do ozdabiania przedmiotów m.in. w jubilerstwie

 (1.3) twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;

 (1.4) med. złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody

 (1.5) pionek w niektórych grach planszowych

 (1.6) sport. granitowy walec do gry w curling

 (1.7) hist. jednostka masy;

 (1.8) środ. przestępcze chleb

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kamień – jednostka masy
  • kamień – potoczna nazwa skały spoistej, zwięzłej bez względu na jej rodzaj genetyczny, wielkość frakcji i skład mineralogiczny.
  • kamień – skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych
  • kamień kotłowy – osadzający się w urządzeniach, naczyniach i zbiornikach, w których gotowana jest nieuzdatniana woda
  • Kamień – część miasta Częstochowa
  • Kamień – część miasta Piekary Śląskie
  • Kamień – wieś w pow. lwóweckim, w gminie Mirsk
  • Kamień – wieś w pow. oleśnickim, w gminie Międzybórz
  • Kamień – wieś w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka
  • Kamień – wieś w pow. brodnickim, w gminie Jabłonowo Pomorskie
  • Kamień – część wsi Mokre w pow. bialskim, w gminie Rossosz
  • Kamień – wieś w pow. chełmskim, w gminie Kamień

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

 (1.1) Rzucił kamieniem w okno i rozbił je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ, AS: kãmʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamieniarstwo n., kamieniarz m., kamieniarka ż., kamienica ż., kamienicznik m., kamieniec m., skamienielina ż., kamionka ż., kamica ż., ukamienowanie n.

:: zdrobn. kamyk m., kamyczek m.

 czas. kamienieć, kamienować ndk., ukamienować dk., skamienieć dk.

 przym. kamienny, kamienisty, kamieniarski, skamieniały

 przysł. kamiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skała, głaz; reg. śl. kizlok, kiziol

 (1.3) nagar, kamień kotłowy

Wiktionary


kamieńczanin

mieszkaniec Kamieńca, Kamieńca Wrocławskiego, Kamieńca Ząbkowickiego lub Kamieńca Podolskiego


SJP.pl


kamieńczanka

mieszkanka Kamieńca, Kamieńca Wrocławskiego, Kamieńca Ząbkowickiego lub Kamieńca Podolskiego


SJP.pl


kamieńczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamieńczyk – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
  • Kamieńczyk – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Topólka
  • Kamieńczyk – przysiółek wsi Zarzecze w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
  • Kamieńczyk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sterdyń
  • Kamieńczyk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
  • Kamieńczyk – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn
  • Kamieńczyk – gromada
  • Kamieńczyk – dawna gmina
  • Kamieńczyk – potok, dopływ rzeki Kamienna
  • Kamieńczyk – potok, dopływ rzeki Nysa Kłodzka
  • Kamieńczyk (722 m n.p.m.) – szczyt w południowej części Gór Bystrzyckich
  • Kamieńczyk (341 m n.p.m.) – wzniesienie na Wzgórzach Dobrzenieckich (Przedgórze Sudeckie)

Wikipedia


kamieńsk

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

 (1.2) geogr. zob. Kamieńsk Szachtyński.

 (1.3) geogr. zob. Kamieńsk Uralski.

Wiktionary

Kamieńsk – miasto w Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie miejsko-wiejskiej Kamieńsk, której jest siedzibą, nad rzeką Kamionką. Przez miasto przebiegają dwie spośród głównych arterii komunikacyjnych Polski: autostrada z Gorzyczek do Gdańska i Warszawy oraz linia kolejowa Górny Śląsk – Warszawa, czyli dawna Kolej Warszawsko-Wiedeńska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãmʲjɛ̇̃j̃sk, AS: kãmʹi ̯ė̃ĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamieński

Wiktionary


kamieński

→ Kamieńsk; kamieńszczański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kamieńskiem, dotyczący Kamieńska

 (1.2) związany z Kamieńskim, dotyczący Kamieńskiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kamieński (ok. 1635–ok. 1676) – podróżnik i pamiętnikarz XVII-wieczny
  • Adolf Kamieński (1737–1781) – zakonnik, pijar, pedagog i tłumacz
  • Anna Kamieńska (1920–1986) – polska poetka, pisarka, tłumaczka i krytyk literacki
  • Anna Kamieńska-Łapińska (1932–2007) – polska rzeźbiarka, scenarzystka filmów animowanych
  • Antoni Kamieński (1860–1933) – malarz i grafik polski
  • Antoni Kamieński (1878–1942) – polski działacz państwowy, wojewoda łódzki, minister spraw wewnętrznych
  • Bogdan Kamieński (1897–1973) – polski fizykochemik
  • Franciszek Kamieński (1851–1912) – polski botanik
  • Henryk Ignacy Kamieński (1777–1831) – generał brygady wojsk polskich w powstaniu listopadowym
  • Henryk Michał Kamieński (1813–1866) – filozof, teoretyk ruchu rewolucyjno–demokratycznego
  • Jakub Kamieński (ur. 1979) – polski aktor
  • Jan Kamieński (1906–1987) – oficer Wojska Polskiego II RP, Armii Krajowej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kamieńsk mrz., Kamieńskie n.

Wiktionary


kamieńskie

→ Kamieńsk; kamieńszczański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Ukrainie, siedziba rejonu kamieńskiego, w obwodzie dniepropetrowskim

Wiktionary

Kamieńskie ( Кам'янське, "Kamjanśke"), w latach 1936–2016 Dnieprodzierżyńsk (ukr. Дніпродзержинськ, "Dniprodzerżynśk") – miasto na Ukrainie, w obwodzie dniepropetrowskim, nad Dnieprem. 1 stycznia 2022 liczyło 226 845 mieszkańców.

Ośrodek hutnictwa żelaza, przemysłu taboru kolejowego (wagony), chemicznego, materiałów budowlanych. Działa tu także elektrownia wodna o mocy 352 MW.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈmjɛɲ.skjɛ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Dnieprodzierżyńsk (1936-2016)

Wiktionary


kamieńszczanin

mieszkaniec Kamieńska (miasta w Polsce)


SJP.pl


kamieńszczanka

mieszkanka Kamieńska (miasta w Polsce)


SJP.pl


kamieńszczański

→ Kamieńsk; kamieński


SJP.pl


kamieńszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamieńszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim
  • Kamieńszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim.
  • Kamieńszczyzna – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Zujuny
  • Kamieńszczyzna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
  • Kamieńszczyzna – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Popów

Wikipedia


kamikadze

kamikaze;
1. japoński samolot z II wojny światowej, którego załoga miała wykonać samobójczy atak na wroga;
2. pilot takiego samolotu;
3. żartobliwie o człowieku lubiącym podejmować się trudnych zadań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. kamikaze.

Wiktionary


kamikaze

[czytaj: kamikaze lub kamikadze] kamikadze;
1. japoński samolot z II wojny światowej, którego załoga miała wykonać samobójczy atak na wroga;
2. pilot takiego samolotu;
3. żartobliwie o człowieku lubiącym podejmować się trudnych zadań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. w czasie II Wojny Światowej: żołnierz japoński przeprowadzający samobójczy atak na większego przeciwnika za pomocą silnego ładunku wybuchowego; samolot lub inny pojazd używany przez tego żołnierza;

 (1.2) przen. samobójca atakujący w analogiczny sposób jak kamikaze (1.1)

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamikaze uderzył samolotem w amerykański lotniskowiec i okręt zatonął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲiˈkazɛ|ˌkãmʲiˈkad͡zɛ, AS: kãmʹikaze|kãmʹikaʒe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamikadze

 (1.2) kamikadze

Wiktionary


kamil

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kamil – imię męskie, pochodzące od rzymskiego imienia i cognomenu "Camillus" (słowo to jest tłumaczone z łaciny jako „pomocnik kapłana” bądź „zrodzony z wolnych rodziców”, „szlachetny chłopiec”).

Kamil imieniny obchodzi: 14 lipca (dawniej 18 lipca – data ta stanowiła wspomnienie św. Kamila de Lellis, później przesuniętego na 14 lipca) i 15 września, 25 września.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten Kamil mieszka w mieście.

 (1.1) Kamilu, na kiedy przypadają twoje imieniny?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmʲil, AS: kãmʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamilowa ż., Kamilówna ż., Kamilostwo lm m., kamilianin mos., zdrobn. , Kamiluś mos., Mila ż., Milek mos.

:: fż. Kamila ż.

:: zdrobn. Kamilek mos.

 przym. kamiliański

Wiktionary


kamila

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kamil

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamila jest czułą i zabawną dziewczyną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmʲila, AS: kãmʹila

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamil mos., kamilianin mos.

:: zdrobn. Kamilka ż., Kamilcia ż.

 przym. kamiliański

Wiktionary


kamilcia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Kamila

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzwoniłam wczoraj do Kamilci, ale nie odpowiadała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamil mos., Kamila ż., Kamilka ż., kamilianin mos.

 przym. kamiliański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kamilka

Wiktionary


kamilek

zdrobnienie od: Kamil (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. Kamil

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kamilku, pomóż babci wnieść sprawunki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamil mos.

 przym. Kamilowy

Wiktionary


kamilianie

zakon katolicki założony w 1584 roku w Rzymie przez św. Kamila de Lellis; Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym


SJP.pl

Kamilianie, Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym – zakon założony przez św. Kamila de Lellis w 1584 roku, a zatwierdzony przez papieża Grzegorza XIV 21 września 1591 roku.

Wikipedia


kamilianin

członek zakonu katolickiego założonego w 1584 roku w Rzymie przez św. Kamila de Lellis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego w XVI w. przez św. Kamila de Lellis;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielką zasługą kamilianów była przeprowadzona przez nich reforma służby zdrowia, zapoczątkowana już w Hiszpanii przez św. Jana Bożego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamil mos., Kamila ż.

:: fż. kamilianka ż.

 przym. kamiliański

Wiktionary


kamilianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Kamila


SJP.pl


kamilianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Kamila


SJP.pl

Kamilianki, Zgromadzenie Córek świętego Kamila, Córki świętego Kamila – żeńskie zgromadzenie zakonne będące odpowiednikiem męskiego zakonu Kamilianów. Zgromadzenie zostało założone przez bł. Alojzego Tezza i bł. Józefinę Vannini 2 lutego 1892, a zatwierdzone przez papieża Piusa XI w 1931 roku.

Wikipedia


kamiliański

→ kamilianin, → kamilianie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kamilianami, dotyczący kamilianów

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do kamilianów, będący ich własnością

Wiktionary

Patrz:

kamilianin, → kamilianie

Przykłady

 (1.1) Na terenie dzielnicy mamy szpital kamiliański.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamilcia ż., Kamilka ż., kamilianin m., kamilianka ż., Kamil m., Kamila ż.

Wiktionary


kamiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kamili lub z nią związany


SJP.pl


kamilka

zdrobnienie od: Kamila (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Kamila

forma rzeczownika.

 (2.1) D. B. lp. od: Kamilek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczycielka zaproponowała Kamilce udział w olimpiadzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamila ż., Kamil mos., Kamilcia ż., kamilianin mos.

 przym. kamiliański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kamilcia

Wiktionary


kamilkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kamilka lub z nim związany


SJP.pl


kamilla

imię żeńskie


SJP.pl


kamillus

dowódca rzymski, sześciokrotny trybun wojskowy; Camillus


SJP.pl


kamilostwo

Kamil z małżonką; Kamilowie


SJP.pl


kamilowie

Kamil z małżonką; Kamilostwo


SJP.pl


kamilowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kamila lub z nim związany


SJP.pl


kaminiecki

nazwisko


SJP.pl


kamionczanin

mieszkaniec Kamionki (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


kamionczanka

mieszkanka Kamionki (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


kamionecki

przymiotnik od: Kamionka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kamionką, dotyczący Kamionki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kamionka ż.

Wiktionary


kamionek

1. twardy materiał ceramiczny; wyrób z tego materiału
2. miejsce pokryte stosem kamieni
3. roślina z rodziny różowatych
4. zwierzę z rodziny łasicowatych; kuna domowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamionek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Kamionek – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Gogolin
  • Kamionek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
  • Kamionek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo
  • Kamionek – osiedle w Warszawie
  • Kamionek – część miasta Wałbrzych
  • Kamionek – część wsi Budziska
  • Kamionek – nazwa oboczna dla jeziora w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo
  • Kamionek – potok przez Carlsthal (Orle) w Górach Izerskich
  • Kamionek Wielki
  • Kamionka

Wikipedia


kamionetka

rodzaj ciężarówki, bus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mały samochód ciężarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bus, dostawczak, samochód dostawczy, furgonetka, półciężarówka

Wiktionary


kamionka

1. twardy materiał ceramiczny; wyrób z tego materiału
2. miejsce pokryte stosem kamieni
3. roślina z rodziny różowatych
4. zwierzę z rodziny łasicowatych; kuna domowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. rzem. twardy materiał ceramiczny stosowany do wyrobu płytek posadzkowych, aparatury kwasoodpornej, rur kanalizacyjnych i naczyń;

 (1.2) naczynie z kamionki (1.1)

 (1.3) bot. nazwa systematyczna|Rubus saxatilis|ref=tak., gatunek maliny mający lekko kolczaste, płożące się pędy oraz karłowate, szkarłatne owoce;

 (1.4) zool. kuna domowa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kamionka – wyroby ceramiczne otrzymywane z glin z dodatkiem szamotu lub piasku kwarcowego
  • kamionka – inna nazwa kuny domowej
  • kamionka – gatunek byliny z rodzaju jeżyna, należącego do rodziny różowatych
  • Kamionka – miasto (przed 1.01.2021 wieś) w pow. lubartowskim, w gminie Kamionka
  • Kamionka – część miasta Mikołów
  • Kamionka – wieś w pow. wałbrzyskim, w gminie Mieroszów
  • Kamionka – kolonia wsi Kolonia Osiek w pow. brodnickim, w gminie Osiek
  • Kamionka – część wsi Sitowiec w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Kamionka – wieś w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin
  • Kamionka – osada wsi Puszcza Miejska w pow. rypińskim, w gminie Rypin
  • Kamionka – osada w pow. świeckim, w gminie Warlubie
  • Kamionka – wieś w pow. tucholskim, w gminie Śliwice

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãˈmʲjɔ̃nka, AS: kãmʹi ̯õnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień mrz., skamieniałość ż., kamieniarz mos., kamienistość ż.

 przym. kamienny, kamionkowy

Wiktionary


kamionkowski

→ Kamionka


SJP.pl

Patrz:

Kamionka

kamionkowy

przymiotnik od: kamionka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z kamionki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienistość ż., kamionka ż.

Wiktionary


kamizard

francuski uczestnik powstania ludowego w latach 1702-1705


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. kalwiński powstaniec walczący przeciwko katolickim wojskom króla Ludwika XIV w latach 1704–1709;

Wiktionary


kamizela

spodnia część trzyczęściowego ubioru męskiego; kamizelka


SJP.pl


kamizelczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. marna kamizelka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyznaję, że dziś chętnie odstąpiłbym komu ten szmat sukna, który mi robi trochę kłopotu. Szaf na zbiory jeszcze nie mam, a nie chciałbym znowu trzymać chorej kamizelczyny między własnemi sic. rzeczami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamizelka ż.

Wiktionary


kamizeleczka

zdrobnienie od: kamizelka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kamizelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamizelka ż.

Wiktionary


kamizeleczkowy

→ kamizeleczka


SJP.pl

Patrz:

kamizeleczka

kamizelka

część stroju bez rękawów i kołnierza, zakładana pod marynarkę lub wierzchnie okrycie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. kraw. ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

Wiktionary

Kamizelka – rodzaj ubioru okrywającego tułów, dopasowanego, zapinanego, bez rękawów i na ogół kołnierza. Pierwotnie ubranie męskie, w modzie europejskiej pojawiła się około 1670 roku; później używana także przez kobiety. Początkowo sięgająca kolan i z rękawami, w miarę upływu czasu ulegała przekształceniom, zmieniała się jej długość, krój elementów takich jak kołnierz, klapy i kieszenie oraz zdobienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna miał na sobie czarną kamizelkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmʲiˈzɛlka, AS: kãmʹizelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamizelczyna ż., kamizeleczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezrękawnik; gw. Górny Śląsk wista

Wiktionary


kamizelkowy

przymiotnik od: kamizelka


SJP.pl


kamińsk

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamińsk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
  • Kamińsk – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie
  • Kamińsk – do 1918 roku nazwa miejscowości Kamieńsk
  • Kamińsk – do 1950 roku nazwa stacji kolejowej Gomunice (w latach 1951-1957 Kamińsk Radomszczański)
  • Nowy Kamińsk – do 1957 roku nazwa przystanku kolejowego Kamieńsk

Wikipedia


kamiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kobiety o nazwisku Kamińska
  • Aleksander Kamiński ps. „Kamyk” (1903–1978) – pedagog, wychowawca, twórca metody zuchowej, wybitny instruktor harcerski, harcmistrz, żołnierz Armii Krajowej oraz jeden z ideowych przywódców Szarych Sz...
  • Aleksander Kamiński (1823–1886) – malarz i pedagog
  • Andrzej Kamiński – polski dziennikarz i pisarz-reportażysta
  • Bronisław Kamiński (ujednoznacznienie)
  • Emilian Kamiński (1952–2022) – aktor i reżyser teatralny, filmowy i musicalowy, wokalista i pisarz
  • Franciszek Kamiński (ujednoznacznienie)
  • Jakub Kamiński (ur. 2002) – polski piłkarz
  • Jan Kamiński (1912–1944) – polski dowódca wojskowy
  • Jan Kamiński (1922–2016) – polski minister
  • Jan Nepomucen Kamiński (1777–1855) – polski aktor, pisarz, reżyser
  • Janusz Kamiński (ur. 1959) – amerykański operator filmowy i reżyser polskiego pochodzenia

Wikipedia


kamińsko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamińsko – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Przystajń
  • Kamińsko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina
  • Kamińsko – druga nazwa Jezioro Kamińskiego

Wikipedia


kamkorder

niewielka, przenośna kamera telewizyjna z wbudowanym magnetowidem; kamwid


SJP.pl

Kamkorder ( camcorder, od "video CAMera reCORDER") – urządzenie wideo zawierające zintegrowaną kamerę i magnetowid.

Pierwsze kamkordery rejestrowały sygnały analogowe na taśmie magnetycznej. Po roku 2000 pojawiły się kamkordery beztaśmowe, wykorzystujące dyski optyczne, dyski twarde i pamięci flash jako nośnik danych.

Wikipedia


kamlot

miękka tkanina płaszczowa z wełny wielbłądziej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. miękka tkanina o splocie skośnym, przeznaczona na okrycia zewnętrzne, dawniej tkana z wełny wielbłądziej lub koziej, obecnie także z mieszanki wełny koziej z jedwabiem lub wełny owczej z bawełną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłem płaszcz z kamlotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmlɔt, AS: kãmlot

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamlotowy

Wiktionary


kamlotowy

wykonany z kamlotu


SJP.pl


kammsetzer

[czytaj: KAMzecer] nazwisko


SJP.pl


kamocki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Kamocki – skarbnik (1785) i podstoli bielski
  • Franciszek Kamocki – polski heraldyk i weksylolog
  • Janusz Kamocki – polski etnograf, więzień polityczny, żołnierz Armii Krajowej
  • Stanisław Kamocki – malarz i grafik, młodopolski pejzażysta
  • Walenty Kamocki – polski lekarz, okulista
  • Zygmunt Kamocki – podporucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego

Wikipedia


kamol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrub. od kamień

Wiktionary


kamola

nazwisko


SJP.pl

Kamola – osada leśna w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Grabów nad Prosną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


kamora

tajna organizacja przestępcza działająca w Królestwie Neapolu w latach 1830-1870; obecnie organizacja mafijna działająca na terenie Neapolu i całej Kampanii; camorra; kamorra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. organizacja mafijna w Królestwie Neapolu w XIX wieku

 (1.2) włoska organizacja przestępcza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Roczne dochody kamory szacuje się na około miliard euro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamorysta m.

 przym. kamorystyczny

Wiktionary


kamorra

tajna organizacja przestępcza działająca w Królestwie Neapolu w latach 1830-1870; obecnie organizacja mafijna działająca na terenie Neapolu i całej Kampanii; camorra; kamora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. kamora.

Wiktionary


kamorrysta

członek kamorry (organizacji przestępczej); kamorysta


SJP.pl


kamorysta

członek kamory (organizacji przestępczej); kamorrysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek kamorry

Wiktionary

Kamorysta (wł. "Il camorrista") – włoski dramat biograficzno-kryminalny z 1986 roku w reżyserii Giuseppe Tornatore, będący jego pełnometrażowym debiutem. Ekranizacja powieści autorstwa Giuseppe Marrazza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miejscowym więzieniu przetrzymywani są kamoryści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamora ż.

 przym. kamorystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mafioso

Wiktionary


kamorystka

→ kamorysta


SJP.pl

Patrz:

kamorysta

kamorystyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kamory; taki, który jest związany z kamorą; mający charakter kamory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy przed kilku laty toczył się sławny, wielki proces kamorystyczny, to zamiast przed neapolitańskim sądem przysięgłych, musiał się odbyć w Viterbo, w miasteczku, leżącem w środkowych Włoszech, gdyż obawiano się, że w Neapolu nie znajdzie się ani jeden przysięgły, który ze strachu przed zemstą kamorry, zechce uznać oskarżonych kamorystów za winnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamora ż., kamorysta m.

Wiktionary


kamp

estetyka celebrująca kicz i ironię, celowo przesadna i teatralna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kult. estetyka, konwencja stylistyczna, przypisująca rzeczom wartość ponieważ są w złym guście lub ich wymowy ironicznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamp – rzeka w Dolnej Austrii
  • Alexandra Kamp – niemiecka aktorka
  • Andrew Van De Kamp – fikcyjna postać
  • Bree Van de Kamp – fikcyjna postać
  • Danielle Van De Kamp – fikcyjna postać
  • Peter van de Kamp – amerykański astronom
  • Ragnar Kamp – amerykański curler
  • kamp – forma stylizacji
  • Kamp – opactwo cystersów
  • (1965) van de Kamp – planetoida
  • Kamp! – polski zespół muzyczny
  • Camp

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przejawem kampu są drag queens i drag kings.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmp, AS: kãmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampowość ż.

 przym. kampowy

 przysł. kampowo

Wiktionary


kampa

nazwisko


SJP.pl

Kampa – sztuczna wyspa (właściwie półwysep) o powierzchni 5,2 hektara położona w centrum Pragi, w dzielnicy Malá Strana. Leży między rzeką Wełtawą a wypływającą i wpływającą do niej Čertovką (Czarcim Potokiem) – sztucznym ciekiem wodnym utworzonym w celu napędzania kół młyńskich 3 młynów (współcześnie pozostało jedno z nich, przy młynie „Wielki Przeor”).

Wikipedia


kampala

stolica Ugandy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Ugandy;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãmˈpala, AS: kãmpala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampalczyk mos., kampalka ż.

 przym. kampalski

Wiktionary


kampalczyk

mieszkaniec Kampali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kampali

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈpalt͡ʃɨk, AS: kãmpalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampala ż.

:: fż. kampalka ż.

 przym. kampalski

Wiktionary


kampalka

mieszkanka Kampali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kampali

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈpalka, AS: kãmpalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampala ż.

:: fm. kampalczyk mos.

 przym. kampalski

Wiktionary


kampalski

przymiotnik od: Kampala (stolica Ugandy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Kampali, stolicy Ugandy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãmˈpalsʲci, AS: kãmpalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampalka ż., kampalczyk mos., Kampala ż.

Wiktionary


kampament

dawniej:
1. przegląd, rewia wojskowa;
2. ćwiczenia, manewry;
3. obóz wojskowy ćwiczebny


SJP.pl


kampan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. piąty wiek późnej kredy, trwający 83,5 – 70,6 milionów lat temu;

Wiktionary

Kampan (ang. "Campanian")

Stratotyp dolnej granicy santonu nie jest jeszcze zatwierdzony. Granicę określa się na podstawie wymarcia liliowca "Marsupites testudinarius" (Schlotheim, 1820).

Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy francuskiej krainy Szampanii – "Campania".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãmpãn, AS: kãmpãn

Wiktionary


kampania

1. zaplanowane działanie wojenne odbywające się na określonym terytorium w jakimś czasie; etap wojny, wyprawa wojenna, np. kampania wrześniowa;
2. szereg zorganizowanych działań prowadzących do określonego celu, popierających sprawę, o którą się walczy, np. kampania promocyjna, propagandowa, reklamowa; czas trwania takich akcji;
3. w rolnictwie i przetwórstwie: okres nasilenia prac, związany ze zbiorem, skupem i przerobem określonych płodów rolnych; czas prac sezonowych;
4. potocznie: kampania wrześniowa - poprawkowa sesja egzaminacyjna we wrześniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;

 (1.2) przen. publ. szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kampania – region administracyjny w południowych Włoszech
  • kampania (wojsko)
    • kampania sześciodniowa (1814)
    • kampania na Missisipi (1862–1863)
    • kampania wrześniowa (1939)
    • kampania norweska (1940)
    • kampania francuska (1940)
    • kampania bałkańska (1941)
  • kampania reklamowa, kampania marketingowa
  • kampanie społeczne:
    • kampania ekologiczna – akcje ekologiczne
    • Kampania Przeciw Homofobii

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bez dobrego hasła, kampania będzie nieskuteczna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kampanijny

 rzecz. kampanier mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) akcja, przedsięwzięcie

Wiktionary


kampanier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna zajmujący się prowadzeniem kampanii, głównie kampanii społecznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praca na stanowisku kampaniera lub kampanierki wymaga myślenia strategicznego, oddania sprawom, o które walczymy, dużej elastyczności oraz szybkości działania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampania ż.

:: fż. kampanierka ż.

 przym. kampanijny

Wiktionary


kampanijny

związany z kampanią, zwłaszcza biorący udział w jakiejś okresowej akcji; sezonowy, niestały, okresowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kampanią, dotyczący kampanii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampanier mos., kampania ż.

Wiktionary


kampanila

dzwonnica w kształcie wysmukłej wieży, wolnostojąca obok kościoła, charakterystyczna dla architektury włoskiej; campanila


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. wysmukła wieża pełniąca funkcję dzwonnicy, stojąca obok kościoła;

Wiktionary

Kampanila, campanila (wł. "campanile") – dzwonnica kościelna charakterystyczna dla architektury włoskiej, wyodrębniona z bryły kościoła i budowana obok niej, inaczej niż w krajach Europy zachodniej i środkowej, w których dzwonnica zespolona była z kościołem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãmpãˈɲila, AS: kãmpãńila

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwonnica

Wiktionary


kampanka

mieszkanka Kampanii (regionu we Włoszech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kampanii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampania ż.

:: fm. Kampańczyk mos.

 przym. kampański

Wiktionary


kampanologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o tradycyjnych dzwonach wieżowych i kościelnych;

Wiktionary

Kampanologia (starołacińskie "campana" – „dzwonek” + greckie "λόγος" – „wiedza”) – nauka o dzwonach. Zajmuje się ich historią, przeznaczeniem, akustyką, rodzajami, sposobami wytwarzania i naprawy, zdobnictwem i inskrypcjami, wykorzystaniem dzwonów jako instrumentów muzycznych (przy czym nie chodzi tu o dzwony orkiestrowe czy dzwonki ręczne, tylko o tradycyjne dzwony kościelne i wieżowe).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzwony są źródłem badań nie tylko nauk technicznych, ale także bardzo szeroko rozumianej kampanologii historycznej, która obejmuje historię sztuki, epigrafikę, lingwistykę, ikonologię, heraldykę itd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampanolog m., kampanula ż.

 przym. kampanologiczny

Wiktionary


kampanula

1. roślina z rodziny dzwonkowatych o dużych, różnobarwnych kwiatach w kształcie kielicha, występująca w około 200 gatunkach w strefie śródziemnomorskiej i umiarkowanej;
2. motyw dekoracyjny złożony z kwiatów w kształcie dzwonka, zwróconych w dół, charakterystyczny dla sztuki późnobarokowej, szczególnie dla stylu regencji


SJP.pl

Kampanula – motyw dekoracyjny złożony z kwiatów w kształcie dzwonka, zwróconych w dół. Najczęściej w formie zwisu złożonego z kwiatów o stopniowo zmniejszających się kielichach, przybiera też postać girlandy. Ornament występował we włoskim renesansie, bardzo popularny w barokowym i późnobarokowym wzornictwie francuskim. Charakterystyczny też dla okresu regencji, czasami w uproszczonej postaci w zdobnictwie neoklasycyzmu i empire. Stosowany w budownictwie, rzeźbie i snycerstwie.

Wikipedia


kampańczyk

mieszkaniec Kampanii (regionu we Włoszech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kampanii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Raczej wątpić należy w to, aby w tak krótkim czasie Kampańczycy, Grecy, czy Etruskowie mogli wystawić flotę złożoną z penter — okrętów, które nie były im znane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampania ż.

:: fż. Kampanka ż.

 przym. kampański

Wiktionary


kampański

przymiotnik od: Kampania (region we Włoszech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kampanią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampańczyk mos., Kampania ż., Kampanka ż.

Wiktionary


kamper

samochód turystyczny z miejscem do mycia się, spania oraz sporządzania i przechowywania jedzenia; camper


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. samochód kempingowy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. slang. w grach komputerowych osoba trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy

Wiktionary

Kamper ( RV lub camper) lub samochód kempingowy – typ samochodu, który został zbudowany lub wyposażony do pełnienia funkcji autonomicznego pojazdu turystycznego. Zapewnia podróżującym nim pasażerom miejsca m.in. do spania i wypoczynku, a ponadto specjalna zabudowa zapewnia miejsce i sprzęt do przechowywania żywności i sporządzania posiłków oraz wydzieloną część sanitarną z ubikacją, umywalką i najczęściej prysznicem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybieramy się na tygodniową wycieczkę naszym kamperem.

 (2.1) Ten kamper znowu mnie zabił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpɛr, AS: kãmper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampienie n., kampowanie n., kemping m.

 czas. kampić ndk., kampować ndk.

 przym. kempingowy, kamperowy

Wiktionary


kamperek

zdrobnienie od: kamper (auto)


SJP.pl


kampering

spędzanie czasu wolnego na podróżowaniu camperem; campering


SJP.pl


kamperowicz

osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu kamperem; camperowicz, camperowiec, kamperowiec


SJP.pl


kamperowiec

osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu kamperem; kamperowicz, camperowicz, camperowiec


SJP.pl


kamperowy

→ kamper; camperowy


SJP.pl


kampesz

1. drzewo;
2. barwnik naturalny


SJP.pl


kampeszowy

przymiotnik od: kampesz


SJP.pl


kampeszyn

cierniste drzewo z rodziny brezylkowatych; hematoksylon; drzewo kampeszowe


SJP.pl


kampidanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. mieszkanka regionu Campidano na Sardynii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Kampidanin

 przym. kampidański

Wiktionary


kampienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kampić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kampić

 rzecz. kamper mos./mrz.

Wiktionary


kampimetria

metoda badania pola widzenia uzupełniająca badanie perymetryczne


SJP.pl


kamping

rzadko: kemping, camping;
1. ogrodzony teren wyposażony w umywalnie, elektryczność itp., przystosowany do obozowania w namiotach lub domkach (przyczepach, samochodach) kempingowych;
2. czasowe przebywanie na takim terenie


SJP.pl


kampinos

wieś gminna w województwie mazowieckim, w otulinie Kampinoskiego Parku Narodowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś i gmina w centralnej Polsce;

Wiktionary

Kampinos – wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim. Ma status sołectwa. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Kampinos.

Najbliższe miasta: Błonie (15 km), Sochaczew (18 km), Brwinów (26 km), Ożarów Mazowiecki (27 km), Grodzisk Mazowiecki (27 km), Wyszogród (28 km), Milanówek (29 km), Żyrardów (29 km).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dworze w Kampinosie mieścił się dom wycieczkowy PTTK.

 (1.1) Z Kampinosu wyruszali na łowy Jan III Sobieski i Stanisław August.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kampinoski, podkampinoski

Wiktionary


kampinoski

przymiotnik od: Kampinos (wieś)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kampinosu, związany z Kampinosem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lipiec spędzimy z Honoratą w Puszczy Kampinoskiej.

 (1.1) Na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego występują zwykle kwaśne i mało żyzne gleby wytworzone z piasków eolicznych: gleby rdzawe i bielicowe oraz gleby gruntowoglejowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampinos m.

Wiktionary


kampinowski

nazwisko


SJP.pl


kampić

środowiskowo w grach komputerowych: czaić się na przeciwnika w jednym miejscu; kampować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) grykomp. trzymać się stale jednego miejsca i strzelać do innych graczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten cwaniak kolejny raz kampi pod tym murem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpʲit͡ɕ, AS: kãmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampienie n., kamper mzw./mos., camper mos.

Wiktionary


kampiński

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Campigny

Wiktionary


kampować

środowiskowo w grach komputerowych: czaić się na przeciwnika w jednym miejscu; kampić


SJP.pl


kampowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kampowe; cecha tych, którzy są kampowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamp m.

 przym. kampowy

 przysł. kampowie

Wiktionary


kampowy

→ kamp


SJP.pl

Patrz:

kamp

kamptozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z grupy iguanodonów; brachyrofus, kumnoria


SJP.pl

Kamptozaur ("Camptosaurus") – roślinożerny dinozaur ptasiomiedniczny z grupy iguanodonów, z rodziny kamptozaurów (Camptosauridae); jego nazwa znaczy giętki jaszczur od zgiętych w kształcie łuka kości udowych. Ornitopod nieco podobny wyglądem do iguanodona.

Wikipedia


kampucza

nazwa Kambodży w latach 1976-89


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. polit. geogr. nazwa Kambodży w latach 1976–1989;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Demokratyczna Kampucza – państwo kambodżańskie w latach 1975–1979
  • Ludowa Republika Kampuczy – państwo kambodżańskie w latach 1979-1989
  • Kampucza – dokumentalny film z 1981 roku w reżyserii Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego
  • Kambodża

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kampuczanin mos., Kampuczanka ż.

 przym. kampuczański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kambodża

Wiktionary


kampuczanin

obywatel Kampuczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kampuczy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kampuczański

 rzecz. Kampucza ż.

Wiktionary


kampuczanka

obywatelka Kampuczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kampuczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kampucza ż.

Wiktionary


kampuczański

→ Kampucza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. dotyczący Kampuczy (współcz. Kambodża)

Wiktionary

Patrz:

Kampucza

Powiązane:

 rzecz. Kampucza ż., Kampuczanin m.

Wiktionary


kampus

wyznaczony teren wraz z budynkami należący do anglosaskiej szkoły wyższej; campus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kompleks budynków i terenów uniwersyteckich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod miastem ma powstać nowy kampus uniwersytetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpus, AS: kãmpus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kampusowy

Wiktionary


kampusowy

→ kampus; campusowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kampusem, charakterystyczny dla kampusu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żadnego siedzenia w kampusowej kawiarni z innymi studentami z Europy i narzekania na amerykański konsumpcjonizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kampus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) campusowy

Wiktionary


kampust

rzeczownik

 (1.1) stpol. zsiadłe mleko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpust, AS: kãmpust

Wiktionary


kamracki

odnoszący się do kamrata, należący do kamrata


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kamrata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Nowym Sączu egzotyczni goście nawiązywali przyjaźnie z polskimi rówieśnikami. Do owych kontaktów organizatorzy stworzyli dobry klimat, bowiem występy festiwalowe miały charakter kamracki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamrat mos., kamratka ż.

Wiktionary


kamractwo

rzeczownik

 (1.1) przyjacielstwo

Wiktionary


kamrat

potocznie: kompan, towarzysz, kolega, przyjaciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) towarzysz, kompan

 (1.2) pot. współpracownik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wziął wiatr brata za kamrata, / Teraz z nim po polu lata, / Gonią obaj chmury, ptaki, / Mkną, wplątują się w wiatraki, (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmrat, AS: kãmrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kamratka ż.

 przym. kamracki

Wiktionary


kamratka

→ kamrat; kompanka, towarzyszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kompanka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamracki

 rzecz. camerata ż., kamrat mos., Camerata ż.

Wiktionary


kamrowski

nazwisko


SJP.pl


kamski

przymiotnik od: Kama (rzeka w Federacji Rosyjskiej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kamą, dotyczący Kamy (rzeki w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kama ż.

Wiktionary


kamuflaż

1. zamaskowanie, przesłonięcie czegoś dla niepoznaki;
2. maskowanie się żołnierza lub okrywanie czymś maskującym środka bojowego, np. działa, czołgu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zool. czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;

 (1.2) wojsk. czynność wykonywana przez żołnierzy w celu ukrycia się przed wrogiem

 (1.3) wojsk. ubiór i sprzęt przeznaczony do kamuflażu (1.2)

Wiktionary

Kamuflaż – czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami lub potencjalnymi ofiarami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãˈmuflaʃ, AS: kãmuflaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamuflowanie n., zakamuflowanie n.

 czas. kamuflować, zakamuflować

 przym. kamuflażowy

Wiktionary


kamuflażowy

przymiotnik od: kamuflaż


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kamuflażu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamuflaż m.

 czas. kamuflować

Wiktionary


kamuflet

1. rodzaj miny podziemnej
2. wybuch pod ziemią pocisku artyleryjskiego bez utworzenia leja


SJP.pl


kamuflowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kamuflować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kamuflować ndk.

 rzecz. kamuflaż m.

Wiktionary


kamuflować

skrywać, ukrywać, chować się


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) ukrywać coś pod kamuflażem, upodabniając do otoczenia

 (1.2) przen. zręcznie taić coś, stwarzając pozory

 (1.3) żart. ukrywać coś

czasownik zwrotny niedokonany

 (2.1) ukrywać pod kamuflażem samego siebie

 (2.2) przen. taić swoje prawdziwe intencje, zamiary

 (2.3) żart. ukrywać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Długie i gęste futro irbisa śnieżnego doskonale go kamufluje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãmufˈlɔvat͡ɕ, AS: kãmuflovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamuflaż m., kamuflowanie n., zakamuflowanie n.

 czas. zakamuflować

 przym. kamuflażowy, zakamuflowany

Wiktionary


kamuflująco

w sposób czyniący coś lub kogoś niewidocznym; maskująco


SJP.pl


kamulec

potocznie: wielki kamień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. pogard. kamień, skała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wracałem do domu, potknąłem się o kamulec i prawie się przewróciłem.

Wiktionary


kamuszek

zdrobnienie od: kamień


SJP.pl


kamusznik

ptak wędrowny z rzędu siewkowych, o długości ciała około 22 cm, krótkich nogach barwy pomarańczowej i dziobie lekko zadartym w górę, zamieszkujący wybrzeża morskie północnej Europy i Azji (w Polsce spotykany na przelotach); kamusznik zwrotek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Arenaria interpres|ref=tak., średniej wielkości ptak z rzędu siewkowców;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kamusznik – gatunek ptaka
  • kamusznik – rodzaj porostów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãˈmuʃʲɲik, AS: kãmušʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamusznikowy

Wiktionary


kamusznikowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kamusznika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamusznik m.

Wiktionary


kamwid

niewielka, przenośna kamera telewizyjna z wbudowanym magnetowidem; kamkorder


SJP.pl


kamycki

przymiotnik od: Kamyk (nazwa kilku wsi w Polsce)


SJP.pl


kamyczek

zdrobnienie od: kamyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zdrobn. od: kamyk, mały kamień

 (1.2) gw-pl|Kraków. borówka brusznica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłem trochę kamyczków do akwarium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈmɨt͡ʃɛk, AS: kãmyček

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. kamyk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamuszek

Wiktionary


kamyczkowy

przymiotnik od: kamyczek


SJP.pl


kamyk

1. mały kamień;
2. kamień szlachetny albo jego imitacja służące jako ozdoba;
3. kamień w kształcie krążka służący jako figura w grach towarzyskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kamień

 (1.2) mały kamień

 (1.3) kamień szlachetny, ozdobny, zwłaszcza w biżuterii

 (1.4) pion w niektórych grach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamyk – część Olkusza
  • Kamyk – przysiółek wsi Brzoskwinia w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów
  • Kamyk – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
  • Kamyk – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Kamyk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Pionki
  • Kamyk – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Kłobuck
  • Kamyk – gromada
  • Kamyk – dawna gmina
  • Kamyk (711 m) – szczyt w południowej części Gór Bystrzyckich
  • Kamyk (287 m) – wzgórze w Częstochowie
  • Kamyk (417 m) – wzniesienie na Wyżynie Olkuskiej
  • Aleksander Kamiński ps. Kamyk – polski harcmistrz, żołnierz AK i Szarych Szeregów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Już starożytni Grecy puszczali kaczki używając do tego kamyków lub muszelek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmɨk, AS: kãmyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień m., kamienistość ż., kamieniarz m., kamieniarstwo n.

:: zdrobn. kamyczek m., kamuszek m.

 czas. kamienować, ukamienować

 przym. kamienisty, kamieniarski, kamienny

 przysł. kamieniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamyczek, kamuszek

Wiktionary


kamykowski

nazwisko


SJP.pl


kamykowy

→ kamyk


SJP.pl

Patrz:

kamyk

kamysz

nazwisko


SJP.pl


kamyszek

nazwisko


SJP.pl


kan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydrol. rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kan – limburska nazwa miejscowości Kanne
  • Kan – rzeka, prawy dopływ Jeniseju
  • Aleksandr Kan – rosyjski duchowny katolicki pochodzenia niemieckiego
  • Naoto Kan – japoński polityk
  • Raybon Kan – komik nowozelandzki chińskiego pochodzenia
  • CAN
  • Festiwal Kina Amatorskiego i Niezależnego KAN
  • Kaan
  • KAN-1 – kierowany przeciwlotniczy pocisk rakietowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kańsk mrz.

 przym. kański

Wiktionary


kan.

skrót od:
1. kanonik;
2. kanon;
3. kanalizacyjny; kanaliz.


SJP.pl

skrót, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) = rel. kanonik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pogrzeb ks. kan. odbył się w piątek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonik mos.

Wiktionary


kana

1. łączna nazwa dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego
2. regionalnie: bańka na mleko; kanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) pot. geogr. (także. bibl.) Kana Galilejska;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kana – miejscowość w południowym Libanie
  • Kana – pismo sylabiczne używane do zapisu języka japońskiego
  • Kana – teatr alternatywny w Szczecinie
  • Kana – japońskie imię żeńskie
  • Kana – francuski zespół muzyczny
  • Kana – japońska wrestlerka
  • Kana – jezioro w Demokratycznej Republice Konga
  • kana – naczynie do przechowywania i przewozu mleka
  • Kana Galilejska
  • osoby o tym imieniu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sto procent nie wiemy, w której z Kan Jezus faktycznie dokonał znaku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kana Galilejska

Wiktionary


kanaan

starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego;

 (1.2) bibl. liter. ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu;

 (1.3) przen. miejsce szczęśliwe, możliwe do osiągnięcia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) bibl. imię biblijne

Wiktionary

Kanaan, Chanaan ( ‏כְּנַעַן‎ "Kənáʻan" lub כְּנָעַן "Kənāʻan", Χαναάν "Chanaan", ‏کنعان‎ "Kanʻān") – kraj niski, nizinny, lub − na podstawie tekstów z Nuzi − "Mat Kinahhi" (kraj purpurowej wełny), starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego (teren późniejszej Palestyny, Syrii aż do Eufratu i Fenicji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na terenie Kanaanu składano ofiary z jagniąt i koźląt.

 (1.2) Potomkowie Abrahama zamieszkiwali ziemię Kanaan.

 (2.1) Biblia wymienia imiona dwóch synów Kanaana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kananejski mrz., Kananejczyk mos., Kananejka ż.

 przym. kanaański, kananejski, chananejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Ziemia Obiecana

Wiktionary


kanaanejski

→ Kanaan; kananejski, kanaański


SJP.pl


kanaani

niemiecka rasa kotów krótkowłosych


SJP.pl


kanaański

→ Kanaan; kanaanejski, kananejski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Kanaanem (krainą w Lewancie)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chananejski, kananejski

 rzecz. kananejski mrz., Kanaan mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kananejski, chananejski

Wiktionary


kanabinol

substancja uzależniająca, znajdująca się w przetworach konopi indyjskich, np. w marihuanie i haszyszu; kannabinol


SJP.pl


kanabis

jednoroczna roślina zielna z rodziny konopiowatych; cannabis, konopie


SJP.pl


kanabrodzki

nazwisko


SJP.pl


kanacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kanakami, dotyczący Kanaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język kanacki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanak mos.

Wiktionary


kanad.

skrót

 (1.1) = kanadyjski

Wiktionary


kanada

żartobliwie o bogactwie i dostatku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. pot. żart. obfitość czego; korzystna sytuacja

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawno, choć też nie tak całkiem dawno, wieszczyłem w tym miejscu, iż skończy się kanada dla terapeutów, iż zorientowawszy się wreszcie, jak wszechstronnie jest robiony w konia, lud ruszy na gabinety, w proch je zetrze i sam ze swym, przeważnie nieudanym, życiem radzić sobie pocznie.

 (1.1) Panie premierze, czy za czasów prawicy w edukacji była kanada? Ja sobie tego nie przypominam, a jestem posłem już 10 lat i 10 lat się przyglądam waszym rządom.

 (1.1) Do tego był aż godzinny spacer, lepsze jedzenie, prawo do leżenia na łóżku cały dzień, słowem - kanada.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanadyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raj, obfitość, dostatek, bogactwo, dobrobyt

Wiktionary


kanadyjczyk

obywatel Kanady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Kanady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas meczu hokejowego, znowu na lodzie dominowali Kanadyjczycy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈdɨjt͡ʃɨk, AS: kãnadyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanada ż., kanadyjka ż., kanadyjkarstwo n., kanadyjkarz m.

:: fż. Kanadyjka ż.

 przym. kanadyjski, kanadyjkarski

Wiktionary


kanadyjka

1. krótka kurtka, przeważnie skórzana, zmarszczona w pasie i wszyta w pasek;
2. łódź sportowa stworzona na wzór łodzi indiańskiej; canoe; kanoe; kanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;

 (1.2) składane łóżko z drewnianym stelażem i nawleczonym na niego materiałem;

 (1.3) odzież. krótka kurtka, zmarszczona w pasie, z paskiem, najczęściej skórzana

 (1.4) sport. rodzaj łyżwy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • obywatelka Kanady
  • kanadyjka – rodzaj łodzi
  • kanadyjka – rodzaj łóżka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bogdan nie powinien pływać kanadyjką, bo zawsze wywraca łódź.

 (1.2) Na biwaku spaliśmy w wojskowych namiotach na kanadyjkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈdɨjka, AS: kãnadyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadyjkarz m., kanadyjkarka ż., kanadyjkarstwo n., Kanada ż., Kanadyjczyk mos., Kanadyjka ż., kanadystyka ż., kanadysta m., kanadystka ż., kanadyjskość ż., kanadyzacja n.

 czas. kanadyzować ndk.

 przym. kanadyjkowy, kanadyjkarski, kanadyjski, kanadystyczny, prokanadyjski, antykanadyjski

 przysł. kanadyjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) canoe, kanu

Wiktionary


kanadyjkarka

zawodniczka biorąca udział w wyścigach kanadyjek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka uprawiająca kanadyjkarstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda była kanadyjkarką, brała udział w ogólnopolskich zawodach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnadɨjˈkarka, AS: kãnadyi ̯karka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadyjka ż., kanadyjkarstwo n.

:: fm. kanadyjkarz

 przym. kanadyjkarski

Wiktionary


kanadyjkarstwo

pływanie kanadyjkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. dział sportów wodnych, który obejmuje wyścigi kanadyjek (łodzi poruszanych pagajami)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robert uprawia różne sporty wodne, w tym kanadyjkarstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnadɨjˈkarstfɔ, AS: kãnadyi ̯karstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadystyka ż., kanadyjka ż., kanadyjkarz m., kanadyjkarka ż., Kanada ż., Kanadyjczyk mos., Kanadyjka ż.

 przym. kanadyjkarski, kanadyjski

Wiktionary


kanadyjkarz

sportowiec startujący w wyścigach kanadyjek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik uprawiający kanadyjkarstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rafał był kanadyjkarzem, zdobył brązowy medal w ogólnopolskich zawodach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈdɨjkaʃ, AS: kãnadyi ̯kaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadyjka ż., kanadyjkarstwo n.

:: fż. kanadyjkarka ż.

 przym. kanadyjkarski, kanadyjski

Wiktionary


kanadyjkowy

→ kanadyjka


SJP.pl

Patrz:

kanadyjka

kanadyjski

związany z Kanadą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kanadą, dotyczący Kanady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swojej kwaterze dyrektor włożył bluzę z oznakami sierżanta kanadyjskich komandosów i czerwony beret.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈdɨjsʲci, AS: kãnadyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanadystyka ż., kanada ż., Kanada ż., Kanadyjczyk m., Kanadyjka ż., kanadyjka ż., kanadyjkarstwo n., kanadyjkarz m., kanadyjskość ż.

 przym. kanadyjkarski

Wiktionary


kanadyjskość

→ kanadyjski


SJP.pl

Patrz:

kanadyjski

kanadystyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. interdyscyplinarna dziedzina nauki badająca m.in. historię, kulturę, literaturę i sztukę Kanady

 (1.2) eduk. kierunek studiów na uczelni wyższej, którego przedmiotem jest kultura, literatura i sztuka Kanady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanada ż., Kanadyjczyk m., Kanadyjka ż., kanadyjka ż., kanadysta m., kanadystka ż., kanadyjskość ż., kanadyjkarstwo n., kanadyjkarz m., kanadyjkarka ż., kanadyzacja ż.

 czas. kanadyzować ndk.

 przym. kanadyjski, prokanadyjski, antykanadyjski, kanadystyczny, kanadyjkarski, kanadyjkowy

 przysł. kanadyjsko

Wiktionary


kanafarz

dawniej: człowiek opiekujący się piwnicą, piwniczy


SJP.pl


kanafas

tkanina introligatorska


SJP.pl

Kanafas (etym. prawdop. fr. "canevas") – termin określające dwa rodzaje tkaniny:

Wikipedia


kanak

naszyjnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. naszyjnik

 (1.2) stpol. fakt. ozdoba z pereł na włosy

 (1.3) stpol. coś kosztownego

 (1.4) reg. ulubieniec, pieszczoszek, beniaminek, szczególnie o ostatnim dziecku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kanak – rodzaj naszyjnika
  • Kanak – tubylczy mieszkaniec Nowej Kaledonii
  • Kanak Attack – film fabularny z 2000 roku.
  • mjr SG Viliam Kanák – żołnierz słowackiej armii polowej
  • David Kaňák – uczestnik reality show VyVolení

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãnak, AS: kãnak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanaka mos.

Wiktionary


kanaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. pracownik niewolniczy w dawnych koloniach brytyjskich i na statkach, pochodzący z wysp Pacyfiku

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) D. lp. od: kanak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanak m.

Wiktionary


kanakowie

rdzenni mieszkańcy Nowej Kaledonii


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kanalarstwo

czyszczenie i konserwacja kanałów ściekowych


SJP.pl


kanalarz

potocznie: pracownik zatrudniony przy czyszczeniu i konserwacji kanałów ściekowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) robotnik zajmujący się konserwacją kanałów ściekowych

 (1.2) bezdomny żyjący w kanale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Serial opowiada o sercowych perypetiach kanalarza z warszawskiej Woli, […] tytułowego bohatera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanał m.

 przym. kanałowy, kanalizacyjny

Wiktionary


kanalia

obelżywe określenie człowieka podłego; nikczemnik, łajdak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (1.1) pejor. osoba podła, niegodziwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) przest. pogard. zbiorowisko ludzi nic nie wartych

Wiktionary

Kanalia – polski dramat psychologiczny z 1990 roku w reżyserii Tomasza Wiszniewskiego, będący jego pełnometrażowym debiutem reżyserskim. Fabuła opowiada o rewolucjonistach 1905 roku i jest to historia oparta na autentycznych wydarzeniach. Zdjęcia kręcono w Łodzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powyrzucam te wszystkie kanalie, bydło wstrętne i niegodziwe!

 (2.1) — Jakże się zabawiasz? (…) — Jakby na teatrum! Cała Rzeczpospolita tańczy przede mną.  — Raczej cała polska kanalia z dostojnym opiekunem na czele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnalʲja, AS: kãnalʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drań, łajdak, łachudra, łotr, nikczemnik, nędznik, podlec

 (2.1) motłoch, hołota, pospólstwo

Wiktionary


kanalik

mały kanał


SJP.pl


kanalikowy

przymiotnik od: kanalik


SJP.pl


kanaliz.

skrót od:
1. kanalizacja;
2. kanalizacyjny; kan.


SJP.pl


kanaliza

środowiskowo: kanalizacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kanalizacja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Mieszkanie było całkowicie zdemolowane. Wszystko, oprócz kanalizy, robiliśmy we własnym zakresie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈlʲiza, AS: kãnalʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanalizacja ż., skanalizowanie n.

Wiktionary


kanalizacja

1. system urządzeń sanitarnych do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych;
2. zespół urządzeń do oczyszczania ścieków;
3. w technice:
a) system kanałów burzowych;
b) kopanie takich kanałów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) system urządzeń sanitarnych służących do odprowadzania ścieków

 (1.2) zespół urządzeń do oczyszczania ścieków

Wiktionary

Kanalizacja, system kanalizacyjny – infrastruktura, która jest zbiorem wszystkich elementów służących do zbierania, transportu i unieszkodliwiania ścieków bytowo-gospodarczych oraz wód deszczowych za pomocą kanałów ściekowych. System kanalizacyjny składa się z następujących elementów:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kanalizacja odprowadza wodę poza budynek.

 (1.2) Ścieki są odprowadzane i oczyszczane w kanalizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnalʲiˈzat͡sʲja, AS: kãnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanał m., kanaliza ż., skanalizowanie n.

 czas. kanalizować ndk., skanalizować dk.

 przym. kanalizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kanał, kanaliza

Wiktionary


kanalizacyjny

→ kanalizacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kanalizacją, dotyczący kanalizacji

Wiktionary

Patrz:

kanalizacja

Przykłady

 (1.1) Na przełomie listopada i grudnia gmina Poronin ogłosi przetarg na wykonanie głównego ciągu kanalizacyjnego na Stasikówce i w Suchem.

 (1.1) Ponownie została poruszona sprawa przyłączenia gospodarstw do sieci kanalizacyjnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnalʲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: kãnalʹizacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanalizacja ż., kanał m., kanalik m., kanalarz m., kanalizowanie n., skanalizowanie n.

 czas. kanalizować ndk., skanalizować dk.

 przym. kanałowy

 przysł. kanalizacyjnie, kanałowo

Wiktionary


kanalizator

osoba pracująca przy urządzeniach kanalizacyjnych


SJP.pl


kanalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kanalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kanalizować ndk.

 przym. kanalizacyjny

Wiktionary


kanalizować

1. zakładać kanalizację, instalację ściekową;
2. kierować czyjąś aktywność na określony tor


SJP.pl


kanamycyna

antybiotyk z grupy aminoglikozydów stosowany w ciężkich zakażeniach spowodowanych przez bakterie Gram-ujemne


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kananejczyk

mieszkaniec Kanaan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. mieszkaniec Kanaanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanaan mrz.

:: fż. Kananejka ż.

 przym. kananejski, kanaański, chananejski

Wiktionary


kananejka

mieszkanka Kanaan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. mieszkanka Kanaanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanaan mrz.

:: fm. Kananejczyk mos.

 przym. kananejski, kanaański, chananejski

Wiktionary


kananejski

→ Kanaan; kanaanejski, kanaański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: Kanaan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język należący do grupy językowej w obrębie języków semickich, obejmującej języki używane w Kanaanie i Kartaginie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnãˈnɛjsʲci, AS: kãnãnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanaan m., Kananejczyk mos., Kananejka ż.

 przym. kanaański, chananejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanaański, chananejski

Wiktionary


kananga

rzadko: rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych; jagodlin


SJP.pl

Kananga (do 1966 roku Luluabourg) – miasto w Demokratycznej Republice Kongo, stolica prowincji Lulua, leżące nad rzeką Lulua.

Liczba mieszkańców – 1,1 miliona (2012).

Wikipedia


kanapa

mebel do siedzenia z oparciem i poręczami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia dla kilku osób

Wiktionary

Kanapa (z (łac.) "canopeum", (gr.) "kōnōpeōn" – łoże z moskitierą) – mebel o konstrukcji szkieletowej, rodzaj fotela poszerzonego, mieszczącego od trzech do czterech osób, wyściełanego, z oparciem i poręczami. Jej pierwowzorem była "cassapanca" (wł. "skrzynia"). Kanapa weszła w użycie w XVII wieku, w XVIII w. powstały jej liczne formy, zależnie od rozwiązania oparcia i poręczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bolesław ujął ją w objęcia, uniósł jak dziecko i złożył na stojącej w cieniu kanapie.

 (1.1) Wchodzi na kanapę, ma brudną od błota łapę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnapa, AS: kãnapa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanapowy

 rzecz. kanapowiec m., kanapeczka ż.

Wiktionary


kanapa-tapczan

mebel pełniący rolę kanapy i tapczana; kanapotapczan


SJP.pl


kanaparz

dawniej: człowiek opiekujący się piwnicą, piwniczy; kanafarz


SJP.pl


kanapeczka

zdrobnienie od: kanapka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kanapka

 (1.2) mała kanapka, na jeden kęs

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈpɛt͡ʃka, AS: kãnapečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanapa ż., kanapka ż., kanapowiec m.

 przym. kanapowy, kanapkowy

Wiktionary


kanapka

1. prosty w przygotowaniu posiłek składający się z kromki chleba i dodatku (np. wędliny, sera, warzyw);
2. zdrobnienie od: kanapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. kulin. pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim;

 (1.2) spoż. kulin. hand. kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami

 (1.3) zdrobn. od kanapa

Wiktionary

Kanapka – rodzaj dania (kalka językowa z języka francuskiego od słowa "canapé": "bułka przekrojona, z wędliną ułożoną jak poduszki na kanapie"), prosta potrawa przyrządzana na bazie cienkich kromek białego lub razowego chleba, ewentualnie rozkrojonej bułki. Kanapki smaruje się masłem, okłada wędlinami, pieczenią wieprzową, kiełbasą, szynką lub serem, spożywa również z jajkiem na twardo, plasterkiem ogórka lub rybą, z dodatkiem warzyw do wyboru oraz sosów itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcesz kanapkę z serem czy szynką?

 (1.3) Po obiedzie miło jest poleżeć na kanapce przed telewizorkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnapka, AS: kãnapka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanapowiec mos./mzw., kanapkarnia ż.

:: zdrobn. kanapeczka ż.

 przym. kanapowy, kanapkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tartinka (pojedyncza); gw-pl|Poznań. sznytka; daw. butersznyt

 (1.2) sandwicz (składany); gw. Górny Śląsk klapsznita, gw-pl|Poznań. klapsztula

Wiktionary


kanapkarnia

bar z kanapkami


SJP.pl


kanapkomat

automat do sprzedaży kanapek


SJP.pl


kanapkowy

→ kanapka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kanapką, dotyczący kanapki

Wiktionary

Patrz:

kanapka

Powiązane:

 rzecz. kanapeczka ż., kanapka ż.

Wiktionary


kanapotapczan

mebel pełniący rolę kanapy i tapczana; kanapa-tapczan


SJP.pl


kanapowiec

1. żartobliwie o osobie, która uwielbia wylegiwać się i drzemać na kanapie
2. lekceważące określenie członka partii lub organizacji małej, pozbawionej znaczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. domowy pies lub kot, który lubi długo wylegiwać się, np. na kanapie lub na łóżku

 (1.2) pot. o małym, pokojowym, spokojnym psie (najczęściej z grupy psów do towarzystwa i ozdobnych), który nie wymaga dużo ruchu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. człowiek, który lubi długo wylegiwać się, np. na kanapie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Znam wiele labradorów i ich właścicieli i każdy z nich to pospolity kanapowiec.

 (1.2) W ciasnym mieszkaniu nie można trzymać psa, który wymaga dużo ruchu. Lepszy jest tym w przypadku jakiś kanapowiec.

 (2.1) Podobno połowa Polaków to kanapowcy, którzy nad uprawianie sportu przedkładają wylegiwanie się przed telewizorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈpɔvʲjɛt͡s, AS: kãnapovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanapa ż., kanapka ż., kanapeczka ż.

 przym. kanapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pies kanapowy, pies pokojowy

 (2.1) wygodnicki, piecuch, sybaryta

Wiktionary


kanapowy

→ kanapa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kanapy, związany z kanapą

 (1.2) polit. żart. o małej liczebnie partii, nie posiadającej poparcia społecznego, nie odgrywającej istotnej roli w życiu politycznym (rzekomo mieszczącej się na jednej kanapie)

Wiktionary

Patrz:

kanapa

Przykłady

 (1.1) Nie bądź kanapowym leniem i rusz się!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnaˈpɔvɨ, AS: kãnapovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanapa ż., kanapowiec m., kanapka ż., kanapeczka ż.

Wiktionary


kanar

kanarek; potocznie, ironicznie:
1. kontroler biletów w środkach komunikacji miejskiej;
2. żołnierz żandarmerii wojskowej, dawniej Wojskowej Służby Wewnętrznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. daw. wojskowy policjant z charakterystycznym żółtym otokiem na czapce

 (1.2) pot. kontroler biletów w komunikacji publicznej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zgrub. od kanarek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) bot. roślina z rodziny traw uprawiana głównie dla nasion używanych jako pokarm dla ptaków, zwłaszcza dla kanarków; trawa kanarkowa; mozga kanaryjska

 (3.2) ziarno kanaru (3.1)

 (3.3) daw. słodkie wino (także cukier) sprowadzane z Wysp Kanaryjskich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inaczej mozga kanaryjska – roślina
  • potocznie kontroler biletów
  • Kanar – rzeka, dopływ Stoły

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Marian próbował wcisnąć kanarowi stary bilet, ale ten nie dał się nabrać.

 (3.3) Zdecydowanie najpopularniejsze były wina węgierskie, zwane węgrzynami, z tokajem na czele, dalej wina hiszpańskie, a wśród nich rodzaj malagi zwany w Rzeczypospolitej petercymentem, kanar pochodzący z Wysp Kanaryjskich i alikant z okolic Alikante.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãnar, AS: kãnar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanarek m., kanarzyca ż., Kanary nmos.

 przym. kararowy, kanarkowy, kanaryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kontroler m.; gw. Górny Śląsk kobuch

 (3.1) mozga kanaryjska, trawa kanarkowa

Wiktionary


kanara

język z grupy tamil-kurukh, używany w południowych stanach Indii; język kanaryjski, kanada


SJP.pl


kanarczy

→ kanarek; kanarkowy


SJP.pl


kanareczek

zdrobnienie od: kanarek


SJP.pl


kanarecznik

żywicodajne drzewo z rodziny osoczynowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Canarium|L.|ref=Canarium (Burseraceae)., gatunek drzew z rodziny osoczynowatych, pochodzących ze strefy międzyzwrotnikowej Azji i Afryki;

 (1.2) dendr. drzewo z gatunku kanareczników (1.1)

Wiktionary

Kanarecznik, drzewo kanarkowe, komiężnik ("Canarium" L.) – rodzaj zawsze zielonych drzew z rodziny osoczynowatych ("Burseraceae"). Liczy ok. 120 gatunków. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej Azji, Afryki, Australii i Oceanii, największe zróżnicowanie osiągając w Afryce.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) drzewo kanarkowe, komiężnik

 (1.2) drzewo kanarkowe, komiężnik

Wiktionary


kanarecznikowy

przymiotnik od: kanarecznik


SJP.pl


kanarek

1. ptak z rodziny łuszczaków, podgatunek kulczyka, żyjący na Wyspach Kanaryjskich, Maderze i Azorach, hodowany w Europie w klatkach dla pięknego śpiewu i ozdoby;
2. kanar; potocznie, ironicznie:
a) kontroler biletów w środkach komunikacji miejskiej;
b) żołnierz żandarmerii wojskowej, dawniej Wojskowej Służby Wewnętrznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. przen. kontroler biletów w publicznych środkach komunikacji

 (2.2) pot. przen. łobuz, ziółko

 (2.3) daw. przen. gw-pl|Warszawa. żandarm

Wiktionary

Kanarek ("Serinus canaria") – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Występuje w lasach Azorów, zachodnich Wysp Kanaryjskich i Madery. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istotnie były to kanarki: jeden żółty jak ciasto z szafranem, drugi nieco bledszy, ale za to z czubkiem na głowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnarɛk, AS: kãnarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary nmos.

:: zgrub. kanar m.

:: fż. kanarzyca ż.

 przym. kanarkowy, kanaryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kanar

Wiktionary


kanarkowożółty

żółty o kanarkowym odcieniu


SJP.pl


kanarkowy

1. dotyczący kanarka
2. odcień koloru żółtego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kanarka

przymiotnik jakościowy

 (2.1) koloru jasnożółtego, koloru upierzenia kanarków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanar mzw./mos./mrz., kanarek m., kanarzyca ż.

Wiktionary


kanarnia

przestarzałe:
1. klatka dla kanarków;
2. pomieszczenie, gdzie trzymane są kanarki


SJP.pl


kanarowy

przymiotnik od: kanar


SJP.pl


kanarski

nazwisko


SJP.pl


kanary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. Wyspy Kanaryjskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanarek mzw./mos., Kanaryjczyk mos., Kanaryjka ż.

 przym. kanaryjski

Wiktionary


kanaryjczyk

mieszkaniec Wysp Kanaryjskich (wysp na Oceanie Atlantyckim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wysp Kanaryjskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary nmos.

:: fż. Kanaryjka ż.

 przym. kanaryjski

Wiktionary


kanaryjka

mieszkanka Wysp Kanaryjskich (wysp na Oceanie Atlantyckim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wysp Kanaryjskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary nmos.

:: fm. Kanaryjczyk mos.

 przym. kanaryjski

Wiktionary


kanaryjski

przymiotnik od: Wyspy Kanaryjskie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. związany z Wyspami Kanaryjskimi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kanaryjska flaga jest biała, niebieska i żółta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary nmos., Kanaryjczyk mos., Kanaryjka ż., kanarek mzw./mos.

Wiktionary


kanarzyca

1. samiczka kanarka;
2. potocznie o kobiecie kontrolującej bilety w pojazdach komunikacji publicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. samica kanarka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poldek dokupił dwie kanarzyce w sklepie zoologicznym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanary mos., kanar m.

:: fm. kanarek m.

 przym. kanarkowy, kanaryjski

Wiktionary


kanasta

gra karciana dla 2 lub 4 osób wykorzystująca dwie pełne talie kart (z jokerami); canasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) karc. wieloosobowa gra karciana rozgrywana dwoma pełnymi taliami;

Wiktionary

Kanasta – popularna wieloosobowa gra karciana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieczory spędzaliśmy na kanaście u rodziców Cześka.

Wiktionary


kanaus

perska tkanina z jedwabiu


SJP.pl


kanausowy

przymiotnik od: kanaus


SJP.pl


kanał

1. sztuczny szlak wodny, zwykle łączy 2 zbiorniki wodne;
2. ściek podziemny odprowadzający wodę, nieczystości;
3. przewód w murze służący wentylacji pomieszczeń;
4. wykop umożliwiający dostęp do podwozia pojazdu;
5. przewód w organizmie zawierający np. nerwy, naczynia;
6. miejsce między sceną a widownią przeznaczone dla orkiestry;
7. pot.: trudna sytuacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) koryto podziemne odprowadzające nieczystości i wodę deszczową

 (1.2) wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków

 (1.3) przewód służący do wentylacji

 (1.4) pot. jeden z programów telewizyjnych

 (1.5) wykop w garażu lub warsztacie, ułatwiający dostęp do podwozia pojazdu

 (1.6) droga wysyłania i odbierania informacji

 (1.7) miejsce w teatrze między sceną a widownią, przeznaczone dla orkiestry

 (1.8) przen. slang. niepowodzenie, nieprzyjemna sytuacja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kanał melioracyjny, irygacyjny
  • kanał uliczny
  • kanał żeglowny (droga wodna), zobacz: kanał morski, kanał wodny
  • Kanał – film Andrzeja Wajdy z 1957 roku
  • kanał orkiestrowy – miejsce dla orkiestry w operze lub teatrze
  • kanał komunikacyjny – połączenie pozwalające na komunikację
  • kanał telewizyjny
  • kanał (internet) – pasmo tematyczne prowadzone przez 1-2 autorów w portalach internetowych, forach, komunikatorach (Youtube, Facebook, Discord, Teams etc.)
  • kanał sieciowy – droga przesyłu sygnału

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kanały burzowe odprowadzają wodę bezpośrednio do rzeki.

 (1.2) Teren został pocięty kanałami odwadniającymi pola.

 (1.4) Przełącz na inny kanał, bo lecą reklamy.

 (1.5) Wezmę ten samochód do siebie na kanał i naprawię usterkę.

 (1.7) Dyrygent stanął za pulpitem w kanale orkiestrowym.

 (1.8) Podczas imprezy przyjechała policja i musieliśmy skończyć. Ale kanał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãnaw, AS: kãnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanalizacja ż.

:: zdrobn. kanalik m.

 przym. kanałowy, wewnątrzkanałowy, kanalizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.7) fosa orkiestrowa, kanał dla orkiestry, orkiestron, podscenie

Wiktionary


kanałek

zdrobnienie od: kanał; kanalik


SJP.pl


kanałowy

→ kanał


SJP.pl

Patrz:

kanał

kanałówka

barka przystosowana do przejazdu przez śluzy kanałowe


SJP.pl


kanban

metoda wizualnego zarządzania zadaniami za pomocą tablicy i kart


SJP.pl

Kanban – opracowana w latach 40. XX wieku w Japonii metoda sterowania procesami produkcyjnymi. Słowo "kanban" w wolnym tłumaczeniu można w poniższym przypadku oddać jako „spis widoczny”. W pierwotnym znaczeniu – w języku japońskim – oznacza: szyld, tabliczkę z napisem informującym, billboard.

Wikipedia


kanberski

→ Canberra (stolica Australii); canberski


SJP.pl


kanberyjczyk

mieszkaniec Canberry, stolicy Australii


SJP.pl


kanberyjka

mieszkanka Canberry (stolicy Australii)


SJP.pl


kanberyjski

→ Canberra (stolica Australii)


SJP.pl


kancelaria

1. biuro prawnika;
2. część instytucji zajmująca się dokumentacją urzędową, przyjmowaniem interesantów, sprawami organizacyjnymi itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urz. komórka organizacyjna zajmująca się pismami urzędowymi;

 (1.2) urz. pokój, w którym pracownicy zajmują się sprawami administracyjnymi

 (1.3) pot. pracownicy kancelarii (1.1)

 (1.4) przest. dokumenty zgromadzone w kancelarii (1.1)

 (1.5) hist. miejsce urzędowania kanclerza

Wiktionary

Kancelaria – termin określający samodzielny urząd bądź instytucję wytwarzającą własną dokumentację (zarówno na etapie formalnym, jak i merytorycznym). W

terminologii archiwalnej kancelaria jest terminem wieloznacznym:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W kancelarii parafialnej proboszcz zapytał się, jak chcą dać na imię dziecku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnt͡sɛˈlarʲja, AS: kãncelarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanclerz m., kanclerzyna m., kanclerzanka ż., kancelista m.

 przym. kancelaryjny, kanclerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biuro

 (1.2) sekretariat

Wiktionary


kancelaryjka

zdrobnienie od: kancelaria


SJP.pl


kancelaryjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do kancelarii, związany z kancelarią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obsługę kancelaryjną oraz czynności sekretariatu Trybunału Stanu prowadzi Sąd Najwyższy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kancelaria ż., kancelista mos., kanclerstwo n., kanclerz mos.

 przym. kanclerski

Wiktionary


kancelaryzm

wyraz lub zwrot charakterystyczny dla języka urzędniczego


SJP.pl

Kancelaryzm – jednostka językowa właściwa dla stylu kancelaryjnego; może to być słowo, połączenie wyrazowe lub specyficzne użycie wyrazu. W odróżnieniu od wyrażeń potocznych kancelaryzmy często trzymają się pewnego schematu i przybierają postać połączeń stereotypowych.

Wikipedia


kancelista

niższy urzędnik kancelaryjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. pisarz kancelaryjny, niższy urzędnik kancelarii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każde pismo kancelista sygnował swoim nazwiskiem, był bowiem odpowiedzialny za wykonaną pracę.

 (1.1) Posłuchaj pan, panie podróżny, co się zdarzyło na Próżnej: / mieszkała tam Jagna dobra i czysta i chodził do niej Jan kancelista.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnt͡sɛˈlʲista, AS: kãncelʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kancelaria ż.

:: fż. kancelistka ż.

 przym. kancelaryjny

Wiktionary


kancelistka

→ kancelista


SJP.pl

Patrz:

kancelista

kancer

rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerz, kacerek, podbierak, kasarek


SJP.pl


kancera

uszkodzony znaczek pocztowy


SJP.pl

Kancera (też kancer) – w filatelistyce określenie uszkodzonego bądź zniszczonego znaczka.

Wikipedia


kancerek

rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kacerek, kacerz, kasarek, podbierak, kancer


SJP.pl


kancerka

zdrobnienie od: kancera


SJP.pl


kancerofobia

chorobliwy lęk przed zachorowaniem na raka (nowotwór); karcinofobia, karcynofobia, rakofobia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. chorobliwy lęk przed rakiem

 (1.2) med. przypadek kancerofobii (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W USA jest taka sama kancerofobia (lęk przed rakiem) jak u nas.

 (1.2) W badanej grupie stwierdzono trzy kancerofobie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) karcinofobia

Wiktionary


kancerogen

zewnętrzny czynnik rakotwórczy; karcinogen, carcinogen


SJP.pl


kancerogeneza

mechanizm wywoływania nowotworów; karcinogeneza, karcynogeneza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. mechanizm tworzenia się nowotworów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcynogeneza ż., karcinogeneza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karcynogeneza, karcinogeneza, nowotworzenie

Wiktionary


kancerogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; rakotwórczość, karcinogenność, karcynogenność, onkogenność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kancerogenne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kancerogenny

 przysł. kancerogennie

Wiktionary


kancerogenny

powodujący powstawanie nowotworów; rakotwórczy, karcinogenny, karcynogenny, onkogenny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) med. taki, który jest lub może być przyczyną choroby nowotworowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dym papierosowy zawiera kilkaset substancji o potencjalnie kancerogennym działaniu.

 (1.1) Palenie styropianu w niskiej temperaturze […] powoduje powstanie związków kancerogennych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnt͡sɛrɔˈɡɛ̃nːɨ, AS: kãncerogẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kancerogenność ż., kancerogen m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rakotwórczy

Wiktionary


kancerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kancerować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kancerować ndk.

Wiktionary


kancerowaty

1. uszkodzony, zniszczony;
2. dawniej: pokryty bliznami, wrzodami


SJP.pl


kancerować

uszkadzać, kaleczyć, niszczyć


SJP.pl


kanciak

potocznie: przedmiot, zwłaszcza samochód, o kanciastej bryle lub stylistyce


SJP.pl


kanciapa

mały budynek albo bardzo małe pomieszczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bardzo małe pomieszczenie lub mały budynek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanciapka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. kanciapka

Wiktionary


kanciapka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kanciapa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanciapa ż.

Wiktionary


kanciara

potocznie: kobieta cechująca się sprytem, krętactwem, oszustwem; kanciarka, szachrajka, krętaczka, cwaniara, kombinatorka


SJP.pl


kanciarka

potocznie: kobieta cechująca się sprytem, krętactwem, oszustwem; kanciara, szachrajka, krętaczka, cwaniara, kombinatorka


SJP.pl


kanciarski

potocznie: oszukańczy, nieuczciwy, szubrawy; szachrajski, krętacki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kanciarstwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantownik mos./mrz., kanciarstwo, kant, kantowanie

 czas. kantować

 przym. kanciasty

Wiktionary


kanciarstwo

kantowanie; oszukiwanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) oszukiwanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantownik mos./mrz., kant, kantowanie

 czas. kantować

 przym. kanciarski

Wiktionary


kanciarz

człowiek oszukujący innych; oszust; naciągacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek, który w pełnej świadomości wprowadza kogoś w błąd, oszukuje, nabiera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy raz kanciarz skontaktował się z nim na przełomie października i listopada ubiegłego roku. Zaproponował po bardzo atrakcyjnej cenie kupno 45 ton cukru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanciarstwo n., kant mrz., kancik mrz., kantownik mos./mrz.

 czas. ndk. kantować

 przym. kanciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszust, kuglarz, łgarz, nabieracz

Wiktionary


kanciastość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co kanciaste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanciasty

 rzecz. kantownik mos./mrz.

Wiktionary


kanciasty

1. mający kanty, niewygładzony; niezaokrąglony;
2. przenośnie:
a) niezgrabny, nieforemny;
b) szorstki, ostry, niedelikatny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który ma kanty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypili pod czułym okiem barmana, który z usłużną gotowością przysuwał kanciastą butelkę i srebrną miarkę do ustalania dozy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãɲˈt͡ɕastɨ, AS: kãńćasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kant mrz., kancik mrz., kantówka ż., kanciarz mos., kanciastość ż., kantowanie n., kantownik mos./mrz.

 czas. kantować ndk., okantować dk.

 przym. kanciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) graniasty, rogaty

Wiktionary


kanciaty

regionalnie: kanciasty;
1. mający kanty, niewygładzony; niezaokrąglony;
2. przenośnie:
a) niezgrabny, nieforemny;
b) szorstki, ostry, niedelikatny


SJP.pl


kancik

zdrobnienie od: kant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kant, lecz tylko mały kancik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kant m., kantowanie n., kantownik mos./mrz.

 przym. kanciasty

Wiktionary


kancjonarz

zbiór pieśni religijnych w języku narodowym


SJP.pl


kancjonał

zbiór pieśni kościelnych wraz z ich opracowaniem muzycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. muz. śpiewnik kościelny

Wiktionary

Kancjonał (łac. "canticum" – monolog, pieśń; średniowieczne "cantionale") – w XIV w., zbiór popularnych pieśni religijnych lub śpiewów liturgicznych – kantyk i kantyczek (z nutami lub bez). Nazwa z czasem zastąpiona przez bardziej spopularyzowaną: „kantyczki”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãnˈt͡sʲjɔ̃naw, AS: kãncʹi ̯õnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kancjonałowy

Wiktionary


kanclerka

→ kanclerz


SJP.pl

Patrz:

kanclerz

kanclerski

przymiotnik

 (1.1) związany z kanclerzem, dotyczący kanclerza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanclerz mos./ż., kanclerstwo n.

