krescytywa

kariera, wzrost znaczenia, poprawa bytu


SJP.pl


kreseczka

zdrobnienie od: kreska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kreska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈsɛt͡ʃka, AS: kresečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., kresa ż., kreska ż.

 przym. kreskowy

Wiktionary


kresilas

Kr

Wikipedia


kreska

1. linia, zwykle cienka i krótka;
2. znak graficzny w postaci krótkiej, poprzecznej lub ukośnej linii, pełniący różne funkcje w języku pisanym;
3. znak graficzny długiego sygnału alfabetu Morse'a w postaci krótkiej poprzecznej linii, odpowiadający w kombinacjach z kropkami konkretnym literom;
4. sposób rysowania właściwy jakiemuś artyście;
5. środowiskowo: cienka linia narkotyku w proszku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; zob. kresa.

 (1.2) pot. eduk. znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski

 (1.3) slang. porcja narkotyku w proszku rozłożona na płaskiej powierzchni w cienką linię w celu wciągnięcia jej przez nos

 (1.4) pozioma linia na podziałce przyrządów mierniczych, oznaczająca odcinek skali

 (1.5) szt. sposób rysowania charakterystyczny dla danego rysownika

 (1.6) mar. dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a

 (1.7) gw-pl|Małopolska. obwódka u kapelusza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gruba kreska – slogan polityczny
  • kreska Scheffera – funkcja w logice formalnej
  • kreska w typografii jako znak pisarski:
    • dywiz (kreska pozioma)
    • myślnik, pauza (rodzaje kresek poziomych)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zapomniałeś o kresce nad „s” w wyrazie „święto”.

 (1.3) Mam świetny towar, masz ochotę wciągnąć kreskę?

 (1.5) Wszędzie rozpoznam jego kreskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛska, AS: kreska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreskówka ż., kreskowanie n., zakreskowanie n., kreślenie n., zakreślenie n., zakreślenie n., wykreślanie n., wykreślenie n., skreślanie n., skreślenie n., kreślarz m., kreślarka ż., kreślarstwo n., wykres m.

:: zdrobn. kreseczka ż.

:: zgrub. krecha ż., reg. krycha ż.

 czas. kreskować ndk., zakreskować dk., kreślić ndk., zakreślać ndk., zakreślić dk., wykreślić dk., skreślać ndk., skreślić dk.

 przym. kreskowy, kreślarski, wykreślny, kreskówkowy

 temsłow. -kreślny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kryska; gw. Śląsk Cieszyński piska

Wiktionary


kreskouchy

bilbil kreskouchy - gatunek ptaka z rodziny bilbili


SJP.pl


kreskowanie

1. kreski pokrywające jakąś powierzchnię;
2. metoda odwzorowania kolorów za pomocą cienkich, równoległych lub krzyżujących się kresek; szrafirunek, szrafowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kreskować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., niekreskowanie n., kreska ż.

 czas. kreskować ndk.

Wiktionary


kreskowany

1. pokrywać coś kreskami; zakreskowywać;
2. stawiać nad literą kreskę;
3. przestarzale: głosować, oznaczając w odpowiednim miejscu kreską


SJP.pl


kreskować

1. pokrywać coś kreskami; zakreskowywać;
2. stawiać nad literą kreskę;
3. przestarzale: głosować, oznaczając w odpowiednim miejscu kreską


SJP.pl


kreskownica

przyrząd do rysowania linii równoległych


SJP.pl


kreskowy

→ kreska


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kreską, dotyczący kreski

Wiktionary

Patrz:

kreska

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., kreskówka ż., krecha ż., kreska ż., kreseczka ż.

Wiktionary


kreskóweczka

zdrobnienie od: kreskówka


SJP.pl


kreskówka

film rysunkowy, głównie dla dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film rysunkowy, zazwyczaj przeznaczony dla dzieci

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Film animowany
  • Serial animowany
  • Anime – popularne w Europie określenie dla seriali i filmów animowanych, wykonanych w stylu japońskiej animacji.
  • Bajka – rodzaj utworu literackiego. Termin ten posiada także drugie znaczenie, które może być równoznaczne z pojęciem kreskówka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babcia jest niezadowolona, że Jaś cały dzień ogląda kreskówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈskufka, AS: kreskufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., kreska ż.

 przym. kreskowy

Wiktionary


kreskówkowy

→ kreskówka


SJP.pl

Patrz:

kreskówka

kresomózgowie

największa część mózgu obejmująca obie półkule i połączenia między nimi


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kresowiacki

→ kresowiak


SJP.pl

Patrz:

kresowiak

kresowiaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od kresowiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kresowiak m.

Wiktionary


kresowiaczka

mieszkanka kresów (pogranicza); kresowianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pochodząca z dawnych ziem polskich na wschodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Relacja kresowiaczki, dotycząca [zbrodni UPA [Ukraińskiej Powstańczej Armii],] hospitalizacji w warunkach wojennych oraz organizacji życia po wojnie. Świadek wspomina także o swojej działalności w Armii Krajowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kres mrz., kresowiak mos., kresowianin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresowianka

Wiktionary


kresowiak

mieszkaniec kresów (pogranicza); kresowianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec kresów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kresy nmos., kres m.

:: zdrobn. kresowiaczek m.

:: fż. kresowiaczka ż., kresowianka ż.

 przym. kresowy

Wiktionary


kresowianin

mieszkaniec kresów (pogranicza); kresowiak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec kresów, zwłaszcza dawnych polskich kresów wschodnich; osoba pochodząca z dawnych ziem polskich na wschodzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kresowianka ż., kresowiaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresowiak, kresowiec

Wiktionary


kresowianka

mieszkanka kresów (pogranicza); kresowiaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pochodząca z dawnych ziem polskich na wschodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjechała, najmilsza nam sercem, bo sama kresowianka, Eugenja sic. [Eugenia] Żmijewska i z gorącą a barwną prostotą opowiedziała zespołowi, rwących się do czynu słuchaczek, o początkach, celach i rozwoju stowarzyszeń kobiecych w Warszawie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. kresowianin m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresowiaczka

Wiktionary


kresowiec

mieszkaniec kresów, zwłaszcza dawnych polskich kresów wschodnich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. mieszkaniec kresów, zwłaszcza dawnych polskich kresów wschodnich; osoba pochodząca z dawnych ziem polskich na wschodzie

Wiktionary

Kresowiec – polski improwizowany samochód pancerny z okresu wojny polsko-ukraińskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki kresowcom rozpowszechnił się też w Polsce sufiks patronimiczny o ruskiej formie -icz, -owicz, tak częsty w nazwiskach szlachty ruskiej, wypierając niemal zupełnie dawną polską postać -ic, -owic.

 (1.1) Jak za czasów wileńskich nie czuł się poeta [Mickiewicz, Adam Bernard] w stosunku do Warszawy prowincjonalistą, tak też nigdy później; ba, nie zdaje się, by się uważał za kresowca w naszym dzisiejszym znaczeniu.

 (1.1) Zygmunt III [Waza, szw. Sigismund] użył dla poskromienia rozhukanych kresowców surowych przepisów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresowiak, kresowianin

Wiktionary


kresowizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wyraz charakterystyczny dla mowy kresowian

Wiktionary


kresowy

1. przymiotnik od: kresy (pogranicze)
2. przymiotnik od: Kresy (Wschodnie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kresami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kresowiak mos., kresy nmos., kres mrz., kresa ż.

Wiktionary


kresto

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg-pl|Białystok. karc. trefl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. chresto n.

Wiktionary


kresy

obszar jakiegoś państwa leżący w pobliżu jego granic (w przypadku Polski - przede wszystkim jej dawne pogranicze wschodnie); pogranicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hist. pogranicze, zwłaszcza dawne polskie pogranicze wschodnie

 (1.2) przest. płaski brzeg kapelusza, rondo

 (1.3) daw. poczta wojskowa; wiadomości poprzez nią otrzymywane

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kres

 (2.2) zwykle lm. od kresa

 (2.3) zwykle lm. od kresa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kresy Wschodnie
  • Kresy Zachodnie
  • Kresy – czasopismo wydawane w latach 1989–2010
  • Kresy24.pl – portal internetowy
  • Kresy – część miasta Wyśmierzyce
  • Kresy – część wsi Kąty w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
  • Kresy – część wsi Wilkowice w pow. włocławskim, w gminie Choceń
  • Kresy – część wsi Kowala Druga w pow. opolskim, w gminie Poniatowa
  • Kresy – część wsi Dęby Wolskie w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
  • Kresy – część wsi Zakurowie w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
  • Kresy – część wsi Bilew w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
  • Kresy – część wsi Dobruchów w pow. łaskim, w gminie Wodzierady

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kozacka jazda była wykorzystywana głównie na kresach, w walce z Tatarami i Kozakami.

 (1.2) Twarz osłaniał mu czarny kapelusz o szerokich kresach.

 (1.3) Dnia tego do króla przychodziły kresy i odprawiano odpowiedzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛsɨ, AS: kresy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kres m., kresowiak m., kresowianka ż.

 przym. kresowy

Wiktionary


kresz

fabrycznie gnieciona tkanina sztuczna


SJP.pl


kreszowy

→ kresz


SJP.pl

Patrz:

kresz

kret

1. ssak owadożerny prowadzący podziemny tryb życia;
2. człowiek podstępny, knujący coś potajemnie;
3. urządzenie do drążenia kanałów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

 (1.2) przen. osoba działająca w danej organizacji lub instytucji i przekazująca informacje o niej swojemu mocodawcy

 (1.3) techn. urządzenie drążące tunele

 (1.4) roln. maszyna ciągnięta przez ciągnik i wykonująca bruzdy, kanały w glebie

 (1.5) pot. chem. środek udrażniający rury kanalizacyjne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kret – rodzaj ssaków z rodziny kretowatych
    • kret europejski (Talpa europaea)
    • kret szczotkoogoniasty (Parascalops breweri)
    • kret zachodnioamerykański (Scapanus orarius)
  • kret workowaty (Notoryctes typhlops) – torbacz z rodziny kretów workowatych
  • Jarosław Kret – dziennikarz telewizyjny i fotoreporter
  • Kret (hiszp. El Topo) – film produkcji meksykańskiej z 1970 roku, w reżyserii Alejandra Jodorowsky’ego
  • Kret – film polski z 2011 roku, w reżyserii Rafaela Lewandowskiego
  • „Kret” – nazwa handlowa środka udrażniającego rury kanalizacyjne
  • kret – urządzenie do drążenia poziomych kanałów podziemnych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krety odżywiają się dżdżownicami.

 (1.3) W środę o szesnastej kret przekopie kanał, ale już od rana robotnicy uruchomią pompy ssące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛt, AS: kret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kretowisko n., kretowina ż., kretowate nmos.

:: zdrobn. krecik m.

 przym. kreci, kretowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wtyczka

Wiktionary


kreta

1. ssak owadożerny prowadzący podziemny tryb życia;
2. człowiek podstępny, knujący coś potajemnie;
3. urządzenie do drążenia kanałów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

 (1.2) geogr. adm. region administracyjny w Grecji ze stolicą w Heraklionie, obejmujący wyspę Kretę (1.1) i pobliskie wysepki;

Wiktionary

Kreta ( Κρήτη, od słowa "krateia" – "silna", Creta, Kirid, wen. "Candia") – grecka wyspa na Morzu Śródziemnym. Największa wyspa Grecji i piąta pod względem powierzchni wyspa śródziemnomorska. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem oraz siedzibą władz jest Heraklion (Iraklion). Na Krecie odkryto jedne z najstarszych, mające 5,7 mln lat ślady przodków człowieka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zeszłoroczne wakacje spędziliśmy z ciocią Heleną i wujkiem Achillesem na Krecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛta, AS: kreta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreteńczyk mos., Kretenka ż., kreteńskość ż.

 przym. kreteński

Wiktionary


kretek

nazwisko


SJP.pl

Kretek – papierosy produkowane z mieszanki tytoniu, goździków i innych dodatków smakowych. Nazwa oryginalna „kretek” jest wyrazem dźwiękonaśladowczym imitującym dźwięk palonych goździków.

Papierosy goździkowe zaczęły powstawać pod koniec XIX wieku w mieście Kudus w Indonezji. Najbardziej popularne są w kraju powstania, lecz z biegiem czasu znajdowały zwolenników w innych zakątkach świata. Najbardziej znane firmy produkujące papierosy kretek to Bentoel, Djarum, Gudang Garam itd.

Wikipedia


kretenka

mieszkanka Krety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Krety

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɛ̃nka, AS: kretẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreta ż.

:: fm. Kreteńczyk m.

 przym. kreteński

Wiktionary


kretes

tylko w wyrażeniu: z kretesem - całkowicie, bez możliwości odwrotu, doszczętnie


SJP.pl


kreteńczyk

mieszkaniec Krety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Krety

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Kreteńczyk Epimenides powiedział: wszyscy Kreteńczycy to kłamcy”. Czyli on też kłamał, bo był Kreteńczykiem. Ale w takim przypadku wszyscy Kreteńczycy nie mogą być kłamcami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: kretẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreta ż., kreteńskość ż.

:: fż. Kretenka ż.

 przym. kreteński

Wiktionary


kreteński

związany z Kretą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Krety, związany z Kretą, pochodzący z Krety

 (1.2) archeol. hist. szt. dotyczący starożytnej cywilizacji powstałej w basenie Morza Egejskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posiada wspaniałe malowidła w duchu szkoły kreteńskiej, częściowo wykonane w 1568 roku przez sławnego malarza Tzortzisa.

 (1.2) Najstarsze swastyki odkryto w Persji, w indyjskich miastach Mohenjodaro i Harappa, w miejscowości Samarra w Mezopotamii. Znajdowała się na terakotach, na wazach greckich, cypryjskich i kreteńskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɛ̃j̃sʲci, AS: kretẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kreta ż., Kreteńczyk m., Kretenka ż.

Wiktionary


kretkowski

nazwisko


SJP.pl


kretojeż

kolczaste zwierzę z Madagaskaru; tenrek


SJP.pl


kretomino

Kretomino (do 1945 niem. "Krettmin") – część miasta Koszalin. Do 31 grudnia 2022 wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Manowo, przy trasie drogi krajowej nr 11. Połączenie z centrum Koszalina umożliwiają autobusy komunikacji miejskiej (linia nr 8), sama miejscowość jest w I strefie koszalińskiej komunikacji. Przylega do koszalińskich osiedli Raduszka i Wilkowo.

Wikipedia


kreton

cienki, bawełniany materiał do szycia ubrań lub zasłon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) włók. barwna tkanina bawełniana;

Wiktionary

Kreton – rodzaj bawełnianej lub lnianej tkaniny o splocie płóciennym, usztywnianej. Tkanina ta jest barwiona w kolorowe wzory. Często z dodatkiem poliestru, aby zmniejszyć gniotliwość. Prawa strona jest lekko omszona, a lewa apreturowana. Z kretonu szyje się bieliznę osobistą, fartuchy oraz lekkie sukienki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kretonowy

Wiktionary


kretonik

zdrobnienie od: kreton


SJP.pl


kretonka

jedna z czterech spódnic niedzielnego śląskiego stroju kobiecego


SJP.pl


kretonowy

przymiotnik od: kreton


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony, uszyty z kretonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem dziewczynki nosiły kretonowe sukienki i marzyły o białych elastycznych podkolanówkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreton m., kretonik m.

Wiktionary


kretonówka

sukienka z kretonu; kretonka


SJP.pl


kretoszczur

rodzaj gryzoni z rodziny kretoszczurowatych


SJP.pl

Kretoszczur ("Bathyergus") – rodzaj ssaków z rodziny kretoszczurowatych (Bathyergidae).

Wikipedia


kretowate

rodzina ssaków z rzędu ryjówkokształtnych


SJP.pl

Kretowate (Talpidae) – rodzina ssaków z podrzędu Erinaceota w obrębie rzędu owadożerów (Eulipotyphla) przystosowanych do życia pod ziemią.

Wikipedia


kretowaty

o cechach kretowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


kretować

drążyć kanały za pomocą urządzenia przeciskowego (kreta)


SJP.pl


kretowicz

nazwisko


SJP.pl


kretowina

przestarzale: kretowisko;
1. kopiec ziemi wykopany przez kreta;
2. obszar pokryty kopcami ziemi wykopanymi przez kreta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kupka ziemi wyrzuconej przez kreta, kretowisko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świeżego koziego gnoju posypać na kretowinach, a sam zapach wypędza nieproszonych gości.

 (1.1) W każdą kretowinę zdechłych raków nakłaść, bo krety od smrodu tego zdychać muszą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kret m., krecik m., kreciątko n., kretowisko n.

 przym. kreci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kretowisko

Wiktionary


kretowisko

kretowina;
1. kopiec ziemi wykopany przez kreta;
2. obszar pokryty kopcami ziemi wykopanymi przez kreta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kopczyk ziemi usypany przez kreta

 (1.2) teren pokryty kretowiskami (1.1)

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kret musiał dużo kopać, by usypać tak wielkie kretowisko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɛtɔˈvʲiskɔ, AS: kretovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kret m., krecik m., kretowate nmos., kretowina ż., krety

 przym. kreci, kretowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kretowina

Wiktionary


kretoworowate

rodzina torbaczy


SJP.pl

Kretoworowate, krety workowate (Notoryctidae) – rodzina ssaków z rzędu kretoworokształtnych (Notoryctemorphia). Obejmuje dwa gatunki podobne do złotokretów, występujące w Australii.

Wikipedia


kretowór

rodzaj torbaczów z rodziny kretoworowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Notoryctes|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny kretoworowatych;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju kretowór (1.1)

Wiktionary

Kretowór ("Notoryctes") – rodzaj ssaków z rodziny kretoworowatych (Notoryctidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kretoworowate nmos.

 przym. kretoworowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kakarratul, kret workowaty

Wiktionary


kretschmer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edmund Kretschmer (1830–1908) – niemiecki kompozytor i organista
  • Ernst Kretschmer (1888–1964) – niemiecki psychiatra
  • Otto Kretschmer (1912–1998) – niemiecki wojskowy

Wikipedia


kretschmerowski

dotyczący Ernsta Kretschmera i jego typologii konstytucjonalnej


SJP.pl


krety

(bardzo rzadko również w lp) skórki kreta oraz futro z nich wykonane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) wyprawione futerko z kretów

Wiktionary

Krety (Talpinae) – podrodzina ssaków z rodziny kretowatych (Talipdae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kret mzw., kretowisko n.

Wiktionary


kretyk

amfimacer, amfimakr;
1. w poezji antycznej: stopa składająca się z trzech sylab, dwóch długich i krótkiej między nimi;
2. w wersyfikacji nowożytnej: stopa posiadająca nieakcentowaną zgłoskę między dwoma akcentowanymi


SJP.pl


kretyn

1. człowiek dotknięty kretynizmem tarczycowym
2. potocznie: człowiek głupi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. med. osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem

 (1.2) przen. pejor. obraź. obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Co za kretyn, tak się spił, że ledwo stoi na nogach, a chce jechać autem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛtɨ̃n, AS: kretỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kretynizm mrz., skretynienie n., skretynianie n., kretyństwo n.

:: zdrobn. kretynek mos.

:: fż. kretynka ż.

 czas. skretynieć dk.

 przym. kretyński

 przysł. kretyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. matoł

 (1.2) obraź. dureń, debil, idiota, imbecyl, matoł

Wiktionary


kretynek

1. medycznie: kobieta niedorozwinięta umysłowo;
2. pogardliwie: kobieta głupia, ograniczona, tępa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. kretyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kretyn mos.

Wiktionary


kretynga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kłajpedzkim.

Wiktionary

Kretynga ("lit. Kretinga") – miasto na Litwie, w okręgu kłajpedzkim, w pobliżu Połągi. W 2005 roku liczyło 21 500 mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł włókienniczy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kretyngański

Wiktionary


kretyniasty

mający cechy kretyna, zachowujący się podobnie do kretyna; kretynowaty


SJP.pl


kretynieć

stawać się ograniczonym umysłowo, tracić bystrość, inteligencję; głupieć, tępieć, durnieć, idiocieć


SJP.pl


kretynizm

1. niedorozwój umysłowy ciężkiego stopnia powstały w wyniku wrodzonej niedoczynności tarczycy, spowodowanej jej brakiem lub niedorozwojem; matołectwo;
2. potocznie: coś pozbawionego sensu, niedorzeczność, nonsens


SJP.pl


kretynka

1. medycznie: kobieta niedorozwinięta umysłowo;
2. pogardliwie: kobieta głupia, ograniczona, tępa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. obraź. forma żeńska od: kretyn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɨ̃nka, AS: kretỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kretyn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) debilka, idiotka

Wiktionary


kretynowaty

potocznie: przypominający zachowaniem kretyna, przygłupi; głupkowaty


SJP.pl


kretyński

cechujący kretyna; głupi, idiotyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. bezsensowny, idiotyczny, wyjątkowo głupi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli ten pomysł nie jest kretyński, to jest genialny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɨ̃j̃sʲci, AS: kretỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kretyn m., kretynka ż., kretynizm m., kretyństwo ż., kretyńskość ż.

 przysł. kretyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezsensowny, debilny, idiotyczny

Wiktionary


kretyńsko

przysłówek

 (1.1) w sposób kretyński

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okrążył hotel łukiem, zostawiając po lewej pomnik cesarza Wilhelma I, sterczącego kretyńsko na koniu w otoczeniu skrzydlatych potworów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈtɨ̃j̃skɔ, AS: kretỹĩ ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kretyński

 rzecz. kretyn, kretynka, kretynizm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) debilnie, idiotycznie

Wiktionary


kretyńskość

→ kretyński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kretyńskie; cecha tych, którzy są kretyńscy

Wiktionary

Patrz:

kretyński

Powiązane:

 rzecz. kretyn m., kretynka ż., kretynizm m.

 przym. kretyński

 przysł. kretyńskie

Wiktionary


krew

1. płynna tkanka pełniąca u kręgowców wiele ważnych ról, m.in. transport tlenu, dwutlenku węgla i innych substancji, funkcje obronne;
2. żywy temperament;
3. pokrewieństwo; ludzie spokrewnieni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. fizj. med. wet. płynna tkanka łączna zwierząt;

 (1.2) przen. pokrewieństwo, linia rodowa

 (1.3) przen. czyjaś natura i temperament

 (1.4) przen. życie

 (1.5) przen. zadawanie śmierci

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: krewić

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Utracił w wypadku sporo krwi.