Wiktionary


kanclerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pełnienie funkcji kanclerza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kancelaryjny, kanclerski

 rzecz. kanclerz mos.

Wiktionary


kanclerz

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech

 (1.2) adm. tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi

 (1.3) hist. (w dawnej Polsce) tytuł dostojnika kierującego kancelarią panującego, dodatkowo od XV w. sprawującego obowiązki ministra spraw wewnętrznych i zagranicznych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kanclerz Niemiec
  • kanclerz Austrii
  • kanclerz Szwajcarii
  • kanclerz Francji
  • kanclerz wielki koronny (dawna Rzeczpospolita)
  • kanclerz wielki litewski (dawna Rzeczpospolita)
  • kanclerz ziemski (dawna Rzeczpospolita)
  • lord kanclerz (Wielka Brytania)
  • kanclerz skarbu (Wielka Brytania)
  • kanclerz – stanowisko uczelniane
  • kanclerz – stanowisko w kurii biskupiej
  • kanclerz – figura w szachach Capablanki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Helmut Kohl był kanclerzem Republiki Federalnej Niemiec.

 (1.3) Uriel Górka, kanclerz wielki koronny i biskup poznański, uchodził za mecenasa kultury humanistycznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kancelaria ż., kanclerstwo n., kanclerzanka ż., kanclerzyna ż.

 przym. kancelaryjny, kanclerski

Wiktionary


kancona

canzona;
1. rodzaj wiersza lirycznego o tematyce miłosnej i wojennej
2. wielogłosowa pieśń świecka z XV i XVI w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma muzyki instrumentalnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈt͡sɔ̃na, AS: kãncõna

Wiktionary


kanconeta

canzonetta; kanconetta;
1. krótki utwór wokalny popularny w XVI wieku;
2. liryczny utwór instrumentalny


SJP.pl


kanconetta

canzonetta; kanconeta;
1. krótki utwór wokalny popularny w XVI wieku;
2. liryczny utwór instrumentalny


SJP.pl


kanczendzanga

szczyt w Himalajach; Kangczendzanga


SJP.pl


kanczyl

ssak z rzędu parzystokopytnych z podrzędu przeżuwaczy, zamieszkujący lasy tropikalne Afryki i Azji


SJP.pl

Kanczyl ("Tragulus") – rodzaj ssaków parzystokopytnych z rodziny kanczylowatych (Tragulidae). Wobec zwierząt z tego rodzaju potocznie jest używana nazwa „myszojeleń”, która jest dosłownym tłumaczeniem angielskiej nazwy zwyczajowej "mouse-deer".

Wikipedia


kanczylek

rodzaj ssaków parzystokopytnych z rodziny kanczylowatych


SJP.pl

Kanczylek ("Moschiola") – rodzaj ssaków parzystokopytnych z rodziny kanczylowatych (Tragulidae).

Wikipedia


kanczylowate

o cechach kanczylowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Kanczylowate, kanczyle (Tragulidae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla). Najmniejsze ze ssaków kopytnych żyjących współcześnie. Skamieliny kanczyli znaleziono w Europie w warstwach wczesnomioceńskich, w Afryce występowały we wczesnym i środkowym miocenie. Szczyt rozwoju przypadł na trzeciorzęd.

Wikipedia


kanczylowaty

o cechach kanczylowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


kand

pokarm dla pszczół z roztopionego miodu i miałkiego cukru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pszcz. pokarm dla pszczół, przygotowywany z miodu i cukru;

Wiktionary

Kand – w pszczelarstwie ciasto miodowo-cukrowe służące do podkarmiania pszczół, w szczególności przy wychowie matek pszczelich. Kand jest przygotowywany z miodu i cukru w proporcji ok. 1/3 lub 1/4. Roztopiony, ciepły miód zasypuje się mączką cukrową dokładnie mieszając; otrzymaną masę wyrabia się do uzyskania plastycznej konsystencji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãnt, AS: kãnt

Wiktionary


kandahar

rodzaj metalowego wiązania przy narcie starego typu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

 (1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Wiktionary

Kandahar (paszto کندهار pers. قندهار "Qandahâr") – miasto w południowym Afganistanie, stolica prowincji Kandahar, położone nad rzeką Helmand.

Miasto zostało założone przez Aleksandra Wielkiego w 330 p.n.e. pod nazwą Aleksandria w Arachozji (stgr. Αλεξάνδρεια Aραχωσίας).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyprowadziła się z Kandaharu, gdy urodziła syna.

 (1.2) Na terenie Kandaharu mieszkają Pasztunowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈdaxar, AS: kãndaχar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kandaharski

Wiktionary


kandaharski

przymiotnik od: Kandahar (miasto w Afganistanie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kandaharem, dotyczący Kandaharu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kandahar mrz.

Wiktionary


kandahary

rodzaj metalowych wiązań narciarskich


SJP.pl

Kandahary – historyczny, lecz spotykany sporadycznie typ wiązań narciarskich.

Kandahary składają się z trzech zasadniczych elementów:

Wiązanie bardzo dobrze sprawuje się przy podejściu i bieganiu na nartach, jednak podczas zjazdu z uwagi na słabe przenoszenie sił skręcających, wymagają zastosowania bardzo starej techniki zjazdu zwanej telemarkiem.

Wikipedia


kandake

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Filip Apostoł ochrzcił prozelitę etiopskiego, urzędnika królowej etiopskiej Kandaki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Kandea

Wiktionary


kandałaksza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. zatoka Morza Białego, leżąca w europejskiej części Rosji, wcinająca się w ląd między Półwyspem Kolskim a Karelią;

 (1.2) geogr. miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1);

Wiktionary

Kandałaksza (ros. Кандалакша, fiń. Kantalahti) – miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką o takiej samej nazwie Kandałaksza (Morze Białe), przy ujściu Niwy, za kręgiem polarnym. Miasto uzyskało prawa miejskie w 1938 r. Liczy 28.438 mieszkańców (2023).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kandałakszański

Wiktionary


kandałakszański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kandałakszą, dotyczący Kandałakszy (miastem lub zatoką)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kandałaksza ż.

Wiktionary


kandea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kandake

Wiktionary


kandela

jednostka światłości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miar. fiz. podstawowa jednostka światłości w układzie SI;

Wiktionary

Kandela ( candela, świeca) – jednostka światłości źródła światła; podstawowa jednostka w układzie SI, oznaczana jako cd. Jest to światłość, z jaką świeci w określonym kierunku źródło emitujące promieniowanie monochromatyczne o częstotliwości 5,4·1014 Hz (co odpowiada długości 555 nm, barwa zielona) i natężeniu promieniowania w tym kierunku równym 1/683 W/sr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Punktowe źródło światła o niezależnej od kierunku emisji światłości jednej kandeli wysyła strumień światła równy 4 π lumenów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈdɛla, AS: kãndela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. cd

Wiktionary


kandelabr

1. duży, kilkuramienny świecznik;
2. kilkuramienna latarnia uliczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stojący kilkuramienny świecznik;

 (1.2) kilkuramienna latarnia uliczna

 (1.3) przen. coś o kształcie kandelabru (1.1)

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyrwał służącemu z rąk kandelabr i ująwszy samego za kark, wyprowadził do garderoby.

 (1.1) Czy menora jest typem kandelabru?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandelabrowy

Wiktionary


kandelabrowy

przymiotnik od: kandelabr


SJP.pl


kandia

dawniej: Iraklion (miasto w Grecji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. Heraklion

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesiąc oblegaliśmy mury Kandii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Heraklion

Wiktionary


kandora

nazwisko


SJP.pl


kandybowicz

nazwisko


SJP.pl


kandyd

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kandyd – imię
  • Kandyd – powiastka filozoficzna
  • Kandyd (V w.-VI w. n.e.) – grecki historyk późnego antyku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kandyd i jestem flisakiem z Łopusznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kandyda ż.

Wiktionary


kandyda

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Kandyda – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Kandyd, oznaczające "jasna, błyszcząca, biała", czyli "dziecko o jasnych włosach" lub "dziecko o jasnej cerze"; jeden z najpopularniejszych przydomków rzymskich. W Polsce notowane od 1396 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Kandyd m.

Wiktionary


kandydacik

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) rzad. zdrobn. od zob. kandydat.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten kandydacik ma raptem dwadzieścia kilka lat (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydat m., kandydatura ż., kandydatka ż., kandydowanie n.

 czas. kandydować ndk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydacki

→ kandydat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kandydatem, dotyczący kandydata

Wiktionary

Patrz:

kandydat

Powiązane:

 rzecz. kandydacik m., kandydat mos., kandydatka ż., kandydatura ż., kandydowanie n.

 czas. kandydować ndk.

Wiktionary


kandydat

1. osoba ubiegająca się o coś, np. o stanowisko, funkcję lub o członkostwo w jakiejś organizacji;
2. dawniej w Polsce, obecnie w Rosji, Bułgarii: kandydat nauk -
a) stopień naukowy, odpowiednik doktora;
b) osoba posiadająca taki stopień naukowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kandydat – amerykański film z 1972 roku
  • Kandydat – amerykański film z 2004 roku
  • Kandydat – francuski film z 2007 roku
  • Kandydat nauk – stopień naukowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kandydatów prosi się o niedołączanie zdjęć do życiorysu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈdɨdat, AS: kãndydat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydatura ż., kandydowanie n.

:: fż. kandydatka ż.

 czas. kandydować ndk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydatka

→ kandydat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

Wiktionary

Patrz:

kandydat

Powiązane:

 rzecz. kandydatura ż., kandydowanie n.

:: fm. kandydat m.

 czas. kandydować ndk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydatura

1. występowanie w roli kandydata;
2. zaproponowanie kandydata na jakieś stanowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie kandydatem do czegoś lub kogoś

 (1.2) wniosek proponujący kogoś na określone stanowisko czy funkcję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obiecał on zbiegowi przywrócenie godności earla w zamian za poparcie dla własnej kandydatury na króla Anglii.

 (1.2) (…) Potwierdził wczoraj, że rozmawiał z premierem na ten temat i jest zwolennikiem kandydatury Ananicza, będącego specjalistą od spraw Bliskiego Wschodu (z wykształcenia jest turkologiem i iranistą).

 (1.2) Termin składania kandydatur na wybory do władz samorządowych upływa jutro w południe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydacik m., kandydat mos., kandydatka ż., kandydowanie n.

 czas. kandydować ndk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydek

zdrobnienie od: Kandyd (imię męskie)


SJP.pl


kandydkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kandydka lub z nim związany


SJP.pl


kandydowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kandydować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …nie dość, że w sprawie swojego kandydowania na rzecznika praw dziecka (dzięki Bogu nim nie została!) łgała jak z nut, to na dodatek jest przewrażliwioną na swym punkcie skarżypytą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãndɨdɔˈvãɲɛ, AS: kãndydovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydat m., kandydacik m., kandydatka ż., kandydatura ż.

 czas. kandydować dk.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydować

starać się, ubiegać się o stanowisko, funkcję lub o członkostwo w jakiejś organizacji


SJP.pl

czasownik

 (1.1) być kandydatem do czegoś, ubiegać się o coś, pretendować do czegoś, starać się o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie polowałem na żadne funkcje, dlatego też, gdy spytano mnie, czy chcę kandydować, nic przeciwko temu nie miałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãndɨˈdɔvat͡ɕ, AS: kãndydovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandydacik m., kandydat m., kandydatka ż., kandydatura ż., kandydowanie n.

 przym. kandydacki

Wiktionary


kandydowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kandyda lub z nim związany


SJP.pl


kandydoza

grzybica wywołana przez grzyby z rodzaju Candida, atakująca skórę, błony śluzowe i narządy wewnętrzne; rodzaj drożdżycy; bielnica


SJP.pl

Kandydoza, drożdżyca, kandydiaza, kandydioza, dawniej bielnica lub moniliaza ( candidiasis, candidosis) – grzybicza, oportunistyczna infekcja skóry, błon śluzowych, paznokci lub rzadziej infekcja uogólniona. Choroba ta najczęściej jest wywoływana przez grzyby chorobotwórcze z rodzaju "Candida" (zwłaszcza "Candida albicans"), zwane potocznie drożdżakami. Rozpoznaje się ją głównie poprzez badania mikroskopowe i hodowlane.

Wikipedia


kandydziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kandydy lub z nią związany


SJP.pl


kandysbrot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zob. kandyz.

 (1.2) śrpol., daw. chleb polany rozpuszczonym cukrem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli pacjentowi zda się smak przykry tego dekoktu, może kłaść cukru kandysbrotu do szklanki wiele się podoba, bo ten nic nie szkodzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. kandyzbrot

Wiktionary


kandyz

grubo skrystalizowany cukier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. oczyszczony cukier o grubych kryształach, używany np. do słodzenia herbaty

 (1.2) spoż. kryształ kandyzu (1.1)

 (1.3) spoż. kryształek na cukierku powstający przy kandyzacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy kryształ kandyzu jest niepowtarzalny.

 (1.2) Nagle przystąpił do mnie (…), pozdrowił i przekazał (…) blaszane pudełko, w którym leżały papierosy, kiełbasa, kandyzy i kawałki babki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandyzacja ż.

 czas. kandyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier lodowaty

Wiktionary


kandyzacja

1. krystalizacja cukru;
2. sposób konserwacji niektórych owoców polegający na smażeniu w cukrze; pokrywanie cukrem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sposób przyrządzania owoców polegający na wielokrotnym smażeniu ich w coraz to bardziej słodkim syropie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandyzowanie n., kandyz mrz.

 czas. kandyzować ndk., skandyzować dk.

 przym. kandyzowany

Wiktionary


kandyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kandyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kandyzować ndk.

 rzecz. kandyzacja ż.

Wiktionary


kandyzować

1. krystalizować cukier;
2. smażyć w cukrze, pokrywać warstwą cukru


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skandyzować)

 (1.1) krystalizować cukier

 (1.2) spoż. konserwować przez smażenie w gęstym syropie cukrowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Najczęściej kandyzuje się owoce, lecz można spotkać również kandyzowane kwiaty i łodygi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kandyzowanie n., kandyzacja ż., kandyz mrz.

 czas. skandyzować dk.

 przym. kandyzowany

Wiktionary


kandyżan

roślina z rodzaju baldaszkowych; rzepniczek


SJP.pl


kandziora

nazwisko


SJP.pl


kane

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kośc. rodzaj dzwonu umieszczanego w świątyniach buddyjskich, z którego dźwięk wydobywany jest uderzeniami specjalnej, podwieszanej belki;

 (1.2) muz. japoński instrument muzyczny, rodzaj gongu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kane – pseudonim amerykańskiego wrestlera Glena Jacobsa
  • Sarah Kane – angielska dramatopisarka
  • Charles Foster Kane – główny bohater filmu Orsona Wellesa pod tytułem Obywatel Kane.
  • Harry Kane – angielski piłkarz występujący na pozycji napastnika w Tottenhamie Hotspur, kapitan reprezentacji Anglii
  • Kane Tanaka – była najstarszą osoba na świecie
  • Kāne – bóg polinezyjski
  • kane – ogólna nazwa dzwonów i gongów w Japonii
  • Kane – holenderski zespół rockowy
  • Kane – główny przywódca Bractwa Nod z serii gier Command & Conquer
  • Kane – główny bohater czwartej części Quake
  • Kane – tytułowy bohater serii książek Karla Wagnera
  • Kane – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Greene

Wikipedia


kanea

miasto w Grecji; Chania


SJP.pl


kaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanka ż.

Wiktionary


kanefora

malowidło, relief, rzeźba - postać kobieca z koszem na głowie


SJP.pl

Kanefora (stgr. κανηφόρος, od κάνεον – „kosz” i φέρω – „niosę”) – motyw dekoracyjny w malarstwie albo podpora architektoniczna w rzeźbie, przedstawiająca postać kobiety lub dziewczyny niosącej na głowie lub ramionach kosz (kalatos) z kwiatami bądź owocami.

Wikipedia


kanejski

przymiotnik od: Kanny; kanneński


SJP.pl


kanela

wyżłobiony rowek, prążek (np. na zbrojach)


SJP.pl


kanele

pionowe rowki wyżłobione na trzonie kolumny; żłobkowanie; kanelura


SJP.pl


kanellowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu magnoliowych


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kanelowanie

układ kaneli na trzonie kolumny lub pilastra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kanelować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kanelować

Wiktionary


kanelura

zespół kaneli pokrywających zbroję, kolumnę itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. pionowy rowek zdobiący trzon kolumny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolumny przeszły wysoko ponad horyzont zwykłych proporcji i rozszerzyły swój obwód do tego stopnia, że w zagłębieniu kanelury mógł się zmieścić człowiek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rowek, kanela, żłobek

Wiktionary


kanenka

mieszkanka Cannes (miasta we Francji)


SJP.pl


kaneńczyk

mieszkaniec Cannes (miasta we Francji)


SJP.pl


kang-dung

instrument muzyczny, krótka trąbka lamajska wykonana z piszczela ludzkiego


SJP.pl


kanga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. kraw. wielobarwny, prostokątny pas tkaniny bawełnianej noszony głównie jako spódnica lub okrycie ciała przez kobiety w Afryce Wschodniej, tradycyjnie zaopatrzony w ozdobną bordiurę i sentencję w języku suahili;

 (1.2) hist. praw. ciężka drewniana rama lub kłoda z otworem na szyję i ręce, nakładana skazańcom na kark i ramiona, stosowana m.in. w dawnych Chinach jako hańbiąca i dolegliwa kara publiczna

Wiktionary

Kanga – wielokolorowa tkanina (podobna do "kitengi") noszona jako tradycyjne odzienie głównie przez kobiety, okazjonalnie także przez mężczyzn w Afryce wschodniej i częściowo środkowej. Kupowana jest w dwóch częściach, tzw. "doti", które mają identyczne wzory.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybiegliśmy przed drzwi. Przez smugę blasku przesuwał się w podrygach korowód barwnych postaci. Same kobiety, owinięte wzorzystymi kangami, których czyste, intensywne kolory rozkwitały zjawiskowo w sztucznym świetle na nieprzeniknionym tle nocy.

 (1.1) Anna i Wiola zamierzały dobrze poznać kulturę i zwyczaje Zanzibarczyków. Ubierały się skromnie, by nie drażnić „muzułmańskich męskich szowinistów”, jak nazywała ich Wiola. Zakrywały ramiona, nogi i włosy, choć było im potwornie gorąco. Kupiły sobie nawet kolorowe kangi, które nosiły na głowach.

 (1.1) Pili wyróżnia się na tle mieszkanek osady. Jest ładniejsza, to pewne, ale też nosi piękniejsze kangi. Nie ma takich w naszym sklepie […]. Kanga to jeden z najlepszych afrykańskich wynalazków: kolorowy płat materiału, mniej więcej metr na półtora, który może być suknią, spódnicą, bluzką, chustą na głowę, nosidłem na dziecko, pledem, tobołkiem.

 (1.1) Po dziewiątej udajemy się na spoczynek. Nie ściągam podkoszulka, spódnicę kładę pod głowę jako poduszkę. Za przykrycie służy mi cienka kanga, która jednak wcale nie chroni mnie przed porannym chłodem

 (1.2) Szliśmy właśnie przez ogród ku pagodzie Konfucyusza, kiedy spostrzegliśmy w głębi korytarza, wychodzącego na ulicę, jakiegoś biedaka, klęczącego z dużą kangą na szyi. Wiadomo, że kanga jest to ogromny kawał drzewa, kłoda wydrążona w środku w ten sposób, żeby tamtędy mogła przejść głowa skazanego, a całym ciężarem przygniatająca jego ramiona, tak, że straszna kara robi z człowieka po prostu nogę, albo podstawę jakiegoś ciężkiego stołu.

 (1.2) Spotykałem często biedaków z deską kwadratową z otworem na głowę, włożoną na ramiona. Na desce przylepione dwa pasy papieru z pieczęcią Ya-menu i opisem przestępstwa, za jakie delikwent karę ponosi, i czas jej trwania. Skazują niekiedy przestępcę na piętnaście dni kangi, czasem na miesiąc, aż do trzech miesięcy.

 (1.2) Oto w bramie chińskiego miasta Pekinu stał […] dzielny wyznawca i męczennik Piotr Tsay, obciążony kajdanami, przytłoczony kangą, to jest ciężką kłodą, w którą jakby w kleszcze zamknięto mu szyję, i wystawiony na obelgi i szyderstwa motłochu, a stał tak przeszło lat trzydzieści […].

 (1.2) Na zakręcie ulicy, ujrzeliśmy nieszczęśliwego który cierpiał karę Kangi. Dozorca z biczem w ręku prowadził go na łańcuchu żelaznym. Europejczykowie nazywają kangą męczarnię którą Chińczycy zowią »tcha«. Tórtura ta składa się z dwóch sztuk drzewa, mających we środku wycięcie w półkole. Włożywszy szyję winowajcy w ten otwór, zamykają razem obie części, a pieczęć Mandaryna przyłożona na połączeniu i szerokiej wstędze papieru, na któréj jest napisany wyrok, nie dozwala wykonawcy wzruszyć się litością albo uwieśdź przekupstwem. sic.

Wiktionary


kangoo

[czytaj: kangu:] model samochodu marki Renault


SJP.pl

Kangoo (1996) – francuski serial animowany emitowany dawniej na kanale RTL7.

Wikipedia


kangur

1. ssak z rodziny kangurowatych, australijski torbacz roślinożerny, żyjący na ziemi bądź na drzewach, poruszający się skokami na potężnych, długich, tylnych kończynach;
2. w lotnictwie: podskok samolotu w trakcie nieumiejętnego lądowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. torbacz słynący z długich skoków;

 (1.2) lotn. podskok samolotu przy nieprawidłowym lądowaniu

Wiktionary

Kangur ("Macropus") – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki swym silnym nogom kangury potrafią wykonywać bardzo długie skoki.

 (1.2) Siadając na płycie lotniska, zrobiliśmy kangura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãŋɡur, AS: kãŋgur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż., kangury lm nm.

:: zdrobn. kangurek mzw.

 przym. kangurzy

Wiktionary


kangurek

1. zdrobnienie od: kangur;
2. środowiskowo: krótka kurtka, na ogół dziecięca lub młodzieżowa, z kapturem i głębokimi kieszeniami z przodu na brzuchu; kangurka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: kangur

 (1.2) mały kangur

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: kangurka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W torbie na brzuchu mamy kangurzycy kangurkowi było dobrze i przytulnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangur mzw., kangurnik mzw., kangurowate lm nm., kangurowiec mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kangurzątko

Wiktionary


kangurka

środowiskowo: krótka kurtka, na ogół dziecięca lub młodzieżowa, z kapturem i głębokimi kieszeniami z przodu na brzuchu; kangurek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) harc. kraw. kurtka wykonana zwykle z brezentu, z dużą kieszenią na brzuchu i kapturem na głowę;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: kangurek

Wiktionary

Kangurka – kurtka stanowiąca okrycie wierzchnie wchodzące w skład munduru harcerskiego, najczęściej wykonywana z nieprzepuszczalnego materiału, ściągana w pasie. Cechą charakterystyczną kangurki jest to, że wkłada się ją przez głowę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drużynowa miała na sobie kangurkę przywiezioną z obozu na Krymie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãŋˈɡurka, AS: kãŋgurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangurek mzw., kangur mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anorak

Wiktionary


kangurkowy

→ kangurek


SJP.pl

Patrz:

kangurek

kangurnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Dorcopsulus|Matschie|ref=tak., gatunek ssaka z rodziny kangurowatych, występujący na Nowej Gwinei;

 (1.2) zool. torbacz z gatunku kangurników (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogon kangurnika jest do połowy nagi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangur mzw., kangurek mzw., kangurowate lm nm., kangurowiec mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary


kanguroszczur

rodzaj torbaczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Potoroini|J.E. Gray|ref=tak., nieduży torbacz z rodziny kanguroszczurowatych, występujący w Australii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre kanguroszczury wyginęły pod koniec XIX wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanguroszczurowate nmos.

Wiktionary


kanguroszczurowate

rodzina australijskich torbaczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Potoroidae|J.E. Gray|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców wyodrębniona z kangurowatych;

Wiktionary

Kanguroszczurowate (Potoroidae) – rodzina australijskich ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia) wyodrębniona z kangurowatych, z którymi mają wiele cech wspólnych. Dawniej liczne na terenie niemal całego kontynentu, obecnie wyparte do południowo-wschodnich wybrzeży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kanguroszczurowate występują na terenach porośniętych gęstym podszytem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanguroszczur mzw.

Wiktionary


kangurowate

rodzina roślinożernych ssaków z nadrzędu torbaczy, naziemnych lub nadrzewnych, poruszających się skokami (do kilkunastu metrów; prędkość do 50 km/godz.), występujących w Australii, Nowej Gwinei i Tasmanii; kangury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Macropodidae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu dwuprzodozębowców;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kangurowate są endemitami australijskiej krainy zoogeograficznej.

 (1.1) Szczątki kopalne kangurowatych znane są z plejstocenu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangur mzw., kangurek mzw., kangurnik mzw., kangurowiec mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary


kangurowaty

o cechach kangurowatych (rodzina zwierząt)


SJP.pl


kangurować

trzymać noworodka przy klatce piersiowej z bezpośrednim kontaktem skóry


SJP.pl


kangurowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Dorcopsis|Schlegel|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny kangurów, obejmujący gatunki zasiedlające Nową Gwineę oraz okoliczne wyspy;

 (1.2) zool. torbacz z rodzaju kangurowiec (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U kangurowców występuje dymorfizm płciowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangur mzw., kangurek mzw., kangurowate lm nm., kangurnik mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary


kangurowy

dotyczący kangura, związany z kangurem, np. kangurowy skok; kangurzy


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do kangura

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z kangurem, dotyczący kangura

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla kangura, mający cechy kangura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurek mzw., kangurka ż.

 przym. kangurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kangurzy

Wiktionary


kangury

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Macropodinae|Gray|ref=tak., podrodzina torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: kangur

Wiktionary

Kangury (Macropodinae) – podrodzina torbaczy z rodziny kangurowatych (Macropodidae). Jest główną pod względem liczby gatunków podrodziną w obrębie rodziny kangurowatych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Większość kangurów wiedzie nocny tryb życia (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangur mzw., kangurek mzw., kangurnik mzw., kangurowiec mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurowy, kangurzy

Wiktionary


kangurzak

rodzaj ssaków z rodziny kanguroszczurowatych


SJP.pl


kangurzy

dotyczący kangura, związany z kangurem, np. kangurzy skok; kangurowy


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do kangura

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z kangurem, dotyczący kangura

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla kangura, mający cechy kangura

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Podano potrawy z warzyw i mięsa kangurzego o autochtonicznie brzmiących nazwach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangur mzw., kangurzyca ż., kangurzątko n., kangurek mzw., kangurka ż.

 przym. kangurowy

Wiktionary


kangurzyca

samica kangura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) samica kangura

Wiktionary

Kangurzyca ( Kanga) – fikcyjna postać występująca w obu częściach przygód Kubusia Puchatka autorstwa A.A. Milne’a oraz filmach i książkach stworzonych na ich podstawie.

Kangurzyca jest mamą Maleństwa. Jest bardzo opiekuńcza w stosunku do wszystkich swoich przyjaciół. Piecze pyszne ciasteczka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãŋɡuˈʒɨt͡sa, AS: kãŋgužyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangur m., kangurek m., kangurzątko n., kangurka ż.

 przym. kangurzy, kangurowy

Wiktionary


kangurzątko

młode kangura; kangurzę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) młode kangura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kangury nmos., kangurowiec mzw., kangurowate nmos., kangurnik mzw., kangur n., kangurzyca ż., kangurek m., kangurka ż.

 przym. kangurzy, kangurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kangurek, kangurzę

Wiktionary


kangurzę

młode kangura; kangurzątko


SJP.pl


kani

→ kania


SJP.pl

Zobacz też: Kani (Rosja).

Kani (jap. 可児市 Kani-shi) – miasto w prefekturze Gifu na wyspie Honsiu, w Japonii.

Wikipedia

Patrz:

kania

kania

1. drapieżny ptak z rodziny sokołów
2. grzyb jadalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Milvus|ref=tak., ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

 (1.2) mykol. nazwa systematyczna|Macrolepiota procera|ref=tak., grzyb jadalny o długim, cienkim trzonie i dużym kapeluszu pokrytym łuskami;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kania – jadalny grzyb, czubajka kania
  • kania – ptak drapieżny, zob. kania bramińska, kania czarna (k. brunatna), kania ruda (k. rdzawa), kania ślimakojad, kania złotawa
  • Kania – część miasta Opatów
  • Kania – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Barcin
  • Kania – część wsi Gózd w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stanin
  • Kania – część wsi Grabowce Dolne w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Nowodwór
  • Kania – część wsi Borek w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
  • Kania – część wsi Korne w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Kościerzyna
  • Kania – osada w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
  • Kania – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sieroszewice
  • Kania – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite
  • Kania – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia

Patrz:

kania

Przykłady

 (1.1) Nad naszymi głowami szybowały dwie kanie.

 (1.2) Bardzo lubię smażone kanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãɲa, AS: kãńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanię n., Kania m./ż.

 przym. kani

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czubajka kania, sowa, parasolnik

Wiktionary


kaniak

nazwisko


SJP.pl


kanialec

kanialec czubaty, kanialec ogorzały - gatunki ptaków z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl


kanialuk

rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi


SJP.pl


kanianka

roslina pasożytnicza o długiej, nitkowatej łodydze owijającej się wokół innych roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj roślin należący do rodziny powojowatych

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre kanianki uważane są za bardzo szkodliwe chwasty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈɲãnka, AS: kãńãnka

Wiktionary


kaniankowate

rodzina roślin powojowych


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kaniankowaty

o cechach kaniankowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


kanibal

1. człowiek, zwykle członek pierwotnego plemienia, jedzący ludzkie mięso; ludożerca, ludojad, antropofag, androfag;
2. przenośnie: człowiek okrutny, zdolny do zbrodni, krwiożerczy;
3. zwierzę pożerające inne zwierzęta tego samego gatunku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który jada ludzkie mięso

 (1.2) zwierzę, które jada przedstawicieli własnego gatunku

 (1.3) przen. pejor. człowiek okrutny, krwiożerczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kanibal z Rotenburga powiedział, że żałuje swojego uczynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈɲibal, AS: kãńibal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibalizm m., kanibalizacja ż., kanibalizowanie n.

:: fż. kanibalka ż.

 czas. kanibalizować

 przym. kanibalski, kanibalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludożerca; książk. antropofag; daw. ludojad; stpol. samojedź

Wiktionary


kanibalistyczny

→ kanibalizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kanibalizmem, dotyczący kanibalizmu

Wiktionary

Patrz:

kanibalizm

Przykłady

 (1.1) Badacze naszej przeszłości twierdzą, że ślady praktyk kanibalistycznych nosimy w swoich genach do dziś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibalizm m., kanibal m., kanibalka ż., kanibalizowanie n., skanibalizowanie n.

 czas. kanibalizować ndk., skanibalizować dk.

 przym. kanibalski

Wiktionary


kanibalizacja

1. w technice: wykorzystywanie części pochodzących z urządzenia (maszyny, samochodu) do naprawy innego egzemplarza;
2. w marketingu: zmniejszanie sprzedaży produktu jakiejś firmy w efekcie wprowadzenia przez nią nowego produktu lub modelu o zbliżonych cechach użytkowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kanibalizacja w marketingu
  • kanibalizacja w technice
  • kanibalizacja słów kluczowych
  • kanibalizm

Wikipedia


kanibalizm

1. zwyczaj rytualnego zjadania mięsa ludzkiego przez innych ludzi, do niedawna spotykany u niektórych ludów Afryki, Indonezji, Oceanii i wysp Morza Karaibskiego; ludożerstwo, antropofagia;
2. pożeranie osobników należących do tego same gatunku, zwykle w okresie głodu lub zagęszczenia populacji, powszechne u drapieżników, zwłaszcza wśród owadów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zool. praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

Wiktionary

Kanibalizm – praktyka zjadania osobników własnego gatunku, dość rozpowszechniona w naturze. Występuje w wielu grupach zwierząt, m.in. u owadów, pajęczaków, ryb, płazów i ptaków, bardzo rzadko u ssaków. Może się nasilić ze względu na zbytnie zagęszczenie populacji lub w następstwie głodu. Do najbardziej znanych zwierząt praktykujących kanibalizm należą modliszki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I u ludzi, i u zwierząt kanibalizm może prowadzić do chorób prionowych: choroby szalonych krów, kuru i tym podobnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãɲiˈbalʲism̥, AS: kãńibalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibal mos., kanibalka ż., kanibalizacja ż., kanibalizowanie n., skanibalizowanie n.

 czas. kanibalizować ndk., skanibalizować dk.

 przym. kanibalistyczny, kanibalski

Wiktionary


kanibalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kanibalizować.

 (1.2) polit. praktyka niszczenia małych partii przez duże po wejściu do koalicji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibal m., kanibalka ż., kanibalizm m., skanibalizowanie n.

 czas. kanibalizować ndk., skanibalizować n.

 przym. kanibalski, kanibalistyczny

Wiktionary


kanibalizować

1. w technice: wykorzystywać części pochodzące z jakiegoś urządzenia (maszyny, samochodu) do naprawy innego egzemplarza;
2. w marketingu: zmniejszać sprzedaż produktu przez wprowadzenie innego o podobnych cechach


SJP.pl


kanibalka

kobieta jedząca ludzkie mięso; ludojadka, ludożerczyni


SJP.pl


kanibalski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kanibali lub kanibalizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanibal m., kanibalizm m., kanibalizowanie n.

 przym. kanibalistyczny

Wiktionary


kanice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kanice – część wsi Jaźwiny w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Kanice – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca
  • Kanice – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Ińsko
  • Kanice – wieś i gmina w powiecie Brno, w kraju południowomorawskim
  • Kanice – wieś i gmina w powiecie Domažlice, w kraju pilzneńskim

Wikipedia


kanicki

nazwisko


SJP.pl


kaniecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Kaniecki – polski geograf, hydrolog i kartograf
  • Bartosz Kaniecki – polski piłkarz
  • Jarosław Kaniecki – polski lekkoatleta
  • Krzysztof Kaniecki – polski lekkoatleta
  • Michael Kaniecki – katolicki duchowny

Wikipedia


kaniewski

nazwisko


SJP.pl

Kaniewski ("Świnka odmienna") – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Świnka.

Wikipedia


kanigowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kanigowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bodzanów
  • Kanigowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
  • Kanigowo – gromada

Wikipedia


kanigowski

nazwisko


SJP.pl


kanik

nazwisko


SJP.pl


kanikowski

nazwisko


SJP.pl


kanikularny

przymiotnik od: kanikuła


SJP.pl


kanikuła

1. upał, skwar, żar; spiekota, gorąc, ukrop;
2. czas wolny od nauki i pracy, podczas którego można wypocząć; wakacje, wypoczynek;
3. przestarzale: lato


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist., w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce i Syriusz są rano widoczne równocześnie, od 22 czerwca do 23 sierpnia

 (1.2) książk. wakacje

 (1.3) książk. najgorętszy okres lata datadef|od 1534.

Wiktionary

Kanikuła ( canicula, dosłownie „piesek”) – szczególnie gorąca i parna pora roku. W starożytnym Rzymie, Grecji i Egipcie kojarzono ten okres z występującym wówczas równoczesnym wschodem Słońca i Syriusza (zwanego też w przenośni "Kanikuła"), najjaśniejszej gwiazdy gwiazdozbioru Psa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mimo kanikuły stryj wziął się ostro do swojego imiennika.

 (1.3) W lecie musi być w takim domeczku niczym w Baku na rynku podczas kanikuły.

 (1.4) Ale dosyć romansów; przyjdzie na mnie ta kanikuła, bo tu dużo ładnych Niemek, lecz kiedy przyjdzie, kiedy!..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãɲiˈkuwa, AS: kãńikuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanikularny

 rzecz. kanikuły

Wiktionary


kanikułowy

przestarzały przymiotnik od: kanikuła


SJP.pl


kanimir

imię męskie


SJP.pl

Kanimir, Kanimier, Kajmir, Kalmir — słowiańskie/staropolskie imię męskie, złożone z członów: "Kani-" w różnych wersjach brzmieniowych ("gościć, zapraszać") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Znaczenie imienia: "ten, u kogo gości pokój".

Kanimir, Kanimier, Kajmir, Kalmir imieniny obchodzą 9 czerwca

Wikipedia


kanimirek

zdrobnienie od: Kanimir (imię męskie)


SJP.pl


kanimirkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kanimirka lub z nim związany


SJP.pl


kanimirostwo

Kanimir z małżonką; Kanimirowie


SJP.pl


kanimirowie

Kanimir z małżonką; Kanimirostwo


SJP.pl


kanimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kanimira lub z nim związany


SJP.pl


kanin

półwysep w Rosji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kanin – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska
  • Kanin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino
  • Kanin – japońskie odgałęzienie rodu cesarskiego
  • Kanin – szczyt w Alpach Julijskich
  • Kanin – półwysep w europejskiej części Rosji

Wikipedia


kanion

dolina rzeki o stromych, skalistych zboczach i wąskim dnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. dolina rzeczna o wąskim dnie i stromych, skalistych zboczach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten kanion jest efektem żłobienia skał przez rzekę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãɲjɔ̃n, AS: kãńi ̯õn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przełom rzeki

Wiktionary


kanioning

pokonywanie głębokich kanionów lub wodospadów za pomocą lin alpinistycznych; canioning


SJP.pl


kanionowy

→ kanion


SJP.pl

Patrz:

kanion

kaniowski

przymiotnik od: Kaniów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kaniowem, dotyczący Kaniowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaniów mrz.

Wiktionary


kanioła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. więz. kaptur, maska

 (1.2) daw. gwara. więz. czapka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈɲɔwa, AS: kãńou̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. więz. kaniła

Wiktionary


kanister

1. mały, metalowy zbiornik, zwykle na benzynę
2. ilość płynu mieszcząca się w tym zbiorniku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport;

 (1.2) daw. blaszany pojemnik do przenoszenia lub przechowywania czekolady, tytoniu itp. używany podczas wycieczek

Wiktionary

Kanister (niepoprawnie: karnister) – przenośny, najczęściej metalowy, czasem plastikowy, zbiornik służący do przewożenia i czasowego przechowywania cieczy (zwykle benzyny lub innych płynów ropopochodnych, ale też wody).

Najpopularniejszy model kanistra został opracowany w Niemczech w latach 30. XX wieku i rozpowszechnił się w czasie II wojny światowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kãˈɲistɛr, AS: kãńister

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanistrowy

Wiktionary


kanisterek

mały kanister


SJP.pl


kanistrowy

→ kanister


SJP.pl

Patrz:

kanister

kaniuk

mały ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Elanus|ref=tak., niewielki ptak drapieżny, nie gnieżdżący się w Polsce;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãɲuk, AS: kãńuk

Wiktionary


kaniula

rurka metalowa na jednym końcu ścięta tępo, na drugim zakończona nasadką do strzykawki, służąca do płukania, wstrzykiwań lub (z trójgrańcem) do punkcji zatok szczękowych, jamy opłucnej itp.


SJP.pl


kanizjusz

imię męskie


SJP.pl

Kanizjusz, Kanizy – imię męskie pochodzące od nazwiska św. Piotra Kanizjusza, doktora Kościoła.

Kanizjusz imieniny obchodzi 27 kwietnia i 21 grudnia.

Wikipedia


kaniów

1. miasto na Ukrainie;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie czerkaskim, nad Zbiornikiem Kaniowskim na Dnieprze;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaniów – przysiółek wsi Janówek w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
  • Kaniów – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
  • Kaniów – przysiółek wsi Bachowice w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Spytkowice
  • Kaniów – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Popielów
  • Kaniów – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Bestwina
  • Kaniów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk
  • Kaniów – gromada z siedzibą we wsi Kaniów
  • Kaniów – przystanek kolejowy w Kaniowie, w województwie śląskim
  • Kaniów – miasto w obwodzie czerkaskim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaniowski

Wiktionary


kanię

pisklę kani


SJP.pl


kaniła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara więzienna kaptur, maska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈɲiwa, AS: kãńiu̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara więzienna kanioła

Wiktionary


kaniński

→ Kanin


SJP.pl

Patrz:

Kanin

kanji

[czytaj: kandzi] japońskie pismo ideograficzne, wywodzące się z pisma chińskiego


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) jęz. japońskie pismo ideograficzne, wywodzące się z pisma chińskiego;

Wiktionary

Kanji (jap. 漢字 kanji; „znaki Hanów”) – znaki logograficzne pochodzenia chińskiego, które wraz z sylabariuszami hiragana (ひらがな, 平仮名), katakana (カタカナ, 片仮名), cyframi arabskimi oraz alfabetem łacińskim stanowią element pisma japońskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeciętny Japończyk zna kilka tysięcy znaków kanji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znak sinojapoński

Wiktionary


kanka

1. blaszane naczynie na mleko; bańka;
2. rurka ze szkła lub metalu, będąca zakończeniem rurki gumowej lub gumowej gruszki;
3. kawałek czekolady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duży pojemnik na płyn, np. mleko

 (1.2) pot. dzbanek

 (1.3) gw-pl|Białystok. konewka

 (1.4) reg-pl|Poznań. bańka (na mleko)

 (1.5) slang. marihuana

 (1.6) med. zakończenie irygatora – np. gumowej gruszki do wlewów doodbytniczych

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãnka, AS: kãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaneczka ż.

Wiktionary


kankan

1. taniec francuski z wysokim podnoszeniem nóg przez tancerki i potrząsaniem uniesionymi, falbaniastymi spódnicami;
2. muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) choreogr. francuski, kabaretowy taniec rewiowy;

 (1.2) muz. muzyka do tego tańca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kankan – taniec
  • Kankan – miasto w Gwinei
  • Kankan – prefektura w Gwinei
  • Kankan – region w Gwinei
  • Kankan – amerykański raper
  • Kankan – film z 1960 roku w reżyserii Waltera Langa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na estradzie pięć dziewczyn tańczyło kankana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãŋkãn, AS: kãŋkãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kankanowy

 rzecz. kankanistka ż., kankanista mos.

Wiktionary


kankanistka

kobieta tańcząca kankana


SJP.pl


kankanowy

przymiotnik od: kankan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kankanem, dotyczący kankana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kankan mrz., kankanista mos., kankaniada ż.

Wiktionary


kankier

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) śrpol. wrzód, być może weneryczny; guz złośliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãŋʲcɛr, AS: kãŋʹḱer

Wiktionary


kankle

litewski instrument ludowy, rodzaj gitary


SJP.pl


kankles

litewski lud. instrument muzyczny, przypominający wyglądem cytrę


SJP.pl


kankroid

nowotwór złośliwy skóry mający postać owrzodzenia


SJP.pl


kankrynit

minerał, uwodniony glinokrzemian sodu i wapnia


SJP.pl


kanna

1. roślina o barwnych kwiatach; paciorecznik
2. zwierzę z rodziny krętorogich, jedna z największych antylop; eland


SJP.pl

Kanna – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Bolesław.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Integralne części miejscowości: Rokicie, Wacków.

Wikipedia


kannabinoid

substancja chemiczna wyizolowana z konopi


SJP.pl


kannabinoidowy

→ kannabinoid


SJP.pl

Patrz:

kannabinoid

kannabinol

substancja uzależniająca, znajdująca się w przetworach konopi indyjskich, np. w marihuanie i haszyszu; kanabinol


SJP.pl

Kannabinol, kanabinol, CBN – organiczny związek chemiczny z grupy kannabinoidów występujący w konopiach. Jego działanie psychoaktywne jest pomijalnie małe. Jest produktem dehydrogenacji tetrahydrokannabinolu.

Wikipedia


kannada

jeden z języków urzędowych Indii; kannara


SJP.pl


kannara

jeden z języków urzędowych Indii; kannada


SJP.pl


kannel

estoński instrument muzyczny zbliżony do cytry


SJP.pl

Kannel – estoński instrument muzyczny zbliżony do cytry. Wraz z litewskim instrumentem "kankles", łotewskim "kokles", rosyjskimi gęślami i fińskim "kantele" należy do grupy tzw. psalteriów bałtyckich. Choć w Estonii uważany był za instrument narodowy, nauka gry na nim podupadła w XX wieku. W ostatnich latach notuje się jednak wzrost zainteresowania nim.

Wikipedia


kanneński

1. przymiotnik od: Kanny; kanejski
2. przymiotnik od: Cannes; canneński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kannami lub z bitwą która odbyła się tam w 216 r. p.n.e.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanny nmos.

Wiktionary


kannon

w buddyzmie japońskim: bogini miłosierdzia; wyobrażana różnorodnie


SJP.pl


kannowate

rodzina roślin z rzędu imbirowców; paciorecznikowate


SJP.pl


kanny

1. roślina o barwnych kwiatach; paciorecznik
2. zwierzę z rodziny krętorogich, jedna z największych antylop; eland


SJP.pl

Kanny (łac. "Cannae", obecnie "Canne della Battaglia") – starożytne miasto rzymskie w Apulii, gdzie w 216 roku p.n.e. wojska rzymskie zostały pokonane przez wojska kartagińskie pod wodzą Hannibala (bitwa pod Kannami). Po upadku Cesarstwa rzymskiego istniało pod nazwą "Monte di Canne". Obok bitwy z 216 roku p.n.e. pod Kannami doszło także do innej bitwy – w 1018 roku starły się tam wojska bizantyjskie i longobardzko-normandzkie - bitwa pod Kannami (1018).

Wikipedia


kanoe

[czytaj: kaNU] canoe, kanu;
1. łódź eskimoska o szkielecie z fiszbinu lub kości wieloryba; kajak eskimoski;
2. indiańska łódź o szkielecie z drewna jodły pokrytym korą brzozową;
3. łódź sportowa stworzona na wzór łodzi indiańskiej; kanadyjka


SJP.pl


kanon

1. wzór, zasada, reguła;
2. przepisy kodeksu prawa kanonicznego;
3. główna część mszy;
4. zbiór ksiąg Starego i Nowego Testamentu;
5. zespół cech artystycznych charakterystycznych dla danej epoki;
6. wielogłosowy utwór muzyczny, charakteryzujący się powtarzaniem tematu w różnych głosach;
7. stopień pisma drukarskiego równy 36 punktom typograficznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kult. ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.);

 (1.2) kult. bibliot. lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu

 (1.3) bibl. zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione;

 (1.4) muz. forma muzyczna z powtarzającym się tematem;

 (1.5) praw. pojedynczy przepis w kodeksie

 (1.6) kośc. modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej;

 (1.7) daw. druk. stopień pisma

 (1.8) daw. wojsk. nazwa armaty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ogólnie przyjęta zasada, wzór (wzorzec), reguła, norma
    • Kanon (sztuka)
    • Kanon (prawo kanoniczne)
    • Kanon rzymski – wzorcowa modlitwa eucharystyczna, część mszy
      • Kanon (księga liturgiczna) – księga liturgiczna, której jedną z głównych części jest kanon rzymski
      • Kanony ołtarzowe – tabliczki, umieszczane na ołtarzu i zawierające niektóre teksty mszalne
    • Kanon Turyński – wzorcowy (unikatowy zachowany) tekst w piśmie hieratycznym
  • zbiór lub lista ksiąg o podstawowym znaczeniu
    • Kanon Biblii
      • Kanon Muratoriego
    • Kanon palijski – zbiór tekstów (sutt) buddyzmu therawady
    • Kanon mahajany – zbiór tekstów (sutr) buddyzmu wschodnioazjatyckiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najstarszy i najdłużej obowiązujący był kanon sztuki starożytnego Egiptu.

 (1.4) Bardzo lubię słuchać kanonów z Taizé.

 (1.5) Zgodnie z kanonem 893, wypada, aby świadkiem był ktoś z chrzestnych bierzmowanego.

 (1.6) Przez ponad tysiąc lat kanon był celebrowany szeptem.

 (1.7) Kanon ma długość 36 punktów typograficznych.

 (1.8) Wypalili do nich z kanonu, ale nic nie wskórali, mury ani drgnęły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãnɔ̃n, AS: kãnõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonista m., kanonik m., kanoniczność ż., kanonizowanie n., kanonizacja ż., kanonia ż., kanonierka ż., kanonada ż., kanonier m.

 czas. kanonizować dk.

 przym. kanoniczny, kanonizacyjny, kanoniczy

 przysł. kanonicznie, kanonizacyjne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) normatywa

 (1.2) zestaw, zestawienie, lista

 (1.3) zbiór

 (1.5) przepis, paragraf

 (1.6) modlitwa eucharystyczna

 (1.7) stopień pisma

 (1.8) armata, działo

Wiktionary


kanonada

ogień artyleryjski, zwykle długotrwały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska

 (1.2) pot. huk kanonady (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kanonada trwała parę minut, potem dobiegł ich stłumiony, odległy jeszcze terkot broni maszynowej.

 (1.2) Kanonada z wolna zaczynała ucichać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanon mrz., kanonista mos.

Wiktionary


kanonia

1. urząd kanonika; kanonikat;
2. mieszkanie kanonika, kanoników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. mieszkanie kanonika

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kanonia – urząd kanonika
  • Kanonia – budynek z mieszkaniami kanoników
  • ulica Kanonia w Warszawie
  • ulica Kanonia we Wrocławiu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kanon mrz., kanonik mos., kanonista mos.

Wiktionary


kanonicki

→ kanonik; kanoniczy


SJP.pl


kanoniczka

1. członkini żeńskiego zgromadzenia zakonnego, będącego odpowiednikiem kanoników regularnych;
2. członkini świeckiego stowarzyszenia kobiet obowiązanych do posłuszeństwa przełożonej;
3. dawniej: członkini zgromadzenia panien mogąca wywieść szlachectwo co najmniej z trzech pokoleń po mieczu i po kądzieli, obowiązanych do czystości i posłuszeństwa, nieskładających ślubów ubóstwa i mogących wychodzić za mąż


SJP.pl


kanonicznoprawny

odnoszący się do prawa kanonicznego


SJP.pl


kanoniczność

zgodność z ustalonym porządkiem (kanonem), np. w Piśmie Świętym, światach fantasy


SJP.pl


kanoniczny

1. ogólnie przyjęty, uznany za właściwy; obowiązujący;
2. dotyczący kanonu - wzoru, reguły;
3. w religii: dotyczący zbioru ksiąg Starego i Nowego Testamentu;
4. w religii: dotyczący przepisów prawa kościelnego;
5. w religii: dotyczący kanonika, należący do kanonika;
6. w matematyce: podstawowy, zasadniczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. związany z kanonami, odnoszący się do kanonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypisuje mu się autorstwo jednej z kanonicznych ewangelii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanon m., kanonista m., kanonizacja ż., kanonik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawy

Wiktionary


kanoniczy

→ kanonik; kanonicki


SJP.pl


kanonier

szeregowy artylerii;
1. najniższy stopień w wojskach artyleryjskich;
2. żołnierz mający taki stopień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. żołnierz obsługujący działo, szeregowiec artylerii

Wiktionary

Kanonier – stopień wojskowy w artylerii. Odpowiednik stopnia szeregowego w innych rodzajach wojsk.

5 sierpnia 1919 roku Minister Spraw Wojskowych zatwierdził tytulaturę stopni podoficerskich i żołnierskich w artylerii. Stopień kanoniera w artylerii był odpowiednikiem stopnia szeregowego w piechocie. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w 2016 roku nie przewidywała takiego stopnia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kanonista mos., kanon mrz., kanonierka ż.

 przym. kanonierski

 czas. kanonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) artylerzysta

Wiktionary


kanonierka

okręt artyleryjski średniej lub małej wielkości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

Wiktionary

Kanonierka (fr. "canonnière" od "canon" „działo” z wł. "cannone" „działo”, zgrub. od "canna" „rura”) – historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości. Kanonierki przeznaczone były przede wszystkim do ostrzeliwania celów lądowych, przybrzeżnej służby patrolowej i dozorowej, obrony wybrzeża, stawiania min i innych zadań pomocniczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kanonierki wyszły już z użycia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka, AS: kãnõńerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonier m., kanon mrz., kanonista mos.

 przym. kanonierkowy, kanonierski

 czas. kanonować

Wiktionary


kanonierski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. związany z kanonierem, dotyczący kanoniera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonier mos., kanonierka ż.

Wiktionary


kanonik

1. członek kapituły Kościoła katolickiego;
2. tytuł honorowy osoby duchownej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;

 (1.2) rel. duchowny katolicki uhonorowany członkostwem w kapitule katedralnej lub kolegiackiej;

Wiktionary

Kanonik (łac. "canonicus") – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących według reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach) lub kolegiatach; współcześnie – tytuł kapłanów uhonorowanych za szczególne zasługi dla kościoła lokalnego, zobowiązanych do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syn sąsiadów wstąpił do kanoników w Krakowie.

 (1.2) Ich proboszcz należy do kanoników ponadliczbowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonista mos., kanonia ż., kanon mrz., kanonizacja ż., kanonizowanie n.

 czas. kanonizować ndk.

 przym. kanoniczny, kanoniczy, kanonizacyjny

 skr. kan.

Wiktionary


kanonikat

urząd kanonika; kanonia


SJP.pl


kanonista

znawca prawa kanonicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. kośc. prawnik będący spaecjalistą od prawa kanonicznego (kościelnego)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanon m., kanonik m., kanonia ż., kanoniczność ż., kanonizowanie n., kanonizacja ż., kanonierka ż., kanonada ż., kanonier m.

 czas. kanonizować dk.

 przym. kanoniczny, kanonizacyjny, kanoniczy

 przysł. kanonicznie, kanonizacyjne

Wiktionary


kanonistka

znawczyni prawa kanonicznego


SJP.pl


kanonistyczny

→ kanonistyka


SJP.pl

Patrz:

kanonistyka

kanonistyka

nauka o prawie kanonicznym


SJP.pl

Kanonistyka – nauka o prawie kanonicznym, definiowana jako nauka prawna, bądź teologiczna, posługująca się odpowiadającymi im metodami badawczymi o charakterze prawno-teologicznym.

Wikipedia


kanonizacja

w Kościele katolickim: uroczyste i oficjalne zaliczenie osoby zmarłej do grona świętych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

Wiktionary

Kanonizacja ( canonisatio) – oficjalne uznanie przez Stolicę Apostolską lub lokalny kościół prawosławny danej zmarłej osoby za świętą z racji osiągnięcia przez nią doskonałości moralnej w stopniu heroicznym lub uznanie jej za męczennika. Poprzez akt kanonizacji papież lub organ zwierzchni lokalnej cerkwi prawosławnej uznaje daną osobę za godną kultu publicznego w Kościele powszechnym i wpisania jej do katalogu świętych. Akt ten poprzedzony jest procesem kanonizacyjnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj papież dokonał kolejnej kanonizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnɔ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: kãnõńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonizowanie n., kanon m., kanonik m., kanonista mos.

 czas. kanonizować ndk.

 przym. kanonizacyjny, kanoniczny

Wiktionary


kanonizacyjny

związany z kanonizacją - oficjalnym orzeczeniem Kościoła, na mocy którego osoba zmarłą zostaje zaliczona w poczet świętych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kanonizacji, związany z kanonizacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Albertynki mają w swym kościele obraz kanonizacyjny świętego brata Alberta.

 (1.1) Katolicy chińscy nazywają go świętym, chociaż proces kanonizacyjny nie został jeszcze zakończony.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. kanonizacja.

Wiktionary


kanonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. dokonywanie kanonizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonista mos., kanon mrz., kanonizacja ż., kanonik mos.

 czas. kanonizować ndk.

 przym. kanonizacyjny

Wiktionary


kanonizować

w Kościele katolickim: uroczyście i oficjalnie stwierdzać (stwierdzić), że jeden z jego zmarłych i uprzednio beatyfikowanych członków znajduje się śród świętych w niebie i że można się do niego publicznie modlić oraz oddawać mu cześć


SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

 (1.1) rel. oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

 (1.2) żart. nadać komuś lub czemuś wysoką rangę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Papież kanonizował grupę męczenników meksykańskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonista mos., kanonizowanie n., kanonizacja ż., kanon mrz., kanonik mos.

 przym. kanonizacyjny

Wiktionary


kanonować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. wojsk. strzelać w kogoś z armat, prowadzić kanonadę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanonier m., kanonierka ż., kanonierstwo n.

 przym. kanonowy

Wiktionary


kanonowy

przymiotnik od: kanon


SJP.pl


kanony

1. wzór, zasada, reguła;
2. przepisy kodeksu prawa kanonicznego;
3. główna część mszy;
4. zbiór ksiąg Starego i Nowego Testamentu;
5. zespół cech artystycznych charakterystycznych dla danej epoki;
6. wielogłosowy utwór muzyczny, charakteryzujący się powtarzaniem tematu w różnych głosach;
7. stopień pisma drukarskiego równy 36 punktom typograficznym


SJP.pl


kanopa

egipska lub etruska urna grobowa wykonana z gliny lub kamienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. archeol. cylindryczne naczynie, gliniana lub alabastrowa urna egipska, w której przechowywano wnętrzności zmarłego, wyjęte podczas balsamowania, używane od czasów Nowego Państwa (XVI w. p.n.e.)hasło kanopa w: Popularna Encyklopedia Powszechna PWN, tom VI, s. 198, Warszawa 2002, isbn 83-85719-66-0;

 (1.2) szt. archeol. popielnica etruska, wykonana z brązu lub gliny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U starożytnych Egipcjan kanop było zawsze cztery: o pokrywie rzeźbionej na kształt człowieka, pawiana, sokoła i szakala, odpowiednio dla wątroby, płuc, jelit i żołądka.

 (1.1) W trakcie mumifikacji nie chowano serca do kanopy, bowiem Egipcjanie wierzyli, że jest ono siedliskiem duszy. Zostawione w ciele, miało zostać później na sądzie u Anubisa położone na szali z piórkiem Ma'at (bogini porządku i sprawiedliwości). Jeśli serce było zbyt ciężkie od złych uczynków, pożerał je demon Ammit. Tak kończyła się wędrówka duszy do nieśmiertelności. Nazywano to powtórną śmiercią.

 (1.2) Kanopy etruskie przybierały kształt antropomorficzny w VII i VI w. p.n.e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãˈnɔpa, AS: kãnopa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanopa ż.

 przym. kanopski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) urna kanopska

Wiktionary


kanopus

gwiazda; Canopus


SJP.pl

Kanopus ("α Car") – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Kila (obserwowana wielkość gwiazdowa: −0,74m), druga po Syriuszu pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie. Odległa od Słońca o około 309 lat świetlnych.

Wikipedia


kanosjanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. katolicka zakonnica z kongregacji założonej przez Magdalenę z Kanossy;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canossa ż., Kanossa ż.

:: fm. kanosjanin m.

 przym. kanosjański

Wiktionary


kanossa

miejscowość we Włoszech; Canossa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miejscowość we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Wiktionary

Kanossa (wł. "Canossa") – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Reggio Emilia, u podnóża Apenin, ok. 25 km od Parmy. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 3376 osób, 63,7 os./km².

Zamek w Kanossie należał pierwotnie do Matyldy, hrabiny Toskanii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Henryk uroczyście i z robiącą wrażenie pokorą odłożył insygnia godności królewskiej i 25 stycznia 1077 roku w trzaskającym mrozie, ubrany tylko w prostą bawełnianą koszulę, udał się na piechotę do Kanossy, aby odbyć pokutę przed papieżem i ponownie zostać przyjętym do „wspólnoty świętych”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canossa ż., kanosjanka ż., kanosianin m.

 przym. kanosjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Canossa

Wiktionary


kanotier

rodzaj szerokiego, słomkowego kapelusza; kanotiera, canotier


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kanotiera

rodzaj szerokiego, słomkowego kapelusza; kanotier, canotier


SJP.pl


kanpur

miasto w Indiach


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kansas

[czytaj: kanzas albo kansas]
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w środkowej części Stanów Zjednoczonych;

 (1.2) geogr. rzeka przepływająca przez północno-wschodnie tereny stanu Kansas (1.1), uchodzi do Missouri;

Wiktionary

Kansas () – stan w regionie Midwest, w środkowej części Stanów Zjednoczonych. Na północy graniczy ze stanem Nebraska, na wschodzie ze stanem Missouri, na południu z Oklahomą, a na zachodzie z Kolorado. Jego stolicą jest Topeka, a największym miastem Wichita. Swoim zasięgiem obejmuje częściowo obszar metropolitalny – Kansas City.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãw̃zas, AS: kãũ̯zas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kansaski

Wiktionary


kansaski

→ Kansas [czytaj: kanzaski]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kansas, dotyczący Kansas (rzeki, miasta albo stanu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żywa legenda kansaskiego oddziału FBI, Harold Nye, nauczył mnie jednej z podstawowych rzeczy dotyczących badania miejsca zbrodni: „Strzelaj bez przerwy, kiedy wchodzisz i kiedy wychodzisz”.

 (1.1) Bawią mnie i zawsze cieszą jej wizyty, podobnie jak wizyty tych kilku Polek, które tu, na tej kansaskiej pustyni, mieszkają.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kansas n.

Wiktionary


kansi

zaimek nieokreślony

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieś, w pewnym miejscu

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kany, kanyż, kansikej, kańsi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kajsi, kajsik, kańsi, gw. Górny Śląsk kajś

Wiktionary


kansikej

zaimek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokądś, gdzieś tam

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kansi, kany, kanyż, kańsi

Wiktionary


kansu

prowincja w Chinach; Gansu


SJP.pl


kant

1. ostry brzeg, krawędź; rant;
2. potocznie: oszustwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) brzeg lub krawędź o ostrym załomie

 (1.2) pot. przen. oszustwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uderzyłem się głową o kant drzwiczek od szafki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnt, AS: kãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantówka m., kanciarz m., kanciara ż., kantowanie n., okantowanie n., kanciastość ż.

:: zdrobn. kancik m.

 czas. kantować ndk., okantować dk.

 przym. kanciasty, kanciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. oszustwo.

Wiktionary


kantabria

region autonomiczny w Hiszpanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północnej Hiszpanii, nad brzegiem Zatoki Biskajskiej

 (1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Wiktionary

Kantabria (hiszp. "Cantabria") – wspólnota autonomiczna w Hiszpanii zawierająca jedną prowincję o tej samej nazwie. Kantabria położona jest w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską. Od zachodu graniczy z Asturią, od południa z Kastylią i Leonem, a od wschodu z Krajem Basków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kantabryjski mrz., Kantabryjczyk mos., Kantabryjka ż., kantabryjskość ż.

 przym. kantabryjski

Wiktionary


kantabryjczyk

mieszkaniec Kantabrii (regionu w Hiszpanii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kantabrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kantabria ż.

:: fż. Kantabryjka ż.

 przym. kantabryjski

Wiktionary


kantabryjka

mieszkanka Kantabrii (regionu w Hiszpanii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kantabrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kantabria ż.

:: fm. Kantabryjczyk mos.

 przym. kantabryjski

Wiktionary


kantabryjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kantabrią, dotyczący Kantabrii, pochodzący z Kantabrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język romański używany w Kantabrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kantabria ż., Kantabryjczyk mos., Kantabryjka ż.

Wiktionary


kantafon

elektryczny instrument muzyczny


SJP.pl


kantak

pazur tylnego palca u ptaków drapieżnych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kantak, obracak – narzędzie używane w leśnictwie do manipulowania dłużycami i kłodami, w postaci stalowego haka osadzonego na drągu (zobacz też: bosak)
  • kantak – pazur tylnego palca u ptaków drapieżnych
  • Kazimierz Kantak
  • Kamil Kantak
  • Chaitanya Kantak
  • Kanthak

Wikipedia


kantal

stop żelaza, chromu, aluminium i kobaltu, używany do wyrobu elementów grzejnych pieców przemysłowych; kanthal


SJP.pl

Kantal (kanthal) – stop żelaza i chromu z dodatkiem glinu i niewielkich ilości innych składników – krzemu, manganu i węgla. Charakteryzuje się dużym oporem właściwym i ma zastosowanie w produkcji materiałów oporowych oraz elementów grzejnych.

Wikipedia


kantala

twarde włókno z liści agawy, używane do wyrobu worków, plecionek, mat i sznurów


SJP.pl


kantalowy

→ kantal; kanthalowy


SJP.pl


kantalup

uprawna odmiana melona cukrowego; kantalupa


SJP.pl


kantalupa

uprawna odmiana melona cukrowego; kantalup


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. spoż. uprawiana odmiana melona z gatunku Cucumis melo (ogórek melon), o pomarańczowym, słodkim miąższu;

Wiktionary

Kantalupa – uprawiana odmiana melona cukrowego ("Cucumis melo" subsp. "melo" var. "cantaloupensis").

Owoc posiada formę kulistą, skórka często podłużnie żebrowana, niekiedy pokryta wyrostkami i guzkami. Nazwa pochodzi od zamku Cantalupo pod Rzymem, gdzie po raz pierwszy w Europie rozpoczęto uprawę tej odmiany. Owoce osiągają wagę do 1 kg. Do tej odmiany zalicza się również ceniony melon szarantejski o wyjątkowo aromatycznym miąższu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãntaˈlupa, AS: kãntalupa

Wiktionary


kantar

1. rodzaj skórzanej lub parcianej uzdy bez wędzidła;
2. gatunek ryby z rodziny prażmowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Spondyliosoma cantharus|ref=tak., gatunek ryby z rodziny prażmowatych;

 (1.2) jeźdz. rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kantar – gatunek ryby
  • kantar – rodzaj uproszczonej uzdy
  • Kantar Group – należąca do WPP plc grupa zajmująca się badaniami rynku i opinii (w jej skład wchodzi m.in. Millward Brown)
  • Kantar Polska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãntar, AS: kãntar

Wiktionary


kantarek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) anat. ornit. rejon morfologiczny na głowie ptaka pomiędzy bocznym skrajem nasady górnej szczęki a okiem;

Wiktionary

Kantarek – część upierzenia ptaków. Są to pióra na odcinku między przednim kącikiem oka a dziobem, często kontrastowo ubarwione.

Wikipedia


kantaros

1. kielich o dwóch uchwytach,
2. skarabeusz, święty znak Egipcjan


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kantaryda

chrząszcz z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; pryszczawka, pryszczel lekarski, majka lekarska, mucha hiszpańska


SJP.pl


kantarydowy

→ kantaryda


SJP.pl

Patrz:

kantaryda

kantarydyna

trująca substancja znajdująca się we krwi kantarydy


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kantarydynowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kantarydyną, dotyczący kantarydyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantarydyna ż.

Wiktionary


kantata

uroczysty utwór wokalno-instrumentalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. utwór muzyczny na głosy solowe;

Wiktionary

Kantata – niesceniczna forma muzyki wokalno-instrumentalnej; najczęściej rozbudowana, wieloodcinkowa; wykorzystująca różne gatunki tekstów literackich, mające różne funkcje. Ukształtowała się, podobnie jak oratorium i opera, na początku epoki baroku. Była szczególnie popularna w XVII i XVIII wieku (A. Scarlatti, G.P. Telemann, J.S. Bach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) "Oda do radości" – finałowa kantata z IX Symfonii Ludwiga van Beethovena jest hymnem Unii Europejskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtata, AS: kãntata

Wiktionary


kantatowy

przymiotnik od: kantata


SJP.pl


kantela

fiński ludowy instrument muzyczny, mający od pięciu do trzynastu strun; kantele


SJP.pl


kantele

fiński ludowy instrument muzyczny, mający od pięciu do trzynastu strun; kantela


SJP.pl

Zobacz też: Kantele – wieś w Finlandii.

Kantele – fiński ludowy instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych, występujący również pod innymi nazwami w północno-zachodnich rejonach Rosji i niektórych krajach bałtyckich.

Wikipedia


kanterberyjczyk

mieszkaniec Canterbury


SJP.pl


kanterberyjka

mieszkanka Canterbury


SJP.pl


kanterberyjski

przymiotnik od: Canterbury


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Canterbury, dotyczący Canterbury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Canterbury n.

Wiktionary


kanthak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kanthak
  • Anna Kanthak
  • Jan Kanthak
  • Kantak

Wikipedia


kanthal

stop żelaza, chromu, aluminium i kobaltu, używany do wyrobu elementów grzejnych pieców przemysłowych; kantal


SJP.pl


kanthalowy

→ kanthal [czytaj: kantalowy]; kantalowy


SJP.pl


kantka

zagięcie na nogawce powstałe przez zaprasowanie materiału; kant, plisa, fałda, fałd, zapraska, zakładka


SJP.pl


kanton

1. kraj związkowy w Szwajcarii;
2. jednostka terytorialno-administracyjna w niektórych krajach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;

 (1.2) jednostka podziału administracyjnego w Federacji Bośni i Hercegowiny

 (1.3) jednostka podziału administracyjnego w Ekwadorze

 (1.4) jednostka podziału administracyjnego w Kostaryce

 (1.5) jednostka podziału administracyjnego we Francji;

 (1.6) jednostka podziału administracyjnego w Kanadzie

 (1.7) jednostka podziału administracyjnego Luksemburga;

 (1.8) górne czołowe pole płata flagi;

 (1.9) herald. figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kanton – jednostka administracyjna
  • kanton – kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej
  • kanton – jednostka podziału administracyjnego w Federacji Bośni i Hercegowiny
  • kanton – jednostka podziału administracyjnego w Ekwadorze
  • kanton – jednostka podziału administracyjnego w Kostaryce
  • kanton – jednostka podziału administracyjnego Francji
  • kanton – jednostka podziału administracyjnego Luksemburga
  • kanton (fr. canton, ang. township) – jednostka administracyjna w Kanadzie, w niektórych regionach prowincji Quebec (zwł. Estrie) i hrabstwach wschodniego Ontario
  • Kanton – miejscowość w Kiribati
  • Kanton – atol w Kiribati
  • Kanton – miasto w Chinach
  • kanton – w weksykologii – górne czołowe (tzn. znajdujące się u góry przy drzewcu) pole płata flagi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Źródła rzeki Aa znajdują się w kantonie Uri (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãntɔ̃n, AS: kãntõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kantonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.9) narożnik

Wiktionary


kantonalny

odnoszący się do kantonu, jednostki podziału administracyjnego w niektórych krajach, m.in. w Szwajcarii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kantonem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanton mrz.

Wiktionary


kantoniera

rzadko: barwna, udrapowana wokół okna firana lub cienka zasłona, składająca się z dwóch prostych boków oraz ozdobnego lambrekinu


SJP.pl


kantonierka

rodzaj upięcia firanki w postaci dwóch pasów z boków okna i dekoracyjnego pasa na górze stanowiącego obramowanie


SJP.pl


kantonista

dawniej:
1. żołnierz wychowywany od dziecka w koszarach;
2. mężczyzna obowiązany do służby wojskowej do końca życia;
3. osoba zwerbowana do wojska; rekrut;
4. żołnierz przebywający na kantonach


SJP.pl

Kantonista (ros. "кантонист") – chłopiec kształcony w tak zwanych szkołach kantonistów ("кантонистские школы") w Imperium Rosyjskim (przed 1858) na zawodowego wojskowego Armii Imperium Rosyjskiego. Kantonistami były głównie sieroty, dzieci żołnierzy i pochodzące z ubogich, niemających środków do życia rodzin.

Wikipedia


kantonizacja

podział na kantony, jednostki terytorialno-administracyjne o znacznym stopniu niezależności od władzy centralnej


SJP.pl


kantonizacyjny

przymiotnik od: kantonizacja


SJP.pl


kantonka

mieszkanka Kantonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kantonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanton mrz., kantoński mrz.

:: fm. kantończyk mos.

 przym. kantoński

Wiktionary


kantonowy

→ kanton, np. podatek kantonowy


SJP.pl


kantor

śpiewak w kościele katolickim, protestanckim lub w żydowskiej synagodze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną

 (1.2) daw. biuro poczty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) śpiewak w synagodze

 (2.2) przodownik w chórze protestanckim, organista

 (2.3) osoba zaczynająca psalmy w jednym z chórów w Liturgii godzin w Kościele katolickim;

Wiktionary

Zobacz też: Kantor (ujednoznacznienie).

Kantor – w religii to osoba duchowna, która prowadzi apostolstwo według tradycji apostolskiej we wspólnocie religijnej jak modlitwy, nauki i życia wiarą. Na podstawie Dekretu Apostolicam actuositatem i kodeksu prawa kanonicznego Kan.230, §2. Świeccy mogą być czasowo wyznaczeni do pełnienia funkcji lektora w czynnościach liturgicznych; podobnie wszyscy świeccy mogą pełnić funkcje komentatora, kantora albo inne, zgodnie z przepisami prawa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wyjazdem za granicę, wstąpiłem do kantoru i wymieniłem trochę pieniędzy.

 (2.1) W warszawskiej synagodze wystąpił światowej sławy kantor, mieszkający na stałe w Nowym Jorku.

 (2.3) …celebrans może śpiewać/mówić utwór międzylekcyjny z ludem lub kantorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãntɔr, AS: kãntor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kantor walutowy

 (2.1) chazan

Wiktionary


kantoralny

→ kantor (osoba); kantorski


SJP.pl


kantorat

1. szkółka ewangelicka, w której uczy kantor (chórmistrz, organista);
2. stanowisko kantora;
3. służbowe mieszkanie kantora


SJP.pl

Kantorat – w przeszłości w Kościołach ewangelickich jednostka terytorialna parafii, szkoła ewangelicka lub dom modlitwy (kaplica). Pojęcie oznacza także grupę wokalną prowadzoną przez kantora, lub jego stanowisko pracy.

Kantoraty w Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP.

Wikipedia


kantorek

zdrobniale: biuro fabryki, sklepu


SJP.pl


kantorka

zdrobniale: biuro fabryki, sklepu


SJP.pl


kantorowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kantorowicami, dotyczący Kantorowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kantorowice nmos.

Wiktionary


kantorowiec

pracownik lub właściciel kantoru


SJP.pl


kantorowy

przymiotnik od: kantor


SJP.pl


kantorski

→ kantor (osoba); kantoralny


SJP.pl


kantorstwo

1. urząd, obowiązki kantora;
2. muzyczny kierunek studiów, przygotowujący do pełnienia funkcji kantora;
3. praca w punkcie wymiany walut


SJP.pl


kantorzysta

przestarzałe: osoba pracująca w kantorze


SJP.pl


kantorzystka

→ kantorzysta


SJP.pl

Patrz:

kantorzysta

kantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kantować.

Wiktionary

Kantowanie to sposób spychania statku z mielizn na głębszą wodę, za pomocą wbitych niemal pionowo bumsztaków. Do górnego końca bumsztaka mocuje się linę stalową i pracującą windą kotwiczną unosi się nieco rufę statku. Również (z j.niem "kentern") przechylanie statku, stąd pochodzi określenie w żargonie marynarskim przekantowany statek, czyli przechylony.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kant m., kantówka ż., okantowanie n., kancik m., kantownik mos./mrz.

 czas. kantować ndk., okantować dk.

 przym. kanciasty

Wiktionary


kantowaty

1. mający wiele kantów;
2. potocznie: dokonujący oszustw


SJP.pl


kantować

1. zginać coś w taki sposób, by utworzył się kant;
2. obracać belki, cegły na inny bok celem ich lepszego osuszenia;
3. potocznie: wprowadzać w błąd, oszukiwać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wykantować)

 (1.1) oszukać

czasownik zwrotny niedokonany kantować się (dk. wykantować się)

 (2.1) pot. oszukiwać się wzajemnie

czasownik zwrotny niedokonany kantować się

 (3.1) reg. pozn. pchać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɔvat͡ɕ, AS: kãntovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kanciasty

 rzecz. kant mrz., kantowanie n., kantownik mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) kantolić się

Wiktionary


kantowicz

nazwisko


SJP.pl


kantownik

robotnik w cegielni, ustawiający cegły do suszenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do kantowania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) robotnik w cegielni ustawiający cegły na kant, by szybciej wyschły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɔvʲɲik, AS: kãntovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kant m., kancik m., kantówka ż., kantowizna ż., kanciarstwo n., kanciarz m., kanciastość ż., kantowanie n.

 czas. kantować ndk.

 przym. kanciasty, kanciarski

Wiktionary


kantowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kanta lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. wywodzący się z założeń, tez utworzonych przez Immanuela Kanta; związany z jego filozofią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Innym przykładem całkowicie nowego sposobu myślenia jest kantowskie przekonanie o niepoznawalności świata rzeczy samych w sobie, z jednoczesnym uznawaniem przez niego poznawalności świata zjawisk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɔfsʲci, AS: kãntofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyzm, kantysta, kantystka

Wiktionary


kantowy

przymiotnik od: kant


SJP.pl


kantończyk

mieszkaniec Kantonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kantonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanton mrz., kantoński mrz.

:: fż. kantonka ż.

 przym. kantoński

Wiktionary


kantoński

przymiotnik od: Kanton (miasto w Chinach)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kantonem, dotyczący Kantonu (miasta w Chinach)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język kantoński, używany w południowych Chinach, Hongkongu i Makau;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kanton mrz., kantończyk mos., kantonka ż.

Wiktionary


kanty

1. ostry brzeg, krawędź; rant;
2. potocznie: oszustwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. przydomek św. Jana z Kęt

 (1.2) imię|polski|m., używane jako skrócenie imienia Jan Kanty

Wiktionary

Kanty (do 2010 "Kęty", niem. "Groß Kanten") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty nad jeziorem Kęckim. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Klonowy Dwór.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przy Kantym trzeba się mieć na baczności.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Jan Kanty

Wiktionary


kantyczka

książka zawierająca zbiór pieśni religijnych, głównie kolędy i pastorałki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. rel. popularna pieśń religijna, zwłaszcza kolęda

 (1.2) liter. zbiór zawierający pieśni religijne, zwłaszcza o tematyce bożonarodzeniowej

Wiktionary

Kantyczka (z łac. "canticum" = monolog, pieśń) – popularna pieśń religijna.

Jedna z pieśni zawartych w kancjonale. Z czasem określenie „kantyczki” zastąpiło nazwę Kantycjonał.

Kantyczki to także zbiór kolęd, pastorałek i jasełek (wcześniej pieśni nabożnych) wydany w formie książkowej. Rozpowszechnione w XVII–XVIII w. także były synonimem kolęd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nauczono go tam, że Polska to kraj nędzarzy i małowartościowych ludzi, że w szeregu krajów europejskich zajmuje najpośledniejsze miejsce, że nie posiada żadnej literatury prócz kantyczek i kalendarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɨt͡ʃka, AS: kãntyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyk

 przym. kantyczkowy

Wiktionary


kantyczkowy

przymiotnik od: kantyczka


SJP.pl


kantyk

w liturgii rzymskokatolickiej: podniosła pieśń podobna do psalmu; hymn; kantyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. pieśń zaczerpnięta z Biblii, włączona do którejś z godzin kanonicznych;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z biblijnych kantyków odmawia się w trakcie Nieszporów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyczka ż., kantor m., kantorstwo n.

Wiktionary


kantyka

w liturgii rzymskokatolickiej: podniosła pieśń podobna do psalmu; hymn; kantyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Kantyka – polski historyk
  • Przemysław Kantyka – rzymskokatolicki ksiądz
  • Przemysław Kantyka – polski skoczek narciarski

Wikipedia


kantylacja

Kantylacja – solowe, melodyczne wygłaszanie tekstów sakralnych i modlitw podczas liturgii, łączące cechy mowy i śpiewu. Termin odnosi się przede wszystkim do praktyki synagogalnej, lecz określa się nim również podobną publiczną proklamację czytań w różnych tradycjach chrześcijańskich i innych obrzędach religijnych.

Wikipedia


kantylena

1. krótka pieśń epicka w średniowiecznej poezji francuskiej
2. rodzaj sekstyny
3. w muzyce instrumentalnej: melodia odznaczająca się śpiewnością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śpiewna melodia w utworze muzycznym;

Wiktionary

Kantylena, melodyka kantylenowa (wł. "cantabile" – śpiewnie) – typ melodyki w dziele muzycznym charakteryzujący się śpiewnym (lirycznym) przebiegiem melodii (bez dużych skoków, zawierający małą liczbę nut o krótkich wartościach, z zastosowaniem, w przeważającym stopniu, artykulacji legato), wolnym tempem, w odróżnieniu od melodyki figuracyjnej. Jest to materiał dźwiękowy dobrany w taki sposób, aby był wygodny do wykonania głosem ludzkim, zgodny z jego naturalnymi możliwościami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkãntɨˈlɛ̃na, AS: kãntylẽna

Wiktionary


kantylenowy

→ kantylena


SJP.pl

Patrz:

kantylena

kantyna

1. bufet, głównie wojskowy, często połączony ze stołówką;
2. rodzaj niewielkiego pudełka z naniesionym znakiem firmowym lub herbem, najczęściej rodzinnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy

Wiktionary

Kantyna ( cantina – piwnica) – niewielki sklep w wojsku, sprzedający podstawowe produkty (dla żołnierzy lub pracowników cywilnych danej instytucji), takie jak: papierosy, prasę, środki czystości, bieliznę, herbatę itp. Bywa łączony z barem lub kawiarnią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oficerowie do rana bawili się w kantynie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈtɨ̃na, AS: kãntỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kantynowy

Wiktionary


kantynowy

→ kantyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kantyną, dotyczący kantyny

Wiktionary

Patrz:

kantyna

Powiązane:

 rzecz. kantyna ż.

Wiktionary


kantysta

zwolennik systemu filozoficznego Kanta lub kierunku nawiązującego do doktryny Kanta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) filoz. zwolennik kantyzmu, filozofii Immanuela Kanta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Realista będzie wątpił, czy taki byt w ogóle istnieje, kantysta skłonny jest twierdzić, iż Wariacje istnieją jako byt sam w sobie, niepoznawalny, a jednak mający punkt odniesienia do procesów poznawczych dotyczących tego rodzaju przedmiotów jak dzieła sztuki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantyzm

:: fż. kantystka

 przym. kantowski

Wiktionary


kantystka

zwolenniczka systemu filozoficznego Kanta lub kierunku nawiązującego do doktryny Kanta


SJP.pl


kantyzm

doktryna Kanta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. kierunek filozoficzny oparty na poglądach Immanuela Kanta, według którego poznanie człowieka jest ograniczone do zjawisk (fenomenów), a nie obejmuje rzeczy samych w sobie (noumenów); podkreśla znaczenie rozumu, moralności opartej na obowiązku oraz autonomii jednostki

Wiktionary

Kantyzm — filozofia niemieckiego filozofa Immanuela Kanta.

Kant poddał dotychczasowe osiągnięcia filozofii przeglądowi oraz krytycznej ocenie. Podejście takie nazywał idealizmem transcendentalnym (krytycznym). Polegało ono na badaniu koniecznych warunków, aby możliwe było poznanie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kantysta mos., neokantyzm mrz.

 przym. kantowski

Wiktionary


kanu

[czytaj: kaNU] canoe, kanoe;
1. łódź eskimoska o szkielecie z fiszbinu lub kości wieloryba; kajak eskimoski;
2. indiańska łódź o szkielecie z drewna jodły pokrytym korą brzozową;
3. łódź sportowa stworzona na wzór łodzi indiańskiej; kanadyjka


SJP.pl


kanut

imię królów duńskich


SJP.pl

Kanut, Kanuty – imię męskie pochodzenia północnogermańskiego. Pochodzi od skandynawskiego imienia "Knut". Do języka polskiego dotarła za pośrednictwem angielskiego "Canute". Wywodzi się od staronormandzkiego słowa "knotr" oznaczającego „węzeł”.

Kanut imieniny obchodzi 7 stycznia, 19 stycznia.

Wikipedia


kanwa

1. sztywna tkanina służąca jako podkład do wyszywania, haftowania;
2. w przenośni: podstawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. tkanina z mocnych, ułożonych w rzadką kratkę nici, używana jako podkład do haftu i wyszywania włóczką;

 (1.2) przen. wydarzenia, na których opiera się utwór, film itp. lub stanowi ich tło

 (1.3) rzad. geogr. mapa konturowa z naniesionymi granicami, rzekami i siatką geograficzną

Wiktionary

Kanwa (fr. "canevas") – tkanina lniana lub konopna, z grubych, usztywnianych nici (współcześnie również z plastiku), o regularnym, rzadkim splocie, tzw. płóciennym. Używana jako podkład do haftu krzyżykowego i półkrzyżykowego. Popularna od XVIII wieku.

W przypadku tzw. wzorów liczonych – używana jest kanwa czysta (bez nadruku), ale możliwy jest też zakup kanwy z nadrukowanym wzorem, który następnie bezpośrednio pokrywa się nicią.

Wikipedia


kanwas

mocna tkanina bawełniana używana na odzież turystyczną


SJP.pl


kanwowy

przymiotnik od: kanwa


SJP.pl


kany

zaimek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokąd, gdzie

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kansi, kansikej, kanyż, kańsi

Wiktionary


kanyż

zaimek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokąd, gdzież

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kany, kansi, kansikej, kańsi

Wiktionary


kanzona

1. liryczny wiersz włoskiej i prowansalskiej poezji rycerskiej; kancona;
2. krótka liryczna kompozycja instrumentalna o śpiewnym charakterze; kancona


SJP.pl


kanō

1. łączna nazwa dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego
2. regionalnie: bańka na mleko; kanka


SJP.pl


kao-daj

w kaodaizmie: istota najwyższa; Cao Dai


SJP.pl


kaodaistka

→ kaodaista


SJP.pl

Patrz:

kaodaista

kaodaizm

religia utworzona w 1926 roku Wietnamie, łącząca elementy buddyzmu, konfucjanizmu, taoizmu, chrześcijaństwa i kultu przodków


SJP.pl

Kaodaizm (wiet. "Cao Đài") – monoteistyczna, synkretyczna religia wietnamska.

Wikipedia


kaolian

roślina jednoroczna z rodziny wiechlinowatych, podobna do kukurydzy, hodowana jako roślina jadalna i pastewna w Azji, Afryce i południowej Europie; gaolan, gaolian, sorgo japońskie


SJP.pl


kaolin

1. skała osadowa, glinka porcelanowa;
2. składnik maści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

Wiktionary

Kaolin (glinka porcelanowa) – skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, a także m.in. kwarc i mikę. Nazwa skały pochodzi od chińskiej góry Gaoling (chiń. 高嶺; dosł. „Wysoka Góra”), miejsca wydobywania surowca.

Powstaje na skutek wietrzenia skał magmowych, metamorficznych i osadowych. Jest „tłusty” w dotyku. Barwa – biała, szara, żółtawa do brunatnej lub błękitnawa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈɔlʲĩn, AS: kaolʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaolinit m., kaolinizacja ż.

 przym. kaolinowy, kaolinitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glinka porcelanowa

Wiktionary


kaolinit

minerał, hydroksokrzemian glinu


SJP.pl

Kaolinit – bardzo pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych (grupa kaolinitu).

Jego nazwa pochodzi od chińskiej miejscowości Gaoling (高嶺), gdzie znajdują się duże i od dawna znane złoża tego minerału.

Wikipedia


kaolinitowy

→ kaolinit


SJP.pl

Patrz:

kaolinit

kaolinityzacja

proces przeobrażania skaleni w kaolinit


SJP.pl


kaolinizacja

Kaolinizacja – proces przeobrażania minerałów, w szczególności skaleni i mik, w kaolinit, w czasie którego składniki zasadowe pod wpływem wody i dwutlenku węgla przechodzą w węglany, a ściśle określona część krzemionki zmienia się w kwas ortokrzemowy, który łącznie z węglanami zostaje wypłukany. Zjawisko to zachodzi głównie w środowisku słabo kwaśnym. Proces ten zachodzi [] w rezultacie wietrzenia chemicznego lub procesów hydrotermalnych.

Wikipedia


kaolinowy

przymiotnik od: kaolin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kaolinem, dotyczący kaolinu

 (1.2) wykonany z kaolinu, zawierający w składzie kaolin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaɔlʲĩˈnɔvɨ, AS: kaolʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaolin m., kaolinit m., kaolinizacja ż.

Wiktionary


kaomoji

[czytaj: kaomodżi] japońska emotikona, której nie trzeba obracać, by zrozumieć jej znaczenie


SJP.pl


kaon

cząstka elementarna należąca do grupy mezonów; mezon K


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. każdy z czterech mezonów stanowiących połączenie kwarka lub antykwarka dziwnego i kwarka lub antykwarka górnego lub dolnego;

Wiktionary

Kaon (mezon K) – najlżejsza cząstka o niezerowej dziwności, mezon K posiada spin równy 0. Antycząstką kaonu jest antykaon.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkaɔ̃n, AS: kaõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mezon K

Wiktionary


kaosiung

miasto w Chinach; Gaoxiong


SJP.pl


kaowiec

potocznie o instruktorze kulturalno-oświatowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. instruktor kulturalno-oświatowy zatrudniany przez domy kultury, domy wczasowe itp., szczególnie popularny w czasach PRL-u;

Wiktionary

Nie mylić z: kakaowiec oraz kawowiec.

Kaowiec (od skrótowca KO – kulturalno-oświatowy) – w PRL instruktor kulturalno-oświatowy. Osoba, która na różnych imprezach (bale, wieczorki zapoznawcze, wycieczki, wczasy, grzybobrania) miała dbać o odpowiedni poziom rozrywki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stasiek pracował jako kaowiec w popularnym domu wczasowym w Międzyzdrojach, więc poznawał wielu ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈɔvʲjɛt͡s, AS: kaovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kaowczyni ż.

 skr. KO

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) animator, KO

Wiktionary


kap

wyraz naśladujący odgłos spadających kropel


SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

 (1.1) dźwięk. wyraz dźwiękonaśladowczy odzwierciedlający dźwięk kropel wody spadającej na jakieś podłoże

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. rozk. od: kapać

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: kapa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wosk ze świecy kap, kap na stół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kap, AS: kap

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapać ndk., kapnąć dk.

 rzecz. kapanie n., kapnięcie n.

Wiktionary


kapa

1. narzuta na łóżko
2. w Kościele katolickim uroczysta szata liturgiczna
3. okap kuchenny
4. czerwona płachta używana do drażnienia byków w czasie walki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ozdobne nakrycie na posłanie, często we wzory

 (1.2) jeźdz. derka służąca do przykrywania konia, często ozdobna

 (1.3) rel. w Kościele katolickim: rodzaj ozdobnej szaty liturgicznej; peleryna z kapturem, zapinana pod szyją

 (1.4) etn. żółto-różowa płachta używana przez kapeadorów w walkach byków, mająca rozdrażnić, zachęcić byki do walki

 (1.5) wulg. żeński narząd płciowy

 (1.6) uczn. pot. ocena niedostateczna

 (1.7) daw. gwara. więz. posterunek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kapa – szata liturgiczna
  • kapa (zejściówka) – zejście prowadzące do pomieszczeń znajdujących się pod pokładem na jednostce pływającej
  • kapa – ozdobna narzuta (okrycie) na łóżko
  • Kapa – skała w rezerwacie Diable Skały w Bukowcu
  • Kapa – skała w gminie Korzenna, powiecie nowosądeckim, województwie małopolskim
  • Kapa – skała w miejscowości Podzamcze, gminie Ogrodzieniec, powiecie zawierciańskim, województwie śląskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szafa była wypełniona barokowymi dalmatykami, ornatami i kapami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapa, AS: kapa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.5) zgrub. kapsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narzuta

 (1.2) derka, kropierz, czaprak, czołdar

 (1.3) pluwiał, nieszpornik

 (1.4) płachta

Wiktionary


kapacytacja

proces dojrzewania plemnika, który znalazł się w drogach rodnych


SJP.pl

Kapacytacja, uzdatnienie – proces zmian zachodzących w plemniku w drogach rodnych samicy umożliwiający zapłodnienie. Prawdopodobnie występuje u większości zwierząt. Stwierdzono ją u skorupiaków, szczękoczułkowców, sześcionogów i ssaków, a pewne zjawiska analogiczne także u innych kręgowców, osłonic i jeżowców.

Wikipedia


kapacytyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handicapizm, handikapizm, ableizm

Wiktionary


kapadocja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

 (1.2) geogr. hist. dawna prowincja Rzymu w Kapadocji (1.1)

 (1.3) geogr. hist. jedna z satrapii perskiego imperium Achemenidów w Kapadocji (1.1);

Wiktionary

Kapadocja ( Cappadocia) – kraina historyczna w środkowej Turcji w centralnej części Anatolii, znana przede wszystkim z charakterystycznych form tufowych, tworzących „księżycowy” krajobraz, oraz z domów i kościołów wykutych w tych wulkanicznych skałach. Od antyku do średniowiecza była ważnym ośrodkiem chrześcijaństwa oraz miejscem narodzin idei życia klasztornego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na terenie Kapadocji istniała silna diaspora grecka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapadocki mrz., Kapadocjanin m., Kapadocjanka ż., Kapadocejczyk m.

 przym. kapadocki

Wiktionary


kapadocjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kapadocji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biblia mówi nam, że apostołowie mówili w językach Partów, Medów, Elamitów, Kapadocjan, mieszkańców Pontu, Mezopotamii, Judei, Azji, Rzymu, Krety, Egiptu, Pamfilii, Frygii i Libii.

 (1.1) W Kościele bizantyjskim 10 stycznia jest uważany za wspomnienie Kapadocjanina Grzegorza z Nyssy (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapadocja ż.

:: fż. Kapadocjanka ż.

 przym. kapadocki

Wiktionary


kapadocjanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kapadocji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapadocja ż.

:: fm. Kapadocjanin m.

 przym. kapadocki

Wiktionary


kapadocki

przymiotnik od: Kapadocja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Kapadocją, dotyczący Kapadocji, pochodzący z Kapadocji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język kapadocki z anatolijskiej rodziny językowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kominy tufowe są czymś naturalnym dla kapadockiego krajobrazu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapadocja ż., Kapadocjanin m., Kapadocjanka ż., Kapadocejczyk m.

Wiktionary


kapalin

dawny hełm z szerokim rondem opuszczonym w dół, przypominający kształtem kapelusz, używany głównie przez piechotę


SJP.pl

Kapalin (staropol. "kłobuk", "kłobuczek", "kupalin") – hełm otwarty o dzwonie otoczonym szerokim, prostym lub nachylonym w dół rondem.

Wikipedia


kapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kapać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpãɲɛ, AS: kapãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapać ndk., kapnąć dk., nakapać dk.

 wykrz., wyraz dźwiękonaśladowczy kap

Wiktionary


kapar

drzewo tropikalne o dużych kwiatach i owocach w postaci jagód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Capparis|ref=tak., drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;

 (1.2) kulin. spoż. pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (nazwa systematyczna|Capparis spinosa|L.|ref=tak.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki kaparów są roślinami trującymi.

 (1.2) Dostałam dwa małe słoiczki kaparów od przyjaciółki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapar, AS: kapar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaparowate nmos.

:: zdrobn. kaparek m.

 przym. kaparowy, kaparowaty

Wiktionary


kaparek

1. młody owoc kaparu;
2. pąk kwiatowy tej rośliny


SJP.pl


kaparkowy

przymiotnik od: kaparek


SJP.pl


kaparnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Ukraina. niesumienny, niedbały pracownik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kaparzyć ndk.

Wiktionary


kaparot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. etn. żydowska ceremonia oczyszczenia odprawiana przed Jom Kipur, oparta na wierzeniu, że możliwe jest przeniesienie choroby, bólu, winy i grzechu na zwierzę lub przedmiot;

Wiktionary

Kaparot ( ‏כַּפָּרוֹת‎, l.mn. „pokuty, przebaczenia, rozgrzeszenia”; ‏כּפּרות‎ "kapores") – ludowy zwyczaj żydowski, polegający na symbolicznym przeniesieniu grzechów z danej osoby na ptaka, który zostaje następnie zarżnięty w zastępstwie człowieka.

Wikipedia


kaparowate

rodzina roślin, obejmująca około 45 gatunków ziół, krzewów i drzew rosnących w strefie zwrotnikowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Capparaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu kapustowców;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapar ciernisty należy do kaparowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapar m.

Wiktionary


kaparowaty

o cechach kaparowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


kaparowce

rząd liczący ponad 4000 gatunków roślin, prawie wyłącznie zielnych, produkujących olejki gorczyczne i enzym rozkładający te olejki


SJP.pl

Kaparowce ("Capparales" Hutch.) – rząd roślin wyróżniany w licznych XX-wiecznych systemach klasyfikacyjnych okrytonasiennych (np. w Cronquista z 1981, Reveala z lat 1993–1999). W systemach APG, w tym ostatnim z 2009, rośliny tu klasyfikowane włączane są do rzędu kapustowców ("Brassicales").

Wikipedia


kaparowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z klasy Rosopsida


SJP.pl


kaparowy

przymiotnik od: kapar


SJP.pl


kapary

ostra przyprawa o ciemnooliwkowej barwie otrzymywana z owoców kaparu ciernistego, zalanych octem, solanką lub oliwą


SJP.pl

Kapary, kapar ("Capparis" L.) – rodzaj roślin należących do rodziny kaparowatych. Należy do niego 139 gatunków. Występują one w strefie tropikalnej, tylko dwa gatunki rosną w Europie.

Wikipedia


kaparzyć

czasownik niedokonany

 (1.1) lwów., reg-pl|Kresy. źle robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zostaw te baniaki, tylko kaparzysz, nie myjesz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaparnik mos.

Wiktionary


kapać

1. spadać, ściekać kroplami;
2. strząsać krople, lać wolno kroplami


SJP.pl

czasownik

 (1.1) o cieczy spadać kroplami

 (1.2) przen. o przedmiotach, które są przesadnie ozdobione

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woda kapała z kranu.

 (1.2) Barokowe dekoracje w kościołach aż kapią od złota i przepychu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapat͡ɕ, AS: kapać

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. kap

 rzecz. kapanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciec, ściekać, ociekać

Wiktionary


kapała

potocznie: dawać jednorazowo komuś drobny datek, zwykle pieniądze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Florian Kapała – polski żużlowiec
  • Szymon Kapała – polski brydżysta
  • Zbigniew Kapała – polski historyk

Wikipedia


kapałka

nazwisko


SJP.pl


kapcan

niedołęga, niedorajda, niezdara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. niedołęga, oferma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapt͡sãn, AS: kapcãn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapcanieć

Wiktionary


kapcanieć

potocznie: niedołężnieć, starzeć się; grzybieć, ramoleć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skapcanieć)

 (1.1) tracić zapał i energię do życia, stawać się nieporadnym, niedołężnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pięćdziesiątka nie jest żadnym walnięciem w głowę, po którym człowiek nagle kapcanieje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapcan m., kapcaństwo n., kapcanienie n., skapcanienie n.

 czas. skapcanieć dk.

 przym. kapcański

Wiktionary


kapcański

dawniej: niechlujny, nieporządny, plebejski


SJP.pl


kapcaństwo

dawniej: niechlujność, nieporządek, plebejstwo


SJP.pl


kapce

rodzaj ciepłego obuwia sukiennego lub filcowego


SJP.pl


kapciak

nazwisko


SJP.pl


kapcie

1. (zwykle w liczbie mnogiej)
a) miękki, wygodny but do chodzenia po domu; łapeć, papeć, papuć;
b) potocznie: stary, przechodzony but;
2. potocznie, często w wyrażeniu "złapać kapcia": opona lub dętka, z której zeszło powietrze, zwykle na skutek uszkodzenia; guma (często w wyrażeniu "złapać gumę"); także o piłce, z której uleciało powietrze; flak


SJP.pl

Kapcie (regionalnie: łapcie, chapcie, bambosze, pantofle, lacie, papucie, laczki, ciapy itp.) – rodzaj obuwia przeznaczony do noszenia w mieszkaniu. Czasem jako kapcie używane są inne rodzaje obuwia takie jak: klapki, japonki, drewniaki czy pantofle.

Wikipedia


kapciora

potocznie:
1. zaniedbane pomieszczenie lub niewielki budynek w złym stanie;
2. mało atrakcyjna kobieta


SJP.pl


kapcioszek

mały kapeć (np. dziecięcy), miękki bucik; kapciuszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kapeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapeć m., kapciuszek m., kapciowy m.

 przym. kapciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapciuszek

Wiktionary


kapciowy

1. → kapeć;
2. przenośnie: mający swojski, domowy charakter


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapciami, dotyczący kapci

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. mający swojski, domowy charakter, tak jakby był przeprowadzany w kapciach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) pogard. osoba, która całkowicie i we wszystkich sprawach podporządkowuje się swojemu zwierzchnikowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No więc po dużej przerwie urwaliśmy się ze szkoły i waląc się po drodze workami kapciowymi popędziliśmy nad jeziorko.

 (3.1) Przypisywano mu przemożny wpływ na Wałęsę, a jednocześnie obdarzono pogardliwym mianem kapciowego, wykonawcy wszelkich poleceń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapeć m., kapcioszek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) sługus

Wiktionary


kapciuch

dawniej: woreczek na tytoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) worek na tytoń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapʲt͡ɕux, AS: kapʹćuχ

Wiktionary


kapciuchowy

przymiotnik od: kapciuch


SJP.pl


kapciuchy

dawniej: woreczek na tytoń


SJP.pl


kapciuszek

1. zdrobnienie od: kapciuch;
2. mały kapeć (np. dziecięcy), miękki bucik; kapcioszek


SJP.pl


kapciuszki

1. zdrobnienie od: kapciuch;
2. mały kapeć (np. dziecięcy), miękki bucik; kapcioszek


SJP.pl


kapciuszkowy

przymiotnik od: kapciuszek


SJP.pl


kapcowy

przymiotnik od: kapec


SJP.pl


kapcylinder

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Lwów,Cieszanów. ekspr. kapelusz

Wiktionary


kapczyński

nazwisko


SJP.pl


kapeador

osoba drażniąca byka płachtą podczas rozgrywania corridy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczestnik korridy drażniący byka żółto-różową płachtą (kapą), zachęcając zwierzę do walki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapɛˈadɔr, AS: kapeador

Wiktionary


kapec

ciepły but sukienny lub filcowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. wysoki but zimowy z filcu, ze skórzanymi noskami i piętami, zapinany na rzemyki i sprzączki, obuwie modne w latach 30.-50. XX wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zimy były tak tęgie, że dzieci brodziły niemal po kolana w śniegu, chodząc do szkoły w ciepłych kapcach.

Wiktionary


kapecytabina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. med. syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy

Wiktionary

Kapecytabina ( capecitabinum) – organiczny związek chemiczny, lek cytostatyczny należący do grupy antymetabolitów będący prekursorem 5-fluorouracylu stosowany w chemioterapii nowotworów złośliwych, głównie w leczeniu raka jelita grubego, raka żołądka i raka piersi, a także raka trzustki, raka przełyku, raka szyjki macicy oraz nowotworów głowy i szyi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po podaniu doustnym kapecytabina szybko się wchłania i jest początkowo metabolizowana w wątrobie.

Wiktionary


kapeczka

zdrobnienie od: kapka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kapka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɛt͡ʃka, AS: kapečka

Wiktionary


kapeczkę

niewiele, troszeczkę


SJP.pl


kapeenowiec

członek KPN-u; KPN-owiec


SJP.pl


kapeenowski

→ KPN (Konfederacja Polski Niepodległej); KPN-owski


SJP.pl


kapela

1. zespół muzyczny grający muzykę ludową;
2. zespół rockowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. ludowy zespół muzyczny

 (1.2) przen. pot. każdy inny zespół muzyczny, zwłaszcza amatorski i rockowy

 (1.3) daw. chór, zwłaszcza chór kościelny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kapela – w średniowieczu zespół śpiewaków kościelnych; od XVI wieku również zespół wokalno-instrumentalny kościelny lub dworski; współcześnie zespół ludowy, folklorystyczny lub wykonujący muzykę dawną...
  • Kapela (od 2000 r. pod nazwą Kapela „Pieczarki”) – polski zespół muzyczny
  • Kapela – gmina w Chorwacji, w żupaniji bielowarsko-bilogorskiej
  • Kapela – masyw górski w Chorwacji
  • Jan Kapela

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na próżno kapela wygrywała skoczne dryganty, sztajery i menuety, liberia, w białych kosmatych surdutach, niestrudzenie roznosiła słodkie muszkatele i alikanty, a czarujące gospodynie usiłowały ożywić gnuśną zabawę - nuda nie dała się rozproszyć.

 (1.2) Mam na imię Pio i jestem wokalistą kapeli heavymetalowej z Fiesole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɛla, AS: kapela

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zespół, grupa

Wiktionary


kapelan

1. ksiądz katolicki pełniący rolę duszpasterza określonej grupy osób, np. w wojsku, zakładzie wychowawczym, więzieniu itp.;
2. kapłan usługujący innemu kapłanowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

 (1.2) hist. rel. urząd dworski;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. zob. gromadnik.

 (2.2) kulin. spoż. mięso lub potrawa z kapelana (2.1)

Wiktionary

Kapelan – określenia funkcji wypełnianych przez duchownych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szpital zatrudnia dwóch kapelanów: katolickiego i luterańskiego.

 (1.2) Zadaniem kapelana królewskiego było sprawowanie obrzędów religijnych i opieka nad kaplicą zamkową.

 (2.2) W Jokohamie jadłam grillowane kapelany.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Kapelan mos./ż., kapelania ż.

:: czas. kapelanować ndk.

:: przym. kapelański

:: przysł. kapelańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gromadnik

Wiktionary


kapelanat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stanowisko kapelana

Wiktionary


kapelania

jednostka duszpasterska umiejscowiona w szpitalu, więzieniu, domu opieki itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce sprawowania posługi duszpasterskiej przez kapelana

Wiktionary


kapelański

przymiotnik od: kapelan


SJP.pl


kapelinder

żartobliwie: kapelusz; kapelutek, kapelusik, kapelino, kapeluch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żart. kapelusz nietypowy w formie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brodaty człowieczek zdjął swój przybrudzony kapelinder i postawił go na ławce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapelino, kapeluch, kapelusik, kapelutek

Wiktionary


kapelino

żartobliwie: kapelusz; kapelutek, kapelusik, kapelinder, kapeluch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żart. kapelusz nietypowy w formie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziwaczne kapelina arystokratki bawiły samą królową.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapelinder, kapeluch, kapelusik, kapelutek

Wiktionary


kapeliński

nazwisko


SJP.pl


kapelka

zdrobnienie od: kapela


SJP.pl


kapella

najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Woźnicy; Capella; Koza


SJP.pl

Kapella ("Alfa Aurigae", "α Aur") – najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Woźnicy i zarazem szósta pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie. Jest oddalona od Słońca o około 43 lata świetlne.

Wikipedia


kapelmajster

dawniej: kapelmistrz


SJP.pl


kapelmistrz

dyrygent kapeli, orkiestry wojskowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk kierujący chórem, kapelą lub orkiestrą, dyrygent

Wiktionary

Kapelmistrz ("Kapellmeister") – urzędnik dworski odpowiedzialny za rozrywki muzyczne, nadzór nad wykonawcami oraz dostarczanie nowych utworów.

Do XVI wieku zwykle chodziło o muzykę sakralną (fr. "chapelle", niem. "Kapelle –"„kaplica”) później funkcja ta kojarzyła się przede wszystkim z muzyką świecką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomimo klęski gradowej jaka nawiedziła w tym roku Huszlew członkowie straży opodatkowali się na cele organizacyjne (1 złoty miesięcznie) i zaangażowali kapelmistrza (Turski).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɛlmʲisṭʃ, AS: kapelmʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelmistrzostwo n., kapelmistrzowanie n.

 czas. kapelmistrzować ndk.

 przym. kapelmistrzowski

Wiktionary


kapelmistrzostwo

stanowisko, funkcja kapelmistrza (dyrygenta kapeli, orkiestry wojskowej)


SJP.pl


kapelmistrzować

rzadko: dyrygować orkiestrą, chórem lub kapelą


SJP.pl


kapelmistrzyni

→ kapelmistrz


SJP.pl

Patrz:

kapelmistrz

kapelnia

w gwarze złodziejskiej: szynk, gospoda


SJP.pl


kapeluch

zgrubienie od: kapelusz; kapelusisko, kapeluszysko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) lwów. kapelusz

Wiktionary

Kapeluch (ukr. Капелюх) – wieś na Ukrainie w rejonie lwowskim (wcześniej w rejonie żółkiewskim) obwodu lwowskiego.

Wikipedia


kapeluchowaty

przypominający duży kapelusz, podobny do dużego kapelusza


SJP.pl


kapeluchowy

→ kapeluch


SJP.pl

Patrz:

kapeluch

kapelusik

mały kapelusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kapelusz

 (1.2) mały kapelusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed przyjęciem Ania założyła swój najładniejszy kapelusik.

 (1.2) W tym kapelusiku nie jest ci do twarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapɛˈluɕik, AS: kapeluśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusznik mos., kapeluszniczka ż., kapelusznictwo n.

 przym. kapeluszowy, kapeluszniczy, kapeluszowaty

Wiktionary


kapelusikowy

→ kapelusik


SJP.pl

Patrz:

kapelusik

kapelusisko

zgrubienie od: kapelusz; kapeluch, kapeluszysko


SJP.pl


kapelusz

1. nakrycie głowy
2. (w botanice) górna część owocnika grzyba wytwarzająca zarodniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odzież. rodzaj nakrycia głowy o różnym kształcie, najczęściej z płaskim rondem i częścią wypukłą (główką) pośrodku;

 (1.2) mykol. górna część owocnika grzybów kapeluszowych (podstawczaków);

Wiktionary

Kapelusz (śrdw. łac. "capellus") – nakrycie głowy składające się z płaskiego, otokowego ronda oraz wypukłej główki, wykonywane z różnorodnych materiałów.

Nakrycia te wytwarzane są tak z filcu czy skóry, jak i z tkanin lub z roślinnej słomki. Mogą być zarówno damskie (często zdobione dodatkami), jak i męskie (przeważnie z typową główką i rondem), a ich kształt i fason często ściśle nawiązuje do mody danej epoki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiatr zdmuchnął Sewerynowi kapelusz z głowy.

 (1.2) Mrówka chodzi po kapeluszu muchomora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɛluʃ, AS: kapeluš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelusznik mos., kapeluszniczka ż., kapelusznictwo n.

:: zdrobn. kapelusik mrz., kapelutek mrz.

 przym. kapeluszowaty, kapeluszowy, kapeluszniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. gwara. kłobuk

Wiktionary


kapelusznictwo

rzemiosło kapelusznika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. wyrób kapeluszy;

Wiktionary

Kapelusznictwo – rzemiosło artystyczne, którego przedmiotem jest wyrób kapeluszy. Rzemieślnik wytwarzający kapelusze to kapelusznik lub modystka.

Popularne wełniane kapelusze pilśniowe produkowane są w Europie od średniowiecza.

W I połowie XIX wieku Johann Nepomuk Hückel jako pierwszy w monarchii habsburskiej zastosował maszynę parową do produkcji kapeluszy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wojnie wuj trudnił się kapelusznictwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusik mrz., kapelusznik mos., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszniczy, kapeluszowaty, kapeluszowy

Wiktionary


kapeluszniczka

przestarzale: kobieta zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modystka, modniarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. rzemieślniczka wytwarzająca kapelusze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U naszej cieszyńskiej kapeluszniczki sprawiłam sobie kapelusik na pogrzeby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelusik mrz., kapelusz mrz., kapelusznictwo n., kapelutek mrz.

:: fm. kapelusznik mos.

 przym. kapeluszniczy, kapeluszowaty, kapeluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) modystka

Wiktionary


kapeluszniczy

dotyczący kapelusznictwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapelusznictwem, dotyczący kapelusznictwa

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do kapeluszników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wojnie wuj otwarł zakład kapeluszniczy w Cieszynie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusik mrz., kapelusznictwo n., kapelusznik mos., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszowaty, kapeluszowy

Wiktionary


kapelusznik

osoba zajmująca się tworzeniem lub przerabianiem kapeluszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. wytwórca kapeluszy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) stpol. łow. bardzo stary odyniec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok nas ma swój zakład kapelusznik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelusik m., kapelusz mrz., kapelusznictwo n., kapelutek m.

:: fż. kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszowy, kapeluszniczy, kapeluszowaty

Wiktionary


kapelusznikowy

przymiotnik od: kapelusznik


SJP.pl


kapeluszowaty

przypominający kapelusz, podobny do kapelusza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający kształtem kapelusz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusik mrz., kapelusznik mos., kapelusznictwo n., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszniczy, kapeluszowy

Wiktionary


kapeluszowy

tyczący się kapelusza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) w kształcie kapelusza

 (1.2) posiadający kapelusz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelutek mrz., kapelusz mrz., kapelusik mrz., kapelusznik mos., kapelusznictwo n., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszowaty, kapeluszniczy

Wiktionary


kapeluszysko

zgrubienie od: kapelusz; kapelusisko, kapeluch


SJP.pl


kapelutek

żartobliwie: kapelusz; kapelusik, kapelinder, kapelino, kapeluch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. żart. kapelusz przede wszystkim dziwaczny lub fikuśny w swej formie

 (1.2) żart. kapelusz grzyba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brytyjskie arystokratki w swych śmiesznych kapelutkach zawsze kiwały głowami na widok nieboszczki monarchini.

 (1.2) Marynowane kapelutki maślaków szybko znikały w ustach młodzika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapelusik mrz., kapelusz mrz., kapelusznictwo n., kapelusznik mos., kapeluszniczka ż.

 przym. kapeluszniczy, kapeluszowaty, kapeluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapelinder, kapelino, kapeluch, kapelusik, kapelusz

 (1.2) czapeczka, kapeluch, kapelusz

Wiktionary


kapepowiec

członek Komunistycznej Partii Polski (KPP); KPP-owiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. pot. członek Komunistycznej Partii Polski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzienników nie zostawili jednak ani inteligenci z PPS, Cyrankiewicz czy Rapacki, ani erudyta Żółkiewski czy kapepowiec Werfel, skazany po raz pierwszy za komunizm w 1923 roku, wykupiony za kaucją przez bogatego tatę i wysłany do Wiednia na studia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapepowski

Wiktionary


kapepowski

związany z KPP (Komunistyczną Partią Polski), należący do KPP; KPP-owski


SJP.pl


kaper

rozbójnik morski, pirat; korsarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. armator lub dowódca, również członek załogi uzbrojonego statku handlowego, walczący na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaperstwo

 przym. kaperski

 czas. skaperować, kaperować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. korsarz

Wiktionary


kapera

nazwisko


SJP.pl

Kapera – wieś w Estonii, w prowincji Võru, w gminie Vastseliina.

Wikipedia


kaperka

1. zajęcie kapra; korsarstwo;
2. zawór Schradera stosowany w dętkach samochodowych


SJP.pl


kaperować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skaperować)

 (1.1) nieuczciwie pozyskiwać do własnej ekipy członka konkurencyjnej jednostki

 (1.2) zjednywać sobie popleczników

 (1.3) żegl. niszczyć statki nieprzyjacielskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaper mos. mrz., kaperownictwo n., kaperstwo n.

 przym. kaperski

 czas. skaperować

Wiktionary


kaperownictwo

przeciąganie kogoś na swoją stronę nieuczciwie; pozyskiwanie kogoś w sposób nieuczciwy


SJP.pl


kaperownik

człowiek nieuczciwie przeciągający kogoś na swoją stronę


SJP.pl


kaperstwo

wynajmowanie przez państwo prywatnej jednostki pływającej z załogą i upoważnianie jej dowódcy do prowadzenia działań wojennych; korsarstwo


SJP.pl


kaperunek

pozyskiwanie kogoś w nieuczciwy sposób; kapernictwo


SJP.pl


kapetyngowie

francuska dynastia


SJP.pl

Kapetyngowie – przyjęta w historiografii nazwa francuskiego rodu królewskiego panującego we Francji od 987 roku do 1848, z krótką przerwą w okresie rewolucji francuskiej i I Cesarstwa. Ponadto linie boczne królów francuskich zasiadały na tronach wielu krajów europejskich, a także Brazylii. Współcześnie panującymi członkami rodu są król Hiszpanii Filip VI oraz Wilhelm, wielki książę Luksemburga.

Wikipedia


kapewu

[czytaj: kapeWU] słowo potoczne, używane w formie pytania, znaczące tyle co: rozumiesz? kapujesz?


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) slang. przest. rozumiesz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈvu, AS: ka‿pe‿vu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapujesz? kumasz? czaisz? jarzysz? kminisz?

Wiktionary


kapeć

1. (zwykle w liczbie mnogiej)
a) miękki, wygodny but do chodzenia po domu; łapeć, papeć, papuć;
b) potocznie: stary, przechodzony but;
2. potocznie, często w wyrażeniu "złapać kapcia": opona lub dętka, z której zeszło powietrze, zwykle na skutek uszkodzenia; guma (często w wyrażeniu "złapać gumę"); także o piłce, z której uleciało powietrze; flak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) obuw. obuwie używane tylko w domu

 (1.2) pot. przedziurawiona opona pneumatyczna lub dętka

 (1.3) pot. posp. suchość w gardle

 (1.4) slang. uczn. ocena niedostateczna

 (1.5) slang. młodz. noga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) slang. młodz. człowiek donoszący na innych

 (2.2) slang. uczn. pracownik szkoły zajmujący się zaprowadzaniem porządku; woźny

 (2.3) slang. młodz. osoba w podeszłym wieku

 (2.4) slang. młodz. chłopak nieurodziwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po domu zwykle chodzę w kapciach.

 (1.2) Spóźniłem się do pracy, bo złapałem kapcia.

 (1.3) Muszę się napić, bo mam w pysku kapcia.

 (1.4) Słyszałeś, że on znowu dostał kapcia z polaka?

 (1.5) Uważaj, bo zaraz ci przywalę z kapcia!

 (2.4) W klasie pojawił się nowy koleś – straszny kapeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapɛt͡ɕ, AS: kapeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapcioszek mrz., kapciowy mos.

 przym. kapciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bambosz, ciaput, reg. ciap; reg. pozn. papeć, papuć, kraków. pantofel, reg. śl. laczek, laciek; klapek

 (1.2) flak, guma, laczek

 (1.5) trampek

Wiktionary


kapeńka

zdrobnienie od: kapka


SJP.pl


kapia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. kropla, kapka

 (1.2) gwara. miejsce, w którym kapie woda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapʲja, AS: kapʹi ̯a

Wiktionary


kapibara

największe zwierzę ziemno-wodne, z rzędu gryzoni, żyjące nad brzegami rzek Ameryki Południowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Hydrochoerus|ref=tak., rodzaj gryzoni z rodziny kawiowatych;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju kapibara (1.1)

Wiktionary

Kapibara ("Hydrochoerus") – rodzaj ssaków z podrodziny kapibar (Hydrochoerinae) w obrębie rodziny kawiowatych (Caviidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈbara, AS: kapʹibara

Wiktionary


kapica

dawniej: habit, kaptur


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Damian Kapica – polski hokeista
  • Grzegorz Kapica – polski piłkarz
  • Ignacy Kapica Milewski – polski szlachcic, urzędnik, autor herbarza, kopista akt
  • Jacek Kapica – polski urzędnik państwowy
  • Jan Kapica – rzymskokatolicki ksiądz
  • Jan Kapica – polski polityk i spółdzielca
  • Kamil Kapica – polski hokeista
  • Michaił Kapica – radziecki historyk i dyplomata
  • Piotr Kapica – rosyjski fizyk
  • Siergiej Kapica – rosyjski fizyk
  • kapica – inna nazwa przegubu łączącego bijak z dzierżyskiem w cepie.

Wikipedia


kapik

zdawkowa moneta Azerbejdżanu (100 kapików = 1 manat azerbejdżański); gopik


SJP.pl

Kapik lub kapa – kobiece nakrycie głowy w XVIII w. Tak nazywano zarówno wszelkie zimowe czapki z "materii bogatych" i futer jak i letnie nakrycia z ciężkich jedwabi, płótna pokrytego wypukłym haftem, galonami i koronkami.

Wikipedia


kapilara

1. rurka szklana o bardzo małym przekroju, w której następuje zjawisko włoskowatości;
2. najwęższe naczynie krwionośne;
3. szczelina w skale


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. bardzo cienkie naczynie krwionośne, które łączy tętniczki z żyłkami, zbudowane tylko z jednej warstwy komórek śródbłonka, co umożliwia wymianę gazów, składników odżywczych i produktów przemiany materii między krwią a tkankami

 (1.2) techn. fiz. cienka rurka, w której ciecz wznosi się dzięki napięciu powierzchniowemu i siłom adhezji między ścianką rurki a cieczą

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapilarność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włośniczka, naczynie kapilarne, naczynie włosowate

Wiktionary


kapilarność

zdolność do podciągania cieczy przez kapilary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kapilarne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapilara ż.

 przym. kapilarny

 przysł. kapilarnie

Wiktionary


kapilarny

włoskowaty, cienki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. fiz. geol. dotyczący kapilary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapilarność ż.

Wiktionary


kapilaroskopia

Kapilaroskopia – nieinwazyjna metoda diagnostyczna stosowana w medycynie polegająca na przyżyciowej ocenie przy użyciu technik powiększających, mikrokrążenia krwi w obrębie skóry i błon śluzowych. Polega na obejrzeniu naczyń włosowatych pod specjalnym mikroskopem, po uprzednim nawilżeniu badanego miejsca płynem. Wyniki badania są natychmiastowe.

Wikipedia


kapilaroskopowy

→ kapilaroskop, → kapilaroskopia


SJP.pl

Patrz:

kapilaroskop, → kapilaroskopia

kapinka

szczypta, ociupinka


SJP.pl


kapinos

profil nadany dolnej powierzchni gzymsu, płyty poziomej wystającej poza lico ściany itp., wymuszający na spływającej wodzie deszczowej opadanie przed licem budynku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kapinos – profil nadany dolnej powierzchni gzymsu wymuszający na spływającej wodzie deszczowej opadanie przed licem budynku
  • Fryderyk Kapinos – samorządowiec, wiceprezydent Mielca w latach 2007–2010
  • Tom Kapinos – amerykański scenarzysta i reżyser filmowy
  • Wojciech Kapinos – polski architekt
  • Wojciech Kapinos (młodszy) – polski architekt

Wikipedia


kapista

członek "Komitetu Paryskiego", grupy artystów plastyków, zawiązanej w 1923 r. w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) malarz, przedstawiciel nurtu kapizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲista, AS: kapʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapizm m.

:: fż. kapistka ż.

 przym. kapistyczny

 przysł. kapistycznie

 skr. KP

Wiktionary


kapistka

członkini "Komitetu Paryskiego", grupy artystów plastyków, zawiązanej w 1923 r. w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie


SJP.pl


kapistyczny

→ kapizm


SJP.pl

Patrz:

kapizm

kapiszcze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. sanktuarium słowiańskie lub neosłowiańskie ze słupowych posągów bóstw ustawionych na wolnym powietrzu, ewentualnie pod zadaszeniem;

Wiktionary

Zobacz też: Kapiszcze (rejon wilejski).

Wikipedia


kapiszon

1. rodzaj spłonki;
2. nabój w broni hukowej;
3. potocznie: kaptur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. kraw. rodzaj kaptura

 (1.2) wojsk. metalowa spłonka z masą wybuchową stanowiąca zapłon w strzelbie;

 (1.3) papierowa spłonka w zabawkowym pistolecie

Wiktionary

Kapiszon (z fr. "capuchon" – kaptur) – rodzaj spłonki wykorzystywanej w dawnej broni strzeleckiej do odpalenia ładunku miotającego. Stosowany w XIX wieku w broni rozdzielnego ładowania wykorzystującej zamki kapiszonowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyszła w kurtce z kapiszonem.

 (1.3) Na kramiku odpustowym leżały zabawkowe pistolety – korkowce i na kapiszony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapiszonowiec mrz., kapiszonówka ż.

 przym. kapiszonowy

Wiktionary


kapiszonik

zdrobnienie od: kapiszon; kapiszonek


SJP.pl


kapiszonowiec

dawna ręczna broń palna, w której używano kapiszonów do zapalania prochu w lufie; kapiszonówka, broń kapiszonowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. pistolet na kapiszony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zbiorach naszego muzeum mamy kilka kapiszonowców z XVII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapiszon mrz., kapiszonówka ż.

 przym. kapiszonowy

Wiktionary


kapiszonowy

przymiotnik od: kapiszon


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wojsk. wyposażony w mechanizm na kapiszony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karabin ten zaliczamy do broni kapiszonowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapiszon mrz., kapiszonowiec mrz., kapiszonówka ż.

Wiktionary


kapiszony

1. rodzaj spłonki;
2. nabój w broni hukowej;
3. potocznie: kaptur


SJP.pl


kapiszonówka

strzelba dawnego typu, w której zapalnikiem jest kapiszon nakładany na panewkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. dawna strzelba na kapiszony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziedzic wypalił do niej z kapiszonówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapiszon mrz., kapiszonowiec mrz.

 przym. kapiszonowy

Wiktionary


kapitalik

zdrobnienie od: kapitał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);

 (1.2) pot. zdrobn. od: kapitał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy dość tradycyjnych sposobów podkreślania drukowanych wypowiedzi: tekst możemy właśnie podkreślić, wytłuścić, pochylić, rozstrzelić, a w ostateczności napisać kapitalikami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtalʲik, AS: kapʹitalʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitał mrz.

Wiktionary


kapitalista

1. właściciel kapitału, osoba żyjąca z kapitału;
2. właściciel przedsiębiorstwa zatrudniającego pracowników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. społ. właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

 (1.2) pot. zwolennik kapitalizmu

Wiktionary

Kapitalista – właściciel kapitału.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitaˈlʲista, AS: kapʹitalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitalizm m., kapitał m., kapitalizacja ż.

:: fż. kapitalistka ż.

 czas. kapitalizować ndk., skapitalizować dk.

 przym. kapitalistyczny

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitalistka

→ kapitalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. społ. właścicielka dysponująca własnym kapitałem

Wiktionary

Patrz:

kapitalista

Przykłady

 (1.1) Jakiejś kapitalistce polonijnej miasto zawdzięcza powstanie tak dużej fabryki na swoim terenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitalizacja ż., kapitalizm mrz., kapitał mrz.

:: fm. kapitalista mos.

 czas. kapitalizować ndk., skapitalizować dk.

 przym. kapitalistyczny

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitalistycznie

przysłówek

 (1.1) na sposób kapitalistyczny, zgodnie z duchem kapitalizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitał mrz., kapitalista mos., kapitalistka ż., kapitalizm mrz.

 przym. kapitalistyczny

Wiktionary


kapitalistyczny

→ kapitalizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kapitalizmem i kapitalistami, właściwy kapitalizmowi

Wiktionary

Patrz:

kapitalizm

Przykłady

 (1.1) "Kapitalistyczne świnie stają się coraz bogatsze, a robotnicy biednieją!" - krzyknął demonstrant.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: kapʹitalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitalizm m., kapitalista m., kapitalistka ż., kapitał m.

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitalizacja

1. wprowadzanie kapitalizmu, gospodarki wolnorynkowej;
2. obliczenie wartości majątku na podstawie przynoszonego przezeń dochodu i aktualnej wysokości stopy procentowej;
3. przekształcenie majątku w kapitał pieniężny;
4. przeliczenie okresowych płatności przyszłych okresów na jedną kwotę aktualną;
5. wartość wszystkich akcji spółki publicznej według ostatniego notowania (kapitalizacja spółki) lub wszystkich spółek notowanych na danej giełdzie (kapitalizacja giełdy);
6. kapitalizacja odsetek - dopisywanie odsetek do podstawy kapitału, co powoduje zwiększenie odsetek w następnym okresie; procent składany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wprowadzanie gospodarki kapitalistycznej
  • kapitalizacja odsetek – doliczanie odsetek (np. od środków zgromadzonych na lokacie albo na koncie oszczędnościowym) do ulokowanego kapitału
  • kapitalizacja giełdowa – wartość giełdowa spółki
  • kapitaliki

Wikipedia


kapitalizacyjny

→ kapitalizacja


SJP.pl

Patrz:

kapitalizacja

kapitalizm

system społeczno-gospodarczy opierający się na własności prywatnej, konkurencji i gospodarce rynkowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. społ. system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

Wiktionary

Kapitalizm – system gospodarczy oparty na prywatnej własności środków produkcji i w konsekwencji czerpania z nich zysku, oraz na swobodnym obrocie dobrami w ramach rynku; stąd też gospodarka kapitalistyczna nazywana jest również gospodarką rynkową. Swoboda działalności na rynku przejawia się w postaci wolnej przedsiębiorczości, wolnego obrotu towarami i usługami, swobodnego obrotu prawami własności, istnienia sprawnych instytucji finansowych oraz na wolnej konkurencji pomiędzy podmiotami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas debaty socjaliści zarzucili przeciwnikom brak troski o biednych, na co tamci wyjaśnili, że w kapitalizmie nikt nie jest zmuszany do pomocy innym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtalʲism̥, AS: kapʹitalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitał m., kapitalista m., kapitalistka ż.

 przym. kapitalistyczny, przedkapitalistyczny

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kapitalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitał m., kapitalizacja ż.

 czas. kapitalizować ndk.

 przym. kapitałowy, kapitalizacyjny

Wiktionary


kapitalizować

zamieniać dobra na kapitał (pieniądze), sprzedawać, pozbywać się czegoś w celu pozyskania gotówki


SJP.pl


kapitalka

środowiskowo: remont kapitalny


SJP.pl


kapitalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób znakomity, zasługujący na uznanie

 (1.2) w sposób zasadniczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mistrzowsko skomponowane obrazy w filmie kapitalnie ilustrują wydarzenia z życia bohaterki, pokazując rzeczy z różnych punktów widzenia i uwzględniając więcej aspektów niż jest to możliwe przy jednym obrazie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtalʲɲɛ, AS: kapʹitalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitalny

 rzecz. kapitalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świetnie, znakomicie, pierwszorzędnie, fenomenalnie, wyśmienicie

Wiktionary


kapitalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kapitalny


SJP.pl


kapitalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kapitalne; cecha tych, którzy są kapitalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitalny

 przysł. kapitalnie

Wiktionary


kapitalny

1. bardzo ważny, zasadniczy podstawowy;
2. bardzo dobry lub bardzo duży; świetny, okazały;
3. w łowiectwie, o zwierzęciu: duży i silny; dorodny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezwykle istotny

 (1.2) pot. o wyjątkowych walorach

 (1.3) łow. duży i silny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosja popełniła kapitalny błąd w ocenie możliwości Ukrainy.

 (1.2) Koncert Stańki w tamtejszej świątyni ukazał kapitalne brzmienie trąbki i kunszt wykonawcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtalnɨ, AS: kapʹitalny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kapitalnie

 rzecz. kapitał mrz., kapitalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) główny, zasadniczy, bardzo ważny

 (1.2) doskonały, świetny, wyjątkowy, znakomity

Wiktionary


kapitalocen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. geol. epoka geologiczna zdominowana przez wpływ kapitalizmu;

Wiktionary

Kapitalocen, Kapitałocen (ang. capitalocene) – postulowana nazwa obecnej epoki geologicznej. Nazwa wysunięta jako alternatywa wobec pojęcia antropocenu, w której główną siłą geologiczną stał się człowiek. Kapitalocen, w odróżnieniu od antropocenu, za główne czynniki definiujące epokę uznaje efekty kapitalizmu i najbogatszej części społeczeństwa, które prowadzą do eksploatacji zasobów naturalnych. Pojęcie kapitalocenu spopularyzował profesor socjologii Uniwersytetu Binghamton, Jason W. Moore.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapitałocen

Wiktionary


kapitan

1. dowódca statku albo jachtu;
2. dowódca samolotu pasażerskiego;
3. najwyższy stopień oficerów młodszych we wszystkich rodzajach sił zbrojnych; oficer mający ten stopień;
4. kierownik drużyny sportowej w czasie zawodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

 (1.2) mar. żegl. dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu

 (1.3) sport. gracz reprezentujący całą swoją drużynę

 (1.4) drugi stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) geol. trzeci, najmłodszy wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 265,8 – 260,4 milionów lat temu;

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) kobieta kapitan (1.1-4)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kapitan – dowódca statku wodnego
  • kapitan – dowódca statku powietrznego
  • kapitan portu – kierownik kapitanatu portu
  • Kapitan regent – pełniący funkcję głowy państwa regent San Marino (urząd piastowany w parach po dwóch regentów)
  • kapitan – stopień oficerski w wojsku
  • kapitan marynarki – stopień oficerski w wojsku (specyficzny dla Marynarki Wojennej)
  • kapitan żeglugi wielkiej – najwyższy stopień w marynarce handlowej
  • kapitan jachtowy – najwyższy stopień żeglarski w klasyfikacji PZŻ
  • kapitan motorowodny – najwyższy ze stopni motorowodnych w klasyfikacji PZMiNW
  • kapitan straży – stopień oficerski Państwowej Straży Pożarnej
  • kapitan Służby Więziennej – stopień oficerski Służby Więziennej
  • kapitan – lider drużyny sportowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szeregowy bardzo bał się swojego kapitana.

 (1.2) Stara morska zasada mówi, że kapitan schodzi ostatni z tonącego statku.

 (1.3) Jurek był kapitanem szkolnej drużyny koszykówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲitãn, AS: kapʹitãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitanat mrz., kapitana ż., kapitania ż., kapitanowa ż., kapitanówna ż.

 przym. kapitański

 skr. kpt.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rotmistrz

 (1.2) dowódca

Wiktionary


kapitana

dawniej: okręt dowódcy lub admirała; mała galera prowadzona przez naczelnego oficera dowodzącego galerami


SJP.pl


kapitanat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mar. żegl. władze portu;

 (1.2) mar. siedziba kapitanatu (1.1)

 (1.3) sport. komisja sportowa danej dyscypliny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ustawa z 31 stycznia 1980 rozszerzyła zakres używania flagi także na kapitanaty i bosmanaty portów.

 (1.2) Okolice Kapitanatu Portu są dostępne dla każdego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitan mos., kapitana ż., kapitania ż., kapitanowa ż., kapitanówna ż.

 przym. kapitański

Wiktionary


kapitania

Kapitania lub Kapitania generalna (hiszp. "capitanía general", port. "capitania-geral") - jednostka administracyjna dawnych terytoriów zamorskich Hiszpanii i Portugalii (np. kapitanie kolonialnej Brazylii), na czele której stał kapitan generalny.

Wikipedia


kapitanka

1. kobieta kapitan;
2. nadbudówka na pomoście okrętu


SJP.pl


kapitanostwo

kapitan z żoną


SJP.pl


kapitanowa

małżonka kapitana


SJP.pl


kapitanowy

przymiotnik od: kapitan


SJP.pl


kapitanoza

bezmyślne słuchanie się autorytetów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. bezkrytyczne wierzenie w nieomylność autorytetu, przejawiające się nieanalizowaniem słuszności podejmowanych przez niego decyzji lub niekorygowaniem zauważonych jego błędów na skutek wierzenia, że nie może się on mylić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W istocie, zaniepokojenie tym zjawiskiem przybrało przed laty takie rozmiary, że jedna z czołowych linii lotniczych przeprowadziła doświadczenie mające na celu określenie zasięgu kapitanozy w szeregach jej własnych pracowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitãˈnɔza, AS: kapʹitãnoza

Wiktionary


kapitanówna

dawniej: córka kapitana


SJP.pl


kapitał

1. majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)
2. potocznie o osobach dysponujących wielkimi sumami pieniędzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. bank. praw. majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)

 (1.2) przen. niematerialna wartość, zasób do wykorzystania

 (1.3) ekon. osoby lub instytucje dysponujące wielkimi sumami pieniędzy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kapitał – pojęcie z dziedziny ekonomii i finansów
    • kapitał ekonomiczny – dobra będące własnością przedsiębiorstwa
    • kapitał kulturowy – finansowy odpowiednik wartości kulturowych
    • kapitał ludzki – finansowy odpowiednik wartości ludzi w przedsiębiorstwie
    • kapitał obrotowy – wolne środki przedsiębiorstwa
    • kapitał społeczny – finansowy odpowiednik wartości współpracy
    • kapitał własny – finansowy odpowiednik składników majątku przedsiębiorstwa
    • kapitał zakładowy – kapitał podstawowy lub kapitał założycielski przedsiębiorstwa
    • kapitał zapasowy – rezerwa na pokrycie strat finansowych
  • Kapitał – dzieło Karola Marksa
  • Kapitał – album muzyczny białoruskiej grupy Lapis Trubieckoj

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Zobaczysz, za rok o tej porze będę miał sieć hoteli. – Baju, baju, będziesz w raju, nie masz pojęcia, jakiego to wymaga kapitału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲitaw, AS: kapʹitau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitalizm m., kapitalista m., kapitała ż.

:: zdrobn. kapitalik m.

 przym. kapitalistyczny, kapitałowy, kapitalny

 przysł. kapitalistycznie

Wiktionary


kapitała

starorzymskie pismo z dużych liter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poligr. najstarsza forma majuskuły;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najdoskonalsza forma kapitały monumentalnej powstała w I i II wieku naszej ery i stała się prototypem wszystkich form i odmian liter majuskułowych dzisiejszej antykwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtawa, AS: kapʹitau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitałowy

 rzecz. kapitał mrz.

Wiktionary


kapitałka

rodzaj tasiemki używanej w introligatorstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) druk. kawałek płótna zakończający po obu stronach grzbiet szytej książki;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oprócz omówionych już materiałów w introligatorstwie używa się jeszcze nici, drutu, merli i kapitałek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtawka, AS: kapʹitau̯ka

Wiktionary


kapitałobiorca

osoba lub firma pożyczająca od kogoś środki kapitałowe


SJP.pl


kapitałochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. relacja pomiędzy wartością kapitału i środków produkcji zużytych podczas produkcji do wartości wytworzonych w za ich pomocą dóbr

Wiktionary

Kapitałochłonność – to ilość kapitału (np. środków trwałych) w relacji do innych czynników produkcji (np. pracy), niezbędna do osiągnięcia określonego poziomu produkcji. Termin ten może być używany w odniesieniu do produkcji w pojedynczym przedsiębiorstwie, całym sektorze, branży, czy też w odniesieniu do danej gospodarki narodowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitawɔxˈwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: kapʹitau̯oχu̯õ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitałochłonny

Wiktionary


kapitałochłonny

pochłaniający kapitał


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Przemysł tytoniowy jest zyskowny, ale także wyjątkowo kapitałochłonny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲitawɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: kapʹitau̯oχu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitałochłonność ż.

Wiktionary


kapitałooszczędność

→ kapitałooszczędny


SJP.pl

Patrz:

kapitałooszczędny

kapitałowy

→ kapitał, → kapitała


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kapitału

Wiktionary

Patrz:

kapitał, → kapitała

Powiązane:

 rzecz. kapitalizowanie n., kapitał mrz., kapitała ż.

Wiktionary


kapitański

odnoszący się do kapitana


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kapitanem, dotyczący kapitana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mac Dougal stanął na mostku kapitańskim; natychmiast zaczął wydawać rozkazy.

 (1.1) Obóz skończył się tradycyjną dla drużyn wodnych uroczystą kolacją kapitańską, przygotowywaną przez uczestników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtãj̃sʲci, AS: kapʹitãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitan mos., kapitanat mrz.

Wiktionary


kapitaństwo

kapitanostwo;
1. kapitan (żołnierz) z żoną;
2. kapitan (osoba kierująca załogą statku) z żoną


SJP.pl


kapitel

wieńcząca część kolumny, filara lub pilastra; głowica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. ozdobne zwieńczenie kolumny lub pilastra;

Wiktionary

Kapitel (głowica) – najwyższa, wieńcząca część kolumny, filaru lub pilastra, będąca pośrednim członem konstrukcyjnym między podporą (np. trzonem kolumny) – od której jest szersza, co zapewnia bardziej stabilną konstrukcję całości – oraz elementami dźwiganymi (np. belkowaniem). Ze względu na swoje usytuowanie głowica pełni także funkcje dekoracyjne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wystawie prezentowane są kapitele i inne elementy architektoniczne pochodzące z Faras.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲitɛl, AS: kapʹitel

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapitelować ndk./dk.

 rzecz. kapitelowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głowica

Wiktionary


kapitelować

dawniej: ozdabiać kolumny kapitelami


SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

 (1.1) daw. wieńczyć kolumny kapitelami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitel mrz., kapitelowanie n.

Wiktionary


kapitol

1. wzgórze w Rzymie;
2. siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych, dwuizbowego parlamentu USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. wzgórze w Rzymie;

 (1.2) archit. hist. siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od początków Rzymu Kapitol był twierdzą i sanktuarium oraz symbolem miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpʲitɔl, AS: kapʹitol

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapitoliński

Wiktionary


kapitoliński

przymiotnik od: Kapitol (wzgórze w Rzymie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kapitolem, dotyczący Kapitolu, pochodzący z Kapitolu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy widokówkę z „Wilczycą kapitolińską”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapitol m.

Wiktionary


kapitulacja

umowa poddania się nieprzyjacielowi bezwarunkowo lub pod pewnymi warunkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi

 (1.2) rezygnacja ze swoich zamiarów, przyznanie racji stronie przeciwnej

 (1.3) warunki poddania się

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na znak kapitulacji wywiesili na wieży białą flagę.

 (1.2) Miał słabe argumenty, więc jego kapitulacja była nieuchronna.

 (1.3) Dowódca armii podpisał akt kapitulacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲituˈlat͡sʲja, AS: kapʹitulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapitulować ndk.

 rzecz. kapitulowanie n., kapitulant mos., rekapitulacja ż.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary


kapitulacyjny

związany z kapitulacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapitulacją, dotyczący kapitulacji, poddania się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekapitulacja ż., kapitulowanie n., kapitulacja ż., skapitulowanie n., kapitulacja ż., kapitulanctwo n., kapitulant m., kapitulantka ż.

 czas. kapitulować ndk., skapitulować dk.

 przym. kapitulancki

Wiktionary


kapitulancki

związany z kapitulantem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki jak kapitulant, osoba łatwo poddająca się, łatwo popadająca w rezygnację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitulant mos., kapitulacja ż., kapitulowanie n., skapitulowanie n.

 czas. kapitulować ndk., skapitulować dk.

 przym. kapitulacyjny

 przysł. kapitulancko

Wiktionary


kapitulant

1. osoba łatwo poddająca się, rezygnująca w obliczu trudności;
2. strona konfliktu, która poddała się nieprzyjacielowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek skłonny do kapitulowania, łatwo ustępujący przed trudnościami

 (1.2) wojsk. strona konfliktu, która poddaje się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtulãnt, AS: kapʹitulãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitulanctwo n., kapitulacja ż., kapitulowanie n., skapitulowanie n.

 czas. kapitulować ndk., skapitulować dk.

 przym. kapitulancki, kapitulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przegrany

Wiktionary


kapitularz

1. pomieszczenie zakonne, w którym zbiera się kapituła zakonu;
2. zasady prawa kanonicznego dla danej diecezji, spisane rozdziałami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. archit. pomieszczenie klasztorne, służące zakonnikom za miejsce zebrań;

 (1.2) hist. praw. kodeks prawny z czasów Karola Wielkiego i jego następców

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kapitularz – pomieszczenie klasztorne
  • kapitularz – zbiór praw
  • Kapitularz – fikcyjna planeta w uniwersum Diuny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapituła ż.

Wiktionary


kapitularze

ustawy królewskie w państwie frankijskim z czasów Karolingów regulujące sprawy kościelne i świeckie


SJP.pl


kapitulny

1. dotyczący kapituły;
2. wikariusz kapitulny - duchowny wybrany przez kapitułę katedralną w celu czasowego zarządzania diecezją w wypadku śmierci ordynariusza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kapituły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapituła ż.

Wiktionary


kapitulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kapitulować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skapitulowanie n., kapitulacja ż., kapitulanctwo n., kapitulant m., kapitulantka ż.

 czas. kapitulować ndk., skapitulować dk.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary


kapitulować

1. poddać się, poddawać się, zaprzestać, zaprzestawać walki;
2. książkowo, przenośnie: zrezygnować, rezygnować z czegoś z powodu przeszkód


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skapitulować)

 (1.1) poddawać się wrogowi poprzez zaniechanie walk i ustalanie, a potem podpisanie warunków poddania się

 (1.2) odstępować od swoich planów z powodu trudności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekapitulacja ż., kapitulacja ż., kapitulant mos., kapitulowanie

 czas. skapitulować dk.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddawać się

 (1.2) poddawać się, rezygnować

Wiktionary


kapitulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. rozdział

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapʲiˈtulũm, AS: kapʹitulũm

Wiktionary


kapituła

1. kolegium honorowe nadające pewne ordery i odznaczenia;
2. w Kościele katolickim:
a) zespół kanoników przy katedrze lub kolegiacie;
b) posiedzenie tego zespołu kanoników;
c) miejsce posiedzenia zespołu kanoników;
d) rada przełożonych zakonnych i delegatów z prowincji lub całego zakonu;
e) zjazd tej rady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. praw. organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;

 (1.2) praw. organ kolegialny stojący na straży honoru orderu;

Wiktionary

Kapituła – organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W naszej prowincji zakonnej miała miejsce w zeszłym roku kapituła, podczas której wybrano prowincjała.

 (1.1) Na ostatniej kapitule domowej bracia ustalili harmonogram celebracji wielkopiątkowych.

 (1.2) Jedynym polskim orderem, który nie posiada swojej kapituły, jest Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapitularz m.

 przym. kapitulny

Wiktionary


kapizm

kierunek w polskim malarstwie okresu międzywojennego; koloryzm


SJP.pl

Kapizm (koloryzm) – kierunek malarstwa, który wykształcił się i zdominował polską sztukę w drugiej dekadzie dwudziestolecia międzywojennego. Nazwa utworzona od skrótu K.P. oznaczającego (pierwotnie żartobliwie) Komitet Paryski, będący stowarzyszeniem pomocy dla studentów wyjeżdżających na studia malarskie do Francji, zawiązanym w 1923 roku pod patronatem Józefa Pankiewicza na krakowskiej ASP.

Wikipedia


kapka

1. odrobina, trochę czegoś;
2. kropla spływająca z czegoś;
3. mała kapa, narzutka;
4. regionalnie: czepek z muślinu noszony przez kobiety;
5. kawałek skóry naszywany na nosek bucika;
6. skórzane zakończenie kija bilardowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spadająca kropla

 (1.2) niewielka ilość czegoś, odrobinka

 (1.3) mała kapa, narzutka

 (1.4) muślinowy czepek noszony przez mężatki w niektórych regionach Polski

 (1.5) kawałek skóry na czubek bucika osobno przycięty i przyszyty

 (1.6) wykonana ze skóry końcówka kija bilardowego

Wiktionary

Kapka (też "Kąpka", niem. "Kapken See") – jezioro w Polsce, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Złocieniec.

Akwen leży na Pojezierzu Drawskim, na południe od wsi Siecino. Na południowym brzegu jeziora pojedyncze zabudowanie osady Drzeńsko.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkapka, AS: kapka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. kapanie, kapanina

 czas. kapać

 (1.2)

 rzecz. kapeczka, kapeńka

 (1.3)

 rzecz. kapa

Wiktionary


kapkan

pułapka używana na wilki, lisy lub kuny


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kapki

1. odrobina, trochę czegoś;
2. kropla spływająca z czegoś;
3. mała kapa, narzutka;
4. regionalnie: czepek z muślinu noszony przez kobiety;
5. kawałek skóry naszywany na nosek bucika;
6. skórzane zakończenie kija bilardowego


SJP.pl


kapkować

potocznie: podbijać piłkę nogą lub kolanem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) gw-pl|Mazury. kpić, żartować

Wiktionary


kapkowski

nazwisko


SJP.pl


kapkę

troszeczkę, kropelkę, ociupinkę, mało


SJP.pl

liczebnik nieokreślony

 (1.1) pot. trochę, niewiele

Wiktionary


kaplan

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andreas Kaplan – profesor marketingu, rektor
  • David Kaplan – współczesny amerykański filozof i logik, najbardziej znany ze swych badań nad demonstratywami
  • Julio Kaplan – portorykański szachista pochodzenia argentyńskiego
  • Lewis Kaplan – francuski brydżysta
  • Louis „Kid” Kaplan – amerykański bokser zawodowy
  • Mordechaj Kaplan – filozof, główny twórca judaizmu rekonstrukcjonistycznego
  • Robert D. Kaplan – dziennikarz, korespondent zagraniczny, reporter wojenny, pisarz i analityk polityczny
  • Robert S. Kaplan – współtwórca koncepcji rachunku kosztów działań (ang. Activity-Based Costing)
  • Fanny Kapłan – prawdopodobna wykonawczyni zamachu na Lenina
  • (1987) Kaplan
  • Kaplan – miasto w stanie Luizjana
  • Turbina Kaplana

Wikipedia


kaplerz

1. część zbroi osłaniająca szyję; naszyjnik;
2. okrycie zimowe szyte z kosztownych tkanin;
3. ryngraf noszony przez rycerzy na piersiach pod zbroją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wojsk. malowany, ryty lub tłoczony na blasze wizerunek Matki Boskiej noszony na piersi pod ubraniem;

 (1.2) daw. wojsk. część zbroi chroniąca szyję i obojczyk

 (1.3) daw. odzież. kosztowne okrycie zimowe

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Goni w polu Turki i Tatary, • Oko w oko z poganem się zmierza, • — A że człek był staroświeckiej wiary, • Nigdy w bitwę nie szedł bez kaplerza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplerzyk mrz.

Wiktionary


kaplica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. rel. niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;

 (1.2) archit. rel. wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

wykrzyknik

 (2.1) pot. koniec czegoś, porażka

Wiktionary

Zobacz też: Kaplica w innych znaczeniach tej nazwy.

Kaplica ( cappa, zdrobniale "capella"; kapliczka) – niewielka chrześcijańska budowla sakralna, wolnostojąca lub połączona z większym obiektem architektonicznym; wydzielone pomieszczenie z ołtarzem lub boczna część kościoła tworząca odrębną całość, w której znajduje się ołtarz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobnie jak w przypadku pozostałych monarchów (z wyjątkiem grobu Kazimierza Wielkiego), nagrobek stanowi swojego rodzaju kenotafium – ciało Kazimierza Jagiellończyka, nie spoczywa we wnętrzu tumby, ale pochowane jest pod posadzką kaplicy.

 (1.2) Idę do kościoła pomodlić się w kaplicy.

 (2.1) No to kaplica, nie mamy już czym pojechać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈplʲit͡sa, AS: kaplʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kaplica ż., Kaplicznik m., Kaplicówka ż.

:: zdrobn. kapliczka ż.

 przym. kaplicowy, kapliczny, kapliczkowy

Wiktionary


kaplicowy

przymiotnik od: kaplica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przym. od kaplica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Informacja o budowie drogi krzyżowej zostanie odnotowana w kronice kaplicowej, której redakcją zajmuje się właśnie Zygmunt Michalski oraz Ewa Muller.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaplʲiˈt͡sɔvɨ, AS: kaplʹicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplica, kapliczka

 przym. kapliczkowy, kapliczny

 wykrz. kaplica

Wiktionary


kapliczka

mały domek z figurą świętego lub obrazem wewnątrz, stawiany przy drogach lub zawieszany na drzewach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od kaplica

 (1.2) mała kaplica

 (1.3) archit. rel. niewielka, kultowa budowla wotywna w formie słupa, domku, krzyża lub skrzynki;

Wiktionary

Kapliczka – niewielka budowla kultowa, wznoszona przy drogach lub rozdrożach w celach wotywnych, dziękczynnych, obrzędowych itp., w najprostszej formie drewniana skrzynka z obrazem lub rzeźbą – w wersji chrześcijańskiej świątkiem Jezusa, Matki Bożej lub świętego, w wersji rodzimowierczej bóstwa lub przodków – zawieszona na drzewie lub słupie. W formie rozbudowanej niewielka forma architektoniczna drewniana lub murowana, czasami mała kaplica.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zanosiła bukiety kwiatów do kapliczki, którą jej dziadek wybudował w środku wsi.

 (1.3) Do pnia dębu ktoś przybił drewnianą kapliczkę z figurką Chrystusa frasobliwego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈplʲit͡ʃka, AS: kaplʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplica ż.

 przym. kaplicowy, kapliczkowy, kapliczny

 wykrz. kaplica

Wiktionary


kapliczkowy

przymiotnik od: kapliczka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od kapliczka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaplʲit͡ʃˈkɔvɨ, AS: kaplʹičkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplica, kapliczka

 przym. kaplicowy, kapliczny

 wykrz. kaplica

Wiktionary


kapliczny

przymiotnik od: kaplica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przym. od kaplica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈplʲit͡ʃnɨ, AS: kaplʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaplica, kapliczka

 przym. kaplicowy, kapliczkowy

 wykrz. kaplica

Wiktionary


kaplin

półwyrób filcowy w kształcie stożka, z którego formuje się kapelusz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaplin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Mogielnica
  • Kaplin – osada w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód

Wikipedia


kapnik

wysunięty brzeg dachu; okap


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. wysunięty profil lub krawędź architektoniczna odprowadzająca wodę deszczową poza lico ściany; daszek nad drzwiami lub oknami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. rel. uczestnik procesji pokutnej ubrany w kapę (w stroju z kapturem zakrywającym twarz), odbywający pokutę poprzez publiczne biczowanie

Wiktionary

Kapnik – płaski, jednospadowy daszek ułożony na szczycie lub miejscu załamania przypory. Uskok przykrywa się dachówką lub płytami kamiennymi w celu ułatwienia spływu wody deszczowej. Określenie używane także dla obdaszka.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) okap

 (2.1) biczownik, flagelant

Wiktionary


kapnograf

urządzenie mierzące stężenie dwutlenku węgla w wydychanym powietrzu


SJP.pl


kapnąć

1. wylać niewielką ilość cieczy, kroplę;
2. o niewielkiej ilości cieczy, kropli: spaść, wylać się;
3. o drobnych pieniądzach: stać się czyjąś własnością;
4. potocznie: kapnąć się - zorientować się; pokapować się, skapnąć się


SJP.pl


kapo

więzień pełniący funkcję dozorcy innych więźniów w obozach koncentracyjnych III Rzeszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. więzień pełniący funkcję dozorcy w nazistowskich obozach koncentracyjnych;

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) hist. kobieta, będąca kapo (1.1)

forma rzeczownika.

 (3.1) W. lp. od: kapa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kapo – funkcja pełniona przez więźniów w niemieckich obozach koncentracyjnych
  • KAPO lub KaPo – akronim estońskiej Policji Bezpieczeństwa, Kaitsepolitsei
  • KaPo – akronim policji kantonowej w Szwajcarii
  • KAPO – akronim Kazańskie Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego, Казанское авиационное производственное объединение
  • Kapò – włoski film o holokauście z 1960, w reżyserii Gilla Pontecorva
  • Kapo! – album muzyczny Death in June nagrany w kooperacji z Richardem Leviathanem
  • Hysni Kapo – albański polityk
  • Olivier Kapo – francuski piłkarz
  • Vito Kapo – albańska polityk
  • Capo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sachsenhausen zostałem po raz pierwszy pobity przez kapo, który był Francuzem.

 (1.1) Poganiani przez esesmanów z psami i gorliwie pomagających im kapów, głodni i wycieńczeni ustawali w marszu odbywającym się przy 20-stopniowym mrozie.

 (2.1) Stanęły w półkolu i patrzyły szyderczo. Pod tymi spojrzeniami o mało nie spalił się ze wstydu, ale kapo polewała go wodą tak skutecznie, że cały trząsł się z zimna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapɔ, AS: kapo

Wiktionary


kapoca

rodzaj kaptura mocowanego do kołnierza płaszcza, kurtki


SJP.pl


kapocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kapot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapot m.

Wiktionary


kapocina

licha kapota, stary, zniszczony płaszcz


SJP.pl


kapodaster

listewka drewniana, którą zaciska się na strunach instrumentu w celu mechanicznego podwyższenia stroju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. mechaniczny przyrząd podwyższający strój instrumentów strunowych;

Wiktionary

Kapodaster ("capo", "capo tasto", "capotasto") – przyrząd skracający menzurę strun w chordofonach (gitarach, banjo itp.) w ten sposób, że można tworzyć siodełko w dowolnej pozycji podstrunnicy. Jest to doraźne ułatwienie, jednocześnie ograniczające jednak możliwości techniczne muzyka wykorzystującego skomplikowane konstrukcje akordowe (np. w jazzie). Założenie kapodastra na wysokości pierwszego progu podstrunnicy powoduje, że wszystkie puste struny instrumentu stroją o pół tonu wyżej na każdym progu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed zagraniem utworu w stylu country „Behind Closed Doors“ założył na gryf kapodaster i przestroił gitarę.