 (1.2) Jest zdolny, widać że to moja krew.

 (1.3) Miał gorącą krew, i najpierw działał, a potem myślał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛf, AS: kref

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrwienie n., krwinka ż., krwawnik m., krwiak m., pokrewieństwo n., krewny m., krewna ż., krwawienie n., krewniak m., krewniaczka ż., krewkość ż., wykrwawienie n., wykrwawianie n., zakrwawienie n., ukrwawianie n.

 czas. krwawić ndk., wykrwawiać ndk., wykrwawić dk., zakrwawiać dk., ukrwawić dk.

 przym. krwawy, krwisty, dokrewny, krewniaczy, pokrewny, krewki, krewny

 przysł. krwawo, krwisto, krewko, dokrewnie, pokrewnie

 temsłow. krwisto-, krwawo-, krwio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farba, jucha, posoka

Wiktionary


krewa

potocznie: fiasko, niepowodzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. w sposób emocjonalny o całkowitym fiasku, niepowodzeniu, niepomyślnym zakończeniu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No z urlopem krewa niestety, szef zażądał pełnej dyspozycyjności w związku z nowym projektem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛva, AS: kreva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krewienie n., skrewienie n.

 czas. krewić ndk., skrewić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porażka, kompromitacja, niewypał, klapa

Wiktionary


kreweta

1. przedstawiciel nadrodziny dziesięcionogów z podrzędu Dendrobranchiata;
2. dawniej: krewetka; krewet


SJP.pl


krewetka

skorupiak długości 2-30 cm, poławiany masowo ze względu na smaczne mięso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Caridea|ref=tak., rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

 (1.2) kulin. mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki krewetek, zwłaszcza słodkowodnych, są również hodowane w akwariach.

 (1.2) Na obiad zamówiliśmy krewetki w sosie pomidorowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛˈvɛtka, AS: krevetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krewetkowiec

 przym. krewetkowy

Wiktionary


krewetki

infrarząd morskich i słodkowodnych skorupiaków z rzędu dziesięcionogów


SJP.pl

Krewetki, krewetki właściwe (Caridea) – morskie i słodkowodne skorupiaki zaliczane do podrzędu Pleocyemata z rzędu dziesięcionogów. Zwyczajową nazwą "krewetki" określana jest też zaliczana do Caridea nadrodzina Palaemonoidea. Opisano około 2500 gatunków klasyfikowanych w kilkunastu nadrodzinach. Wiele z nich poławia się w celach konsumpcyjnych.

Wikipedia


krewetkowce

grupa skorupiaków obejmująca około 30 rodzin dziesięcionogów; garnelowce


SJP.pl


krewetkowiec

przedstawiciel grupy skorupiaków obejmującej około 30 rodzin dziesięcionogów; garnelowiec


SJP.pl

Krewetkowiec – płaskodenny statek rybacki przeznaczony do połowu krewetek.

Wikipedia


krewetkowy

przymiotnik od: krewetka


SJP.pl


krewety

1. przedstawiciel nadrodziny dziesięcionogów z podrzędu Dendrobranchiata;
2. dawniej: krewetka; krewet


SJP.pl


krewić

potocznie: sprawić zawód, nie dotrzymać słowa


SJP.pl


krewiński

przymiotnik

 (1.1) etn. odnoszący się do Krewinów, wotyckiego plemięemienia żyjącego na terenie Łotwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. wymarły w połowie XIX w. etnolekt (dialekt wotycki, czasem klasyfikowany jako język) z rodziny uralskiej, z gałęzi fińskiej, z grupy południowofińskiej (bałtycko-fińskiej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krewin mos., Krewinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kod ISO 639-3: zkv, kod Glottolog: krev1234, kod Linguasphere: 41-AAA-da

Wiktionary


krewkarta

potocznie: karta określająca grupę krwi danej osoby


SJP.pl


krewki

pełen życia i energii, emocji, często gwałtownie reagujący; porywczy, gwałtowny, impulsywny, wybuchowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pełen temperamentu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze Szwajcarem Ciriaco Sforzą również w Bayernie są spore kłopoty natury wychowawczej, krewki charakter ma też francuski Bask, Bixente Lizarazu (to on pobił się kiedyś na treningu z Matthäusem).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krewkość ż., krew ż., krwiak mzw./mrz.

 czas. krwawić ndk.

 przysł. krewko, krwawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwałtowny, porywczy

Wiktionary


krewko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób pełen temperamentu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszedłem na wał raźnie, krewko (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., krewkość ż., krew ż.

 przym. krewki

Wiktionary


krewkość

gwałtowny temperament; gwałtowność, porywczość, impulsywność, wybuchowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwałtowność, porywczość, wybuchowość

 (1.2) daw. słabość, wątłość, ułomność moralna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A że się raz jeden krewkością uniósł, to i cóż? Młody jest.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krewki

 przysł. krewko

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., krew ż.

Wiktionary


krewna

kobieta pozostająca z kimś w związkach pokrewieństwa, czasem także powinowactwa, należąca do tej samej rodziny, co ktoś inny; krewniaczka, powinowata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej mająca z kimś wspólnego przodka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jątrew jest powinowatą, natomiast prawnęka to krewna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛvna, AS: krevna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrewieństwo n., krew ż., krewniak m., krewniaczka ż.

:: fm. krewny

 czas. krwawić

 przym. krewniaczy, pokrewny, krewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krewniaczka, kuzynka

Wiktionary


krewniacki

rzadko: związany z krewniakiem - osobą, którą łączą z kimś z kimś związki pokrewieństwa, czasem także powinowactwa; krewniaczy


SJP.pl


krewniactwo

1. związek krwi pomiędzy ludźmi, pochodzenie od wspólnego przodka, przynależność do jednej rodziny; pokrewieństwo, spokrewnienie, powinowactwo;
2. ludzie spokrewnieni ze sobą; rodzina, familia, krewniacy


SJP.pl


krewniaczka

potocznie: kobieta pozostająca z kimś w związkach pokrewieństwa, czasem także powinowactwa, należąca do tej samej rodziny, co ktoś inny; krewna, powinowata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta będąca w relacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załatwiła swojej krewniaczce robotę w ZUS-ie w Gliwicach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krewny mos., krewna ż.

:: fm. krewniak mos.

 przym. krewny, krewniacki, krewniaczy

 przysł. krewniaczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krewna

Wiktionary


krewniaczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krewniacze; cecha tych, którzy są krewniaczy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krewniaczy

 przysł. krewniaczo

 rzecz. pokrewieństwo n.

Wiktionary


krewniaczy

rzadko: związany z krewniakiem - osobą, którą łączą z kimś z kimś związki pokrewieństwa, czasem także powinowactwa; krewniacki


SJP.pl


krewniak

potocznie: człowiek, którego łączą z kimś związki pokrewieństwa, czasem także powinowactwa, który należy z kimś do jednej rodziny; krewny, powinowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba będąca w relacji pokrewieństwa

 (1.2) daw. gw-pl|Kraków. kuzyn

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) biol. roślina lub zwierzę spokrewnione z inną rośliną lub zwierzęciem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka mówiła, że Ligocki to nasz krewniak.

 (2.1) Słonie i góralki są krewniakami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krewny mos., krewna ż.

:: fż. krewniaczka ż.

 przym. krewny, krewniacki, krewniaczy

 przysł. krewniaczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krewny, powinowaty

 (1.2) swojak

Wiktionary


krewność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. pokrewieństwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛvnɔɕt͡ɕ, AS: krevność

Wiktionary


krewny

1. człowiek, którego łączą z kimś związki pokrewieństwa, czasem także powinowactwa, który należy z kimś do jednej rodziny; krewniak, powinowaty;
2. przenośnie: zwierzę, roślina podobne do innego zwierzęcia, innej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek mający z kimś wspólnego przodka

 (1.2) gatunek posiadający wspólnego przodka ewolucyjnego z danym gatunkiem

przymiotnik

 (2.1) daw. dotyczący krwi, pokrewieństwa

 (2.2) daw. połączony pokrewieństwem, pokrewny, bliski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bliscy krewni nie mogą zawrzeć ślubu.

 (1.2) Niedawne badania molekularne wykazały, że najbliższymi krewnymi drozda chińskiego są drozd śpiewak i paszkot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛvnɨ, AS: krevny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrewieństwo n., krew ż., krewniak mos., krewna ż., krewniactwo n., krewniaczka ż.

 czas. krwawić ndk.

 przym. krewniaczy, pokrewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krewniak, krewna, krewniaczka, kuzyn, bliski, członek rodziny, członek rodu

Wiktionary


krewo

potocznie: fiasko, niepowodzenie


SJP.pl

Krewo (biał. Крэва, "Krewa") – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim.

14 sierpnia 1385 roku doszło tu do zawarcia unii pomiędzy Polską i Litwą znanej jako unia w Krewie.

W miejscowości mają siedzibę dwie parafie – prawosławna (pw. św. Aleksandra Newskiego) i rzymskokatolicka (pw. Przemienienia Pańskiego).

Wikipedia


krewski

przymiotnik od: Krewo (miejscowość na Białorusi)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Krewa, związany z Krewem

Wiktionary


kreza

fałdowany kołnierz noszony w XVI i XVII wieku; kryza; fryza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. dawny plisowaćisowany lub fałdowany kołnierz, rzadziej mankiet;

 (1.2) przen. kołnierz z czegoś

 (1.3) przest. rondo kapelusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była to siedmioletnia dziewczynka, mała i wątła, od której ciemnej sukienki odbijała śnieżnie białość pończoszek, fartuszka i krezy, obejmującej szyję.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kryza

 (1.3) kresa

Wiktionary


krezka

1. mała kreza;
2. część otrzewnej osłaniająca i podtrzymująca narządy wewnętrzne, m.in. jelito, żołądek, jajniki, jajowody


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krezki

1. mała kreza;
2. część otrzewnej osłaniająca i podtrzymująca narządy wewnętrzne, m.in. jelito, żołądek, jajniki, jajowody


SJP.pl


krezkowy

przymiotnik od: krezka


SJP.pl


krezol

hydroksylowa pochodna toluenu występująca w smole węglowej, stosowana w syntezie organicznej i jako środek odkażający; hydroksytoluen


SJP.pl

Krezol, – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, hydroksylowa pochodna toluenu lub metylowa pochodna fenolu. Występuje w postaci 3 izomerów strukturalnych: 2-metylofenol ("o"-krezol), 3-metylofenol ("m"-krezol) i 4-metylofenol ("p"-krezol). Mają one podobne własności chemiczne, ale różnią się nieco temperaturą topnienia i wrzenia. Mieszanina izomerów określana jest jako "krezol surowy" bądź "trikrezol". Otrzymywany jest przez destylację smoły pogazowej lub ropy naftowej.

Wikipedia


krezolowy

przymiotnik od: krezol


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z krezolem, dotyczący krezolu; zawierający krezol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krezol mrz.

Wiktionary


krezotol

mieszanina fenoli otrzymywana podczas destylacji smoły drzewnej; kreozot


SJP.pl


krezus

człowiek bardzo bogaty; bogacz, nabab, milioner


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba bardzo bogata, milioner;

Wiktionary

Krezus, "Krojsos" ( Κροῖσος; ur. ?, zm. 546 p.n.e. lub później) – ostatni król Lidii, kraju na zachodzie Azji Mniejszej. Jego imię jest synonimem bogacza od starożytności. Pochodził z dynastii Mermnadów. Był synem Alyattesa. Objął tron około 560 roku p.n.e. Był mecenasem poetów, uczonych i filozofów, których chętnie gościł na swoim dworze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te tłumy bogaczy w Polsce – jak ma mieszkanie i samochód to prawdziwy krezus…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛzus, AS: krezus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krezus mos.

:: fż. krezuska ż.

 przym. krezusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogacz

Wiktionary


krezuska

→ krezus; bogaczka


SJP.pl


krezusowy

1. taki jak u Krezusa, charakterystyczny dla Krezusa (króla Lidii);
2. świadczący o nadzwyczajnej zamożności, np. krezusowa suma, fortuna


SJP.pl


krezylit

materiał wybuchowy zawierający trinitrokrezol


SJP.pl


kreślarnia

pracownia kreślarska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. pomieszczenie, w którym pracują kreślarze sporządzając rysunki techniczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Początkowo budowano go w remizie Miejskiej Kolei Elektrycznej we Lwowie, następnie w kreślarni Politechniki Lwowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreska ż., kreseczka ż., krecha ż., zakreślacz m., kreślarz m., kreślarka ż., kreślarstwo n., kreślenie n., wykreślanie n., wykreślenie n., skreślanie n., skreślenie n., określanie n., określenie n., zakreślanie n., zakreślenie n., wykres m., wykresik m., kreskowanie n., zakreskowanie n., kres m., podkreślanie n., podkreślenia n., podkreślnik m., przekreślanie n., przekreślenie n., kreskówka n., zakreskowywanie n., zakreskowanie n.

 czas. kreślić ndk., wykreślać ndk., wykreślić dk., skreślać ndk., skreślić dk., określać ndk., określić dk., zakreślać ndk., zakreślić dk., podkreślać ndk., podkreślić dk., przekreślać ndk., przekreślić dk., zakreskowywać ndk., zakreskować dk.

 przym. kreskowy, kreseczkowy, wykreślny, kreślarski, wykresowy, kreskówkowy

 przysł. wykreślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pracownia kreślarska

Wiktionary


kreślarski

→ kreślarstwo, → kreślarz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kreślarstwem lub kreślarzem

Wiktionary

Patrz:

kreślarstwo, → kreślarz

Przykłady

 (1.1) Pracował w biurze kreślarskim, ukończył też podchorążówkę Armii Krajowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz m., kreślarstwo n., kreska ż.

 czas. kreślić ndk.

Wiktionary


kreślarstwo

1. graficzne opracowywanie projektów i planów, np. map;
2. zawód kreślarza


SJP.pl


kreślarz

osoba zajmująca się graficznym opracowywaniem planów, wykonująca rysunki techniczne, wykresy itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba kreśląca rysunki techniczne

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykonanie rysunków zlecono kreślarzowi z katowickiej firmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreska ż., kreseczka ż., krecha ż., reg. krycha ż., kreskówka ż., kreskowanie n., zakreskowanie n., kreślenie n., zakreślenie n., zakreślenie n., wykreślanie n., wykreślenie n., skreślanie n., skreślenie n., kreślarstwo n., wykres m.

:: fż. kreślarka ż.

 czas. kreskować ndk., zakreskować dk., kreślić ndk., zakreślać ndk., zakreślić dk., wykreślić dk., skreślać ndk., skreślić dk.

 przym. kreskowy, kreślarski, wykreślny, kreskówkowy

 temsłow. -kreślny

Wiktionary


kreślenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kreślić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kreślić

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., wykres mrz., kreska ż.

Wiktionary


kreślinek

kreślinek nizinny - gatunek chrząszcza z rodziny pływakowatych


SJP.pl


kreślić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wykonywać ręcznie rysunek techniczny

 (1.2) rysować kreski, linie

 (1.3) zamazywać coś napisanego

 (1.4) przekazywać ustnie lub pisemnie opis czegoś

 (1.5) pisać odręcznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Film jest biograficznym obrazem, skupiającym się na związku Johna z żoną, kreślącym drogę, jaką potoczyło się jego życie, od sukcesu poprzez chorobę umysłową wykrytą w wieku 30 lat, aż po powrót do zdrowia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛɕlʲit͡ɕ, AS: kreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreska ż., kreślenie n., zakreślenie n., kreślarstwo n., wykres m., kreślarz m., zakreślacz m.

 czas. zakreślić, zakreślać, wykreślić, wykreślać, podkreślać

 przym. kreślarski

Wiktionary


kreślnik

przyrząd rysunkowy osadzony na trzonku lub ramieniu cyrkla służący do wyciągania linii tuszem na rysunkach technicznych; grafion


SJP.pl


kri

Indianie Ameryki Północnej


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kribydż

gra karciana dla 2-4 osób, pochodząca z Anglii


SJP.pl


kriging

grupa geostatystycznych metod estymacji, dzięki której otrzymuje się najlepsze, nieobciążone liniowe oszacowania wartości analizowanej zmiennej zregionalizowanej


SJP.pl

Kriging – grupa geostatystycznych metod estymacji, dzięki której otrzymuje się najlepsze, nieobciążone liniowe oszacowania (ang. "best, unbiased linear predictions" – BLUP lub "best, unbiased linear estimator" – BLUE) wartości analizowanej zmiennej zregionalizowanej.

Wikipedia


krikowie

plemię indiańskie w Ameryce Północnej


SJP.pl

Krikowie, Krik ( Creek, sami siebie nazywają "Muscogee" lub "Muskogee") – dawna konfederacja Indian Ameryki Północnej, obejmuje 13 grup, liczących od 66,5 tys. ("Muscogee Creek Nation") do zaledwie kilku osób ("Tuckabachee") i zamieszkujących kilka stanów w Stanach Zjednoczonych głównie Oklahomę, Alabamę, Georgię i Florydę.

Wikipedia


krilium

handlowa nazwa amerykańskiego nawozu strukturotwórczego


SJP.pl


krindż

środowiskowo: żenada, zażenowanie, obciach; cringe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) war. zob. cringe.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. cringe.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. cringe.

Wiktionary


krindżowy

→ krindż


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) war. zob. cringe'owy.

Wiktionary

Patrz:

krindż

Powiązane:

 rzecz. cringe mrz.

Wiktionary


krindżówa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żenujące zachowanie kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cringe mrz.

Wiktionary


krinoid

przedstawiciel gromady z typu szkarłupni; liliowiec, krynoid


SJP.pl


kriobank

miejsce przechowywania materiału biologicznego w bardzo niskich temperaturach


SJP.pl


kriobiolog

specjalista w dziedzinie kriobiologii


SJP.pl


kriobiologia

Kriobiologia ("krio" "zimno" + łac. "bíos" "życie", "lógos" "nauka") – nauka zajmująca się badaniem wpływu niskich temperatur (rzędu nawet do −269 °C) na organizmy. W takich warunkach następuje zwolnienie (czasem znaczne) procesów życiowych. Kriobiologia skupia się głównie na badaniu oddziaływania chłodu na fizjologię, morfologię i anatomię organizmów.

Wikipedia


kriobiont

roślina lub zwierzę żyjące na śniegu; organizm hiemalny, organizm niwalny, organizm naśnieżny


SJP.pl


kriochirurg

specjalista w dziedzinie kriochirurgii


SJP.pl


kriochirurgia

Kriochirurgia ( cryo (κρύο) + cheirourgiki (χειρουργική)) – metoda krioterapii polegająca na miejscowym, kontrolowanym niszczeniu chorych lub przerośniętych tkanek za pomocą niskich temperatur.

Źródłem niskiej temperatury jest zazwyczaj ciekły azot, który zaaplikowany na tkankę schładza ją i wskutek pobrania ciepła od ciała natychmiast paruje.

Wikipedia


krioekstraktor

przyrząd do zamrażania i usuwania chorych tkanek


SJP.pl


kriofil

organizm żyjący w niskich temperaturach; psychrofil, chionofil


SJP.pl


kriofilny

→ kriofil


SJP.pl

Patrz:

kriofil

kriofit

roślina rosnąca w okolicach podbiegunowych lub wysokogórskich, w klimacie zimnym i suchym; kryofit


SJP.pl


kriofizyk

naukowiec zajmujący się badaniem właściwości materii w niskich temperaturach


SJP.pl


kriofizyka

dział fizyki zajmujący się badaniem właściwości materii w niskich temperaturach wraz z technikami ich otrzymywania i utrzymywania


SJP.pl


kriofor

przyrząd demonstrujący zjawisko oziębiania się wody podczas jej parowania


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kriogeniczny

związany z kriogeniką


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kriogeniką, dotyczący kriogeniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kriogenika ż.

Wiktionary


kriogenika

nauka poświęcona niskim temperaturom tzn. poniżej 90 K, ich wytwarzaniu, utrzymywaniu i mierzeniu


SJP.pl

Nie mylić z: krionika.

Kriogenika (gr. "krios" „zimno”, "genos" „ród”) – dział techniki wytwarzający, mierzący i utrzymujący skrajnie niskie temperatury; nie są one zdefiniowane ściśle, lecz czasem za granicę przyjmuje się −150 °C (123 K). Kriogenika jest blisko związana z kriofizyką, która bada właściwości ciał w tych temperaturach, np. charakterystyczne dla tego reżimu zjawiska jak nadprzewodnictwo i nadciekłość.

Wikipedia


kriogenny

związany z wytwarzaniem i utrzymywaniem bardzo niskiej temperatury lub wykorzystujący taką temperaturę; kriogeniczny


SJP.pl


kriokabina

kabina mająca za zadanie schłodzenie ciała pacjenta, stosowana w krioterapii; kriosauna


SJP.pl


kriokomora

dwa pomieszczenia o niskiej temperaturze, służące do leczenia schorzeń reumatycznych poprzez ochładzanie organizmu


SJP.pl


kriokoncentracja

Kriokoncentracja – zatężanie wodnych roztworów przez wymrażanie rozpuszczalnika (najczęściej wody). Jest powszechnie stosowana w przemyśle spożywczym do zatężania ciekłych produktów żywnościowych bez zniszczenia składników wrażliwych na podwyższoną temperaturę, np. białek, polifenoli lub witamin. Kriokoncentracja może być realizowana różnymi technikami:

Wikipedia


kriokonserwacja

przechowywanie materiału biologicznego w bardzo niskiej temperaturze w celu zachowania jego właściwości; krioprezerwacja


SJP.pl


kriokras

1. proces podobny do krasowienia, zachodzący w obszarach wiecznej zmarzliny w wyniku przepływu wody;
2. rzeźba terenu i formy powstałe w wyniku tego procesu


SJP.pl


kriolezja

metoda leczenia bólu przewlekłego, polegająca na zamrożeniu zakończeń włókien nerwowych


SJP.pl


kriolipoliza

zabieg usuwania tkanki tłuszczowej przy ujemnej temperaturze


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kriolit

minerał, fluorek sodu i glinu; kryolit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z gromady halogenków;

Wiktionary

Kriolit, kryolit – rzadki minerał z gromady halogenków. Nazwa pochodzi od gr. "kryos" = lód i "lithos" = skała, co oznacza kamień lodowy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kriolitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kryolit

Wiktionary


kriolog

specjalista w zakresie kriologii


SJP.pl


kriologia

nauka zajmująca się badaniem lodu naturalnego, występującego w przyrodzie w różnych środowiskach i postaciach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka o lodzie;

Wiktionary

Kriologia, hydrologia lodu – dział hydrologii badający kriosferę, czyli lód wchodzący naturalnie w skład hydrosfery, występujący w zlodzeniach na lądzie i morzu, lód atmosferyczny i wieczną zmarzlinę. Zajmuje się jego właściwościami fizycznymi, chemicznymi i mineralogicznymi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krʲjɔˈlɔɟja, AS: krʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kriolog m.

 przym. kriologiczny

Wiktionary


kriometr

przyrząd do mierzenia temperatury krzepnięcia cieczy; krioskop


SJP.pl

Kriometr – przyrząd do bardzo dokładnego oznaczania temperatury topnienia i krzepnięcia roztworów. Przyrząd stosowany w kriometrii.