Wiktionary


kapodziób

gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych


SJP.pl

Kapodziób ("Cereopsis novaehollandiae") – gatunek dużego ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje południową Australię, Tasmanię oraz wyspy położone u południowych wybrzeży Australii i w Cieśninie Bassa. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


kapoeira

[czytaj: kapuejra lub kapoejra] sztuka walki stworzona przez brazylijskich niewolników na przełomie XVIII i XIX wieku, łącząca elementy tańca i walki; capoeira


SJP.pl


kapok

kamizelka chroniąca przed utonięciem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. kamizelka ratunkowa

 (1.2) techn. rodzaj lekkiego i nienasiąkliwego włókna z puchu nasiennego „drzewa kapokowego” – puchowca pięciopręcikowego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kapok – popularne określenie kamizelki ratunkowej
  • Kapok – włókno odznaczające się zdolnością utrzymywania na wodzie dość dużego ciężaru
  • Kapok – miasto w Brunei, w dystrykcie Brunei-Muara

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieci powkładały kapoki i prom odbił od brzegu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapɔk, AS: kapok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapokowy

Wiktionary


kapokowy

przymiotnik od: kapok


SJP.pl


kaponiera

budowla fortyfikacyjna wykorzystywana do prowadzenia ostrzału skrzydłowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. archit. wojsk. skazamatowany obiekt obronny na stoku umocnienia

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kojec

Wiktionary


kapot

osłona silnika płatowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) maska silnika, osłona chroniąca górną część silnika w samochodzie albo samolocie przed kurzem i opadami atmosferycznymi

 (1.2) pokrowiec zabezpieczający silnik przed zbyt mocnym ochłodzeniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapɔt, AS: kapot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapocik mrz.

Wiktionary


kapota

potocznie:
1. liche lub podniszczone wierzchnie okrycie;
2. fiasko, niepowodzenie; klapa;
3. beznadziejna sytuacja; padaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. długie okrycie męskie, kształtem przypominające surdut

 (1.2) pot. wierzchnie okrycie, zwłaszcza niewyszukane lub podniszczone

 (1.3) daw. pot. niepowodzenie, fiasko, klapa

 (1.4) karc. zabranie wszystkich lew w grze w pikietę (rumel)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɔta, AS: kapota

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) okryjbieda

Wiktionary


kapotaż

1. o samolocie: przewrócenie się na grzbiet przez przód kadłuba w czasie startu lub lądowania;
2. o samochodzie: przewrócenie się kołami do góry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. wywrócenie się samolotu podwoziem do góry (przez przednią część kadłuba) podczas startu lub lądowania;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈpɔtaʃ, AS: kapotaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dachowanie

Wiktionary


kapotażować

kapotować;
1. o samolocie: przewracać się na grzbiet przez przód kadłuba w czasie startu lub lądowania;
2. o samochodzie: przewracać się na dach podczas jazdy; dachować


SJP.pl


kapotażowy

→ kapotaż


SJP.pl

Patrz:

kapotaż

kapotka

1. zdrobnienie od: kapota (wierzchnie okrycie);
2. dawniej: rodzaj damskiego kapelusza wiązanego pod brodą


SJP.pl


kapotować

kapotażować;
1. o samolocie: przewracać, przewrócić się na grzbiet przez przód kadłuba w czasie startu lub lądowania;
2. o samochodzie: przewracać, przewrócić się na dach podczas jazdy; dachować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) ulec kapotażowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kilku minutach Liberator kapotując, czyli przewracając się przez nos, zatonął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapɔˈtɔvat͡ɕ, AS: kapotovać

Wiktionary


kapotowy

→ kapota (wierzchnie okrycie)


SJP.pl


kapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kapować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapɔˈvãɲɛ, AS: kapovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapować

Wiktionary


kapować

potocznie:
1. rozumieć coś, orientować się w czymś; czaić, jarzyć, kumać, łapać;
2. donosić na kogoś; kablować, podkablowywać, denuncjować;
3. patrzeć długo i uważnie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skapować, zakapować)

 (1.1) pot. rozumieć, domyślać się

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nakapować, zakapować)

 (2.1) pot. pejor. donosić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już kapuję, myślałam, że to bardziej skomplikowane.

 (2.1) Mój kolega kapował szefowi, że zbijam bąki w pracy i oberwałem po premii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpɔvat͡ɕ, AS: kapovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapowanie n., kapuś, kapownik

 wykrz. kapewu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarzyć, łapać, kminić, czaić, kumać, trybić

Wiktionary


kapownictwo

potocznie: to, czym zajmuje się kapuś, składanie donosów; donosicielstwo, kapusiostwo, szpiegostwo, szpiclostwo


SJP.pl


kapownik

potocznie:
1. notatnik z adresami, numerami telefonów;
2. donosiciel, informator; kablownik, kabel, kablarz, kapuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) donosiciel

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapować

Wiktionary


kappa

1. jedna z liter alfabetu greckiego;
2. japoński złośliwy demon wodny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa dziesiątej litery alfabetu greckiego, κ;

 (1.2) mit. japoński złośliwy demon wodny;

wykrzyknik

 (2.1) slang. …wyrażający sarkazm, ironię

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kappa – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Woodford
  • kappa – litera alfabetu greckiego
  • kappa – rodzaj krzywej płaskiej
  • Kappa – demon z mitologii japońskiej
  • Kappa – oznaczenie fizyczne
  • Kappa – kosmiczna jednostka czasu w filozofii wschodniej
  • Kappa – włoski producent odzieży
  • kappa – inna nazwa współczynnika w termodynamice
  • Lancia Kappa – samochód osobowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkapːa, AS: ka•pa

Wiktionary


kappacyzm

wada wymowy polegająca na nieprawidłowej artykulacji głosek tylnojęzykowych zwartych, takich jak "k" i "ki"


SJP.pl

Kappacyzm – znany również jako kekanie, to rodzaj dyslalii, czyli zaburzenia mowy, polegający na nieprawidłowej realizacji głosek tylnojęzykowych zwartych, takich jak /k/ i /ki/. W praktyce objawia się to zastępowaniem tych głosek innymi dźwiękami, ich deformacją lub całkowitym pomijaniem w mowie

Wikipedia


kapr.

skrót, rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) = wojsk. kapral

Wiktionary


kapral

najniższy stopień podoficerski w wojskach lądowych; także wojskowy mający ten stopień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

Wiktionary

Kapral (kpr., od wł. "caporale" – "dowódca") – w Wojsku Polskim pierwszy stopień wojskowy w korpusie podoficerów młodszych. Niższym stopniem jest starszy szeregowy specjalista (od 2022), a wyższym starszy kapral. W skali stopni wojskowych armii NATO odpowiada randze: OR-02.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapral pojawił się w średniowiecznej Europie Zachodniej jako dowódca samodzielnego oddziału wojsk najemnych.

 (1.1) Zameldowałeś kapralowi o wykonaniu rozkazu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapral, AS: kapral

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapralstwo n.

 przym. kapralski

 skr. kpr.

Wiktionary


kapralina

ekspresywnie: kapral


SJP.pl


kapralka

→ kapral


SJP.pl

Patrz:

kapral

kapralostwo

przestarzałe: kapral z żoną


SJP.pl


kapralski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. związany z osobą lub stopniem kaprala, dotyczący kaprala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapral mos.

Wiktionary


kapralstwo

1. stopień, ranga, stanowisko kaprala;
2. przenośnie: brak dobrego wychowania, pomiatanie ludźmi; grubiaństwo


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kaprawieć

o oczach: stawać się kaprawymi


SJP.pl


kaprawość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co kaprawe; cecha tych, którzy są kaprawi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaprawy

Wiktionary


kaprawy

1. łzawiący, ropiejący, zaczerwieniony;
2. potocznie: kiepski, lichy, pośledni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o oczach: ropiejący, zaczerwieniony, łzawiący

 (1.2) o osobie: mający kaprawe (1.1) oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nasz gospodarz. Łzawiące ze starości, kaprawe oczy skaczą po nas bystro i przebiegle, porachowały już nasze worki, zlustrowały ubranie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpravɨ, AS: kapravy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaprawość ż.

Wiktionary


kaprea

dawna nazwa Capri


SJP.pl


kapriola

jedna z figur, jakie wykonywano m.in. w galiardzie, polegająca na uderzaniu o siebie w powietrzu nóg tańczącego podczas skoku


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kaprolaktam

Kaprolaktam – organiczny związek chemiczny, laktam kwasu ε-aminokapronowego. Łatwo ulega polimeryzacji, jest monomerem stosowanym do otrzymywania poliamidów.

Wikipedia


kapron

syntetyczne włókno poliamidowe wyrabiane z kaprolaktamu


SJP.pl


kapronowy

przymiotnik od: kapron


SJP.pl


kaprony

pończochy z kapronu, włókna syntetycznego podobnego do nylonu


SJP.pl


kaproń

nazwisko


SJP.pl


kapryfolium

bylina pnąca z rodziny przewiertniowatych; caprifolium, przewiercień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ogrod. nazwa zwyczajowa wiciokrzewu przewiercienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kapryfolium to roślina pnąca o białych, żółtych lub różowych kwiatach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaprɨˈfɔlʲjũm, AS: kapryfolʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiciokrzew przewiercień, caprifolium

Wiktionary


kaprys

1. chwilowa zachcianka, dziwactwo; humor, fanaberia;
2. nieprzewidywalna zmiana; zmienność;
3. instrumentalny utwór w stylu wolnym; capriccio;
4. przedstawienie artystyczne w formie grafiki, rysunku itp. odbiegające od przyjętych, stosowanych form, ujmujące jakiś temat w sposób nietypowy, karykaturalny; capriccio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chwilowa zachcianka, dziwactwo

 (1.2) nagła, niespodziewana zmiana jakiegoś zjawiska

 (1.3) muz. w XVI-XVII w.: instrumentalny utwór muzyczny oparty na swobodnej improwizacji;

Wiktionary

Kaprys (wł. "capriccio" „zachcianka, wybryk, kaprys”) – forma muzyczna.

Czasem forma "capriccia" była krzyżowana z innymi formami, np. "Walc-kaprys" Piotra Czajkowskiego, "Rondo-capriccioso" Felixa Mendelssohna-Bartholdy'ego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gorszym ustrojem od rządów tyrana jest taki, w którym kaprys władcy jest prawem.

 (1.2) Tego lata rolnicy byli zupełnie bezradni wobec kaprysów pogody.

 (1.3) Kaprysy tego twórcy nie mają równych sobie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaprɨs, AS: kaprys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapryśnik m., kapryśnica ż., kapryśność ż., kapryszenie n.

:: zdrobn. kaprysik m.

 czas. kaprysić ndk.

 przym. kapryśny

 przysł. kapryśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanaberia, fantazja, zachcianka, ochota, upodobanie, widzimisię

Wiktionary


kaprysik

zdrobnienie od: kaprys


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kaprys

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kaprys, lecz tylko mały kaprysik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaprys m.

Wiktionary


kaprysić

być w złym humorze bez widocznego powodu; grymasić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) być z czegoś niezadowolonym bez określonego powodu; mieć kaprysy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany i ceniony kupiec Edmund Wajno, obywatel boliwijski, został przyłapany na kradzieży wiązki cennych futer, które starał się wynieść pod paltem ze sklepu. Zwyczajny szopenfeldziarz. Wszedł, zażądał futer i zaczął kaprysić, a kiedy subiekci zajęli się demonstrowaniem, skorzystał z ich nieuwagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈprɨɕit͡ɕ, AS: kapryśić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kapryśny

 rzecz. kaprys m., kapryszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozczulać się nad sobą, narzekać, wybrzydzać

Wiktionary


kaprysy

1. chwilowa zachcianka, dziwactwo; humor, fanaberia;
2. nieprzewidywalna zmiana; zmienność;
3. instrumentalny utwór w stylu wolnym; capriccio;
4. przedstawienie artystyczne w formie grafiki, rysunku itp. odbiegające od przyjętych, stosowanych form, ujmujące jakiś temat w sposób nietypowy, karykaturalny; capriccio


SJP.pl

Kaprysy – cykl 80 grafik wykonanych w technice miedziorytu przez hiszpańskiego artystę Francisca Goyę w latach 1797-1798. Grafiki są satyrą na społeczeństwo hiszpańskie z końca XVIII wieku, odnoszą się zwłaszcza do szlachty i kleru.

Grafiki zostały wykonane techniką mieszaną, Goya stosował akwafortę z akwatintą, a poprawki nanosił suchą igłą. Była to nowa technika, z którą Goya eksperymentował. Jednocześnie wykonanie wielu odbitek pozwalało artyście dotrzeć do szerszej publiczności.

Wikipedia


kapryszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okazywanie niezadowolenia bez istotnego powodu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaprɨˈʃɛ̃ɲɛ, AS: kapryšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kaprysić ndk.

 rzecz. kaprys m.

 przym. kapryśny

Wiktionary


kapryśnie

przysłówek

 (1.1) w sposób kapryśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaprys mrz.

Wiktionary


kapryśniej

stopień wyższy od przysłówka: kapryśnie


SJP.pl


kapryśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kapryśny


SJP.pl


kapryśnik

osoba, która często grymasi, kaprysi, wybredza; grymaśnik, wybredniś, wybrzydzacz


SJP.pl

Kapryśnik ("Omothymus") – rodzaj pająków z infrarzędu ptaszników i rodziny ptasznikowatych. Obejmuje cztery opisane gatunki.

Wikipedia


kapryśny

1. o zmiennym usposobieniu lub skłonny do kaprysów; grymaśny, wybredny;
2. zmienny, nieprzewidywalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Barwne kwiaty, niby malwy • przybrane w mchy i nietoty, • to mody kapryśnej salwy, • nie szukaj we mnie prostoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈprɨɕnɨ, AS: kapryśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapryszenie n., kaprys, kapryśność

 czas. kaprysić

 ims. rozkapryszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grymaśny

Wiktionary


kaps.

skrót

 (1.1) = farm. kapsułka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak do tej pory jest on podawany w postaci dużych kapsułek po 500 mg w dawce 18 kaps. dziennie przez 2–3 miesiące.

Wiktionary


kapsa

przestarzale o kabzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. kieszeń

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zygmunt Kapsa (ur. 25 września 1889) – podpułkownik Wojska Polskiego
  • Jarosław Kapsa (ur. 1958) – polski polityk
  • Paweł Kapsa (ur. 1982) – polski piłkarz
  • Przemysław Kapsa (ur. 1965) – polski aktor
  • Bracia Bartosz Kapsa i Jakub Kapsa – polscy muzycy (Something Like Elvis, Contemporary Noise Quintet)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyjni rynkym z kapsy!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kabza

Wiktionary


kapsaicyna

roślinny alkaloid występujący w papryce, powodujący uczucie pieczenia i ostrości w jamie ustnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

Wiktionary

Kapsaicyna – organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili. Pomimo że nie jest typowym alkaloidem, zazwyczaj przypisywany jest do tej grupy związków. Działa na receptory bólu (nocyceptory), powodując uczucie pieczenia i ostrości w jamie ustnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostre papryki, na przykład jalapeño i habanero, zawierają wysoki poziom enzymu zwanego kapsaicyną, będącego naturalnym antyoksydantem.

 (1.1) Kapsaicyna, alkaloid papryczek chili, zapobiega powstaniu i postępom uszkodzenia wątroby.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. E160c

Wiktionary


kapsalon

holenderskie danie fastfoodowe - zapiekane frytki z mięsem podane z warstwą sałatki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. frytki przykryte szoarmą, zapiekane z serem żółtym i przykryte warstwą sałatki;

Wiktionary

Kapsalon – holenderskie danie typu fast food, na które składają się frytki przykryte szoarmą i warstwą sera gouda, zapiekane do momentu roztopienia sera, a następnie pokryte warstwą sałatki. Najczęściej podawane z sosem czosnkowym lub innym ostrym sosem. Zamiast szoarmy do przyrządzenia potrawy wykorzystuje się także m.in. kebab, gyros lub falafel.

Wikipedia


kapsantyna

naturalny, ciemnoczerwony barwnik otrzymywany z papryki


SJP.pl


kapsel

przykrywka metalowa używana zamiast korka, np. do zatykania butelek; kapsla (dawniej), kabzla (dawniej), kabzel (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metalowa przykrywka obciskana na końcu szklanej butelki;

 (1.2) metalowa przykrywka stanowiąca element zamknięcia butelki wina musującego

 (1.3) hist. rodzaj spłonki, zob. kapiszon.

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: kapsla

Wiktionary

Kapsel (nazywany inaczej zamknięciem koronowym) – najpopularniejsze, obok zakrętki, hermetyczne zamknięcie szklanej butelki, zapewniające szczelność, a tym samym trwałość płynu. Twórcą kapsla był w 1892 pochodzący z Irlandii Amerykanin William Painter, który swój wynalazek nazwał "Crown Cork". W Polsce zaczęto go stosować na początku lat 60.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy byłem młodszy, namiętnie zbierałem kapsle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapsɛl, AS: kapsel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapslownica ż., kapslownik m., odkapslowanie n., kapslowanie n., zakapslowanie n.

:: zdrobn. kapselek m.

 czas. odkapslować dk., kapslować ndk., zakapslować dk.

 przym. kapslowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapsla, zamknięcie koronowe

 (1.3) kapiszon

Wiktionary


kapselek

zdrobnienie od: kapsel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kapsel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsel m., kapslownica ż., kapslownik m., odkapslowanie n., kapslowanie n., zakapslowanie n.

 czas. odkapslować dk., kapslować ndk., zakapslować dk.

 przym. kapslowy, kapselkowy

Wiktionary


kapselkowy

przymiotnik od: kapselek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapselkiem, dotyczący kapselka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapselek m.

Wiktionary


kapsiplast

[czytaj: kaps-iplast] nazwa handlowa plastra przeciwbólowego i rozgrzewającego, zawierającego wyciąg z owoców pieprzowca i korzenia pokrzyku wilczej jagody


SJP.pl


kapski

przymiotnik od: Capsa (miasto starożytne)


SJP.pl


kapsla

1. dawniej: kapsel; kabzel (dawniej), kabzla (dawniej);
2. spłonka w strzelbach;
3. ogniotrwała skrzynka do wypalania porcelany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. ogniotrwała skrzynka, w której umieszcza się wyroby porcelanowe lub fajansowe podczas wypalania w celu ich ochrony przed zanieczyszczeniem

 (1.2) daw. kapsel

 (1.3) hist. kapiszon: mosiężna spłonka w broni palnej w kształcie miseczki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapsla, AS: kapsla

Wiktionary


kapslarz

robotnik zajmujący się nakładaniem kapsli


SJP.pl


kapslować

nakładać kapsle na butelki


SJP.pl


kapslowe

→ kapsel, → kapsla


SJP.pl

Patrz:

kapsel, → kapsla

kapslownia

dział fabryki, w którym nakłada się kapsle


SJP.pl


kapslownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. maszyna do nakładania kapsli na butelki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W garażu znajdowała się kompletna linia produkcyjna do rozlewania alkoholu. Pogranicznicy znaleźli oprócz tego jeszcze kilkaset pustych butelek, etykiety z napisem „spirytus rektyfikowany” oraz różnego rodzaju markowych wódek, kapslownicę, nakrętki oraz barwniki i substancje smakowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsel m., kapselek mrz.

Wiktionary


kapslowy

→ kapsel, → kapsla


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapslem, dotyczący kapsla

Wiktionary

Patrz:

kapsel, → kapsla

Powiązane:

 rzecz. kapsel m., kapselek mrz.

Wiktionary


kapsomer

pojedyncza jednostka białkowa budująca kapsyd (białkowy płaszcz wirusa)


SJP.pl

Kapsomer – podjednostka kapsydu wirusa, stanowiącego białkowy płaszcz chroniący materiał genetyczny wirusa.

Kapsomery zbudowane są z białkowych podjednostek nazywanych protomerami. Specyficzne ułożenie kapsomerów tworzących kapsyd determinuje kształt wirionu.

Wikipedia


kapstad

dawniej: Kapsztad (miasto w RPA)


SJP.pl


kapsuła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duży, zamknięty pojemnik

 (1.2) szczelnie zamykana część statku, umożliwiająca przeżycie w izolowanych warunkach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈsuwa, AS: kapsuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsułka ż.

 przym. kapsułkowy

Wiktionary


kapsułka

1. opakowanie leku wykonane z żelatyny;
2. porcja leku w takim opakowaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kapsuła

 (1.2) mała kapsuła, opakowanie

 (1.3) farm. zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;

Wiktionary

Kapsułka (łac. "capsula, -ae") – stała postać leku, przeznaczona do stosowania doustnego (z możliwością uwalniania substancji leczniczej w różnych odcinkach przewodu pokarmowego) lub rzadziej dopochwowego i doodbytniczego. Może też służyć jako opakowanie dawki leku przeznaczonego do rozpuszczania, rozpylania lub wcierania.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kapˈsuwka, AS: kapsuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsuła ż.

 przym. kapsułkowy, kapsułowy

Wiktionary


kapsułkarka

urządzenie do napełniania kapsułek


SJP.pl


kapsułkowy

→ kapsułka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapsułką, dotyczący kapsułki

Wiktionary

Patrz:

kapsułka

Powiązane:

 rzecz. kapsuła ż., kapsułka ż.

Wiktionary


kapsułowy

→ kapsuła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kapsuły

Wiktionary

Patrz:

kapsuła

Powiązane:

 rzecz. kapsułka ż.

Wiktionary


kapsyd

płaszcz białkowy z kwasem nukleinowym, element składowy cząstki wirusowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. białkowa osłonka genomu wirusa;

Wiktionary

Kapsyd – element składowy wirionu będący płaszczem białkowym, wewnątrz którego zawarty jest kwas nukleinowy. Kapsyd z zawartym w nim materiałem genetycznym tworzy nukleokapsyd. Kapsyd uformowany jest z określonej liczby podjednostek białkowych zwanych kapsomerami. Stanowi ochronę cząsteczki DNA lub RNA wirionu przed czynnikami zewnętrznymi.

Wikipedia


kapsydowy

→ kapsyd


SJP.pl

Patrz:

kapsyd

kapszagajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kapszagajem, dotyczący Kapszagaju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapszagaj mrz.

Wiktionary


kapsztad

miasto w RPA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Republice Południowej Afryki;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Cape Town”. Zobacz też: serial telewizyjny "Cape Town".

Kapsztad ( Kaapstad, wym. ; iKapa; Cape Town, wym.) – najstarsze i jedno z największych pod względem liczby mieszkańców miasto w Południowej Afryce, legislacyjna stolica tego kraju oraz Prowincji Przylądkowej Zachodniej. Liczy ok. 4 mln mieszkańców, z czego ok. 45% stanowią Koloredzi, 17% stanowi ludność biała, a 35% to czarni Afrykanie i Azjaci (Hindusi, Chińczycy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapsztad jest stolicą legislacyjną Republiki Południowej Afryki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapʃtat, AS: kapštat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapsztadczyk mos., kapsztadka ż.

 przym. kapsztadzki

Wiktionary


kapsztadczyk

mieszkaniec Kapsztadu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kapsztadu; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ci się nie spodoba, ale muszę powiedzieć, że kapsztadczycy nie mieszkają w Afryce. Wiem o tym. Co roku jestem w Kapsztadzie i mam wrażenie, że odwiedzam Europę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapsztad mrz.

:: fż. kapsztadka ż.

 przym. kapsztadzki

Wiktionary


kapsztadka

mieszkanka Kapsztadu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kapsztadu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapsztad mrz.

:: fm. kapsztadczyk mos.

 przym. kapsztadzki

Wiktionary


kapsztadzki

przymiotnik od: Kapsztad


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kapsztadem, dotyczący Kapsztadu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapsztad mrz., kapsztadczyk mos., kapsztadka ż.

Wiktionary


kapszuna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Bukowina. truskawka

Wiktionary


kaptan

środek grzybobójczy


SJP.pl

Kaptan – organiczny związek chemiczny, pochodna ftalimidu. Wykorzystywany do ochrony roślin przed grzybami (fungicyd).

Wikipedia


kaptaż

zdobycie górnego odcinka rzeki słabo erodującej przez rzekę aktywniejszą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. przechwycenie wód jednej rzeki przez drugą

Wiktionary

Kaptaż (od łac. "captūra", 'łapanie, przeciąganie'), także przeciągnięcie rzeki – termin w geomorfologii i hydrologii opisujący zjawisko przechwycenia wód jednej rzeki przez drugą, będące częścią tzw. "walki o dział wodny".

Wikipedia


kapton

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) chem. techn. folia poliimidowa dielektryczna, wytrzymała mechanicznie i termicznie o charakterystycznej żółtej barwie, stosowana m.in. w elektronice i technologiach kosmicznych;

Wiktionary

Kapton, poli(4,4'-oksydifenylen-piromellitimidyna) – tworzywo poliimidowe o wyjątkowych właściwościach elektrycznych, mechanicznych, fizycznych i chemicznych. Opracowany w latach 60. XX w. przez przedsiębiorstwo DuPont.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kaptonowy

Wiktionary


kaptonowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kaptonem, dotyczący kaptonu

 (1.2) wykonany z kaptonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapton m.

Wiktionary


kaptorynomorf

przedstawiciel wymarłego rzędu gadów należącego do anapsydów


SJP.pl


kaptorynomorfy

przedstawiciel wymarłego rzędu gadów należącego do anapsydów


SJP.pl


kaptować

pozyskiwać kogoś na swojego zwolennika lub sprzymierzeńca


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skaptować)

 (1.1) książk. zjednywać i powierzać jakieś zadanie, werbować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy zarzuca konkurentowi, że kaptuje sobie zwolenników obiecując intratne posady we władzach partii, urzędach państwowych czy radach nadzorczych spółek skarbu państwa.

 (1.1) Sekta (…) [[być|[j]est]] podejrzewana o kaptowanie członków metodą prania mózgów (…).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skaptować

Wiktionary


kaptur

1. część wierzchniego ubrania nakrywająca głowę;
2. stożkowata osłona;
3. w dawnej Polsce: konfederacja zawiązana po śmierci króla na czas bezkrólewia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy;

 (1.2) przen. stan mnisi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kaptur – inaczej konfederacja kapturowa
  • kaptur – element stroju
  • kaptur kolczy – rodzaj hełmu
  • Kaptur – dzielnica Radomia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mogę przypomnieć sobie twarzy tego człowieka, gdyż miał oczy zasłonięte kapturem.

 (1.2) Mniejsza, żeś państwa, trony, berła skruszył: / Będziesz tak śmiałym, żebyś kaptur ruszył?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaptur, AS: kaptur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakapturzony mos., kapturka ż., kapturnica ż., kapturnik mos./mzw., kapturzenie n., zakapturzenie n.

:: zdrobn. kapturek mrz.

 czas. kapturzyć ndk., zakapturzyć dk.

 przym. kapturowy, kapturzasty, zakapturzony

 ims. zakapturzony

Wiktionary


kapturce

1. przedstawiciel rzędu pajęczaków;
2. gatunek węża z rodziny połozowatych


SJP.pl

Kapturce (Ricinulei) – rząd pajęczaków obejmujący ślepe zwierzęta zamieszkujące ściółkę i szczeliny skalne w strefie tropikalnej. Cechą charakterystyczną kapturców jest obecność ruchomej płytki zasłaniającej otwór gębowy i szczękoczułki, które są zakończone przydatkami w kształcie szczypiec. Nogogłaszczki kapturców są krótkie. Larwy kapturców mają trzy pary odnóży lokomocyjnych.

Wikipedia


kapturek

zdrobnienie od: kaptur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. kaptur

 (1.2) mały kaptur na głowę

 (1.3) mała osłonka na sprzęty, narzędzia

 (1.4) środ. farm. dopochwowa wkładka stosowana jako środek antykoncepcyjny

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: kapturka

Wiktionary

Kapturek, hat lub grzybek (ang. "Hat Switch") – dodatkowa miniaturowa dźwigienka (manipulator), obsługiwana za pomocą kciuka i umocowana w górnej części rękojeści dżojstika analogowego.

Dzięki niej grający może oglądać przestrzeń wokół siebie, np. z punktu widzenia pilota odrzutowca lub do sterowania pociskami. Oprócz tego w wielu symulatorach lotu wykorzystuje się go do pozycjonowania steru wysokości i steru kierunku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Nie można wkładać kapturka podczas menstruacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈturɛk, AS: kapturek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaptur m., kapturka ż., kapturnica ż., kapturnik m., zakapturzony mos.

 czas. kapturzyć ndk., zakapturzyć dk.

 przym. kapturowy, kapturzasty, zakapturzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) diafragma

Wiktionary


kapturka

zdrobnienie od: kaptur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Sylvia atricapilla|ref=tak., gatunek małego ptaka z rodziny pokrzewkowatych;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku kapturka (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od kapturek

Wiktionary

Kapturka, pokrzewka czarnołbista, pokrzewka czarnogłowa ("Sylvia atricapilla") – gatunek małego, częściowo wędrownego ptaka z rodziny pokrzewek (Sylviidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kapˈturka, AS: kapturka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakapturzony m., kaptur m., kapturek m., kapturnica ż., kapturnik m.

 czas. kapturzyć ndk., zakapturzyć dk.

 przym. kapturowy, kapturzasty, zakapturzony, kapturkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrzewka czarnogłowa, pokrzewka czarnołbista

Wiktionary


kapturkiewicz

nazwisko


SJP.pl


kapturkowaty

1. przypominający mały kaptur;
2. kukuczka kapturkowata - gatunek rośliny z rodziny storczykowatych


SJP.pl


kapturkowy

→ kapturek


SJP.pl

Patrz:

kapturek

kapturnica

1. owadożerna roślina zielna z rodziny kapturnicowatych, o lejkowatych lub dzwonkowatych liściach przekształconych w organy pułapkowe, rosnąca na bagnach we wschodniej części Ameryki Północnej; saracenia;
2. średniej wielkości ptak z rodzaju amazonek (papug zielonych), żyjący w tropikalnych lasach Ameryki Południowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Sarracenia|L.|ref=tak., rodzaj roślin owadożernych z rodziny kapturnicowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kapturnica (Sarracenia) – rodzaj roślin z rodziny kapturnicowatych
  • kapturnica (Arthopyrenia) – rodzaj porostów z rodziny plamicowatych
  • kapturnica (Deroptyus accipitrinus) – gatunek ptaka z rodziny papugowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapturnice są łatwe do uprawy w podłożu kwaśnym i wilgotnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaptur mrz., kapturek mrz., zakapturzony mos., kapturka ż.

 przym. zakapturzony

Wiktionary


kapturnicowate

rodzina roślin dwuliściennych, owadożernych, rosnących w Ameryce Północnej


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kapturnicowaty

o cechach kapturnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


kapturnik

1. duży ssak morski podobny do foki; kapturzak;
2. chrząszcz podobny do kornika, żyjący w krajach tropikalnych;
3. bazyliszek, którego samiec ma fałd skórny w postaci hełmu; bazyliszek hełmiasty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zakapturzony człowiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Lophodytes cucullatus|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy, występujący w Ameryce Północnej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈturʲɲik, AS: kapturʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaptur mrz., kapturek mrz., kapturka ż., zakapturzenie n., zakapturzony mos.

 czas. zakapturzyć dk.

 przym. zakapturzony

Wiktionary


kapturnikowate

rodzina chrząszczy, obejmująca gatunki będące szkodnikami drzew liściastych niszczące drewno


SJP.pl

Kapturnikowate (Bostrichidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy.

Wikipedia


kapturnikowaty

o cechach kapturnikowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


kapturowy

przymiotnik od: kaptur


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapturem, dotyczący kaptura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakapturzony mos., kaptur mrz., kapturek mrz., kapturka ż.

 przym. zakapturzony

Wiktionary


kapturzak

duży ssak morski podobny do foki; kapturnik


SJP.pl


kapturzasty

mający kaptur


SJP.pl


kapturzec

1. przedstawiciel rzędu pajęczaków;
2. gatunek węża z rodziny połozowatych


SJP.pl


kapturzyk

1. gatunek storczyka o białych, łososiowych lub brązowych kwiatach;
2. tropikalny ptak amerykański z rodziny tanagrów


SJP.pl


kapu

wyraz przypominający odgłos padających kropel, zwykle w wyrażeniu "kapu, kap"


SJP.pl

Kapu – wieś w Estonii, w prowincji Järva, w gminie Koeru.

Wikipedia


kapua

przenośnie: miejsce pełne luksusu, w którym się niewieścieje i gnuśnieje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położone na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;

Wiktionary

Kapua ( Capua) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Caserta, położona na północ od Neapolu, nad rzeką Volturno. W 73 r. p.n.e. wybuchło tu powstanie niewolników, nazwane od wodza tego powstania powstaniem Spartakusa.

30 listopada 1734 kapitulacja garnizonu austriackiego przed wojskami hiszpańskimi podczas wojny o sukcesję polską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Wellejus Paterkullus wspomina, że Etruskowie założyli Kapuę około 800 roku, a Katon początki tego miasta datuje na rok 471. Pierwsza data wydaje się wiarygodniejsza, druga jest zdecydowanie za późna.

 (1.1) Piętą achillesową organizacji galicyjskiej były finanse, brak gotówki na rozwinięcie żywszej działalności, i to chyba było przyczyną określenia przez Traugutta Galicji mianem „Kapuy polskiego powstania", ale określenie to zawdzięcza ona głównie negatywnej wobec ruchu narodowego postawie ziemiaństwa galicyjskiego (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpuwa, AS: kapuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuańczyk mos., kapuanka ż.

 przym. kapuański

Wiktionary


kapuanka

mieszkanka Kapui


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kapui

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapua ż.

:: fm. kapuańczyk m.

 przym. kapuański

Wiktionary


kapuańczyk

mieszkaniec Kapui


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kapui

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapua ż.

:: fż. kapuanka ż.

 przym. kapuański

Wiktionary


kapuański

przymiotnik od: Kapua


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kapuą, dotyczący Kapui

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Garstka gladiatorów pod wodzą Traka Spartakusa uciekła z koszar kapuańskich i zajęła niedostępną pozycję na stokach Wezuwiusza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kapua ż., kapuańczyk mos., kapuanka ż.

Wiktionary


kapuca

dawne nakrycie głowy w formie kaptura; kapuza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kapuza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś ci włożył kasztana do kapucy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuza ż., kapucyn m.

 przym. kapucyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapuza

Wiktionary


kapucha

1. zgrubienie od: kapusta; kapuścisko;
2. potocznie: pieniądze; mamona, sałata, hajs, forsa, szmal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: kapusta

 (1.2) przen. pot. pieniądze, szczególnie jeśli „zielone”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpuxa, AS: kapuχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapustowate nmos., kapusta ż., kapustka ż., kapuśniak m., kapuśniaczek m.

 przym. kapuściany, kapustny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sałata, zielone, szmal, forsa

Wiktionary


kapuchowy

przymiotnik od: kapucha


SJP.pl


kapucyn

członek zakonu franciszkanów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek zakonu braci kapucynów;

 (1.2) pot. penis

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kapucyn (Perissocephalus tricolor) – ptak z rodziny bławatników
  • kupucyn – zakonnik Zakonu Braci Mniejszych
  • Kapucyn – skała w grupie Ostańców Jerzmanowickich
  • Żabi Kapucyn – skała w Tatrach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strojem zakonnym kapucynów jest kasztanowy habit z kapturem przepasany sznurem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈput͡sɨ̃n, AS: kapucỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuca ż., kapuza ż.

:: fż. kapucynka ż.

 przym. kapucyński, cappuccino

Wiktionary


kapucynek

zdrobnienie od: kapucyn


SJP.pl


kapucyni

członek zakonu franciszkanów


SJP.pl


kapucynka

1. małpa z rodziny płaksowatych, zamieszkująca tereny Ameryki Południowej;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Kapucynek Najświętszego Serca Jezusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica

 (1.2) zool. nazwa systematyczna|Cebus|ref=tak., rodzaj małpy;

forma rzeczownika.

 (2.1) zob. kapucynek.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kapucynka – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny kapucynek
  • Kapucynka białoczelna (Cebus albifrons) – gatunek małpy szerokonosej z rodziny płaksowatych
  • Kapucynka czarnobiała, kapucynka właściwa (Cebus capucinus) – gatunek ssaka z rodziny płaksowatych
  • Kapucynka czubata, płaksa (Cebus apella) – gatunek małpy szerokonosej z rodziny płaksowatych
  • Klaryski kapucynki – zakon kontemplacyjny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapucyn mos.

 przym. kapucyński

Wiktionary


kapucynki

zdrobnienie od: kapucyn


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Klaryski Kapucynki – żeńska gałąź kapucynów
  • Kapucynki – podrodzina ssaków naczelnych
  • kapucynka (Cebinae) – podrodzina małp szerokonosych z rodziny płaksowatych

Wikipedia


kapucyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapucynami lub kapucynkami, dotyczący kapucynów lub kapucynek

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do kapucynów lub kapucynek, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W Asyżu zatryzmamy się na nocleg w klasztorze kapucyńskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cappuccino n., kapucyn m., kapucynka ż., kapuca ż., kapuza ż.

 przym. cappuccino

Wiktionary


kapuczina

żartobliwie: cappuccino


SJP.pl


kapuczyński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język kapuczyński;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beżtyjski

Wiktionary


kapuleti

nazwisko rodowe tytułowej bohaterki tragedii miłosnej "Romeo i Julia" autorstwa Williama Szekspira; Capuletti, Capuleti


SJP.pl


kapusiostwo

potocznie: to, czym zajmuje się kapuś, składanie donosów; donosicielstwo, kapownictwo, szpiegostwo, szpiclostwo


SJP.pl


kapusiowaty

potocznie: dotyczący kapusia lub jego działalności; donosicielski, szpiegowski, szpiclowski


SJP.pl


kapusta

1. jednoroczna lub dwuletnia roślina warzywna z rodziny krzyżowych (kapustowatych), o jadalnych liściach zwijających się w główkę, występująca w wielu gatunkach i odmianach dziko rosnących;
2. potrawa przygotowana z liści tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

 (1.2) kulin. potrawa z liści kapusty (1.1)

 (1.3) pot. pieniądze, szczególnie jeżeli „zielone” (dolary)

 (1.4) bot. nazwa systematyczna|Brassica|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju kapustowatych

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (2.1) środ. pot. donosiciel

Wiktionary

Kapusta ("Brassica" L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny kapustowatych. Wyróżnianych jest w jego obrębie od ok. 35 do 44 gatunków. Pierwotny zasięg obejmował Europę, Azję i północną Afrykę, ale rośliny te zostały rozprzestrzenione na wszystkie kontynenty (z wyjątkiem Antarktydy). W Polsce rosną jako rośliny uprawiane i zdziczałe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idź do sklepu kupić kapustę.

 (1.2) Dziś na obiad zrobiłam kapustę na gęsto.

 (1.3) Ty masz zawsze dużo kapusty przy sobie, to zapłacisz za nas wszystkich.

 (2.1) Powiedzcie temu kapuście, że i tak przy nim nie będziemy nic mówić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpusta, AS: kapusta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuśniak m., kapuśniaczek m., kapustnik m.

:: zdrobn. kapustka ż.

:: zgrub. kapucha

 przym. kapuściany, kapustny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) flota, forsa, hajs, kasa, sałata, siano, szmal

 (2.1) szpicel, kapuś

Wiktionary


kapustka

zdrobnienie od: kapusta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kapusta

 (1.2) mała kapusta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartosz Kapustka – polski piłkarz
  • Janusz Kapustka – polski żużlowiec
  • Józef Kapustka – polski pianista

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz Stasiu wybrzydza i nie zjada kapustki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapustowate nmos., kapuśniak mrz., kapustnica ż., kapucha ż., kapusta ż.

Wiktionary


kapustnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Mamestra brassicae|Linnaeus|ref=tak., motyl z rodziny sówkowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gąsienice kapustnicy poobżerały połowę Jaśkowego pola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapustowate nmos., kapuśniak mrz., kapusta ż., kapustka ż., kapustnik mzw.

 przym. kapuściany, kapustny, kapustowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piętnówka kapustnica

Wiktionary


kapustnik

bielinek kapustnik - biały motyl, którego gąsienice żerują na liściach kapusty


SJP.pl


kapustos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żart. lichej jakości cygaro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ćmił końcówkę śmierdzącego kapustosa.

Wiktionary


kapustowate

rodzina roślin zielnych z rzędu kapustowców; krzyżowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Brassicaceae|Burnett|ref=tak., liczna rodzina roślin o dużym znaczeniu gospodarczym, należąca do rzędu kapustowców;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Także reż zaliczany jest do kapustowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapucha ż., kapusta ż., kapustka ż., kapustnica ż., kapustnik mzw., kapustowce nmos., kapuśniaczek mrz., kapuśniak mrz., kapuśnica ż.

 przym. kapustny, kapustowy, kapuściany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyżowe

Wiktionary


kapustowaty

o cechach kapustowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


kapustowce

rząd roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kaput

potocznie:
1. koniec, już po wszystkim, przepadło;
2. zepsuty, zniszczony, do niczego


SJP.pl

wykrzyknik parentetyczny

 (1.1) pot. słowo oznaczające koniec, klęskę

 (1.2) pot. słowo oznaczające zły stan czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siekiera, motyka, linka, drut, / I pan malarz jest kaput.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈput, AS: kaput

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniec, poszło!, przepadło!

Wiktionary


kapuza

dawne nakrycie głowy w formie kaptura; kapuca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. lub reg. kaptur

 (1.2) daw. większa czapka z futra;

Wiktionary

Kapuza (od łac. "cappa" – nakrycie głowy, "caput" – głowa) – rodzaj męskiej czapki. Miała ona opuszczane klapy służące do osłonięcia uszu lub również karku. Używana była w Europie i Azji od czasów średniowiecza, lub nawet wcześniej. Wykonana była najczęściej z futra i wówczas określana była również nazwą pochodną od rodzaju futra, np. lisiurka – od lisa. Czasem kapuzy wykonywane były także z tkaniny, np. z sukna lub jedwabiu (znane z XVIII-wiecznej Polski).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo lubię moją brązową bluzę z kapuzą.

 (1.1) Rybacy noszą nieprzemakalne kapuzy.

 (1.2) Gospodarz zgubił kapuzę w czasie kuligu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapuca ż., kapucyn m.

 przym. kapucyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapuca

Wiktionary


kapuć

rzadko, zwykle w liczbie mnogiej:
a) miękki, wygodny but do chodzenia po domu; kapeć, łapeć, papeć, papuć;
b) potocznie: stary, przechodzony but


SJP.pl


kapuś

szpicel, konfident; potocznie:
1. tajny współpracownik policji, wywiadu itp.; tajniak, szpieg;
2. donosiciel; kabel, denuncjator, kablownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. donosiciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marian od razu poleciał na komisariat. Nie sądziłem, że taki z niego kapuś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapuɕ, AS: kapuś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kapować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapusta

Wiktionary


kapuścianka

1. zupa z kapusty;
2. sok z kwaszonej kapusty


SJP.pl


kapuściany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapustą

 (1.2) kulin. wykonany z kapusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkapuˈɕt͡ɕãnɨ, AS: kapuśćãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapusta m./ż., kapucha ż., kapuśniak m., kapuśniaczek m., kapustnik m.

 przym. kapustny

Wiktionary


kapuścik

nazwisko


SJP.pl


kapuścisko

1. zgrubienie od: kapusta; kapucha;
2. pole po zebraniu rosnącej na nim kapusty; kapuśnisko


SJP.pl


kapuściński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kapuściński – czerwony, proterozoiczny granit
  • Bolesław Kapuściński (1850–1921) – poznański lekarz i społecznik (ojciec Witolda Macieja)
  • Janusz Kapuściński (1898-1998) – polski jeździec i oficer kawalerii, (brat Zbigniewa)
  • Janusz Kapuściński (1949-) – polski geofizyk, agrometeorolog, prof. nadzw. dr hab. nauk rolniczych
  • Jerzy Kapuściński (1954-) – polski redaktor telewizyjny i producent filmowy
  • Józef Kapuściński (1818–1847) – emisariusz Towarzystwa Demokratycznego Polskiego
  • Maciej Józef Kapuściński (1811–1873) – polski lekarz, działacz wielkopolski, uczestnik powstania listopadowego (ojciec Bolesława)
  • Rajmund Kapuściński (1935–2002) – polski piłkarz, grał m.in. w Stali Mielec
  • Ryszard Kapuściński (1932–2007) – polski pisarz, dziennikarz i reporter
  • Wacław Kapuściński (ur. 1929) – polski polityk i dyplomata, pułkownik
  • Witold Juliusz Kapuściński (1910–1988) – polski poeta i prozaik, lekarz-okulista
  • Witold Kapuściński (1882–1951) – polski profesor okulistyki (ojciec Witolda Juliusza)

Wikipedia


kapuśniaczek

zdrobnienie od: kapuśniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kapuśniak

 (1.2) kulin. bułka z kapuścianym nadzieniem z kapusty kiszonej

 (1.3) pot. drobny deszcz

Wiktionary

Kapuśniaczek ( La Soupe aux choux) – film komediowy produkcji francuskiej w reżyserii Jeana Giraulta z 1981 roku na podstawie powieści René Falleta pod tym samym tytułem. Przedostatni film z udziałem Louisa de Funèsa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kapuśniak m., kapucha ż., kapusta m./ż.

Wiktionary


kapuśniak

zupa z kapusty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. zupa z kapusty, zwykle z kiszonej;

 (1.2) kulin. bułka z kapuścianym nadzieniem z kapusty kiszonej

 (1.3) pot. zgrub. od: kapuśniaczek (deszcz)

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiad zjadłem dwa talerze kapuśniaku – taki był dobry.

 (1.1) Lecz on do jedzenia gardy. Straszno przyznać, żeby Bóg nie pokarał, lecz on smaku nie ma ani na puszki, ani na boczek, ani nawet na kapuśniak ze szperką.

 (1.2) W tej małej piekarni za rogiem, kupiłem dziś dwa kapuśniaki i pizzerkę.

 (1.3) Od miesiąca jest sucho w lesie – raz tylko popadał kapuśniak i to wszystko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈpuɕɲak, AS: kapuśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapusta ż., kapustka ż., kapustnica ż., kapustnik mzw., kapustowate lm nm., kapustowiec m., kapustowce lm nm., Kapustowo n.

:: zdrobn. kapuśniaczek m.

 przym. kapuściany, kapustny, kapustowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. parzybroda, reg. śl. kapuśnica, gwara. kapuściak, kapuściana, kapuścianka, kapuśniaczka, kapuśnianka, kapuśniarka, kapuśnica, krautzupa

 (1.3) deszczyk

Wiktionary


kapuśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. kapuśniak

 (1.2) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. woda z kiszonej kapusty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapustowate nmos., kapuśniónka ż.

Wiktionary


kapuśnisko

pole po zebraniu rosnącej na nim kapusty; kapuścisko


SJP.pl


kapówka

1. rodzaj maszyny do szycia; renderówka, renderka;
2. pilarka do cięcia elementów drewnianych pod kątem; pilarka ukosowa, ukośnica


SJP.pl


kapłan

1. wyświęcony duchowny mający uprawnienia do odprawiania nabożeństw i udzielania sakramentów w kościele chrześcijańskim;
2. człowiek wykonujący czynności kultowe w religiach pierwotnych lub politeistycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. mężczyzna pełniący funkcje kultowe, zwłaszcza w religiach politeistycznych;

 (1.2) rel. w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych

 (1.3) przen. osoba oddana jakiejś idei lub sprawie

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swojej celi długie godziny spędzał na modlitwach, dał sobie ogolić włosy, przywdział strój kapłański i cztery razy na dobę uczęszczał do chóru najmłodszych kapłanów.

 (1.2) Jeśli kapłan – prócz tytułu kościelnego posiada też naukowy – przesuwamy go na koniec zdania (np. "Szanowny Księże Profesorze").

 (1.2) Kapłan w imieniu wiernych składał dzięki Bogu za okazaną łaskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkapwãn, AS: kapu̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłaństwo n.

:: fż. kapłanka ż.

 przym. kapłański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowny

 (1.2) ksiądz

 (1.3) głosiciel, ambasador, apologeta, apologetyk, apostoł, chorąży, herold, krzewiciel

Wiktionary


kapłanka

1. kobieta wykonująca czynności kultowe w jakiejś religii;
2. kobieta mająca prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych w niektórych wyznaniach chrześcijańskich;
3. kobieta bezgranicznie oddana jakiejś idei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kobieta, która sprawuje posługę religijną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobieta, do której oko należało, zdaniem archeologów, była kapłanką bądź wróżbiarką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈwãnka, AS: kapu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłaństwo n.

:: fm. kapłan m.

 przym. kapłański

Wiktionary


kapłański

przymiotnik od: kapłan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kapłaństwem lub kapłanem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Irving Kaplansky
  • Jerzy Kapłański (* 1949, Wrocław)
  • Kalman Kaplansky
  • Lucy Kaplansky
  • Ateneum Kapłańskie
  • Bractwo Kapłańskie Świętego Jana Marii Vianneya
  • Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra
  • Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X
  • Trydenckie Bractwo Kapłańskie
  • Rada kapłańska
  • Rok Kapłański
  • Księga Kapłańska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz proboszcz obchodzi pięćdziesiątą rocznicę święceń kapłańskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kapˈwãj̃sʲci, AS: kapu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłan m., kapłanka ż., kapłaństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowny, klerycki

Wiktionary


kapłaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. godność lub urząd kapłana

 (1.2) kośc. sakrament święceń w chrześcijaństwie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczęto dyskutować nad kapłaństwem kobiet.

 (1.1) Własnego kapłaństwa się boję, • własnego kapłaństwa się lękam • i przed kapłaństwem w proch padam, • i przed kapłaństwem klękam.

 (1.2) Kapłaństwo jest jednym z siedmiu sakramentów.

 (1.2) W wielu posługach dla wspólnoty sakrament kapłaństwa ma szczególne znaczenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłan mos., kapłanka ż.

 przym. kapłański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) prezbiterat

Wiktionary


kapłon

1. młody, kastrowany kogut;
2. dawniej: zupa z wody, piwa lub wina i tartego chleba; wodzianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zootechn. wykastrowany kogut kury domowej;

 (1.2) daw. kulin. rodzaj wodzianki

Wiktionary

Zobacz też: kapłon (wodzianka) – zupa z chleba.

Kapłon – wykastrowany i specjalnie utuczony młody kogut.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj mięso kapłona uznawane jest za kosztowny rarytas – kosztuje 150 euro za sztukę.

 (1.1) Zjadłbym kapłona w winie muszkatołowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłonienie n.

 czas. kapłonić ndk.

 przym. kapłoni

Wiktionary


kapłonek

zdrobnienie od: kapłon


SJP.pl


kapłoni

→ kapłon


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do kapłona

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z kapłonem, dotyczący kapłona

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla kapłona, mający cechy kapłona

Wiktionary

Patrz:

kapłon

Powiązane:

 rzecz. kapłon mzw., kapłonienie n.

 czas. kapłonić ndk.

Wiktionary


kapłonić

kastrować koguta


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wykapłonić)

 (1.1) kastrować koguta

czasownik zwrotny niedokonany kapłonić się (dk. wykapłonić się)

 (2.1) być kapłonionym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kapłon mzw., kapłonienie n.

 czas. kapłunić ndk., wykapłonić, wykapłunić dk.

 przym. kapłoni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kapłunić

Wiktionary


kar

(geologia) cyrk, kocioł lodowcowy; wielkie zagłębienie wyżłobione przez lodowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. powstałe w wyniku działalności lodowca półkoliste lub owalne zagłębienie z trzech stron otoczone stromymi ścianami, a z czwartej ryglem skalnym

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: kara

 (2.2) D. lm. od: karo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kar – inaczej cyrk lodowcowy w geomorfologii, lub glacjologii.
  • Kar – imię występującej w mitologii greckiej bogini pszczelarstwa, księżyca i przeznaczenia, matki Karu.
  • Kar – szczyt w Rudawach Slowackich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kar, AS: kar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyrk lodowcowy, kocioł lodowcowy, cyrk glacjalny

Wiktionary


kara

środek represyjny lub wychowawczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dolegliwość wymierzona jako sankcja

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. taczka

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

 (2.1) M. i B. lm. od: karo

forma przymiotnika.

 (3.1) M. lp., ż. od: kary

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kara kryminalna
    • Kara grzywny
    • Kara ograniczenia wolności
    • Kara pozbawienia wolności
    • Kara 25 lat pozbawienia wolności
    • Kara dożywotniego pozbawienia wolności
    • Kara aresztu wojskowego
  • Kara śmierci
  • Kara za wykroczenie
    • Kara nagany
    • Kara ograniczenia wolności za wykroczenie
    • Kara aresztu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za karę ojciec odebrał jej kluczyki od samochodu.

 (1.1) Sąd skazał oskarżonego na karę dwóch lat więzienia.

 (1.2) Wciepnij maras na kara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkara, AS: kara

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. karnista, karnistyka, skaranie, ukaranie

 czas. karać, karny, pokarać, ukarać

 przym. bezkarny, karalny, karny, ukarany, niekarany, niekaralny

 (1.2)

 czas. karnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk targocz, tragocz

Wiktionary


kara-daria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Narynem tworzy Syr-darię;

Wiktionary

Kara-daria ( Кара-Дарыя, Qoradaryo) – rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, rzeka źródłowa Syr-darii. Jej długość wynosi 352 km (wliczając długość biegu jej źródłowej rzeki Tar).

Powstaje z połączenia rzek Karakułdża i Tar, które swe źródła mają odpowiednio w Górach Fergańskich i Ałtaju. Przepływa przez Kotlinę Fergańską. Wykorzystywana jest w celach irygacyjnych. Łączy się z Narynem, tworząc Syr-darię.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karadaryjski

Wiktionary


kara-kum

pustynia w Turkmenistanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej;

Wiktionary

Kara-kum (także: "Garagum", "Karakum", "Gara Gum", "Kara Kum", ros. Каракумы; z turkm. "Garagum", dosł. „czarny piasek”) – piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej. Powierzchnia wynosi około 350 tys. km², co stanowi, w zależności od metodologii pomiaru, od 70% do 80% terytorium Turkmenistanu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kanały te nawadniają turkmeńską pustynię Kara-kum i południową część uzbeckiej pustyni Kyzył-kum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karakum n.

 przym. karakumski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Karakum

Wiktionary


karaba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. kot

Wiktionary


karabach

1. kraina historyczna we wschodnim Zakaukaziu;
2. Górski Karabach - terytorium Azerbejdżanu funkcjonujące jako niepodległe państwo, nieuznawane przez żaden kraj na świecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu;

Wiktionary

Karabach (orm. Ղարաբաղ, "Gharabagh"; azer. "Qarabağ") – kraina historyczna we wschodnim Zakaukaziu, na obszarze dzisiejszego Azerbejdżanu. Obejmuje Góry Karabaskie oraz ich wschodnie podnóże i leżące dalej na wschód równiny Niziny Kurańskiej (Step Karabaski).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈrabax, AS: karabaχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karabaski, karabachski

Wiktionary


karabachski

→ Karabach; karabaski


SJP.pl


karaban

dawny rodzaj krytego pojazdu zaprzęgowego do dalekich podróży; karabon


SJP.pl


karabaski

→ Karabach; karabachski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karabachem, dotyczący Karabachu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karabach mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arcaski

Wiktionary


karabasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim;

 (1.2) geogr. osiedle typu miejskiego w Rosji, w Tatarstanie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zatrzymaliśmy się pod Karabaszem by zaczerpnąć wody.

Wiktionary


karabela

szabla paradna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. lekka, ozdobna, paradna szabla bez kabłąka przy rękojeści;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zygmunt I chodził z karabelą, został też z nią pochowany.

 (1.1) Pókiśmy miecze, pałasze i kordy

:: nosili, nie baliśmy się Ordy,

:: a gdy z karabelkami nastały czeczugi,

:: nie orzą w Ukrainie i w Podolu pługi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈbɛla, AS: karabela

Wiktionary


karabelka

zdrobnienie od: karabela


SJP.pl


karabelowy

przymiotnik od: karabela


SJP.pl


karabin

indywidualna długa broń strzelecka z lufą gwintowaną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

Wiktionary

Zobacz też: "Karabin" – album muzyczny Marii Peszek.

Karabin (z fr. "carabine", dawniej: flinta, fuzja) – długa indywidualna broń strzelecka, zasilana najczęściej amunicją karabinową. Charakteryzuje się stosunkowo długą lufą i znaczną donośnością. Często wyposażany jest w bagnet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla zwiększenia szybkostrzelności karabinów zaczęto wyposażać je w magazynki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrabʲĩn, AS: karabʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabinier m.

:: zdrobn. karabinek m.

 przym. karabinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kb

Wiktionary


karabinek

1. broń strzelecka o takiej samej budowie jak karabin, lecz krótsza i lżejsza
2. rodzaj haczyka zamykanego sprężyną, służącego do zaczepiania różnych rzeczy; karabińczyk, muszkieton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: karabin

 (1.2) indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

 (1.3) zob. karabińczyk.

 (1.4) indywidualna broń strzelecka zasilana amunicją pośrednią (słabszą niż karabinowa);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karabinek – broń strzelecka o budowie analogicznej jak karabin, jednak o mniejszej masie i rozmiarach lub strzelająca słabszą amunicją
  • karabinek – element sprzętu wspinaczkowego, pełniący funkcję łącznika
  • karabinek – element takielunku, pełniący funkcję łącznika

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Karabinki początkowo były uzbrojeniem kawalerii i służb pomocniczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈbʲĩnɛk, AS: karabʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabin m., karabinier m., karabińczyk m.

 przym. karabinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kbk

Wiktionary


karabinier

1. dawny żołnierz kawalerii lub piechoty uzbrojony w karabin;
2. włoski policjant, żandarm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. żandarm we Włoszech i innych krajach

 (1.2) wojsk. żołnierz straży granicznej w Hiszpanii

 (1.3) hist. wojsk. w dawnych armiach europejskich: wyborowy żołnierz piechoty i kawalerii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemcy uznali go za karabiniera z powodu jego czapki, dlatego nie słuchając żadnych tłumaczeń, zmusili go do eskortowania więźniów na plac.

 (1.2) Kilku uzbrojonych po zęby karabinierów czekało na konwój na granicy z Andorą.

 (1.3) Młody, elegancki i przystojny rotmistrz konnych karabinierów gwardji, książę Lacy-Martinez, wraz z nowomianowanym sekretarzem rozpoczęli swoją karjerę kolonjalną od rozbijania twarzy murzynom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabin mrz., karabinek mrz.

Wiktionary


karabinierka

→ karabinier


SJP.pl

Patrz:

karabinier

karabinkowy

przymiotnik od: karabinek


SJP.pl


karabinowy

przymiotnik od: karabin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karabinem, dotyczący karabinu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem coś oderwało się od krzewu i spadło na nas. Była to jakby wiązka pocisków karabinowych, wystrzelona prosto w nos z bliskiej odległości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabin m., karabinek m., karabińczyk m., subkarabin m.

Wiktionary


karabińczyk

rodzaj haczyka zamykanego sprężyną, służącego do zaczepiania różnych rzeczy; karabinek, muszkieton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. geol. jubil. rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈbʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: karabʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karabinek mrz.

 przym. karabinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karabinek, zatrzaśnik

Wiktionary


karabon

dawny rodzaj krytego pojazdu zaprzęgowego do dalekich podróży; karaban


SJP.pl


karacena

rodzaj zbroi, pancerz z łusek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lekka, przylegająca do ciała zbroja ze stalowych łusek naszytych na skórę

Wiktionary

Karacena (wł. "corazzina" – lekka zbroja) – oryginalna polska zbroja łuskowa produkowana od XVI do XVIII wieku. Popularna w sarmackim okresie kultury staropolskiej, gdy motywy wschodnie oraz klasycznie rzymskie były naśladowane i przetwarzane, szczególnie w okresie panowania króla Jana III Sobieskiego, którego portrety w tego typu uzbrojeniu zachowały się do dziś. Zbroja składała się ze skórzanego kaftana pokrytego metalowymi płytkami w kształcie łusek nachodzących na siebie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z każdej wyprawy przywozi piękną karacenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈt͡sɛ̃na, AS: karacẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karacennik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbroja, kolczuga

Wiktionary


karacenowy

przymiotnik od: karacena; karaceński


SJP.pl


karaceński

przymiotnik od: karacena; karacenowy


SJP.pl


karacista

osoba trenująca karate; karateka


SJP.pl


karacistka

→ karacista


SJP.pl

Patrz:

karacista

karaczaj

członek ludu zamieszkującego głównie Karaczajo-Czerkiesję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. region historyczny na Kaukazie Północnym, zamieszkiwany przez Karaczajów (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) etn. przedstawiciel jednego z narodów turkijskich, zamieszkujących Kaukaz Północny

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Dziadek jest z pochodzenia Karaczajem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karaczajski

Wiktionary


karaczajka

członkini ludu zamieszkującego głównie Karaczajo-Czerkiesję


SJP.pl


karaczajo-czerkiesja

republika w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karaczajo-czerkieski, karaczajewo-czerkieski, karaczajsko-czerkieski, karaczajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Karaczajsko-Czerkieska

Wiktionary


karaczajowie

lud zamieszkujący Karaczajo-Czerkiesję


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karaczajski

→ Karaczajowie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karaczajami, dotyczący Karaczajów

 (1.2) geogr. związany z Karaczajem, dotyczący Karaczaju

Wiktionary

Patrz:

Karaczajowie

Powiązane:

 rzecz. Karaczajo-Czerkiesja ż., Karaczaj mos., Karaczajka ż., Karaczajewsk mrz.

Wiktionary


karaczajsko-bałkarski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język karaczajsko-bałkarski;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. krc

Wiktionary


karaczajsko-czerkieski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karaczajo-Czerkiesją, dotyczący Karaczajo-Czerkiesji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaczajo-Czerkiesja ż.

Wiktionary


karaczan

owad o brązowym lub czarnym owalnym ciele, np. prusak lub karaluch, żyjący w skupiskach ludzkich; hełmiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) przest. ent. karaluch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z natury wybitnie ciepłolubne, karaczany najliczniej występują w krajach tropikalnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaczanowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaluch, karakon

Wiktionary


karaczanowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Blattidae|Latreille|ref=tak., rodzina owadów z rzędu hełmców;

Wiktionary

Karaczanowate ("Blattidae" Latreille) – rodzina karaczanów z nadrodziny Blattoidea.

Karaczany głównie czerwonobrązowe do czarnych, często z kontrastującym, ciemno-jasnym wzorem na przedpleczu. Skrzydła od w pełni rozwiniętych do zredukowanych, zwykle u samic krótsze niż u samców. Spodnia strony środkowych i tylnych ud uzbrojona na obu krawędziach w rzędy silnych kolców. Wyrostki rylcowe samca smukłe, proste, zwykle symetryczne. Siódme sternum samicy dwuwargowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owady z rodziny karaczanowatych odznaczają się specyficznym wzorem na przedpleczu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaczan mzw.

Wiktionary


karaczany

rząd owadów uskrzydlonych, obejmujący około 4600 gatunków; hełmce


SJP.pl

Karaczany, hełmce (Blattodea, Blattoptera, Blattariae, Blattaria) – rząd owadów z przeobrażeniem niezupełnym, liczący około 4600 gatunków.

Wikipedia


karaczi

miasto w Pakistanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Wiktionary

Karaczi ( Karachi, urdu ‏کراچی‎, "Karaći", bengalski: করাচি) – największe miasto w Pakistanie, położone w południowej części kraju, nad Morzem Arabskim, na obszarze Niziny Hindustańskiej, na północno-zachodnim skrawku delty Indusu. Stolica prowincji Sindh. Burmistrzem miasta jest Murtaza Wahab.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈrat͡ʃʲi, AS: karačʹi

Wiktionary


karadaryjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kara-darią, dotyczący Kara-darii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kara-daria ż.

Wiktionary


karadż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północnym Iranie, po południowej stronie gór Elburs;

Wiktionary

Ka

Wikipedia


karadżić

nazwisko obce, np. Radovan Karadżić, były prezydent Serbskiej Republiki Bośni i Hercegowiny


SJP.pl


karafa

zgrubienie od: karafka (naczynie na wodę lub trunek)


SJP.pl


karafeczka

zdrobnienie od: karafka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: karafka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈfɛt͡ʃka, AS: karafečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karafka ż., karafa ż.

Wiktionary


karafeczkowy

przymiotnik od: karafeczka


SJP.pl


karafijoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. fiołek

Wiktionary


karafioł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. fiołek

Wiktionary


karafka

1. ozdobne, pękate naczynie z wąską szyjką na wodę lub trunek;
2. zawartość tego naczynia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj butelki z wąską szyjką;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na środku pokoju stała Emilka, trzymając w dłoniach tacę, na której była karafka z wodą i szklanka… (K. Abgarowicz: Dobra nauczka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrafka, AS: karafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karafeczka

 przym. karafkowy

Wiktionary


karafkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karafką, dotyczący karafki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karafka ż.

Wiktionary


karafułka

dolna część smyczka, którą trzyma się w ręku podczas gry; żabka


SJP.pl


karaga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na północnym wschodzie półwyspu Kamczatka, uchodzi do Zatoki Karagińskiej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karagiński

Wiktionary


karagana

krzew z rodziny motylkowatych pochodzący z Mandżurii i Syberii, o kwiatach żółtych, białych lub różowych; grochownik


SJP.pl

Karagana ("Caragana" Lam.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 91 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wschodnią Europę (na wschód od Bułgarii i Ukrainy) poprzez niemal całą Azję (bez południowej części tego kontynentu), po Rosyjski Daleki Wschód. Są to rośliny drzewiaste występujące na obszarach suchych, często w górach, w różnych formacjach – leśnych, zaroślowych i trawiastych.

Wikipedia


karaganda

miasto w Kazachstanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu karagandyjskiego;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karagandyjski, karagandzki

Wiktionary


karagandczyk

mieszkaniec Karagandy


SJP.pl


karagandka

mieszkanka Karagandy


SJP.pl


karagandyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karagandą, dotyczący Karagandy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaganda ż.

 przym. karagandzki

Wiktionary


karagandzki

przymiotnik od: Karaganda


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karagandą, dotyczący Karagandy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaganda ż.

 przym. karagandyjski

Wiktionary


karagen

substancja żelująca otrzymywana z wodorostów, stosowana w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. spoż. rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów, naturalna substancja o wielorakim zastosowaniu w przemyśle spożywczym;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karagenina ż.

Wiktionary


karagenowy

→ karagen


SJP.pl

Patrz:

karagen

karagiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karagą, dotyczący Karagi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaga ż.

Wiktionary


karaib

Indianin Ameryki Południowej mieszkający głównie w Wenezueli, Kolumbii, północnej i środkowej Brazylii oraz w Gujanie; Karib


SJP.pl


karaib.

skrót od: karaibski


SJP.pl


karaibka

Indianka Ameryki Południowej mieszkająca głównie w Wenezueli, Kolumbii, północnej i środkowej Brazylii oraz w Gujanie; Karibka


SJP.pl

Karaibka ("Caribena") – rodzaj pająków z rodziny ptasznikowatych i podrodziny Aviculariinae, które występują w rejonie Karaibów do czego nawiązuje nazwa rodzajowa oraz w języku polskim.

Wikipedia


karaibowie

plemię indiańskie


SJP.pl

Karaibowie ("Karibowie") – plemiona indiańskie zamieszkujące Wyspy Antylskie i północne terytoria Ameryki Południowej.

Wikipedia


karaibski

przymiotnik od: Karaiby


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Karaibów (obszaru) lub Morza Karaibskiego

 (1.2) dotyczący Karaibów (ludu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈjipsʲci, AS: karai ̯ipsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaiby nmos., Karaib mos., Karaibka ż.

Wiktionary


karaiby

plemię indiańskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Wiktionary

Karaiby – region składający się z Morza Karaibskiego, tamtejszych wysp (w całości znajdujących się na Morzu Karaibskim, lub też częściowo z nim graniczących, a częściowo z Oceanem Atlantyckim) oraz otaczających je wybrzeży. Region jest położony na południowy wschód od Zatoki Meksykańskiej i kontynentalnej Ameryki Północnej, na wschód od Ameryki Centralnej i na północ od Ameryki Południowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Flora Karaibów cechuje się dużą bioróżnorodnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈjibɨ, AS: karai ̯iby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karaib mos., Karaibka ż.

 przym. karaibski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Indie Zachodnie

Wiktionary


karaicki

→ karaita; karaimiski


SJP.pl


karaim

członek grupy wyznaniowej wyodrębnionej z judaizmu, uznającej tylko Biblię, a odrzucającej Talmud; karaita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca karaimizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaimizm m., karaizm m., Karaim m., Karaimka ż., Karaita m., karaita m., Karaitka ż., karaitka ż.

:: fż. karaimka ż.

 przym. karaimski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaita

Wiktionary


karaimizm

jeden z odłamów judaizmu; karaizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. religia wywodząca się z judaizmu, uznająca za podstawę wiary Torę, a odrzucająca Talmud;

Wiktionary

Karaimizm, karaizm – kierunek w teologii żydowskiej, odrzucający Talmud i autorytet tradycji rabinów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karaimski mrz., karaizm m., Karaim m., Karaimka ż., karaim m., karaimka ż.

 przym. karaimski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaizm

Wiktionary


karaimka

członkini niedużej grupy etnicznej pochodzenia tureckiego, rozproszonej obecnie w Polsce, na Litwie, Ukrainie, w Turcji, Egipcie i Izraelu; Karaitka


SJP.pl


karaimski

1. dotyczący karaimów (wyznawców jednego z odłamów judaizmu);
2. dotyczący Karaimów (członków niedużej grupy etnicznej pochodzenia tureckiego); np. język karaimski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karaimami, dotyczący Karaimów

 (1.2) związany z karaimami, dotyczący karaimów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język karaimski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Religia karaimska jest zbliżona do judaizmu, jednak uległa na Bliskim Wschodzie silnemu oddziaływaniu islamu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaimizm mrz., Karaim mos., Karaimka ż., karaim mos., karaimka ż., Karaita mos., karaita mos., Karaitka ż., karaitka ż.

Wiktionary


karaita

członek grupy wyznaniowej wyodrębnionej z judaizmu, uznającej tylko Biblię, a odrzucającej Talmud; karaim


SJP.pl


karaitka

→ karaita


SJP.pl

Patrz:

karaita

karaizm

jeden z odłamów judaizmu; karaimizm


SJP.pl


karajan

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Herbert von Karajan – austriacki dyrygent
  • Karajan – urządzenia komputerowe

Wikipedia


karaka

dawny statek żaglowy; karraka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. mar. duży śródziemnomorski trójmasztowy żaglowiec handlowy i wojenny, używany w XIV-XVII wieku;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈraka, AS: karaka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karraka

Wiktionary


karakal

rodzaj ssaka drapieżnego z podrodziny kotów; złotokot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Caracal|Gray|ref=tak., rodzaj ssaków z rzędu drapieżnych;

 (1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Caracal caracal|Schreber|ref=tak., gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Afryce i Azji

 (1.3) zool. kot z gatunku karakali (1.1)

Wiktionary

Karakal, złotokot ("Caracal") – rodzaj ssaków z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W naszym zoo trzymają karakale.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) karakal stepowy

 (1.3) karakal stepowy

Wiktionary


karakalla

Karakalla ( Caracalla), właśc. "Lucius Septimius Bassianus", "Marcus Aurelius Antoninus Bassianus", po adopcji "Marcus Aurelius Severus Antoninus" (ur. 4 kwietnia 188, zm. 8 kwietnia 217) – cesarz rzymski od 4 lutego 211 do swojej śmierci. Syn cesarza Septymiusza Sewera i cesarzowej Julii Domny. Współrządził z ojcem, po jego śmierci (krótkotrwale) z młodszym bratem Septymiuszem Getą, po którego zamordowaniu w roku 212 stał się władcą samodzielnym.

Wikipedia


karakalowy

przymiotnik od: karakal


SJP.pl


karakan

1. karaluch;
2. potocznie: obelżywe określenie niewysokiego człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. karaluch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) lekcew. niska osoba

 (2.2) białystok. osoba zaniedbana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc przypuszczenia snuję, liczę sęki w ścianach, czasem przekłuję końcem szpady karakana…

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kurdupel, knypek

Wiktionary


karakara

rodzaj drapieżnych ptaków z rodziny sokołowatych


SJP.pl


karakas

miasto w Wenezueli; Caracas


SJP.pl


karakasczyk

mieszkaniec Caracas; Karakaszczyk, Karakasyjczyk


SJP.pl


karakaska

przymiotnik od: Caracas


SJP.pl


karakaski

przymiotnik od: Caracas


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Caracas

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈkasʲci, AS: karakasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Caracas n./mrz., karakaska ż.

Wiktionary


karakasyjczyk

mieszkaniec Caracas; Karakasczyk, Karakaszczyk


SJP.pl


karakasyjka

mieszkanka Caracas; Karakaska


SJP.pl


karakaszczyk

mieszkaniec Caracas; Karakasczyk, Karakasyjczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Caracas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Caracas m., karakaska ż.

 przym. karakaski

Wiktionary


karakałpacja

autonomiczna republika w Uzbekistanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i mająca stolicę w Nukusie;

Wiktionary

Karakałpacja (Republika Karakałpacka, rzadko: Karakałpakstan; Qoraqalpogʻiston, Qaraqalpaqstan) – autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i granicząca od strony północnej z pozostałościami Jeziora Aralskiego. Stolicą republiki jest Nukus (Nökis).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Karakałpak mos., Karakałpaczka ż., karakałpacki mrz.

 przym. karakałpacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Karakałpakstan, ofic. Republika Karakałpacka

Wiktionary


karakałpacki

przymiotnik od: Karakałpacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karakałpacją lub Karakałpakami, dotyczący Karakałpacji lub Karakałpaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język turkijski używany przez Karakałpaków;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karakałpacja ż., Karakałpak mos., Karakałpaczka ż.

Wiktionary


karakałpaczka

mieszkanka Karakałpacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. członkini narodu zamieszkującego na południe od Jeziora Aralskiego, zwłaszcza w Karakałpacji;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karakałpacja ż.

:: fm. Karakałpak mos.

 przym. karakałpacki

Wiktionary


karakałpak

mieszkaniec Karakałpacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek narodu zamieszkującego na południe od Jeziora Aralskiego, zwłaszcza w Karakałpacji;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karakałpacja ż.

:: fż. Karakałpaczka ż.

 przym. karakałpacki

Wiktionary


karakol

sposób prowadzenia walki przez kawalerię w zachodniej Europie w XVI i XVII wieku - poszczególne szeregi kolejno oddają salwy i wycofują się na tyły kolumny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karakol – taktyka walki
  • karakuł – rasa owcy
  • Karaköl – miejscowość w Kirgistanie, w obwodzie dżalalabadzkim
  • Karakoł – miejscowość w Kirgistanie, w obwodzie issykkulskim
  • Kara-kul – jezioro w Tadżykistanie
  • Karakol Hu – jezioro w Chinach, w regionie Sinciang
  • Qorakoʻl – miasto w Uzbekistanie
  • Karagöl

Wikipedia


karakolować

dawniej: zataczać koniem koła lub półkola


SJP.pl


karakon

karakan;
1. przestarzałe: karaluch;
2. obelżywe określenie niewysokiego człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. karakan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrakɔ̃n, AS: karakõn

Wiktionary


karakorum

1. łańcuch górski w Indiach i Chinach;
2. przełęcz w górach o tej samej nazwie;
3. (obecnie: Charchorin) miejscowość w Mongolii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. łańcuch górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na Ziemi;

 (1.2) geogr. przełęcz we wschodniej części gór Karakorum (1.1), na granicy chińsko-indyjskiej;

 (1.3) geogr. hist. stolica mongolskiego imperium w XIII wieku;

 (1.4) geogr. miasto w środkowej Mongolii,

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ekspedycja sporządzająca siatkę pomiarową przyjęła dla każdego szczytu w Karakorum symbol K, a następnie wierzchołki numerowano od zachodu w kierunku wschodnim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈkɔrũm, AS: karakorũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) Charchorin

Wiktionary


karakum

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Kara-kum.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kara-kum (Garagum) – pustynia w Turkmenistanie
    • Kara-kum Centralny – część pustyni Kara-kum
    • Kara-kum Południowo-Wschodni – część pustyni Kara-kum
    • Kara-kum Zaunguski – część pustyni Kara-kum
  • Kara-kum Nadaralski – pustynia w Kazachstanie
  • Karakum – pustynia w zachodnim Kazachstanie, u północno-wschodnich wybrzeży Morza Kaspijskiego
  • Karakum – pustynia we wschodnim Kazachstanie, na prawym brzegu rzeki Ili, na południowy wschód od Żarkentu, przy granicy z Chinami
  • Karakum – pustynia we wschodnim Kazachstanie, pomiędzy jeziorem Bałchasz a jeziorem Sasykköl

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kara-kum n.

Wiktionary


karakumski

przymiotnik od: Kara-Kum


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kara-kumem, dotyczący Kara-kumu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znacznie pogorszył się stan karakumskich kopalń siarki, które obniżyły swe dostawy dla przetwórstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kara-kum mrz./n.

Wiktionary


karakurt

gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych, bliski krewny czarnej wdowy; malmignat


SJP.pl

Karakurt, karakurt trzynastokropki, malmignat ("Latrodectus tredecimguttatus") – gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych (Theridiidae).

Wikipedia


karakuł

azjatycka owca tłustoogoniasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. owca pochodzenia azjatyckiego, której jagnię ma sierść zwiniętą w charakterystyczne loki;

 (1.2) pot. wyprawiona skóra jagnięcia karakuła (1.1)

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karakuły są hodowane głównie w Azji i Afryce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrakuw, AS: karakuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karakuły nmos.

 przym. karakułowy

Wiktionary


karakułowy

przymiotnik od: karakuł


SJP.pl


karakuły

futro lub jakaś inna część garderoby z wyprawionych skór jagniąt karakułów (gatunku azjatyckich owiec)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odzież. pot. futro ze skór jagniąt karakułów;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) plural|karakuł.

Wiktionary

Karakuły — używana w futrzarstwie nazwa skór lub futer z jagniąt owiec rasy karakuł pozyskanych z jagniąt zabijanych zwykle około 1-5 dnia życia (skórka taka nazywana jest "smuszka") lub pochodzących z wywołanego sztucznie poronienia. Im wcześniejsze poronienie, tym bardziej skręcony włos. Już kilka dni po porodzie lok rozprostowuje się i siwieje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłam sobie czarne karakuły.

 (1.1) Z budynku wyszła kobieta w karakułach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈkuwɨ, AS: karakuu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karakuł m.

 przym. karakułowy

Wiktionary


karalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. cecha tego, co karalne

 (1.2) praw. fakt, że ktoś był wcześniej karany przez sąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kara ż., karanie n., ukaranie n., karny mrz.

 przym. karalny, karny

 czas. karać

Wiktionary


karalny

podlegający karze, zasługujący na karę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który podlega karze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podawanie policji fałszywych danych osobowych jest karalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈralnɨ, AS: karalny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karać

 rzecz. kara ż., karanie n., ukaranie n., karalność ż., karny mrz.

 przym. karny

Wiktionary


karaluch

brunatnoczarny owad niszczący produkty żywnościowe; karakon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Blatta orientalis|ref=tak., duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

Wiktionary

Karaluch, karaczan wschodni, karaczan pospolity, szwab ("Blatta orientalis") – gatunek owada z rzędu karaczanów i rodziny karaczanowatych. Owad kosmopolityczny, w większości zasięgu synantropijny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozejrzał się po pomieszczeniu i ze wstrętem wzdrygnął się, gdy dostrzegł biegnącego wzdłuż ściany karalucha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈralux, AS: karaluχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaczan, karakon, karakan; gw. Śląsk Cieszyński szwob

Wiktionary


karaluchowaty

przypominający kształtem karalucha


SJP.pl


karalus

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Birte Karalus (ur. 1966) – niemiecka dziennikarka i prezenterka
  • Janet Pilgrim (ur. 1934 jako Charlaine Edith Karalus) – amerykańska modelka
  • Karl Karalus – amerykański ilustrator
  • Michał Karalus (ur. 1952) – polski polityk i kulturoznawca, starosta pleszewski (2002–2014)
  • Ryszard Karalus (ur. 1945) – polski piłkarz, trener piłkarski, były trener i dyrektor klubu Jagiellonia Białystok
  • Sylwester Karalus (1908–1975) – polski prawnik, publicysta polityczny i historyczny, dwukrotny minister Rządu RP na uchodźstwie

Wikipedia


karaluszek

zdrobnienie od: karaluch


SJP.pl


karaluszy

→ karaluch


SJP.pl

Patrz:

karaluch

karamanlis

greckie nazwisko


SJP.pl


karambit

nóż charakteryzujący się odwróconą rękojeścią z otworem na palec wskazujący, zapewniający pewny uchwyt


SJP.pl


karambol

wypadek, kraksa z udziałem wielu pojazdów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zderzenie się ze sobą wielu pojazdów naraz, zwykle poważne w skutkach

 (1.2) daw. talar flandryjski o wartości dwóch rubli

 (1.3) więz. aresztowanie

Wiktionary

Karambol (fr. "carambolage", ang. "carom" lub "carambole", zwany także bilardem francuskim) – gra bilardowa i zarazem sport, który narodził się we Francji. Obecnie jest najmniej popularną odmianą bilardu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W karambolu na autostradzie uczestniczyło dwadzieścia samochodów, w tym dwa autobusy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrãmbɔl, AS: karãmbol

Wiktionary


karambola

1. niskie, wiecznie zielone drzewo owocowe z rodziny szczawikowatych, uprawiane w strefie tropikalnej; aweroa; oskomian
2. owoc tego drzewa przypominający ogórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Averrhoa carambola|ref=tak., tropikalne drzewo o podłużnych owocach, mających w przekroju kształt gwiazdy;

 (1.2) owoc karamboli (1.1)

 (1.3) czerwona kula bilardowa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oskomian pospolity

Wiktionary


karambolować

robić karambole w grze bilardowej


SJP.pl


karambolowy

przymiotnik od: karambol


SJP.pl


karamzin

nazwisko obce, np. Nikołaj Karamzin (1776-1828), rosyjski pisarz


SJP.pl


karangioza

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) rodzaj ludowego greckiego i tureckiego teatru cieni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarãŋʲˈɟɔza, AS: karãŋʹǵoza

Wiktionary


karanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|karać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bluźnijże, hetmanie zaporoski, na Boga i Jego najwyższą opiekę się powołując, bo zaiste gniew tylko boży i prędsze karanie na siebie ściągniesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrãɲɛ, AS: karãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karać ndk.

 przym. karalny, karny

 rzecz. ukaranie n., karalność ż., karny mrz., karniak mzw.

Wiktionary


karanks

rodzaj ryb z rodziny ostrobokowatych


SJP.pl


karantania

jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone przez plemię Karantan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone na terenach dzisiejszej Austrii i Słowenii;

Wiktionary

Karantania ( Carantanum, Karantánija) − jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone przez osiadłe na terenach dzisiejszej Austrii i Słowenii plemię Karantan. Jego początki są nieznane.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Karantanin m.

Wiktionary


karaoke

[czytaj: kara-oke]
1. zabawa polegająca na śpiewaniu piosenek z oryginalnym podkładem muzycznym, korzystając z wyświetlanego na ekranie tekstu
2. miejsce, w którym można tak się zabawić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

 (1.2) lokal, w którym można się w ten sposób bawić

Wiktionary

Karaoke (jap. カラオケ, 空オケ) – forma rozrywki pochodząca z Japonii, polegająca na śpiewaniu w pubie, klubie, domu itp. znanych przebojów na tle odtwarzanego z nagrania akompaniamentu instrumentalnego bez warstwy wokalnej. Śpiewającemu może pomagać wyświetlanie tekstu na dowolnym medium (telewizor, monitor, projektor itp.). Ostatnio popularne stały się muzyczne gry komputerowe, które znacznie ułatwiają zabawę, jaką jest karaoke.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈɔkɛ, AS: karaoke

Wiktionary


karapaks

tarcza grzbietowa pancerza żółwi; część pancerza skorupiaków pokrywająca górę i boki głowotułowia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zool. anat. twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karapaks stawonogów
  • karapaks żółwi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈrapaks, AS: karapaks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pancerz

Wiktionary


karar

przestarzale, rzadko: biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karara, karrar (rzadziej), marmur kararyjski, marmur karraryjski


SJP.pl


karara

przestarzale: biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karar (rzadziej), karrar (rzadziej), marmur kararyjski, marmur karraryjski


SJP.pl


kararyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Carrary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Gdzie kararyjczyk w głąb zapuszcza bronę, (…)

 (1.1) Pewien kararyjczyk próbował w nocy z 25 na 26 uwolnić 14 politycznych w więzieniach w Sarzanie osadzonych więźniów. Dał ognia z pistoletu do żołnierza na straży stojącego i ranił go niebezpiecznie w uda.

 (1.1) Przypomniała mu się dumna dewiza kararyjczyków: „Carrara jest jedynyn miastem na świecie, które może sobie pozwolić na brukowanie swych ulic marmurem.”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carrara ż., karara ż.

:: fż. kararyjka ż.

 przym. kararyjski, karraryjski

Wiktionary


kararyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Carrary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carrara ż., karara ż.

:: fm. kararyjczyk m.

 przym. kararyjski, karraryjski

Wiktionary


kararyjski

1. przymiotnik od: Carrara (miasto we Włoszech); karraryjski;
2. marmur kararyjski - biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karara, karrar (rzadziej), karar (rzadziej), marmur karraryjski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Carrarą, dotyczący Carrary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carrara ż., kararyjczyk mos., kararyjka ż., karara

 przym. karraryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karraryjski

Wiktionary


karasek

1. zdrobniale karaś;
2. o karasiu w południowo-wschodnich rejonach Polski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: karaś

 (1.2) mały karaś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karasek – leśniczówka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Gruta
  • Hellmuth Karasek – niemiecki dziennikarz, pisarz i krytyk literacki
  • Jiří (Josef Antonin) Karásek ze Lvovic – czeski pisarz
  • Joanna Karasek – polska dyplomatka, tłumaczka
  • Krzysztof Karasek – polski poeta

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Latem łapaliśmy w stawie karaski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaś mzw.

 przym. karasiowy

Wiktionary


karasiewicz

nazwisko


SJP.pl


karasiowaty

podobny do karasia


SJP.pl


karasiowy

przymiotnik od: karaś


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do karasia

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z karasiem, dotyczący karasia

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla karasia, mający cechy karasia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karaś mzw., karasek mzw.

Wiktionary


karasiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ireneusz Karasiński (ur. 1971) − polski lekkoatleta
  • Leon Karasiński (1879–1945) − inżynier mechanik
  • Leon Karasiński (1821–1876) − polski budowniczy
  • Maciej Karasiński (ur. 1977) – polski dyplomata
  • Zygmunt Kazimierz Karasiński (1892–1972) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari, dowódca 6 dak i 31 pal oraz dowódca artylerii dywizyjnej 14 DP
  • Zygmunt Karasiński (1898–1973) − polski skrzypek, pianista, kompozytor, dyrygent, saksofonista, autor tekstów piosenek

Wikipedia


karaskać

karaskać się:
1. dawniej: mieć kłopot z kimś, kogo nie można się pozbyć;
2. potocznie: kłopotać się, zmagać się


SJP.pl


karaskowy

przymiotnik od: karasek


SJP.pl


karaszewicz

nazwisko


SJP.pl


karaszewski

nazwisko


SJP.pl


karaszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


karat

1. jubilerska jednostka masy, równa 0,2 g;
2. dawniej: określenie zawartości czystego złota w stopach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;

 (1.2) dawna miara zawartości złota w stopach – czyste złoto miało 24 karaty;

Wiktionary

Zobacz też: Karat – niemiecki zespół rockowy.

Karat – jednostka masy używana w jubilerstwie do określania masy kamieni i pereł, a także czystości złota (zawartości złota w stopie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) 24 karaty to czyste złoto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarat, AS: karat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karatowy

Wiktionary


karatajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karatajami, dotyczący Karatajów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język karatajski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karataj m.

Wiktionary


karate

japońska sztuka walki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. japońska sztuka walki;

Wiktionary

Karate (jap. 空手 karate) – sztuka walki i sport walki stworzone na Okinawie, jednej z Wysp Japońskich. Karate obejmuje swoim zasięgiem cały świat. Do chwili obecnej powstało ponad 100 stylów karate.

Jedyną organizacją odpowiedzialną za ruch sportowy karate i uznaną przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski jest Światowa Federacja Karate (WKF, z World Karate Federation).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wzbudza również entuzjazmu znawców wprowadzenie do zawodów karate elementu rywalizacji w dziedzinie kata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈratɛ, AS: karate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karateka mos.

Wiktionary


karateczka

kobieta uprawiająca karate; karateka


SJP.pl


karatega

ubiór karateki; karategi


SJP.pl


karategi

ubiór karateki; karatega


SJP.pl


karateka

człowiek trenujący karate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba uprawiająca karate

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karateka – osoba trenująca sztukę walki karate
  • Karateka – gra komputerowa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈtɛka, AS: karateka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karate n.

Wiktionary


karatowość

w jubilerstwie: miara zawartości czystego złota w stopie, gdzie 24 karaty to czyste złoto (99,99%)


SJP.pl


karatowy

przymiotnik od: karat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karatem, dotyczący karatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karat m.

Wiktionary


karawaka

krzyż o dwóch poprzecznych ramionach: krótszym na górze i dłuższym na dole


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. chrześcijański krzyż z dwoma poprzeczkami (prawidłowo z górną nieco krótszą) stawiany w miejscu publicznym w związku z epidemią lub noszony jako talizman chroniący od chorób zakaźnych;

Wiktionary

Ka

Wikipedia


karawan

1. pojazd przewożący trumnę ze zmarłym w dniu pogrzebu; wóz pogrzebowy;
2. dawniej: rodzaj wielkiego wozu towarowego, używanego w XVII i XVIII wieku;
3. w łowiectwie: wóz dostosowany do przewożenia ubitej zwierzyny; zwierzyniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

 (1.2) turyst. samochodowa przyczepa mieszkalna albo samochód z nadwoziem mieszkalnym

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: karawana

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karawan – konny pojazd transportowy używany dawniej przez kupców
  • Karawan – pojazd używany w czasie pogrzebów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słońce jeszcze nie zaszło, gdy karawan z białym całunem i czarnym krzyżem wtoczył się w aleję cmentarza Vaugirard.

Wiktionary


karawana

1. grupa pojazdów jadąca w szyku;
2. grupa kupców na wielbłądach lub osłach, podróżująca przez pustynię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

 (1.2) książk. przen. grupa obładowanych pojazdów poruszających się jeden za drugim

Wiktionary

Karawana (z ‏کاروان "kârvân"‎ ‘grupa podróżnych’) – grupa kupców podróżujących razem ze względów bezpieczeństwa lub ekonomicznych przez odludne tereny, wiodąca ze sobą juczne zwierzęta, zmotoryzowana lub piesza.

W Ameryce Północnej w XIX wieku wędrujący na zachód osadnicy formowali często – dla zabezpieczenia przed napadami Indian i pomocy wzajemnej na szlaku – karawany krytych wozów ( wagon train) złożone zazwyczaj z kilku do kilkudziesięciu pojazdów ciągniętych przez woły lub muły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miejscami wąwóz stawał się tak ciasny, że tylko dwa konie mogły iść w pobok, miejscami rozszerzał się w małe, okrągłe doliny otoczone jakby wysokimi kamiennymi murami, na których siedziały wielkie pawiany igrając z sobą, szczekając i pokazując karawanie zęby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈvãna, AS: karavãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karawanseraj m.

 przym. karawanowy

Wiktionary


karawaniarka

→ karawaniarz


SJP.pl

Patrz:

karawaniarz

karawaniarski

przymiotnik od: karawaniarz


SJP.pl


karawanik

zdrobnienie od: karawan


SJP.pl


karawaning

caravaning;
1. turystyka polegająca na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową
2. samochód przebudowany na wędrowny domek kempingowy


SJP.pl


karawaningowiec

osoba uprawiająca turystykę polegającą na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową lub samochodem przebudowanym na wędrowny domek kempingowy; caravaningowiec


SJP.pl


karawaningowy

→ karawaning; caravaningowy


SJP.pl


karawanki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. masyw górski na pograniczu Słowenii i Austrii, część Południowych Alp Wapiennych;

Wiktionary

Karawanki (niem. "Karawanken", słoweń. "Karavanke") – pasmo górskie długości 120 km na pograniczu Słowenii i Austrii, część Południowych Alp Wapiennych. Jedno z najdłuższych pasm górskich w Europie.

Przecina je uskok, oddzielający dwie płyty tektoniczne: adriatycką od eurazjatyckiej. Geograficznie i geologicznie dzieli się na wyższe "Karawanki Zachodnie" oraz niższe "Karawanki Wschodnie".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tunel leży na wysokości 1069 m n.p.m. i jest najniżej położonym przejazdem drogowym przez Karawanki.

Wiktionary


karawanowy

przymiotnik od: karawan, karawana


SJP.pl


karawanseraj

w zachodniej i środkowej Azji: dom zajezdny, miejsce postoju karawany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. archit. zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;

Wiktionary

Karawanseraj, chan, chana ( ‏کاروانسرای‎ ‘zajazd dla karawan’) – dom zajezdny dla karawan lub miejsce postoju karawany z pomieszczeniami dla podróżnych, niszami chroniącymi przed słońcem, magazynem dla przechowania towarów, często o charakterze obronnym, budowany w krajach arabskich, Persji i Azji Środkowej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karawana ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chan, chana

Wiktionary


karawela

średniowieczny trzy- lub czteromasztowy morski statek żaglowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich kasztelach, gładkim poszyciu i płytkim zanurzeniu, używany od XV do XVII wieku;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwotne piętnastowieczne karawele portugalskie zazwyczaj wyposażone były głównie w żagle łacińskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaraˈvɛla, AS: karavela

Wiktionary


karawelowy

przymiotnik od: karawela


SJP.pl


karazja

sukmana krakowska, dawniej rodzaj grubego sukna; kierezja


SJP.pl


karazjowy

przymiotnik od: karazja


SJP.pl


karać

nakładać, wymierzać karę * formy trybu rozkazującego "karaj" itp. przestarzałe


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukarać, pokarać)

 (1.1) wymierzać karę

Wiktionary

Karać (cyr. Караћ) – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Prnjavor. W 2013 roku liczyła 111 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drobnych przestępców karano chłostą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarat͡ɕ, AS: karać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kara ż., karanie n., karalność ż., karność ż., karny mrz., ukaranie n., karniak mzw.

 przym. karalny, karny

 czas. pokarać dk., skarać dk., ukarać dk.

Wiktionary


karaś

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Carassius carassius|Linnaeus|ref=tak., gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

 (1.2) icht. ryba z gatunku karasi (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karasie to ryby ciepłolubne i bardzo odporne na deficyt tlenowy, uważa się, że to ostatni gatunek, który padnie przy braku tlenu w wodzie.

 (1.2) Zęby gardłowe karasia ustawione są w jednym szeregu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaraɕ, AS: karaś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karasek mzw.

 przym. karasiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karaś pospolity

Wiktionary


karaśkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Karaśkiewicz (ur. 1975) – polska pianistka
  • Edmund Karaśkiewicz (1899–1973) – polski fizyk
  • Ewa Karaśkiewicz (ur. 1942) – polska śpiewaczka operowa
  • Mikołaj Karaśkiewicz (1892–1951) – polski pianista, organista, kompozytor i dyrygent

Wikipedia


karb

1. nacięcie, wycięty znak (kreska lub linia)
2. ryzy, granice
3. fale na włosach
4. (w materiałoznawstwie) najsłabsze miejsce w materiale; miejsce, w którym powstają pęknięcia materiału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) małe nacięcie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karb – czynnik wpływający na wytrzymałość zmęczeniową materiału
  • karb – rodzaj płytkiej przełączki między skałami
  • Karb – dzielnica Bytomia
  • Karb – przełęcz w Tatrach
  • Karb – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo, w dystrykcie Ajn al-Arab
  • karbowy, karbikowatość, Karby, zjawisko karbu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karp, AS: karp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbowanie n., karbowaniec mrz., karbowy mos.

 czas. karbować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bruzda, rowek, szczerba, wycięcie, wyżłobienie

Wiktionary


karbala

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowej części Iraku, w pobliżu Eufratu;

Wiktionary

Karbala (arab. كربلاء, znana także pod nazwami "Kerbala", "Kerbela", "Karbila") – miasto w środkowej części Iraku, na Nizinie Mezopotamskiej, w pobliżu Eufratu, stolica muhafazy Karbala, zamieszkana przez około 1 mln osób[].

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karbalski

Wiktionary


karbalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karbalą, dotyczący Karbali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karbala ż.

Wiktionary


karbamid

amid kwasu węglowego, końcowy produkt białkowej przemiany materii, wydalany w moczu i w pocie; mocznik, karbonamid


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karbamidowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocznik

Wiktionary


karbamidowy

przymiotnik od: karbamid


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z karbamidem, dotyczący karbamidu; zawierający karbamid

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Narzędzia umyj rozpuszczalnikiem karbamidowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbamid mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocznikowy

Wiktionary


karbaminian

pochodna nietrwałego kwasu karbaminowego


SJP.pl


karbaminiany

pochodna nietrwałego kwasu karbaminowego


SJP.pl

Karbaminiany – grupa organicznych związków chemicznych – soli i estrów kwasu karbaminowego (#PATRZ) lub "N"-podstawionych kwasów karbaminowych (#PATRZ).

Przykładem soli może być karbaminian amonu powstający w reakcji amoniaku i dwutlenku węgla:

który w obecności wody rozpada się do wodorowęglanu amonu i amoniaku:

Wikipedia


karbapenemy

grupa antybiotyków o szerokim spektrum


SJP.pl

Karbapenemy (ATC J 01 DH) – grupa antybiotyków β-laktamowych, spokrewnionych z penicylinami i cefalosporynami, lecz odrębnych chemicznie. Są pochodnymi tienamycyny, antybiotyku wytwarzanego przez żyjący w glebie drobnoustrój "Streptomyces cattleya".

Wikipedia


karbaryl

organiczny związek chemiczny stosowany jako insektycyd


SJP.pl

Karbaryl (metylokarbaminian 1-naftylu) – organiczny związek chemiczny z grupy karbaminianów stosowany głównie jako insektycyd. Handlowo dostępny pod nazwą "Sevin", jako produkt firmy Bayer. Odkryty i wprowadzony na rynek przez firmę Union Carbide w roku 1958. Pod koniec XX w. pozostawał trzecim najczęściej stosowanym insektycydem w ogrodach, uprawach rolnych i lasach.

Wikipedia


karbazol

związek występujący w smole pogazowej, stosowany jako środek owadobójczy i do produkcji barwników


SJP.pl

Karbazol ("dibenzopirol", "difenylenoimina", "9-azafluoren") – organiczny związek chemiczny z grupy aromatycznych związków heterocyklicznych, o szkielecie analogicznym do fluorenu. Jest to związek trójpierścieniowy, występujący w smole pogazowej. Używany jest do produkcji barwników oraz w analizie chemicznej. Jest stosowany jako środek owadobójczy. Należy do chromoforów (λmax 256 nm, α ≥19000 w etanolu).

Wikipedia


karbhemoglobina

związek będący połączeniem hemoglobiny z dwutlenkiem węgla


SJP.pl


karbica

karbica prążkówka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karbid

węglik wapnia stosowany w przemyśle chemicznym do produkcji acetylenu i azotniaku


SJP.pl


karbidek

związek węgla z metalem lub półmetalem; węglik


SJP.pl


karbidka

potocznie: lampa górnicza wytwarzająca światło dzięki palącemu się acetylenowi, otrzymywanemu w wyniku działania wody na karbid; karbidówka


SJP.pl


karbidownia

wytwórnia karbidu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wytwórnia karbidu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbʲiˈdɔvʲɲa, AS: karbʹidovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbid

 przym. karbidowy

Wiktionary


karbidowy

przymiotnik od: karbid


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z karbidem; zawierający karbid

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbidówka ż., karbid mrz., karbidownia ż.

Wiktionary


karbidy

węglik wapnia stosowany w przemyśle chemicznym do produkcji acetylenu i azotniaku


SJP.pl


karbidówa

potocznie: marna wódka wyprodukowana z użyciem karbidu; karbidówka


SJP.pl


karbidówka

potocznie:
1. lampa górnicza wytwarzająca światło dzięki palącemu się acetylenowi, otrzymywanemu w wyniku działania wody na karbid; karbidka;
2. marna wódka wyprodukowana z użyciem karbidu; karbidówa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. lampa gazowa, w której paliwem jest karbid (węglik wapnia), który pod wpływem wody wydziela palny acetylen;

 (1.2) wojsk. hist. prymitywny granat wykonywany rzemieślniczo z lamp karbidowych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrezygnowany, ostatecznie zgasił karbidówkę, która dawała już bardzo mało światła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbid m.

:: zdrobn. karbidka ż.

 przym. karbidowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lampa acetylenowa, lampa karbidowa, gwara. karbidka

Wiktionary


karbieniec

Karbieniec ("Lycopus") – rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych. Obejmuje 14–19 gatunków. Występują one w większości w strefie umiarkowanej na półkuli północnej, poza tym we wschodniej Australii i jako introdukowane w Nowej Zelandii. Do polskiej flory zaliczane są dwa gatunki – karbieniec pospolity "L. europaeus" i karbieniec wyniosły "L. exaltatus".

Wikipedia


karbik

1. mały karb;
2. symetryczne wygięcie włosia wełny na całej jego długości;
3. strug do heblowania w karby


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karbiki

1. mały karb;
2. symetryczne wygięcie włosia wełny na całej jego długości;
3. strug do heblowania w karby


SJP.pl


karbikomierz

przyrząd mierzący ilość karbików w celu ustalenia grubości wełny; karbinkomierz


SJP.pl


karbikowatość

zdolność włókien wełnianych do tworzenia karbików


SJP.pl


karbikowaty

o wełnie: układający się w karbiki, pofałdowany


SJP.pl


karbikować

wyrzynać karbiki w drzewie; ozdabiać coś karbikami; skręcać w karbiki sztuczne włókno


SJP.pl


karbinadel

śląski kotlet mielony przygotowywany tradycyjnie z mięsa wieprzowego; karminadel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kotlet mielony z mięsa gotowanego w zupie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad bydą karbinadle.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karminadel, kardinadel

Wiktionary


karbinkomierz

przyrząd mierzący ilość karbików, w celu ustalenia grubości wełny; karbikomierz


SJP.pl


karbinolowy

przymiotnik od: karbinol


SJP.pl


karbion

ciężki jon powstały z izotopu węgla na skutek pozbawienia go jednego lub więcej elektronów, stosowany wraz z innymi tego typu jonami w akceleratorach do przeprowadzania reakcji jądrowych


SJP.pl


karbionowy

przymiotnik od: karbion


SJP.pl


karbitówa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. przestarzała, wyeksploatowana rzecz

 (1.2) środ. przestępcze bimber

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbʲiˈtuva, AS: karbʹituva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbitownik

Wiktionary


karboanion

jon z ładunkiem ujemnym skupionym na atomie węgla


SJP.pl

Karboanion – anion, w którym ładunek ujemny znajduje się na jednym lub więcej atomach węgla. Karboanion ma nadmiarową wolną parę elektronową i z tego powodu wykazuje silne własności nukleofilowe i zasadowe. Zazwyczaj cząsteczki karboanionów mają geometrię piramidy trygonalnej. Podobnie jak karbokationy, wolne rodniki i karbeny, karboaniony stanowią jeden z głównych typów nietrwałych organicznych związków pośrednich.

Wikipedia


karbochemia

Karbochemia – dział chemii, który obejmuje badania węgli kopalnych jako surowca dla przemysłu chemicznego.

Wikipedia


karbodynamit

materiał wybuchowy, mieszanina 90% nitrogliceryny i 10% węgla korkowego


SJP.pl


karboid

produkt kondensacji i polimeryzacji węglowodorów, powstających w wyniku utleniania i termicznego rozkładu olejów i paliw


SJP.pl


karbokation

jon z ładunkiem dodatnim skupionym na atomie węgla; jon karboniowy


SJP.pl

Karbokation – kation, w którym elektryczny ładunek dodatni jest zlokalizowany na jednym lub kilku atomach węgla.

Wikipedia


karboksyhemoglobina

hemoglobina tlenkowęglowa; połączenie hemoglobiny z tlenkiem węgla, przez co traci ona swoje właściwości wiązania i transportu tlenu


SJP.pl

Karboksyhemoglobina (HbCO) – związek kompleksowy hemoglobiny i tlenku węgla. W sposób samoistny powstaje w niewielkich ilościach w krwi podczas oddychania, natomiast w większych ilościach przy zatruciach, na przykład czadem. Zasadniczym efektem jej obecności jest hamowanie transportu tlenu do tkanek.

Wikipedia


karboksylacja

w chemii: reakcja polegająca na przyłączeniu cząsteczki dwutlenku węgla, w wyniku czego powstaje kwas karboksylowy


SJP.pl

Karboksylacja – reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu dwutlenku węgla (CO2) do innej cząsteczki chemicznej, z wykorzystaniem energii uzyskanej z defosforylacji ATP. Jest ona katalizowana przez karboksylazy (w których koenzym stanowi zazwyczaj biotyna).

Wikipedia


karboksylaza

enzym katalizujący przyłączenie dwutlenku węgla z utworzeniem grupy karboksylowej


SJP.pl


karboksylazy

enzym katalizujący przyłączenie dwutlenku węgla z utworzeniem grupy karboksylowej


SJP.pl

Karboksylazy – enzymy należące do klasy ligaz, katalizują powstawanie wiązań chemicznych węgiel-węgiel (C-C) pomiędzy cząsteczkami przy użyciu energii w postaci ATP. Karboksylaza pirogronianowa katalizuje przyłączenie dwutlenku węgla do pirogronianu – tworzenie szczawiooctanu.

Wikipedia


karboksylowy

przymiotnik od: karboksyl


SJP.pl


karboksypeptydaza

enzym trawienny, egzopeptydaza


SJP.pl

Karboksypeptydaza – enzym trawienny, egzopeptydaza, metaloproteina – zawiera jon cynku w miejscu aktywnym.

Działa na łańcuchy peptydowe katalizując odczepienie C-końcowych aminokwasów w łańcuchu, szczególnie jeśli w łańcuchu bocznym aminokwasu występuje pierścień aromatyczny bądź rozbudowany łańcuch alifatyczny.

Wikipedia


karboksypeptydazy

enzym trawienny, egzopeptydaza


SJP.pl

Karboksypeptydazy (EC number 3.4.16 – 3.4.18) – grupa enzymów hydrolizujących C-końcowe wiązanie peptydowe. U zwierząt (w tym u człowieka) i roślin znajduje się kilka typów karboksypeptydaz, związanych z różnymi funkcjami zależnymi od katabolizmu dojrzewania białek[].

Wikipedia


karboksyterapia

zabieg polegający na wstrzyknięciu medycznego dwutlenku węgla pod skórę


SJP.pl

Karboksyterapia – zabieg medycyny estetycznej, który ma na celu poprawę niedoskonałości skórnych. Podczas zabiegu wykorzystywany jest dwutlenek węgla, który pozwala w małoinwazyjny sposób poprawić wygląd skóry na całym ciele. Karboksyterapia spowalnia procesy starzeniowe oraz pobudza krążenie. Jest polecanym zabiegiem dla osób, które chcą pozbyć się cellulitu, blizn pozabiegowych oraz rozstępów.

Wikipedia


karbol

wodny roztwór fenolu, używany jako środek odkażający


SJP.pl


karbolina

środek owadobójczy otrzymywany ze smoły węglowej


SJP.pl


karbolineum

olej otrzymywany ze smoły węglowej, służący do impregnacji drewna


SJP.pl

Karbolineum (olej antracenowy, olej zielony) – brunatna, oleista ciecz o charakterystycznym zapachu, o ciężarze właściwym 1,09–1,12, temperaturze zapłonu powyżej 100 °C i temperaturze wrzenia powyżej 270 °C.

Jest jednym z końcowych (wysokowrzących) produktów suchej destylacji smoły węglowej (karbolineum węglowe) lub smoły drzewnej (karbolineum drzewne – liściaste lub iglaste). Stanowi mieszaninę związków aromatycznych (m.in. naftalenu, antracenu i fenoli).

Wikipedia


karbolinowy

przymiotnik od: karbolina


SJP.pl


karbolownia

dział fabryki, w którym przerabia się fenole


SJP.pl


karbolowy

przymiotnik od: karbol


SJP.pl


karbomycynowy

→ karbomycyna


SJP.pl

Patrz:

karbomycyna

karbon

okres ery paleozoicznej ok. 345 - ok. 280 mln lat temu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. piąty okres geologiczny paleozoiku;

 (1.2) pot. włókno węglowe, a także materiały kompozytowe wykonane z jego dużym udziałem;

Wiktionary

Karbon

System karboński wydzielili William Conybeare i William Phillips w 1822 roku na podstawie badań osadów Anglii i Walii. Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy węgla – "carbo", ze względu na występowanie najbardziej charakterystycznego osadu w tym systemie – węgla kamiennego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Belemnity pojawiły się w karbonie, a wymarły w eocenie.

 (1.2) […] karbon ma genialne właściwości w przenoszeniu ciężaru, przez co świetnie sprawdza się w lotnictwie […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarbɔ̃n, AS: karbõn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. karboński

 (1.2)

 przym. karbonowy

Wiktionary


karbonada

pieczeń z rusztu; carbonada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wersja regionalizmu → karmonada (schab)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbɔ̃ˈnada, AS: karbõnada

Wiktionary


karbonado

minerał, drobnoziarnista odmiana diamentu


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karbonamid

amid kwasu węglowego, końcowy produkt białkowej przemiany materii, wydalany w moczu i w pocie; karbamid, mocznik


SJP.pl


karbonariusz

członek tajnego stowarzyszenia politycznego z początku XIX wieku, walczącego o niepodległość i zjednoczenie Włoch; węglarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbonaryzm mrz.

:: fż. karbonarystka ż.

 przym. karbonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węglarz

Wiktionary


karbonarski

przymiotnik od: karbonar


SJP.pl


karbonat

dawniej: węglan - sól kwasu węglowego


SJP.pl


karbonatyt

skała magmowa zbudowana w ponad 50% z węglanów


SJP.pl


karbonatyzacja

Karbonatyzacja (uwęglanowienie), twardnienie wapna – reakcja chemiczna między kwasem węglowym a minerałami.

Jest to jeden z najbardziej rozpowszechnionych procesów wietrzenia chemicznego ze względu na wszechobecność dwutlenku węgla rozpuszczonego w wodach mających kontakt z powietrzem. Dwutlenek węgla w wodzie tworzy kwas węglowy, co powoduje, że świeża woda deszczowa ma zawsze odczyn lekko kwaśny.

Wikipedia


karbonatyzacyjny

przymiotnik od: karbonatyzacja


SJP.pl


karbonit

górniczy materiał wybuchowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mieszanina wybuchowa używana dawniej w górnictwie i budownictwie, będąca odmianą dynamitu, w której część nitrogliceryny zastąpiono azotanem baru, przez co materiał staje się stabilniejszy i bezpieczniejszy od zwykłego dynamitu

Wiktionary

Karbonit – materiał wybuchowy amonowo-saletrzany, stosowany w kopalniach węglowych, w których występuje pył węglowy.

Wikipedia


karbonizować

1. wzbogacać substancje organiczne w węgiel; uwęglać;
2. usuwać chemicznie zanieczyszczenia z tkanin lub z surowej wełny przeznaczonej do przędzenia;
3. nasycać jakiś napój dwutlenkiem węgla;
4. uzależniać od źródeł energii wydzielających dwutlenek węgla


SJP.pl


karbonowy

przymiotnik od: karbon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pot. wykonany z włókna węglowego (karbon), dotyczący włókna węglowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rama karbonowa, znana również jako rama z włókna węglowego, to produkt zaawansowanej technologii stosowanej w produkcji rowerów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbon m.

Wiktionary


karbonyl

dwuwartościowa grupa składająca się z jednego atomu węgla i jednego atomu tlenu, charakterystyczna dla ketonów; grupa karbonylowa


SJP.pl


karbonylki

Karbonylki – nieorganiczne związki kompleksowe, w których ligandem jest tlenek węgla, stosowane w chemii metaloorganicznej. Nazwę karbonylek stosuje się także na określenie samego ligandu karbonylkowego, CO (nie należy mylić go z organiczną grupą karbonylową).

Wikipedia


karbonylowanie

przyłączać tlenek węgla do cząsteczek związku chemicznego, z wytworzeniem głównie kwasów karboksylowych i ich estrów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|karbonylować.

Wiktionary

Karbonylowanie – rodzaj reakcji chemicznej polegającej na przyłączeniu cząsteczki tlenku węgla do innego indywiduum cząsteczkowego, w wyniku czego powstają głównie kwasy karboksylowe i ich estry.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. karbonylować

Wiktionary


karbonylować

przyłączać tlenek węgla do cząsteczek związku chemicznego, z wytworzeniem głównie kwasów karboksylowych i ich estrów


SJP.pl


karbonylowy

przymiotnik od: karbonyl


SJP.pl


karborund

węglik krzemu, stosowany jako materiał ognioodporny i formierski


SJP.pl


karborundowy

przymiotnik od: karborund


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z karborundu, zawierający karborund; związany z karborundem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karborund mrz.

Wiktionary


karboryzator

Karboryzator – środek w postaci stałej lub gazowej, będący źródłem węgla w procesie nawęglania stali.

Jako stały karboryzator stosuje się tzw. proszek do nawęglania. Jest to mieszanina węgla drzewnego w postaci granulek o średnicy kilku mm oraz intensyfikatorów. Jako intensyfikatory przyspieszające nawęglanie stosuje się węglan baru oraz węglan sodu, których zawartość w świeżym proszku do nawęglania wynosi 10-30%.

Wikipedia


karboryzatorowy

przymiotnik od: karboryzator


SJP.pl


karbowa

→ karbowy


SJP.pl

Ka

Wikipedia

Patrz:

karbowy

karbowaniec

dawna waluta ukraińska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. monet. waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;

Wiktionary

Karbowaniec (również karbowaneć, ukr. карбованець) – jednostka pieniężna Ukrainy w latach 1918–1920, 1942–1944 i 1992–1996.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karb m., karbowanie n.

 czas. karbować ndk.

 przym. karbowany, karbowańcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupon (1992-1996)

Wiktionary


karbować

1. nacinać coś, robić na czymś karby, nacięcia, znaki;
2. układać w fale, fałdować lub marszczyć


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) robić na czym karby

 (1.2) układać w karby

 (1.3) fałdować lub marszczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Murzyni z dalekich zakątków Afryki karbowali na kijach swoje znaki oddając w ten sposób swój głos za pokojem.

 (1.1) Owóż, gdy śniegi spadły, obliczano żubry w ten sposób, że każdy młodszy leśnik karbował na kiju wedle śladów wszystkie sztuki, które weszły do jego ostępu lub z niego wyszły.

 (1.1) Po jednej stronie kija karbowano pieniężną wartość materyałów sic. [materiałów] wydanych na kredyt, po drugiej sumy na ten dług uiszczone[,] [a u końca kija wisiała kartka, na której było wypisane nazwisko klienta.] Taka[ ]to była ówczesna książkowość [księgowość] kupiecka, [praktykowana w całej Europie przez wiele wieków, a z której się później wywiązała buchhalterya sic. [buchalteria] podwójna, używana dzisiaj powszechnie.]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karb mrz., karbowaniec mrz., karbowy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wycinać, znaczyć

 (1.2) kręcić

 (1.3) marszczyć

Wiktionary


karbowiak

nazwisko


SJP.pl


karbownica

potocznie: rodzaj lokówki, przyrząd do układania włosów w fale; gofrownica


SJP.pl


karbowniczek

nazwisko


SJP.pl


karbownik

młot służący do obrabiania kamieni; dłutownik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Karbownik – polski przedstawiciel nauk technicznych i urzędnik
  • Franciszek Karbownik – polski emigracyjny historyk wojskowości
  • Henryk Karbownik – katolicki duchowny, prawnik, historyk prawa
  • Justyna Karbownik – polska przedsiębiorczyni, wykładowca akademicki
  • Michał Karbownik – polski piłkarz
  • Michał Seweryn Karbownik – polski farmaceuta, farmakolog, nauczyciel akademicki

Wikipedia


karbowo

→ karbowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karbowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brodnica
  • Karbowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Orneta
  • Karbowo – gromada

Wikipedia

Patrz:

karbowy

karbowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Karbowski – polski lekarz i oficer
  • Jan Karbowski – polski inżynier i architekt, budowniczy linii kolejowych
  • Jan Karbowski – polski ekonomista i polityk, senator
  • Józef Karbowski – polski aktor teatralny, reżyser, pedagog
  • Stanisław Karbowski – polski muzyk, pedagog i samorządowiec

Wikipedia


karbowy

dawniej: urzędnik dworski nadzorujący roboty polne; karbownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. nadzorca robotników rolnych w majątku dworskim, prowadził rejestr ich pracy;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karb mrz., karba ż., karbnik mrz., karbaria ż.

 czas. karbować ndk., karbić ndk.

 przym. karbowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. karbownik

Wiktionary


karboński

przymiotnik od: karbon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. dotyczący karbonu, występujący, powstały w karbonie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈbɔ̃j̃sʲci, AS: karbõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbon m.

Wiktionary


karbromal

organiczny związek chemiczny stosowany w lekach uspokajających i nasennych


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karbromalowy

przymiotnik od: karbromal


SJP.pl


karbunkuł

1. minerał z grupy granatów, ciemnoczerwona odmiana almandynu, kamień półszlachetny wykorzystywany w jubilerstwie;
2. ropne zapalenie torebek włosowych przechodzące na tkankę podskórną; czyrak mnogi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. poet. bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)

 (1.2) stpol. drogi kamień (niezależnie od koloru)

 (1.4) med. wet. wąglik, antraks

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karbunkuł – dawna nazwa rubinów i granatów
  • czyrak gromadny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Pewnego razu (Dorian Gray) rozpoczął studia nad klejnotami (…) Posiadał znaczne zbiory: oliwkowy aleksandryt, czerwieniejący w świetle lampy, chryzoberyle, o cienkich jak niteczki srebrnych żyłkach, perydoty, koloru pistacji, różowe i winnożółte topazy, karbunkuły z płomiennego szkarłatu o drżących czteropromiennych gwiazdach, purpurowe granaty, zielone hiacynty…

 (1.1-2) Uczynił też napierśnik robotą haftarską, według roboty naramiennika, ze złota, z hijacyntu, i z szkarłatu, i z karmazynu dwa kroć farbowanego, i z białego jedwabiu kręconego (…) I nasadzili weń cztery rzędy kamienia tym porządkiem: sardyjusz, topazyjusz i szmaragd w rzędzie pierwszym. A w drugim rzędzie: karbunkuł, szafir i jaspis (…) wszystkie osadzone w złoto w rzędziech swych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈbũŋkuw, AS: karbũŋkuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karbunkułowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. iskrzyk

 (1.3) czyrak mnogi, czyrak gromadny

 (1.4) wąglik, antraks, czarna krosta, daw. Żydówka, gwara. Żydka, gwara. Żydowicka

Wiktionary


karbunkułowy

przymiotnik od: karbunkuł


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest./poet. przym. od karbunkuł

 (1.2) med. przym. od karbunkuł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbũŋkuˈwɔvɨ, AS: karbũŋkuu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karbunkuł m.

Wiktionary


karburacja

mieszanie paliwa płynnego z powietrzem w celu otrzymania mieszanki palnej


SJP.pl


karburator

urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach; gaźnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. gaźnik, urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach spalinowych z zapłonem iskrowym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karburator – dawna nazwa gaźnika
  • Karburator – wynalazek, rodzaj silnika z powieści „Fabryka Absolutu” autorstwa Karela Čapka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Silnik składa się z karburatora, tłoków, wału, chłodnicy i wielu innych elementów.

 (1.1) Wadliwy karburator raz za razem zalewał silnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarbuˈratɔr, AS: karburator

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaźnik

Wiktionary


karburatorowy

przymiotnik od: karburator


SJP.pl


karburować

dokonywać karburacji


SJP.pl


karby

dawniej: określony porządek, ryzy, dyscyplina; dziś tylko w związku frazeologicznym: wziąć, ująć kogoś w karby - poddać kogoś dyscyplinie, rygorom


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karby – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Rendsburg-Eckernförde
  • Karby
  • Karby - miasto w regionie Jutlandia Północna, w gminie Morsø
  • karb

Wikipedia


karbówka

rodzaj długich szczypiec żelaznych do karbowania włosów


SJP.pl

Karbówka – osada warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lubomino.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


karc

dawniej, środowiskowo; cela karna w więzieniu pozbawiona okien i pryczy; karcer


SJP.pl


karc.

skrót od: karciany (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


karcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyrażanie dezaprobaty względem osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla odstępcy od drogi surowa jest kara, / kto karcenia nie znosi, ten umrze.

 (1.1) Wykład dotyczył regulacji prawnych związanych z karceniem małoletnich w prawie polskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarcenie n.

 czas. karcić ndk., karcić się ndk., skarcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ganienie, krytykowanie

Wiktionary


karcer

1. cela karna w więzieniu pozbawiona okien i pryczy;
2. dawniej: kara polegająca na zatrzymaniu ucznia w szkole po lekcjach;
3. dawniej: miejsce odsiadywania kary w szkołach średnich i wyższych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) więz. karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna

 (1.2) więz. kara przebywania w celi bez pryczy

 (1.3) przest. kara zostawania ucznia w szkole po lekcjach

 (1.4) przest. miejsce, gdzie za karę uczeń przebywał w szkole po zajęciach

Wiktionary

Karcer ( carcer) – cela więzienna o znacznie surowszych warunkach, małej powierzchni, często pozbawiona otworów okiennych i jakiegokolwiek cywilizowanego miejsca do snu. Umieszczenie więźnia w karcerze stanowi dodatkową karę za przewinienia.

W tej chwili w Polsce nie jest to stosowany środek dodatkowego karania, zastąpiła go kara celi izolacyjnej. Mylony jest niekiedy ze środkiem przymusu bezpośredniego – celą zabezpieczającą.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) cela odosobnienia, izolatka, nora, separatka

 (1.2) izolacja, oddzielenie, odosobnienie

 (1.3) koza

 (1.4) izolatka

Wiktionary


karcerowy

przymiotnik od: karcer


SJP.pl


karcharodontozaur

rodzaj dinozaurów z podrzędu teropodów


SJP.pl

Karcharodontozaur ("Carcharodontosaurus") – rodzaj teropoda z rodziny Carcharodontosauridae. Jego nazwa oznacza "jaszczur o zębach rekina" ( καρχαρος "karkharos" „zębaty, ostro-zęby”; οδους "odous", οδοντος "odontos" „ząb”; σαυρος "sauros" „jaszczurka”).

Wikipedia


karcharodontozaury

rodzaj dinozaurów z podrzędu teropodów


SJP.pl

Karcharodontozaury (Carcharodontosauridae, gr. „jaszczury rekinozębe”) – rodzina dużych teropodów z grupy tetanurów. Została ustanowiona w 1931 przez Ernsta Stromera. Obecnie stanowi jedną z podgrup karnozaurów. Obejmuje ona jedne z największych mięsożerców wszech czasów: giganotozaura, mapuzaura, karcharodontozaura i tyranotytana. Wszystkie te teropody dorównywały rozmiarami tyranozaurowi, a niektóre nawet go przewyższały.

Wikipedia


karcher

[czytaj: karcher lub kercher] marka myjek ciśnieniowych i firma; Karcher


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Johann Friedrich Karcher (1650–1726) – niemiecki architekt i projektant ogrodów
  • Guido Karcher (1844–1905) – niemiecki admirał
  • Raab Karcher – firma wchodząca w skład francuskiego koncernu Saint-Gobain
  • Kärcher

Wikipedia


karchowice

Karchowice (niem. "Karchowitz") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice.

Integralną częścią Karchowic jest Wygiełzów.

Wikipedia


karciak

środowiskowo: stół do gry w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mebl. stolik do gry w karty z rozkładanym blatem o kształcie prostokątnym lub okrągłym, często wyłożonym skórą albo suknem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Długie godziny dnia i nocy spędzał przy pokrytym zielonym suknem karciaku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., karty nmos., karciarz m., karciara ż., kartka ż.

 przym. karciany, kartkowy

Wiktionary


karcianka

potocznie: gra karciana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. gra karciana, najczęściej w odniesieniu do gry komputerowej

 (1.2) środ. eduk. dodatkowa godzina (poza ustalonym pensum) realizowana w ramach Karty Nauczyciela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rdzeniem każdej karcianki są oczywiście karty i to one decydują o tym, jak będziecie sobie radzić w trakcie walki. Ta może być trudna, wręcz niemożliwa do wygrania, gdy macie źle złożoną talię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż.

 przym. karciany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) godzina karciana, hallówka

Wiktionary


karciankowy

→ karcianka


SJP.pl

Patrz:

karcianka

karciany

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kart do gry, gier w karty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Producent dołączył do programu grę karcianą typu Piotruś, oczywiście z wizerunkami bohaterów programu - miejsce tradycyjnego Piotrusia zajął Gargamel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʲˈt͡ɕãnɨ, AS: karʹćãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., karciak mrz., karciarz mos., karty nmos., karcianka ż.

 przym. kartonowy

Wiktionary


karciara

kobieta regularnie grająca w karty; karciarka


SJP.pl


karciarka

kobieta regularnie grająca w karty; karciara


SJP.pl


karciarski

przymiotnik od: karciarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) karc. związany z karciarzem, dotyczący karciarzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karciarz mos., karciarka ż., karciara ż., karciarstwo n., karta ż., karty nmos.

 przym. kartowy

Wiktionary


karciarstwo

nałogowe granie w karty; kartograjstwo


SJP.pl


karciarz

nałogowy gracz w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek namiętnie, nałogowo grający w karty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲt͡ɕaʃ, AS: karʹćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., karty nmos., karcięta blp., kartka ż., karton m., karciarstwo n.

:: fż. karciara ż., karciarka ż.

 przym. karciany, karciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kartownik

Wiktionary


karcino

Karcino – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg.

Oś miejscowości stanowi droga powiatowa nr 3355Z do Kołobrzegu o długości 15 km. Z Karcina odchodzi także droga powiatowa nr 0253Z[] do Nowogardka o długości 8,6 km.

Wikipedia


karcinofobia

chorobliwy lęk przed zachorowaniem na raka (nowotwór); karcynofobia, kancerofobia, rakofobia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. psych. zob. kancerofobia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karcynofobia

Wiktionary


karcinogen

zewnętrzny czynnik rakotwórczy; carcinogen; kancerogen


SJP.pl


karcinogeneza

mechanizm wywoływania nowotworów; kancerogeneza, karcynogeneza


SJP.pl


karcinogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; kancerogenność, rakotwórczość, karcynogenność, onkogenność


SJP.pl


karcinogenny

powodujący powstawanie nowotworów; rakotwórczy, kancerogenny, onkogenny, karcynogenny


SJP.pl


karcinotron

lampa elektronowa o fali wstecznej, stosowana jako generator mikrofalowy


SJP.pl

Karcinotron – generacyjna lampa mikrofalowa będąca rodzajem lampy o fali wstecznej. W karcinotronie jeden z końców linii opóźniającej jest zakończony tłumikiem, na drugim końcu znajduje się prowadnica wyjściowa odprowadzająca moc generowaną. Wyróżnia się dwa rodzaje karcinotronów: typu O (pole magnetyczne skierowane równolegle do osi lampy) oraz typu M (z polem magnetycznym poprzecznym względem osi lampy). Zaletą tego typu lamp jest możliwość zmiany częstotliwości generowanej w szerokim zakresie.

Wikipedia


karciocha

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie o karcie do gry


SJP.pl


karcić

1. ganić, karać;
2. rzadkie: karcić się - ganić się, karać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skarcić)

 (1.1) udzielać nagany

czasownik zwrotny niedokonany karcić się (dk. skarcić się)

 (2.1) ganić samego siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) besztać, ganić, strofować, upominać

Wiktionary


karcięta

żartobliwie o kartach do gry


SJP.pl


karcynofobia

chorobliwy lęk przed zachorowaniem na raka (nowotwór); karcinofobia, kancerofobia, rakofobia


SJP.pl


karcynogen

zewnętrzny czynnik rakotwórczy; kancerogen


SJP.pl


karcynogeneza

proces prowadzący do powstania nowotworu; kancerogeneza, karcinogeneza


SJP.pl

Karcynogeneza też kancerogeneza lub nowotworzenie – zmiany zachodzące w komórce organizmu, prowadzące do powstania nowotworu. Jest to wieloetapowy proces zachodzący na poziomie DNA komórki. Wyróżnia się w nim trzy (czasem cztery) złożone etapy: inicjację, promocję i progresję. Kancerogeneza jest najczęściej wywoływana czynnikami rakotwórczymi, takimi jak: nadfiolet, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne czy niektóre wirusy. "Osobny artykuł: Czynnik rakotwórczy."

Wikipedia


karcynogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; kancerogenność, karcinogenność, rakotwórczość, onkogenność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. rakotwórczość.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konieczne są niezawodne i ostre metody kontroli potencjalnych leków, zwłaszcza na karcynogenność i teratogenność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcynogen m.

 przym. karcynogenny

 przysł. karcynogennie

Wiktionary


karcynogenny

powodujący powstawanie nowotworów; rakotwórczy, kancerogenny, onkogenny, karcinogenny


SJP.pl


karcynolog

zoolog badający skorupiaki


SJP.pl


karcynologia

dział zoologii, nauka o skorupiakach


SJP.pl

Karcynologia (gr. καρκίνος "karkínos" – rak, oraz λόγος "logos" – nauka) "malacostracologia, crustaceologia" lub "crustalogia" – dział zoologii zajmujący się badaniem skorupiaków. Obejmuje nauki bardziej wyspecjalizowane, np. astakologię – naukę o rakach (nadrodzinie "Astacoidea").

Wikipedia


karcynologiczny

przymiotnik od: karcynologia


SJP.pl


karcz

pniak i korzenie pozostałe po ścięciu drzewa; karpa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pniak (część nadziemna), który pozostaje po ścięciu drzewa, wraz z korzeniami (częścią podziemną)

 (1.2) daw. reg-pl|Kresy. krzak

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karcz – pniak i korzeń pozostałe po ścięciu drzewa
  • Karcz – część wsi Śmiarowo w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Mały Płock
  • Karcz – kolonia w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
  • Władysław Karcz – gen. bryg. WP
  • Jan Karcz – kawalerzysta, pułkownik WP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ścięciu drzewa w ogrodzie pozostał brzydki karcz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kart͡ʃ, AS: karč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczowisko m., karczunek m., karczowisko n., karczownik m., karczownica ż., karczowanie n., wykarczowanie n.

 czas. karczować ndk., wykarczować dk.

 przym. karczowy, karczowniczy

 ims. wykarczowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karpa

Wiktionary


karczek

1. zdrobnienie od: kark;
2. górna, doszyta część bluzki, koszuli, spodni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. kulin. mięso z karku zwierzęcego

 (1.2) pot. zdrobn. od kark

 (1.3) kraw. górna część bluzki, sukienki itp., do której doszyta jest pozostała część

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkart͡ʃɛk, AS: karček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczycho n., kark mrz., karkówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karkówka

Wiktionary


karczemka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karczemka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
  • Karczemka – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
  • Karczemka – część wsi Mielinek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
  • Karczemka – część wsi Wilczeniec Bogucki w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
  • Karczemka – przysiółek kolonii Bezek-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Karczemka – osada w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Bojadła
  • Karczemka – przysiółek wsi Duranów w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów
  • Karczemka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Małdyty
  • Karczemka – część wsi Nowe Prażuchy w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Ceków-Kolonia
  • Karczemka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew
  • Karczemka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Obrzycko
  • Karczemka – nieofic. przysiółek wsi Otłoczyn w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski

Wikipedia


karczemność

1. ordynarność, wulgarność, prostackość;
2. rzadko: cecha czegoś związanego z karczmą


SJP.pl


karczemny

ordynarny, wulgarny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) charakteryzujący się grubiaństwem i ordynarnością

przymiotnik relacyjny

 (2.1) przest. dotyczący karczmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczma ż., karczemka ż., karczmisko n., karczmarz m., karczmarka ż., karczmarzówna ż.

 przysł. karczemnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ordynarny, wulgarny, grubiański

Wiktionary


karczew

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Karczew – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, na prawym brzegu Wisły, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Karczew. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 10 271 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkart͡ʃɛf, AS: karčef

Wiktionary


karczewianin

mieszkaniec Karczewa


SJP.pl


karczewianka

mieszkanka Karczewa


SJP.pl


karczewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karczewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Karczewo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Gostycyn
  • Karczewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
  • Karczewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo
  • Karczewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Kamieniec

Wikipedia


karczewski

przymiotnik od: Karczew


SJP.pl

Zobacz też: Karczewski.

Karczewski ("Poraj odmienny I, Rosa, Różyc") – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Poraj.

Wikipedia


karczma

gospoda na wsi; zajazd; oberża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gospoda na wsi;

Wiktionary

Zobacz też: Karczma w innych znaczeniach tej nazwy.

Karczma (również austeria, oberża, zajazd, gospoda, gościniec) – budynek służący jako miejsce spotkań i wyszynku oraz czasami jako dom zajezdny przeznaczony dla podróżnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedziało dwóch takich typów spod ciemnej gwiazdy w karczmie i coś tam mruczeli niespokojnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkart͡ʃma, AS: karčma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczmarz m., karczmarka ż., karczmarzówna ż., karczemnik m.

 przym. karczemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arenda, austeria, gospoda, knajpa, oberża, szynk, tawerna, zajazd; reg. śl. arynda, reg. śl. harynda

Wiktionary


karczmarczyk

nazwisko


SJP.pl


karczmareczka

zdrobnienie od: karczmarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: karczmarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkart͡ʃmaˈrɛt͡ʃka, AS: karčmarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczmarzówna ż., karczmarka ż.

Wiktionary


karczmarka

kobieta pracująca w karczmie; kobieta posiadająca karczmę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta prowadząca karczmę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karczmarka – część wsi Radzanów w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
  • Karczmarka – nieistniejący punkt kolejowy, który pierwotnie funkcjonował jako stacja kolejowa, a później jako ładownia stacji paliw dla PGWAR w nieistniejącej już wsi Karczmarce
  • Karczmarka – opuszczona wieś w woj. dolnośląskim, k. Trzebienia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz za nim do izby weszła karczmarka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczma ż.

:: fm. karczmarz m.

:: zdrobn. karczmareczka ż.

 przym. karczemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oberżystka, reg. śl. szynkierka

Wiktionary


karczmarski

→ karczmarz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący karczmy

Wiktionary

Patrz:

karczmarz

karczmarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zajęcie polegające na prowadzeniu karczmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczmarz mos.

Wiktionary


karczmarz

osoba prowadząca karczmę, właściciel gospody; oberżysta, szynkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. mężczyzna prowadzący karczmę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karczmarzu, polej wina!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczma ż., karczmarstwo n.

:: fż. karczmarka ż.

 czas. karczmarzyć ndk.

 przym. karczemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oberżysta

Wiktionary


karczmarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka karczmarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Jam pielgrzym w drodze — spokojnie odrzekł Jakub i zauważył, iż nie ma karczmarzówny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczmarz, karczmarzowa, karczmarka, karczmareczka, karczma

 przym. karczmarzowy, karczemny

Wiktionary


karczmiska

zgrubienie od: karczma


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karczmiska – część wsi Karczmiska Pierwsze w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Karczmiska
  • Karczmiska – część wsi Sędowice w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ryki
  • Karczmiska – część wsi Leopoldów w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ryki
  • Karczmiska – część wsi Więciórka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Tokarnia
  • Karczmiska – przysiółek wsi Zaleszany w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
  • Karczmiska – część wsi Wygiełzów w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Irządze
  • Karczmiska – gromada
  • Karczmiska – gmina w woj. lubelskim, w pow. opolskim
  • Karczmiska Pierwsze – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Karczmiska
  • Karczmiska Drugie – wieś woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Karczmiska
  • Karczmiska – wąskotorowa węzłowa stacja kolejowa w Karczmiskach Pierwszych, w powiecie opolskim, w województwie lubelskim

Wikipedia


karczmiski

przymiotnik od: Karczmiska Pierwsze (wieś w Polsce)


SJP.pl


karczmisko

zgrubienie od: karczma


SJP.pl

Karczmisko – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Czarna Białostocka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Anielskiej w Czarnej Wsi.

Wikipedia


karczoch

1. dwuletnia roślina o jadalnych koszyczkach kwiatowych
2. motyw w architekturze, wyglądem przypominający tę roślinę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cynara scolymus|ref=tak., rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

 (1.2) spoż. jarzyna z jadalnego pąku kwiatowego karczocha (1.1)

Wiktionary

Karczoch ("Cynara") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 10 gatunków. Rośliny te występują na Wyspach Kanaryjskich i w basenie Morza Śródziemnego – w południowej Europie (na tym kontynencie rośnie 7 gatunków), w północnej Afryce i w południowo-zachodniej Azji (na wschodzie po Iran).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uprawą karczocha zajmują się głównie kraje Europy Południowej.

 (1.2) Karczochy nie tylko korzystnie wpływają na pracę naszej wątroby, ale pomagają też w regeneracji jej komórek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkart͡ʃɔx, AS: karčoχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karczochowy

Wiktionary


karczochowy

→ karczoch


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający karczoch

Wiktionary

Patrz:

karczoch

Powiązane:

 rzecz. karczoch mrz.

Wiktionary


karczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|karczować.

Wiktionary

Karczowanie – ręczne lub mechaniczne usuwanie z gruntu karp (karczy, tj. pniaków z korzeniami pozostałych po ścięciu drzew), służące oczyszczeniu terenu lub pozyskaniu surowca drzewnego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wykarczowanie n., karcz m., karczunek m., karczowisko n., karczownik m., karczownica ż.

 czas. karczować ndk., wykarczować dk.

 przym. karczowy, karczowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. karczunek

Wiktionary


karczować

w leśnictwie: usuwać drzewa i krzewy oraz ich pniaki i korzenie w celu oczyszczenia gruntu i przygotowania go pod uprawę, a także pozyskania drewna; wycinać, wyrzynać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) wykopywać karcze – pnie i korzenie – aby oczyścić grunt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykarczowałem kawałek lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈt͡ʃɔvat͡ɕ, AS: karčovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcz m., karczunek m., karczowisko n., karczownik m., karczownica ż., karczowanie n., wykarczowanie n.

 czas. wykarczować dk.

 przym. karczowy, karczowniczy

Wiktionary


karczowianin

mieszkaniec Karczowa


SJP.pl


karczowianka

mieszkanka Karczowa


SJP.pl


karczowisko

miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczunek, trzebisko, trzebowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. teren wykarczowany

 (1.2) leśn. teren pokryty karczami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siekierę zgubił gdzieś na karczowisku.

 (1.2) Zaraz za karczowiskiem zaczynała się puszcza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcz mrz., karczownik mos., karczowanie n., karczunek mrz.

 czas. karczować ndk., wykarczować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. łaz

Wiktionary


karczownica

ręczne narzędzie lub mechaniczne urządzenie do karczowania drzew i krzewów, a także pozostałych po nich pni i korzeni; karczownik


SJP.pl


karczowniczka

kobieta zajmująca się karczowaniem, czyli usuwaniem drzew i krzewów, a także pniaków i korzeni


SJP.pl


karczowniczy

związany z karczownikiem i jego pracą - usuwaniem drzew i krzewów, a także ich pniaków i korzeni, np. urządzenie karczownicze


SJP.pl


karczownik

w leśnictwie: osoba zajmująca się karczowaniem, czyli usuwaniem drzew i krzewów, a także pniaków i korzeni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba usuwająca drzewa z korzeniami i pniaki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Arvicola|Lacépède|ref=tak., rodzaj niedużego ssaka z rodziny chomikowatych;

 (2.2) zool. gryzoń z rodzaju karczownik (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) techn. narzędzie lub urządzenie do karczowania

Wiktionary

Karczownik ("Arvicola") – rodzaj ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po robocie karczownicy wracali na noc do miasteczka.

 (2.2) W Alpach karczowniki spotyka się nawet na wysokości 2400 m n.p.m..

 (3.1) Dwa nowe karczowniki leśnictwo kupiło wiosną zeszłego roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczunek mrz., karczowniki nmos., karczowanie n., karcz mrz., karczownica ż., karczowisko n.

 czas. karczować ndk., wykarczować dk.

 przym. karczowniczy, karczowy

Wiktionary


karczowniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Arvicolinae|Gray|ref=tak., podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: karczownik

Wiktionary

Karczowniki, nornikowate (Arvicolinae) – podrodzina ssaków z rodziny chomikowatych (Cricetidae), wydzielana czasami jako odrębna rodzina Arvicolidae lub Microtidae. Obejmuje około 200 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zęby trzonowe karczowników rosną przez całe życie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczownik mzw.

Wiktionary


karczownikowy

przymiotnik od: karczownik


SJP.pl


karczowski

przymiotnik od: Karczów


SJP.pl


karczunek

w leśnictwie:
1. usuwanie drzew i krzewów oraz ich pniaków i korzeni w celu oczyszczenia gruntu i przygotowania go pod uprawę, a także pozyskania drewna; wycinanie, wyrzynanie, karczowanie;
2. rzadko: miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczowisko, trzebowisko, trzebisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. karczowanie

 (1.2) daw. karczowisko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karczunek – usuwanie drzew i krzewów oraz ich pniaków i korzeni w celu oczyszczenia gruntu i przygotowania go pod uprawę, a także pozyskania drewna; wycinanie, wyrzynanie, karczowanie
  • karczunek (rzadko) – miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczowisko, trzebowisko, trzebisko
  • Karczunek – część miasta Kałuszyn
  • Karczunek – część wsi Kępa w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dorohusk
  • Karczunek – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
  • Karczunek – część wsi Wiszniów w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Mircze
  • Karczunek – część wsi Honiatycze w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
  • Karczunek – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Baranów
  • Karczunek – część kolonii Jarczów-Kolonia Druga w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Jarczów
  • Karczunek – część wsi Włodzimierzów w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
  • Karczunek – część wsi Sługocice w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki
  • Karczunek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karˈt͡ʃũnɛk, AS: karčũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karcz, karczowanie, karczowisko, karczownik, karczownica

 czas. karczować

 przym. karczowniczy, karczowy, karczunkowy

Wiktionary


karczunkowy

→ karczunek


SJP.pl

Patrz:

karczunek

karczycho

potocznie:
1. zgrubienie od: kark;
2. uderzenie otwartą dłonią w kark


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. kark

 (1.2) środ. pot. uderzenie w kark

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zobacz, jakie ten facet ma szerokie karczycho.

 (1.2) Mirek podszedł od tyłu do Jacka i wymierzył mu karczycho.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈt͡ʃɨxɔ, AS: karčyχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karkówka ż., kark, karczek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lepa

Wiktionary


karczykowski

nazwisko


SJP.pl


karczysto

→ karczysty


SJP.pl

Patrz:

karczysty

karczysty

rzadko: mający gruby, duży kark


SJP.pl


karczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Karczyński (ur. 1882, zm. 1973) – polski organista
  • Cyryl Karczyński (ur. 1884, zm. 1940) – polski duchowny katolicki
  • Maciej Karczyński (ur. 1971) – polski policjant
  • Marcin Karczyński (ur. 1978) – polski kolarz górski

Wikipedia


karczów

pniak i korzenie pozostałe po ścięciu drzewa; karpa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karczów – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny
  • Karczów – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa

Wikipedia


karczówka

dawniej: motyka do karczowania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karczówka – część miasta Kielce
  • Karczówka – część miasta Rypin
  • Karczówka – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Złotniki Kujawskie
  • Karczówka – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica
  • Karczówka – część wsi Siucice-Kolonia w woj. łódzkim, w pow. piotrkowski, w gminie Aleksandrów
  • Karczówka – część wsi Słopnice w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Słopnice
  • Karczówka – część wsi Lachowice w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
  • Karczówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Rusinów
  • Karczówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
  • Karczówka – kolonia wsi Brzeście w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
  • Karczówka – kolonia wsi Nowa Olszówka w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
  • Karczówka – wzniesienie na terenie Kielc, w Górach Świętokrzyskich, w Paśmie Kadzielniańskim

Wikipedia


karczówkowski

przymiotnik od: Karczówka


SJP.pl


karcący

wyrażający naganę, krytykę, nieprzychylny stosunek do kogoś lub czegoś; naganny, ganiący, ostry


SJP.pl


kard

roślina warzywna z rodziny złożonych, podobna z wyglądu do karczocha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roln. karczoch hiszpański uprawiany dla liści

 (1.2) spoż. jarzyna z liści kardu (1.1)

 (1.3) wojsk. hist. rodzaj długiego noża, perska broń używana głównie do pchnięć;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kard – broń perska
  • kard – roślina, karczoch hiszpański
  • KARD – południowokoreański zespół

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kart, AS: kart

Wiktionary


kard.

skrót od: kardynał (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = kardynał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 3 czerwca – papież przyjmuje rezygnację kard. Franciszka Macharskiego z urzędu arcybiskupa metropolity krakowskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈdɨ̃naw, AS: kardỹnau̯

Wiktionary


karda

roślina z rodziny złożonych podobna do ostu, o małych żółtych kwiatkach i kosmatej łodydze, wykorzystywana w lecznictwie


SJP.pl


kardacz

metalowa szczotka do czyszczenia koni i bydła


SJP.pl


kardamon

1. roślina z rodziny imbirowatych
2. przyprawa z nasion kardamonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju nazwa systematyczna|Elettaria|ref=tak.;

 (1.2) kulin. przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Najważniejszym eksporterem przypraw są Indie sprzedające głównie pieprz, kardamon, paprykę chili, kurkumę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈdãmɔ̃n, AS: kardãmõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardamonówka ż.

:: zdrobn. kardamonik m.

 przym. kardamonowy

Wiktionary


kardamonowy

przymiotnik od: kardamon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kardamonem, dotyczący kardamonu

 (1.2) kulin. przyprawiony kardamonem, o smaku kardamonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardamon m., kardamonik m., kardamonówka ż.

Wiktionary


kardan

część różnego rodzaju urządzeń, którą stanowi przegub łączący wał napędzany z wałem napędzającym; przegub krzyżakowy; przegub Cardana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. techn. sprzęgło wychylne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardanik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przegub krzyżakowy, sprzęgło wychylne, sprzęgło Cardana, przegub Cardana, wał Cardana

Wiktionary


kardanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kardan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardan m.

Wiktionary


kardanowy

przymiotnik od: kardan


SJP.pl


kardas

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Kardas – polski oficer i działacz kombatancki
  • Łukasz Kardas – dziennikarz, lektor, producent telewizyjny
  • Łukasz Kardas – polski wioślarz
  • Marian Kardas – polski siatkarz i trener siatkarski
  • Piotr Kardas – polski prawnik i wykładowca

Wikipedia


kardasz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gregor Kardasz – poseł do Rady Państwa.
  • Klaudia Kardasz – polska lekkoatletka
  • Wasyl Kardasz – ukraiński piłkarz

Wikipedia


kardaszewski

nazwisko


SJP.pl


kardaś

nazwisko


SJP.pl


kardiak

w gwarze środowiskowej: kardiolog


SJP.pl


kardiakowy

przymiotnik od: kardiak


SJP.pl


kardiamid

nazwa handlowa leku pobudzającego ośrodkowy układ nerwowy, zawierającego niketamid; Koramina


SJP.pl


kardiamidowy

przymiotnik od: kardiamid


SJP.pl


kardiazol

nazwa handlowa leku stosowanego dawniej w celu stymulacji układu krążenia i układu oddechowego, zawierającego pentetrazol


SJP.pl


kardiazolowy

→ kardiazol


SJP.pl

Patrz:

kardiazol

kardifczyk

mieszkaniec Cardiff, stolicy Walii


SJP.pl


kardifka

mieszkanka Cardiff (stolicy Walii)


SJP.pl


kardifski

→ Cardiff (stolica Walii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cardiffem, dotyczący Cardiffu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cardiff mrz.

Wiktionary


kardigan

zapinany sweter bez kołnierza; cardigan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odzież. rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;

Wiktionary

Kardigan (ang. "cardigan") – rodzaj swetra bez kołnierza, zapinanego z przodu na guziki lub na zamek błyskawiczny. Guziki kardiganach dla kobiet bywają duże, stanowiąc element ozdobny. Noszony jest jak marynarka, a nakładany bez konieczności wkładania przez głowę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karˈdʲiɡãn, AS: kardʹigãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cardigan m., Cardigan n.

Wiktionary


kardinadel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kotlet mielony z mięsa gotowanego w zupie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad bydą kardinadle.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karbinadel, karminadel

Wiktionary


kardio

o treningu: zwiększający tętno i poprawiający wydolność układu krążenia i oddechowego; cardio


SJP.pl


kardio-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z sercem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkardʲjɔ, AS: kardʹi ̯o

Wiktionary


kardiochirurg

specjalista w zakresie kardiochirurgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się operacjami kardiologicznymi

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka – specjalistka w zakresie kardiochirurgii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 67-letnia Brytyjka miała szczęście w nieszczęściu. Lecąc do USA dostała zawału serca – to przykre. Na pokładzie samolotu było jednak… 15 kardiochirurgów – to szczęśliwy traf. Oczywiście, uratowali jej życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkardʲjɔˈxʲirurk, AS: kardʹi ̯oχʹirurk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiochirurgia ż.

 przym. kardiochirurgiczny

 przysł. kardiochirurgicznie

Wiktionary


kardiochirurgia

dziedzina medycyny zajmująca się chirurgicznym leczeniem schorzeń serca i naczyń krwionośnych


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kardiochirurgiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z kardiochirurgią, dotyczący kardiochirurgii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiochirurgia ż., kardiochirurg mos.

 przysł. kardiochirurgicznie

Wiktionary


kardiochirurżka

→ kardiochirurg


SJP.pl

Patrz:

kardiochirurg

kardiogenny

pochodzący z serca lub przez nie wywołany, np. wstrząs kardiogenny


SJP.pl


kardiognozja

dar czytania w ludzkich sumieniach (sercach, duszach)


SJP.pl


kardiograf

aparat rejestrujący fale skurczów serca


SJP.pl


kardiografia

metoda diagnostyczna, obrazowanie pracy serca


SJP.pl


kardiograficzny

przymiotnik

 (1.1) związany z kardiografią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiografia ż., kardiograf m.

Wiktionary


kardiogram

zapis pracy serca w postaci wykresu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. med. zapis graficzny pracy serca wykonany za pomocą kardiografu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Elektrokardiogram
  • Kardiogram – polski film fabularny z 1971 roku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kardiograf mrz.

Wiktionary


kardioida

krzywa płaska zakreślana przez punkt okręgu toczącego się bez poślizgu po zewnętrznej stronie drugiego okręgu (promienie obu okręgów są równe); krzywa sercowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. krzywa zamknięta zakreślana przez jeden punkt okręgu toczącego się po zewnętrznej stronie innego okręgu o takiej samej średnicy;

Wiktionary

Kardioida, krzywa sercowa – krzywa opisywana przez ustalony punkt okręgu toczącego się bez poślizgu po zewnętrzu innego nieruchomego okręgu o tej samej średnicy. Kardioida jest odmianą epicykloidy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kardioida może być także zdefiniowana jako ślad punktu na okręgu, który toczy się bez poślizgu po drugim - ustalonym - okręgu o tym samym promieniu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kardioidalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywa sercowa

Wiktionary


kardioidalny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) w kształcie kardioidy

przymiotnik relacyjny

 (2.1) techn. o mikrofonach: dobrze wychwytujący dźwięki z boku oraz z przodu, ale słabo z tyłu; z kierunkowym odbiorem dźwięku graficznie identycznym jak kardioida

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardioida ż., kardioidalność ż.

 przysł. kardioidalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nerkowy

Wiktionary


kardioidograf

przyrząd do kreślenia kardioid; kardiograf


SJP.pl


kardiol

nazwa handlowa leku roślinnego wspomagającego pracę serca i krążenie, zawierającego wyciągi z głogu, konwalii i kozłka lekarskiego; Neocardina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. preparat nasercowy

Wiktionary


kardiolider

urządzenie do pomiaru tętna kosmonautów w różnych fazach lotu


SJP.pl


kardiolipina

związek z grupy glicerolofosfolipidów występujący w wewnętrznej błonie mitochondrium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. fosfolipid odpowiedzialny za metabolizm energetyczny mitochondriów;

Wiktionary

Kardiolipina ("CL", z ang. "cardiolipin") – organiczny związek chemiczny z grupy glicerolofosfolipidów (dwufosfatydyloglicerol). Występuje w wewnętrznej błonie mitochondrium obok fosfatydylocholiny i fosfatydyloetanoloaminy, w stosunku odpowiednio 2:3:4. Zmniejsza przepuszczalność tej błony, przyczyniając się do większej wydajności energetycznej oddychania komórkowego. Występuje też w błonach komórkowych niektórych bakterii.

Wikipedia


kardiolipinowy

→ kardiolipina


SJP.pl

Patrz:

kardiolipina

kardiolog

specjalista w zakresie kardiologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka kardiologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy odwiedziła pani swojego kardiologa w zeszłym miesiącu?

 (2.1) Córka chce zostać kardiologiem, ale najpierw musi zdać LEP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈdʲjɔlɔk, AS: kardʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiologia ż.

:: fż. kardiolożka ż.

 przym. kardiologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) specjalista kardiologii, specjalista chorób serca

 (2.1) specjalistka kardiologii, specjalistka chorób serca; pot. kardiolożka

Wiktionary


kardiologia

dział medycyny zajmujący się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób układu sercowo-naczyniowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

 (1.2) pot. med. oddział kardiologiczny

Wiktionary

Kardiologia (z gr. „καρδιά” – serce, „λόγος” – nauka) – dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego (serca, aorty i mniejszych naczyń krwionośnych), ich rozpoznawaniem i leczeniem. W Polsce lekarze kardiolodzy są szkoleni w ramach dwóch specjalizacji: kardiologia i kardiologia dziecięca. Konsultantem krajowym kardiologii od 4 lutego 2022 jest prof. dr hab. Tomasz Hryniewiecki, a kardiologii dziecięcej dr n. med. Maria Miszczak-Knecht (od 29 lipca 2020).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We współczesnej kardiologii leczenie inwazyjne ma więcej zwolenników, niż terapia zachowawcza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkardʲjɔˈlɔɟja, AS: kardʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiolog m.

 przym. kardiologiczny

 przysł. kardiologicznie

Wiktionary


kardiologiczny

→ kardiologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kardiologią, dotyczący kardiologii

Wiktionary

Patrz:

kardiologia

Przykłady

 (1.1) Jest cenionym ordynatorem oddziału kardiologicznego w pobliskim szpitalu oraz prowadzi rozległą prywatną praktykę, która niesie znakomitą sytuację finansową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkardʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: kardʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiologia ż., kardiolog m.

Wiktionary


kardiolożka

→ kardiolog


SJP.pl

Patrz:

kardiolog

kardiomiopata

osoba cierpiąca na przerost mięśnia sercowego


SJP.pl


kardiomiopatia

choroba mięśnia sercowego polegająca na zaburzeniu jego czynności z powodu powiększenia, przerostu lub sztywności komór serca


SJP.pl


kardioonkologia

Kardioonkologia lub onkokardiologia – dziedzina medycyny zajmująca się wszystkimi aspektami prewencji, diagnostyki obrazowej i laboratoryjnej oraz leczenia chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z nowotworami.

Wikipedia


kardiopatia

wada, choroba serca


SJP.pl


kardiopatyczny

przymiotnik od: kardiopatia


SJP.pl


kardioplegia

Kardioplegia – czasowe zatrzymanie akcji serca za pomocą środków farmakologicznych oraz hipotermii.

Najczęściej w tym celu podawany jest zimny płyn zawierający potas, który pozwala zatrzymać serce w rozkurczu, chroniąc jednocześnie mięsień sercowy przed niedotlenieniem. Kardioplegia stosowana jest zwykle podczas operacji kardiochirurgicznych. Podczas nich celowo zatrzymuje się akcję serca, a krew rozprowadzana jest po całym ciele przez maszynę, omijając serce.

Wikipedia


kardiostymulacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stymulacja pracy serca kardiostymulatorem;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiostymulator m.

Wiktionary


kardiostymulacyjny

przymiotnik od: kardiostymulacja


SJP.pl


kardiostymulator

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zob. rozrusznik serca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiostymulacja ż.

Wiktionary


kardiostymulatorowy

przymiotnik od: kardiostymulator


SJP.pl


kardiotachometr

przyrząd do pomiaru częstotliwości skurczów serca


SJP.pl


kardiotokograf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. rejestrator elektrycznej aktywności serca płodu oraz skurczów macicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardiotokografia ż.

Wiktionary


kardiotokografia

monitorowanie akcji serca płodu z zapisem czynności skurczowej mięśnia macicy; KTG


SJP.pl

Kardiotokografia (KTG) – monitorowanie akcji serca płodu wraz z jednoczasowym zapisem czynności skurczowej mięśnia macicy. Badanie to przeprowadzane jest w ramach intensywnej opieki przedporodowej. Pozwala wcześnie wykryć sytuacje zagrożenia życia płodu.

Wikipedia


kardiotokograficzny

→ kardiotokografia


SJP.pl

Patrz:

kardiotokografia

kardiotokogram

zapis czynności serca płodu i skurczów macicy, wykorzystywany w opiece przedporodowej


SJP.pl


kardiotokogramowy

przymiotnik od: kardiotokogram


SJP.pl


kardiowerter-defibrylator

wszczepialne urządzenie medyczne przywracające prawidłowy rytm serca


SJP.pl


kardyf

gatunek angielskiego węgla kamiennego charakteryzujący się wysoko kalorycznością i łatwopalnością


SJP.pl

Kardyf ("od ang. Cardiff – miasto w Walii") – gatunek angielskiego węgla kamiennego, który odznacza się wysokim przewodnictwem cieplnym i łatwopalnością, używany głównie na statkach.