Wikipedia


kriometria

jedna z metod fizykochemicznych oparta na pomiarze temperatury krzepnięcia roztworów; krioskopia


SJP.pl

Kriometria (Krioskopia) – doświadczalna metoda wyznaczania masy cząsteczkowej różnych substancji na podstawie pomiarów zmian temperatury krzepnięcia rozcieńczonych roztworów tych substancji w oparciu o prawo Raoulta.

Badania kriometryczne przeprowadza się za pomocą specjalnego przyrządu zwanego kriometrem. Metoda ma obecnie jedynie znaczenie historyczne.

Wikipedia


krioniczny

→ krionika


SJP.pl

Patrz:

krionika

krionika

technika zamrażania ciała ludzkiego w przypadku nieuleczalnej, ciężkiej choroby w nadziei, że w przyszłości medycyna rozwinie się do tego stopnia, że będzie można je odmrozić i przywrócić do życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. technika głębokiego ochładzania ciał ludzi i zwierząt, z intencją przywrócenia do życia;

Wiktionary

Nie mylić z: kriogenika.

Krionika – technika głębokiego ochładzania ciał zwierząt, w tym ludzi, których współczesna medycyna nie jest w stanie utrzymać przy życiu, i przechowywania w temperaturze ciekłego azotu (–196 °C), z intencją przywrócenia do życia, kiedy medycyna wystarczająco się rozwinie.

Wikipedia


krioplankton

drobne organizmy planktonowe (np. glony) przystosowane do życia w niskich temperaturach, na obszarach wysokogórskich i polarnych


SJP.pl

Krioplankton, krioseston (z gr. krýos ‘mróz’, planktós ‘błąkający się’) – określenie na drobne organizmy planktonowe o właściwościach kriofilnych, czyli przystosowane i mogące egzystować oraz rozwijać się w skrajnie niskich temperaturach, np. na terenach wiecznej zmarzliny, terenach wysokogórskich, w klimacie subpolarnym i polarnym. Część z organizmów zaliczanych do krioplanktonu żyje w wodach wytopiskowych lodowców, jeziorach górskich itp.

Wikipedia


krioprezerwacja

przechowywanie materiału biologicznego w bardzo niskiej temperaturze w celu zachowania jego właściwości; kriokonserwacja


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kriosauna

kabina mająca za zadanie schłodzenie ciała pacjenta, stosowana w krioterapii; kriokabina


SJP.pl


kriosfera

Kriosfera – część hydrosfery, obejmująca wody w postaci niezanikającego lodu lodowcowego, morskiego i gruntowego.

Wikipedia


krioskop

przyrząd do mierzenia temperatury krzepnięcia cieczy; kriometr


SJP.pl


krioskopia

jedna z metod fizykochemicznych oparta na pomiarze temperatury krzepnięcia roztworów; kriometria


SJP.pl


krioskopowy

przymiotnik od: krioskop


SJP.pl


kriosonda

urządzenie do wykonywania zabiegów na zamrożonych tkankach, stosowane w chirurgii


SJP.pl


kriostat

urządzenie do utrzymywania substancji w bardzo niskich temperaturach


SJP.pl


kriotechnik

specjalista w dziedzinie kriotechniki


SJP.pl


kriotechnika

specjalista w dziedzinie kriotechniki


SJP.pl


krioterapeutka

→ krioterapeuta


SJP.pl

Patrz:

krioterapeuta

krioterapeutyczny

→ krioterapia


SJP.pl

Patrz:

krioterapia

krioterapia

Kr

Wikipedia


kriotorium

miejsce do przechowywania zamrożonych ciał ludzkich


SJP.pl


kriotransfer

transfer rozmrożonego zarodka


SJP.pl


kriotron

element przełączający, w którego działaniu wykorzystuje się zjawisko nadprzewodnictwa, stosowany do szybkiego przełączania prądów w układach pamięci komputera


SJP.pl

Kriotron – układ przełączający, zbudowany w oparciu o zjawisko nadprzewodnictwa. Poprzez pewną zmianę w polu magnetycznym, uzyskuje się zanik nadprzewodnictwa w przewodniku. W wyniku tego opór (rezystancja) rośnie od zera do dużych wartości.

Kriotrony pierścieniowe mogą być wykorzystane do tworzenia doskonałych urządzeń pamięciowych, dzięki utrzymywaniu obiegu prądu teoretycznie w nieskończoność. Urządzenia te wykazują znikomo mały pobór mocy.

Wikipedia


krioturbacja

zaburzenie w ułożeniu warstw luźnych osadów, powstające na skutek kolejnego zamarzania i odmarzania gruntu nasyconego wodą


SJP.pl

Krioturbacja – mieszanie się poziomych warstw gleby zachodzące w obszarach wilgotnej wiecznej zmarzliny (w jej warstwie czynnej) w wyniku wielokrotnego zamarzania i rozmarzania gleby. Zwane również deformacjami krioturbacyjnymi.

Dzięki temu procesowi powstają deformacje gleby takie jak gleby poligonalne, gleby smugowe oraz inwolucje.

Wikipedia


kripel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kaleka, inwalida

Wiktionary


kripo

posterunek niemieckiej policji kryminalnej działającej w czasie II wojny światowej na obszarach okupowanych przez Niemcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. pot. niemiecka policja kryminalna z czasów II wojny światowej, która działała na terenach okupowanych przez III Rzeszę;

 (1.2) hist. pot. posterunek kripo (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ziemiach polskich kripo prowadziła działalność ludobójczą.

 (1.1) Policja bezpieczeństwa składała się z trzech pionów: gestapo – tajna policja państwowa, kripo – policja kryminalna, SD – służba bezpieczeństwa.

Wiktionary


kris

malajski sztylet o bogato zdobionej rękojeści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sztylet malajski;

Wiktionary

Kris lub keris – sztylet lub puginał malajski, zwykle o wężowatej głowni z bruzdami i często małą haczykowatą wypustką. Długość jego głowni wynosi około 30–40 cm (w wersji katowskiej 50–60 cm). Broń ta stała się narodowym symbolem Malezji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krisy najczęściej kojarzą mi się ze skrytobójcami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krʲis, AS: krʹis

Wiktionary


krista

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Krystyna

Wiktionary


kristiania

dawniej: krystiania (chrystiania)


SJP.pl


kriszana

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna w zachodniej części Rumunii i wschodnich Węgrzech;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kriszański

Wiktionary


kriszański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kriszaną, dotyczący Kriszany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kriszana ż.

Wiktionary


kriszna

w mitologii indyjskiej: jeden z bohaterów "Mahabharaty", wojownik i filozof, ubóstwiony jako ósme wcielenie boga Wisznu; Kryszna


SJP.pl


krisznaicki

→ krisznaita; krysznaicki


SJP.pl


krisznaitka

→ krisznaita; krysznaitka


SJP.pl


krisznowiec

członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Świadomości Kryszny; krysznowiec


SJP.pl


kritozaur

rodzaj dinozaura z rodziny hadrozaurów


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kriuk

znak używany w XIII–XVII wieku do zapisu cerkiewnych śpiewów liturgicznych


SJP.pl


kriukowy

→ kriuk


SJP.pl

Patrz:

kriuk

krk

1. chorwacka wyspa na Morzu Adriatyckim;
2. miasto w Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. chorwacka wyspa na Adriatyku;

 (1.2) geogr. miasto w Chorwacji na wyspie Krk (1.1);

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) = kośc. Kościół rzymskokatolicki

Wiktionary

Krk (wł. "Veglia", niem. "Vegl", łac. "Curicta", IPA:) – największa wyspa Chorwacji, położona na Morzu Adriatyckim, w zatoce Kvarner, na południowy wschód od Rijeki i połączona ze stałym lądem "Krckim Mostem" o długości 1430 m (od 15 czerwca 2020 roku przejazd mostem jest bezpłatny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Agencja Mystik tours oprócz wycieczek po Krku organizuje także jednodniowe wycieczki po rejonie Gorski Kotar (…)

Wiktionary


krka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Chorwacji uchodząca do Adriatyku;

 (1.2) geogr. rzeka w Słowenii uchodząca do Sawy;

 (1.3) geogr. park narodowy w środkowym i dolnym biegu rzeki Krka (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gurk
  • Krka – rzeka
  • Krka – park narodowy
  • Krka – rzeka w Słowenii
  • Krka – miejscowość w Słowenii
  • KRKA – stacja radiowa w Lafayette, Luizjana, USA
  • Krka d.d. – słoweńska fabryka leków
  • NK Krka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kr̥ka, AS: kr̦ka

Wiktionary


krl

skrót od: Księga Królewska (1, 2) - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Królewska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa kruˈlɛfska, AS: ḱśẽŋga krulefska

Wiktionary


krl-d

skrót od: Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna; KRLD


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

 (1.1) = Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) KRL-D jest państwem w Azji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿ɛr‿ɛl‿ˈdɛ, AS: ka‿er‿el‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) KRLD

Wiktionary


krld

skrót od: Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna; KRL-D


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

 (1.1) = Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) KRLD jest państwem w Azji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿ɛr‿ɛl‿ˈdɛ, AS: ka‿er‿el‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) KRL-D

Wiktionary


krleża

[czytaj: kerLEża lub KRLEża] nazwisko


SJP.pl


krn

skrót od: Księga Kronik (1,2) - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Kronik

Wiktionary

Krn – wieś w Słowenii, w gminie Kobarid. W 2018 roku liczyła 25 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈkrɔ̃ɲik, AS: ḱśẽŋga krõńik

Wiktionary


krnowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z miastem Krnów (Karniów), dotyczący Krnowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krnów m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karniowski

Wiktionary


krnów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Czechach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj będziemy zwiedzali zabytki Krnowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krnowianin m., krnowianka ż.

 przym. krnowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geogr. hist. Karniów

Wiktionary


krnąbrnie

przysłówek

 (1.1) w sposób krnąbrny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krnąbrny

 rzecz. krnąbrność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uparcie, nieposłusznie

Wiktionary


krnąbrniej

stopień wyższy od przysłówka: krnąbrnie


SJP.pl


krnąbrniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: krnąbrny


SJP.pl


krnąbrnieć

stawać się osobą krnąbrną, czyli nieposłuszną i upartą


SJP.pl


krnąbrność

cecha charakteru charakteryzująca się nieposłusznym, upartym zachowaniem; niesforność, przekora, przekorność, buntowniczość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak posłuszeństwa, ignorowanie rozkazów, nakazów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥nɔ̃mbrnɔɕt͡ɕ, AS: kr̦nõmbrność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krnąbrny

 przysł. krnąbrnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieposłuszeństwo, niekarność, niesforność, niesubordynacja, przekora, upór

Wiktionary


krnąbrny

1. taki, który jest nieposłuszny, uparty, nie poddaje się czyimś wpływom; zaparty, oporny, hardy;
2. taki, który świadczy o czyimś nieposłuszeństwie, np. krnąbrna odpowiedź; przekorny, zuchwały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieposłuszny, bezczelny, o trudnym charakterze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sama "ciocia" stwierdziła, że dziewczynka jest krnąbrna, dominuje nad swoją matką i potrzebuje silnej ręki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥nɔ̃mbrnɨ, AS: kr̦nõmbrny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krnąbrność ż.

 przysł. krnąbrnie

Wiktionary


kro

tafla lodu dryfująca na powierzchni wody


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = praw. kodeks rodzinny i opiekuńczy;

Wiktionary


kroatysta

badacz języków, literatur, kultur i historii narodów chorwackich; filolog chorwacki


SJP.pl


kroatystka

→ kroatysta


SJP.pl

Patrz:

kroatysta

kroatystyka

1. nauka zajmująca się badaniem języków, literatur, kultur i historii narodów chorwackich;
2. filologia chorwacka;
3. wydział na uniwersytecie obejmujący tego typu studia


SJP.pl

Kroatystyka – dyscyplina zajmująca się badaniem literatury, języka i kultury chorwackiej. Stanowi część slawistyki.

Wikipedia


kroaza

tkanina bawełniana, wełniana lub jedwabna o skośnym splocie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. tkanina o splocie skośnym na sukienki (wełniana, półwełniana, jedwabna) lub podszewki (bawełniana)

Wiktionary


krobanów

Krobanów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola.

1 stycznia 1973 część wsi (25 ha) została włączona do Zduńskiej Woli.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


krobia

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości w Polsce

Wiktionary

Krobia (niem. "Kröben") – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krobia. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego. Jest głównym miastem Biskupizny. Dawniej miastem władali biskupi poznańscy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W odległości 4 km od Krobi znajduje się wieś Pudliszki (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔbʲja, AS: krobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krobianin mos., krobianka ż.

 przym. krobski

Wiktionary


krobianin

mieszkaniec Krobi (miasta w Polsce)


SJP.pl


krobianka

mieszkanka Krobi (miasta w Polsce)


SJP.pl


krobica

Krobica (niem. "Krobsdorf") – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Mirsk, nad Kwisą. Jest ona wsią rolniczą. Przez Krobicę oprócz Kwisy przepływa też Krobicki Potok.

Wikipedia


krobielowice

Krobielowice (nazwa oboczna: Krzebłowice, niem. "Krieblowitz") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


krobik

owad z rzędu motyli żerujący na drzewach liściastych i iglastych; pochwik


SJP.pl


krobnik

motyl z rodziny o tej samej nazwie


SJP.pl


krobski

przymiotnik od: Krobia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Krobi, związany z Krobią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krobia ż., krobianin mos., krobianka ż.

Wiktionary


krocetyna

Krocetyna – organiczny związek chemiczny z grupy karotenoidów będący dwukarboksylową pochodną β-karotenu. Ma ceglastoczerwoną barwę. Jej ester di-β-gentiobiozylowy, zwany krocyną, jest głównym barwnikiem szafranu. Występuje też w kwiatach dziewanny.

Wikipedia


krochmal

skrobia; związek organiczny z grupy węglowodanów, otrzymywany głównie z ziemniaków, stosowany do celów spożywczych; potocznie: mąka ziemniaczana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. roztwór wodny skrobii roślinnej

 (1.2) mączka do usztywniania tkanin, najczęściej ziemniaczana

 (1.3) rzad. chem. węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: krochmalić

Wiktionary

Krochmal – rodzaj płynu powstałego po zmieszaniu skrobi roślinnej (najczęściej skrobi ziemniaczanej) z wodą. Powstaje, podobnie jak kisiel, poprzez zagotowanie wodnej zawiesiny skrobi. Krochmal wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym, włókienniczym, papierniczym, kosmetycznym, farmaceutycznym, jak i w gospodarstwie domowym oraz w odlewnictwie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krochmalarka ż., krochmalarnia ż., krochmalarz mos., krochmalenie n., krochmalnia ż., krochmalnictwo n.

 czas. krochmalić ndk., nakrochmalić dk., wykrochmalić dk.

 przym. krochmalniczy, krochmalny, krochmalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kleik skrobiowy, stpol. krofmal, kroftmal

 (1.2) sztywnik, stpol. krofmal, kroftmal

 (1.3) skrobia

Wiktionary


krochmalarnia

dział w fabryce włókienniczej, w którym krochmali się tkaniny; krochmalnia


SJP.pl


krochmalarz

robotnik pracujący w krochmalarni


SJP.pl


krochmalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krochmalić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔxmaˈlɛ̃ɲɛ, AS: kroχmalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krochmalić ndk., wykrochmalić dk.

 rzecz. krochmal

Wiktionary


krochmalić

1. usztywniać tkaninę kleistym roztworem zagotowanej z wodą mączki kartoflanej;
2. potocznie: pleść bzdury; pleść, bredzić, chrzanić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) nasycać tkaninę krochmalem, usztywniać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔxˈmalʲit͡ɕ, AS: kroχmalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krochmalenie n., krochmal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mączkować

Wiktionary


krochmalnia

1. fabryka krochmalu;
2. dział fabryki włókienniczej, w którym krochmali się tkaniny; krochmalarnia


SJP.pl

Krochmalnia – zakład przemysłu rolno-spożywczego, przerabiający surowiec (rośliny bogate w skrobię) na produkt – mączkę skrobiową, zwaną potocznie krochmalem.

Proces technologiczny polega na wypłukiwaniu ziaren skrobi i następnie ich suszeniu. Produkt uboczny to wycierka i wody odpływowe, wykorzystywane m.in. jako pasza.

Wikipedia


krochmalnictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją krochmalu


SJP.pl


krochmalniczy

związany z krochmalnictwem


SJP.pl


krochmalowy

przymiotnik od: krochmal


SJP.pl


krocie

przestarzałe: wielka ilość czegoś, przede wszystkim pieniędzy; majątek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy

 (1.1) wielka liczba, ilość czegoś, zwykle pieniędzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wycieczka do Nowej Zelandii kosztowała go krocie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔt͡ɕɛ, AS: kroće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krociowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mnóstwo, masa, od groma, od metra; wulg. w chuj

Wiktionary


krocień

międzyzwrotnikowa roślina uprawiana w celach leczniczych, ozdobnych; kroton


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krocionogi

gromada stawonogów roślinożernych z typu wijów; dwuparce


SJP.pl


krocionóg

przedstawiciel gromady stawonogów roślinożernych z typu wijów; dwuparzec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. rodzaj roślinożernego stawonoga;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈt͡ɕɔ̃nuk, AS: kroćõnuk

Wiktionary


krociowy

przestarzałe: wielki, ogromny (w odniesieniu do wartości finansowych, materialnych, np. krociowe zyski)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący krocie, bardzo liczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego typu samochody są dziś szalenie modne w Japonii i dają producentom krociowe zyski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krocie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezliczony

Wiktionary


krocz

chód, bieg niektórych zwierząt czworonożnych polegający na stawianiu jednocześnie raz obu nóg prawych, raz lewych; krocz (r. żeński), skrocz, inochód


SJP.pl


kroczak

1. chód, bieg niektórych zwierząt czworonożnych polegający na stawianiu jednocześnie raz obu nóg prawych, raz lewych; krocz, skrocz, inochód;
2. koń chodzący takim krokiem


SJP.pl


krocze

obszar pomiędzy genitaliami a odbytem u obu płci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krok mrz., kroczenie n., kroczek mzw./mrz.

 czas. kroczyć ndk.

 przym. kroczowy, krokowy

Wiktionary


kroczek

1. mały krok
2. l.mn. małe ryby w drugim roku życia hodowane w gospodarstwach rybackich
3. cyrkiel sprężynowy do odmierzania małych odcinków na mapach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od krok

 (1.2) mały, krótki krok

 (1.3) techn. precyzyjny cyrkiel o dwóch ostrzach służący do odmierzania małych odcinków, przeważnie na mapach

 (1.4) sport. zob. kroczki.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ryb. ryba hodowlana w drugim roku życia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kroczek – cyrkiel służący do odmierzania małych odcinków na mapach
  • kroczek – dwuletnia mała ryba hodowana w rybackich gospodarstwach w celach zarybieniowych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔt͡ʃɛk, AS: kroček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krok m., kroczenie n., wykrok mrz., rozkrok mrz., wykraczanie n., wykroczenie n., rozkraczanie n., rozkroczenie n., krocze n., przekraczanie n., przekroczenie n., kroczkowanie n.

 czas. kroczyć ndk., wykraczać ndk., wykroczyć dk., rozkraczać ndk., rozkroczyć dk., przekraczać ndk., przekroczyć dk., kroczkować ndk.

 przym. kroczkowy, krokowy, kroczny, wykroczny, zakroczny, kroczowy, wykroczeniowy

 przysł. krokowo

Wiktionary


kroczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kroczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kroczyć, wkroczyć

 rzecz. wykrok mrz., kroczek mrz., rozkrok mrz., krocze n.

Wiktionary


kroczewo

Kroczewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Załuski.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie zakroczymskim ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kroczewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


kroczka

1. mały krok
2. l.mn. małe ryby w drugim roku życia hodowane w gospodarstwach rybackich
3. cyrkiel sprężynowy do odmierzania małych odcinków na mapach


SJP.pl


kroczki

1. mały krok
2. l.mn. małe ryby w drugim roku życia hodowane w gospodarstwach rybackich
3. cyrkiel sprężynowy do odmierzania małych odcinków na mapach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kroczek (ryba)
  • kroczki (łyżwiarstwo figurowe)

Wikipedia


kroczkowy

przymiotnik od: kroczek


SJP.pl


krocznik

motyl z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


kroczny

1. dotyczący kroku, czyli ruchu wykonywanego przy czynności chodzenia;
2. służący do poruszania się, stawiania kroków;
3. styl kroczny - technika skoku wzwyż, według której zawodnik odbija się z jednej nogi i ląduje na drugiej


SJP.pl


kroczowy

przymiotnik od: krocze, np. okolica kroczowa


SJP.pl


kroczyce

wieś w Polsce


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kroczycki

→ Kroczyce


SJP.pl

Patrz:

Kroczyce

kroczyczanin

mieszkaniec Kroszyc (wsi w Polsce)


SJP.pl


kroczyczanka

mieszkanka Kroszyc (wsi w Polsce)


SJP.pl


kroczyć

1. iść dużymi krokami, uroczyście i z powagą, zwykle wolno;
2. w przenośni: dążyć, zmierzać do jakiegoś celu, np. do szczęścia, sukcesu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) iść wolno, dużymi krokami, dostojnie

 (1.2) przen. dążyć, zmierzać do czegoś, starać się coś osiągnąć, zmierzać do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Luke uświadamia sobie, że poszycie maszyny kroczącej jest zbyt wytrzymałe, by przebiły je lasery, co oznacza, że będą musieli podlecieć przerażająco blisko, by owinąć nogi maszyn linkami harpunów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: kročyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kroczenie n., krok m., kroczek m., wykrok m., przekraczanie n., przekroczenie n., krocze n., wykroczenie n., rozkrok mrz., wkroczenie n.

 czas. przekraczać ndk., przekroczyć dk.

 przym. kroczny, krokowy, wykroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stąpać

 (1.2) dążyć

Wiktionary


kroczący

1. iść dużymi krokami, uroczyście i z powagą, zwykle wolno;
2. w przenośni: dążyć, zmierzać do jakiegoś celu, np. do szczęścia, sukcesu


SJP.pl

Patrz:

kroczyć

krogulczy

1. odnoszący się do krogulca, drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych;
2. przypominający krogulca, o cechach upodabniających do krogulca a zwłaszcza do jego mocno zakrzywionego dziobu, np. krogulczy nos, krogulcze paznokcie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ornit. odnoszący się do krogulca, należący do krogulca lub wyglądający jak u krogulca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nos jak haczyk, kurzą nogę i krogulcze ma paznokcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈɡult͡ʃɨ, AS: krogulčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krogulec m.