Wikipedia


kardynalat

urząd kardynała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urząd, godność kardynalska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król wystarał się o kardynalat dla swego bratanka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kardynalski

 rzecz. kardynał mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapelusz kardynalski

Wiktionary


kardynalność

→ kardynalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kardynalne

Wiktionary

Patrz:

kardynalny

Powiązane:

 rzecz. kardynał mzw./mos.

 przym. kardynalny, kardynalski

 przysł. kardynalnie

Wiktionary


kardynalny

1. główny, zasadniczy, fundamentalny;
2. w matematyce: liczba kardynalna - moc zbioru;
3. liczebnik kardynalny - liczebnik główny;
4. w żegludze: oznakowanie kardynalne, znaki kardynalne - oznakowanie bezpiecznego toru wodnego


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) główny, najważniejszy, zasadniczy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cnoty kardynalne
  • cnoty teologalne
  • siedem cnót głównych
  • arytmetyka liczb kardynalnych
  • duże liczby kardynalne
  • funkcja kardynalna
  • liczba kardynalna, kardynalność (moc zbioru)
  • najmniejsza nieskończona liczba kardynalna (skala alefów)
  • następnik liczby kardynalnej
  • regularna liczba kardynalna
  • oznakowanie kardynalne
  • prawa kardynalne

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kardynalski

 rzecz. kardynał mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawowy, fundamentalny

Wiktionary


kardynalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kardynała, związany z kardynałem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor czerwony, taki jak kolor szat kardynała

przymiotnik dzierżawczy

 (3.1) taki, który należy do kardynała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tercjarze podarowali mu kardynalski sznur do krzyża pektoralnego.

 (1.1) Ta rzymska bazylika jest jednym z kardynalskich kościołów tytularnych.

 (2.1) Teletubiś ma nową torebkę w kolorze kardynalskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardynały nmos., kardynał m., kardynalstwo n., kardynalat mrz., kardynalność ż.

 przym. kardynalny, kardynałowy

 przysł. kardynalnie

Wiktionary


kardynał

najwyższa osoba po papieżu w hierarchii Kościoła katolickiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Cardinalis cardinalis|ref=tak., ptak z rodziny łuszczaków;

Wiktionary

Kardynał ( Cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany), formalnie Kardynał Świętego Kościoła Rzymskiego (łac. "Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae") – najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim. Wszyscy kardynałowie razem tworzą Kolegium Kardynałów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmierci papieża kardynałowie zebrali się na konklawe.

 (2.1) Kardynały żyją w Ameryce Północnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈdɨ̃naw, AS: kardỹnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardynalstwo n., kardynalność ż., kardynałka ż.

:: zdrobn. kardynałek m.

 przym. kardynalski, kardynalny, kardynałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. purpurat; skr. kard.

Wiktionary


kardynałek

ryba z rodziny karpiowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kardynałek chiński (Tanichthys albonubes) – gatunek ryby z rodziny karpiowatych
  • 2 gatunki ptaków z rodziny tanagr:
    • kardynałek czubaty (Paroaria coronata)
    • kardynałek czarnogardły (Paoraria gularis)

Wikipedia


kardynały

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cardinalidae|Ridgway|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

forma rzeczownika.

 (2.1) depr. plural|kardynał.

Wiktionary

Kardynały (Cardinalidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do kardynałów zaliczanych jest ponad 50 gatunków występujących w Ameryce Północnej i Południowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kardynał mos./mzw., kardynałek mzw., kardynalstwo n., kardynalność ż.

 przym. kardynalski, kardynalny, kardynałowy

Wiktionary


kareciany

→ kareta; karetowy


SJP.pl


karel

czeskie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. mężczyzna lub chłopiec z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię, krainę na pograniczu Finlandii i Rosji;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) imię|polski|m., odpowiednik polskiego imienia Karol

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Szczególnym magnesem przyciągającym do Wrocławia stała się zapowiedź występu bardów, przede wszystkim legendarnego Karla Kryla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɛl, AS: karel

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. Karelia ż., fm. Karelka ż.; przym. karelski

Wiktionary


karela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bot. przepękla ogórkowata, nazwa systematyczna|Momordica charantia|L.|ref=tak., jadalna i lecznicza roślina z rodziny dyniowatych

 (1.2) spoż. jarzyna o gorzkim smaku z młodych owoców kareli (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɛla, AS: karela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepękla ogórkowata, balsamka ogórkowata

 (1.2) przepękla, gorzki melon, balsamka, gruszka balsamiczna

Wiktionary


karelia

republika w Federacji Rosyjskiej; Republika Karelii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;

 (1.2) geogr. adm. autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona nad granicą z Finlandią

Wiktionary

Karelia (ros. Карелия, karel. i fiń. "Karjala"); oficjalna nazwa Republika Karelii (w urzędowym na terenie kraju języku rosyjskim – Республика Карелия – "Riespublika Karielija", w karelskim "Karjalan tazavaldu", fińskim – "Karjalan tasavalta") – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈrɛlʲja, AS: karelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karelski mrz., Karel mos., Karelka ż.

 przym. karelski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ofic. urz. Republika Karelii

Wiktionary


karelidy

prekambryjskie ruchy górotwórcze


SJP.pl


karelka

mieszkanka Karelii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. kobieta z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karelia ż.

:: fm. Karel mos.

 przym. karelski

Wiktionary


karelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karela lub z nim związany


SJP.pl


karelski

przymiotnik od: Karelia (republika należąca do Federacji Rosyjskiej; Republika Karelii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język karelski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piszczałki robił z rzadkiej na Białorusi karelskiej brzozy – koniecznie w ciągu jednej nocy, koniecznie z jednego drzewa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karelia ż., Karel mos., Karelka ż.

Wiktionary


karen

1. imię żeńskie;
2. stan w Mjanmie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karen – związek chemiczny
  • Karen – stan w Mjanmie
  • Karen – imię
  • Karenowie

Wikipedia


karenaż

przechylanie statku w celu jego oczyszczenia i konserwacji


SJP.pl

Karenaż – w żeglarstwie i budowie okrętów celowe przechylenie statku lub innej jednostki pływającej na jedną burtę w celu odsłonięcia części podwodnej kadłuba do oględzin, czyszczenia albo wykonywania prac konserwacyjno-remontowych, zwykle na mieliźnie lub przy odpowiednio przygotowanym nabrzeżu ( careening).

Wikipedia


karencja

1. wymagany lub wyznaczony okres oczekiwania na coś, wstrzymanie na pewien czas;
2. okres opłat, który musi upłynąć dla uznania danego typu roszczeń, głównie ubezpieczeniowych;
3. okres, który musi upłynąć między zastosowaniem chemicznego środka ochrony roślin a czasem zbioru ich owoców, po całkowitej dezaktywacji środka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karencja (bibliologia) – odłożenie na późniejszy termin, wstrzymanie; także: okres wyczekiwania.
  • karencja (prawo):
    • a) w ubezpieczeniach: okres płacenia składek, który musi upłynąć, zanim powstanie prawo do świadczeń;
    • b) w stosunkach kredytowych: okres, w którym nie spłacany jest kapitał kredytu, a jedynie raty odsetkowe
  • karencja (rolnictwo)
  • karencja (sport) – okres, w którym zawodnik po wystąpieniu z jednej organizacji sportowej nie może wystąpić w barwach innej.
  • Nowy słownik języka polskiego pwn, PWN 2002

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karencyjny

Wiktionary


karencyjny

→ karencja


SJP.pl

Patrz:

karencja

karenina

postać fikcyjna z powieści "Anna Karenina" rosyjskiego pisarza Lwa Tołstoja


SJP.pl


karenka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedstawicielka narodu zamieszkującego głównie stan Karen w Mjanmie i posługującego się językami kareńskimi;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karen mrz.

:: fm. Karen mos.

 przym. kareński

Wiktionary


kares

zwykle w liczbie mnogiej: pieszczoty, czułości, umizgi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. pieszczota, czułość, przymilanie się

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Johannes Kares – niemiecki malarz
  • Mika Kares – fiński śpiewak operowy
  • Karres

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A Rzędzian uśmiechnął się, bo mu pochlebiły słowa i kares, i odparł: - O mój jegomość, a jak on jegomości wspomina, to aż skry zębami krzesze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɛs, AS: kares

Wiktionary


karesować

przestarzałe: pieścić kogoś, czule nadskakiwać; dopieszczać


SJP.pl


karesy

zwykle w liczbie mnogiej: pieszczoty, czułości, umizgi


SJP.pl


kareta

dawny powóz czterokołowy na resorach, z nadwoziem, często wygodnie urządzonym, w kształcie zamkniętego pudła;
2. w pokerze: układ czterech jednakowych kart w każdym z kolorów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czterokołowy powóz w kształcie pudła, na resorach, z opuszczanymi oknami w drzwiczkach;

 (1.2) karc. w pokerze: układ kart o tej samej wartości we wszystkich czterech kolorach

 (1.3) typogr. nazwa symbolu ^ oznaczającego m.in. potęgowanie (2^4 dla 24) lub koniunkcję;

 (1.4) zob. sedan.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kareta – bogato zdobiony pojazd konny.
  • kareta – nazwa typu nadwozia samochodu osobowego, zobacz: Sedan (nadwozie)
  • kareta – zestaw czterech kart tej samej wartości, lecz w różnych kolorach; np.: kareta króli; zobacz: poker
  • kareta (znak) – symbol ^, oznaczający np. potęgowanie (6^4 dla 6^4), lub koniunkcję (p\landq).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzezimieszki codziennie obrabowywali przejeżdżające karety.

 (1.2) Pokerzysta miał karetę dziewiątek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɛta, AS: kareta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karetka ż.

 przym. kareciany, karetny

Wiktionary


karetarski

dawniej: dotyczący wyrobu karet, dotyczący karety


SJP.pl


karetka

1. specjalistyczny pojazd służący do przewożenia rannych, chorych oraz udzielenia pierwszej pomocy; ambulans, erka;
2. karetka pocztowa - samochód przystosowany do przewożenia poczty lub wartościowych przesyłek;
3. dawniej: jednokonna lub dwukonna kareta, rozpowszechniona w XIX i XX wieku jako miejski pojazd komunikacyjny;
4. w technice: przesuwany element lub zespół w maszynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. mot. samochód służący do przewozu chorych

 (1.2) mech. przesuwająca się ruchem posuwisto-zwrotnym część maszyny do pisania i drukarki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karetka – ambulans
  • karetka – przesuwająca się ruchem posuwisto-zwrotnym część maszyny do pisania i drukarki
  • karetka – dawna nazwa kursora
  • karetka – mała kareta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rannego pieszego zabrała karetka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɛtka, AS: karetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kareta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ambulans

Wiktionary


karetkowy

→ karetka


SJP.pl

Patrz:

karetka

karetny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. daw. związany z karetą, dotyczący karety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kareta ż., karoca ż.

 przym. kareciany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kareciany

Wiktionary


karetowy

→ kareta; kareciany


SJP.pl


karetta

gatunek gada z rodziny żółwi morskich, zamieszkującego ciepłe morza i oceany


SJP.pl

Karetta ("Caretta caretta") – gatunek gada z rodziny żółwi morskich (Cheloniidae), jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju "Caretta".

Wikipedia


karewicz

nazwisko


SJP.pl


karezi

[czytaj: karez-i] podziemne tunele irygacyjne w Afganistanie


SJP.pl


kareński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karenami, dotyczący Karenów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karenka ż., Karen mos., Kareka ż.

Wiktionary


kargo

rzadko: cargo;
1. ładunek statku albo samolotu;
2. ubezpieczenie transportowe obejmujące wszelkie zagrożenia przewożonego ładunku;
3. środek transportu przystosowany do przewożenia określonego ładunku;
4. część portu przeznaczona na załadunek i rozładunek towaru;


SJP.pl


kargopol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, na lewym brzegu rzeki Onegi;

Wiktionary

Kargopol (ros. "Каргополь") – miasto w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, w rejonie kargopolskim, na lewym brzegu rzeki Onegi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kargopolski

Wiktionary


kargopolski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kargopolem, dotyczący Kargopola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kargopol mrz.

Wiktionary


kargowa

miasto w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kargowa – miasto w Polsce położone w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim, siedziba gminy Kargowa, położone w Kotlinie Kargowskiej, nad Obrzycą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karˈɡɔva, AS: kargova

Wiktionary


kargowianin

mieszkaniec Kargowej


SJP.pl


kargowianka

mieszkanka Kargowej


SJP.pl


kargowiec

statek towarowy


SJP.pl


kargowski

przymiotnik od: Kargowa, Kargów


SJP.pl


kargul

nazwisko


SJP.pl


kari

curry;
1. przyprawa będąca mieszanką m.in. pieprzu, kolendry, kurkumy, imbiru, chili i gorczycy;
2. potrawa z dodatkiem tej przyprawy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kari – curry, potrawa oraz mieszanka przypraw pochodząca z Indii
  • kari – curry, potrawa japońska
  • liście kari – liście curry, liście drzewa Bergera koenigii używane jako przyprawa
  • Kari – jeden z małych księżyców Saturna
  • – imię uniseksowe (zob. niżej wyszukiwanie „Kari” w tytułach artykułów)
  • Kari – nazwisko (zob. niżej wyszukiwanie „Kari” w tytułach artykułów)
  • Kari – wysokogórskie jezioro znajdujące się w Armenii
  • „Kari” – nazwa japońskich okrętów
  • Koreański Instytut Badań Kosmicznych (KARI) – oficjalna agencja lotnicza i kosmiczna Korei Południowej

Wikipedia


karia

starożytna kraina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. geogr. kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;

Wiktionary

Karia (gr. Καρία, "Karía"; Caria) – kraina historyczna w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej na wybrzeżu Morza Egejskiego na północ od Rodos, granicząca z Jonią, Lidią, Pizydią i Likią. Przez Karię przepływała rzeka Meander (dziś Menderes) i jej dopływy: Harpasos, Marsyas i Indus.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karyjski

 rzecz. karyjski mrz.

Wiktionary


kariama

kariama czerwononoga - gatunek dużego ptaka zamieszkującego Amerykę Południową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. ptak o długich nogach z rodziny kariam, zamieszkujący Amerykę Południową;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z zarośli wypadła kariama i pobiegła za jaszczurką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kariamy nmos.

Wiktionary


kariamy

kariama czerwononoga - gatunek dużego ptaka zamieszkującego Amerykę Południową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cariamiformes|Wagler|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, zamieszkujących wyłącznie Amerykę Południową;

 (1.2) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cariamidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu kariam (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kariama

Wiktionary

Kariamy, dwuczuby (Cariamidae) – rodzina ptaków z rzędu kariam (Cariamiformes), z podgromady Neornithes. Obejmuje dwa współczesne gatunki zamieszkujące wyłącznie Amerykę Południową oraz formy wymarłe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Współcześni przedstawiciele tego rzędu, kariamy, są średniej wielkości (długość ciała ok. 80 cm) ptakami biegającymi, które polują na owady, jaszczurki i węże.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kariama ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dwuczuby

Wiktionary


kariatyda

podpora architektoniczna w kształcie postaci kobiecej dźwigającej na głowie belkowanie, balkon itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;

 (1.2) książk. przen. piękna kobieta o silnej atletycznej budowie

Wiktionary

Kariatyda – podpora architektoniczna w kształcie postaci kobiecej, dźwigającej na głowie (podtrzymującej) element architektoniczny budowli: belkowanie, gzyms, balkon lub nadwieszoną kondygnację budynku, spełniająca funkcję kolumny.

Charakterystyczna jest zwłaszcza dla porządku jońskiego. Według przekazu Witruwiusza nazwa pochodzić ma od Καρυάτιδες („dziewczyny ze wsi Karyai” – czyli sprzedane w niewolę branki po zburzeniu sprzyjającej Persom lakońskiej wsi Karyai lub Karios).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W manieryzmie chętnie stosowano zamiast kolumn kariatydy.

 (1.2) Jak z jednej sztuki brązu ulana, zręczna, silna, z energią na czole, z oczyma pełnemi rozumu i ognia razem, przypominała piękną kariatydę grecką, która dźwignąć może gmach, ale nie ma skrzydeł, by się nad ziemię podniosła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarʲjaˈtɨda, AS: karʹi ̯atyda

Wiktionary


kariatydowy

przymiotnik od: kariatyda


SJP.pl


karibe

niewielka drapieżna ryba słodkowodna z podrzędu kąsaczy; pirania, piraja


SJP.pl


karibu

podgatunek renifera z Ameryki Pn.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskozwierzęcy

 (1.1) zool. renifer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tej wyspie znaleźć można wiele dużych ssaków, m.in. niedźwiedzia czy karibu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrʲibu, AS: karʹibu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ren, renifer

Wiktionary


karier

najszybszy rodzaj galopu zwierząt czworonożnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. łow. jeźdz. najszybszy galop

forma rzeczownika.

 (2.1) od kariera

Wiktionary

Karier, bagdeta angielska – rasa gołębia należąca do grupy brodawczaków (II). Podobnie jak inne rasy pochodzi od gołębia skalnego ("Columba livia"). Angielskie słowo "carrier" oznacza "przewoźnik" co jednoznacznie wskazuje, że rasa ta początkowo miała dobrze rozwiniętą umiejętność powrotu do gniazda. Mają długie, smukłe ciała, z długą szyją, proporcjonalną do reszty ciała i charakterystyczną cechę – dużą, zaokrągloną woskówkę na dziobie (brodawkę, od której zresztą pochodzi nazwa grupy).

Wikipedia


kariera

1. zdobywanie coraz wyższej pozycji w jakimś zawodzie lub w jakiejś dziedzinie; też: sukces odniesiony w tym zawodzie lub w tej dziedzinie;
2. zaskakująca popularność czegoś;
3. przebieg czyjejś pracy zawodowej w ciągu całego życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

 (1.2) przebieg pracy zawodowej

Wiktionary

Kariera – droga profesjonalnego rozwoju, którą człowiek ma zamiar przejść w swym zawodowym życiu. Rozumienie tego pojęcia jest zawsze bardzo subiektywne, gdyż ludzi cechują różne spojrzenia na koncepcję kariery – każda osoba bowiem przyjmuje inne cele do osiągnięcia w życiu zawodowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona zadziwiająco szybko zrobiła karierę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʲˈjɛra, AS: karʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karierowicz m., karierowiczka ż., karierowiczostwo n.

 przym. karierowiczowski

Wiktionary


karierka

zdrobnienie od: kariera


SJP.pl


karierotwórczy

mający wpływ na rozwój kariery


SJP.pl


karierowicz

człowiek, którego głównym celem życiowym jest zrobienie kariery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. człowiek bez skrupułów dążący do osiągnięcia sukcesu, zrobienia kariery

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Senator, podobnie jak jego najbliżsi współpracownicy, był karierowiczem, człowiekiem okrutnym i bezwzględnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarʲjɛˈrɔvʲit͡ʃ, AS: karʹi ̯erovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karierowiczostwo n., kariera ż.

:: fż. karierowiczka ż.

 przym. karierowiczowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. arywista

Wiktionary


karierowiczka

kobieta, której głównym celem życiowym jest zrobienie kariery


SJP.pl


karierowiczostwo

chęć zdobycia za wszelką cenę stanowiska, majątku, itp.; arywizm


SJP.pl


karierowy

→ kariera


SJP.pl

Patrz:

kariera

karies

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miejscowość w północno-wschodniej Grecji, stolica Autonomicznej Republiki Athos;

Wiktionary

Karies – miejscowość w północno-wschodniej Grecji, stolica Athos. Znajdują się tam siedziby urzędów Athos. W 2011 roku liczyła 163 mieszkańców. Jest największą osadą na terenie Autonomicznej Republiki Athos.

W katedrze w Karies przechowywana jest cudowna Ikona Matki Bożej „Godne Jest”.

Wikipedia


karim

arabskie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Karim (كريم) – imię pochodzenia arabskiego, jest czterdziestym trzecim z „Najpiękniejszych imion Allaha”. Oznacza dosłownie „hojny”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pożyczyłem kiedyś Karimowi książkę do przeczytania ale nigdy mi jej nie oddał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲĩm, AS: karʹĩm

Wiktionary


karimata

prostokątna, cienka (od pięciu do kilkunastu milimetrów) pianka z tworzywa sztucznego, dobrze izolująca cieplnie, stosowana jako podłoże pod śpiwór dla utrzymania ciepła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) turyst. rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) hist. typ rozwidlonego grotu średniowiecznych strzał japońskich, stosowanych np. do przecinania takielunku wrogich statków

Wiktionary

Karimata – arkusz pianki z tworzywa sztucznego, dobrze izolujący cieplnie i stosowany jako materac do spania.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karimatka ż.

Wiktionary


karimatka

zdrobnienie od: karimata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: karimata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozkładam karimatkę, na to koc i kładę się bez rozbierania, zwinięty w kłębek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarʲĩˈmatka, AS: karʹĩmatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karimata ż.

Wiktionary


karina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Zobacz też: "Karina" – rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych.

Karina, Karyna – imię żeńskie, pochodzące z jęz. niemieckiego; forma zdrobniała od imienia "Katarina" (pol. Katarzyna). Inna hipoteza mówi, że wywodzi się od słowa "cara", które po łacinie oznacza "kochana, droga" lub w galickim "przyjaciel". Jeszcze inna hipoteza mówi, że pochodzi od nazwy konstelacji Kil, nazwanej w związku kilem statku Jazona.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karina zostawiła na Kasprowym Wierchu rękawiczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrʲĩna, AS: karʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyna ż., Karinka

Wiktionary


karininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kariny lub z nią związany


SJP.pl


karinka

zdrobnienie od: Karina (imię żeńskie)


SJP.pl

Karinka ( Каринка) – wieś (sieło) w Rosji, w obwodzie kirowskim, w rejonie kirowo-czepieckim. W 2010 liczyła 852 mieszkańców.

Wikipedia


kariofanowce

rząd organizmów z klasy bakterii nitkowatych; Caryophanales


SJP.pl


kariofanowiec

przedstawiciel rzędu organizmów z klasy bakterii nitkowatych


SJP.pl


kariofilen

węglowodór nienasycony z grupy terpenów (seskwiterpen), składnik olejków eterycznych, np. goździkowego


SJP.pl


kariogamia

proces zlewania się dwóch jąder komórkowych


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kariogamiczny

przymiotnik od: kariogamia


SJP.pl


karioka

latynoska odmiana fokstrota; carioca, carioka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) południowoamerykański taniec towarzyski

 (1.2) muzyka do karioki (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karioka (carioca) – potoczna nazwa mieszkańca brazylijskiego miasta Rio de Janeiro
  • karioka (carioca) – piosenka i taniec towarzyski
  • Karioka – pseudonim bohaterki polskiego serialu telewizyjnego Stawiam na Tolka Banana
  • Karioka – amerykański film muzyczny z 1933 roku
  • Karioka – nazwa radioodbiornika lampowego produkowanego przez ZRK w latach 60. XX wieku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. carioca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) carioca

Wiktionary


kariokinetyczny

→ kariokineza


SJP.pl

Patrz:

kariokineza

kariokineza

Kariokineza – podział jądra komórkowego na dwa jądra potomne, z wyróżnicowaniem się chromosomów. Rozróżnia się dwa rodzaje:

Wikipedia


kariolimfa

płyn tworzący środowisko wewnętrzne jądra komórkowego; nukleoplazma


SJP.pl


kariolimfatyczny

→ kariolimfa


SJP.pl

Patrz:

kariolimfa

kariolka

jednokonny, lekki, odkryty powóz, zwykle dwukołowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) transp. mały, lekki, spacerowy odkryty powóz dwukołowy

Wiktionary

Kariolka (łac. "carrus", fr. "carriole") – rodzaj małego spacerowego odkrytego powozu, dwu lub czterokołowego. Był to pojazd jednokonny z siedzeniami pokrytymi skórą, i wyposażany w drewniane, zazwyczaj, resory. W typowej kariolce obok powożącego było miejsce dla jednego, góra dwóch pasażerów. Pojazd był popularny w sferach dworskich w okresie od 2 połowy XVIII wieku do pierwszej ćwierci XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panicz zabrał narzeczoną na przejażdżkę kariolką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʲˈjɔlka, AS: karʹi ̯olka

Wiktionary


kariolog

specjalista w zakresie kariologii


SJP.pl


kariologia

dziedzina cytologii zajmująca się badaniem jądra komórkowego


SJP.pl

Kariologia (gr. "káryon" – (jądro) orzech(a); "-logia" - wypowiedź w słowie albo na piśmie; doktryna, teoria, nauka; rozprawa, traktat) – nauka o jądrze komórkowym, jego budowie, funkcjach i znaczeniu dla komórki. Klasyfikowana jako dział cytologii.

Wikipedia


kariologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kariologią, dotyczący kariologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kariologia ż., kariolog mos.

Wiktionary


karionty

domena obejmująca organizmy żywe zbudowane z komórek mających jądra komórkowe; organizmy jądrowe (eukariotyczne), jądrowce, jądrowe, eukarionty, eukariota, karioty


SJP.pl


karioplazmatyczny

→ karioplazma


SJP.pl

Patrz:

karioplazma

kariosom

chromatynowe jąderko


SJP.pl


kariota

palma z tropikalnych obszarów Azji i Oceanii


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karioty

palma z tropikalnych obszarów Azji i Oceanii


SJP.pl


kariotyp

pełny zestaw chromosomów komórki somatycznej organizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. zestaw chromosomów właściwy dla danego organizmu;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla opracowania kariotypu tych gatunków niezbędne jest znalezienie cytogenetycznych markerów pozwalających odróżnić pary chromosomów homologicznych.

Wiktionary


kariowie

mieszkańcy Karii, historycznej krainy w południowo-zachodniej Azji Mniejszej


SJP.pl


karit

rodzaj tworzywa sztucznego z uszlachetnionego węgla lub impregnowanego grafitu; stosowane m.in. do produkcji wykładzin i aparatury chemicznej


SJP.pl


kark

tył szyi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. tylny fragment szyi powyżej grzbietu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. umięśniony mężczyzna, uważający swoją masę za największy atrybut

Wiktionary

Kark – tylna część szyi znajdująca się między głową a grzbietem.

U niektórych ssaków, na przykład kotów, pod wpływem nacisku na kark zachodzi chwilowe zahamowanie ich aktywności ruchowej (PIBI), co pozwala matce na przenoszenie młodych chwytem zębami za kark. Istnieją badania na podstawie których stwierdzono, że spięcie skóry na karku dorosłego kota za pomocą spinacza może działać uspokajająco, jednak jest to kwestia indywidualna dla każdego osobnika i nie u każdego ten odruch zachodzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cześnik nieznacznie zmacał ręką kark klaczy, badając, czy bardzo zgrzana, i coś pod nosem mruknął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kark, AS: kark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nakarczek m.

:: zdrobn. karczek m.

:: zgrub. karczycho n.

 przym. karkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. chachoł

 (2.1) dresiarz, mięśniak, osiłek

Wiktionary


kark.

skrót

 (1.1) = karkonoski

Wiktionary


karkas

1. korpus cewki elektrycznej wykonany z materiału izolacyjnego;
2. pocisk zapalający o kształcie elipsoidalnym, używany w dawnej artylerii;
3. wykonany z drutu szkielet abażuru, kapelusza


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karkas – rodzaj pocisku zapalającego
  • karkas – korpus cewki elektrycznej, wykonany z materiału elektroizolacyjnego
  • karkas – szkielet abażuru, kapelusza

Wikipedia


karkonoski

przymiotnik od: Karkonosze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Karkonoszy, związany z Karkonoszami, pochodzący z Karkonoszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z inicjatywy UNESCO w 1970 r. utworzono światową sieć rezerwatów biosfery, obejmującą najbardziej wartościowe z punktu widzenia badawczego i edukacyjnego obszary. Należy do nich w Polsce 7 parków narodowych (Babiogórski, Białowieski, Bieszczadzki, Karkonoski, Kampinoski, Słowiński iTatrzański), rezerwat "Jezioro Łuknajno" i obszar Polesia Zachodniego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarkɔ̃ˈnɔsʲci, AS: karkõnosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karkonosze nmos., karkonoszanin m.

Wiktionary


karkonosze

najwyższy masyw górski Sudetów, występuje w Polsce i Czechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. pasmo górskie w Sudetach;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównym grzbietem Karkonoszy przebiega granica polsko-czeska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarkɔ̃ˈnɔʃɛ, AS: karkõnoše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karkonoszanin m., karkonoskość ż., Podkarkonosze n.

 przym. karkonoski

 przysł. karkonosko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Góry Olbrzymie

Wiktionary


karkopłetwe

o cechach karkopłetwych (rząd ryb)


SJP.pl


karkopłetwy

o cechach karkopłetwych (rząd ryb)


SJP.pl


karkosik

nazwisko


SJP.pl


karkoszka

nazwisko


SJP.pl

Karkoszka – część Wodzisławia Śląskiego, dawna wieś, obecnie należy do dzielnicy Jedłownik-Turzyczka-Karkoszka.

Wikipedia


karkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogumił Karkowski – polski bibliotekarz i bibliotekoznawca
  • Bohdan Karkowski – ukraiński piłkarz
  • Czesław Karkowski – amerykańsko-polski filozof, dziennikarz, tłumacz
  • Tomasz Karkowski – polski polityk, działacz samorządowy i spółdzielczy oraz ruchu ludowego, poseł na Sejm
  • Zbigniew Karkowski – polski kompozytor i wykonawca muzyki współczesnej
  • Zdzisław Karkowski – polski inżynier elektryk

Wikipedia


karkowy

przymiotnik od: kark


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karkiem, dotyczący karku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kark m., karkówka ż.

Wiktionary


karkołomniej

stopień wyższy od przysłówka: karkołomnie


SJP.pl


karkołomność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co karkołomne – grożące śmiercią, kalectwem, połamaniem karku

 (1.2) przen. cecha czegoś, co jest daleko idące i oparte na kruchych przesłankach

 (1.3) przen. cecha czegoś, co jest bardzo śmiałe i niosące ryzyko niepowodzenia

 (1.4) przen. cecha czegoś, co jest najeżone skrajnymi trudnościami i bardzo skomplikowane

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karkołomny

 przysł. karkołomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ryzykowność, śmiałość

 (1.3) brawurowość, ryzykanctwo, śmiałość, zuchwałość

 (1.4) trudność, zawiłość

Wiktionary


karkołomny

1. grożący śmiercią lub kalectwem; szaleńczy, ryzykancki;
2. bardzo śmiały i niosący ryzyko niepowodzenia; brawurowy, awanturniczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który grozi śmiercią, kalectwem, połamaniem karku

 (1.2) przen. daleko idący, oparty na kruchych przesłankach

 (1.3) przen. bardzo śmiały i niosący ryzyko niepowodzenia

 (1.4) przen. najeżony skrajnymi trudnościami i bardzo skomplikowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja potrafiłem w marcu rozpocząć sezon pływacki w gliniance przy starej cegielni, ktoś inny lubił spacerować po gzymsie na trzecim piętrze albo jeździł motorem usiłując zademonstrować karkołomne ewolucje.

 (1.2) …Artysta prowadzi dowcipną konferansjerkę, żonglując faktami z życia słynnych kompozytorów i dowodząc często karkołomnych hipotez.

 (1.3) Ubranie tego materiału w dialogi wydało mi się karkołomnym pomysłem.

 (1.4) Cały ten pasztet został przerzucony na samorządy: karkołomne zadanie bez niezbędnych środków.

 (1.4) Następnie zaczęto odczytywać nazwiska w celu wydania kartek do głosowania […] Odczytywanie listy było tak karkołomne, że próbowały to robić trzy osoby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karkołomność ż.

 przysł. karkołomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ryzykowny, śmiały

 (1.3) brawurowy, ryzykancki, śmiały, zuchwały

 (1.4) trudny, skomplikowany, zawiły

Wiktionary


karkut

nazwisko


SJP.pl


karkóweczka

zdrobnienie od: karkówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: karkówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj mam urlopik, więc będzie piwko i karkóweczka z grilla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karkówka ż., kark m.

Wiktionary


karkówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. spoż. mięso z karku zwierzęcego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karkówka (województwo podkarpackie)
  • Karkówka (mięso)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proszę mi zważyć pół kilo tej karkówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈkufka, AS: karkufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kark m., karczek m., nakarczek m., karczycho n.

:: zdrobn. karkóweczka ż.

 przym. karkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karczek

Wiktionary


karkówkowy

→ karkówka


SJP.pl

Patrz:

karkówka

karl

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karl – miejscowość
  • Karl – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Bernkastel-Wittlich
  • Karl – czasopismo
  • Karol – imię męskie
  • 60-cm Karl Gerät 040 – niemiecki moździerz oblężniczy
  • Carl

Wikipedia


karleć

maleć, tracić zdolność wzrostu; karłowacieć


SJP.pl


karli

niski, karłowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący karła

 (1.2) niewielkiego wymiaru; o małych rozmiarach

 (1.3) przen. o niedużym znaczeniu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karli – wieś w Indiach, w stanie Maharashtra
  • Karli – wieś w Słowenii, w gminie miejskiej Koper

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karłowatość ż., karzeł mos., karzełek mos.

 przym. karłowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mały, nieduży, niewielki, niski, karłowaty

 (1.3) lichy, mizerny

Wiktionary


karlica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej o niedoborze wzrostu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słonia na arenę wprowadziły dwie karlice.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈlʲit͡sa, AS: karlʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karliczka ż.

:: fm. karzeł

 przym. karłowaty

Wiktionary


karliczek

zdrobnienie od: karlica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od Karlik

Wiktionary

Karliczek ("Microchera albocoronata") – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Występuje w Ameryce Centralnej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poszła Karolinka do Gogolina, / A Karliczek za nią, jak za piękną Panią / Z flaszeczką wina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karlik mos.

Wiktionary


karliczka

zdrobnienie od: karlica


SJP.pl


karlik

nietoperz z rodziny mroczkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Pipistrellus|Kaup|ref=tak., rodzaj ssaków z podrodziny mroczków;

 (1.2) pot. zool. nietoperz z rodzaju karlików (1.1)

 (1.3) syst. icht. nazwa systematyczna|Trisopterus minutus|Linnaeus|ref=tak., gatunek jadalnej ryby morskiej z rodziny dorszowatych;

 (1.4) pot. icht. ryba z gatunku karlików (1.3)

 (1.5) herp. afrykańska żaba z gatunku nazwa systematyczna|Hymenochirus boettgeri|ref=tak.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Karlik z Kocyndra” – pseudonim, pod jakim występował Stanisław Ligoń, pisarz śląski, malarz, ilustrator, działacz kulturalny i narodowy, reżyser, aktor
  • Marcin Karlik – polski ekonomista
  • Karlik Shan – góry w Chinach.
  • Karlik (Konstal 116Nd) – tramwaj wytwarzany w latach 2000–2001 przez zakłady ALSTOM Konstal
  • Karlik – kopalniany elektrowóz akumulatorowy
  • karlik (Trisopterus minutus) – ryba atlantycka
  • karlik szponiasty (Hymenochirus boettgeri) – żaba szponiasta karłowata
  • karlik – nietoperze z rodzaju Pipistrellus:
    • karlik drobny (Pipistrellus pygmaeus)
    • karlik malutki (Pipistrellus pipistrellus)
    • karlik większy (Pipistrellus nathusii)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) U sklepienia groty wisiało kilka karlików.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karlikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) żaba szponiasta karłowata

Wiktionary


karlikowo

dzielnica Sopotu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karlikowo – dzielnica Sopotu
  • Karlikowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Krokowa
  • Karlikowo Lęborskie – wieś w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska
  • Karlikowo – gromada
  • Karlikowo – przystanek kolejowy w Karlikowie Lęborskim

Wikipedia


karlikowski

nazwisko


SJP.pl


karlikowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karlika lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) rzad. należący do karlika

przymiotnik relacyjny

 (2.1) rzad. związany z karlikiem, dotyczący karlika

przymiotnik jakościowy

 (3.1) rzad. charakterystyczny dla karlika, mający cechy karlika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karlik mzw.

Wiktionary


karlin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karlín – dzielnica Pragi
  • Karlin – dzielnica (sołectwo) miasta Zawiercie w powiecie zawierciańskim w województwie śląskim
  • Karlin (Skała nad Wsią) – skała w Karlinie w województwie śląskim
  • Karlin – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
  • Karlin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski

Wikipedia


karlinianin

mieszkaniec Karlina (miasta w Polsce)


SJP.pl


karlinianka

mieszkanka Karlina (miasta w Polsce)


SJP.pl


karlino

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Karlino ( Körlin an der Persante) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Karlino.

Miasto ma 5507 mieszkańców (30 czerwca 2022).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karˈlʲĩnɔ, AS: karlʹĩno

Wiktionary


karlista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik karlizmu, tradycjonalistycznego i prokatolickiego ruchu politycznego w Hiszpanii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Hiszpanii konflikt między zachowawcami a liberałami nakładał się na konflikt dynastyczny między starzejącym się Ferdynandem VII a jego bratem, ambitnym don Carlosem i jego zwolennikami, karlistami, którzy jednak przegrali w 1839 r.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karlizm m.

 przym. karlistowski

Wiktionary


karlistka

→ karlista


SJP.pl

Patrz:

karlista

karlistowski

→ karlista


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z ruchem karlistów

Wiktionary

Patrz:

karlista

Powiązane:

 rzecz. karlista mos.

Wiktionary


karliński

przymiotnik od: Karlino


SJP.pl


karlowarski

przymiotnik od: Karlowe Wary (miasto w Czechach; Karlovy Vary; dawna nazwa: Karlsbad, przymiotnik: karlsbadzki)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karlowymi Warami, dotyczący Karlowych Warów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karlowe Wary nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. karlsbadzki

Wiktionary


karlowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karla lub z nim związany


SJP.pl


karlsbad

dawna nazwa miasta w Czechach, obecnie: Karlowe Wary


SJP.pl

Karlsbad – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Mittlerer Oberrhein, w powiecie Karlsruhe. Leży ok. 15 km na południowy wschód od Karlsruhe.

Wikipedia


karlsbadzki

przymiotnik od: Karlsbad (miasto w Czechach, obecna nazwa: Karlowe Wary, Karlovy Vary; przymiotnik: karlowarski)


SJP.pl


karlskrona

[czytaj: kalskru:na] miasto portowe w południowej Szwecji


SJP.pl

Karlskrona – miasto w południowej Szwecji, ośrodek administracyjny regionu Blekinge i gminy Karlskrona, port wojenny nad Morzem Bałtyckim.

Port Marynarki Wojennej w Karlskronie znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia


karlsruhe

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Wiktionary

Karlsruhe – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia. Siedziba rejencji Karlsruhe, regionu Mittlerer Oberrhein oraz powiatu Karlsruhe, do którego miasto jednak nie należy. Leży na Nizinie Górnoreńskiej, nad rzekami Ren, Alb i Pfinz, na wysokości 115 m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobrze naoliwiony i starannie wyczyszczony pistolet wyglądał tak, jakby przed chwilą opuścił fabrykę w Karlsruhe.

Wiktionary


karlsson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frida Karlsson – szwedzka biegaczka narciarska
  • Hans Karlsson (strona ujednoznaczniająca)
  • Johan Karlsson (strona ujednoznaczniająca)
  • Peter Karlsson (strona ujednoznaczniająca)
  • Rikke Karlsson – duńska polityk, samorządowiec i pedagog
  • Sofia Karlsson – szwedzka artystka muzyczna, piosenkarka, kompozytorka i autorka tekstów
  • (9623) Karlsson – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia


karlus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przystojny chłopak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. chłopiec, kawaler

 (1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. obraź. mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poduazi jedyn karlus do takyj jednyj „lipsty”, kero sie opiyro o latarnia na Banhofsztrasie i sie jom pyto (…).

Wiktionary


karm

pokarm dla zwierząt; karma


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: karma

Wiktionary


karma

1. pokarm dla zwierząt; pasza;
2. w indyjskich religiach i indyjskiej filozofii: suma uczynków człowieka, decydująca o charakterze następnej inkarnacji; karman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. pokarm dla zwierząt

 (1.2) rel. w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;

Wiktionary

Karma (lub karman, sanskr. कर्म, pali. kamma, chiń. 業 "yè", kor. 업 "ǒp"; jap. "gō"; wiet. "nghiệp") – w buddyzmie, hinduizmie i religiach dharmicznych jest to przyczyna – rozumiana w sensie prawa przyczyny i skutku.

Filozoficzne wyjaśnienie karmy różni się pomiędzy tradycjami, jednak główna idea głosi, że czyny tworzą przyszłe doświadczenia i przez to każdy jest odpowiedzialny za własne życie, cierpienie i szczęście, jakie sprowadza na siebie i innych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suszonych rozwielitek używam jako karmy dla ryb akwariowych.

 (1.2) Swojej karmie przypisał sprawę wypadku i późniejszych przypadłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarma, AS: karma

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. karmienie n., karmnik mrz., karmiciel mos., karmicielka ż., pokarm mrz., karmidło n.

 czas. karmić ndk., nakarmić dk., dokarmiać ndk., skarmiać ndk., wykarmić dk.

 przym. pokarmowy

 (1.2)

 przym. karmiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasza, pożywienie, pokarm, jedzenie

 (1.2) karman

Wiktionary


karman

w indyjskich religiach i indyjskiej filozofii: suma uczynków człowieka popełnionych za życia, decydująca o charakterze następnej inkarnacji; karma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) rel. w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) białystok. portfel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Swojemu karmanowi przypisała nawet sprawę rozwodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmãn, AS: karmãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. karma

Wiktionary


karmaniola

carmagnola;
1. nazwa pieśni rewolucyjnej i tańca z czasów Rewolucji Francuskiej
2. płaszcz z długim kołnierzem, noszony przez rewolucjonistów francuskich w okresie Wielkiej Rewolucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) francuska marszowa pieśń rewolucyjna, grywana też w czasie egzekucji;

 (1.2) choreogr. taniec z okresu rewolucji francuskiej wykonywany przy wtórze karmanioli (1.1)

 (1.3) krótki płaszcz z dużym kołnierzem noszony przez francuskich rewolucjonistów

Wiktionary

Karmaniola (fr. "Carmagnole", od Carmagnola, miasta we Włoszech) – taniec z okresu Wielkiej Rewolucji Francuskiej wykonywany przy wtórze pieśni rewolucyjnej z 1792 o tej samej nazwie.

Opis tańca został umieszczony w "Opowieści o dwóch miastach" Charlesa Dickensa. Do Karmanioli odwoływał się też m.in. Anatole France w powieści o rewolucji francuskiej pt. "Bogowie łakną krwi".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie rewolucji tłum śpiewał karmaniolę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmãˈɲɔla, AS: karmãńola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carmagnola ż.

Wiktionary


karmazyn

1. intensywnie czerwony kolor,
2. tkanina ceniona dawniej w intensywnie czerwonym kolorze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) barwa intensywnie czerwona

 (1.2) tkanina w kolorze karmazynu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. szlachcic, który mógł nosić karmazynowy żupan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) icht. atlantycka ryba podobna do okonia;

 (3.2) zool. rasa kur;

Wiktionary

Zobacz też: karmazyn – ryba oraz karmazyn – kura.

Karmazyn – odcień ciemnej czerwieni z niewielką domieszką błękitu. Tradycyjnie określany jako kolor krwi żylnej (ciemnej) w przeciwieństwie do szkarłatu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) I nabiorą złota, i hiacyntu, i szarłatu, i karmazynu dwakroć farbowanego, i bisioru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈmazɨ̃n, AS: karmazỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karmazynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkarłat, purpura

Wiktionary


karmazynek

przedstawiciel jednego z gatunków ryb z rzędu skorpenokształtnych


SJP.pl


karmazynka

1. szaro-brązowy motyl z rodziny sówkowatych; wstęgówka karmazynka;
2. amerykańska rasa kur


SJP.pl


karmazynkowy

przymiotnik od: karmazynek


SJP.pl


karmazynowy

przymiotnik od: karmazyn


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) intensywnie czerwony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciemnoczerwona szminka leżała obok karmazynowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmazyn m., karmazynek m., karmazynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemnoczerwony

Wiktionary


karmel

1. słodka, rozciągliwa masa uzyskiwana przez ogrzewanie cukru
2. zakon karmelitański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

 (1.2) rel. klasztor zakonu karmelitów lub karmelitanek

Wiktionary

Karmel (tzw. cukier palony, E150) – masa powstająca w wyniku podgrzewania cukru spożywczego lub innych węglowodanów, w wyniku czego uzyskuje brązową (karmelową) barwę i charakterystyczny zapach. Po ostygnięciu przybiera szklistą postać i może być składnikiem potraw, używany do dekoracji potraw oraz jako dodatek barwiący.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama kupiła mi baton z karmelem i orzechami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmɛl, AS: karmel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelarstwo n., karmelarnia ż., karmelarz mos., karmelarka ż., karmelizacja ż., karmelek m.

 czas. karmelizować ndk.

 przym. karmelowy, karmelkowy, karmelarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier palony

Wiktionary


karmelarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cuk. zaw. cukierniczka wytwarzająca karmel na słodycze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciotka Regina pracowała jako karmelarka w fabryce lizaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmel mrz., karmelek mrz.

:: fm. karmelarz mos.

 przym. karmelowy, karmelarski

Wiktionary


karmelarnia

dział zakładu, w którym przygotowuje się karmel na cukierki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział produkcyjny w fabryce słodyczy, w którym wytwarza się karmel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelizacja ż., karmel mrz., karmelarka ż., karmelarz mos., karmelek mrz.

 przym. karmelarski, karmelowy

Wiktionary


karmelarski

przymiotnik od: karmelarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karmelarstwem, dotyczący karmelarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelizacja ż., karmelarstwo n., karmel mrz., karmelarka ż., karmelarnia ż., karmelarz mos.

 przym. karmelowy

Wiktionary


karmelarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) cuk. przygotowywanie karmelu na cukierki i lizaki

 (1.2) zaw. zawód wykonywany przez karmelarzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmel mrz., karmelarka ż., karmelarz mos., karmelek mrz.

 przym. karmelowy, karmelarski

Wiktionary


karmelarz

osoba przygotowująca masę na karmelki, zajmująca się wyrobem karmelu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) cuk. zaw. cukiernik wytwarzający karmel na słodycze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj Leon pracował jako karmelarz w fabryce cukierków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelizacja ż., karmelarstwo n., karmelarnia ż., karmel mrz., karmelarka ż., karmelek mrz.

 przym. karmelowy, karmelarski

Wiktionary


karmelek

cukierek z karmelu twardy lub nadziewany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cukierek z karmelu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelarstwo n., karmelarnia ż., karmelarz mos., karmelarka ż., karmel, karmelizacja

 przym. karmelkowy, karmelowy

 czas. karmelizować

Wiktionary


karmelici

Karmelici (pełna nazwa: Zakon Braci Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel, po łac. "Ordo fratrum Beatae Virginis Mariae de monte Carmel"; skrót: OCarm) – mendykancki katolicki zakon kontemplacyjno-czynny. Z racji swojego mendykanckiego charakteru karmelici nie tworzą tradycyjnego zakonu mniszego i nie są mnichami osiadłymi na stałe w jednym klasztorze, lecz braćmi zakonnymi (ang. "friars").

Wikipedia


karmelicki

związany z karmelitą; karmelitański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do męskiego zakonu karmelitów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmɛˈlʲit͡sʲci, AS: karmelʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelita m., karmelitanka ż., Karmel m.

 przym. karmelitański

Wiktionary


karmelita

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zakonnik z zakonu karmelitańskiego

Wiktionary

Karmelita – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Kcynia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strój karmelitów składa się z tuniki z pasem koloru brązowego oraz szkaplerza i kaptura tegoż koloru.

 (1.1) Rafał Kalinowski był karmelitą bosym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karmel m.

:: fż. karmelitanka ż.

 przym. karmelicki, karmelitański

Wiktionary


karmelitanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego; karmelitka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica z zakonu karmelitańskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Katowickie karmelitanki wstają o piątej trzydzieści.

 (1.1) Siostry karmelitanki bose, tak jak karmelici, żyją duchowością Karmelu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karmel m.

:: fm. karmelita m.

 przym. karmelicki, karmelitański

Wiktionary


karmelitanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego; karmelitka


SJP.pl


karmelitański

związany z karmelitą; karmelicki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. związany z Karmelem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol Wojtyła przyjął szkaplerz karmelitański w dniu swojej pierwszej komunii świętej.

 (1.1) Odzyskano dawne klasztory karmelitańskie w Przemyślu i Poznaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karmel m., karmelita m., karmelitanka ż.

 przym. karmelicki

Wiktionary


karmelitka

→ karmelita


SJP.pl

Patrz:

karmelita

karmelitki

→ karmelita


SJP.pl

Patrz:

karmelita

karmelizacja

rozpad cukru pod wpływem ciepła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cuk. kulin. proces rozkładu cukru pod wpływem ciepła;

Wiktionary

Karmelizacja – proces nieenzymatycznego ciemnienia żywności, spowodowany powstawaniem karmelu, w wyniku poddawania cukru działaniu wysokiej temperatury. Karmelizacja służy nadaniu pożądanej barwy i zapachu m.in. produktom piekarskim, słodyczom i ziarnom kawy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Temperatura karmelizacji zależy od rodzaju cukru (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmel mrz., karmelarka ż., karmelarnia ż., karmelarz mos., karmelek m.

 czas. karmelizować ndk.

 przym. karmelarski, karmelowy, karmelkowy

Wiktionary


karmelizacyjny

przymiotnik od: karmelizacja


SJP.pl


karmelizować

rozkładać cukier przez jego prażenie


SJP.pl


karmelki

cukierek z karmelu twardy lub nadziewany


SJP.pl


karmelkowaty

podobny do karmelków


SJP.pl


karmelkowy

przymiotnik od: karmelek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kulin. spoż. dotyczący karmelków, związany z karmelkami

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor karmelu

 (2.2) pejor. przesłodzony, zbyt miły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cukierków karmelkowych nie tknąłbym za Chiny ludowe.

 (2.1) Miała karmelkową apaszkę i czerwone okulary.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmelek mrz., karmel mrz., karmelizacja ż.

 przym. karmelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) karmelowy

 (2.2) cukierkowy, landrynkowy

Wiktionary


karmelowy

przymiotnik od: karmel


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kulin. spoż. dotyczący karmelu, zawierający karmel, zrobiony z karmelu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor karmelu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są też chętni na ciasto o wdzięcznej nazwie "Fale Dunaju", na torciki karmelowe, babki w polewie czekoladowej, serniki i keksy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmɛˈlɔvɨ, AS: karmelovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmel mrz., karmelek mrz., karmelarstwo n., karmelarz mos., karmelarka ż., karmelarnia ż., karmelowość ż., karmelkowość ż., karmelkowatość ż., karmelizacja ż., karmelizowanie n.

 czas. karmelizować ndk.

 przym. karmelarski, karmelkowy, karmelkowaty

 przysł. karmelarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) żółtobrązowy

Wiktionary


karmelówka

domowa wódka produkowana ze spirytusu z dodatkiem karmelu; przepalanka, alembik


SJP.pl


karmen

imię żeńskie


SJP.pl


karmenadel

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg-pl|Lwów. kotlet cielęcy z kostką

 (1.2) gw-pl|Cieszanów. zraz

 (1.3) gw-pl|Bukowina. kotlet schabowy

Wiktionary


karmenta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. starorzymska bogini płodności;

Wiktionary

Karmenta (także Karmentis, Carmenta, Nikostrate, Temis, Telpusa, Timandra, Postuersa, Prorsa, łac. Carmentis, od "carmen" ‘magiczne zaklęcie’, ‘pieśń’) – w mitologii rzymskiej nimfa arkadyjska, kamena, wieszczka, bogini płodności.

Uchodziła za córkę greckiego boga Ladona. Uważano ją za matkę lub żonę Ewandra. Przed przybyciem do Italii miała w swojej ojczyźnie nosić imię Nikostrate, Temis, Timandra lub Telpusa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ołtarz poświęcony Karmencie miał znajdować się u stóp Kapitolu.

 (1.1) Starożytni Rzymianie uważali Karmentę za wynalazczynię alfabetu łacińskiego.

Wiktionary


karmia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. karma, pokarm dla zwierząt

 (1.2) stpol. śrpol. pokarm, posiłek, pożywienie

 (1.3) śrpol. przen. to, co się często robi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmʲja, AS: karmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karmić ndk.

 rzecz. karma ż.

 przym. karmny

Wiktionary


karmiak

worek z paszą zakładany koniowi na pysk


SJP.pl


karmiciel

przestarzałe: osoba, która karmi, dostarcza pożywienia; żywiciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która stale karmi, dostarcza pożywienie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈmʲit͡ɕɛl, AS: karmʹićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karma ż., karmnik mrz., karmidło n., karmidełko n., karmienie n., dokarmianie n., pokarm mrz.

:: fż. karmicielka ż.

 czas. karmić ndk., podkarmić dk., podkarmiać ndk., dokarmić dk., dokarmiać ndk., skarmić dk., skarmiać ndk., wykarmić dk., wykarmiać ndk.

 przym. karmicielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywiciel

Wiktionary


karmicielka

kobieta dostarczająca pożywienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która stale karmi, dostarcza pożywienie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmʲiˈt͡ɕɛlka, AS: karmʹićelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karma ż., karmnik mrz., karmidło n., karmidełko n., karmienie n., dokarmianie n., pokarm mrz.

:: fm. karmiciel mos.

 czas. karmić ndk., podkarmić dk., podkarmiać ndk., dokarmić dk., dokarmiać ndk., skarmić dk., skarmiać ndk., wykarmić dk., wykarmiać ndk.

 przym. karmicielski

Wiktionary


karmiczny

w filozofii hinduistycznej: wynikający z karmy, uczynków z poprzedniego wcielenia, decydujących o losie w aktualnej inkarnacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. / filoz. związany z karmą, dotyczący karmy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan karmicznego obciążenia w momencie śmierci decyduje jak wysoko, czyli do którego piętra będzie mogła się wznieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈmʲit͡ʃnɨ, AS: karmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karma ż.

Wiktionary


karmidełko

1. szklane pływające urządzenie do karmienia ryb akwariowych;
2. zdrobnienie od: karmidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: karmidło

 (1.2) małe karmidło

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Aby ułatwić indyczętom pobieranie pokarmu, trzeba zapewnić im dostateczną liczbę karmidełek i poidełek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmʲiˈdɛwkɔ, AS: karmʹideu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmidło n., karmnik m., karmiciel m., karmicielka ż., karmienie n.

 czas. karmić

Wiktionary


karmidło

urządzenie automatycznie napełniające koryta zwierząt paszą z zasobników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pojemnik, w którym daje się jedzenie zwierzętom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdego dnia wynoszono na wybiegi karmidła i poidła, dzięki czemu ptaki nie musiały wracać do budynku w celu pobrania paszy i wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmienie n.

:: zdrobn. karmidełko n.

 czas. karmić ndk., nakarmić dk.

Wiktionary


karmienie

dawać jeść, żywić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|karmić., nazwa czynności bezpośredniego podawania żywności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Laktacja poza okresem karmienia często zdarza się kobietom, które długo karmiły piersią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: karmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokarm mrz., karmiciel mos., karmicielka ż., karmnik mrz., karmidło n., karmidełko n., karmik mzw.

 czas. karmić ndk., nakarmić dk., dokarmić dk., dokarmiać ndk., skarmić dk., skarmiać ndk., przekarmić dk., przekarmiać ndk., pokarmić dk., wykarmić dk., wykarmiać ndk.

 przym. karmicielski, pokarmowy

Wiktionary


karmik

wieprz tuczony, przeznaczony na mięso; karmnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) roln. tuczone prosię, przeznaczone na mięso

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karma ż., karmienie n.

 czas. karmić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karmnik

Wiktionary


karmin

1. barwnik otrzymywany z koszenili
2. kolor jaskrawoczerwony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odcień intensywnej, głębokiej czerwieni

 (1.2) barwnik lub pigment w odcieniu karminu (1.1)

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) przeszył go na wskroś biały blask jej zębów, przeniknął go karmin jej ust i pochłonęły lazurowe oczy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmʲĩn, AS: karmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karminowy

 przysł. karminowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) E-120

Wiktionary


karminadel

śląski kotlet mielony przygotowywany tradycyjnie z mięsa wieprzowego; karbinadel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kotlet mielony;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad bydą karminadle.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berg, karbinadel, kardinadel

Wiktionary


karminować

przestarzale: barwić usta, policzki na kolor karminu


SJP.pl


karminowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: karminowy

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lp. od: karmin

Wiktionary


karminowoczerwony

czerwony o karminowym odcieniu


SJP.pl


karminowowiśniowy

wiśniowy o karminowym odcieniu


SJP.pl


karminowy

książkowo: mający barwę karminu, intensywnie czerwony; jaskrawoczerwony, szkarłatny, karmazynowy, krwawoczerwony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor czerwony, taki jak kolor karminu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarmʲĩˈnɔvɨ, AS: karmʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmin mrz.

 przysł. karminowo

 czas. karminować ndk.

Wiktionary


karminówka

wstęgówka karminówka - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych


SJP.pl


karmisko

1. specjalnie przygotowane miejsce, w którym wykłada się karmę dla zwierzyny leśnej;
2. miejsce wysypywania karmy dla ryb w stawach rybnych; żerowisko ryb


SJP.pl


karmiąca

kobieta będąca w czasie karmienia dziecka piersią


SJP.pl


karmić

dawać jeść, żywić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakarmić)

 (1.1) dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

 (1.2) (u samic ssaków) żywić potomstwo własnym mlekiem

czasownik zwrotny niedokonany karmić się (dk. nakarmić się)

 (2.1) dostarczać sobie posiłku

 (2.2) żywić siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania karmi wróble okruchami chleba.

 (1.2) Matka karmi swoje dziecko nie tylko mlekiem, ale również miłością, którą przekazuje słowami, brzmieniem głosu, dotykiem, swoją obecnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmʲit͡ɕ, AS: karmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmia ż., karma ż., karmiciel m., karmicielka ż., karmidełko n., karmienie n., karmik mzw., karmnik m., pokarm m., karmidło n.

 czas. dokarmiać, dokarmić, nakarmić, pokarmić, wykarmić

 przym. karmny, pokarmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odżywiać

Wiktionary


karmniczek

zdrobnienie od: karmnik


SJP.pl


karmnik

1. mała drewniana konstrukcja, w której wykłada się pokarm dla ptaków;
2. worek z paszą nakładany na głowę konia;
3. część chlewu, przeznaczona do tuczenia wieprzy;
4. wieprz tuczony, przeznaczony na mięso; karmik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ornit. drewniana konstrukcja do karmienia ptaków

 (1.2) naczynie do karmienia zwierząt

 (1.3) zootechn. część chlewu z przeznaczeniem do tuczenia świń

 (1.4) hipol. worek z paszą nakładany na głowę konia

 (1.5) zootechn. tuczony wieprz

 (1.6) bot. rodzaj roślin z rodziny goździkowatych;

 (1.7) bot. roślina z rodzaju karmników (1.6)

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj na zajęciach techniki zbudujemy karmniki dla szpaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmʲɲik, AS: karmʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokarm mrz., karmidełko n., karmiciel mos., karmicielka ż., karmienie n.

 czas. karmić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadubek, reg. śl. kormik

 (1.5) karmik, tucznik, wieprz, reg. śl. kormik

Wiktionary


karmnikowy

przymiotnik od: karmnik


SJP.pl


karmny

o zwierzęciu hodowlanym: tuczony na ubój; opasowy, tuczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o zwierzęciu hodowlanym: obficie karmiony z przeznaczeniem na ubój

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karmić ndk.

 rzecz. karmia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tuczny

Wiktionary


karmonada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. schab

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 1,5 kg karmonady w całości przekłuć przez środek, włożyć kiełbasę, nasolić i odpiec.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karbonada

Wiktionary


karmowy

→ karma (pożywienie dla zwierząt); paszowy


SJP.pl


karmuazować

w jubilerstwie: otaczać drogi kamień mniejszymi kamieniami


SJP.pl


karmówka

karma dla zwierząt terrariowych


SJP.pl


karnacja

1. koloryt skóry; cera;
2. w malarstwie: tonacja barw nadawana ciału ludzkiemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) koloryt skóry człowieka

 (1.2) inform. wygląd programu komputerowego itp.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karnacja – koloryt skóry ludzkiej
  • karnacja – zestaw ustawień graficznego interfejsu użytkownika regulujących wygląd i zachowania wizualne programu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektórzy ludzie w Polsce utożsamiają z Arabami wszystkie osoby o śniadej karnacji lub wyznania muzułmańskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈnat͡sʲja, AS: karnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnizm mrz., inkarnacja ż., reinkarnacja ż., inkarnatka ż., karneol m.

 przym. karnacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skórka, motyw, kompozycja

Wiktionary


karnak

miejscowość w Górnym Egipcie


SJP.pl

Karnak, arab. الكرنك, egip. Ipet-sut – "„Najbardziej Dobrane z Miejsc”" – miasto w Górnym Egipcie, w muhafazie Luksor, na wschodnim brzegu Nilu, 2,5 km na północ od Luksoru. W starożytności miejscowość była częścią Teb, a obecnie postrzegana jest przez wielu jako część Luksoru, jako że obie miejscowości tworzą zwarty zespół miejski.

Wikipedia


karnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kapturek zakładany sokołowi przez sokolnika dla ograniczenia agresywności

Wiktionary

Karnal (hindi करनाल) – miasto indyjskie położone w dystrykcie Karnal, stan Hariana. 223 000 mieszkańców (2003).

Ośrodek przemysłu (głównie przemysł spożywczy, obuwniczy, maszynowy, włókienniczy) i handlowo usługowy dla okolicznych regionów rolniczych (uprawa głównie zbóż, bawełny).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkarnal, AS: karnal

Wiktionary


karnalit

minerał, uwodniony chlorek potasu i magnezu, stosowany głównie jako nawóz potasowy


SJP.pl

Karnalit – uwodniony podwójny chlorek potasu i magnezu o wzorze KCl·MgCl2·6H2O, krystalizujący w układzie rombowym.

Tworzy zbite drobnokrystaliczne skupienia, twardość wynosi 2–2,9, jest bezbarwny lub zabarwiony na czerwono, żółto lub brunatno. Połysk szklisty, ale kryształy dzięki dużej higroskopijności łatwo matowieją na powietrzu, a niezabezpieczone szybko się rozpuszczają. W smaku gorzki. Towarzyszą mu najczęściej halit, sylwin oraz anhydryt.

Wikipedia


karnalitowy

przymiotnik od: karnalit


SJP.pl


karnas

nazwisko


SJP.pl


karnasiewicz

nazwisko


SJP.pl


karnataka

stan w południowych Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. południowoindyjski stan ze stolicą w Bangalore

Wiktionary

Karnataka (hindi कर्नाटक, trb.: "Karnataka", trl.: "Karnāṭaka"; kannada ಕರ್ನಾಟಕ; ang. "Karnataka") – stan leżący na południu Indii, przed rokiem 1973 nosił nazwę "Mysore" po tym, jak powstał z wcześniej istniejącego na jego obszarze królestwa o tej samej nazwie w 1950 r.

Wikipedia


karnauba

naturalny wosk roślinny z liści kopernicji; carnauba


SJP.pl

Karnauba (łac. "Cera Carnauba") – naturalny wosk roślinny pozyskiwany z liści palmy – kopernicji woskodajnej "Copernicia cerifera", rosnącej w Brazylii. Wydziela się w postaci drobnych łusek na liściach palmowych z których, po ich zasuszeniu jest strząsany (z wydajnością ok. 8–10 g z pojedynczego liścia).

Wikipedia


karnawalizacja

Karnawalizacja – termin literaturoznawczy odwołujący się do ludowej kultury śmiechu i tradycji karnawału, oznaczający zawieszenie lub zakwestionowanie normalnie rządzących światem praw i oficjalnych hierarchii w ramach utworu literackiego. Pojęcie to zostało wprowadzone do nauki o literaturze przez Michaiła Bachtina w książce: "Problemy poetyki Dostojewskiego" w 1929 roku, a następnie rozwinięte w 1969 roku w pracy "Twórczość Franciszka Rabelais'go a kultura ludowa średniowiecza i renesansu".

Wikipedia


karnawał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

 (1.2) zabawy w czasie karnawału (1.1)

 (1.3) w krajach Ameryki Łacińskiej i Południowej pochody i masowe zabawy pod koniec karnawału (1.1) na ulicach miast

Wiktionary

Karnawał, zapusty – okres zimowych balów, maskarad, pochodów i zabaw. Rozpoczyna się najczęściej w dniu Trzech Króli, a kończy we wtorek przed Środą Popielcową, która oznacza początek wielkiego postu i oczekiwania na Wielkanoc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Minęła jesień, minął zwykłą koleją rzeczy adwent, nastąpił karnawał.

 (1.1) (…) do końca karnawału nie mam już jednego wieczoru wolnego, jednej nocy, którą mógłbym paniom poświęcić (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈnavaw, AS: karnavau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnawałowicz m., karnawałowiczka ż., karnawałowanie n., karnawałowość ż.

 czas. karnawałować ndk., nakarnawałować się, przekarnawałować, rozkarnawałować się

 przym. karnawałowy

 przysł. karnawałowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mięsopust, przyzapuście, podkoziołek, zapusty

 (1.2) festiwal, fiesta

Wiktionary


karnawałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) świętowanie karnawału

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karnawałować ndk.

 rzecz. karnawał mrz.

 przym. karnawałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. mięsopustowanie

Wiktionary


karnawałować

czasownik

 (1.1) rzad. bawić się w czasie trwania karnawału

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarnavaˈwɔvat͡ɕ, AS: karnavau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnawałowanie n., karnawał, karnawałowicz

 przym. karnawałowy

 czas. nakarnawałować się, przekarnawałować, rozkarnawałować się

Wiktionary


karnawałowicz

uczestnik karnawału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba biorąca udział w karnawałowej zabawie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarnavaˈwɔvʲit͡ʃ, AS: karnavau̯ovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnawał m.

 przym. karnawałowy

 czas. karnawałować, nakarnawałować się, przekarnawałować, rozkarnawałować się

Wiktionary


karnawałowy

przymiotnik od: karnawał


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karnawałem, dotyczący karnawału, używany, odbywający się, pojawiający się, zakładany w okresie karnawału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) pił herbatę z wielką flegmą i obojętnym tonem prowadził rozmowę z dwiema pannami o teatrze i zabawach karnawałowych w jednym z wielkich miast (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarnavaˈwɔvɨ, AS: karnavau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnawał m., karnawałowicz m., karnawałowanie n.

 czas. karnawałować, nakarnawałować się, przekarnawałować, rozkarnawałować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mięsopustny

Wiktionary


karnecik

zdrobnienie od: karnet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od karnet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie karnet, lecz tylko mały karnecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnet m.

Wiktionary


karnecikowy

przymiotnik od: karnecik


SJP.pl


karnegia

karnegia olbrzymia - drzewiasty kaktus o jadalnych owocach, rosnący w Kalifornii; saguaro


SJP.pl


karneol

minerał, odmiana chalcedonu; krwawnik, karniol (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. półszlachetny (kolekcjonerski i ozdobny) kamień, odmiana chalcedonu (krzemionki), o charakterystycznej barwie od pomarańczowej przez czerwonobrązową aż po ceglastą

Wiktionary

Karneol, karniol – gemmologiczna nazwa czerwonej, półprzezroczystej odmiany chalcedonu.

Nazwa „karneol” (łac. "carneolus") pochodzi prawdopodobnie ze starofrancuskiego "cornele" = owoc derenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znane złoża karneolu znajdują się m.in. w Indiach, Brazylii, Urugwaju, Rosji (Syberia), na Madagaskarze i Sri Lance.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karniol, krwawnik

Wiktionary


karneolowy

→ karneol


SJP.pl

Patrz:

karneol

karnes

1. ozdoba architektoniczna w postaci wąskiej listwy, mającej w przekroju kształt litery S
2. hebel z zębami do wycinania fug w gzymsach


SJP.pl


karnet

1. bilet z opłaconymi wejściami na kilka imprez rozrywkowych lub opłaconym przejazdem środkami komunikacji publicznej przez jakiś okres;
2. dawniej: mały notes do zapisywania przez kobiety kolejności tancerzy na balu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. bilet wstępu na cykl imprez rozrywkowych lub na kilka przejazdów środkami komunikacji publicznej, wyciągami narciarskimi itp.; karta lub bloczek z kuponami na poszczególne wejścia

 (1.2) hist. damski notesik służący dawniej kobietom do wpisywania kolejności tańców i partnerów podczas balu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy całodniowe karnety, więc mogliśmy szusować do oporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarnɛt, AS: karnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnecik

 przym. karnetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abonament

 (1.2) karnecik

Wiktionary


karnetowicz

posiadacz karnetu


SJP.pl


karnetowiczka

posiadaczka karnetu


SJP.pl


karnetowy

przymiotnik od: karnet


SJP.pl


karniaczek

zdrobnienie od: karniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od karniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karniak m.

Wiktionary


karniak

kieliszek wódki dawany, za karę, osobie, która spóźniła się na przyjęcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. żart. kieliszek wódki dla spóźnionego

 (1.2) środ. sport. rzut karny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Piłkarz przed strzeleniem karniaka stał w punkcie rzutu karnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲɲak, AS: karʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kara ż., karanie n., ukaranie n., karny m.

:: zdrobn. karniaczek m.

 czas. karać ndk., ukarać dk.

 przym. karny

 przysł. karnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) karny

Wiktionary


karnice

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karnice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin
  • Karnice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Żmigród
  • Karnice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Poddębice
  • Karnice – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska
  • Karnice – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice
  • Karnice – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe
  • Karnice – gmina
  • Karnice – gromada
  • Karnice – zlikwidowana stacja kolejowa w Karnicach w województwie zachodniopomorskim
  • Gmina Karnice
  • Karnice Wąskotorowe
  • Karnice Reskie

Wikipedia


karnicki

przymiotnik od: Karnice


SJP.pl

Karnicki ("Kroschnitzky", "Wczele odmiana Karnicki") – polski herb szlachecki odmiana herbu Wczele.

Wikipedia


karniej

stopień wyższy od przysłówka: karnie


SJP.pl


karniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: karny


SJP.pl


karnieszewice

Karnieszewice (niem. "Karnkewitz") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Sianów, 5,5 km na północny wschód od Sianowa, 1 km na północ od drogi nr 6 (Szczecin-Gdańsk) oraz 2 km na południowy wschód od linii kolejowej nr 202 (Koszalin-Słupsk; najbliższa stacja Skibno, 3 km na zachód).

Wikipedia


karniewo

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin
  • Karniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
  • Karniewo – gmina
  • Karniewo – gromada

Wikipedia


karniewski

przymiotnik od: Karniewo


SJP.pl


karnik

potocznie o specjaliście od prawa karnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. pierwszy, najstarszy wiek późnego triasu, trwający 228,7 – 216,5 milionów lat temu;

Wiktionary

Karnik − w stratygrafii piętro górnego triasu w eratemie mezozoicznym, trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 10 do około 12 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że karnik rozpoczął się około 228,7 milionów lat temu a zakończył 216,5 ± 2,0 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na ok. 237–227 milionów lat temu. Młodsze piętro od ladynu a starsze od noryku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkarʲɲik, AS: karʹńik

Wiktionary


karniol

dawniej: karneol (minerał, odmiana chalcedonu); krwawnik


SJP.pl


karniowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karniowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
  • Karniowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
  • Karniowice – gromada

Wikipedia


karniowski

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Karniów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karniów m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krnowski

Wiktionary


karnista

ktoś obeznany w prawie karnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. specjalista z zakresu prawa karnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karʲˈɲista, AS: karʹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karny mrz.

 przym. karny

Wiktionary


karnistka

→ karnista


SJP.pl

Patrz:

karnista

karnistyczny

związany z prawem karnym (karnistyką)


SJP.pl


karnisz

podłużny element umieszczany nad oknem, służący do mocowania firan, zasłon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drążek albo listwa nad drzwiami lub oknem służące do zawieszania portier, firanek, zasłon itp.

Wiktionary

Karnisz (z fr. „corniche” – gzyms) – drążek lub listwa, zwykle zawieszona nad oknem, służąca do zawieszania firanek lub zasłon.

W miejsce karnisza można również zastosować tak zwany karnisz zabudowany.

Jest to element sztukaterii do wnętrz w postaci listwy maskującej szyny karniszowe lub zamontowane już karnisze nadokienne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieciu podszedł do okna i szarpnął zasłonę. Zrobił to trochę za mocno i jej połowa wyrwała się z szyny aluminiowego karnisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲɲiʃ, AS: karʹńiš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gardinsztanga

Wiktionary


karniszowy

→ karnisz


SJP.pl

Patrz:

karnisz

karnity

wieś w Polsce


SJP.pl

Karnity "( Karnitten)" – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłomłyn, nad jeziorem Kocioł.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś położona jest około 13 km na zachód od Miłomłyna i około 27 km na północny zachód od Ostródy. Od nazwy wsi nazwano pobliskie Jezioro Karnickie. W roku 1973 jako majątek Karnity należały do powiatu morąskiego, gmina Zalewo, poczta Boreczno.

Wikipedia


karnityna

organiczny związek chemiczny występujący w mięśniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) substancja pochodzenia naturalnego związana z procesem wytwarzania energii w organizmie

Wiktionary

Karnityna (β-hydroksy-γ-trimetyloamoniomaślan), (CH3)3N+–CH2–CH(OH)–CH2–COO− – organiczny związek chemiczny o budowie betainowej, "N,N,N"-trimetylowa pochodna kwasu γ-amino-β-hydroksymasłowego (GABAOB). W organizmach jest syntetyzowany w wątrobie, nerkach i mózgu z aminokwasów (lizyny i metioniny) i pełni rolę w transporcie kwasów tłuszczowych z cytozolu do mitochondriów. Dość obficie występuje w mięśniach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karnizm mrz.

Wiktionary


karnitynowy

→ karnityna


SJP.pl

Patrz:

karnityna

karniwor

potocznie:
1. dieta oparta na produktach pochodzenia zwierzęcego; dieta karniwora;
2. mięsożerca


SJP.pl


karnizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt

 (1.2) liter. ideologia żywego, zmysłowego ciała występująca w literaturze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z powodu karnizmu większość społeczeństwa tkwi w mentalnym paradoksie: unikamy konfrontacji z cierpieniem zwierząt, ale jednocześnie czerpiemy przyjemność z ich spożywania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarʲɲism̥, AS: karʹńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnotaur m., karnityna ż., karnacja ż., inkarnat m., reinkarnacja ż.

Wiktionary


karniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Czechach;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca

Wiktionary

Karniów lub Krnów ( Krnov, Jägerndorf, Carnovia) – miasto w powiecie Bruntal, w kraju morawsko-śląskim w Czechach, na Śląsku Opawskim, przy granicy z Polską, około 15 km od Głubczyc oraz 27 km od Prudnika, nad rzeką Opawą, 24 175 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj będziemy zwiedzali zabytki Karniowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karniowianin m., karniowianka ż.

 przym. karniowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geogr. Krnów

Wiktionary


karnkowski

nazwisko


SJP.pl


karnoprawny

odnoszący się do prawa karnego; prawnokarny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) praw. odnoszący się do prawa karnego, dotyczący prawa karnego, związany z prawem karnym

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawnokarny

Wiktionary


karnoskarbowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący przepisów kodeksu karnego skarbowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kodeks karny skarbowy mrz.

Wiktionary


karnotaur

rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Carnotaurus|ref=tak., rodzaj zauropsydów żyjących w późnej kredzie;

 (1.2) zool. paleont. nazwa systematyczna|Carnotaurus sastrei|ref=tak., gatunek z rodzaju karnotaur (1.1)

 (1.3) zool. zwierzę z gatunku karnotaur (1.2)

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Karnotaur był pierwszym dużym teropodem, którego obszerne odciski skóry poznano naukowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnizm mrz.

Wiktionary


karnotyt

minerał, uwodniony związek potasu, uranu i wanadu


SJP.pl

Karnotyt – promieniotwórczy minerał z gromady minerałów uranylu; uwodniony wanadan uranylowo-potasowy.

Nazwa nadana na cześć francuskiego górnika i chemika Marie-Adolphe'a Carnota (1839–1920). Opisali go w 1899 r. Charles Friedel i Édouard Cumenge, którzy zidentyfikowali go w okazach z Roc Creek w hrabstwie Montrose, Kolorado, USA.

Wikipedia


karnotyzacja

technika poprawy sprawności maszyn cieplnych poprzez przybliżenie ich cyklu termodynamicznego do cyklu Carnota


SJP.pl

Karnotyzacja – technika poprawy sprawności rzeczywistych obiegów termodynamicznych poprzez stosowanie zabiegów przybliżających obieg do obiegu Carnota dla danych temperatur.

Do najczęściej spotykanych sposobów karnotyzacji zalicza się regenerację ciepła i przegrzew wtórny.

Wikipedia


karnowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Karnowski (dziennikarz) (ur. 1976) – dziennikarz telewizyjny, brat Michała
  • Jacek Karnowski (samorządowiec) (ur. 1963) – polityk, prezydent Sopotu
  • Jakub Karnowski (ur. 1974) – ekonomista
  • Jan Karnowski (1886-1939) – działacz kaszubski
  • Michał Karnowski (ur. 1976) – dziennikarz, brat Jacka
  • Przemysław Karnowski (ur. 1993) – koszykarz

Wikipedia


karnozaur

jurajski i kredowy mięsożerny teropod


SJP.pl


karnozaury

jurajski i kredowy mięsożerny teropod


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karnozyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dipeptyd zbudowany z aminokwasów: beta-alalniny i l-histydyny

Wiktionary

Karnozyna – organiczny związek chemiczny, dipeptyd złożony z β-alaniny i histydyny. Występuje głównie w mięśniach.

Wikipedia


karność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co karne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rózga i karność mądrość daje; ale dziecię swawolne zawstydza matkę swoję.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karny

 czas. karać

 rzecz. karny mrz.