Wiktionary


krogulec

ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych zamieszkujący Europę i Azję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju nazwa systematyczna|Accipiter|ref=tak., z rodziny jastrzębiowatych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈɡulɛt͡s, AS: krogulec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krogule nmos.

 przym. krogulczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wróblojad, wróblojastrząb, gwara. kekacz, kjekacz

Wiktionary


krogulski

nazwisko


SJP.pl


kroić

1. ciąć coś na części; krajać;
2. ciąć materiał, skórę itp., nadając im pożądany kształt;
3. pospolite: kraść, okradać;
4. kroić się - być krojonym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia

 (1.2) slang. środ. kraść

 (1.3) pot. dokonywać operacji chirurgicznej

czasownik zwrotny niedokonany kroić się (dk. brak)

 (2.1) przen. pot. zanosić się na coś

 (2.2) być krojonym

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Już przed meczem widać było, że kroi się na niezłą rozróbę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ.jit͡ɕ, AS: kro.i ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrawacz mos./mrz., krajalnica ż., krajanka ż., krajarka ż., krawcowa ż., krawczyk m., krawiec m., krawiectwo n., krojczy m., krojenie n., krojownia ż., krój m., skrawanie n., skrawarka ż., skrawek m., wykrój m., przekrój mrz., wykrojenie n., nakrojenie n., odkrojenie n., okrojenie n., pokrojenie n., przekrojenie n.

 czas. dokroić dk., krajać ndk., nadkroić dk., okrawać ndk., okroić dk., pokroić dk., przekroić dk., przykroić dk., rozkroić dk., skrawać ndk., ukroić dk., wkrajać ndk., wkroić dk., wykrawać ndk.

 przym. dokrojony, krajany, krawiecki, krojczy, krojony, okrojony, nadkrojony, pokrojony, przekrojony, rozkrojony, skrawany, skrojony, ukrojony, wkrojony, wykrojony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciąć, ciachać, siekać, rżnąć, rzezać, rozbierać; łódź|chechłać.; reg. pozn. bzybzać

 (1.2) kraść, świsnąć, wykraść; wulg. zapierdolić, zajebać

 (1.3) operować, zoperować

 (2.1) szykować się, zanosić się, zapowiadać się

Wiktionary


krojc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karc. żołądź, trefl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skacie krojce są najstarszym kolorem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żołądź, trefl

Wiktionary


krojcmaszt

ostatni, tylny maszt na wielomasztowych statkach o pełnym ożaglowaniu rejowym; stermaszt, krzyżmaszt


SJP.pl


krojcok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mieszaniec (np. Mulat, Metys, hybryda)

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miyszkóm we Chorzowie i jeżech krojcok, eli pół-Ślónzok, pół-gorol.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krojcować

Wiktionary


krojcza

przeznaczony do krojenia skór, tkanin itp.


SJP.pl


krojczy

przeznaczony do krojenia skór, tkanin itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kraw. pracownik zakładu krawieckiego krojący materiały do szycia;

przymiotnik

 (2.1) kraw. przeznaczony do krojenia

Wiktionary

Nie mylić z: Krajczy.

Krojczy – pracownik zakładu krawieckiego lub przedsiębiorstwa wytwarzającego produkty odzieżowe. Zajmuje się wykrawaniem elementów materiału (tkaniny, dzianiny, sukna, skór) na ubrania. Do tego celu korzysta z określonych schematów, szkiców, lub szablonów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojciec poszedł pracować jako krojczy skór na etat do spółdzielni.

 (2.1) Maszyny do szycia, maszyna hafciarska oraz stół krojczy i żelazko z wytwornicą pary - to wyposażenie nowoczesnej szwalni (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. krojczyni ż., krojcza ż.

Wiktionary


krojczyn

Krojczyn (niem. "Kreutzen") – wieś w Polsce położona pomiędzy Włocławkiem a Dobrzyniem nad Wisłą województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.

Wikipedia


krojczyni

wykwalifikowana pracownica krawiecka zajmująca się krojeniem materiałów lub skór na ubrania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. kobieta krojąca skóry lub tnąca materiały krawieckie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sali czekało już kilkadziesiąt dziewcząt, przyszłych krojczyń i krawcowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. krojczy mos.

 przym. krojczy

Wiktionary


krojek

stalowy przyrząd do krajania i nacinania


SJP.pl


krojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kroić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: kroi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrawacz mos./mrz., krajalnica ż., krajalnia ż., krojczy m., przekrój mrz., pokrojenie n.

 czas. kroić ndk., ukroić dk., nakroić dk., dokrajać ndk., dokroić dk.

Wiktionary


krojiczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. kromka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sznita

Wiktionary


krojony

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: kroić

przymiotnik

 (2.1) pocięty na kawałki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwyczajowo przed spożyciem kołocz jest krojony na mniejsze kawałki o przybliżonych wymiarach 4–6 cm na 4–6 cm.

 (1.1) pot. W piątek Szczepan będzie krojony w szpitalu na Strzeleckiej.

 (2.1) Następnie cienko krojone plasterastry smaży się na rozgrzanym oleju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krój mrz., krojenie n., pokrojenie n.

 czas. kroić ndk., pokroić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pokrojony

Wiktionary


krojownia

dział w zakładach odzieżowych, w którym kroi się materiały


SJP.pl


krok

1. ruch wykonywany przy chodzeniu; stąpanie; kroczenie;
2. czyn, posunięcie;
3. część spodni przylegająca do krocza;
4. dawna miara długości (0,7407 m)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przestawienie nogi, by wykonać ruch

 (1.2) sposób poruszania się przez kroki (1.1), chód

 (1.3) choreogr. sposób ułożenia nóg w tańcu

 (1.4) przen. postęp w jakiejś dziedzinie

 (1.5) przen. działanie w określonym celu

 (1.6) niewielki dystans, także. przen.

 (1.7) etap, faza

 (1.8) kraw. część spodni między nogawkami

 (1.9) daw. miara długości odpowiadająca około 0,75 m

 (1.10) typogr. kąt ostry pomiędzy dwiema prostymi liniami składającymi się na literę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krok – pozaukładowa jednostka miary długości stosowana od starożytności
  • krok – konstrukcja programistyczna umożliwiająca zmianę wartości zmiennej sterującej o określoną przez programistę wartość
  • Krok – legendarny władca Czech
  • Krok – polski film z 1997 roku, reż. Marek Piwowski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zrobiła krok w stronę drzwi od łazienki, ale natychmiast zachwiała się i upadła na podłogę.

 (1.2) Ściemniało się już, więc musieliśmy przyspieszyć kroku, jeżeli chcieliśmy zdążyć na czas.

 (1.3) Nie znam kroków, żeby z tobą zatańczyć.

 (1.4) Odkrycie szczepionki było wielkim krokiem w rozwoju medycyny.

 (1.5) Poczyniono odpowiednie kroki w celu ujęcia sprawcy.

 (1.6) Nasza cukiernia znajduje się o krok od fabryki mebli.

 (1.6) Po przejęciu tego fortu jesteśmy już o krok od zwycięstwa.

 (1.7) Następnym krokiem na drodze do kariery było podpisanie kontraktu z wytwórnią płytową.

 (1.8) Spodnie rozdarły mu się w kroku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔk, AS: krok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykrok mrz., zdrobn. kroczek

 rzecz. krocze n., rozkrok m.

 czas. kroczyć, wkroczyć

 przym. krokowy, kroczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chód

 (1.4) działanie

 (1.6) etap, faza, stadium

Wiktionary


krokant

skruszone prażone orzechy lub migdały albo drobny ryż lub kukurydza, będące dekoracją ciast i deserów


SJP.pl

Krokant – posypka cukiernicza wykonana z masła, cukru i siekanych migdałów (lub orzechów). Ma postać drobnych, chrupiących kawałków migdałów lub orzechów w cukrowej glazurze, które otrzymuje się w procesie łagodnego prażenia. Wykorzystywana do dekoracji ciast (tortów), lodów i innych deserów. Dostępny także jako gotowy artykuł stosowany w branży cukierniczej.

Wikipedia


kroki

1. odgłosy towarzyszące chodzeniu;
2. w koszykówce: błąd kroków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kroki (błąd kroków) – błąd w koszykówce
  • Kroki (Krakės) – miasteczko na Litwie
  • Kroki (Footfalls) – sztuka autorstwa Samuela Becketta
  • Kroki (Steps) – powieść Jerzego Kosińskiego
  • Kroki – polski zespół muzyczny
  • Krakiai (Kroki) – wieś na Litwie

Wikipedia


krokidolit

odmiana minerału z grupy amfiboli, występująca w skałach metamorficznych; krokydolit


SJP.pl

Krokidolit – minerał z grupy amfiboli. Występuje w skałach metamorficznych.

Nazwa pochodzi od gr. "krokys" = włókno wełny (nitka) i "lithos" = kamień (skała), nawiązuje do wyglądu tego minerału.

Wikipedia


krokiecik

zdrobnienie od: krokiet


SJP.pl


krokiet

1. gra towarzyska popularna w Anglii, w której gracze przetaczają kule przez specjalne bramki;
2. kulka z kartofli, mięsa i ryżu zawinięta w naleśnik i obsmażona;
3. rodzaj wafla oblewanego czekoladą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie;

 (1.2) kulin. potrawa kuchni polskiej w postaci niewielkiej rolady z naleśnika nafaszerowanej np. mięsem, kapustą, grzybami, panierowanej i smażonej;

 (1.3) sport. gra popularna w XIX wieku w Wielkiej Brytanii i USA;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krokiet – gra sportowa
  • krokiet – pasztecik z nadzienia zawiniętego w naleśnik
  • krokiet – smażony w głębokim tłuszczu wyrób panierowany

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔcɛt, AS: kroḱet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krokiet ziemniaczany

 (1.2) chowanka

Wiktionary


krokietowy

przymiotnik od: krokiet


SJP.pl


krokiew

pochyła belka drewniana, żelbetowa lub stalowa podtrzymująca pokrycie dachu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. ukośna belka, element wiązara dachowego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krokiew – element więźby dachowej
  • krokiew – figura heraldyczna
  • Krokiew – góra w Tatrach
  • Krokiew – góra na Wyspie Króla Jerzego
  • Wielka Krokiew – skocznia na górze Krokiew w Tatrach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sposób oparcia krokwi na murłacie ma bardzo duży wpływ na stabilność całego dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔcɛf, AS: kroḱef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokwiak mrz.

:: zdrobn. krokiewka ż.

 przym. krokwiowy

Wiktionary


krokiewka

1. zdrobnienie od: krokiew;
2. naszywka na mundurze w kształcie litery V, oznaczająca stopień podoficerski; szewron, chevron


SJP.pl


krokiewkowaty

mszar krokiewkowaty - gatunek mchu z rodziny parzęchlinowatych


SJP.pl


krokodyl

gad z grupy diapsydów zamieszkujący wody słodkie Afryki (np. Nil)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herp. drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (nazwa systematyczna|Crocodilia|ref=tak.), o wydłużonym ciele;

 (1.2) pot. wyprawiona skóra krokodyla (1.1)

 (1.3) mot. hydrauliczny lewarek z dźwignią przegubową, używany do unoszenia pojazdów na niewielką wysokość

 (1.4) lotn. ruchoma klapa w tylnej części skrzydła samolotu, umożliwiająca hamowanie podczas lądowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Aktywistka uważała, że wyrób torebek z krokodyla to barbarzyństwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈkɔdɨl, AS: krokodyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokodylątko n., krokodyle nmos., krokodylę n., krokodylowate nmos.

:: fż. krokodylica ż.

:: zdrobn. krokodylek m.

 przym. krokodyli, krokodylowy, krokodylowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. kajman

 (1.4) klapa krokodylowa

Wiktionary


krokodyle

rząd dużych gadów drapieżnych z gromady zauropsydów


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krokodylek

mały krokodyl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. krokodyl

 (1.2) elektr. rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wykluciu się z jaj małe krokodylki biegną do wody.

 (1.2) (Czy ty) masz może przewody do akumulatora zakończone krokodylkami?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔkɔˈdɨlɛk, AS: krokodylek

Wiktionary

Powiązane:

 zob. krokodyl.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krokodyl

Wiktionary


krokodyli

pochodzący od krokodyla, związany z krokodylem; krokodylowy


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do krokodyla

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla krokodyla, mający cechy krokodyla

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: krokodyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krokodyle gniazdo to kopiec z liści, patyków i błota.

 (3.1) W tej rzece nie ma krokodyli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔkɔˈdɨlʲi, AS: krokodylʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokodyl m., krokodylica ż., krokodylątko n., krokodylek m., krokodylowate nmos.

 przym. krokodylkowy, krokodylowaty

Wiktionary


krokodylica

samica krokodyla


SJP.pl


krokodylit

minerał, odmiana kwarcu


SJP.pl


krokodylopodobny

przypominający krokodyla


SJP.pl


krokodylowate

o cechach krokodylowatych (rodzina gadów)


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krokodylowaty

o cechach krokodylowatych (rodzina gadów)


SJP.pl


krokodylowy

przymiotnik od: krokodyl; krokodyli


SJP.pl


krokoit

bardzo rzadki minerał barwy pomarańczowożółtej występujący w złożach chromitu


SJP.pl

Krokoit – minerał, chromian ołowiu(II) (PbCrO4); nazwa wywodzi się od gr. "krokoeis" (szafranowy) – aluzja do jego barwy. Jest pomarańczowy lub pomarańczowoczerwony, rzadziej o odcieniu żółtym.

Wikipedia


krokoitowy

→ krokoit


SJP.pl

Patrz:

krokoit

krokomierz

przyrząd mierzący liczbę wykonanych kroków; pedometr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. techn. urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;

Wiktionary

Krokomierz, pedometr – urządzenie pomiarowe, zwykle przenośne i elektroniczne, służące do zliczania kroków zrobionych przez używającą go osobę i, dzięki temu, przebytej odległości. Jego działanie opiera się na wahadle, które wychwytuje ruchy biodra i przekazuje informacje o nich do modułów odpowiedzialnych za rejestrację, przeliczanie i wyświetlanie danych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krokomierz wskazuje, że zrobiłam dzisiaj osiem tysięcy kroków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ, AS: krokõmʹi ̯eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedometr, odometr, daw. hodometr, drogomiar

Wiktionary


krokos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. młodzieniec nieszczęśliwie zakochany w Smilaks i zamieniony w szafran;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔkɔs, AS: krokos

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Krokus, krokus.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krokus

Wiktionary


krokosmia

roślina ozdobna z rodziny kosaćcowatych; montbrecja, cynobrówka


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krokosz

roślina rosnąca na terenach półpustynnych w Azji i w Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina z gatunku krokosz barwierski;

 (1.2) przest. kulin. przyprawa z wysuszonych płatków krokosza (1.1)

 (1.3) przest. chem. barwnik otrzymywany z wysuszonych płatków krokosza (1.1)

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lekarka zapisała mi jakieś lekarstwo z krokosza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krokoszowy

Wiktionary


krokoszowy

przymiotnik od: krokosz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zrobiony z krokosza, składający się z krokosza, dotyczący krokosza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokosz m.

Wiktionary


krokowa

1. związany z krokiem - ruchem, np. napięcie krokowe;
2. związany z miejscem zszycia nogawek, np. szew krokowy;
3. gruczoł krokowy - gruczoł u mężczyzn i samców ssaków wytwarzający wydzielinę wchodzącą w skład nasienia; prostata, stercz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Krokowa (kaszb. "Krokòwò", niem. "Krockow") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa. Leży przy skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 213 i nr 218.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy gminy Krokowa.

Krokowa wraz z miejscowościami ościennymi Minkowicami, Goszczynem tworzy zwarty obszar zabudowany o charakterze małomiasteczkowym. Znajdowała się tu stacja końcowa linii kolejowej Puck – Krokowa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krokowianin mos., krokowianka ż., Krokowo n.

 przym. krokowski

Wiktionary


krokowianin

mieszkaniec Krokowej (wsi w Polsce)


SJP.pl


krokowianka

mieszkanka Krokowej (wsi w Polsce)


SJP.pl


krokowo

1. związany z krokiem - ruchem, np. napięcie krokowe;
2. związany z miejscem zszycia nogawek, np. szew krokowy;
3. gruczoł krokowy - gruczoł u mężczyzn i samców ssaków wytwarzający wydzielinę wchodzącą w skład nasienia; prostata, stercz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krokowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
  • Krokowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Jeziorany
  • Krokowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Świeszyno

Wikipedia


krokowski

przymiotnik od: Krokowa, Krokowo


SJP.pl

Krokowski (Crakow, Krockow, Krukowski) − polski herb szlachecki, używany przez rodzinę wywodzącą się z Kaszub. Herb własny rodu Krokowskich.

Wikipedia


krokowy

1. związany z krokiem - ruchem, np. napięcie krokowe;
2. związany z miejscem zszycia nogawek, np. szew krokowy;
3. gruczoł krokowy - gruczoł u mężczyzn i samców ssaków wytwarzający wydzielinę wchodzącą w skład nasienia; prostata, stercz


SJP.pl


kroks

but z tworzywa sztucznego z grubą podeszwą, ruchomym paskiem na pięcie i otworami wentylacyjnymi; crocs


SJP.pl


kroksy

but z tworzywa sztucznego z grubą podeszwą, ruchomym paskiem na pięcie i otworami wentylacyjnymi; crocs


SJP.pl


kroksztyn

1. wystające przed mur zakończenie belki stropowej;
2. element podtrzymujący gzyms, balkon itp.; wspornik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. rodzaj wspornika osadzonego w ścianie najczęściej w kształcie konsoli lub wystający przed mur koniec belki stropowej;

Wiktionary

Kroksztyn – architektoniczny element podtrzymujący (np. balkon, wykusz, ganek, gzyms), osadzony w ścianie i wydatnie z niej wystający. Kroksztynem jest również zakończenie belki stropowej, wystającej przed elewację (lico) budynku. Nazwa ta jest używana przy przynajmniej dwóch takich elementach; pojedynczy element nazywany jest wspornikiem. Kroksztyn może mieć kształt prosto zakończonej belki lub bardziej ozdobny (na przykład esownicy lub woluty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fasada kamienicy zwieńczona była gzymsem opartym na kroksztynach.

Wiktionary


kroksztynek

zdrobnienie od: kroksztyn


SJP.pl


kroksztynowy

przymiotnik od: kroksztyn


SJP.pl


krokus

gatunek bulwiastej byliny należącej do rodziny kosaćcowatych; szafran


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Crocus|L.|ref=tak., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;

 (1.2) bot. ogrod. roślina z rodzaju krokus (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krokus (szafran) – rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych
  • Krokus (Krokos) – w mitologii greckiej młodzieniec zamieniony w szafran
  • Krokus – szwajcarska grupa muzyczna
  • Krokus – album grupy muzycznej Krokus
  • Krokus 10501 – polski radioodbiornik
  • Krokus – firmowa nazwa: powiększalników fotograf., rzutników i przeglądarek do przeźroczy, produkowanych w PZO
  • Crocus – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Krokusy są w Polsce pod ścisłą ochroną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔkus, AS: krokus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krokus mos.

:: zdrobn. krokusek mrz., krokusik mrz.

 przym. krokusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szafran

Wiktionary


krokusik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od krokus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokus m.

 przym. krokusowy

Wiktionary


krokusowy

→ krokus


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z krokusem, dotyczący krokusa

Wiktionary

Patrz:

krokus

Wymowa:

IPA: ˌkrɔkuˈsɔvɨ, AS: krokusovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokus mzw., Krokus mos., krokusik mzw.

 przym. Krokusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szafranowy

Wiktionary


krokuta

rodzaj drapieżnego ssaka z podrodziny hien


SJP.pl

Krokuta ("Crocuta") – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny hien (Hyaeninae) w obrębie rodziny hienowatych (Hyaenidae).

Wikipedia


krokwiak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bud. skrót|cies.|ciesielstwo, ciesielski|w:Cieśla. skrót|dekar.|dekarstwo, dekarski|w:Dekarz. duży gwóźdź, którym mocuje się krokwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zużyliśmy już kilometry żerdzi […] – mówi Józef Kiecoń, kierownik budowy. – Samych wielkich gwoździ, tzw. krokwiaków, wbito w drewno półtorej tony.

 (1.1) Wielu cieśli […] uważa, że gwóźdź krokwiowy wbijany przez krokiew w murłatę jest rozwiązaniem szybszym […]. Każdy z nas widuje ekipy ciesielskie, których jedynym narzędziem jest piła łańcuchowa, jedynym łącznikiem gwóźdź krokwiak, a jedyną metodą pracy jest metoda przymiaru na budowie […].

 (1.1) Do montażu elementów więźby dachowej najczęściej stosuje się długie gwoździe, zwane też krokwiakami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krokiew ż., krokwa ż., krokwia ż., krokiewnica ż.

:: zdrobn. krokiewka ż., krokiewniczka ż.

 czas. krokwić ndk., krokwiować ndk., pokrokwić dk.

 przym. krokwiowy, krokiewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwóźdź krokwiowy

Wiktionary


krokwiowiec

krokwiowiec piłkorożny - gatunek chrząszcza z rodziny kołatkowatych


SJP.pl


krokwiowo-jętkowy

rodzaj dachu zbudowanego z krokwi i jętek


SJP.pl


krokwiowy

przymiotnik od: krokiew


SJP.pl


krokydolit

odmiana minerału z grupy amfiboli, występująca w skałach metamorficznych; krokidolit


SJP.pl


krokydolitowy

→ krokydolit


SJP.pl

Patrz:

krokydolit

krokówka

metoda sporządzania prostego planu, szkicu sytuacyjnego w oparciu o znajomość długości kroku podwójnego i azymutu marszu


SJP.pl


krolewic

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. królewicz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈlɛvʲit͡s, AS: krolevʹic

Wiktionary


krolicki

nazwisko


SJP.pl


krom

tafla lodu dryfująca na powierzchni wody


SJP.pl

przyimek

 (1.1) przest. oprócz, poza

 (1.2) przest. bez

 (1.3) przest. pomimo, mimo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo z rymów co za korzyść krom próżnego dźwięku?

 (1.2) Jawno Tobie, że mię ci źli ludzie pomawiają / A krom wszelkiej mej winności o śmierć przyprawiają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃m, AS: krõm

Wiktionary


kroma

zgrubienie od: kromka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: kromka

 (1.2) duża, gruba kromka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃ma, AS: krõma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kromka ż., kromeczka ż.

 przym. kromkowy

Wiktionary


kromalin

próbny wydruk kolorowej grafiki, służący jako wzorzec przy ustawianiu kolorystyki na maszynie drukarskiej; cromalin


SJP.pl


kromanionoidalny

typ kromanioidalny - antropologiczny typ człowieka o długiej głowie, szerokim nosie, jasnych włosach i oczach; typ kromanioński, typ paleoeuropejski


SJP.pl


kromaniończyk

człowiek rozumny z górnego paleolitu


SJP.pl


kromanioński

typ kromanioński - antropologiczny typ człowieka o długiej głowie, szerokim nosie, jasnych włosach i oczach; typ kromanioidalny, typ paleoeuropejski


SJP.pl


kromeczka

zdrobnienie od: kromka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od kromka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃ˈmɛt͡ʃka, AS: krõmečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kromka ż., kroma ż.

Wiktionary


kromer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kromer (Kromer, Cromer), polski herb szlachecki
  • Czarzyna (Kromer), polski herb szlachecki z nobilitacji
  • Gebhard Kromer (1821–1849), żołnierz i rewolucyjne Baden
  • Heinrich Ernst Kromer (1866–1948), pisarz Baden, malarz i rzeźbiarz
  • Karl Kromer (muzyk) (1865–1939), kompozytor i muzyk Baden
  • Karl Kromer (1924–2003), austriacki historyk
  • Carl Theodor Kromer (1901–1993), niemiecki inżynier
  • Lina Kromer (1889–1977), niemiecka poeta
  • Marcin Kromer, herbu Kromer (1512–1589), humanista, historyk

Wikipedia


kromerski

→ Cromer (miasto w Anglii)


SJP.pl


kromflek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obcas

Wiktionary


kromieryski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kromieryżem, dotyczący Kromieryża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kromieryski projekt konstytucji był w tej mierze kompromisem, zachowując granice krajów koronnych, ale dzieląc je na jednolite narodowo okręgi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kromieryż mrz.

Wiktionary


kromieryż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Czechach, na historycznych Morawach, w kraju zlińskim;

Wiktionary

Kromieryż, Kromierzyż (cz., wym. ; Kremsier) – miasto w Czechach, na Morawach, w kraju zlińskim, siedziba powiatu Kromieryż. Leży nad Morawą. W 2011 roku liczył 29 076 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kromieryski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kromierzyż

Wiktionary


kromka

kawałek odkrojonego chleba, bułki itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. cienki kawałek chleba odcięty nożem

 (1.2) kujawy. reg. pozn. piętka chleba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodatkowo zamiast kromki jasnego pieczywa zjadła dwie kromki pieczywa chrupkiego i nieco cieniej posmarowała je tłuszczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃mka, AS: krõmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kromeczka ż.

:: zgrub. kroma ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajda, skiba, skibka; reg. pozn. sznytka, gw. Górny Śląsk sznita, gw. Śląsk Cieszyński krojiczek

Wiktionary


kromlech

krąg z pionowo ustawionych głazów; krąg kamienny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) prehistoryczny megalityczny krąg;

Wiktionary

Kromlech "crom" „wygięty”, "lech" „kamień” – krąg zbudowany z ustawionych pionowo kamieni, często wokół grobowca lub miejsca kultu. Stawiane były w neolicie oraz w epoce brązu, najczęściej na terenach Bretanii, Anglii i Irlandii – pierwsze kromlechy pojawiły się w drugiej połowie IV tysiąclecia p.n.e. Było to najprawdopodobniej miejsce kultu i zebrań plemiennych. Do najbardziej znanych należy Stonehenge.

Wikipedia


kromnów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kromnów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica
  • Kromnów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Brochów

Wikipedia


kromolice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kromolice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pogorzela
  • Kromolice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
  • Kromolice – gromada w powiecie krotoszyńskim

Wikipedia


kromorn

drewniany instrument dęty o zakrzywionej rurze, popularny w XVII wieku; krzywuł, krzywuła, krummhorn


SJP.pl


kromołów

Kromołów – dzielnica Zawiercia, położona na wschód od centrum miasta, do 1977 roku oddzielna miejscowość (prawa miejskie do 1870 roku).

Wikipedia


kron

szkło krzemowo-potasowe stosowane w fizyce do wyrobu układów optycznych; crown, kronglas


SJP.pl


kroner

nazwisko, m.in. Richard Kroner (1884-1974) - niemiecki neoheglista


SJP.pl


kronglas

szkło krzemowo-potasowe stosowane w fizyce do wyrobu układów optycznych; crown, kron


SJP.pl


kronid

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kronid – rosyjski mnich prawosławny, archimandryta, ostatni przełożony Ławry Troicko-Siergijewskiej przed jej zamknięciem przez władze bolszewickie
  • Kronid – ukraiński biskup prawosławny

Wikipedia


kronika

chronologiczny spis wydarzeń, np. kronika miasta, klasy, szkoły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;

 (1.2) liter. odmiana felietonu, cykliczny utwór publicystyczno-dziennikarski, rejestrujący bieżące wydarzenia społeczno-obyczajowe, kulturalne, towarzyskie wraz z odautorskim komentarzem

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃ɲika, AS: krõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronikarz m., kronikarka ż., kronikarstwo n.

 przym. kronikarski

Wiktionary


kronikarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. kobieta, która napisała lub pisze kronikę

 (1.2) kobieta śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było mi po prostu przykro, jak usłyszałam te słowa – przyznaje w rozmowie z nami kronikarka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronika ż., kronikarstwo n.

:: fm. kronikarz mos.

 przym. kronikarski

 przysł. kronikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziejopisarka

Wiktionary


kronikarski

dotyczący kroniki, kronikarza; będący kroniką; właściwy kronice


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kronikarstwem, dotyczący kronikarstwem

 (1.2) w sposób typowy dla kronik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kwietniu 2011 roku ruch kronikarski i cała jednostka OSP Czechowice okryła się żałobą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronika ż., kronikarz mos., kronikarka ż., kronikarstwo n.

 przysł. kronikarsko

Wiktionary


kronikarstwo

pisanie utworów dziejopisarskich o charakterze publicystycznym lub literackim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. pisanie kroniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor w swej książce jako historyk nie poprzestawał w swych badaniach na czystym kronikarstwie faktów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronika ż., kronikarz mos., kronikarka ż.

 przym. kronikarski

 przysł. kronikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziejopisarstwo

Wiktionary


kronikarz

osoba śledząca i rejestrująca wydarzenia, pisząca kroniki; dziejopis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. osoba, która napisała lub pisze kronikę

 (1.2) osoba śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Historycy uznają wielkość kronikarza, jakkolwiek są w jego tekstach opowieści ubarwione elementami legendarnymi, ale pamiętajmy, że pisał on w celach dydaktycznych.

 (1.2) Kronikarz brochowski nie mógł opuścić takiego wydarzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kronika ż., kronikarstwo n.

:: fż. kronikarka ż.

 przym. kronikarski

 przysł. kronikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziejopisarz, dziejopis, rocznikarz

 (1.2) faktograf, memuarysta, chronograf, annalista

Wiktionary


kronizm

obserwowane w przyrodzie zjawisko zabijania i pożerania potomstwa przez rodziców


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kronocki

przymiotnik

 (1.1) związany z rzeką Kronocką na Kamczatce

Wiktionary


kronos

mit. gr. pierwszy boski władca świata, najmłodszy syn Uranosa i Gai


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóstwo pogańskie, jeden z tytanów;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pokonanie Kronosa okazało się rzeczą trudną.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gwara. przest. Kronosowy

Wiktionary


kronosowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Kronosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grecy czcili Kronosowe dzieci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kronos mos.

Wiktionary


kronowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kronowo – część wsi Iłownica w woj. pomorskim, pow. kościerskim, w gminie Liniewo
  • Kronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn
  • Kronowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn
  • Kronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Barczewo
  • Kronowo – gromada w powiecie olsztyńskim
  • Kronin, Kronówko

Wikipedia


kronprinc

do roku 1918: tytuł następcy tronu w Niemczech oraz Austrii; osoba nosząca ten tytuł; kronprinz


SJP.pl


kronprinz

[czytaj: kronprinc] do roku 1918: tytuł następcy tronu w Niemczech oraz Austrii; osoba nosząca ten tytuł; kronprinc


SJP.pl


kronselka

potocznie: oliwka kronselska (odmiana jabłoni; owoc tego drzewa)


SJP.pl


kronselski

oliwka kronselska - wczesnojesienna, francuska odmiana jabłoni; owoc tego drzewa


SJP.pl


kronsztad

rosyjski port morski na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, port morski położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej;

Wiktionary

Kronsztad ( Кронштадт, "Kronsztadt", "Kronstadt"; do 1723 r. "Kronszłot", "Кроншлот") – silnie ufortyfikowany rosyjski port morski, położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej, około 30 km na zachód od centrum Petersburga, obecnie leży w administracyjnych granicach tego miasta. Nazwa pochodzi od niem. "Kronstadt".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kronsztadzki

Wiktionary


kronsztadzki

przymiotnik od: Kronsztad


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kronsztadem, dotyczący Kronsztadu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kronsztad mrz.

Wiktionary


kronżadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szatkownica do warzyw, głównie kapusty

Wiktionary


krop

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp., rozk. od kropić

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: kropa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krop – inna nazwa mnożnika ogniskowej
  • Kropp

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɔp, AS: krop

Wiktionary


kropa

zgrubienie od: kropka; in. punkt, znak


SJP.pl

Kropa – wieś w Słowenii, w gminie Radovljica. W 2018 roku liczyła 752 mieszkańców.

Wikipedia


kropcia

zdrobnienie od: kropka; kropeczka, kropeńka


SJP.pl


kropeczka

zdrobnienie od: kropka; kropcia, kropeńka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kropka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈpɛt͡ʃka, AS: kropečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropka ż., kropidło n.

 przym. kropkowany

Wiktionary


kropelka

zdrobnienie od: kropla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kropla

 (1.2) mała kropla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈpɛlka, AS: kropelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplacz mrz., kroplówka ż., kropla ż., kropidło n., kropienie n., wkroplenie n., wkraplanie n., kroplistość ż., krople nmos.

 czas. kropić, wkroplić, wkraplać

 przym. kropelkowy, kroplowy, kroplisty

Wiktionary


kropelki

zdrobnienie od: krople (lekarstwo)


SJP.pl


kropelkowaty

przypominający kropelki


SJP.pl


kropelkować

wyciekać małymi kroplami, formować się w małe krople


SJP.pl


kropelkowy

przymiotnik od: kropelka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający związek z kropelką, rozprzestrzeniający się za pomocą kropelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropelka ż., kropla ż., kroplówka ż.

Wiktionary


kropeńka

zdrobnienie od: kropka; kropeczka, kropcia


SJP.pl


kropia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kropla

Wiktionary

Kropia (gr. Δήμος Κρωπίας, "Dimos Kropias") – gmina w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Attyka, w regionie Attyka, w jednostce regionalnej Attyka Wschodnia. Siedzibą gminy jest Koropi. W 2011 roku liczyła 30 307 mieszkańców. W skład gminy wchodzą miejscowości: Ajia Marina, Ajos Dimitrios, Karelas, Kitsi i Koropi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔpʲja, AS: kropʹi ̯a

Wiktionary


kropiatka

gatunek wodnego ptaka z rodziny chruścieli; kureczka nakrapiana


SJP.pl

Kropiatka, kureczka nakrapiana ("Porzana porzana") – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny chruścieli (Rallidae). Monotypowy. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


kropiciel

ten, kto kropi


SJP.pl


kropidełko

zdrobnienie od: kropidło


SJP.pl


kropidlak

grzyb z klasy workowców; aspergillus


SJP.pl


kropidlakowce

rząd grzybów z typu workowców


SJP.pl

Kropidlakowce ("Eurotiales" G.W. Martin ex Benny & Kimbr.) – rząd grzybów w klasie "Eurotiomycetes".

Wikipedia


kropidlakowica

grzybica występująca głównie u ptaków, atakująca wole i drogi oddechowe; aspergiloza


SJP.pl


kropidlakowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z typu workowców


SJP.pl


kropidlakowy

przymiotnik od: kropidlak


SJP.pl


kropidło

1. przedmiot służący do kropienia wodą święconą, w formie małej miotełki z miękkich wiórków osadzonych na rączce lub tubki zakończonej kulką z dziurkami;
2. roślina z rodziny selerowatych, o drobnych, białych lub różowych kwiatach; gałucha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kośc. specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą;

 (1.2) kośc. przyrząd o funkcji jak kropidło (1.1), ale wykonany w formie pojemnika z otworami osadzonego na trzonku

 (1.3) bot. nazwa systematyczna|Oenanthe|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

 (1.4) bot. roślina z rodzaju kropideł (1.3)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kropidło – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Słaboszów,
  • Jan Kropidło (ur. pomiędzy 1360 a 1364, zm. 3 marca 1421 w Opolu) – polski książę,
  • kropidło – miotełka z pęczkiem włosia lub kulka z otworkami na rączce, służąca do kropienia wodą święconą,
  • kropidło (Oenanthe L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kropka ż., kropeczka ż., kropienie n., pokropienie n., kropielnica ż., kropkowanie n., wykropkowanie n., pokropek m., kropidlak m., pokropne n., kropidłowy m., kroplówka ż.

:: zdrobn. kropidełko n.

 czas. kropić ndk., pokropić dk., kropkować ndk., wykropkować dk., zakropić dk.

 przym. kropidlakowy, nakrapiany, kropkowany, kropidłowy

Wiktionary


kropidłowski

nazwisko


SJP.pl


kropielnica

naczynie do wody święconej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kościelne naczynie na wodę święconą zwykle umieszczane przy wejściu

 (1.2) rel. mały kociołek z pałąkiem do przenoszenia wody święconej podczas ceremonii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanurzyłam rękę, ale w kropielnicy nie było wody.

 (1.2) Ceremoniarz podał diakonowi kropielnicę i kropidło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropidło n., kropielniczka ż., kropienie n., kropla ż., pokropienie n.

 czas. kropić ndk., pokropić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Śląsk|żegnoczek.

 (1.2) aspersorium

Wiktionary


kropielnicowy

przymiotnik od: kropielnica


SJP.pl


kropielniczka

mała kropielnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od kropielnica

 (1.2) rel. niewielkich rozmiarów domowy naścienny zasobnik na wodę święconą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropielnica ż., kropienie n., pokropienie n., pokropek m., kropla ż., kroplenie n., kroplówka ż., kropidło n., kropidełko n., pokropne n.

 czas. kropić ndk., pokropić dk., kroplić ndk.

 przym. kroplowy

Wiktionary


kropienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kropić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kropʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplacz mrz., kropielniczka ż., kropielnica ż., kropla ż., kropelka ż., krople nmos., skropienie n., kropidło n.

 czas. kropić

Wiktionary


kropierz

długa kapa okrywająca konia rycerskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jeźdz. średniowieczne sukienne okrycie konia z otworami na oczy, dłuższe od czapraka;

Wiktionary

Kropierz – okrycie z tkaniny na konia, zakrywające go z wyjątkiem pyska, ogona i dolnych partii kończyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matejko namalował liczne konie okryte kropierzami z ozdobnego sukna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kropierzowy

Wiktionary


kropiewnicki

nazwisko


SJP.pl


kropiwnicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Kropiwnicki (ur. 1962) – polski dziennikarz, publicysta i dyplomata
  • Alfons Kropiwnicki (1803–1881) – polski budowniczy, architekt, przedstawiciel późnego klasycyzmu
  • Jerzy Kropiwnicki (ur. 1945) – polski polityk, ekonomista, działacz opozycji w czasie PRL
  • Józef Kropiwnicki (1824–1906) – polski nauczyciel.
  • Robert Kropiwnicki (ur. 1974) – polski polityk, politolog i samorządowiec
  • Kropywnycki

Wikipedia


kropić

1. polewać płynem w postaci kropel; zraszać;
2. o deszczu: padać niezbyt intensywnie;
3. potocznie: bić;
4. potocznie: strzelać;
5. kropić się - polewać się płynem w postaci kropel; opryskiwać się, pryskać się; bić się; kropić się wzajemnie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pokropić)

 (1.1) opryskiwać kroplami cieczy

 (1.2) meteorol. padać drobnymi kroplami

czasownik przechodni niedokonany (dk. kropnąć)

 (2.1) pot. mocno bić

 (2.2) pot. strzelać z broni palnej

 (2.3) pot. zabijać, strzelając

 (2.4) pot. wykonać coś ze swadą, działać energicznie

 (2.5) pot. udzielać jako kara

 (2.6) pot. mówić coś niewłaściwego

 (2.7) pot. ulec potknięciu, upadkowi

 (2.8) pot. wybuchać niespodziewanie

 (2.9) pot. pić duszkiem alkohol

czasownik zwrotny niedokonany kropić się (dk. pokropić się)

 (3.1) opryskiwać siebie kroplami cieczy

czasownik zwrotny niedokonany kropić się (dk. kropnąć się)

 (4.1) pot. bić mocno jeden drugiego

 (4.2) pot. bić mocno samego siebie

 (4.3) pot. ulegać pomyłce

 (4.4) pot. udawać się dokądś prędko

 (4.5) pot. ulec potknięciu, upadkowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplacz mrz., kropielniczka ż., kroplówka ż., krople nmos., kropla ż., kropielnica ż., kropidło n., kropienie n., kropelka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrapiać

 (1.2) mżyć, siąpić

 (4.3) mylić się

Wiktionary


kropka

".":
1. znak graficzny w kształcie okrągłej plamki; punkt;
a) znak interpunkcyjny;
b) znak diakrytyczny stawiany nad niektórymi literami (np. "i");
c) znak mnożenia;
d) sygnał krótki w alfabecie Morse'a;
e) przedłużenie watrtości nuty lub pauzy o połowę;
2. nieduża, okrągła plamka; punkt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) małe wypełnione kółko, plamka

 (1.2) znak graficzny w postaci kropki (1.1) stosowany m.in. jako znak interpunkcyjny, znak diakrytyczny, operator mnożenia, separator dziesiętny i in.

 (1.3) muz. w zapisie nutowym znak graficzny w postaci kropki (1.1) wydłużający poprzedzającą nutę o połowę wartości

 (1.4) krótki sygnał w alfabecie Morse'a

Wiktionary

Kropka kropka

Kropka – oddzielający znak przestankowy, stawiany na końcu wypowiedzenia, będący wskazówką dla czytającego na głos, że należy zniżyć głos oraz zrobić przerwę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zofia uszyła zasłony z czerwonego materiału w białe kropki.

 (1.2) Zdanie oznajmujące kończymy kropką.

 (1.2) Słowo „witraż” pisane jest przez ż (= żet) z kropką.

 (1.2) Brytyjczycy nie używają przecinka jako separatora dziesiętnego, zastępują go kropką.

 (1.3) Ósemka z kropką jest równa długości trzech szesnastek.

 (1.4) W Alfabecie Morse'a wykorzystuje się tylko dwie wartości: długą i krótką, nazywane kreską i kropką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔpka, AS: kropka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropkowanie n.

:: zdrobn. kropeczka ż.

:: zgrub. kropa ż.

 czas. kropkować ndk., wykropkować dk.

 przym. nakrapiany, kropkowany, kropkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lm. groszki, punkt

Wiktionary


kropki

potocznie:
1. deseń na tkaninie, papierze itp., w postaci wielu punktów, plamek;
2. materiał w taki deseń


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kropki – wymyślona w 1967 r
  • Kropki – gra strategiczna polegająca na otaczaniu kropek przeciwnika własnymi kropkami

Wikipedia


kropkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kropkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropka ż., kropidło n.

 czas. kropkować ndk.

 przym. kropkowy, kropkowaty, kropkowany

Wiktionary


kropkowany

przymiotnik

 (1.1) pokryty kropkami

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: kropkować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔpkɔˈvãnɨ, AS: kropkovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropka ż., kropeczka ż., kropkowanie n., wykropkowanie n., kropki nmos., kropidło n.

 czas. kropkować ndk., wykropkować dk.

 przym. kropkowy, kropkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. kropkowaty

Wiktionary


kropkowaty

1. mający postać małych okrągłych plamek;
2. pokryty kropkami, cętkami; nakrapiany


SJP.pl


kropkowy

→ kropka


SJP.pl

Patrz:

kropka

kropla

1. mała ilość płynu w postaci kulki;
2. element dekoracyjny w postaci stylizowanej kulki; łezka;
3. odrobina czegoś, zwłaszcza płynu; kapka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

 (1.2) przen. bardzo mała ilość czegoś

 (1.3) archit. element dekoracyjny stylizowany na kroplę (1.1)

 (1.4) porcja szkła, z której formuje się wyrób

 (1.5) lm. zob. krople.