Wiktionary


karny

1. dotyczący kary
2. zdyscyplinowany, posłuszny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kary, przewidujący zastosowanie kary, będący karą

 (1.2) praw. dotyczący karnistyki, związany z prawem karnym (1.1)

przymiotnik jakościowy

 (2.1) wdrożony do posłuszeństwa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) sport. w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu itp.;

 (3.2) żart. kieliszek wódki (zwykle większy), dawany do wypicia osobie spóźnionej na przyjęciu, podczas libacji itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfons Karny – polski artysta rzeźbiarz.
  • Kodeks karny – strona ujednoznaczniająca
  • Rzut karny w:
    • piłce nożnej
    • piłce ręcznej
    • hokeju na lodzie
    • hokeju na trawie
    • rugby
  • Środek karny
  • Zakład karny

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mecenas Kowalski to znakomity specjalista od prawa karnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarnɨ, AS: karny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kara ż., karność ż., karalność ż., karnistyka ż., karnista m., karnistka ż., karniak mzw., karanie n., pokaranie n., skaranie n., ukaranie n.

 czas. karać ndk., pokarać dk., skarać dk., ukarać dk.

 przym. karalny, karzący

 przysł. karnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyscyplinarny, karzący, organizacyjny, penitencjarny, porządkowy, regulacyjny

 (1.2) karnoprawny, prawnokarny

 (2.1) grzeczniutki, grzeczny, korny, oswojony, pokorny, posłuszny, potulny, powolny, skruszały, skruszony, spokorniały, spotulniały, subordynowany, ugrzeczniony, uległy, ułożony, uniżony, wytresowany, zdyscyplinowany

 (3.1) karniak, rzut karny

 (3.2) karniak

Wiktionary


karnąć

potocznie: karnąć się - przejechać się pożyczonym rowerem, motocyklem lub samochodem


SJP.pl


karo

1. dekolt w kształcie kwadratu;
2. kolor w kartach oznaczony przez czerwony romb; dzwonek;
3. karta koloru karo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) karc. kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

 (1.2) dekolt w kształcie kwadratu

przymiotnik

 (2.1) należący do kar (1.1)

forma rzeczownika.

 (3.1) W. lp. zob. kara.

Wiktionary

Karo ( carreau – kwadracik, poduszka, czworokąt) – jeden z czterech kolorów w kartach typu francuskiego, oznaczony czerwonym rombem.

Odpowiednikiem kar w talii niemieckiej i szwajcarskiej są dzwonki, zaś w talii włosko-hiszpańskiej monety.

Pełna talia kart do gry w brydża zawiera 13 kart tego koloru, czyli karty numerowane 2–10, waleta, damę, króla i asa:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miałem w ręku pięć kar.

 (1.2) Na sylwestra kupiła czarną sukienkę karo.

 (2.1) Dołożyłem dwójkę karo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɔ, AS: karo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwonek, poduszka, reg. pozn. szalek, reg. śl. szel

 (2.1) karowy

Wiktionary


karo-kari

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. kult. zabójstwo honorowe w Pakistanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pakistanie mówi się o „karo-kari”. Co roku w tym państwie na skutek „karo-kari” ginie tysiąc kobiet, drugie tyle w sąsiednich Indiach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabójstwo honorowe

Wiktionary


karob

1. gatunek zimozielonego drzewa z rodziny bobowatych; szarańczyn strąkowy, drzewo karobowe, chleb świętojański, ceratonia;
2. emulgator wykorzystywany w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym; mączka chleba świętojańskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. mączka z ziaren chleba świętojańskiego (szarańczynu strąkowego), dodatek spożywczy i substytut kakao, który nie zawiera teobrominy, kofeiny oraz alergenów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɔp, AS: karop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guma karobowa, E410

Wiktionary


karobowy

→ karob


SJP.pl

Patrz:

karob

karoca

czterokołowy powóz kryty, bogato zdobiony, używany głównie na dworach królewskich i książęcych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. transp. historyczny pojazd konny o zamkniętej kabinie, osadzony na kołach, przeznaczony do przewozu osób zamożnych

Wiktionary

Karoca (z carrozza) – szczególnie bogato zdobiony powóz kryty, rodzaj karety. Modny w okresie od XVI do XVIII wieku.

Początkowo pudło zawieszone było na skórzanych pasach, później na resorach i wyposażone w przeszklone okienka. W Polsce karoce pojawiły się za panowania króla Stefana Batorego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szlachcic przybył do miasta karocą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karetny

Wiktionary


karocki

nazwisko


SJP.pl


karogniada

potocznie: klacz karogniadej (skarogniadej) maści; skarogniada


SJP.pl


karogniady

o maści konia: zbliżony do karej, miejscami brunatny lub żółtawy; skarogniady


SJP.pl


karol

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Karol – imię męskie pochodzenia frankijskiego oznaczające człowieka mężnego lub wojownika. Staroskandynawskie znaczenie – „człowiek, mąż”. Imię jest również rozpowszechnione w krajach latynoskich.

W Polsce wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Karol w 2017 r. zajmował 33. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków Karol zajmował w 2017 r. 47. miejsce (159 590 nadań).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W oknie ujrzałem czerwoną jak burak, spoconą twarz Karola […]

 (1.1) Duża w tym zasługa mego genialnego profesora z gimnazjum, Karola Sochaniewicza, który wprawdzie wykładał zwykle lekko na bańce, ale jak wykładał!

 (1.1) W późniejszej rywalizacji między Franciszkiem i Karolem Henryk został mediatorem między nimi, utrzymując równowagę władzy w Europie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɔl, AS: karol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Karolek mos., Lolek mos.

:: fż. Karolina ż.

 przym. karoliński, Karolowy, Karlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Karolek, Lolek; żart. Lolesław

Wiktionary


karola

imię żeńskie


SJP.pl

Karola – żeński odpowiednik imienia Karol.

Karola imieniny obchodzi: 9 maja, 5 lipca i 4 października.

Wikipedia


karolak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Karolak (1936–) – polski aktor
  • Czesław Karolak (1946–) – polski germanista
  • Elżbieta Karolak (1951–) – polska organistka i pedagog
  • Jacek Karolak (1970–) – polski poeta
  • Roman Karolak (1917–2004) – polski polityk, poseł na Sejm PRL
  • Stanisław Karolak (1931–2009) – polski językoznawca
  • Tadeusz Karolak (ujednoznacznienie)
  • Tomasz Karolak (1971–) – polski aktor i piosenkarz
  • Wojciech Karolak (1939–2021) – polski muzyk jazzowy
  • Zygmunt Karolak (1905–1999) – polski malarz

Wikipedia


karolcia

zdrobnienie od: Karolina (imię żeńskie); Karolka, Karolinka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karolcia – forma zdrobniała od imienia Karolina
  • Karolcia – tytuł książki Marii Krüger
  • Karolcia – film

Wikipedia


karolciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karolci lub z nią związany


SJP.pl


karolczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Karolczak – polski historyk
  • Kazimierz Karolczak – polski polityk, samorządowiec
  • Ludwik Karolczak – polski górnik i polityk komunistyczny, poseł na Sejm

Wikipedia


karolczuk

nazwisko


SJP.pl


karolczyk

nazwisko


SJP.pl


karolczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karolki lub z nią związany


SJP.pl


karolek

roślina z rodziny baldaszkowatych; kminek zwyczajny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Karol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hania założyła Karolkowi sweter na lewą stronę.

 (1.1) Kolegujemy się z Karolkiem od lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɔlɛk, AS: karolek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karol m., Karolina ż.

:: fż. Karolinka ż., Karolcia ż.

 przym. Karolowy, Karolkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Karliczek

Wiktionary


karolewicz

nazwisko


SJP.pl


karolewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karolewo – część miasta Mosina
  • Karolewo – część miasta Skoki
  • Karolewo – osada w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
  • Karolewo – wieś w pow. grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą
  • Karolewo – część wsi Radłowo w pow. inowrocławskim, w gminie Pakość
  • Karolewo – część wsi Orłowo w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
  • Karolewo – osada w pow. sępoleńskim, w gminie Więcbork
  • Karolewo – wieś w pow. świeckim, w gminie Lniano
  • Karolewo – część wsi Januszewo w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
  • Karolewo – przysiółek wsi Bobowicko w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Karolewo – wieś w pow. makowskim, w gminie Krasnosielc
  • Karolewo – wieś w pow. płockim, w gminie Nowy Duninów

Wikipedia


karolewski

nazwisko


SJP.pl


karolin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karoli lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karolin – dawna złota moneta bita w kilku państwach niemieckich i w Szwecji.
  • Karolin – część miasta Olsztyn
  • Karolin – część miasta Poznań
  • Karolin – część miasta Warszawa, w dzielnicy Bemowo
  • Karolin – przysiółek wsi Piotrówek w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
  • Karolin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
  • Karolin – część wsi Stary Antonin w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Firlej
  • Karolin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Garbów
  • Karolin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Zakrzew
  • Karolin – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Łęczna
  • Karolin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Sosnowica
  • Karolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Promna

Wikipedia


karolina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) geogr. hist. kolonia brytyjska w Ameryce Północnej, dziś dwa stany: Karolina Północna i Południowa

 (1.3) pot. jeden z dwóch stanów: Karolina Północna lub Południowa

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja młodsza siostra ma na imię Karolina.

 (1.1) Karolina, była szefowa Pauliny, właśnie tu ponownie zajrzała.

 (1.3) (…) Rajd Wilsona został zakończony, zaledwie sześć dni przed poddaniem wszystkich wojsk konfederackich w obu Karolinach, Georgii i na Florydzie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɔˈlʲĩna, AS: karolʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Karolinka ż., Karola ż., Karolcia ż., Lola ż.

:: fm. Karol m.

 przym. karoliński

Wiktionary


karoling

przedstawiciel dynastii Karolingów, zapoczątkowanej przez Pepina Małego (751 r.), w państwie Franków


SJP.pl


karolingowie

przedstawiciel dynastii Karolingów, zapoczątkowanej przez Pepina Małego (751 r.), w państwie Franków


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karolinka

północnoamerykańska kaczka, występująca także w Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Aix sponsa|ref=tak., gatunek kaczki pochodzący z Ameryki Północnej;

Wiktionary

Karolinka ("Aix sponsa") – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje Amerykę Północną. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkarɔˈlʲĩnka, AS: karolʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karoliński

Wiktionary


karoliny

1. archipelag w Mikronezji; Wyspy Karolińskie;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Karoliny, Wyspy Karolińskie ( Caroline Islands) – rozległy archipelag w Mikronezji, położony w zachodniej części Oceanu Spokojnego, na północny wschód od Nowej Gwinei. Pod względem politycznym podzielony jest między dwa państwa: Sfederowane Stany Mikronezji (część wschodnia) i Republikę Palau (część zachodnia). Największą wyspą jest mikronezyjska Pohnpei, drugą co do wielkości jest Babeldaob w Palau. Większość wysp Karolinów to niskie, płaskie atole koralowe o niewielkiej części lądowej.

Wikipedia


karolińczyk

1. mieszkaniec Karoliny Południowej;
2. mieszkaniec Karoliny Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Karoliny Południowej

 (1.2) mieszkaniec Karoliny Północnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Karolinka ż.

 przym. karoliński

Wiktionary


karoliński

1. przymiotnik od: Karoliny, Karolina Południowa, Karolina Północna
2. dotyczący Karolingów, właściwy Karolingom


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. związany z Karolinami, pochodzący z Karolinów

 (1.2) geogr. związany z Karoliną Północną lub Karoliną Południową, pochodzący z Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej, występujący na terenie Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej

 (1.3) hist. związany z Karolem Wielkim lub Karolingami

 (1.4) hist. związany z Karolem V Habsburgiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Wielkie podboje i sukcesy militarne Karola Wielkiego sprawiły, że imperium karolińskie objęło swymi granicami całą zachodnią Europę, od Pirenejów aż po Łabę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karolińczyk mos., Karol m., Karoliny nmos., Karolina ż., Karolinów m., karolinka ż., Karolinka ż.

 przym. Karolowy

Wiktionary


karolka

roślina z rodziny baldaszkowatych; kminek zwyczajny


SJP.pl


karolkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karolka lub z nim związany


SJP.pl


karolostwo

Karol z małżonką; Karolowie


SJP.pl


karolowie

Karol z małżonką; Karolostwo


SJP.pl


karolowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karola lub z nim związany


SJP.pl


karolówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karolówka – część miasta Dynów
  • Karolówka – część miasta Warszawa, w dzielnicy Rembertów
  • Karolówka – część miasta Zamość
  • Karolówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Frampol
  • Karolówka – część kolonii Majdan-Sielec w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice
  • Karolówka – część wsi Wierzba w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Stary Zamość
  • Karolówka – część wsi Wisłowiec w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Stary Zamość
  • Karolówka – część wsi Kąclowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
  • Karolówka – część wsi Lewiczyn w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży
  • Karolówka – przysiółek wsi Żaba w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
  • Karolówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
  • Karolówka – część wsi Marki w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Baranów Sandomierski

Wikipedia


karomierz

system kar pieniężnych


SJP.pl


karonada

rodzaj działa okrętowego, używanego w XVIII i XIX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. dawne działo okrętowe o krótkiej lufie, strzelające ciężką amunicją na niewielką odległość;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykorzystanie dział kamiennych pokazuje, że były one analogiczne do późniejszych karonad, szczególnie odpowiednich dla preferowanej przez Turków taktyki walki z bliska.

Wiktionary


karosaż

ustawienie kół samochodowych w pozycji ukośnej względem osi


SJP.pl


karoseria

nadwozie samochodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

 (1.2) więz. zawieszenie kary

Wiktionary

Zobacz też: Karoseria – polskie czasopismo.

Karoseria ( carrosserie) – konstrukcja samochodu, którą tworzy płyta podłogowa wraz z elementami strefy górnej. Zwykle składa się z płyty podłogowej, konstrukcji górnej stałej, która w środkowej części oparta jest na słupkach, dachu, komory silnika, komory bagażnika oraz części ruchomych, takich jak drzwi, maska czy pokrywa bagażnika. W przypadku pojazdów ramowych, płytę podłogową zastępuje rama nośna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karoseria tego samochodu wymaga naprawy blacharskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɔˈsɛrʲja, AS: karoserʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. karoseryjny

Wiktionary


karoseryjny

przymiotnik od: karoseria


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karoserią, dotyczący karoserii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karoseria ż.

Wiktionary


karoshi

[czytaj: kaROszi] śmierć z przepracowania


SJP.pl


karosz

koń czarnej maści, kary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) koń karej maści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzyknęła, poderwała karosza, ostro pocwałowała do przodu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kary mzw.

 przym. kary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrony

Wiktionary


karota

1. wczesna odmiana marchwi; karotka;
2. zbieranie datków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roln. odmiana marchwi z krótkim korzeniem

 (1.2) kulin. korzeń karoty (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Podamy polędwiczki, smażone karoty i kartofelki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. karotka ż.

Wiktionary


karotaż

nauka zajmująca się badaniem fizycznych własności skał i procesów fizykochemicznych zachodzących w otworach wiertniczych; geofizyka wiertnicza


SJP.pl

Karotaż (inaczej profilowanie, ang. well logging) – wiertniczy zespół badań geofizycznych, opartych na sprawdzaniu fizycznych własności skał tworzących ścianę otworu wiertniczego. Pierwszego profilowania dokonali w 1926 r. bracia Schlumberger.

Wikipedia


karotażowy

przymiotnik od: karotaż


SJP.pl


karoten

barwnik roślinny występujący m.in. w marchewce i pomidorach; karotyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomidory są składnikiem diet zapobiegających nowotworom, głównie z racji dużej zawartości karotenów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karotyna

Wiktionary


karotenaza

enzym przetwarzający karoten na witaminę A


SJP.pl


karotenoid

barwnik pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, będący źródłem witaminy A; karotenowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ian Stephen wierzy, że to karotenoidy, znajdujące się w barwnikach około 600 różnych warzyw i owoców, odpowiadają za atrakcyjny wygląd skóry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɔtɛ̃ˈnɔjit, AS: karotẽnoi ̯it

Wiktionary


karotenoidowy

przymiotnik od: karotenoid


SJP.pl


karotenowiec

barwnik pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, będący źródłem witaminy A; karotenoid


SJP.pl


karotenowy

→ karoten


SJP.pl

Patrz:

karoten

karotka

1. wczesna odmiana marchwi; karota;
2. korzeń tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roln. odmiana marchwi z krótkim korzeniem

 (1.2) kulin. korzeń karotki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kup dwie puszki gotowanych karotek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrɔtka, AS: karotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karota ż.

Wiktionary


karotkowy

→ karotka


SJP.pl

Patrz:

karotka

karotować

dawniej:
1. natrętnie wyłudzać pieniądze;
2. kwestować - zbierać datki na cele dobroczynne


SJP.pl


karotyna

barwnik roślinny występujący m.in. w marchewce i pomidorach; karoten


SJP.pl


karotynowy

przymiotnik od: karotyna


SJP.pl


karownik

środowiskowo: pracownik przewożący ciężary wozem lub taczką


SJP.pl


karowy

należący do koloru w kartach oznaczonego czerwonym rombem; karo


SJP.pl


karoń

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Karoń – polski artysta lutnik, skrzypek
  • Krzysztof Karoń – polski publicysta
  • Henryk Karoń – polski lekarz, chirurg

Wikipedia


karp

ryba z rodziny karpiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Cyprinus carpio|ref=tak., ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

Wiktionary

Karp ("Cyprinus carpio") – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae). Hodowany i poławiany na dużą skalę jako ryba konsumpcyjna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kolację wigilijną zjemy smażonego karpia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karp, AS: karp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpiowate nmos., karpiowe n.

:: zdrobn. karpik

 przym. karpi, karpiowaty

Wiktionary


karpa

1. pniak i korzenie pozostałe po ścięciu drzewa; karcz;
2. podziemny pęd u niektórych roślin wieloletnich; kłącze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. leśn. pozostałość po ściętym lub powalonym drzewie, czyli pień wraz z korzeniami, który pozostaje w ziemi po usunięciu pnia nadziemnego

 (1.2) bot. ogrod. część podziemna rośliny wieloletniej, z której wyrastają pędy i korzenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karpa – w leśnictwie system korzeniowy wraz z pniakiem
  • Karpa – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
  • Karpa – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Pisz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wycince lasu na polanie pozostały liczne karpy.

 (1.2) Karpa piwonii powinna być sadzona płytko, aby roślina dobrze kwitła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpiel mrz., karpierz mos.

Wiktionary


karpacki

1. → Karpaty;
2. → Karpacz; karpaczański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Karpat, związany z Karpatami, pochodzący z Karpat

 (1.2) dotyczący Karpacza, związany z Karpaczem, pochodzący z Karpacza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród ssaków występuje tu borsuk, ryś, wilk, żbik, wydra, łasica, jeleń, sarna i daniel, a w Babiogórskim Parku Narodowym jeleń karpacki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈpat͡sʲci, AS: karpacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karpacz mrz., Karpaty nmos., karpackość ż., karpatka ż., Podkarpacie n., podkarpackość ż., zakarpackość ż.

 przym. białokarpacki, małokarpacki, podkarpacki, przedkarpacki, przykarpacki, zakarpacki, zewnętrznokarpacki

 przysł. karpacko, podkarpacko, zakarpacko

Wiktionary


karpackość

→ karpacki


SJP.pl

Patrz:

karpacki

karpacz

miasto w województwie dolnośląskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Karpacz (do 1945 r. Krummhübel), Karpač – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim. Położone w Sudetach Zachodnich, w dolinie rzeki Łomnicy. Prawa miejskie posiada od 1 stycznia 1960 r.

Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Karpacz. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była nas cała gromada na obozie w Karpaczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarpat͡ʃ, AS: karpač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpaczanin mos., karpaczanka ż.

 przym. karpacki

Wiktionary


karpaczanin

mieszkaniec Karpacza


SJP.pl


karpaczanka

mieszkanka Karpacza


SJP.pl


karpaczański

→ Karpacz; karpacki


SJP.pl


karpatka

rodzaj ciasta z kremem budyniowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cuk. spoż. rodzaj ciasta przekładanego masą budyniową lub kremową przynajmniej z jedną warstwą ciasta parzonego na wierzchu, które podczas pieczenia tworzy charakterystyczne fale;

Wiktionary

Karpatka – wyrób cukierniczy w postaci dwóch blatów ciasta przełożonych kremem russel, kremem półtłustym śmietankowym lub np. gęstym, bezjajecznym budyniem wzbogaconym stopionym masłem. Według podręczników do gastronomii dolny blat przyrządza się z ciasta kruchego, a górny z ciasta parzonego. Podobnie definiują karpatkę słowniki języka polskiego. Jednakowoż popularne są – także wśród cukierników – karpatki na spodzie z ciasta parzonego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcesz spróbować naszej karpatki?

 (1.1) Co masz do zarzucenia tej karpatce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈpatka, AS: karpatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karpaty lm., karpatczyk m.

 przym. karpacki

Wiktionary


karpatkowy

→ karpatka


SJP.pl

Patrz:

karpatka

karpatski

dawniej: karpacki


SJP.pl


karpaty

góry w Europie, występujące w Rumunii, Czechach, Polsce, Austrii, na Słowacji, Ukrainie i Węgrzech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. łańcuch górski w środkowej Europie;

Wiktionary

Karpaty (51-54) ( Kárpátok; Carpați; ukr. i serb. Карпати; rus. Карпаты; cz. i Karpaty; Karpaten) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria ośmiu krajów: Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii i Serbii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karpaty powstały w wyniku orogenezy alpejskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈpatɨ, AS: karpaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przedkarpacie n., karpatka ż., Podkarpacie n., Przykarpacie n., Zakarpacie n.

 przym. karpacki, podkarpacki, przykarpacki, zakarpacki

Wiktionary


karpentaria

zatoka na Morzu Arafura pomiędzy Ziemią Arnhema a Półwyspem Jork


SJP.pl


karpeta

nazwisko


SJP.pl


karpi

przymiotnik od: karp; karpiowy


SJP.pl


karpiak

nazwisko


SJP.pl

Karpiak – wzniesienie o wysokości 782 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Wschodnichch, w Górach Złotych.

Wikipedia


karpiarka

wędkarka niezabijająca złowionych ryb, umożliwiająca rybie uwolnienie się i przeżycie w warunkach jej środowiska


SJP.pl


karpiarz

wędkarz niezabijający złowionych ryb, umożliwiający rybie uwolnienie się i przeżycie w warunkach jej środowiska


SJP.pl


karpiel

1. dwuletnia roślina pastewna z rodziny krzyżowych; brukiew;
2. gwarowe, pogardliwe określenie starszego człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg-pl|Kraków. brukiew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpa ż.

 przym. karpielowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brukiew, kwaki

Wiktionary


karpierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik, pracownik zajmujący się wykopywaniem z ziemi karp pozostałych po wycince drzew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpa ż.

Wiktionary


karpieńcokształtne

rząd ryb promieniopłetwych obejmujący ponad 1000 gatunków; zębokarpie, zębokarpiokształtne


SJP.pl

Karpieńcokształtne, zębokarpiokształtne, zębokarpie (Cyprinodontiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący ponad 1000 gatunków klasyfikowanych w rodzinach, które zestawiono w dwóch podrzędach:

Rodzina strumieniakowatych jest klasyfikowana przez niektórych biologów jako podrodzina Rivulinae – strumieniaki w rodzinie szczupieńczykowatych, a rodzaj "Nothobranchius" jest klasyfikowany w podrodzinie Aplocheilinae.

Wikipedia


karpieńcokształtny

o cechach karpieńcokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


karpieński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karpnem, dotyczący Karpna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karpno n.

Wiktionary


karpik

zdrobnienie od: karp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: karp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karp mzw., karpiowe n.

Wiktionary


karpikowy

przymiotnik od: karpik


SJP.pl


karpina

drewno z korzeni i pniaków pozostałych po ścięciu drzewa; karpowina


SJP.pl

Karpina – drewno części podziemnej drzewa wraz z pniakiem pozostałym po ścięciu.

Karpina sosnowa, która pozostawała w ziemi przez co najmniej 7 lat, używana jest do ekstrakcji żywicy lub destylacji rozkładowej (suchej destylacji drewna). Nosi ona nazwę karpiny przemysłowej.

Wikipedia


karpiniarz

robotnik zajmujący się wykopywaniem karp pozostałych po ścięciu drzewa i przygotowaniem ich do obróbki


SJP.pl

Karpiniarz – robotnik zajmujący się wykopywaniem karp pozostałych po ścięciu drzewa i przygotowaniem ich do obróbki.

Wikipedia


karpiokształtne

rząd ryb promieniopłetwych obejmujący ponad 3250 gatunków


SJP.pl

Karpiokształtne (Cypriniformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący ponad 3250 gatunków, głównie słodkowodnych. Najliczniejsza jest rodzina karpiowatych. Karpiokształtne są znane w zapisie kopalnym od eocenu. Naturalny zasięg ich występowania obejmuje Azję, Europę, Amerykę Północną i Afrykę. Na pozostałych kontynentach i w Nowej Zelandii zostały wprowadzone przez człowieka. Wiele gatunków z tego rzędu ma duże znaczenie gospodarcze.

Wikipedia


karpiokształtny

o cechach karpiokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


karpiowate

rodzina ryb kostnoszkieletowych, żyjących w wodach słodkich strefy umiarkowanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Cyprinidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ryb z rzędu karpiokształtnych;

Wiktionary

Karpiowate (Cyprinidae) – rodzina ryb karpiokształtnych. Jej przedstawiciele to głównie ryby słodkowodne, często akwariowe. Wiele gatunków ma duże znaczenie gospodarcze. Do karpiowatych zaliczane są m.in. karpie, karasie, amury, płocie i brzanki. Ozdobną formą hodowlaną zyskującą coraz większą popularność jest karp koi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród karpiowatych występują gatunki drapieżne, roślinożerne i wszystkożerne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karp mzw., karpiowe n.

 przym. karpi, karpiowaty

Wiktionary


karpiowaty

1. o cechach karpiowatych (rodzina ryb);
2. podobny do karpia


SJP.pl


karpiowce

podrząd ryb promieniopłetwych z rzędu karpiokształtnych; Cyprinoidei


SJP.pl


karpiowe

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) środ. dodatkowe wynagrodzenie w formie pieniężnej lub w postaci paczek, bonów towarowych itp. wypłacane w niektórych zakładach pracy przed świętami Bożego Narodzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzędnicy dostali już na koniec roku tzw. karpiowe – w magistracie każdy otrzymał po 400 zł brutto, a w Urzędzie Marszałkowskim o wysokości zastrzyku gotówki na święta decydowali kierownicy wydziałów (jednak średnio wyszło także po 400 zł na osobę).

 (1.1) Na karpiowe w postaci bonów towarowych liczy aż 32 proc. ankietowanych pracowników – wynika z bożonarodzeniowego sondażu Pentoru.

 (1.1) I kiedy się widzi, że tacy sami doktorzy jak ja za tę samą pracę dostają dwukrotnie więcej plus trzynastki, płatne urlopy i karpiowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karp m., karpik m., karpiówka ż., karpiowate nmos.

 przym. karpiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karpiówka

Wiktionary


karpiowiec

przedstawiciel podrzędu ryb promieniopłetwych z rzędu karpiokształtnych


SJP.pl


karpiowy

przymiotnik od: karp; karpi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z karpiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karpiowe n.

Wiktionary


karpiuk

nazwisko


SJP.pl


karpiówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. płaska dachówka zakończona łukowo;

Wiktionary

Karpiówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Kraśnik. Leży w odległości ok. 9 km od Kraśnika, sąsiaduje bezpośrednio z Stróżą-Kolonią.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karpiowe n.

Wiktionary


karpiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Karpiński (1897–1939) – taternik, inżynier, lotnik, ojciec Jacka
  • Adam Karpiński (1952–2011) – historyk literatury
  • Aleksandr Karpinski (1847–1936) – geolog, petrograf, paleontolog
  • Alfons Karpiński (1875–1961) – malarz
  • Antoni Karpiński (1855–1941) – adwokat, działacz narodowo-demokratyczny, ojciec Zygmunta, kuzyn Stanisława
  • Bolesław Karpiński (1879–1939) – oficer, legionista, kawaler Krzyża Walecznych, pisarz, tłumacz, publicysta, malarz i pedagog
  • Cezary Karpiński – polski aktor, dyplomata i menedżer kultury
  • Franciszek Karpiński (1741–1825) – poeta
  • Henryk Karpiński – specjalista w dziedzinie papiernictwa
  • Jacek Karpiński (1927–2010) – elektronik, informatyk, konstruktor, syn Adama
  • Jakub Karpiński (1940–2003) – socjolog, historyk, logik
  • Jan Jerzy Karpiński (1896–1965) – entomolog, pisarz, fotografik

Wikipedia


karple

rodzaj obuwia przystosowanego do chodzenia po śniegu


SJP.pl


karpniki

Karpniki (niem. "Fischbach") – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Mysłakowice.

Wieś położona jest u podnóża Krzyżnej Góry w Rudawach Janowickich, w Sudetach Zachodnich w dolinie Karpnickiego Potoku.

Wikipedia


karpobrot

roślina zielna, kwitnący sukulent pochodzący z Afryki Południowej, uprawiany w celach ozdobnych; karpobrot szablasty


SJP.pl


karpolog

botanik badający owoce roślin


SJP.pl


karpologia

botanika: nauka zajmująca się owocami roślin, ich rozwojem, budową, fizjologią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. dział botaniki zajmujący się nasionami i owocami roślin;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karpolog mrz.

 przym. karpologiczny

Wiktionary


karpologiczny

→ karpologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karpologią, dotyczący karpologii

Wiktionary

Patrz:

karpologia

Powiązane:

 rzecz. karpologia ż.

Wiktionary


karpow

nazwisko


SJP.pl


karpowicz

nazwisko, np. Tomasz Karpowicz, polski językoznawca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andriej Karpowicz (ur. 1981) – piłkarz
  • Ignacy Karpowicz (ur. 1976) – pisarz
  • Joanna Karpowicz (ur. 1976) – malarka
  • Katarzyna Karpowicz (ur. 1985) – malarka
  • Leoncjusz (Karpowicz) (1580-1620) – duchowny
  • Maksim Karpowicz (ur. 1986) – piłkarz
  • Michał Franciszek Karpowicz (1744-1803) – duchowny
  • Stanisław Karpowicz (1864-1921) – pedagog
  • Tymoteusz Karpowicz (1921-2005) – poeta, dramaturg
  • Tytus Karpowicz (1915-2009) – pisarz
  • Wanda Karpowicz (1897-1985) – biolog
  • Witold Karpowicz (1905-1975) – kapitan

Wikipedia


karpowina

drewno z korzeni i pniaków pozostałych po ścięciu drzewa; karpina


SJP.pl


karpyntel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. potencjometr

Wiktionary


karraka

duży statek żaglowy pochodzenia portugalskiego; karaka


SJP.pl


karrar

przestarzale, rzadko: biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karara, karar (rzadziej), marmur kararyjski, marmur karraryjski


SJP.pl


karrara

przestarzale: biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karara, karar (rzadziej), karrar (rzadziej), marmur kararyjski, marmur karraryjski


SJP.pl


karraryjski

1. przymiotnik od: Carrara (miasto we Włoszech); kararyjski;
2. marmur kararyjski - biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karara, karrar (rzadziej), karar (rzadziej), marmur kararyjski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Carrarą, dotyczący Carrary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Carrara ż., kararyjczyk mos., kararyjka ż., karara ż.

 przym. kararyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kararyjski

Wiktionary


karru

kraina geograficzna w RPA


SJP.pl

Karru ( Karoo, Karroo) – pustynna i półpustynna kraina geograficzna w zachodniej części Południowej Afryki, położona na terenie prowincji: Przylądkowej Zachodniej, Przylądkowej Północnej i Przylądkowej Wschodniej, na południe od rzeki Oranje. Zajmuje obszar około 395 000 km², blisko 1/3 powierzchni kraju.

Wikipedia


karruka

w starożytnym Rzymie: czterokołowy, kilkunastoosobowy wóz, zaprzęgany w konie lub muły, zazwyczaj ozdobny


SJP.pl


karsiborski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karsiborem (wyspą lub wsią), dotyczący Karsiboru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karsibór m., karsiborzanin m., karsiborzanka ż.

Wiktionary


karsiborzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Karsiboru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karsibór m.

:: fż. karsiborzanka ż.

 przym. karsiborski

Wiktionary


karsiborzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Karsiboru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karsibór m.

:: fm. karsiborzanin m.

 przym. karsiborski

Wiktionary


karsibór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa między Zalewem Szczecińskim, Kanałem Piastowskim i Starą Świną;

 (1.2) geogr. część Świnoujścia, dawna wieś na wyspie Karsibór (1.1);

 (1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w gminie Brzeżno;

 (1.4) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w gminie Wałcz;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karsibór – część miasta Świnoujście, dawniej wieś
  • Karsibór – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Brzeżno
  • Karsibór – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz
  • Karsibór – gromada
  • Karsibór – wyspa
  • Karsibór – zamknięty przystanek kolejowy w Karsiborze w województwie zachodniopomorskim
  • MF Karsibór – prom osobowo-samochodowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karsiborzanin m., karsiborzanka ż.

 przym. karsiborski

Wiktionary


karsin

wieś w Polsce


SJP.pl

Karsin (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Kôrsëno) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin. Leży na południowych obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, na ziemi zaborskiej.

Miejscowość jest siedzibą władz gminy Karsin.

Wikipedia


karsiński

przymiotnik od: Karsin, gmina w województwie pomorskim


SJP.pl


karski

przymiotnik od: Karsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karą, dotyczący Kary (rzeki na północy Rosji)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karski – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski
  • Adam Karski (1855?–1916) – polski drukarz
  • Alicja Karska (ur. 1978) – polska fotografka, autorka instalacji i wideo
  • Barbara Karska (ur. 1949) – polska aktorka
  • Elżbieta Karska (ur. 1977) – polska prawniczka
  • Gabriela Karska (ur. 1937) – polska koszykarka
  • Izabella Karska-Basta (ur. 1973) – polska lekarka, okulistka
  • Jakub Karski – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Jan Wacław Karski – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Jan Karski (1726–1784) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup
  • Jan Karski (1914–2000) – polski prawnik, historyk, politolog i dyplomata
  • Jerzy Szlifirz-Karski (1895–1981) – polski wojskowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kara ż.

Wiktionary


karsko

przymiotnik od: Karsk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karsko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski
  • Karsko – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Przelewice
  • Karsko – gromada
  • Karsko – dawna gmina

Wikipedia


karsznice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karsznice – dzielnica Zduńskiej Woli
  • Karsznice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
  • Karsznice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola
  • Karsznice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz
  • Karsznice – gromada
  • Karsznice – dawna nazwa stacji Zduńska Wola Karsznice

Wikipedia


karszy

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego;

Wiktionary

Karszy (uzb. "Qarshi"/"Қарши") – miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego. Około 231 tys. mieszkańców.

Wikipedia


karszyń

nazwisko


SJP.pl


kart

nieduży samochód do ścigania się; gokart; gocart; go-cart


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: karta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kart, AS: kart

Wiktionary


karta

1. każdy element z kompletu kartoników oznaczonych umownymi znakami, służących do gry, stawiania pasjansa;
2. spis i cennik potraw (menu) w restauracji, jadłodajni, kawiarni;
3. prostokąt z tworzywa sztucznego z zakodowanymi na nim magnetycznie lub cyfrowo informacjami;
4. dawniej: mapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zadrukowany kawałek papieru zawierający zbiór informacji o czymś lub kimś bądź przeznaczony do ich wpisywania

 (1.2) czysty lub zapisany arkusz papieru, często stanowiący część książki

 (1.3) prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia

 (1.4) dokument potwierdzający czyjeś prawo do korzystania z czegoś lub zajmowania się czymś

 (1.5) prostokątny kawałek tworzywa sztucznego z zakodowanymi na nim magnetycznie lub cyfrowo danymi, służący do dokonywania płatności lub korzystania z określonych usług

 (1.6) spis dań lub napojów sprzedawanych w lokalu gastronomicznym oraz ich cen

 (1.7) dokument nadający pewnej grupie osób prawa, określający jej obowiązki lub opisujący wspólny program jej działania

 (1.8) dokument określający zasady, do których przestrzegania zobowiązują się dwie lub więcej stron, zwłaszcza podmiotów prawa międzynarodowego

 (1.9) elektron. cienka płytka z układami elektronicznymi umieszczana w komputerze lub innym większym urządzeniu, odpowiedzialna za pewną jego funkcjonalność

 (1.10) inform. element interfejsu graficznego programu umożliwiający przeglądanie kilku elementów podrzędnych w jednym oknie

 (1.11) książk. przedział czasu, w którym miały miejsce jakieś zdarzenia

 (1.12) daw. mapa (graficzne odwzorowanie terenu)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • karta płatnicza
    • karta kredytowa
    • karta debetowa
    • karta affinity
    • karta co-branded
  • karta rabatowa
  • karta kodów jednorazowych
  • Karta 77
  • Ośrodek Karta (Fundacja Ośrodka KARTA)
  • Karta Narodów Zjednoczonych
  • Karta Polaka
  • Karta Etyczna Mediów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszy skrutator wyjmuje po jednej kartce z urny i wpisuje nazwisko kandydata, na którego oddano głos, na specjalnej karcie.

 (1.2) Spomiędzy kart potężnego tomu oprawnego w skórę wysunął się obrazek — owalny kawałek deseczki, na którym ktoś namalował portrecik kobiety.

 (1.3) Ojciec miał zwyczaj trzymania kart w taki sposób, że można było do nich zajrzeć.

 (1.4) Wyjeżdżając ze strzeżonego osiedla, pokazałem kartę identyfikacyjną zaspanemu ochroniarzowi.

 (1.5) W środku nie jest już tak łatwo: trzeba przejść przez stalowe drzwi, również chronione elektroniczną blokadą otwieraną kodem z karty magnetycznej.

 (1.6) Zobaczyłem w karcie, że macie kołduny. Poproszę porcję.

 (1.7) Konieczne jest uchwalenie Karty Praw Pacjenta, która gwarantowałaby Polakom zakres świadczeń dostępnych w ramach świadczeń publicznych.

 (1.8) Co do meritum właściwie wszyscy się zgadzają, że Rosja powinna ratyfikować Kartę Energetyczną, ale to się dotąd nie udało.

 (1.9) Zamontowanie karty o innej specyfikacji napięciowej może doprowadzić do uszkodzenia płyty głównej.

 (1.10) Strona otworzy się w nowej karcie tego samego okna przeglądarki.

 (1.11) Pomijając już, że ma za sobą poważną kartę służby publicznej w odrodzonej, III Rzeczpospolitej: ambasador w Wiedniu w pierwszej połowie lat 90., potem dwukrotny minister spraw zagranicznych.

 (1.12) Musiał oglądać własnemi oczyma całkowite zniszczenie Polski, podzielonej między trzech sąsiadów, niknącej z karty Europy — i pójść umierać na obcej ziemi, w Petersburgu, jako monarcha gracyalista.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarta, AS: karta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karciarz m., karty nmos.

:: zdrobn. kartka ż., karteczka ż.

 czas. kartować ndk.

 przym. karciany, karciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) jadłospis, menu

Wiktionary


kartacz

1. artyleryjski pocisk odłamkowy;
2. duża kluska ziemniaczana z nadzieniem mięsnym; cepelin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. pocisk artyleryjski wypełniony kulistymi lotkami (siekańcami) używany od XVI do poł. XX w.;

 (1.2) spoż. kulin. rodzaj dużej kluski ziemniaczanej z nadzieniem mięsnym;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kartacz – rodzaj potrawy
  • kartacz – historyczny pocisk artyleryjski
  • kartacz – szczotka do pielęgnacji zarostu (brody i wąsów)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wczoraj na obiad były kartacze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkartat͡ʃ, AS: kartač

Wiktionary

Powiązane:

:: rzecz. Kartaczewo n.

 przym. kartaczowy

Wiktionary


kartaczownica

1. działo przeznaczone do strzelania kartaczami i siekańcami;
2. szybkostrzelna wielolufowa broń z napędem ręcznym; prekursor karabinu maszynowego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kartaczownica – ładowane odprzodowo działo strzelające siekańcami i kartaczami
  • kartaczownica (mitralieza) – szybkostrzelna, wielolufowa broń odtylcowa

Wikipedia


kartaczowy

przymiotnik od: kartacz


SJP.pl


kartagena

miasto i port w Hiszpanii; Cartagena


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowo-wschodniej Hiszpanii, położone nad Morzem Śródziemnym, w regionie Murcja;

Wiktionary

Kartagena ( Cartagena) – miasto w południowo-wschodniej Hiszpanii (region Murcja), nad Morzem Śródziemnym, ok. 205 tys. mieszkańców (2005).

Port wojenny i handlowy. Kąpielisko morskie. Przemysł hutniczy, rafineryjny, stoczniowy oraz chemiczny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kartageński

Wiktionary


kartageński

→ Kartagena; cartageński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kartageną, pochodzący z Kartageny, dotyczący Kartageny (miasta w Hiszpanii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartagena ż.

Wiktionary


kartagina

bogate państwo-miasto w Afryce Północnej założone przez Fenicjan, w 146 roku przed naszą erą zniszczone przez Rzymian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

 (1.2) geogr. adm. współczesne miasto w Tunezji położone na północny wschód od Tunisu

Wiktionary

Kartagina (fen. "Qrt-ḥdšt", "Kart Hadaszt", lit. Nowe Miasto; Karthago, Carthago, Καρχηδών "Karchedon", ‏قرطاج‎ "Kartadż", ‏קרתגו‎ "Kartago") – starożytne miasto w Afryce Północnej, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Założone w IX w. p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Kartagina była początkowo państwem-miastem, później stolicą Imperium Kartagińskiego. Ważny ośrodek handlowy i polityczny. Współcześnie stanowisko archeologiczne w pobliżu Tunisu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A poza tym sądzę, że Kartaginę należy zniszczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartaˈɟĩna, AS: kartaǵĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartagińczyk mos., Kartaginka mos.

 przym. kartagiński

Wiktionary


kartaginka

obywatelka Kartaginy


SJP.pl


kartagińczyk

obywatel Kartaginy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Kartaginy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim Kartagińczycy sięgnęli po zdobycze zamorskie, opanowali zaplecze rolnicze w Afryce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartaˈɟĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: kartaǵĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartagina ż.

:: fż. Kartaginka ż.

 przym. kartagiński

Wiktionary


kartagiński

przymiotnik od: Kartagina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kartaginą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym czasie Rzymianie najpierw przystąpili do podboju kartagińskich posiadłości w Hiszpanii (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartaˈɟĩj̃sʲci, AS: kartaǵĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartagina ż., Kartagińczyk m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) punicki

Wiktionary


kartan

działo używane w XVI - XVIII wieku; kartaun, kartauna


SJP.pl


kartana

działo używane w XVI - XVIII wieku; kartan, kartauna


SJP.pl


kartaun

działo używane w XVI - XVIII wieku; kartauna, kartan


SJP.pl


kartauna

działo używane w XVI - XVIII wieku; kartaun, kartan


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karteczka

zdrobnienie od: kartka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kartka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Któregoś wieczoru szyba poszła w drobny mak, do pokoju wpadł kamień owinięty w karteczkę z jednym słowem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɛt͡ʃka, AS: kartečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., kartka ż., karty nmos.

Wiktionary


karteczkowy

przymiotnik od: karteczka


SJP.pl


kartel

monopolistyczny związek przedsiębiorstw kapitalistycznych lub partii politycznych celem osiągnięcia wspólnego interesu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkartɛl, AS: kartel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dekartelizacja ż., kartelizacja ż., kartelowiec m.

 przym. kartelowy

Wiktionary


kartelizacja

łączenie się przedsiębiorstw przemysłowych w kartele; tworzenie karteli


SJP.pl


kartelizacyjny

przymiotnik od: kartelizacja


SJP.pl


kartelizować

tworzyć kartele, łączyć przedsiębiorstwa w kartele


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skartelizować)

 (1.1) ekon. tworzyć kartele w danym obszarze gospodarki

czasownik zwrotny niedokonany kartelizować się (dk. skartelizować się)

 (2.1) ekon. przybierać postać karteli gospodarczych, organizować się w kartele

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Polska — otwierając się na świat…” — czytam i konfrontuję to z rzeczywistością opłat wyrównawczych oraz inicjatyw kartelizujących otoczenie rolnictwa.

 (2.1) […] doszedł do wysokich, kierowniczych stanowisk w świecie gospodarczym, z okazji nowego wówczas procesu kartelizowania się przemysłu włoskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartelizacja ż.

 czas. skartelizować dk.

Wiktionary


kartelowiec

członek kartelu


SJP.pl


kartelowy

przymiotnik od: kartel


SJP.pl


kartelusik

rzadkie zdrobnienie od: kartelusz; karteluszek


SJP.pl


kartelusz

przestarzałe: kawałek zapisanego papieru; świstek


SJP.pl


karteluszek

niewielki kawałek papieru; świstek, karteluszka


SJP.pl


karteluszka

niewielki kawałek papieru; świstek, karteluszka


SJP.pl


karteluszkowy

przymiotnik od: karteluszek


SJP.pl


karteluszowy

przymiotnik od: kartelusz


SJP.pl


karter

dolna część silnika spalinowego zawierająca miskę olejową, wał korbowy itd.


SJP.pl


kartezjanin

zwolennik kartezjanizmu; kartezjanista


SJP.pl


kartezjanista

zwolennik kartezjanizmu; kartezjanin


SJP.pl


kartezjanizm

1. doktryna filozoficzna Kartezjusza;
2. kierunki i poglądy filozoficzne nawiązujące do tej doktryny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. system filozoficzny zapoczątkowany przez Kartezjusza, oparty na racjonalizmie i dualizmie umysłu i ciała

Wiktionary

Kartezjanizm – zespół poglądów i nurt filozoficzny związany z filozofią Kartezjusza.

Pojęcie to używane jest w różnych znaczeniach:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kartezjusz mos.

 przym. kartezjański

Wiktionary


kartezjanka

→ kartezjanin


SJP.pl

Patrz:

kartezjanin

kartezjański

1. związany z Kartezjuszem;
2. układ kartezjański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub dorobkiem naukowym i filozoficznym Kartezjusza

 (1.2) mat. związany z prostokątnym (ortogonalnym) układem współrzędnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartezjanizm mrz.

Wiktionary


kartezjusz

(1596-1650) francuski filozof i matematyk; René Descartes


SJP.pl


kartezjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kartezjusza lub z nim związany


SJP.pl


karting

sport motorowy lub zawody sportowe rozgrywane przy użyciu gokartów; carting


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kartingowy

przymiotnik od: karting


SJP.pl


kartka

1. część składowa książki, zeszytu itp.;
2. luźny arkusz papieru;
3. pocztówka;
4. potocznie: bon uprawniający do zakupu określonego towaru;
5. kartka elektroniczna - wiadomość z życzeniami w postaci elektronicznej; e-kartka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

 (1.2) pot. karta pocztowa lub pocztówka

 (1.3) bon towarowy na artykuły deficytowe

Wiktionary

Kartka (także: "karta", "arkusz") – część książki, gazety, czasopisma, zeszytu lub notesu. Najczęściej jest biała i prostokątna. Może być wykonana z papieru, pergaminu, welinu albo papirusu.

Jeśli jest czysta lub niezadrukowana to zwykle służy do pisania, rysowania lub drukowania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdzisławie, zostawiłem ci na biurku kartkę z wiadomością.

 (1.2) Jacku, czy wysłałeś już kartkę imieninową do babci?

 (1.3) Skończyły mi się kartki na mięso i od dziś gotujemy dania jarskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkartka, AS: kartka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karta ż., karton m., kartkowanie n., przekartkowanie n.

:: zdrobn. karteczka ż., karteluszek m.

:: zgrub. karteluch m.

 czas. kartkować ndk., przekartkować dk.

 przym. kartkowy, kartonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arkusz (papieru), druk, druczek, blankiet, strona, fiszka, świstek

 (1.2) pocztówka, karta pocztowa; daw. odkrytka ż.

 (1.3) bon

Wiktionary


kartkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przerzucanie stron książki, broszury, gazety, czasopisma itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekartkowanie n., kartka ż., karty nmos.

 czas. kartkować ndk.

 przym. kartonowy

Wiktionary


kartkować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) oglądać pobieżnie książkę, gazetę itp., przewracając kartka po kartce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez dłuższy czas przerzucał pisma i kartkował, wreszcie znalazł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kartˈkɔvat͡ɕ, AS: kartkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartka ż., kartkowanie n., karty nmos.

 przym. kartonowy

Wiktionary


kartkowicz

1. piłkarz niemogący wystąpić w danym meczu z powodu ukarania go żółtą lub czerwoną kartką w poprzednim meczu lub meczach;
2. dawniej: osoba uprawniona do posiadania kartki na artykuły żywnościowe


SJP.pl


kartkowiczka

→ kartkowicz


SJP.pl

Patrz:

kartkowicz

kartkowy

przymiotnik od: kartka


SJP.pl


kartkówa

zgrubienie od: kartkówka


SJP.pl


kartkóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kartkówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartkówka ż., kartka ż., karta ż.

Wiktionary


kartkówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. krótka, często niezapowiedziana, klasówka sprawdzająca wiadomości z niewielkiej części materiału, najczęściej z kilku ostatnich lekcji

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieliśmy dziś kartkówkę z przyrody, chyba dostanę pałę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kartˈkufka, AS: kartkufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartkóweczka ż.

Wiktionary


kartkówkowy

przymiotnik od: kartkówka


SJP.pl


kartlia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. historyczna kraina we wschodniej Gruzji;

Wiktionary

Kartlia (gruz. ქართლი, "Kartli") – historyczna kraina we wschodniej Gruzji, współcześnie podzielona między cztery regiony administracyjne: Dolna Kartlia, Mccheta-Mtianetia, Tbilisi i Wewnętrzna Kartlia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kartlijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Iberia

Wiktionary


kartlijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kartlią, dotyczący Kartlii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kartlia ż.

Wiktionary


kartodiagram

mapa przedstawiająca diagramowo charakterystykę liczbową wybranych zjawisk klimatycznych, wodnych, demograficznych lub geograficzno-ekonomicznych


SJP.pl

Kartodiagram – jedna z kartograficznych metod prezentacji, mapa tematyczna przedstawiająca zmienność wybranych atrybutów obiektów przestrzennych za pomocą umieszczonych na niej diagramów lub wykresów. Ich lokalizacja odpowiada punktom pomiaru lub jednostkom przestrzennym, do których dane się odnoszą (np. gminom, województwom, państwom). Kartodiagram przedstawia wartości w ujęciu bezwzględnym.

Wikipedia


kartodiagramowy

przymiotnik od: kartodiagram


SJP.pl


kartofel

1. roślina pochodząca z Ameryki Południowej, uprawiana ze względu na jadalne bulwy korzeni;
2. jadalna bulwa rośliny kartofla; ziemniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. ziemniak.

 (1.2) środ. uczn. stud. nos

 (1.3) środ. uczn. nieforemny nos

 (1.4) daw. środ. polit. bomba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziemia jest tu na ogół piaszczysta i kamienista, zdatna pod uprawę tylko kartofli, żyta, owsa i lnu.

 (1.2) No jak pragnę zakiełkować, rozkwaszę ci zaraz kartofel!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɔfɛl, AS: kartofel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartoflanka ż., kartoflisko n.

:: zdrobn. kartofelek m.

 przym. kartoflany, kartofelkowaty, kartoflasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemniak; reg. pozn. pyra

Wiktionary


kartofelek

zdrobnienie od: kartofel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kartofel

 (1.2) mały kartofel

 (1.3) kulin. ciastko w kształcie kulki, wykonanym z masy z kruszonych herbatników, resztek ciast, z dodatkiem kakao, najczęściej polanym polewą czekoladową, posypanym orzeszkami ziemnymi lub wiórkami kokosowymi; także z marcepanu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama poszła do kuchenki • Przynieść befsztyk, kartofelki (…)

 (1.1) Raz wróbelek Elemelek znalazł w polu kartofelek.

 (1.3) Byłam w cukierni i kupiłam trzy pączki i pół kilo kartofelków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔˈfɛlɛk, AS: kartofelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel m., kartoflanka ż., kartoflisko n., kartoflak mrz.

 przym. kartoflany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ziemniaczek

 (1.3) bajaderka, bajadera, ziemniaczek

Wiktionary


kartofelkowaty

przypominający wyglądem kartofelek


SJP.pl


kartoflaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kartoflak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartoflak m.

Wiktionary


kartoflak

placek z ziemniaków, śląska odmiana klasycznej babki ziemniaczanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. danie obiadowe, placek z ziemniaków, zwykle z dodatkiem cebuli i boczku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel m., kartofelek m., kartoflisko n., kartoflanka ż.

:: zdrobn. kartoflaczek m.

 przym. kartoflany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babka ziemniaczana, babka kartoflana

Wiktionary


kartoflanka

zupa z kartofli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa jarzynowa z dużą ilością pokrojonych w kostkę ziemniaków

 (1.2) spoż. mąka ziemniaczana

 (1.3) spoż. roln. odmiana cebuli o małych, wydłużonych cebulkach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kartoflanka – zupa ziemniaczana
  • kartoflanka – odmiana cebuli zwyczajnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tata mógłby cały tydzień jeść kartoflankę.

 (1.2) Kupisz w pawilonie kilo kartoflanki i dwa kilo cukru!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔfˈlãnka, AS: kartoflãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel m., kartofelek m., kartoflisko n., kartoflak m.

 przym. kartoflany, kartoflasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński ziymnioczónka, gwara. kartofelzupa, kartoflana, kobzolanka, zupa knulowa, zupa z kartoflami

 (1.3) szalotka, cebula kartoflanka

Wiktionary


kartoflany

przygotowany z kartofli, dotyczący kartofli


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kartoflami (ziemniakami), dotyczący kartofli

 (1.2) przyrządzony, zrobiony z kartofli (ziemniaków), z dodatkiem kartofli

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzeba zagotować mąkę kartoflaną, kisiel taki zrobić i na bęben przed ostatnim płukaniem wylać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel m., kartofelek m., kartoflisko n., kartoflanka ż., kartoflak m.

 przym. kartoflasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ziemniaczany

Wiktionary


kartoflarka

→ kartoflarz


SJP.pl

Patrz:

kartoflarz

kartoflarnia

1. pomieszczenie do przechowywania kartofli;
2. pomieszczenie, w którym obiera się kartofle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie do składowania ziemniaków

Wiktionary


kartoflarz

1. osoba lubiąca kartofle;
2. sprzedawca kartofli


SJP.pl


kartoflasty

przypominający wyglądem kartofla; kartoflowaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) podobny do kartofla, przypominający kształtem kartofla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawniej Wietnamczycy, których pamiętałem jeszcze z Polski, to byli niezgrabni, kartoflaści ludzie, w szarych marynarkach i szarych spodniach, w półokrągłych milicyjnych butach z taką gumową podeszwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔfˈlastɨ, AS: kartoflasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartofel mrz., kartoflanka ż., kartoflisko n.

 przym. kartoflany

Wiktionary


kartoflisko

1. pole, gdzie rosną kartofle;
2. pole po zebraniu rosnących na nim kartofli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pole, na którym rosną ziemniaki

 (1.2) daw. pole, z którego wykopano ziemniaki

 (1.3) pot. zgrub. duży ziemniak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten środek wytępi wszystkie stonki na kartoflisku.

 (1.2) Kartofliska, ściernie, a szczególniej role świeżo uprawne i zasiane, rozmiękły na przepaściste bagna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔfˈlʲiskɔ, AS: kartoflʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartoflak mrz., kartofel, kartofelek, kartoflanka

 przym. kartoflany, kartoflowy, kartoflasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemniaczysko, pole ziemniaczane

Wiktionary


kartoflowaty

przypominający wyglądem kartofla; kartoflasty


SJP.pl


kartoflowy

przymiotnik od: kartofel


SJP.pl


kartograf

specjalista w dziedzinie kartografii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie kartografii; rysownik map

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kartograf oznaczył kilka miast na mapie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɔɡraf, AS: kartograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartografia ż.

:: fż. kartografka ż.

 przym. kartograficzny

 przysł. kartograficznie

Wiktionary


kartografia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o tworzeniu map;

Wiktionary

Kartografia (gr. χάρτης "chartēs", „papirus, arkusz, mapa”, γράφειν "graphein", „pisać”) – dziedzina nauki o mapach (w tym o atlasach, globusach, modelach plastycznych – mapach plastycznych itp.), teorii map, metodach ich sporządzania i użytkowania; jak również dziedzina działalności organizacyjnej i usługowej, związanej z opracowywaniem, reprodukcją i rozpowszechnianiem map.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy geodeta powinien znać chociaż podstawy kartografii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔˈɡrafʲja, AS: kartografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartografka ż., kartograf m., kartografika ż.

 przym. kartograficzny

Wiktionary


kartograficzny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kartografii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawigator przeszedł kurs kartograficzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: kartografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. kartografia.

Wiktionary


kartografka

→ kartograf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. rzad. specjalistka w zakresie kartografii; rysowniczka map

Wiktionary

Patrz:

kartograf

Wymowa:

IPA: ˌkartɔˈɡrafka, AS: kartografka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartografia ż.

:: fm. kartograf m.

 przym. kartograficzny

 przysł. kartograficznie

Wiktionary


kartograjstwo

rzadko: skłonność do gier karcianych, częste granie w karty; karciarstwo


SJP.pl


kartogram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mapa przedstawiająca graficzne właściwości liczbowe danego zjawiska

Wiktionary

Kartogram – jedna z kartograficznych metod prezentacji, sposób przedstawienia średniej wartości dowolnego zjawiska w określonych jednostkach przestrzennych (administracyjnych lub geometrycznych) zwanych polami podstawowymi lub jednostkami odniesienia.

Często używa się tej metody do przedstawienia gęstości zaludnienia w określonych jednostkach administracyjnych (województwach, państwach, itp.), ale można ją z powodzeniem stosować do dowolnych zjawisk.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponadto na kartogramie naniesiono granice Częstochowskiego Okręgu Rudonośnego, sieć rzeczną, ośrodki miejskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɔɡrãm, AS: kartogrãm

Wiktionary


kartogramowy

przymiotnik od: kartogram


SJP.pl


kartomancja

wróżenie z kart


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. wróżenie z kart

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kabalistyka, kabała

Wiktionary


kartomanta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. wróżbita

Wiktionary


kartomat

automat do sprzedaży kart umożliwiających korzystanie z jakichś usług


SJP.pl


kartometr

przyrząd do mierzenia długości linii krzywych na mapie lub planie; krzywomierz; kurwimetr; kartomierz


SJP.pl


kartometria

Kartometria – dział kartografii zajmujący się metodami przeprowadzania i analizą dokładności pomiarów różnych obiektów i zjawisk geograficznych na mapach w celu wyznaczenia ich długości, powierzchni, objętości lub innych parametrów, z uwzględnieniem wpływu zniekształceń kartograficznych. Wykonywanie tych obserwacji jest możliwe dzięki osnowie matematycznej. Kartometrię stosuje się m.in. przy obliczaniu powierzchni państw i mórz.

Wikipedia


kartometryczność

ogół cech mapy umożliwiających mierzenie na niej długości, kątów i pól


SJP.pl


kartomizer

wymienny pojemnik na liquid, połączenie atomizera i kartridża


SJP.pl


karton

1. gruby, sztywny papier;
2. tekturowe pudełko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gruby, sztywny papier

 (1.2) tekturowe pudełko

 (1.3) ilość towaru zawarta w kartonie (1.2)

 (1.4) o papierosach: opakowanie zbiorcze zawierające 10 paczek papierosów

Wiktionary

Karton – wyroby papiernicze o gramaturze od 160 g/m² do 315 g/m² (w przemyśle poligraficznym zakres obejmuje najczęściej wartości od 200 g/m² do 500 g/m²). Wykorzystywany jest do druku i produkcji książeczek kartonowych dla dzieci (tzw. "board books"), okładek książkowych, pocztówek, teczek biurowych, pudełek i innych opakowań.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uliczny artysta malował obrazy na kartonie i sprzedawał przechodniom.

 (1.1) Bezdomny spał na kartonach rozłożonych obok śmietnika.

 (1.2) Piję mleko prosto z kartonu.

 (1.2) Spakowałem swoje rzeczy do kartonów i zniosłem do samochodu.

 (1.2) Przed świętami przyniosłem ze strychu wszystkie kartony z ozdobami choinkowymi.

 (1.3) Kupiłem trzy kartony mleka i pięć kartonów soku pomarańczowego – mam nadzieję, że do piątku nam wystarczy.

 (1.4) Celnicy przechwycili 1000 kartonów papierosów bez akcyzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkartɔ̃n, AS: kartõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartonaż mrz., kartoniarka ż.

:: zdrobn. kartonik mrz.

 przym. kartonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tektura

 (1.2) pudło

 (1.4) środ. wagon

Wiktionary


karton-gips

płyta z kartonu i gipsu stosowana w budownictwie; gips-karton, kartongips, regips, rigips, płyta regipsowa, suchy tynk


SJP.pl


kartonaż

1. (zwykle w liczbie mnogiej) wyrób (np. pudełko, oprawa) kartonowy lub tekturowy;
2. w starożytnym Egipcie: trumna zawierająca mumię, malowana i zdobiona rytualnymi napisami, wykonana z drewna lub tkaniny nasyconej gipsem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opakowanie z kartonu lub tektury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtɔ̃naʃ, AS: kartõnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karton mrz.

Wiktionary


kartongips

płyta z kartonu i gipsu stosowana w budownictwie; karton-gips, gips-karton, regips, rigips, płyta regipsowa, suchy tynk


SJP.pl


kartoniada

unoszenie kolorowych kartoników na imprezie rozrywkowej w celu utworzenia napisu lub obrazu


SJP.pl

Kartoniada – rodzaj dopingu, element oprawy meczu polegający na podnoszeniu przez publiczność kolorowych kartoników, które mają razem uformować jakiś obraz lub napis.

Kartoniada jest najczęściej spotykana podczas meczów piłki nożnej, a także futbolu amerykańskiego (głównie college football). Mozaiki z kolorowych plansz są również ważnym elementem północnokoreańskiego festiwalu Arirang odbywającego się na Stadionie im. 1 Maja w Pjongjangu.

Wikipedia


kartoniarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) maszyna do wyrobu kartonu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔ̃ˈɲarka, AS: kartõńarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karton

 przym. kartonowy

Wiktionary


kartonik

zdrobnienie od: karton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: karton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pasiasty egzotyczny parkiet sypnęły się jakieś saszetki, monety i elegancka koperta z wystającym białym kartonikiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karton mrz.

 przym. kartonowy

Wiktionary


kartonikowy

przymiotnik od: kartonik


SJP.pl


kartonowy

przymiotnik od: karton


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z kartonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stare dokumenty i drobne pamiątki, Jacek przechowywał w kartonowych pudełkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkartɔ̃ˈnɔvɨ, AS: kartõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karton m., kartonik m., kartoniarka ż.

Wiktionary


kartonówka

kartonówka zwyczajna (czarna) - gatunek mrówki z podrodziny Formicinae


SJP.pl


kartoteczka

zdrobnienie od: kartoteka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kartoteka

Wiktionary


kartoteczny

→ kartoteka; kartotekowy


SJP.pl


kartoteka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zestaw posegregowanych kart papieru z informacjami

 (1.2) zbiór usystematyzowanych informacji

 (1.3) policyjny zbiór danych na temat podejrzanych, poszukiwanych i przestępców, a także zgubionych lub skradzionych rzeczy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kartoteka – zbiór kart z informacjami, np. na temat przestępców
  • Kartoteka – dramat Tadeusza Różewicza
  • Kartoteka – archaiczne określenie katalogu (folderu) w informatyce

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Patrzyłem w jego kartotekę policyjną. Nie można mu niczego zarzucić. Jest czysty jak łza.

Wiktionary


kartotekowy

→ kartoteka; kartoteczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kartoteki

Wiktionary


kartować

1. oznaczać na mapie, nanosić na mapę szczegóły terenu na podstawie materiałów uzyskanych z pomiarów bądź z materiałów źródłowych, np. kartować dane geodezyjne; mapować;
2. dawniej: w tajemnicy planować coś złego przeciw komuś; knuć, ukartowywać;
3. dawniej: tasować karty do gry;
4. dawniej: kartować się - być przygotowywanym w tajemnicy przed kimś


SJP.pl


kartowy

przestarzale: karciany (związany z kartami, odnoszący się do gry w karty)


SJP.pl


kartoznawca

specjalista w zakresie nauki o mapach; mapoznawca


SJP.pl


kartoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o mapach; mapoznawczyni


SJP.pl


kartoznawstwo

dział kartografii zajmujący się badaniem map; mapoznawstwo


SJP.pl


kartridż

cylindryczny pojemnik z nabojami albo pojemnik z tuszem do drukarek; kartrydż; cartridge


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej

 (1.2) inform. nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy, stosowany np. w konsolach gier;

Wiktionary

Kartridż (kartrydż, ROM cartridge) – nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy (najczęściej grę).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skończył się toner w drukarce i trzeba włożyć nowy kartridż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartrydż m., cartridge m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kartrydż, cartridge

Wiktionary


kartridżowy

→ kartridż


SJP.pl

Patrz:

kartridż

kartrydż

cylindryczny pojemnik z nabojami albo pojemnik z tuszem do drukarek; kartridż; cartridge


SJP.pl


kartulariusz

Ka

Wikipedia


kartun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. gęsta, gładka tkanina bawełniana (niekiedy o lnianej osnowie), najczęściej barwnie drukowana, przeznaczona na ubiory lub obicia; Gloger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nim [pokoju sypialnym] łóżko ozdobne, mające firanki ze wzorzystego kartunu podpięte bukietami ze wstąg i kwiatów […].

 (1.1) — Z chustką tą byłoby ci wybornie do twarzy, Maryo! — rzekł krawiec i wskazał na chustkę z niebieskiego kartunu w duże, żółte i czerwone kwiaty.

 (1.1) Suknię miała ciemną z prostego kartunu, dostatnią i jakby zakonna zrobioną; chustkę na szyi białą, a w palcach ściśnięty, zmięty biały płatek, którym tylko co zaczerwienione od łez otarła oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkartũn, AS: kartũn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kartunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. karton

Wiktionary


kartuski

przymiotnik od: Kartuzy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kartuz, związany z Kartuzami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Peleton minął kartuski urząd miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzka ż., kartuzja ż., kartuz mos., Kartuzianin mos., Kartuzianka ż., Kartuzy lm nm.

 przym. kartuzjański

Wiktionary


kartusz

1. ładownica do strzelby;
2. pas z nabojami;
3. motyw dekoracyjny, obramienie tarczy herbowej, płaskorzeźby itp.;
4. ornament w formie ozdobnej tarczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. ozdobne obramowanie herbu, monogramu lub emblematu; dekoracja w formie tarczy;

 (1.2) hist. owalne obramowanie grupy hieroglifów oznaczających imię władcy;

 (1.3) turyst. niewielki, jednorazowy pojemnik na gaz do kuchenki

 (1.4) nabój z porcją substancji

 (1.5) hist. wojsk. ładownica, często bogato zdobiona, używana przez jazdę polską

 (1.6) hist. wojsk. cylindryczny pojemnik, początkowo papierowy, później metalowy, zawierający ładunek prochu do broni palnej ładowanej od strony wylotu lufy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kartusz – element zdobniczy
  • kartusz – turystyczny pojemnik na gaz
  • kartusz – nabój
  • kartusz – hieroglif

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkartuʃ, AS: kartuš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kartuszowy

Wiktionary


kartuszowy

przymiotnik od: kartusz


SJP.pl


kartuz

członek zakonu kontemplacyjnego o surowej regule, założonego w XI wieku we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Brunona z Kolonii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za klasztorem kartuzów trzeba skręcić w lewo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzja ż., Kartuzy lm nm.

:: fż. kartuzka ż.

 przym. kartuski, kartuzjański

 przysł. kartusko

Wiktionary


kartuza

dawniej: myśliwska lub wojskowa torba na naboje; ładownica


SJP.pl


kartuzek

gatunek goździka; goździk kartuzek


SJP.pl


kartuzi

katolicki zakon męski i żeński o surowej regule, założony w XI w. we Francji


SJP.pl

Kartuzi – katolicki zakon męski i żeński o bardzo surowej regule, założony 15 sierpnia 1084 przez św. Brunona z Kolonii. Reguła zakonna, zwana „Consuetudines Cartusiae”, została spisana przez piątego przeora Wielkiej Kartuzji, Guigo I już po śmierci założyciela. Nazwa pochodzi od zlatynizowanej nazwy pierwszej siedziby kartuzów – La Grande Chartreuse pod Grenoble we Francji (łac. "Cartusia").

Wikipedia


kartuzianin

mieszkaniec Kartuz


SJP.pl


kartuzianka

mieszkanka Kartuz


SJP.pl


kartuzja

klasztor kartuzów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. klasztor kartuzów;

Wiktionary

Kartuzja – nazwa nadana zwyczajowo klasztorowi zakonu kartuzów.

W skład zabudowań kartuzji wchodził kościół i eremy ("domki dla mnichów"). Jako pierwsza powstała La Grande Chartreuse we Francji w 1084 roku (stąd nazwa). Kolejne były na niej wzorowane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najmłodszą kartuzję otwarto w Korei.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuz mos., kartuzka ż., Kartuzy lm nm.

 przym. kartuski, kartuzjański

 przysł. kartusko

Wiktionary


kartuzjański

odnoszący się do kartuza lub kartuzji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z kartuzami albo kartuzją, dotyczący kartuzów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzka ż., kartuz mos., kartuzja ż.

 przym. kartuski

Wiktionary


kartuzka

gatunek goździka; goździk kartuzek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. mniszka z zakonu kartuzjańskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile wspólnot kartuzek istnieje w Europie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzja ż., Kartuzy lm nm.

:: fm. kartuz mos.

 przym. kartuski, kartuzjański

 przysł. kartusko

Wiktionary


kartuzy

dawniej: myśliwska lub wojskowa torba na naboje; ładownica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim;

 (1.2) geogr. część wsi Gidle, w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gidle;

 (1.3) geogr. dzielnica Legnicy;

Wiktionary

Kartuzy (dodatkowa nazwa w języku kaszub. Kartuzë,) – kaszubskie miasto w województwie pomorskim, siedziba powiatu kartuskiego i gminy miejsko-wiejskiej Kartuzy. Miasto leży nad czterema jeziorami zwanymi kartuskimi. Są to: jezioro Karczemne, Klasztorne Duże, Klasztorne Małe i Mielenko. W Kartuzach krzyżują się drogi wojewódzkie: nr 211, nr 224 i nr 228.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po Muzeum Kaszubskim w Kartuzach oprowadzała nas urocza Kaszubka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: karˈtuzɨ, AS: kartuzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kartuzja ż., kartuz mos., kartuzka ż., Kartuzianin mos., Kartuzianka ż.

 przym. kartuski

Wiktionary


kartwelski

języki kartwelskie - rodzina językowa z rejonu Kaukazu Południowego


SJP.pl


karty

gra z użyciem specjalnie oznaczonych kartoników - kart do gry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gra wykorzystująca odpowiednie kartoniki – karty;

Wiktionary

Karty do gry – papierowe lub plastikowe przybory do gier karcianych.

Prawdopodobnie były już znane w Chinach przed X wiekiem. Powstały na skutek przeniesienia na papier notacji używanej w czasie gry w kości;

niektóre karty wywodzą się także z chińskich papierowych pieniędzy – uważa się[], że w najstarszych grach używano prawdziwych banknotów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W akademiku grywaliśmy w karty na pieniądze do rana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karciak mrz., karta ż., karton m., kartonówka ż., kartonowiec m., kartka ż., karteczka ż., karteluszek m., karteluch m., kartkowanie n., przekartkowanie n., karciarz mos.

 czas. kartkować ndk., przekartkować dk.

 przym. karciany, kartkowy, kartonowy, karciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gra karciana

Wiktionary


karuk

żelatyna otrzymywana z pęcherzy pławnych niektórych ryb słodkowodnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) klej otrzymywany z pęcherzy rybnych, odpadków skór, rogów, kości zwierzęcych;

Wiktionary

Karuk – inaczej klej rybi, otrzymywany z wysuszonych pęcherzy rybnych, przede wszystkim bieługi i jesiotra. Obecnie z powodu ochrony tych gatunków (w USA - zakaz importu) produkuje się go z pęcherzy pławnych innych gatunków ryb, najczęściej południowoamerykańskich. Pęcherz pławny wydobyty z ryby umieszczony jest w gorącej wodzie, oczyszczony z żył i mięśni, a następnie suszony. Pęcherz pławny składa się w 70% z kolagenu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkaruk, AS: karuk

Wiktionary


karuna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. filoz. jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się na empatii i okazywaniu dobroci cierpiącym;

Wiktionary

Karuna ("Karuṇā" w języku pali i sanskrycie, a w tyb. "snying-rje") – buddyjska oraz dźinijska koncepcja miłości. Pojęcie to tłumaczone jest również jako serdeczne współczucie. Jest kluczowym aspektem w buddyjskiej szkole mahajany.

Czasem bywa nazywane (w pali i sanskrycie) mahakarunā dla oznaczenia wielkiego współczucia lub nieograniczonego współczucia – "Karuny" doprowadzonej do doskonałości.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) współczucie, miłosierdzie

Wiktionary


karuzel

1. zawody rycerskie w XVIII wieku, które zastąpiły turnieje średniowieczne;
2. dawniej: karuzela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. karuzela

 (1.2) hist. festyn rycerski

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: karuzela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzela ż., karuzelarz mos., karuzelka ż., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karuzela

Wiktionary


karuzela

urządzenie w wesołym miasteczku lub na placu zabaw do kręcenia się w koło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do zabawy, które się kręci;

 (1.2) urządzenie do obrotowego holowania modeli aerodynamicznych

 (1.3) przen. sytuacja, gdy coś szybko się zmienia, ale pozornie, ponieważ wraca po chwili to samo

Wiktionary

Karuzela (fr. "carrousel") – urządzenie rekreacyjne obracające się wokół własnej osi przenoszące osoby siedzące na obrzeżu koła. W typowej karuzeli pasażerowie zajmują miejsca na siedzeniach, które często mają kształt zwierząt lub pojazdów. Karuzele są charakterystycznym elementem wesołych miasteczek, placów zabaw i festynów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgubiłam portfel, gdy jeździłam na karuzeli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkaruˈzɛla, AS: karuzela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzelarz mos., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

:: zdrobn. karuzelka ż.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary


karuzelarz

człowiek obsługujący karuzelę, właściciel karuzeli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba obsługująca karuzelę

 (1.2) właściciel karuzeli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania zaczęła płakać, więc poprosiliśmy karuzelarza, by zatrzymał karuzelę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzela ż., karuzelka ż., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karuzelnik

 (1.2) karuzelnik

Wiktionary


karuzelka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: karuzela

 (1.2) mała karuzela

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na plac zabawacu zabaw zainstalują karuzelkę i trzy huśtawki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzela ż., karuzelarz mos., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelniczy, karuzelowy

Wiktionary


karuzelnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) profesja karuzelnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karuzelnictwo to jeden z najstarszych i do niedawna jeden z najpewniejszych rodzinnych biznesów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzelarz mos., karuzel m., karuzela ż., karuzelka ż., karuzelnik m.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary


karuzelniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karuzelnikiem lub karuzelnictwem, dotyczący karuzelnika lub karuzelnictwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzela ż., karuzelarz mos., karuzelka ż., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelowy

Wiktionary


karuzelnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) właściciel karuzeli lub wesołego miasteczka, ktoś utrzymujący się z ich prowadzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek pracuje u karuzelnika, więc wszystkie niedziele ma robocze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzelarz mos., karuzel m., karuzela ż., karuzelka ż., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelowy, karuzelniczy

Wiktionary


karuzelowy

przymiotnik od: karuzela


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z karuzelą, dotyczący karuzeli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karuzel mrz., karuzela ż., karuzelarz mos., karuzelka ż., karuzelnik mos., karuzelnictwo n.

 przym. karuzelniczy

Wiktionary


karuzelówka

1. rodzaj maszyny do obróbki wiórowej;
2. rodzaj zadania szaradziarskiego


SJP.pl


karw

dawniej: stary, ociężały wół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. wół

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karw – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Górzno
  • Karw – leśniczówka w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo
  • Karw – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
  • Karw – jezioro koło miejscowości Karwie
  • Wielki Karw – wyspa
  • Mały Karw – wyspa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: karf, AS: karf

Wiktionary


karwacki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alojzy Karwacki (1866-1924) – zakonnik franciszkański
  • Ludwik Franciszek Karwacki (1692-1748) – zakonnik, misjonarz, profesor
  • Maciej Karwacki (1686-1756) – jezuita, profesor greki, łaciny i języka hebrajskiego
  • Roman Karwacki (1945-) – rzymskokatolicki duchowny i teolog
  • Tomasz Karwacki (1708-1779) – zakonnik, teolog
  • Zygmunt Karwacki (1892-1916) – legionista Piłsudskiego
  • Wyrąb Karwacki – wieś w woj. mazowieckim

Wikipedia


karwakrol

izomer tymolu, organiczny związek chemiczny o działaniu leczniczym


SJP.pl

Karwakrol – organiczny związek chemiczny, izomer tymolu o identycznych właściwościach farmakologicznych. Występuje w dużych ilościach w macierzance, lebiodce, tymianku i kminku. Jego obecność stwierdzono również w olejku z czarnuszki siewnej.

Działanie: pobudzające ośrodki naczynioruchowe, przyspieszające oddychanie, moczopędne, przeciwskurczowe, przeciwbólowe, przeciwrobacze, napotne, żółciopędne. Zastosowane miejscowo działają rozgrzewająco, przeciwbólowo, odkażająco. Niszczą bakterie ropne.

Wikipedia


karwala

nazwisko


SJP.pl


karwan

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ania Karwan – polska wokalistka, aktorka, kompozytorka, autorka tekstów i pianistka
  • Bartosz Karwan – polski piłkarz
  • Marek Karwan – polski przedsiębiorca
  • Michał Karwan – polski piłkarz

Wikipedia


karwasz

1. naramiennik metalowy, część zbroi husarza
2. wyłóg na rękawie, mankiet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. część pancerza chroniącego przedramię, zapinana zwykle na nadgarstku;

Wiktionary

Ka

Wikipedia


karwat

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. Chorwat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarvat, AS: karvat

Wiktionary


karwecki

nazwisko


SJP.pl


karwia

afrykańskie drzewo z rodziny morwowatych o jadalnych, ciężkostrawnych owocach i cennym drewnie; sykomora, sykomor, ośla figa, figa morwowa


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karwiański

→ Karwia (wieś); karwieński


SJP.pl


karwica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karwica – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Cewice
  • Karwica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida

Wikipedia


karwice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karwice – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
  • Karwice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
  • Karwice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
  • Karwice – gromada
  • Karwice – stacja kolejowa w Karwicach, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia


karwieński

→ Karwia (wieś); karwiański


SJP.pl


karwik

wieś w Polsce


SJP.pl

Ka

Wikipedia


karwin

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karwin – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko
  • Karwin – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
  • Karwin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Karlino
  • Karwin – część wsi Brojce w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Brojce
  • Karwin – gromada w powiecie białogardzkim
  • Karwin – gromada w powiecie proszowickim
  • Karwiniec, Karwiny

Wikipedia


karwina

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. strumień na Pobrzeżu Koszalińskim;

 (1.2) geogr. adm. miasto i powiat w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, na Śląsku Cieszyńskim;

 (1.3) hist. geogr. historyczna polska wieś na Zaolziu

Wiktionary

Karwina ( Karviná, Karwin) – miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, na Śląsku Cieszyńskim, nad rzeką Olzą, przy granicy polsko-czeskiej. Jest stolicą powiatu Karwina i gminą z rozszerzonymi uprawnieniami (czes. "obec s rozšířenou působností"), w której oprócz miasta znajdują się Dziećmorowice, Piotrowice koło Karwiny i Stonawa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chyba nie będziesz się kąpał w Karwinie?