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylko pogoda była taka szara, wielka kropla wody wisiała na balustradzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔpla, AS: kropla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kroplówka ż., kropka ż., Kroplewo n., krople nmos., kropelki nmos.

:: zdrobn. kropelka ż., kropeleczka ż.

 czas. wkroplić dk., wkraplać ndk., zakraplać ndk., skroplić dk., skraplać ndk., zakropić dk., zakrapiać ndk., kropić ndk.

 przym. kroplisty, kropelkowy, kroplowy

 ims. skroplony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapka, stpol. kapia, stpol. kropia

 (1.2) odrobina, deczko, kapka, stpol. kapia, stpol. kropia

 (1.3) łezka

Wiktionary


kroplan

drzewo wilczomleczowate, rosnące w tropikalnej i subtropikalnej Azji i Ameryce; nasiona zawierają cenny olej; tungowiec


SJP.pl


kroplany

przymiotnik od: kropla


SJP.pl


krople

lekarstwo w płynie, zwykle odmierzane kroplomierzem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) farm. lek dozowany kroplami;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) M., B., i W. plural|kropla.

Wiktionary

Krople (łac. "guttae") – postać leku służąca do aplikacji roztworów substancji leczniczych w znacznych stężeniach i z tego względu odmierzanych kroplami, w niewielkich ilościach. Są podawane wewnętrznie (doustnie) lub do worka spojówkowego, do jamy nosowej, do przewodu słuchowego zewnętrznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kropla ż., kropelka ż., kropienie n., kroplenie n., zakraplanie n., zakroplenie n., zakrapianie n., zakropienie n., zakraplacz m., kropidło n., kroplówka ż.

:: zdrobn. kropelki nmos.

 czas. kropić ndk., kroplić ndk., zakraplać ndk., zakroplić dk., zakrapiać ndk., zakropić dk.

 przym. kroplisty

Wiktionary


kroplewski

nazwisko


SJP.pl


kroplik

roślina z rodziny trędownikowatych, o dzwonkowatych, różnobarwnych kwiatach, rosnąca w strefie umiarkowanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. mały ptak z podrodziny astryldów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Mimulus|Linnaeus|ref=tak., rodzaj roślin z rzędu jasnotowców

 (2.2) bot. roślina z rodzaju kroplik (2.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kroplik (Mimulus) – rodzaj roślin z rodziny Phrymaceae
  • kroplik – nazwa rodzajowa ptaków z różnych rodzajów z rodziny astryldowatych (Estrildidae): Hypargos, Euschistospiza i Clytospiza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pokrywy nadogonowe kroplików mają barwę krwistoczerwoną.

 (2.1) Pojedyncze gatunki kroplika występują w Chinach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kropla ż.

Wiktionary


kroplisko

zgrubienie od: kropla


SJP.pl


kroplistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kropliste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kroplisty

 przysł. kropliście

 rzecz. kropelka ż.

Wiktionary


kroplisty

występujący w postaci kropel


SJP.pl


kroplomierz

przyrząd do dawkowania kropli jakiejś cieczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. przyrząd do odmierzania, dozowania kropli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W aptece kupiłem preparat łącznie z kroplomierzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈplɔ̃mʲjɛʃ, AS: kroplõmʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kropla.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pipeta, zakraplacz

Wiktionary


kroploszczelność

→ kroploszczelny


SJP.pl

Patrz:

kroploszczelny

kroplownik

system rurek podłączonych do rurociągu nawadniającego, przez które kroplami sączy się ciecz


SJP.pl


kroplowy

przymiotnik od: kropla


SJP.pl


kroplówa

zgrubienie od: kroplówka


SJP.pl


kroplóweczka

zdrobnienie od: kroplówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kroplówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kroplówka ż.

Wiktionary


kroplówka

1. zestaw do podawania pacjentowi dożylnie płynów odżywczych lub leczniczych spływających kroplami;
2. zabieg z wykorzystaniem takiego zestawu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg medyczny polegający na podawaniu płynów kroplami – dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo – np. krwiozastępczych, krwiopochodnych, krwi, soli fizjologicznej z lekami;

 (1.2) med. pot. sprzęt do wykonywania kroplówek (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas ostatniego napadu kolki nerkowej dostałem kroplówkę z lekiem przeciwbólowym.

 (1.2) Siostro, chyba kroplówka mi się zatkała!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈplufka, AS: kroplufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplacz mrz., kropielniczka ż., kropla ż., kropelka ż., zakraplacz m., pokropek m., kropidło n., krople nmos., kroplóweczka ż.

 czas. kropić, pokropić, zakropić, zakrapiać, zakraplać, zakroplić

 przym. kroplowy, kropelkowy, kroplisty, kropelkowy

 przysł. kroplami, kropelkowo, kropliście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wlew kroplowy

Wiktionary


kroplówkowy

→ kroplówkowy


SJP.pl

Patrz:

kroplówkowy

kropnięcie

1. polać
2. pot. uderzyć
3. pot. strzelić
4. pot. rzucić
5. pot. zabić
6. pot. wypić napój alkoholowy
7. kropnąć się:
a) polać się
b) pot. uderzyć się
c) pot. zastrzelić się
d) pot. pomylić się
e) pot. upaść
f) pot. udać się dokądś szybko


SJP.pl


kropnąć

1. polać
2. pot. uderzyć
3. pot. strzelić
4. pot. rzucić
5. pot. zabić
6. pot. wypić napój alkoholowy
7. kropnąć się:
a) polać się
b) pot. uderzyć się
c) pot. zastrzelić się
d) pot. pomylić się
e) pot. upaść
f) pot. udać się dokądś szybko


SJP.pl


kropo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: kropa

Wiktionary


kropocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. kropidło

Wiktionary


kropotkin

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kropotkin – miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim
  • Kropotkin – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie irkuckim
  • Piotr Kropotkin (1842–1921) – rosyjski uczony i rewolucjonista
  • Góra Kropotkina – szczyt w górach Olokmiński Stanowik
  • Góry Kropotkina – pasmo górskie w Rosji

Wikipedia


kropywnycki

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie (polski egzonim)

Wiktionary

Kropywnycki ( Кропивницький, "Kropywnyćkyj") – miasto w centralnej części Ukrainy, będące stolicą rejonu kropywnyckiego i obwodu kirowohradzkiego, leżącą na obszarze historycznego Zaporoża, nad rzeką Inguł (dopływ Bohu), w odległości około 250 kilometrów na południe od Kijowa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɔ.pɘvˈnɘt͡s.ki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kropywnycki

Wiktionary


kros

wyścig przeprowadzany w trudnych warunkach terenowych; cross


SJP.pl


krosandra

roślina doniczkowa z rodziny akantowatych, o ozdobnych ciemnozielonych liściach i pomarańczowożółtych kwiatach


SJP.pl


krosienka

mały warsztat tkacki do ręcznego wyrobu wąskich tkanin; krosienko


SJP.pl


krosienko

1. zdrobnienie od: krosno;
2. rama, na której rozpina się tkaninę przeznaczoną do haftowania;
3. mały warsztat tkacki do ręcznego wyrobu wąskich tkanin; krosienka


SJP.pl

Krosienko – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Pasłęk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Krosno.

Wikipedia


krosinko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krosinko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
  • Krosinko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

Wikipedia


krosino

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krosino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko
  • Krosino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Grzmiąca
  • Krosino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin
  • Krosino – gromada w powiecie szczecineckim
  • Krosino – dawna gmina
  • Krosino – jezioro na Pojezierzu Drawskim, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim

Wikipedia


krosno

maszyna włókiennicza do wytwarzania tkanin, oparta na zasadzie ramy z rozciągniętymi nićmi (osnową), przez które przeplata się inną nić (wątek); pierwsze pojawiły się ok. 7 tys. lat temu, kolejne aż do współczesnych oparte są na tej samej zasadzie, a różnią się głównie stopniem automatyzacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włók. maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔsnɔ, AS: krosno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krośna ż., krośniarz m., krośniarka ż., krośniak m.

 przym. krosnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. krośna

Wiktionary


krosnowice

Krosnowice (niem. "Rengersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko.

Wikipedia


krosnowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Krosnowicami, dotyczący Krosnowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krosnowice nmos.

Wiktionary


krosnowo

Krosnowo (kaszub. "Krosnowò", niem. "Krossnow") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Borzytuchom. Leży nad Starą Słupią, na południowym skraju Puszczy Słupskiej. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


krosować

w telekomunikacji: przełączać rozmowy prowadzone na linii abonenckiej do centrali na przełącznicy głównej


SJP.pl


krosowiec

zawodnik biorący udział w krosie, wyścigu w trudnych warunkach terenowych; crossowiec


SJP.pl


krosowy

związany z krosem (crossem); crossowy


SJP.pl


kross

Kross S.A. – polskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Przasnyszu utworzone w 1990. Produkuje rowery, ramy i akcesoria rowerowe.

Wikipedia


krosta

1. ropny wykwit na skórze w postaci pęcherzyka wypełnionego płynem surowiczym lub ropnym, powstający zwykle z gruczołów łojowych; pryszcz;
2. wypukłość na powierzchni wyrobu ceramicznego; pryszcz;
3. w hutnictwie: wada odlewu, zanieczyszczenie odlewu żużlem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wykwit na skórze, zawierający ropę lub płyn surowiczy;

 (1.2) techn. wypukłość na wyrobie ceramicznym

 (1.3) techn. zanieczyszczenie odlewu żużlem

Wiktionary

Krosta (łac. "pustula") – w dermatologii, wykwit typu pęcherzyka lub pęcherza, wyniosły ponad powierzchnię skóry, zawierający treść ropną od chwili pojawienia się bądź wtórnie, gdy powstaje z pęcherzy lub pęcherzyków w wyniku wtórnego nadkażenia bakteryjnego. Ma średnicę do 1 cm, wykwit wypełniony ropą o większej średnicy to ropień.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔsta, AS: krosta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krostowatość ż., krostawość ż., krosty nmos.

:: zdrobn. krostka ż., krosteczka ż.

 przym. krostowaty, krostawy, krościaty

Wiktionary


krostawiec

gatunek rośliny z rodziny astrowatych; starzec jakubek


SJP.pl


krosteczka

zdrobnienie od: krostka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: krostka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈstɛt͡ʃka, AS: krostečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krosta ż., krosty nmos.

Wiktionary


krostka

mała krosta; pryszczyk, syfek


SJP.pl


krostkowy

→ krostka


SJP.pl

Patrz:

krostka

krostnica

przewlekła, niezakaźna choroba skóry; krostkowica, łuszczyca krostkowa


SJP.pl


krostoszowice

Krostoszowice (niem. "Krostoschowitz") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, w gminie Godów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


krostowaty

pokryty krostami, pryszczaty; krościaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający krosty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kolejce stało za mną krostowate dziewczę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krosta ż., krosty lm nm.

 przym. krościaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krościaty, pryszczaty

Wiktionary


krostowiec

mrzyk krostowiec - gatunek chrząszcza z rodziny skórnikowatych


SJP.pl


krosty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gwara. ospa

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: krosta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krosta ż., krostowatość ż., krostawość ż., krostka ż., krosteczka ż.

 przym. krostowaty, krostawy, krościaty

Wiktionary


kroszela

żółta biedronka o 22 kropkach; biedronka mączniakówka, biedronka dwudziestodwukropka


SJP.pl


kroszonka

pisanka zdobiona przez wydrapywanie wzorów na skorupce zabarwionej na jeden kolor; drapanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. etn. jajko wielkanocne, powstające przez wydrapywanie wzorów na barwionej powłoce jajka;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ślązaczka przyniosła ze sobą wiele rekwizytów: kosz wykorzystywany przy pieczeniu chleba, drewnianą foremkę do wyrobu ozdobnych osełek masła, mazok z gęsich piór do smarowania jajkiem ciasta przed pieczeniem i piękne, własnoręcznie wykonane kroszonki, które eksponowała podczas swoich opowieści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kroszonkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapanka

Wiktionary


krotka

w informatyce: rekord (pojedynczy wpis) w bazie danych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krotka – uporządkowana kolekcja stałych wartości; tablica stałych; rekord w bazie danych
  • krotka – w matematyce synonim n-tki

Wikipedia


krotla

nazwisko


SJP.pl


krotnica

urządzenie teletransmisyjne umożliwiające wielokrotne wykorzystanie toru telekomunikacyjnego


SJP.pl


krotniej

stopień wyższy od przysłówka: krotnie


SJP.pl


krotnik

1. urządzenie elektroniczne zwielokrotniające pewien wielkość fizyczną, np. krotnik napięcia, częstotliwości;
2. urządzenie do detekcji fotonów, wykorzystujące efekt ich wtórnej emisji; fotopowielacz


SJP.pl


krotność

liczba wielości powtórzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. iloczyn podstawowej liczby;

Wiktionary

Powiązane:

 przyr. -krotny

Wiktionary


krotny

1. powtarzający się kilka lub wiele razy;
2. zbudowany z kilku lub wielu elementów;
3. krotna jednostka miary - jednostka miary stanowiąca wielokrotność jednostki głównej


SJP.pl


krotochwila

1. utwór komediowy z szybką akcją i elementami karykatury oraz groteski; farsa;
2. dawniej: żart, figiel, dowcip


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. zabawny utwór sceniczny oparty na błahych konfliktach i intrygach

 (1.2) przest. dowcip, figiel, żart

Wiktionary

Krotochwila – pokrewny farsie humorystyczny utwór sceniczny, którego akcję splatają intrygi oraz nieistotne konflikty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krotofila ż., krotochwilnik m., krotochwilność ż.

 przym. krotochwilny

 przysł. krotochwilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farsa, possa

 (1.2) dowcip, figiel, żart

Wiktionary


krotochwilniej

stopień wyższy od przysłówka: krotochwilnie


SJP.pl


krotochwilność

dawniej: żartobliwość, ucieszność, zabawność


SJP.pl


krotochwilny

żartobliwy, ucieszny, zabawny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający skłonności do żartobliwych zachowań

 (1.2) książk. świadczący o krotochwilnym (1.1) charakterze lub intencji

 (1.3) książk. mający żartobliwy charakter, będący żartem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niekiedy Ursus bywał bardzo krotochwilny.

 (1.2) Rodem Szkot, był znany w swej ojczyźnie tak ze swych krotochwilnych żarcików, jak z upodobania do wykrętów.

 (1.3) Powieść ta nie jest nieobyczajną, chocia zawierają się w niej słowa, do używania których nie przywykliście. Opowiem wam ją jednak ze względu na to, że jest wielce krotochwilną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krotochwila ż.

 przym. war. krotofilny

Wiktionary


krotofila

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. rozrywka, uciecha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɔtɔˈfʲila, AS: krotofʹila

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krotochwila

Wiktionary


krotofilny

dawniej: krotochwilny (żartobliwy, ucieszny, zabawny)


SJP.pl


krotolaria

1. roślina z rodziny motylkowatych; klekotnica
2. włókno z tej rośliny


SJP.pl


kroton

międzyzwrotnikowa roślina uprawiana w celach leczniczych, ozdobnych; krocień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. krzew ozdobny lub niewielkie drzewo, uprawiany również w celach leczniczych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Crotone (Kroton) – miasto i gmina we Włoszech
  • Kroton – transporter opancerzony z zestawem do minowania narzutowego
  • Kroton – nazwa roślin, stosowana w odniesieniu do trójskrzyna pstrego (rośliny doniczkowej) i rodzaju krocień Croton

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔtɔ̃n, AS: krotõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krocień

Wiktionary


krotonowy

przymiotnik od: kroton


SJP.pl


krotoszyce

wieś w Polsce


SJP.pl

Krotoszyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Krotoszyce.

Wikipedia


krotoszycki

przymiotnik od: Krotoszyce


SJP.pl


krotoszyn

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i części miasta w Polsce;

Wiktionary

Krotoszyn (niem. "Krote", "Krotoschen") – miasto w województwie wielkopolskim, na Wysoczyźnie Kaliskiej, siedziba powiatu krotoszyńskiego i gminy Krotoszyn. W XV wieku Krotoszyn należał do rodu Krotowskich.

Według danych z 31 grudnia 2025 miasto liczyło 26 544 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według szczegółowego podziału geomorfologicznego Bogumiła Krygowskiego Krotoszyn leży w regionie Wysoczyzny Kaliskiej w subregionie Wału Krotoszyńskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔˈtɔʃɨ̃n, AS: krotošỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krotoszynianin mos., krotoszynianka ż.

 przym. krotoszyński

Wiktionary


krotoszynianin

mieszkaniec Krotoszyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Krotoszyna

 (1.2) osoba pochodząca z Krotoszyna, urodzona w Krotoszynie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu krotoszynian korzysta z tego portalu internetowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krotoszyn mrz.

:: fż. krotoszynianka ż.

 przym. krotoszyński

Wiktionary


krotoszynianka

mieszkanka Krotoszyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Krotoszyna

 (1.2) kobieta pochodząca z Krotoszyna, urodzona w Krotoszynie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pleszewianki pokonały krotoszynianki 3:0.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krotoszyn mrz.

:: fm. krotoszynianin mos.

 przym. krotoszyński

Wiktionary


krotoszyński

przymiotnik od: Krotoszyn


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Krotoszyna, związany z Krotoszynem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daliśmy na zapowiedzi w krotoszyńskiej farze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krotoszyn mrz., krotoszynianin mos., krotoszynianka ż.

Wiktionary


krowa

1. samica bydła domowego, hodowana ze względu na mleko i mięso;
2. dorosła samica różnych ssaków przeżuwających, parzystokopytnych, np. jaka, bizona, żubra, tura, zebu;
3. dawniej: niemiecki miotacz min (nazwa używana w czasie powstania warszawskiego);
4. środowiskowo: duży samochód transportowy;
5. potocznie: rzecz lub osoba duża, ciężka i niezgrabna; landara, kolubryna, kobyła, krówsko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. dorosła samica bydła domowego;

 (1.2) zool. samica niektórych dużych ssaków (wieloryba, hipopotama)

 (1.3) przen. pejor. grub. obraź. obraźliwe określenie kobiety

 (1.4) pot. duży, ciężki przedmiot

 (1.5) środ. mot. duża obudowa reflektora i zegarów w motocyklu

 (1.6) slang. litrowa butelka wódki

Wiktionary

Krowa – dorosła samica bydła domowego oraz żubra, tura, bawołów i innych gatunków z rodziny wołowatych.

Określenie "krowa" odnosi się też do samic waleni, np. kaszalotów. Odpowiednio młode ssące wieloryby nazywa się wówczas cielętami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co dzień doiła krowy.

 (1.2) Wieloryby-samce żerowały gdzie indziej niż krowy z noworodkami.

 (1.3) Stara krowa rozsiadła się jeszcze wygodniej.

 (1.6) Heniu, skocz do sklepu i kup jedną krowę i jakąś przepitę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔva, AS: krova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowiak m., krowianka ż., krowiarnia ż., krowiarz m., krowieniec m., krowina ż., krowne n., krówki ż.

:: zdrobn. krówka ż., króweczka ż., krowiczka ż., krowinka ż.

:: zgrub. krówsko n., krowisko n.

 przym. krowi, krowiasty, krówkowy

Wiktionary


krowi

przymiotnik od: krowa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący od krowy, odnoszący się do krowy

 (1.2) charakterystyczny dla krowy, mający cechy krowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Łyżwiarka, według wrogiego recenzenta, poruszała się "z krowim wdziękiem".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔvʲi, AS: krovʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowisko n., krowieniec mrz., krowiarz mos., krowianka ż., krowa ż., krówka ż., krowina ż., krówsko n.

Wiktionary


krowiak

trujący grzyb kapeluszowy z rodziny krowiakowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. biol. nazwa systematyczna|Paxillus|Fr.|ref=tak., rodzaj grzybów kapeluszowych, w większości trujących lub niejadalnych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krowiak – kał krowi{{cytuj książkę |nazwisko= Grabowska|imię= Barbara|autor link=|tytuł=Kryszna. Z dziejów literatury indyjskiej|url= |wydanie= 1|wydawca= Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego|miejsc...
  • krowiak – rodzaj grzybów
  • Krowiak – wzniesienie w powiecie dzierżoniowskim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krowisko n., krowieniec mrz., krowiarz mos., krowa ż.

Wiktionary


krowiakowate

rodzina grzybów kapeluszowych z klasy podstawczaków


SJP.pl

Krowiakowate ("Paxillaceae" Lotsy) – rodzina grzybów z rzędu borowikowców ("Boletales").

Wikipedia


krowiakowaty

o cechach krowiakowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


krowianka

1. szczepionka przeciw ospie; wakcyna
2. zaraźliwa, wirusowa choroba bydła; ospa krowia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wirusowa choroba zakaźna zwierząt i ludzi;

Wiktionary

Krowianka (łac. "variola vaccinia") – wirusowa choroba zakaźna występująca u bydła domowego i świń wywoływana przez wirusa krowianki (VACV, "poxvirus officinale," występuje endemicznie w Eurazji), wirusa ospy krów (CPXV, "poxvirus bovis") lub wirusa ospy kotów (u ludzi), należące do rodziny "Orthopoxvirus". Wirus krowianki o niewyjaśnionym pochodzeniu używany był do szczepień przeciwko ospie prawdziwej. Pierwszego szczepienia dokonał angielski lekarz – Edward Jenner, który użył wirusa ospy krów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krowisko n., krowa ż., krówka ż., krowina ż., krówsko n., krowiarz m.

 przym. krowi, krowiasty

Wiktionary


krowiankowaty

charakterystyczny dla krowianki (ospy krowiej)


SJP.pl


krowiankowy

przymiotnik od: krowianka


SJP.pl


krowiarka

kobieta hodowca bydła


SJP.pl


krowiarnia

pomieszczenie dla krów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. pomieszczenie dla krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowisko n., krowiarz mos., krowa ż.

Wiktionary


krowiarz

potocznie: hodowca bydła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hodowca bydła

 (1.2) pasterz krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowa ż., krówka ż., krowina ż., krówsko n., krowiak m., krowieniec m., krowiarnia ż.