 (1.2) W Karwinie przyszedł na świat Gustaw Morcinek.

 (1.3) Odkrycie bogatych złóż węgla w tej okolicy doprowadziło do gwałtownego rozwoju ekonomicznego i demograficznego Karwiny i sąsiednich wsi jako miejscowości górniczych i hutniczych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karwinianin m.

 przym. karwiński

Wiktionary


karwing

carving;
1. technika jazdy na nartach polegająca na poruszaniu się na krawędziach nart, zwykle bez kijków, pozwalająca na osiąganie większych prędkości w porównaniu z klasyczną jazdą;
2. sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach, popularna w krajach Dalekiego Wschodu


SJP.pl


karwingi

rzadko: narty do uprawiania carvingu (techniki jazdy); carvingi, narty carvingowe


SJP.pl


karwingowy

→ karwing; carvingowy


SJP.pl


karwiński

związany z Karwiną


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Karwina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karwina ż.

Wiktionary


karwon

ciecz o zapachu kminku, występuje w olejku kminkowym i koprowym; związek organiczny stosowany jako składnik aromatów spożywczych; keton terpenowy


SJP.pl

Karwon – organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, podgrupy monoterpenów zaliczany do monocyklicznych nienasyconych ketonów terpenowych. Jest to bezbarwna ciecz o temperaturze wrzenia 230 °C.

Ma jedno centrum chiralności i występuje w dwóch odmianach enancjomerycznych różniących się zapachem: ("S")-(+)-karwon ma zapach kminku, a ("R")-(–)-karwon – mięty.

Wikipedia


karwot

nazwisko


SJP.pl


karwowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karwowo (Sochaczew) – dzielnica Sochaczewa
  • Karwowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Sochaczew
  • Karwowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
  • Karwowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
  • Karwowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Stawiski
  • Karwowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Kołbaskowo
  • Karwowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
  • Karwowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
  • Karwowo – zlikwidowany wąskotorowy przystanek kolejowy w Karwowie, w powiecie polickim, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia


karwowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Karwowski (1873-1933) – profesor dermatologii i wenerologii
  • Andrzej Karwowski (1759-1831) – generał insurekcji kościuszkowskiej
  • Antoni Karwowski (ur. 1948) – polski artysta malarz i performer
  • Franciszek Karwowski (1895-2005) – kapitan Wojska Polskiego
  • Jacek Karwowski – (ujednoznacznienie)
  • Jan Karwowski (ur. 1937) – polski ekonomista,
  • Kazimierz Karwowski – (ujednoznacznienie)
  • Krzysztof Karwowski – (ujednoznacznienie)
  • Leszek Karwowski (ur. 1975) – polski koszykarz
  • Łukasz Karwowski (ur. 1965) – polski reżyser, scenarzysta, oraz producent filmowy
  • Stanisław Karwowski – (ujednoznacznienie)
  • Stefan Karwowski – postać fikcyjna

Wikipedia


kary

czarny (określenie maści konia)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) czarny (o maści konia)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) koń maści czarnej

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: kara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co ciekawe, jeszcze w okolicach 1900 roku większość jutlandów miała umaszczenie kare lub gniade, tymczasem dziś kolory te są w mniejszości, natomiast dominuje maść kasztanowata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarɨ, AS: kary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karosz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) karosz

Wiktionary


karygodnie

przysłówek

 (1.1) w sposób karygodny, nagannie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karygodność ż.

 przym. karygodny

Wiktionary


karygodniej

stopień wyższy od przysłówka: karygodnie


SJP.pl


karygodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: karygodny


SJP.pl


karygodność

→ karygodny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest karygodne; cecha tych, którzy są karygodni

Wiktionary

Patrz:

karygodny

Powiązane:

 przym. karygodny

 przysł. karygodnie

Wiktionary


karygodny

zasługujący na karę, godny potępienia; niecny, skandaliczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zasługujący na potępienie, naganę, karę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego postępowanie jest karygodne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɨˈɡɔdnɨ, AS: karygodny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. karygodnie

 rzecz. karygodność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naganny

Wiktionary


karyjski

1. → Karia;
2. figa karyjska - gatunek drzewa lub krzewu należący do rodziny morwowatych; figa pospolita, figowiec pospolity, drzewo figowe


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karią, dotyczący Karii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język karyjski, wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karia ż.

Wiktionary


karykatura

wyolbrzymienie, często aż do śmieszności, cech charakterystycznych jakiejś postaci na obrazie lub w opisie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) humorystyczna praca plastycznyastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

Wiktionary

Karykatura ( caricatura) – świadomie przedstawienie osoby, zjawiska lub przedmiotu w sposób zdeformowany, które ma na celu podkreślenie negatywnego charakteru elementów, właściwości, cech. Do osiągnięcia tego celu stosuje się hiperbolę, niektóre rzeczy i zjawiska mogą być natomiast pominięte lub uproszczone.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkarɨkaˈtura, AS: karykatura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykaturzysta m., karykaturzystka ż.

:: zdrobn. karykaturka ż.

 czas. karykaturować ndk., skarykaturować dk.

 przym. karykaturalny

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykaturalnie

przysłówek

 (1.1) od karykaturalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naprzeciw karykaturalnie przedstawionego Sejmu, w którym posłowie bełkoczą i dzielą włos na czworo, postawił Różewicz samego księdza Skargę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż., karykaturzysta m., karykaturzystka ż., karykaturka ż.

 czas. karykaturować ndk., skarykaturować dk.

 przym. karykaturalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmiesznie

Wiktionary


karykaturalniej

stopień wyższy od przysłówka: karykaturalnie


SJP.pl


karykaturalny

przerysowany, groteskowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy karykatury, przejaskrawiony, wyolbrzymiony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co chwilę gibon jakiś lub magot, z ohydnie gołym, czerwonym pośladkiem, wyciągał przez kratę rękę kosmatą, usiłując dla psoty dosięgnąć piór w ogonie ptaków królewskich; papugi wieszały się na prętach przegrody i rozdziawiając dzioby, karykaturalnie do orlich podobne, wtórowały zgiełkliwym krzykiem miauczeniu wykrzywiających się małp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɨkatuˈralnɨ, AS: karykaturalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż., karykaturzysta m., karykaturzystka ż., karykaturka ż.

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groteskowy

Wiktionary


karykaturka

zdrobnienie od: karykatura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: karykatura

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubiłam te jego karykaturki publikowane na łamach katowickiej prasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż., karykaturzysta m., karykaturzystka ż.

 przym. karykaturalny

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykaturowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|karykaturować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karykaturować ndk.

Wiktionary


karykaturować

czasownik

 (1.1) tworzyć karykaturę, przedstawiać w sposób karykaturalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkarɨkatuˈrɔvat͡ɕ, AS: karykaturovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż., karykaturowanie n.

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykaturzysta

osoba zajmująca się rysowaniem karykatur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. rysownik karykatur, autor karykatur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez krótki okres po zdobyciu wykształcenia był rysownikiem i karykaturzystą, następnie wybrał dziennikarstwo i publicystykę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż.

:: zdrobn. karykaturka ż.

:: fż. karykaturzystka ż.

 przym. karykaturalny

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykaturzystka

→ karykaturzysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. artystka rysująca karykatury, autorka karykatur

Wiktionary

Patrz:

karykaturzysta

Przykłady

 (1.1) W późniejszych latach pracowała jako karykaturzystka w którymś z katowickich dzienników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karykatura ż.

:: zdrobn. karykaturka ż.

:: fm. karykaturzysta m.

 przym. karykaturalny

 przysł. karykaturalnie

Wiktionary


karykiel

lekki powóz spacerowy popularny w połowie XIX wieku


SJP.pl

Karykiel, z ang. "curricle" – lekki, dwukołowy pojazd spacerowy, rodzaj powozu. Pierwsze pojazdy tego typu pojawiły się w Anglii ok. 1800 roku. Stał się popularny w Europie Zachodniej w 1 ćwierci XIX wieku.

Karykiel był luksusowym pojazdem o jednym dyszlu przystosowanym do pary koni.

Wikipedia


karylion

przestarzale:
a) zespół dzwonów wieżowych
b) bicie wielu dzwonów
c) kompozycja muzyczna naśladująca bicie dzwonów


SJP.pl

Karylion. Goblinowa opowieść o dzwonach, które wypędziły graniem stary rok i przywołały nowy ( The Chimes: A Goblin Story of Some Bells that Rang an Old Year Out and a New One In) – opowiadanie Charlesa Dickensa, wydane w Londynie w 1844 roku. Został przyjęty przez czytelników z takim samym entuzjazmem, jak jego poprzedniczka, i wciąż należy do najpopularniejszych świątecznych opowieści Charlesa Dickensa. Tytułowy „karylion” to zespół dzwonów na wieży jednego z londyńskich kościołów.

Wikipedia


karylionowy

→ karylion; carillonowy


SJP.pl


karyna

pogardliwie: młoda dziewczyna, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechująca się głupotą, prostactwem i roszczeniowością; Karyna, Dżesika, dżesika, Jessica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mało inteligentana kobieta lub dziewczyna

Wiktionary


karyncki

przymiotnik od: Karyntia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karyntią, dotyczący Karyntii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntyjka ż., Karyntyjczyk mos., Karyntka ż., Karyntczyk mos., Karyntia ż.

Wiktionary


karyntczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. lub daw. mieszkaniec Karyntii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntia ż., Karyntyjczyk mos.

:: fż. Karyntyjka ż., Karyntka ż.

 przym. karyncki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Karyntyjczyk

Wiktionary


karyntia

kraj związkowy w Austrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

 (1.2) geogr. adm. kraj związkowy w południowej Austrii ze stolicą w Klagenfurcie;

Wiktionary

Karyntia (niem. "Kärnten", słoweń. "Koroška", wł. "Carinzia") – kraj związkowy w południowej Austrii. Graniczy ze Słowenią, Włochami, Tyrolem, Salzburgiem i Styrią. Stolicą kraju związkowego jest Klagenfurt am Wörthersee. Obok Austriaków zamieszkuje ją też mniejszość słoweńska w liczbie 14 tys. osób.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Karyntyjczyk mos., Karyntczyk mos., Karyntyjka ż., Karyntka ż.

 przym. karyncki

Wiktionary


karyntka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. lub rzad. mieszkanka Karyntii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntia ż., Karyntyjka ż.

:: fm. Karyntyjczyk mos., Karyntczyk mos.

 przym. karyncki

Wiktionary


karyntyjczyk

mieszkaniec Karyntii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Karyntii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntia ż., Karyntczyk mos.

:: fż. Karyntyjka ż., Karyntka ż.

 przym. karyncki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Karyntczyk

Wiktionary


karyntyjka

mieszkanka Karyntii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Karyntii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karyntia ż., Karyntka ż.

:: fm. Karyntyjczyk mos., Karyntczyk mos.

 przym. karyncki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Karyntka

Wiktionary


karypel

niski człowiek; knypek


SJP.pl


karyś

nazwisko


SJP.pl


karzec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia;

Wiktionary

Zobacz też: Karzec (przystanek kolejowy).

Karzec (pol. hist. „Karsiec”) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia, obok wsi Pudliszki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przystanku kolejowym w Karcu wsiadają zwykle trzy osoby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karczanin mos., karczanka ż.

 przym. karzecki

Wiktionary


karzeł

1. człowiek bardzo niskiego wzrostu;
2. istota baśniowa mająca miniaturową postać ludzką;
3. przenośnie: o człowieku małej wartości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) med. człowiek o niedoborze wzrostu;

 (1.2) postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu

 (1.3) przen. ktoś mało wartościowy moralnie, pozbawiony jakichkolwiek cech dodatnich

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) astr. nieduża gwiazda ciągu głównego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krasnolud i krasnoludek – postaci z baśni i legend.
  • karzeł – człowiek o nieprzeciętnie niskim wzroście.
  • Karzeł – powieść Pära Lagerkvista.
  • Karzeł – film Marka Jonesa.
  • karzeł – gwiazda ciągu głównego należąca do klasy jasności V
    • czerwony karzeł – karzeł o typie widmowym K-M
    • pomarańczowy karzeł – karzeł o typie widmowym K
    • żółty karzeł – karzeł o typie widmowym G (przykładem gwiazdy tego typu jest Słońce)
    • żółto-biały karzeł – karzeł o typie widmowym F
    • błękitny karzeł – karzeł o typie widmowym O
  • biały karzeł – ostatni etap ewolucji mało masywnej gwiazdy (poniżej 1,4 masy Słońca) przed ostygnięciem do stadium czarnego karła
  • czarny karzeł – hipotetyczna gwiazda powstająca po ostygnięciu białego karła. Wszechświat jest jeszcze za młody, by gwiazdy tego typu mogły powstać

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agresywny karzeł z Węgier wywołał panikę wśród gości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʒɛw, AS: kažeu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karłowatość ż., skarłowacenie n., karłowacenie n., podkarzeł m., karlątko n., karlenie n., skarlenie n.

:: zdrobn. karzełek m.

:: fż. karlica ż.

 czas. karłowacieć ndk., skarłowacieć dk., karleć ndk., skarleć dk.

 przym. karłowaty, karłowy, karzełkowy, karli

 przysł. karłowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niskorosły; pejor. liliput, karakan, grzdyl, knypek, konus, kurdupel, gnom; przest. niziołek, łokietek

 (1.2) gnom, skrzat, kobold, krasnolud, krasnoludek

Wiktionary


karzełek

1. zdrobnienie od: karzeł;
2. okończyk karzełek - ryba słodkowodna z rodziny bassowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: karzeł

Wiktionary

Karzełek (381 m, 390 m) – wzniesienie na Wyżynie Częstochowskiej w miejscowości Olsztyn, w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim. Znajduje się w południowej części Sokolich Gór, pomiędzy zabudowanym obszarem Olsztyna i Biskupic (bliżej tych ostatnich).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈʒɛwɛk, AS: kažeu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karzeł m.

 przym. karłowy, karli

Wiktionary


karzełkowaty

przypominający karzełka, mały, skarlały


SJP.pl


karzełkowy

→ karzełek


SJP.pl

Patrz:

karzełek

karzący

nakładać, wymierzać karę * formy trybu rozkazującego "karaj" itp. przestarzałe


SJP.pl

Patrz:

karać

karłatka

niewielka palma bez pnia, o charakterystycznych, wachlarzowatych liściach; palmiczka


SJP.pl


karło

fotel o esowato wygiętych nogach, rozpowszechniony w średniowiecznych Włoszech


SJP.pl


karłomyszowate

o cechach karłomyszowatych (rodzina gryzoni)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Heteromyidae|J.E. Gray|ref=tak., rodzina ssaków z infrarzędu bobrokształtnych;

Wiktionary

Karłomyszowate, szczuroskoczki (Heteromyidae) – rodzina ssaków z infrarzędu bobrokształtnych (Castorimorphi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedstawiciele karłomyszowatych preferują tereny pustynne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karłomysz ż.

Wiktionary


karłomyszowaty

o cechach karłomyszowatych (rodzina gryzoni)


SJP.pl


karłosuseł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Xerospermophilus|ref=tak., rodzaj gryzoni z rodziny wiewiórkowatych

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju karłosuseł (1.1)

Wiktionary

Karłosuseł ("Xerospermophilus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karłosusły zamieszkują pustynne i stepowe tereny w Kalifornii i Meksyku.

Wiktionary


karłowatość

wzrost znacznie poniżej średniej w danej populacji; nanizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie karłowatym, bycie karłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wstydził się swej karłowatości, uczynił z niej nawet atut.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karzeł mos./mzw.

 przym. karłowy, karłowaty

Wiktionary


karłowaty

1. mający wymiary mniejsze od przeciętnych dla danego gatunku;
2. mały, niski, skarlały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku, zwierzęciu, roślinie, planecie nienormalnie mały

 (1.2) o małej wartości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wydaje ci się, że te pomidory są jakieś takie karłowate?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karłowatość ż., karzeł mos./mzw., karlica ż., karliczka ż.

 czas. karłowacieć ndk., skarłowacieć dk.

 przym. karłowy

Wiktionary


karłowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. miasto w autonomicznej prowincji Wojwodina w Serbii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karłowice – część miasta Wrocław
  • Karłowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Olszyna
  • Karłowice – przysiółek wsi Goła w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski
  • Karłowice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Popielów
  • Karłowice – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
  • Karłowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz
  • Karłowice – gromada
  • Karłowice – dawna gmina
  • Karłowice – stacja kolejowa w miejscowości Karłowice, w województwie opolskim, w powiecie opolskim
  • Karłowice (Sremski Karlovci) – miasto w Serbii
  • Karłowice Małe
  • Karłowice Wielkie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. karłowicki

Wiktionary


karłowicki

przymiotnik od: Karłowice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. hist. związany z Karłowicami, dotyczący Karłowic (serb. Sremski Karlovci)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karłowice nmos.

Wiktionary


karłowicz

nazwisko, np.
1. Jan Aleksander Karłowicz (1836-1903), ojciec Mieczysława, polski etnograf, językoznawca i muzykolog;
2. Mieczysław Karłowicz (1876-1909), syn Jana Aleksandra, polski kompozytor i taternik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karłowicz – nazwisko, w Polsce nosi je około 1000 osób.
  • Anastazja Karłowicz (ur. 1982) – ukraińska szachistka
  • Dariusz Karłowicz (ur. 1964) – polski filozof, historyk idei, publicysta
  • Edward Karłowicz (ur. 1921) – polski dziennikarz, reportażysta i publicysta
  • Jan Aleksander Karłowicz (1836–1903) – polski etnograf, muzykolog, językoznawca, folklorysta, członek Akademii Umiejętności
  • Janina Karłowicz (1882–1937) – polska nauczycielka, organizatorka szkolnictwa żeńskiego
  • Mieczysław Karłowicz (1876–1909) – polski kompozytor i dyrygent
  • Mieczysław Karłowicz – polski kolarz szosowy
  • Ryszard Karłowicz (1919–2007) – polski architekt i urbanista
  • Wacław Karłowicz, pseud. ks. Andrzej Bobola (1907–2007) – polski duchowny katolicki, kapelan powstania warszawskiego

Wikipedia


karłowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karłowo – część miasta Mikołajki
  • Karłowo – osada wsi Dobieszewo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Karłowo – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Krasnosielc
  • Karłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
  • Karłowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
  • Karłowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
  • Karłowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo
  • Karłowo – miasto w Bułgarii, obwodzie płowdiwskim
  • Karłowo – gmina z siedzibą w ww. mieście

Wikipedia


karłowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Karłowem, dotyczący Karłowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karłów m.

Wiktionary


karłowy

1. drzewa karłowe - drzewa o niskich pniach, zwłaszcza wyhodowane odmiany drzew owocowych, których niewielka wysokość ułatwia zbiór;
2. jaś karłowy - odmiana fasoli jaś


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do karła

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący karła, określający karła, używany przy karle

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla karła, mający cechy karła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karłowatość ż., karzeł mos./mzw., karzełek mos./mzw.

 przym. karłowaty

Wiktionary


karłówka

1. rodzaj gryzoni z rodziny wiewiórkowatych;
2. rodzaj ptaków z podrodziny papug wschodnich


SJP.pl

Karłówka ("Prosciurillus") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórczaków (Nannosciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia


karłątek

motyl z rodziny powszelatkowatych


SJP.pl


karłątkowate

rodzina motyli dziennych; warcabnikowate, powszelatkowate


SJP.pl


karń

dawniej: bryła, złoże, kawał czegoś


SJP.pl


karśniawy

przymiotnik

 (1.1) daw. leworęczny,

Wiktionary


kas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kas Chikitu – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Kas – rzeka w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju
  • Kas – miasto i dystrykt
  • Kas – wieś w muhafazie Aleppo, w dystrykcie Ajn al-Arab
  • Kaş – miasto
  • „Kas” – pseudonim artystyczny Zbigniewa Kasprzaka
  • Kas – grupa kolarska
  • Cas
  • KAS

Wikipedia


kasa

1. pomieszczenie lub dział instytucji, gdzie wpłaca (wypłaca) się pieniądze, kupuje bilety itp.
2. pieniądze, fundusze
3. skrzynka do przechowywania pieniędzy, kosztowności; sejf
4. urządzenie rejestrujące dzienny utarg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce przechowywania pieniędzy

 (1.2) stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności

 (1.3) techn. urządzenie do naliczenia należności

 (1.4) pot. pieniądze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kasa – potocznie: pieniądz,
  • kasa – termin w rachunkowości,
  • kasa – stanowisko przyjmowania i wydawania pieniędzy,
  • Kasa – japońska poetka,
  • K.A.S.A. – pseudonim Krzysztofa Kasowskiego, polskiego muzyka,
  • kasa pancerna – inne określenie sejfu,
  • kasa chorych – instytucja ubezpieczeń społecznych,
  • Kasa Chorych – zespół bluesowy,
  • kasa fiskalna (kasa rejestrująca),
  • Kasa Krajowa,
  • kasa oporu,
  • kasa pożyczkowa,

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Proszę podejść z formularzem do kasy.

 (1.3) Przepraszam, zepsuła mi się kasa, nie mogę wydać panu reszty.

 (1.4) Nigdzie nie jadę na wakacje, nie mam kasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkasa, AS: kasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasjer m., kasjerka ż., kasetka ż., kasownik m., kasowanie n., skasowanie n.

:: zdrobn. kaska ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk.

 przym. kasiasty, kasowy, kasjerski

 przysł. kasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sejf

 (1.4) forsa, gotówka, pieniądze, szmal, mamona, sałata, kapusta

Wiktionary


kasacja

1. zlikwidowanie, zniesienie lub unieważnienie czegoś;
2. wycofanie pojazdu, maszyny itp. z eksploatacji;
3. w prawie procesowym:
a) uchylenie wyroku sądu niższej instancji przez sąd wyższej instancji;
b) pismo do sądu najwyższej instancji, zawierające wniosek o uchylenie wyroku;
4. w muzyce: utwór wykonywany na wolnym powietrzu, rodzaj divertimenta lub serenady; cassazione


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zlikwidowanie, zniesienie lub unieważnienie czegoś

 (1.2) techn. wycofanie pojazdu, maszyny itp. z eksploatacji

 (1.3) praw. odwołanie od orzeczenia sądu niższej instancji skierowane do sądu wyższej instancji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kasacja – nadzwyczajny środek odwoławczy pochodzący z prawa francuskiego.
  • kasacja – nadzwyczajny środek odwoławczy funkcjonujący w polskim postępowaniu karnym.
  • Kasacja – polski thriller prawniczy autorstwa Remigiusza Mroza, wydany w 2015 roku.
  • Kasacja – instrumentalna forma muzyczna.
  • kasacja – definitywne wycofanie z użytkowania statku latającego.
  • skarga kasacyjna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwanaście poznańskich peerek zostało przeznaczonych do kasacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsat͡sʲja, AS: kasacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasowanie n., skasowanie n., kasa ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk., wykasować dk.

 przym. kasacyjny, kasowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) likwidacja, zniesienie, unieważnienie

 (1.2) złomowanie

Wiktionary


kasacyjnie

→ kasacyjny


SJP.pl

Patrz:

kasacyjny

kasacyjny

związany z kasacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z unieważnieniem czegoś

 (1.2) techn. związany z wycofaniem maszyny z eksploatacji

 (1.3) praw. związany z odwołaniem wyroku w sądzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nawiązaniu do Dekretu kasacyjnego z 1819 roku Autor ukazuje problematykę administrowania Kościołem i politykę rządów oświeceniowych​.

 (1.2) Następnie punkt kasacyjny wyda nam odpowiednie zaświadczenie o przyjęciu auta do kasacji, dzięki którym unieważnione zostaną tablice rejestracyjne, karta pojazdu (o ile była wydana) i dowód rejestracyjny.

 (1.3) Już w czerwcu tego roku sąd kasacyjny w Rzymie orzekł, że Niemcy muszą wypłacić odszkodowania około 50 Włochom z Vàl di Sùsa, wywiezionym do hitlerowskich obozów pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasacja ż.

 czas. kasować

Wiktionary


kasaczek

zdrobnienie od: kasak


SJP.pl


kasai

[czytaj: kaSAJ]
1. rzeka w Angoli i Demokratycznej Republice Konga;
2. miasto w Japonii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kasai – rzeka w Angoli i Demokratycznej Republice Konga
  • Kasai – rzeka w stanie Bengal Zachodni w północno-wschodnich Indiach
  • Kasai – prowincja w Demokratycznej Republice Konga
  • Kasai Południowe – państwo istniejące w latach 1960–1961
  • Kasai Środkowe - prowincja w Demokratycznej Republice Konga
  • Kasai Wschodnie – dawna prowincja w Demokratycznej Republice Konga
  • Kasai Zachodnie – dawna prowincja w Demokratycznej Republice Konga
  • Kasai Wschodnie (planowana prowincja) – prowincja w Demokratycznej Republice Konga
  • Kasai – miasto w Japonii
  • Noriaki Kasai – japoński skoczek narciarski
  • Masae Kasai – japońska siatkarka
  • Kasai – pseudonim artystyczny Katarzyny Piszek

Wikipedia


kasak

1. kurtka noszona przez dżokejów;
2. długa, luźna bluzka damska zapinana od tyłu lub wkładana przez głowę


SJP.pl

Kasak – górna część ubioru, okrywająca tułów.

Jako kasak określana jest jedwabna kurtka noszona przez dżokejów.

W odniesieniu do odzieży damskiej to luźna, dość długa, cienka bluzka wkładana przez głowę lub zapinana z tyłu. Bluzki takie były modne w latach 20. XX wieku.

Wikipedia


kasakowy

przymiotnik od: kasak


SJP.pl


kasander

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Kasandra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kasander i pracuję w Salonikach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasandra ż.

:: fż. Kasandra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kassander

Wiktionary


kasandra

przenośnie: złowróżbna prorokini


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przen. książk. złowróżbna prorokini; człowiek zwiastujący nieszczęście

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kasandra (Aleksandra, Kassandra) – w mitologii greckiej królewna trojańska, córka Priama, wieszczka
  • Kasandra – w mitologii greckiej córka Jobatesa
  • Kasandra – imię żeńskie
  • Kasandra – półwysep w Grecji
  • Kasandra – gmina w Grecji
  • Kassandra – opowiadanie niemieckiej pisarki Christy Wolf
  • Kassandra – planetoida o numerze katalogowym 114
  • Cassandra – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie bądź taką kasandrą, bo jeszcze coś wykraczesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsãndra, AS: kasãndra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kassander mos., Kasandra ż., Kassandra ż., Kasander mos., kasandryczność ż.

 przym. kasandryczny, Kasandrzyn, Kasandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złowróżbna prorokini, zwiastunka nieszczęścia

Wiktionary


kasandryczny

zapowiadający nieszczęścia lub niepowodzenia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. taki, który zapowiada nieszczęście, katastrofę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic takiego się jednak nie stało - te kasandryczne przestrogi traktujemy dziś z przymrużeniem oka, niczym przepowiednie Nostradamusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkasãnˈdrɨt͡ʃnɨ, AS: kasãndryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasandra ż., Kasandra ż.

 przysł. kasandrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złowróżbny

Wiktionary


kasanowa

mężczyzna uwodzący kobiety, amator przygód miłosnych; casanova, casanowa, uwodziciel, bałamut, kobieciarz, donżuan


SJP.pl


kasar

podbierak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mała siatka na kiju do podchwytywania ryb

Wiktionary

Kasar (ur. lata 60. XII wieku, zm. ?) – syn Jesügeja Baatura i Höelün, brat Czyngis-chana i jeden z dowódców jego wojsk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkasar, AS: kasar

Wiktionary


kasarek

rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerz, kacerek, podbierak, kancer


SJP.pl

Kasarek, kaszorek, siatka hydrobiologiczna, kasar, podbierak – narzędzie składające się z umieszczonej na trzonku siatki tworzącej worek z otworem rozpiętym na obręczy.

W rybołówstwie stosowany do wyławiania ryb z małych zbiorników (sadzów, basenów, stawów hodowlanych). Może też służyć do wyjmowania ryb z sieci lub innych obiektów z wody (np. bryłek lodu z przerębli).

Wikipedia


kasarnia

1. tymczasowe pomieszczenie mieszkalne;
2. dawniej: koszary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. koszary

Wiktionary


kasata

kasacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) likwidacja

Wiktionary


kasatoryjny

dotyczący kasacji lub możliwości skasowania


SJP.pl


kasać

dawniej: podnosić lub podwijać jakąś część ubrania; podkasywać


SJP.pl


kasba

twierdza lub cytadela w architekturze muzułmańskiej; kazba


SJP.pl

Kasba, kasaba ( ‏قصبة‎, "qaṣaba") – forteca, ufortyfikowany zespół obronny górujący nad miastem, który można spotkać w Afryce Północnej (np. w Algierze).

W obszarze obwarowań kasby mieścił się pałac władcy (np. beja), magazyny, w których gromadzono zapasy na wypadek oblężenia oraz koszary dla załogi.

Wikipedia


kaseciak

potocznie: magnetofon kasetowy; kasetofon, kasetowiec, magnet


SJP.pl


kaseciarnia

potocznie: wypożyczalnia DVD i kaset wideo


SJP.pl


kaserniok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mieszkaniec hotelu robotniczego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulc

Wiktionary


kaseta

1. zamykane pudełko służące do przechowywania różnych przedmiotów;
2. taśma magnetyczna umieszczona w plastikowym pojemniku, używana w magnetofonach i magnetowidach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie

 (1.2) środ. sport. w kolarstwie: zespół zębatek znajdujących się na tylnej piaście

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kaseta – rodzaj pojemnika
  • kaseta magnetofonowa
  • kaseta rowerowa
  • kaseta wideo
  • Kaseta – album polskiego zespołu Kult

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed zwrotem kasety wideo do wypożyczalni należało ją bezwarunkowo przewinąć do początku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaseciak m., kaseton m.

:: zdrobn. kasetka ż.

 przym. kasetowy, kasetonowy

Wiktionary


kasetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metalowe pudełko służące do przechowywania pieniędzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaseta ż., kasa ż.

 przym. kasetowy

Wiktionary


kasetkowy

przymiotnik od: kasetka


SJP.pl


kasetofon

środowiskowo: magnetofon kasetowy; kasetowiec, kaseciak, magnet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) magnetofon mogący odtwarzać taśmy umieszczone w kasetach magnetofonowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkasɛˈtɔfɔ̃n, AS: kasetofõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magnetofon kasetowy, kaseciak

Wiktionary


kaseton

ozdoba sufitu lub sklepienia, czworoboczne wgłębienie wykonane w drewnie albo kamieniu, zwykle sąsiadujące z wieloma innymi takimi elementami; skrzyniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. modułowe zagłębienie w konstrukcji stropu zazwyczaj zdobione;

 (1.2) bud. materiał okładzinowy z lekkich płyt, dający powtarzalny wzór na ścianie lub suficie

Wiktionary

Kaseton (skrzyniec) – wieloboczne, najczęściej kwadratowe, zagłębienie widoczne od spodu stropu, sklepienia lub kopuły charakterystyczne dla architektury rzymskiej i renesansowej.

W Grecji kasetony pojawiają się od V w. p.n.e., a w Rzymie od II w. p.n.e.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈsɛtɔ̃n, AS: kasetõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kasetonowy, kasetowy

 czas. kasetonować

 rzecz. kaseta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzyniec

Wiktionary


kasetonowy

przymiotnik od: kaseton


SJP.pl


kasetowiec

potocznie: magnetofon kasetowy; kasetofon, kaseciak, magnet


SJP.pl


kasetowy

przymiotnik od: kaseta


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kasetą, dotyczący kasety – np. obudowany kasetą, korzystający z kaset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaseta ż., kasetka ż., kaseton m., kaseciak m.

 przym. kasetonowy

Wiktionary


kasha

[czytaj: kascha albo kasza] tkanina z wełny kóz tybetańskich, lekko spilśniona i drapana; również gatunek żółtobrązowej flaneli bawełnianej


SJP.pl


kasia

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie); Kaśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Katarzyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja córka ma na imię Kasia.

 (1.1) Paweł z Kasią mają dwoje dzieci.

 (1.1) Szwagierka pani Kasi mieszka piętro niżej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaɕa, AS: kaśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katarzyna ż.

:: zdrobn. Kasieńka ż.

:: zgrub. Kaśka ż., Kacha ż.

 przym. Kaśczyn

Wiktionary


kasiak

nazwisko


SJP.pl


kasiarski

→ kasiarz


SJP.pl

Patrz:

kasiarz

kasiarz

potocznie: złodziej okradający kasy, sejfy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. złodziej okradający kasy pancerne

 (1.2) łódź. mężczyzna bogaty, z grubym portfelem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaɕaʃ, AS: kaśaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż., kasjer mos., kasjerka ż., kasowanie n., kasiarstwo n.

 przym. kasowy, kasiarski

Wiktionary


kasiasty

potocznie: mający dużo pieniędzy, bogaty; forsiasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. bogaty, zamożny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niedługo będę kasiasty !

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈɕastɨ, AS: kaśasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż., kasiora ż., kasowanie n.

Wiktionary


kasica

nazwisko


SJP.pl


kasiewicz

nazwisko


SJP.pl


kasieńka

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Katarzyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W poniedziałek podwieziemy Kasieńkę do Szczyrku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katarzyna ż., Kasia ż., Kaśka ż.; zgrub. Kacha ż., Kachna ż.

 przym. Kaśczyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Katarzyna, Kasia, Kaśka

Wiktionary


kasieńkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasieńki lub z nią związany


SJP.pl


kasinka

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie)


SJP.pl


kasiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasi lub z nią związany


SJP.pl


kasiora

potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, mamona, sałata, zielone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. kasa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kasiasty

Wiktionary


kasiorka

zdrobnienie od: kasiora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. kasiora

Wiktionary


kasiulczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasiulki lub z nią związany


SJP.pl


kasiulka

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie)


SJP.pl


kasiunia

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie)


SJP.pl


kasiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Idzi Kasiński, poseł
  • Karol Kasiński (1885-1953), inżynier, urzędnik
  • Michał Kasiński (1947-), prawnik, polityk

Wikipedia


kasja

drzewo, krzew lub bylina z rodziny brezylkowatych; strączyniec; senes


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kasja – cynamonowiec wonny (Cinnamomum cassia L.)
  • kasja – Cassia L., rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych (Fabaceae)
  • kasja – olej wytwarzany z owoców cynamonowca wonnego
  • Kasja lub Kesja – imię żeńskie
  • Kasja – poetka bizantyńska (IX wiek)

Wikipedia


kasjan

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kasjan i Agatangelus zginęli w Abisynii w 1638 roku.

Wiktionary


kasjana

imię żeńskie


SJP.pl

Kasjana – żeński odpowiednik imienia Kasjan o pochodzeniu łacińskim.

Odpowiedniki imienia Kasjana w innych językach:

Kasjana jest w Polsce imieniem rzadkim. W styczniu 2024 w rejestrze PESEL było 190 kobiet o imieniu Kasjana nadanym jako imię pierwsze oraz 57 kobiet noszących imię Kasjana jako imię drugie.

Wikipedia


kasjanczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjanki lub z nią związany


SJP.pl


kasjanek

zdrobnienie od: Kasjana (imię żeńskie)


SJP.pl


kasjaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjany lub z nią związany


SJP.pl


kasjanka

zdrobnienie od: Kasjana (imię żeńskie)


SJP.pl


kasjankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjanka lub z nim związany


SJP.pl


kasjanostwo

Kasjan z małżonką; Kasjanowie


SJP.pl


kasjanowie

Kasjan z małżonką; Kasjanostwo


SJP.pl


kasjanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjana lub z nim związany


SJP.pl


kasjer

1. pracownik przyjmujący i wypłacający pieniądze;
2. pracownik sprzedający bilety teatralne, kolejowe, kinowe itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik instytucji finansowej lub firmy handlowej przyjmujący lub wypłacający pieniądze

 (1.2) pracownik kina, teatru, muzeum, kolei itp. sprzedający bilety

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stałam dwadzieścia minut w kolejce, a kasjer zamknął mi okienko przed nosem.

 (1.2) Kasjer nie miał mi wydać ze stówy i musiałem kupić bilet u konduktora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkasʲjɛr, AS: kasʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż., kasiarz m., kasownik mrz., kasowanie n.

:: fż. kasjerka

 przym. kasowy, kasjerski

Wiktionary


kasjerka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: kasjer (pracownik przyjmujący/wypłacający pieniądze)

 (1.2) forma żeńska od: kasjer (sprzedawca biletów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stałam dwadzieścia minut w kolejce, a kasjerka zamknęła mi okienko przed nosem.

 (1.2) Kasjerka nie miała mi wydać ze stówy i musiałem kupić bilet u konduktora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsʲjɛrka, AS: kasʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kasjer.

Wiktionary


kasjerski

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do kasjera

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący kasjera, związany z kasjerem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasowanie n., kasa ż., kasjer mos., kasjerka ż.

Wiktionary


kasjop

dawniej: lutet (pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71, metal należący do rodziny lantanowców, wykorzystywany m.in. do wytwarzania nadprzewodników)


SJP.pl


kasjopea

Kasjopeja;
1. gwiazdozbiór nieba północnego
2. postać z mitologii greckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. królowa Etiopii, żona Cefeusza i matka Andromedy, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Kasjopei (1.2);

 (1.2) astr. gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 5 jasnych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie litery W;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kasjopea chlubiła się, że jest piękniejsza od nereid.

 (1.1-2) Mityczna Kasjopea jest identyfikowana z gwiazdozbiorem Kasjopei.

 (1.1) Perseusz pokonał potwora morskiego i uwolnił Andromedę, córkę Kasjopei i Cefeusza.

 (1.2) Kasjopea widnieje na niebie niedaleko konstelacji, które są z nią mitologicznie powiązane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkasʲjɔˈpɛa, AS: kasʹi ̯opea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasjopea ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kasjopeja, Kassjopeja

 (1.2) war. Kasjopeja; skr. Cas

Wiktionary


kasjopeja

Kasjopea;
1. łac. Cassiopea; gwiazdozbiór nieba północnego
2. postać z mitologii greckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. zob. Kasjopea, Kassjopeja.

 (1.2) astr. zob. Kasjopea.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kasjopeja – w mitologii greckiej królowa Etiopii, matka Andromedy
  • Kasjopeja – gwiazdozbiór nieba północnego
  • Kasjopeja A – pozostałość po supernowej
  • kasjopeja (Cassiope) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych
  • „Cassiopea” – nazwa włoskich okrętów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkasʲjɔˈpɛja, AS: kasʹi ̯opei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Kasjopea.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kasjopea, Kassjopeja

 (1.2) war. Kasjopea; skr. Cas

Wiktionary


kasjopejański

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Kasjopeji

Wiktionary


kasjowy

→ kasja


SJP.pl

Patrz:

kasja

kasjusz

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kasjusz – imię męskie
  • Kasjusz (zm. 558) – biskup Narni w Umbrii (536-558), święty Kościoła katolickiego
  • Kasjusz Dion
  • Kasjusz Cherea
  • Awidiusz Kasjusz
  • Gajusz Kasjusz Longinus
  • Lucjusz Kasjusz Longinus

Wikipedia


kasjuszek

zdrobnienie od: Kasjusz (imię męskie)


SJP.pl


kasjuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjuszka lub z nim związany


SJP.pl


kasjuszostwo

Kasjusz z małżonką; Kasjuszowie


SJP.pl


kasjuszowie

Kasjusz z małżonką; Kasjuszostwo


SJP.pl


kasjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjusza lub z nim związany


SJP.pl


kask

ochronne nakrycie głowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj ochronnego nakrycia głowy;

 (1.2) hist. hełm stalowy używany przez dragonów i kirasjerów

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niestety wielu rowerzystów jeździ bez kasku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kask, AS: kask

Wiktionary


kaska

zdrobnienie od: kasa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. pot. od: kasa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kaska – Kaszkowie, starożytny lud w Azji Mniejszej
  • Kaska – plemię Indian Ameryki Północnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potrzebowałem chaty, trochę kaski, wie pan, żeby znów stanąć na nogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż.

Wiktionary


kaskabel

gatunek jadowitego węża z podrodziny grzechotników; grzechotnik straszliwy, grzechotnik brazylijski, grzechotnik pustynny


SJP.pl


kaskada

1. wodospad składający się z kilku stopni;
2. duża ilość czegoś spadającego na raz albo szybko następującego po sobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;

 (1.2) ogrod. element kompozycyjny ogrodów tarasowych, przypominający kaskadę (1.1)

 (1.3) geol. rodzaj nacieku tworzącego się na ścianie jaskini, przypominający kaskadę (1.1)

 (1.4) techn. zespół jednakowych urządzeń, które działają kolejno po sobie

 (1.5) przen. seria podobnych zjawisk, które następują kolejno po sobie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kaskada – rodzaj wodospadu
  • kaskada – element kompozycyjny ogrodów tarasowych
  • kaskada – trik w żonglerce
  • system zapór wodnych, np.:
    • Kaskada elektrowni wodnych na Dnieprze
    • Kaskada dolnej Wisły
    • Kaskada górnej Wisły
  • „Kaskada” – Kombinat gastronomiczny „Kaskada” w Łodzi
  • „Kaskada” – Kombinat gastronomiczny „Kaskada” w Szczecinie
  • Galeria Kaskada - centrum handlowe w Szczecinie
  • Kaskada – loteria Lotto
  • biochemiczna kaskada

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈskada, AS: kaskada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskader m., kaskaderstwo n., kaskaderka ż., kaskadowość ż.

 przym. kaskadowy, kaskaderski

 przysł. kaskadowo, kaskadersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kaskada naciekowa

Wiktionary


kaskader

1. sportowiec akrobata dublujący aktorów podczas nakręcania filmu w ujęciach ryzykownych
2. akrobata wykonujący szereg przewrotów następujących kolejno po sobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) film. osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

 (1.2) akrobata wykonujący ryzykowne ćwiczenia

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do kręcenia scen niebezpiecznych, reżyser musiał uciec się do pomocy kaskadera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskada ż.

:: fż. kaskaderka ż.

 przym. kaskaderski

Wiktionary


kaskaderka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. kobieta zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskader mos., kaskada ż.

 przym. kaskaderski

Wiktionary


kaskaderski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kaskaderem, dotyczący kaskadera lub jego pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskada ż., kaskader mos., kaskaderka ż.

Wiktionary


kaskaderstwo

zawód osoby zastępującej aktorów w scenach niebezpiecznych, wymagających dużej zręczności i sprawności fizycznej


SJP.pl


kaskadier

dawniej: kaskader


SJP.pl


kaskadowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kaskadowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskada ż.

 przym. kaskadowy

 przysł. kaskadowie

Wiktionary


kaskadowy

przymiotnik od: kaskada


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ułożony warstwami jedna pod drugą

 (1.2) zachodzący etapami, gdzie jeden element wpływa na kolejny

 (1.3) następujący mnogo jeden po drugim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaskadowość ż., kaskada ż.

 przysł. kaskadowo

Wiktionary


kaskadyzacja

1. tworzenie na rzekach kaskad, wodospadów mających kilka stopni;
2. w technice: zestawianie urządzeń w ciąg realizujący kolejne etapy procesu;
3. w zarządzaniu: przekazywanie zadań na kolejne poziomy organizacji w celu włączania kolejnych osób lub grup w ich realizację


SJP.pl


kaskawel

gatunek jadowitego węża z podrodziny grzechotnikowatych; grzechotnik straszliwy


SJP.pl


kasko

ubezpieczenie środków transportowych; casco


SJP.pl


kaskowy

→ kask


SJP.pl

Patrz:

kask

kaslik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynka

Wiktionary

Kaslik (ar. كسليك) – miasto w Libanie, w muhafazie Dżabal Lubnan, graniczące od wschodu z miastem Dżunija. W mieście znajduje się Katolicki Uniwersytet Ducha Świętego. Miasto jest położone 14 km na północ od Bejrutu, stolicy Libanu.

Wikipedia


kasoleta

ozdobne naczynie do palenia wonności, pachnideł; kadzielnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ozdobne naczynie używane do spalania, wysuszonych wcześniej, a następnie skruszonych pachnideł i ziół;

Wiktionary

Kasoleta, kadzielnica (fr. "cassolette" – kadzielnica, zapach kadzidła) – ozdobne, porcelanowe, gliniane, szklane, metalowe lub ceramiczne naczynie z ażurową nakrywką, używane do spalania, wysuszonych wcześniej, a następnie skruszonych pachnideł i ziół lub uwalniania płynnych substancji zapachowych. Występowały w kształcie wazy, antycznego trójnogu lub w połączeniu z kandelabrem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkasɔˈlɛta, AS: kasoleta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzielnica

Wiktionary


kasowalny

dający się kasować


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który można skasować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasowanie n., skasowanie n., kasownik m., kasacja ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk.

Wiktionary


kasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kasować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasa ż., kasjer m., kasjerka ż., kasiarz m., skasowanie n., kasownik mrz., kasacja ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk.

 przym. kasowy, kasjerski, kasiasty, kasowalny

 przysł. kasowo

Wiktionary


kasować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) likwidować coś, znosić lub unieważniać

 (1.2) stemplować, dziurkować bilet na znak jego wykorzystania

 (1.3) praw. uchylać wyrok sądu

 (1.4) usuwać zapis na nośniku elektronicznym

 (1.5) podliczać wartość zakupów i pobierać za nie należność

 (1.6) pot. brać od kogoś pieniądze stanowiące należność za coś

 (1.7) pot. niszczyć samochód wskutek kolizji lub wypadku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najgorszy są cenzorzy i ormowcy, którzy kasują cudze wpisy - ci to naprawdę nie mają RiGCzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsɔvat͡ɕ, AS: kasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik m., kasacja ż., kasowanie n., skasowanie n., kasa ż.

 czas. skasować dk.

 przym. kasacyjny, kasowalny, kasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) likwidować, niszczyć, usuwać

 (1.2) stemplować

Wiktionary


kasownik

1. urządzenie do kasowania biletów w środkach komunikacji;
2. znak graficzny stosowany na pięciolinii przy zapisie nutowym;
3. znak korektorski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do kasowania biletów, zwykle w komunikacji miejskiej

 (1.2) środ. druk. znak używany w korekcie drukarskiej oznaczający usunięcie określonej litery

 (1.3) muz. znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;

 (1.4) filatel. stempel, pieczęć itp. unieważniająca znak wartościowy

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W stołecznych autobusach rozpoczęto instalację nowych kasowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsɔvʲɲik, AS: kasovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasowanie n., kasjer m., kasjerka ż., kasa ż., kasacja ż.

 czas. kasować, skasować, wykasować, wykasowywać

 przym. kasowy, kasjerski, kasownikowy, kasowalny

 przysł. kasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) symbol. ♮

Wiktionary


kasowo

przysłówek

 (1.1) w sposób kasowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasowanie n., kasa ż.

Wiktionary


kasowy

1. związany ze skrzynką lub szafą do przechowywania pieniędzy;
2. związany z pomieszczeniem, w którym wpłaca się i wypłaca pieniądze;
3. związany z urządzeniem sklepowym do obliczania należności;
4. związany z operacjami gotówkowymi w kasie;
5. potocznie: przynoszący duży zysk; intratny, popłatny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bank. dotyczący operacji pieniężnych dokonywanych w kasie

 (1.2) odnoszący się do kasy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) pot. dający bardzo duże zyski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasowanie n., kasjer mos., kasiarz mos., kasa ż., kasowość ż.

 czas. kasować ndk., skasować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dochodowy, lukratywny, popłatny, rentowny, zyskowny

Wiktionary


kasparow

nazwisko


SJP.pl


kasper

imię męskie


SJP.pl


kasperczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Kasperczak (ur. 1946) – polski piłkarz grający na pozycji pomocnika, reprezentant Polski, olimpijczyk, trener
  • Janusz Kasperczak (1927–2002) – polski bokser, pierwszy powojenny mistrz Europy

Wikipedia


kasperczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewald Kasperczyk (1914-1980) − polski ksiądz katolicki, proboszcz w Jedłowniku
  • Janusz Edward Kasperczyk (ur. 1954) − polski naukowiec specjalizujący się w chemii polimerów
  • Jędrzej Kasperczyk (ur. 1968) – polski hokeista obecnie występujący w niemieckim klubie Icefighters Leipzig
  • Ludwik Kasperczyk (1885-1949) − polski kapłan, franciszkanin, prowincjał
  • Marian Kasperczyk − polski malarz
  • Robert Kasperczyk (ur. 1967) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika oraz trener piłkarski

Wikipedia


kasperek

zdrobnienie od: Kasper (imię męskie)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kasperek (ur. 1958) – polski pisarz i eseista
  • Artur Kasperek (ur. 1966) – polski fagocista
  • Dariusz Kasperek (ur. 1966) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika
  • Janusz Kasperek (1960–1998) – polski pilot, dyrektor aeroklubu w Świdniku
  • Ryszard Kasperek (1931-2018) – polski pilot samolotowy, śmigłowcowy, instruktor samoloto!wy i śmigłowcowy, zawodnik sportów samolotowych i śmigłowcowych

Wikipedia


kasperkiewicz

nazwisko


SJP.pl


kasperkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasperka lub z nim związany


SJP.pl


kasperowicz

nazwisko


SJP.pl


kasperski

nazwisko


SJP.pl


kaspijsk

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

Kaspijsk (ros. "Каспийск") – miasto w Rosji (Dagestan) nad Morzem Kaspijskim.

W mieście przeważa przemysł włókienniczy, maszynowy oraz materiałów budowlanych. W Kaspijsku jest muzeum krajoznawcze. Liczba ludności to ok. 123 tys. (2020).

Wikipedia


kaspijski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący rejonu Morza Kaspijskiego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zakaspijski

Wiktionary


kasprostwo

Kasper z małżonką; Kasprowie


SJP.pl


kasprowicz

nazwisko


SJP.pl

Kasprowicz – polskie nazwisko pochodzące od imienia "Kacper" (patronimik). Według danych z lat 90 XX wieku nazwisko to nosiło 3764 Polskich obywateli.

Wikipedia


kasprowie

Kasper z małżonką; Kasprostwo


SJP.pl


kasprowski

nazwisko


SJP.pl


kasprowy

potoczna, skrócona nazwa od: Kasprowy Wierch (szczyt w Tatrach)


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kaspra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Petronela nazbierała ziół na Kasprowej hali.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kasper mos.

Wiktionary


kaspruś

zdrobnienie od: Kasper (imię męskie)


SJP.pl


kasprzak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kasprzak (ur. 1906–1944) – polski działacz komunistyczny,
  • Andrzej Kasprzak (ujednoznacznienie),
  • Bernard Kasprzak (ur. 1950) – polski ekonomista i polityk,
  • Bożena Lublińska-Kasprzak (ur. 1966) – polski urzędnik państwowy
  • Feliks Kasprzak (1883–1972) – dziennikarz i działacz polityczny,
  • Henryk Kasprzak (ur. 1947) – polski fizyk,
  • Jakub Kasprzak (ur. 1987) – polski brydżysta,
  • Jerzy Kasprzak (ur. 1929) – polski harcmistrz, porucznik w stanie spoczynku, uczestnik powstania warszawskiego,
  • Kinga Kasprzak (ur. 1987) – polska siatkarka, reprezentantka kraju,
  • Krzysztof Kasprzak (ur. 1984) – polski żużlowiec, mistrz świata w drużynie,
  • Marcin Kasprzak (1860–1905) – działacz ruchu robotniczego,
  • Mieczysław Kasprzak (ujednoznacznienie),

Wikipedia


kasprzycki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kasprzycki (1931–2011) – polski lekkoatleta, biegacz
  • Barbara Kasprzycka – polska dziennikarka
  • Edward Kasprzycki (1894–1969) – polski wojskowy i działacz niepodległościowy
  • Emir Kasprzycki (ur. 1971) – polski ekonomista, socjolog i teolog
  • Jacek Kasprzycki (ur. 1950) – polski malarz, grafik, wideo-artysta, autor scenariuszy filmowych, reżyser i realizator filmów
  • Jacek Kasprzycki (1957–2021) – polski kajakarz
  • Jerzy Kasprzycki (1930–2001) – polski dziennikarz i varsavianista
  • Justyna Kasprzycka-Pyra (ur. 1987) – polska lekkoatletka, skoczkini wzwyż
  • Mieczysław Kasprzycki (1910–2001) – polski hokeista
  • Robert Kasprzycki (ur. 1969) – polski poeta i wokalista
  • Stefan de Castenedolo Kasprzycki (1870–1936) – polski wojskowy
  • Tadeusz Kasprzycki (1891–1978) – polski wojskowy

Wikipedia


kasprzyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kasprzyk – nazwisko
  • Andrzej Kasprzyk – polski muzyk
  • Andrzej Kasprzyk – polski dyplomata
  • Anna Kasprzyk – polska judoczka
  • Ewa Kasprzyk – strona ujednoznaczniająca
  • Idalia Kasprzyk – polska botaniczka
  • Irena Kasprzyk – polska szachistka
  • Jacek Kasprzyk – strona ujednoznaczniająca
  • Jan Józef Kasprzyk – polski historyk, działacz społeczny i urzędnik
  • Józef Kasprzyk – polski piłkarz
  • Leszek Kasprzyk – polski ekonomista
  • Marian Kasprzyk – polski bokser

Wikipedia


kasprzykowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartłomiej Kasprzykowski – polski aktor filmowy i teatralny, lektor telewizyjny
  • Czesław Kasprzykowski – działacz religijny
  • Edward Kasprzykowski – polski farmaceuta, aptekarz, działacz niepodległościowy i społeczny, polityk, poseł na Sejm

Wikipedia


kaspszyk

nazwisko


SJP.pl


kassander

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Kassandra

Wiktionary

Kassander (Kasander) ( Κάσσανδρος; ur. ok. 358 p.n.e., zm. 297 p.n.e.) – syn Antypatra, jeden z diadochów, władca Macedonii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kassander i pracuję w Kurytybie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasandra ż.

:: fż. Kassandra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kasander

Wiktionary


kassandra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. zob. Kasandra.

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 114, z pasa głównego planetoid;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kassander

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieszczka Kassandra daremnie przestrzegała Trojan przed koniem trojańskim, na próżno zapowiadała upadek Troi.

 (1.1) Nikt nie wierzył przepowiedniom Kassandry.

 (1.1) Klitajmestra z zazdrości zamordowała Kassandrę.

 (1.2) Kassandra porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kassander mos., Kasandra ż., kasandra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kasandra, Aleksandra

Wiktionary


kassapanka

ława przyścienna ze skrzynią, prototyp kanapy; cassapanca


SJP.pl


kassata

rodzaj lodów włoskich w formie półkuli złożonej z kilku warstw lodów o różnych smakach; cassata


SJP.pl


kassate

lody włoskie o kilku smakach z mrożoną bitą śmietaną i owocami; cassate [czytaj: kassate]


SJP.pl


kassawa

mączka otrzymywana z manioku


SJP.pl

Kassawa (hiszp. "cazabe" = „chleb z tapioki”, z indiań. "kasabi") – granulowana mączka z bulw manioku jadalnego.

Ze zmielonych lub startych bulw manioku otrzymuje się masę, która po wysuszeniu i prażeniu jest mielona. Powstająca w ten sposób mąka (kassawa) służy do wypieku chleba, sporządzania i przyprawiania różnych potraw oraz produkcji alkoholu.

Wikipedia


kassel

[czytaj: kasel] miasto w Niemczech


SJP.pl

Kassel (do 1926 r. "Cassel", Cassel) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, siedziba rejencji Kassel oraz powiatu Kassel. Położone jest nad rzeką Fuldą. Trzecie co do wielkości (106,79 km²), po Frankfurcie nad Menem i Wiesbaden, miasto Hesji. Zamieszkane przez 204 021 osób (stan na 19 lutego 2018 r.).

Wikipedia


kasselski

przymiotnik

 (1.1) związany z Kassel, miastem w Niemczech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W restauracjach poznańskich panowała kuchnia niemiecka, której specjalnością jest peklowane mięso, toteż nogę wieprzową jadałem na zmianę z pieczenią kasselską i innym „pekelfleischem”.

 (1.1) Van Mandero podaje do cieniowania partii karnacji zieloną ziemię, umbrę, ziemię kasselską i asfalt.

 (1.1) Rozpoczął karierę wojskową służbą u elektora Palatynatu jako sierżant (7 lat), potem w służbie landgrafa kasselskiego jako chorąży (5 lat).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kassel n.

Wiktionary


kast

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. oprawa drogiego kamienia

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: kasta

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W indyjskim systemie kastowym wyróżniono ok. 3 tys. kast i podkast.

Wiktionary


kasta

1. grupa społeczna
2. grupa owadów o takich samych cechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) społ. grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi grupami tworząca hierarchię;

 (1.2) biol. zool. grupa owadów w obrębie danego gatunku przystosowanych do wykonywania konkretnych zadań;

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań, Mazury. skrzynia

 (1.4) gw-pl|Poznań. sport. w piłce nożnej: bramka

Wiktionary

Kasta (hiszp., port. casta „rasa, ród, rodowód” od castus „czysty”) – zamknięta warstwa społeczna, do której przynależność jest dziedziczna. Odrębność kast, wynikająca z przepisów religijnych lub prawnych, jest zwykle usankcjonowana zwyczajowo. Kasty zajmują określone obszary, a ich członkowie są związani ze sobą wspólnymi obrzędami i wykonywaniem tego samego zawodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W jednej wsi indyjskiej może być nawet kilkadziesiąt kast związanych z lokalnym podziałem pracy, więc trudno je porównywać z kastami z innej wsi.

 (1.1) Romowie z kasty niższej nie mogą pić wódki z Romami z kasty wyższej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkasta, AS: kasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastowość ż.

 przym. kastowy, wewnątrzkastowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kista; gw. Górny Śląsk kastla, krzinka; zob. skrzynia.

 (1.4) zob. bramka.

Wiktionary


kastalia

w mitologii greckiej: źródło w Delfach poświęcone Apollinowi i muzom; Źródło Kastalskie


SJP.pl


kastalijski

przymiotnik od: Kastalia (w mitologii greckiej: źródło u stóp Parnasu; Źródło Kastalskie); kastalski (częściej)


SJP.pl


kastalski

a) przymiotnik od: Kastalia (w mitologii greckiej: źródło u stóp Parnasu; Źródło Kastalskie); kastalijski (rzadziej);
b) źródło kastalskie - źródło natchnienia poetyckiego


SJP.pl


kastaniet

hiszpański instrument perkusyjny składający się z drewnianej rękojeści i pary drewnianych muszelek związanych sznurkiem; kastaniety


SJP.pl


kastanieta

ryba z rodziny okoniokształtnych


SJP.pl


kastanietowy

przymiotnik od: kastaniety


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kastanietami, dotyczący kastanietów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastaniety nmos.

Wiktionary


kastaniety

hiszpański instrument perkusyjny składający się z drewnianej rękojeści i pary drewnianych muszelek związanych sznurkiem; kastaniet


SJP.pl

Kastaniety ( castañuelas) – instrument muzyczny z grupy idiofonów zderzanych. Występują w dwóch głównych odmianach: tradycyjnej i orkiestrowej.

Kastaniety tradycyjne wykorzystywane są w tańcu i mają formę dwóch muszelkowatych płytek z drewna grenadillowego, bukowego lub kokosowego, rzadziej z kości (słoniowej) lub rogu, nawleczonych w jednym końcu na sznur. Grający nakłada sznur na kciuk i uderzając pozostałymi palcami w jedną z muszelek wywołuje krótki, wysoki dźwięk.

Wikipedia


kastecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kastet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kastet, lecz tylko mały kastecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastet m.

Wiktionary


kastel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. skrzynia do zaprawy murarskiej

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. żart. brzuch

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kastel – dzielnica gminy Nonnweiler, w kraju związkowym Saara, w powiecie St. Wendel (Niemcy)
  • Kastel – dawna nazwa gminy Châtillon
  • Galina Riczardowna Kastel – radziecka i rosyjska astronom
  • Kastel – twierdza w Banja Luce (Bośnia i Hercegowina)
  • Castel
  • Castell
  • Kastel-Staadt
  • Mainz-Kastel

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk bas

Wiktionary


kastelik

nazwisko


SJP.pl


kastelka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzyneczka

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kratka (deseń)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastla ż.

Wiktionary


kastet

nakładane na dłoń pierścienie metalowe używane w celu wzmocnienia uderzenia pięścią; szpadryna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj dodatkowej broni do walki na pięści w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

Wiktionary

Kastet lub szpadryna – broń obuchowa miażdżąca, używana w walce wręcz. Kastet zazwyczaj jest odlewany z metalu (głównie ze stali i aluminium, chociaż istnieją także kastety wyrabiane z tworzyw sztucznych dla zmniejszenia wagi i niezauważenia przez wykrywacze metalu). Ma on formę zespojonych ze sobą pierścieni zakładanych na palce.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kastecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpadryna, bokser, slang. przestęp. pierścionek, podkowa

Wiktionary


kasting

casting;
1. wybieranie osób do filmu, reklamy, pokazu mody itp.;
2. spotkanie, na którym wybiera się takie osoby


SJP.pl


kastingowiec

osoba przeprowadzająca casting; castingowiec


SJP.pl


kastingowy

→ kasting; castingowy


SJP.pl


kastla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastelka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kasta, krzinka

Wiktionary


kastlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. drewniano-kamienny kaszt kopalniany

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. szafka

Wiktionary


kastor

gruba tkanina pilśniowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. mitrzym. ubóstwiony heros, patron żeglarzy i żołnierzy, syn Tyndareosa (lub Zeusa) i Ledy, przeniesiony (wraz z bratem Polideukesem) na firmament jako gwiazdozbiór Bliźniąt; ,

 (1.2) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) astr. druga najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kastor – gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt
  • Kastor (Dioskurowie) – w mitologii greckiej jeden z Dioskurów
  • Kastor – w mitologii rzymskiej jeden z Dioskurów (Kastorów)
  • Kastor – imię męskie
  • Kastor – król Galacji, Paflagonii i Małej Armenii, syn Kastora Tarkondariusa
  • Kastor z Tektosagów (Kastor Tarkondarius) – tetrarcha celtyckich Tektosagów
  • Kastor i Polluks – tragedia liryczna
  • Kastor & Pollux – dwa wieżowce we Frankfurcie nad Menem
  • Świątynia Kastora i Polluksa – świątynia na Forum Romanum poświęcona Kastorowi i Polluksowi
  • Klaudiusz, Nikostrat, Kastor i Symforian – święci Kościoła katolickiego i męczennicy chrześcijańscy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kastor i Polideukes (Polluks) uchodzili za opiekunów żeglarzy, zwłaszcza jako najjaśniejsze gwiazdy w gwiazdozbiorze Bliźniąt wskazujące kierunek żeglugi albo jako ognie świętego Elma.

 (1.2) Mam na imię Kastor i jestem marynarzem z Gdańska.

 (1.2) Kastorowie imieniny obchodzą 13 lutego.

 (2.1) Kastor jest gwiazdą 40 razy jaśniejszą od Słońca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkastɔr, AS: kastor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Kastorek mos., Kastek mos., Kastuś mos., Kastunio mos.

 przym. Kastorowy

Wiktionary


kastorek

zdrobnienie od: Kastor (imię męskie)


SJP.pl


kastoreum

wysuszony "strój bobrowy" stosowany w przemyśle perfumeryjnym, dawniej traktowany jako panaceum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wysuszony strój bobrowy;

Wiktionary

Kastoreum (strój bobrowy) – żółtawa wydzielina gruczołów skórnych bobra europejskiego ("Castor fiber") oraz kanadyjskiego ("Castor canadensis"). Aromatycznym składnikiem tej substancji jest przede wszystkim kastoramina. Służy tym zwierzętom do natłuszczania futra i – w połączeniu z moczem – do znaczenia swojego terytorium. Bobry obu płci mają parę gruczołów, znajdujących się w dwóch wnękach pod skórą między miednicą a nasadą ogona, oraz parę worków, w których gromadzi się ich wydzielina.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kastoreum dawniej stosowane było w medycynie jako panaceum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkastɔˈrɛwũm, AS: kastoreu̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strój bobrowy

Wiktionary


kastorkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kastorka lub z nim związany


SJP.pl


kastorostwo

Kastor z małżonką; Kastorowie


SJP.pl


kastorowie

Kastor z małżonką; Kastorostwo


SJP.pl


kastorowy

przymiotnik od: kastor


SJP.pl


kastowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cecha tego, co jest kastowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasta ż.

 przym. kastowy

 przysł. kastowo

Wiktionary


kastowy

przymiotnik od: kasta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kastą, dotyczący kast; podzielony na kasty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otrzymawszy ogładę damy z towarzystwa, stała się jednocześnie ofiarą społeczeństwa kastowego. (…) Dla młodych mężczyzn ze środowiska, które opuściła, była zbyt uczona, dla epuzerów ze środowiska, o którym marzyła, pozostała zbyt wielką prostaczką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasta ż., kastowość ż.

 przysł. kastowo

Wiktionary


kastra

skrzynia z czterema uchwytami, w której sporządza się zaprawę murarską; kalfas


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kastracja

1. u zwierząt i człowieka: operacyjne usunięcie gonad (jąder lub jajników) lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami Roentgena; kastrowanie, trzebienie, wytrzebienie;
2. u roślin: usunięcie z kwiatu słupków lub pręcików, stosowane zwykle przed sztucznym zapyleniem;
3. u pszczół: zahamowanie czynności gonad u robotnic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;

 (1.2) bot. usunięcie niedojrzałych pręcików roślin, poprzedzające sztuczne zapylenie

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kaˈstrat͡sʲja, AS: kastracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kastracyjny

 rzecz. kastrat m., kastrowanie n.

 czas. kastrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzebienie, wytrzebienie

Wiktionary


kastracyjny

→ kastracja


SJP.pl

Patrz:

kastracja

kastrat

1. kastrowany mężczyzna; eunuch; rzezaniec
2. w dawnych Włoszech: śpiewak kastrowany tuż przed mutacją dla zachowania wysokiego głosu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna, który został poddany kastracji

 (1.2) hist. muz. śpiewak poddany kastracji przed mutacją, by nadal mógł śpiewać sopranem lub altem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) wet. zootechn. samiec zwierzęcia, który został poddany kastracji

Wiktionary

Zobacz też: Kastrat (gmina Kuršumlija).

Kastrat (łac. "castratio" 'trzebienie') – w epoce baroku terminem tym określano mężczyznę śpiewaka, głównie operowego, któremu przed okresem dojrzewania chirurgicznie usunięto jądra i który dysponował rodzajem wysokiego głosu zbliżonego do sopranu lub altu, jednak donośniejszego, o znacznie mocniejszym brzmieniu. Praktyka kastracji w tym celu stosowana była między XVI a XVIII wiekiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Baron z podziwem słuchał śpiewu kastrata.

 (2.1) Nasz kot jest kastratem, dzięki temu jest spokojniejszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkastrat, AS: kastrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastracja ż., kastrowanie n.

:: zdrobn. kastracik n.

 czas. kastrować ndk., wykastrować dk.

 przym. kastrowany, wykastrowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eunuch, przest. rzezaniec, przest. trzebieniec, przest. ćwik

 (2.1) trzebieniec

Wiktionary


kastratka

wysterylizowana kotka


SJP.pl


kastrator

człowiek zajmujący się kastrowaniem zwierząt


SJP.pl


kastratorka

→ kastrator


SJP.pl

Patrz:

kastrator

kastrol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rondel

Wiktionary


kastrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. wet. usuwanie jąder

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkastrɔˈvãɲɛ, AS: kastrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykastrowanie n., kastracja ż., kastrator m., kastrat m.

 czas. kastrować ndk., wykastrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzebienie, czyszczenie

Wiktionary


kastrować

amputować genitalia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈstrɔvat͡ɕ, AS: kastrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kastrowanie n., wykastrowanie n., kastracja ż., kastrat m., kastrownik m., kastrator m.

 czas. dk. wykastrować

 przym. kastracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. sterylizować; przest. rzezać

Wiktionary


kastryzm

system społeczno-polityczny powstały na Kubie po dojściu do władzy Fidela Castro; castryzm


SJP.pl


kastylia

kraina historyczna w środkowej Hiszpanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. kraina historyczna w środkowej Hiszpanii;

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkańcy Luksoru od przeszło stu lat żyli z bogatych turystów. Tymczasem w owym martwym „międzysezonie” turystów było zaledwie troje: stara milionerka amerykańska, gruby Hiszpan, właściciel wielkich dóbr ziemskich w Kastylii, oraz ja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylijczyk mos., Kastylijka ż., kastylijski mrz.

 przym. kastylijski, kastylski

Wiktionary


kastylijczyk

mieszkaniec Kastylii (krainy w Hiszpanii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kastylii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pierwszej bitwie Kastylijczycy pokonani, musieli ustąpić Leończykom (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylia ż., kastylijski mrz.

:: fż. Kastylijka ż.

 przym. kastylijski, kastylski

Wiktionary


kastylijka

mieszkanka Kastylii (krainy w Hiszpanii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kastylii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylia ż., kastylijski mrz.

:: fm. Kastylijczyk mos.

 przym. kastylijski, kastylski

Wiktionary


kastylijski

przymiotnik od: Kastylia; kastylski (rzadziej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kastylią, dotyczący Kastylii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) hist. jęz. średniowieczny język romański używany przez mieszkańców Kastylii, który stał się podstawą współczesnego języka hiszpańskiego;

 (2.2) współcz. jęz. współczesny język hiszpański w odróżnieniu od innych języków używanych w Hiszpanii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj Pio był niepoprawnym dzieckiem szlachcica z dobrego kastylijskiego domu.

 (2.1) Pierwsze teksty literackie w kastylijskim pochodzą z XI (jedenastego) wieku.

 (2.2) Przetłumacz te dwa zdania na kastylijski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylia ż., Kastylijczyk mos., Kastylijka ż., kastylijskość ż.

 przym. kastylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kastylski

Wiktionary


kastylka

kastylka sprężysta - drzewo z rodziny morwowatych


SJP.pl


kastylski

przymiotnik od: Kastylia; kastylijski (częściej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kastylią, dotyczący Kastylii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kastylia ż., kastylijski mrz., Kastylijczyk mos., Kastylijka ż.

 przym. kastylijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kastylijski

Wiktionary


kasycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Kasytami, dotyczący Kasytów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W powieści fińskiego pisarza Miki Waltariego „Egipcjanin Sinuhe” jeden z bohaterów, podróżujący po Babilonii w czasach panowania kasyckiego władcy Burnaburiasza, zostaje obrany „fałszywym królem”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kasyta mos.

Wiktionary


kasyda

forma poezji staroarabskiej zachowana do XX wieku


SJP.pl

Ka

Wikipedia


kasyniarski

→ kasyniarz


SJP.pl

Patrz:

kasyniarz

kasyniarz

potocznie: właściciel kasyna gry


SJP.pl


kasyno

1. budynek, lokal rozrywkowy przeznaczony do gier hazardowych;
2. rodzaj klubu, w którym co jakiś czas odbywają się spotkania towarzyskie, najczęściej kółka zainteresowań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

 (1.2) wojsk. lokal gastronomiczny w koszarach wojskowych lub na terenie garnizonu przeznaczony dla wojskowych i ich rodzin;

 (1.3) archit. ogrod. niewielki pawilon ogrodowy

Wiktionary

Kasyno – lokal rozrywkowy przeznaczony do uprawiania gier hazardowych. Często zbudowany obok albo będący częścią hoteli, restauracji, statków wycieczkowych i innych atrakcji turystycznych. Zwykle gra odbywa się na specjalne żetony, które grający powinien zakupić przy wejściu. Ewentualna wygrana również jest w żetonach, które przy wyjściu obsługa kasyna wymienia na pieniądze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postanowiłem zagrać w kasynie w pokera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈsɨ̃nɔ, AS: kasỹno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom gry

Wiktionary


kasynowy

przymiotnik od: kasyno


SJP.pl


kasyteryt

minerał, dwutlenek cyny; kamień cynkowy


SJP.pl

Kasyteryt – minerał należący do gromady tlenków. Należy do grupy minerałów rzadkich, występujących tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od greckiej nazwy "kassiteros" oznaczającej cynę, nawiązującej do składu chemicznego.

Wikipedia


kasyterytowy

→ kasyteryt


SJP.pl

Patrz:

kasyteryt

kasz.

skrót

 (1.1) = kaszubski

Wiktionary


kasza

1. produkt spożywczy z oczyszczonych ziarn zbóż; krupy, potrawa z tych ziaren;
2. coś sypkiego przypominającego kaszę;
3. potocznie: zamieszanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;

 (1.2) kulin. potrawa z kaszy (1.1)

Wiktionary

Ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za to w miejsce kaszy lub ryżu, nasypałem wyłuszczonych ziaren kukurydzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkaʃa, AS: kaša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszanka ż., kaszak m., Kaszów m., Kaszowo n., Kaszówka ż.

:: zdrobn. kaszka ż.

 przym. kaszkowy, kaszany

Wiktionary


kaszak

torbiel gruczołu łojowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. niezłośliwy guz skórny powstający wskutek zaczopowania ujścia gruczołu łojowego tuż pod skórą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kaszak – w medycynie, torbiel zastoinowa tworząca się w obrębie mieszków włosowych i gruczołów łojowych.
  • kaszak – w kuchni lubelskiej, bułka nadziana kaszą gryczaną i twarogiem
  • Grzegorz Kaszak – polski duchowny rzymskokatolicki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kasza ż.

Wiktionary


kaszalot

największy z wielorybów należący do podrzędu waleni zębowców; potwal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Physeter macrocephalus|Linnaeus|ref=tak., waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

 (1.2) grub. brzydka dziewczyna lub kobieta

Wiktionary

Kaszalot ("Physeter") – rodzaj ssaków z rodziny kaszalotowatych (Physeteridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syrena delikatnie wyciągnęła z płetwy kaszalota złamany harpun.

 (1.2) Na parkowej ławce siedziały trzy kaszaloty, łapczywie liżąc lody swymi szerokimi jęzorami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃalɔt, AS: kašalot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszalotowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potwal

 (1.2) pot. paszczur, koczkodan, ropucha, baba-jaga, czupiradło; neutr. brzydula

Wiktionary


kaszalotowate

o cechach kaszalotowatych (rodzina waleni)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Physeteridae|Gray|ref=tak., rodzina dużych ssaków morskich w obrębie infrarzędu waleni;

Wiktionary

Kaszalotowate (Physeteridae) – rodzina ssaków z infrarzędu zębowców (Odontoceti) w obrębie podrzędu waleni (Cetacea).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rodziny kaszalotowatych należy jeden występujący współcześnie rodzaj – kaszalot.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszalot mzw.

Wiktionary


kaszalotowaty

o cechach kaszalotowatych (rodzina waleni)


SJP.pl


kaszan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Iranie w ostanie Isfahan;

Wiktionary

Kaszan (perski: ‏كاشان‎, "Kāshān") – miasto w środkowym Iranie (ostan Isfahan), na południe od jeziora Namak, ok. 260 kilometrów na południe od stolicy – Teheranu. Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła 216 tys.

Na terenie miasta znaleziono ślady osadnictwa ludzkiego sprzed 6000 p.n.e. Wykopaliska Tepe Sialk obejmują najstarszy na świecie ziggurat, datowany na III tysiąclecie p.n.e. Kaszan jest pierwszą dużą oazą na drodze Kom-Kerman, wiodącej wzdłuż największych pustyń Iranu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ceramikę z Kaszanu podarował muzeum prywatny kolekcjoner.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaszański

Wiktionary


kaszana

1. potocznie: sytuacja kłopotliwa lub zawstydzająca; wpadka, wstyd;
2. kiszka kaszana - wyrób garmażeryjny zrobiony z kaszy i krwi zwierzęcej; kaszanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zgrub. kaszanka, kaszana kiszka

 (1.2) pot. pejor. zawstydzająca, żenująca lub kłopotliwa sytuacja

 (1.3) pot. pejor. rzecz bezwartościowa

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: kaszany

Wiktionary

Kaszana (bułg. "Кашана") – schronisko turystyczne w Starej Płaninie w Bułgarii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naje się kaszany i śpi, spaślak jeden!

 (1.2) Po kaszanie u trenera, czekało ich jeszcze spotkanie z prezesem.

 (1.3) Chór ćwiczył miesiąc tę piosenkę, a i tak wyszła kaszana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃãna, AS: kašãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaszanka ż.

 przym. kaszany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaszanka

 (1.2) kaszanka, kicha, obciach, przypał, siara, wpadka

 (1.3) kaszanka, kicha, kiszka

Wiktionary


kaszaneczka

zdrobnienie od: kaszanka


SJP.pl


kaszanka

wyrób garmażeryjny przygotowywany z krwi zwierzęcej i kaszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. wyrób wędliniarski z gotowanej kaszy lub ryżu i krwi zwierzęcej oraz niekiedy podrobów;

Wiktionary

Kaszanka (kiszka, śl. krupniok, kaszok) – wyrób wędliniarski z kaszy i krwi oraz podrobów: wątroby, płuc, ozorów, skórek wieprzowych, tłuszczu. W Polsce krupnioki śląskie uzyskały w czerwcu 2016 europejski certyfikat Chronione Oznaczenie Geograficzne. Wyrób ten popularny jest także w kuchni słowackiej, węgierskiej i niemieckiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na niedzielne śniadanie je się kiszkę kaszankę w grubych plasterastrach, przysmażoną na smalcu, i zrumienione kartofle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈʃãnka, AS: kašãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasza ż., kaszka ż.

:: zgrub. kaszana ż.

 przym. kaszany, kaszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiszka kaszana; kraków|kiszka., reg. śl. krupniok, reg. śl. kaszok

Wiktionary


kaszankowy

→ kaszanka


SJP.pl

Patrz:

kaszanka