:: fż. krowiarka ż.

 przym. krowi, krowiasty

Wiktionary


krowiasty

potocznie:
1. bardzo duży, ciężki, niezgrabny;
2. taki jak u krowy; krowi


SJP.pl


krowiaty

regionalnie: krowiasty;
1. bardzo duży, ciężki, niezgrabny;
2. taki jak u krowy; krowi


SJP.pl


krowica

Krowica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Siedliszcze. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 89 mieszkańców i była 22. co do wielkości miejscowością gminy Siedliszcze.

Wikipedia


krowicki

nazwisko


SJP.pl


krowieniec

nawóz z krowich odchodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. nawóz naturalny otrzymywany z krowich odchodów

Wiktionary

Krowieniec – nawóz naturalny uzyskiwany przez fermentację kału bydlęcego wymieszanego z wodą. Krowieńcem określany bywa też obornik bydlęcy. Krowieniec, sam lub wymieszany z gliną, był również używany do ogacania (ocieplania i uszczelniania) kószek oraz barci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) pokazywał mu ule i kószki (…), a które syn jego Stanisław oblepiał gliną, zmieszaną z krowieńcem.

 (1.1) (…) na koniec wszelkie wilki i suche gałęzie piłeczką poobrzynać, a rany przez to zadane oblepić krowieńcem, zmieszanym z gliną i paździerzem lub (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowiarz mos., krowa ż., krowiak m., krowisko n.

 przym. krowi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krowiak

Wiktionary


krowienta

środowiskowo: początkująca aktorka, poruszająca się niezgrabnie na scenie


SJP.pl


krowieńczak

chrząszcz z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl


krowina

chuda, nędzna krowa


SJP.pl


krowiniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. krowie łajno

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krowiniec – część wsi Wszachów w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Baćkowice
  • Krowiniec – część wsi Karwów w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
  • Krowiniec – szczyt w Karkonoszach
  • Krowiniec – żleb w Tatrach

Wikipedia


krowiorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. pasterz krów

Wiktionary


krowisko

krówsko;
1. zgrubienie od: krowa;
2. potocznie: rzecz lub osoba duża, ciężka i niezgrabna; landara, kolubryna, kobyła, krowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. krowa

 (1.2) licha, nędzna krowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krowa ż., krówka ż., krowina ż., krówsko n., krowiarz m., krowieniec m., krowiak m., krowiarnia ż., krowianka ż.

 przym. krowi, krówski, krowiakowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) krówsko

Wiktionary


krowiziół

jednoroczna roślina polna z rodziny goździkowatych


SJP.pl


krowię

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Zakopane. młoda krowa

Wiktionary


krowoderski

→ Krowodrza (dzielnica Krakowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Krowodrzą, dotyczący Krowodrzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krowodrza ż.

Wiktionary


krowodrza

dzielnica Krakowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. dawna wieś, współcześnie dzielnica Krakowa w północno-zachodniej części miasta;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krowodrza (dawna dzielnica Krakowa) – dzielnica Krakowa do 1991 r.
  • Krowodrza (Kraków) – obszar w Krakowie, w Dzielnicy V Krowodrza
  • Dzielnica V Krowodrza – dzielnica Krakowa, jednostka pomocnicza gminy

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krowoderski

Wiktionary


krowodrzanin

mieszkaniec Krowodrzy


SJP.pl


kroćset

dawniej: nieokreślona wielokrotność setki; dziś tylko w związku frazeologicznym: do kroćset (diabłów, katów itp.) - lekkie przekleństwo


SJP.pl


krościaty

pokryty krostami, pryszczaty; krostowaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający krosty, pokryty krostami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do poczekalni weszła matka z krościatym brzdącem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krosta ż., krosty lm nm.

 przym. krostowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krostowaty, pryszczaty

Wiktionary


krościenko

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krościenko – wieś w województwie podkarpackim
  • Krościenko nad Dunajcem – wieś w województwie małopolskim
  • Krościenko Wyżne – wieś w województwie podkarpackim
  • Krościenko Niżne – dzielnica Krosna
  • Krościenko – gromada w powiecie nowotarskim
  • Krościenko – gromada w powiecie ustrzyckim
  • Krościenko – dawna gmina
  • Krościenko – stacja kolejowa w Krościenku, w województwie podkarpackim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Czesia zamieszkała w Krościenku trzydzieści lat temu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krościenczanin mos., krościenczanka ż.

 przym. krościenecki, krościeński

Wiktionary


krościeński

→ Krościenko (wieś w Polsce)


SJP.pl


krośniak

część konstrukcji krosna


SJP.pl


krośnianin

1. mieszkaniec Krosna (miasta w Polsce);
2. mieszkaniec Krosna Odrzańskiego (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Krosna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔɕˈɲä̃ɲĩn, AS: krośńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krosno n.

:: fż. krośnianka ż.

 przym. krośnieński

Wiktionary


krośnianka

1. mieszkanka Krosna (miasta w Polsce);
2. mieszkanka Krosna Odrzańskiego (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Krosna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔɕˈɲãnka, AS: krośńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krosno n.

:: fm. krośnianin mos.

 przym. krośnieński

Wiktionary


krośniarka

→ krośniarz


SJP.pl

Patrz:

krośniarz

krośniarz

robotnik obsługujący krosna


SJP.pl


krośnica

1. wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim;
2. wieś w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim;
3. rzeka, dopływ Dunajca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krośnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem
  • Krośnica – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Izbicko
  • Krośnica – gromada w powiecie strzeleckim
  • Krośnica – potok, dopływ Dunajca

Wikipedia


krośnice

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krośnice – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Stupsk
  • Krośnice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Krośnice
  • Krośnice – osada w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Krośnice
  • Krośnice – gmina wiejska w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim
  • Krośnice – gromada w powiecie milickim
  • Krośnice – przystanek kolejowy w Krośnicach w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim
  • Krośnice Mazowieckie

Wikipedia


krośnicki

→ Krośnica


SJP.pl

Patrz:

Krośnica

krośniewice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Krośniewice – miasto w Polsce położone w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krośniewice. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa płockiego.

Miasto Krośniewice leży w północno-zachodniej części województwa łódzkiego, 15 km na zachód od stolicy powiatu – Kutna. Stanowi punkt końcowy drogi wojewódzkiej nr 581 z Gostynina.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrɔɕɲɛˈvʲit͡sɛ, AS: krośńevʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krośniewicki

 rzecz. krośniewiczanin, krośniewiczanka

Wiktionary


krośniewicki

przymiotnik od: Krośniewice


SJP.pl


krośniewiczanin

mieszkaniec Krośniewic (miasta w Polsce)


SJP.pl


krośniewiczanka

mieszkanka Krośniewic (miasta w Polsce)


SJP.pl


krośnieński

przymiotnik od: Krosno, Krosno Odrzańskie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Krosnem lub Krosnem Odrzańskim, dotyczący Krosna lub Krosna Odrzańskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krosno n., Krośnieńskie n., krośnianin mos., krośnianka ż.

Wiktionary


krośnieńskie

przymiotnik od: Krosno, Krosno Odrzańskie


SJP.pl


krra

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca głosy krukowatych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kra, kraa, krak

Wiktionary


krrit

skrótowiec

 (1.1) = Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Protest na falach eteru. Regionalne rozgłośnie Polskiego Radia apelują do KRRiT.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krʲit, AS: krʹit

Wiktionary


krs

skrót od: Krajowy Rejestr Sądowy


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = adm. praw. Krajowy Rejestr Sądowy;

 (1.2) = praw. Krajowa Rada Sądownictwa;

 (1.3) = Krajowa Rada Spółdzielcza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krajowa Rada Sądownictwa
  • Krajowa Rada Spółdzielcza
  • Krajowy Rejestr Sądowy

Wikipedia


krta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bardzo mała ilość czegoś, krzta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) nażęła świeżej trawy, i gdy czas doju nadszedł, dała krowie; ale ta tylko, jak to mówią, memłała, i mleka ani krty dać nie chciała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ociupina, odrobina, ździebko

Wiktionary


krtaniowy

przymiotnik od: krtań


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. dotyczący krtani

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krtań ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laryngalny

Wiktionary


krtań

odcinek dróg oddechowych kręgowców oddychających płucami, będący jednocześnie narządem głosotwórczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

Wiktionary

Krtań ( larynx) – górny odcinek układu oddechowego niektórych kręgowców (płazów, gadów, ptaków i ssaków), nieparzysty narząd łączący gardło z tchawicą. Może służyć do wydawania dźwięków (np. u człowieka) lub jedynie do ochrony układu oddechowego (jak u ptaków).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna został kopnięty w szyję i doszło u niego do obrzęku krtani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥tãɲ, AS: kr̦tãń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krtaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrazy czasem uważane za synonimy pospolite: grdyka, jabłko Adama

Wiktionary


kru

grupa spokrewnionych ludów afrykańskich


SJP.pl

Kru – grupa ludów afrykańskich zamieszkująca przybrzeżną strefę leśną Liberii, oraz Wybrzeża Kości Słoniowej. Liczy 2,5 miliona ludzi.

Zajmują się oni głównie rolnictwem i rybactwem. Wielu z nich pracuje na plantacjach i jako robotnicy portowi. Posługują się językiem kru.

Wikipedia


krubin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krubin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Sanniki
  • Krubin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Wieliszew
  • Krubin (Ciechanów)

Wikipedia


kruchaweczka

rodzaj grzybów z rodziny kruchaweczkowatych


SJP.pl


kruchaweczkowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl

Kruchaweczkowate ("Psathyrellaceae" Vilgalys, Moncalvo & Redhead) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców ("Agaricales").

Wikipedia


kruchawica

rodzaj grzybów z rodziny kruchaweczkowatych


SJP.pl


kruchawy

nieco kruchy


SJP.pl


kruchciany

kruchtowy;
1. związany z przedsionkiem kościoła;
2. przesadnie pobożny i konserwatywny;
3. świadczący o przesadnej pobożności i konserwatywności


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kruchtą, używany w kruchcie

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. dewocyjny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kościele zatrzymywał się tuż przy drzwiach i o kruchciane drzwi wsparty dobywał z kieszeni gromnicę i zapaliwszy ją, stał z owem trupiem światłem w ręku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchta ż.

 przym. kruchtowy

Wiktionary


kruchość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co kruche i łamliwe

 (1.2) cecha tego, co kruche, delikatne, słabe i wątłe

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., kruszywo n., kruszonka ż., kruszarka ż., kruszyna ż., kruszynka ż., kruszec m., skrucha ż., kruszenie n., skruszenie n., pokruszenie n.

 czas. kruszyć ndk., skruszyć dk., pokruszyć dk.

 przym. kruchy, kruchutki, kruchuteńki, kruchusieńki, skruszony, kruszcowy

 przysł. krucho, kruchutko, kruchuteńko, kruchusieńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nietrwałość

Wiktionary


kruchszy

stopień wyższy od przymiotnika: kruchy; bardziej kruchy


SJP.pl


kruchta

przedsionek kościoła poprzedzający wejście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. kośc. przedsionek w kościele;

 (1.2) obraź. ludzie bezkrytycznie nastawieni do instytucji kościoła

 (1.3) obraź. mentalność nacechowana ślepym przyjmowaniem nauk kościelnych

Wiktionary

Kruchta (dawniej nazywana babińcem) – część kościoła, przedsionek usytuowany przed głównym wejściem, niekiedy również przed bocznym – do naw lub zakrystii.

Najczęściej wydzielona jest wewnątrz kościoła, choć może być w formie przybudówki wyraźnie wyodrębnionej z bryły budynku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prasę katolicką można nabyć w kruchcie kościoła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kruchtowy, kruchciany

Wiktionary


kruchtowy

kruchciany;
1. związany z przedsionkiem kościoła;
2. przesadnie pobożny i konserwatywny;
3. świadczący o przesadnej pobożności i konserwatywności;
4. lekceważąco: związany z Kościołem (instytucją)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kruchtą, używany w kruchcie

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. dewocyjny, zaściankowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchta ż.

 przym. kruchciany

Wiktionary


kruchusieńki

zdrobnienie od: kruchy; kruchutki, kruchuteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: kruchy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze nie wierzyłem, że żyję, i czułem się jak na kruchusieńkim lodzie, który zaraz trzaśnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkruxuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: kruχuśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchość ż.

 przym. kruchy

Wiktionary


kruchuteńki

zdrobnienie od: kruchy; kruchutki, kruchusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: kruchy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkruxuˈtɛ̃ɲci, AS: kruχutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchość ż.

 przym. kruchy

Wiktionary


kruchutki

zdrobnienie od: kruchy; kruchuteńki, kruchusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: kruchy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Są kruchutkie, delikatne, soczyste – zapewnia Piotr Bikont. – Niestety, trudno przekazać Polakom koreańskie smaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈxutʲci, AS: kruχutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kruchy

 rzecz. kruchość ż.

Wiktionary


kruchy

słaby, wątły, nietrwały, delikatny; łamliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) łatwo ulegający złamaniu, pokruszeniu

 (1.2) przen. nietrwały, delikatny, słaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan i pani zamawiali kruche ciastka, na co kelner oświadczał: „U nas wszystkie ciastka są kruche”.

 (1.2) Dostojny Zeus przytulał do szerokiej piersi kruche ciało Ganimeda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkruxɨ, AS: kruχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., kruchość ż., kruszywo n., kruszonka ż., kruszarnia ż., kruszarka ż., kruszyna ż., kruszynka ż., kruszec m., skrucha ż., kruszenie n., skruszenie n., pokruszenie n.

 czas. kruszyć ndk., skruszyć dk., pokruszyć dk.

 przym. kruchutki, kruchuteńki, kruchusieńki, skruszony, kruszcowy

 przysł. krucho, kruchutko, kruchuteńko, kruchusieńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łamliwy

 (1.2) wątły

Wiktionary


krucierz

dawna polska moneta z wizerunkiem krzyża


SJP.pl


krucjata

1. jedna z dziewięciu wypraw wojennych, podejmowanych w XI-XIII wieku przez chrześcijańskie rycerstwo zachodnie pod pretekstem religijnym, w celu odzyskania Grobu Chrystusowego na Ziemi Świętej; wyprawa krzyżowa;
2. w szerszym znaczeniu: każda wyprawa wojenna inicjowana przez Kościół przeciw poganom lub przeciwnikom Kościoła w celu rozszerzenia albo przywrócenia wiary katolickiej; wyprawa krzyżowa;
3. przenośnie: zorganizowana akcja przeciwko komuś lub czemuś, wszelka społeczna działalność zaradcza na szeroką skalę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. rel. wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;

 (1.2) rel. (każda) wyprawa wojenna inicjowana przez papiestwo przeciwko muzułmanom, poganom lub przeciwnikom Kościoła (także heretykom)

 (1.3) przen. kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Kościół prowadzi krucjatę przeciwko metodzie in vitro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈt͡sʲjata, AS: krucʹi ̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krucjatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprawa krzyżowa

Wiktionary


krucjatowy

przymiotnik od: krucjata


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z krucjatą - wyprawą krzyżową

 (1.2) związany z krucjatą - ostrą kampanią przeciw komuś lub czemuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ile monarchowie wykorzystywali podatki na cele krucjatowe również do zapełnienia swoich pustych skarbców, Kościół konsekwentnie przeznaczał zebrane pieniądze na właściwy cel.

 (1.2) Ale czy on z kolei wbije im do głowy, że krucjatowy katolicyzm (…) to autostrada prowadząca prosto w przepaść?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krucjata

Wiktionary


krucyfer

1. osoba niosąca na procesji krzyż;
2. rycerz krzyżowy


SJP.pl


krucyferariusz

ministrant niosący krzyż w procesji za ministrantami kadzidła


SJP.pl


krucyfiks

krzyż z postacią Chrystusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

Wiktionary

Krucyfiks ( cruci fixus „przybity do krzyża”) – znak symboliczny wśród niektórych wyznań chrześcijańskich. Krzyż łaciński z przybitą do niego postacią Jezusa Chrystusa.

Postać Chrystusa początkowo malowano na krzyżu lub rzeźbiono w formie reliefu. Taki typ krucyfiksu popularny jest nadal w kulturze ikonograficznej chrześcijaństwa wschodniego. Późniejsza wersja z osobną figurą Chrystusa powstała w średniowieczu i jest powszechna w tradycji katolickiej oraz luterańskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kruˈt͡sɨfʲiks, AS: krucyfʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. krucafiks

Wiktionary


krucza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. urwisko

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: kruczy

Wiktionary


kruczek

1. zdrobnienie od: kruk;
2. wybieg prawniczy;
3. pręt zakrzywiony na końcu, hak, haczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: kruk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) wybieg, klauzula o nieoczywistych konsekwencjach

 (2.2) kresy. zakrzywiony pręt; hak, haczyk

 (2.3) białystok. pogrzebaczfakt.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kruczek – gatunek ptaka z rodziny krukowatych.
  • Kruczek – uroczysko
  • Jezioro Czarne – jezioro w powiecie wołomińskim zwane też Kruczkiem.
  • Limonka i Kruczek – serial animowany
  • Jacek Kruczek (1960-) – muzyk, dziennikarz
  • Łukasz Kruczek (1975-) – polski skoczek narciarski i kombinator norweski, trener
  • Maciej Kruczek (1988-) – hokeista
  • Marian Kruczek (1927-1983) – rzeźbiarz, wykładowca
  • Stanisław Kruczek (1924-2013) – generał
  • Teresa Kruczek (1960-) – muzykolog
  • Władysław Kruczek (1910-2003) – działacz partyjny i związkowy
  • Zygmunt Kruczek – przewodnik turystyczny, krajoznawca

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) W umowie był kruczek uniemożliwiający pracownikom dochodzenie swoich praw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrut͡ʃɛk, AS: kruček

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. kruk m., kruczę n.

 (1.1) przym. kruczy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) podstęp, haczyk

Wiktionary


kruczeć

1. o brzuchu, kiszkach: wydawać niekontrolowany odgłos świadczący o głodzie; burczeć;
2. o żurawiach: wydawać typowy dla nich głos; krukać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) o brzuchu: fizj. wydawać odgłos spowodowany głodem lub zaburzeniami w trawieniu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burczeć

Wiktionary


kruczkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kruczkowski − polski ekonomista, działacz PZPR, wiceminister i poseł na Sejm
  • Dariusz Kruczkowski − polski lekkoatleta, długodystansowiec
  • Leon Kruczkowski − polski pisarz i publicysta, poseł na Sejm, prezes Związku Literatów Polskich
  • Piotr Kruczkowski − polski polityk i samorządowiec
  • Tadeusz Kruczkowski − polski i białoruski historyk, działacz mniejszości polskiej na Białorusi

Wikipedia


kruczo

przysłówek

 (1.1) na sposób kruczy

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: krucza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruk mzw., kruczę n.

 przym. kruczy

Wiktionary


kruczoczarny

bardzo czarny; kruczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający kolor czarny, taki jak kolor pióra kruka; bardzo czarny, intensywnie czarny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pochylił głowę; patrzył na spokojnego Generała zmrużonymi, wściekłymi oczyma spod kruczoczarnych brwi, z twarzy nabiegłą krwią, obrzmiałą od gęstego gniewu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrut͡ʃɔˈt͡ʃarnɨ, AS: kručočarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kruczy, czarny jak smoła, czarny jak heban

Wiktionary


kruczowłosy

mający kruczoczarne włosy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. mający kruczoczarne włosy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) książk. osoba o kruczoczarnych włosach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otwierają się drzwi. Wchodzi drobna, kruczowłosa kobieta. Nienaganny czarny garnitur ożywia czerwona torebka i takiego samego koloru półbuty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruczowłosa ż.

Wiktionary


kruczy

1. właściwy krukowi;
2. intensywnie czarny; kruczoczarny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) typowy dla kruka, należący do kruka, będący efektem działalności kruka

 (1.2) książk. o włosach, piórach, sierści: intensywnie czarny i połyskliwy, taki jak u kruka

 (1.3) jeźdz. o maści konia: kary o czarnej skórze, czarny połyskliwy na sierści, ogonie i grzywie, niepłowiejący

 (1.4) przen. złowróżbny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrut͡ʃɨ, AS: kručy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruk mzw., kruczek mzw., kruczę n., kruczość ż.

 przysł. kruczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kruczoczarny

Wiktionary


kruczyna

rodzaj ptaków z rodziny liszkojadów


SJP.pl


kruczyć

dawniej: kruczeć;
1. o brzuchu, kiszkach: wydawać niekontrolowany odgłos świadczący o głodzie; burczeć;
2. o żurawiach: wydawać typowy dla nich głos; krukać


SJP.pl


kruczyński

nazwisko


SJP.pl


kruczę

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pisklę kruka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrut͡ʃɛ, AS: kruče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruk m., kruczek m.

 przym. kruczy

 przysł. kruczo

Wiktionary


krugerrand

Złoty krugerrand

Wikipedia


kruja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowej Albanii;

Wiktionary

Kruja (alb. "Krujë"/"Kruja", wł. "Croia", tur. "Akçahisar", serb. Kroja) – miasto położone w środkowej Albanii. Jest stolicą okręgu o tej samej nazwie.

Wikipedia


kruk

1. wszystkożerny ptak z rodziny krukowatych, o czarnym upierzeniu;
2. przenośnie: (głównie w l.mn.) człowiek zły, żerujący na ludzkiej tragedii;
3. przenośnie: zwiastun nieszczęścia;
4. biały kruk - unikat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Corvus corax|ref=tak., czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) reg. gwara. pogrzebacz

 (2.2) gwara. wielkanocne jajo malowane na czarno

 (2.3) daw. przen. zakrzywienie na końcu drąga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) gw-pl|Warszawa. bezrobotny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pole bitwy zlatywały się już kruki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruk, AS: kruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruczę n., krukowate nmos.

:: zdrobn. kruczek m.

 czas. krukać ndk.

 przym. kruczy, krukowate

 przysł. kruczo

Wiktionary


krukać

o żurawiach: wydawać charakterystyczny dla nich głos; kruczeć


SJP.pl


kruklanczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kruklanek

 (1.2) osoba pochodząca z Kruklanek, urodzona w Kruklankach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kruklanki nmos.

:: fż. kruklanczanka ż.

 przym. kruklanecki

Wiktionary


kruklanczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kruklanek

 (1.2) kobieta pochodząca z Kruklanek, urodzona w Kruklankach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kruklanki nmos.

:: fm. kruklanczanin mos.

 przym. kruklanecki

Wiktionary


kruklanecki

przymiotnik od: Kruklanki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od Kruklanki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kruklanki nmos., kruklanczanin m., kruklanczanka ż.

Wiktionary


kruklanki

wieś w Polsce


SJP.pl

Kruklanki ( Kruglanken) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie suwalskim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Kruklanki. Leży nad rzeką Sapiną, liczy ok. 1300 mieszkańców, znajduje się tu siedziba nadleśnictwa Borki.

Wikipedia


krukowate

1. o cechach krukowatych (rodzina ptaków);
2. podobny do kruka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ornit. rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

Wiktionary

Krukowate (Corvidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kruk mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łow. czerń

Wiktionary


krukowaty

1. o cechach krukowatych (rodzina ptaków);
2. podobny do kruka


SJP.pl


krukowiak

nazwisko


SJP.pl


krukowiecki

nazwisko


SJP.pl


krukowski

nazwisko


SJP.pl

Krukowski – odmiana herbu szlacheckiego Ślepowron.

Wikipedia


krukówka

lokalna odmiana owcy mającej czarną i lśniącą wełnę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krukówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Stężyca
  • Krukówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Biała Rawska
  • Krukówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Mały Płock
  • Krukówka – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Dokszyce.
  • Krukówka – dawny folwark, obecnie część wsi Stanielewo w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Miory.

Wikipedia


krul

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pejor. osoba o bardzo wysokiej samoocenie lecz bardzo niskich możliwościach i miernym intelekcie

 (1.2) pot. pejor. osoba popularna, wręcz uwielbiana wśród ludzi, którym przypisuje się niską lotność umysłu i słabą piśmienność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1)

 (1.2) W porównaniu do etatowego krula Internetu, Paweł Kukiz wykorzystuje Sieć znacznie sensowniej.

Wiktionary


krummhorn

drewniany instrument dęty o zakrzywionej rurze, popularny w XVII wieku; krzywuł, krzywuła, kromorn


SJP.pl

Ni

Wikipedia


krump

ryba z rodziny karpiowatych, o ciele z silnie spłaszczonymi bokami, grzbietem koloru ciemnobrunatnego, o brzuchu srebrzystym, występująca głównie w jeziorach, rzekach, zbiornikach zaporowych, a także w wodach przybrzeżnych zalewów i zatok morskich; krąp, leszczyk, podleszczyk, picuś


SJP.pl


krunek

rzadko: bluza lub koszula bez kołnierzyka i kaptura; crew neck, crewneck


SJP.pl


krup

ciężka choroba zakaźna wieku dziecięcego, objawiająca się błoniastymi nalotami w krtani; dławiec, błonica krtaniowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. ostre zapalenie krtani i tchawicy;

 (1.2) med. podgłośniowe zapalenie krtani;

 (1.3) med. błonica krtani

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krup wirusowy, który może mieć postać:
    • ostrego zapalenia krtani i tchawicy
    • podgłośniowego zapalenia krtani
  • krup bakteryjny – jedna z postaci błonicy
  • Konferencja Rektorów Uniwersytetów Polskich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krup, AS: krup

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) krup wirusowy

 (1.3) krup bakteryjny

Wiktionary


krupa

1. kasza jęczmienna
2. opad atmosferyczny złożony z ziaren śniegu otoczonych cienką warstwą lodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. kasza wyprodukowana poprzez obłuszczenie i ewentualne polerowanie ziarna, zachowująca jego kształt

 (1.2) kulin. reg. kasza jęczmienna

 (1.3) meteorol. opad atmosferyczny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krupa – kasza otrzymana z ziarna, które zostało jedynie obłuszczone i ewentualnie wypolerowane, zachowująca w przybliżeniu jego kształt
  • krupa – rodzaj opadu atmosferycznego
  • Krupa – część miasta Żelechów
  • Krupa – przysiółek wsi Łazy-Dąbrowa w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
  • Krupa – część wsi Wola Łaskarzewska w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
  • Krupa – osada w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Ostrzeszów
  • Krupa – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Zieleniewicze
  • Krupa – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim, w sielsowiecie Krupa
  • Krupa – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie środkowobośniackim, w gminie Gornji Vakuf-Uskoplje
  • Krupa – wieś w Chorwacji, w żupanii zadarskiej, w mieście Obrovac
  • Krupa – wieś w Słowenii, w gminie Semič
  • Krupa – wieś na Ukrainie, położona w rejonie łuckim na Wołyniu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kosiński rozdał jadło i napitek między sotnie; gęste ognie rozdmuchano, świnina na kawały pocięta na tykach obraca się i przypieka, w kotłach jaglana krupa burzy się i kipi, a słonina na okrasę się skwarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrupa, AS: krupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupnik m., krupiarz m., krupniok m., krupy nmos.

:: zdrobn. krupka ż.

 czas. krupić się ndk.

 przym. krupowy, krupniczy, krupiasty

Wiktionary


krupada

skok konia z tylnymi nogami podciągniętymi pod brzuch


SJP.pl


krupczasty

rzadko: mający postać krup, dużych ziaren; ziarnisty, krupiasty, krupiaty


SJP.pl


krupczatka

grubo mielona mąka pszenna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mąka pszenna o zwiększonej grubości ziaren;

Wiktionary

Krupczatka – rodzaj jasnej mąki pszennej, o zwiększonym ziarnie ("mąka jasna gruboziarnista"). Najgrubsza pszenna mąka ze stosowanych w polskiej kuchni. Ma konsystencję kaszki. Używa się jej zwłaszcza do pieczenia ciast kruchych i półkruchych, ale także do panierowania i makaronów. Jej typ to 450.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krupczatkowy

 rzecz. krupy nmos.

Wiktionary


krupczatkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z krupczatką, dotyczący krupczatki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupy nmos., krupczatka ż.

Wiktionary


krupczaty

rzadko: mający postać krup, dużych ziaren; ziarnisty, krupiasty, krupczasty


SJP.pl


krupe

wieś w Polsce


SJP.pl

Krupe – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Krasnystaw.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą gromady Krupe. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Krasnystaw. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 725 mieszkańców.

Wikipedia


krupiarnia

wytwórnia kaszy; kaszarnia


SJP.pl


krupiarz

dawniej:
1. mężczyzna wyrabiający krupy lub handlujący krupami;
2. przenośnie: człowiek skąpy, sknera


SJP.pl


krupiasto

→ krupiasty


SJP.pl

Patrz:

krupiasty

krupiasty

mający postać krup, dużych ziaren; ziarnisty, krupczasty, krupczaty


SJP.pl


krupica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. potrawa z grubo mielonej pszenicy

Wiktionary

Kr

Wikipedia


krupiczniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chleb razowy

Wiktionary


krupiec

miód pszczeli w stanie skrystalizowanym; dziarnina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krupiec – skrystalizowany miód pszczeli,
  • Krupiec – wieś w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Krasnystaw
  • Krupiec – część miasta Narol, w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Narol
  • Krupiec – wieś w Rosji, w sielsowiecie girjańskim rejonu biełowskiego w obwodzie kurskim
  • Krupiec – wieś w obwodzie chmielnickim, w rejonie sławuckim
  • Krupiec – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie radziwiłłowskim
  • Krupiec – wieś w obwodzie sumskim, w rejonie szostkińskim
  • Krupiec – wieś w obwodzie kurskim, w rejonie rylskim
  • Krupiec – osiedle w obwodzie kurskim, w rejonie rylskim
  • Krupiec – dawna gmina wiejska w powiecie dubieńskim województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej

Wikipedia


krupiejka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kropelka

Wiktionary


krupier

pracownik kasyna gry kierujący grą przy stołach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik kasyna, który odpowiada za grę przy stole;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Denis został krupierem w miejscowym kasynie.

 (1.1) Ile zarabiają krupierzy w Las Vegas?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupierstwo n., krupierzyna mos.

:: fż. krupierka ż.

 przym. krupierski

Wiktionary


krupierka

pracownica kasyna organizująca grę i czuwająca nad jej przebiegiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracowniczka kasyna, która odpowiada za grę przy stole

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gniewomira została krupierką w miejscowym kasynie.

 (1.1) Czy nie zatrudniają już nowych krupierek w Las Vegas?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupierstwo n.

:: fm. krupier m.

 przym. krupierski

Wiktionary


krupierzyna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. pot. pogard. nędzny krupier

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupier mos., krupierstwo n., krupierka ż.

 przym. krupierski

Wiktionary


krupin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krupin – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki
  • Krupin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Prostki
  • Krupin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Wieliczki
  • Krupin – gromada w powiecieoleckim
  • Krupin – nieofic. część miasta Chojna
  • Krupa, Krupice, Krupińskie, Krupka, Krupki, Krupówka, Krupy

Wikipedia


krupineczka

zdrobnienie od: krupinka


SJP.pl


krupinka

źdźbło, grudka, ziarenko


SJP.pl


krupić

1. krupić się - zmieniać się w krupki, tworzyć krupki;
2. w wyrażeniu "coś krupi się na kimś" - ktoś ponosi konsekwencje za coś, czego nie zrobił


SJP.pl


krupiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Krupiński – specjalista górnictwa
  • Franciszek Krupiński – polski filozof
  • Józef Krupiński – polski poeta
  • Krzysztof Krupiński – polski aktor teatralny i filmowy
  • Krzysztof Krupiński – polski matematyk
  • Łukasz Krupiński – pianista
  • Tadeusz Krupiński (ujednoznacznienie)
  • Walter Krupinski – niemiecki pilot II wojny światowej
  • Kopalnia Węgla Kamiennego Krupiński

Wikipedia


krupka

zdrobnienie od: krupa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krupka:
  • Krupka – część miasta Nasielsk
  • Krupka – część wsi Wielka Łąka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie
  • Krupka – część wsi Wólka Paruszewska w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
  • Krupka – przysiółek wsi Piaski w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Bolesławiec
  • Krupka – osada w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
  • Krupka – część wsi Maksymilianów w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim w gminie Bałtów
  • Krupka – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie lelczyckim
  • Krupka – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie berezyńskim
  • Krupka – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie puchowickim
  • Anna Krupka (ur. 1981) – polityk i działaczka partyjna
  • Ireneusz Krupka (ur. 1941) – działacz państwowy, wicewojewoda pilski

Wikipedia


krupniak

kiszka robiona m.in. z wieprzowiny, wieprzowych płuc i wątroby, regionalna potrawa śląska; krupniok


SJP.pl


krupniczek

zdrobnienie od: krupnik


SJP.pl


krupniczy

dawniej: dotyczący krupnika (osoby wytwarzającej lub sprzedającej krupy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wytwarzaniem krup

 (1.2) związany z krupiarzami, należący do krupiarzy (wytwórców krup)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krupʲˈɲit͡ʃɨ, AS: krupʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupa ż., krupnik m., krupiarz m., reg. krupniok

 przym. krupowy

Wiktionary


krupnik

dawniej: osoba wytwarzająca lub sprzedająca krupy (kaszę)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. zupa na wywarze mięsno-jarzynowym, z ziemniakami, zasypana kaszą;

 (1.2) porcja krupniku (1.1)

 (1.3) napój alkoholowy na miodzie z korzeniami, podawany zazwyczaj na gorąco;

 (1.4) porcja krupniku (1.3)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krupnik – miejscowość w Bułgarii
  • krupnik – napój alkoholowy
  • krupnik – rodzaj zupy
  • krupniok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pierwsze danie był dziś krupnik.

 (1.2) Ci państwo przy oknie zamówili dwa krupniki.

 (1.3) Na rozgrzanie proponuję krupnik.

 (1.4) Wypiliśmy po dwa krupniki i zrobiło się nam wesoło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrupʲɲik, AS: krupʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupniok m., krupa ż.

:: zdrobn. krupniczek m.

 przym. krupniczy, krupnikowy, krupowy

Wiktionary


krupnikowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący krupniku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupnik mrz.

Wiktionary


krupniok

kiszka robiona m.in. z wieprzowiny, wieprzowych płuc i wątroby, regionalna potrawa śląska; krupniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kaszanka w formie kiełbasy, specjalność kuchni śląskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupa ż., krupnik m., krupiarz m.

 przym. krupowy, krupniczy

Wiktionary


krupny

dawniej: związany z krupą, dotyczący krupy


SJP.pl


krupon

grzbietowa część wyprawionej skóry bydlęcej lub świńskiej, używana na podeszwy; słupiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzem. najgrubsza i najbardziej wartościowa część surowej skóry bydlęcej lub świńskiej, oddzielana od grzbietu;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Typową skórą na podeszwy jest krupon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruponiarka ż.

 czas. kruponować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słupiec, grzbietowa, czaprak

Wiktionary


kruponiarka

maszyna do zdejmowania skór zwierzęcych; skórowaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. spoż. maszyna do zdejmowania skór zwierzęcych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Marcin pracuje w rzeźni na kruponiarce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupon m.

 czas. kruponować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skórowaczka, pot. skórowarka

Wiktionary


krupowicz

nazwisko


SJP.pl


krupowy

przymiotnik od: krup


SJP.pl


krupp

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Friedrich Krupp (1787–1826), założyciel Friedrich Krupp AG
  • Therese Krupp (1790–1850 tamże), niemiecka przedsiębiorczyni i matriarchini rodu Krupp, matka Alfreda.
  • Alfred Krupp (1812–1887), niemiecki przemysłowiec, syn Friedricha
  • (1854–1902), niemiecki przemysłowiec, syn Alfreda
  • Gustav Krupp von Bohlen und Halbach (1870–1950), niemiecki przemysłowiec, mąż Berty Krupp (córki Friedricha), zarządzał Friedrich Krupp AG w latach 1909–1943
  • Alfried Krupp von Bohlen und Halbach (1907–1967), syn Gustava, właściciel firmy Friedrich Krupp AG od 1943
  • Arndt Krupp von Bohlen und Halbach (1938–1986), syn Alfrieda, ostatni z rodu Kruppów, oddał firmę Fundacji Krupp w 1968.
  • (laureat Nagrody Doroty Klumpke-Roberts w 1989)
  • (szpital)
  • (fundacja)
  • Fried. Krupp Motoren- und Kraftwagenfabriken (producent ciężkich samochodów)
  • Friedrich Krupp AG (niemiecki koncern przemysłu ciężkiego)

Wikipedia


krupski

przymiotnik od: Krupe, Krupy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krupski – polskie nazwisko
  • Krupscy – rodzina szlachecka
  • (* 1882–†1947) – folklorysta (Szwajcaria), pseudonim niem. „Hanns In der Gand”.
  • Andrzej Kurbski, także Krupski (* 1528–†1583) v dowódca wojskowy
  • Antoni Krupski (* 1889-†1948) – szwajcarski lekarz weterynarii pochodzenia polskiego, profesor Uniwersytetu w Zurychu
  • Hieronim Krupski – kanonik chełmski i podstoli chełmski
  • Karol Estreicher (starszy) (* 1827–†1908) – pseudonim „J. Krupski” polski historyk literatury i teatru, krytyk literacki, bibliograf
  • Bonifacy Krupski (* 1822–†1903) – polski działacz narodowy i społeczny, komisarz powiatu ihumeńskiego w powstaniu styczniowym.
  • Jan Krupski – dziekan lwowski i kantor sandomierski, polski szlachcic herbu Korczak
  • Jan Krupski (* 1924) – taternik, ratownik górski
  • Adam Krupski (* 1706–†1748) – profesor filozofii, ksiądz katolicki, jezuita (Wielkie Księstwo Litewskie).
  • Krupski Jan Nepomucen (* 1799–†1856) – stenolog (założyciel Polskiej stenografii), literat, dziennikarz

Wikipedia


krupskomłyński

→ Krupski Młyn (wieś w Polsce)


SJP.pl


krupy

1. kasza jęczmienna
2. opad atmosferyczny złożony z ziaren śniegu otoczonych cienką warstwą lodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) stpol. otłuczone ziarno

 (1.2) stpol. kasza lub polewka gotowana z krup (1.1), polenta, plutes

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: krupa

 (2.2) M., B. i W. lm. od: krup

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krupy – opad atmosferyczny w postaci kulistych, nieprzezroczystych ziarenek lodowych
  • Krupy – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów
  • Krupy – część wsi Glisne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
  • Krupy – część wsi Mszana Górna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
  • Krupy – przysiółek wsi Łazy Brzyńskie w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
  • Krupy – część wsi Węgrzce Wielkie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
  • Krupy – część wsi Rutki-Głowice w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
  • Krupy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Kosów Lacki
  • Krupy – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo
  • Krupy – gromada w powiecie lubartowskim
  • Krupy – gromada w powiecie sławieńskim
  • Krupa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sernik z krupami odróżnia się od innych ciast tym, że zawsze na wierzchu ciasta ma jasnobrązową kratę z ciasta i w tę kratę wrzucone krupy z kaszy gryczanej.

 (1.2) Wodnista polewka na krupach nie kusząc swym smakiem, nie zachęcała też do prędkiego jedzenia.

 (1.3) Krupom niesionym wiatrem trudno było się oprzeć, więc zrezygnowaliśmy z dalszej wspinaczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krupa ż., krupczatka ż., krupnik m.

 czas. krupić się

 przym. krupczaty, krupczatkowy

Wiktionary


krus

skrót od: Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeńskifakt.

 (1.1) = Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krus – wyspa
  • Astrid Krus – niemiecka nauczycielka
  • KRUS
  • Kruus

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miliardy złotych wyciekają z publicznej kasy poprzez nieszczelny system KRUS broniony przez lobby producentów rolnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krus, AS: krus

Wiktionary


krusiewicz

nazwisko


SJP.pl


krusin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krusin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Lisewo
  • Krusin – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
  • Krusin – gromada w powiecie chełmińskim

Wikipedia


krusiński

nazwisko


SJP.pl


krusta

zlodowaciała powierzchnia na śniegu powstała po chwilowej odwilży


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krusta – twarda zewnętrzna warstwa owocnika u niektórych grzybów
  • krusta – zlodowaciała warstewka na śniegu
  • krusta – krucha wierzchnia warstwa produktów smażonych, wcześniej panierowanych lub obtoczonych w mące.

Wikipedia


kruszarka

maszyna do rozdrabniania substancji i materiałów; rozdrabniarka, dezintegrator, łamacz, dezyntegrator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa

Wiktionary

Kruszarka – maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa.

W literaturze umownie przyjmuje się, że z kruszeniem mamy do czynienia wtedy, gdy produkt rozdrabniania ma średnicę większą od 1 mm, a z mieleniem, gdy średnicę poniżej 1 mm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kruszarki można podzielić na cztery główne rodzaje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈʃarka, AS: krušarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., kruchość ż., kruszyna ż., kruszonka ż., kruszenie, kruszywo

 czas. kruszyć

 przym. kruchy

Wiktionary


kruszarkowy

przymiotnik od: kruszarka


SJP.pl


kruszarnia

oddział kopalni, w którym kruszy się wydobyty urobek


SJP.pl


kruszcodajny

bogaty w kruszce; kruszconośny; kruszcorodny


SJP.pl


kruszconośny

bogaty w kruszce; kruszcodajny; kruszcorodny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. zawierający kruszce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pobliskich wzgórzach przekraczających 420 m n.p.m. występują tufy porfirowe, dolomity kruszconośne, martwice i zlepieńce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkruʃt͡sɔ̃ˈnɔɕnɨ, AS: krušcõnośny

Wiktionary


kruszcorodny

zawierający rudy kruszców; kruszconośny


SJP.pl


kruszcowy

przymiotnik od: kruszec


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kruszcem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszec mrz., kruchość ż.

 przym. kruchy

Wiktionary


kruszczyca

kruszczyca złotawka - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl


kruszczyk

roślina z rodziny storczykowatych


SJP.pl

Kruszczyk ("Epipactis") – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Obejmuje 47 gatunków. Rośliny te występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w południowej Azji i Afryce wschodniej i środkowej. W Polsce występuje 10 gatunków.

Wikipedia


kruszczyński

nazwisko


SJP.pl


kruszec

1. metal szlachetny, np. złoto, srebro;
2. ruda metalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał, z którego otrzymuje się metal nieżelazny

 (1.2) metal szlachetny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naszyjnik wykonano ze szlachetnego kruszcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkruʃɛt͡s, AS: krušec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchość ż.

 przym. kruszcowy, kruszcowaty, kruchy

Wiktionary


kruszej

stopień wyższy od przysłówka: krucho


SJP.pl


kruszel

kruszel czarny - gatunek błonkówki z rodziny trzpiennikowatych


SJP.pl


kruszelnicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzysztof Kruszelnicki (zm. 1749) – podstoli lwowski
  • Franciszek Kruszelnicki (1859–1934) – sędzia, cywilista, konsul honorowy w Sarajewie
  • Salomea Kruszelnicka (1872-1852) – ukraińska śpiewaczka operowa
  • Zbigniew Kruszelnicki (1916–1972) – inżynier architekt
  • Zbigniew Kruszelnicki (1922–1944) – żołnierz Armii Krajowej
  • Zygmunt Kruszelnicki (1889–1940) – sędzia, adwokat
  • Zygmunt Kruszelnicki (1927–2022) – historyk sztuki
  • Kruszelniccy herbu Sas

Wikipedia


kruszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) łamanie na drobne części

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., okruszek m., kruszyna ż., kruszarka ż., okruch mrz., kruchość ż.

 przym. kruchy

 czas. kruszyć

Wiktionary


kruszewicz

nazwisko


SJP.pl


kruszewo

Kr

Wikipedia


kruszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kruszewski (ur. 1934) – polski astronom
  • Ignacy Marceli Kruszewski (1799-1879) – polski generał, generał brygady belgijski
  • Jan Kruszewski (ujednoznacznienie)
  • Krzysztof Kruszewski (1939-2015) – polski pedagog i polityk.
  • Mikołaj Kruszewski (1851-1887) – polski językoznawca
  • Piotr Kruszewski (ur. 1987) – polski brydżysta
  • Stanisław Kruszewski (ujednoznacznienie)
  • Tadeusz Kruszewski (1923–1989) – polski działacz państwowy
  • Zbigniew (Paweł) Kruszewski (ur. 1949) – polski polityk, inżynier mechanik, senator IV i V kadencji
  • Zbigniew Antoni Kruszewski (ur. 1928) – polski politolog

Wikipedia


kruszeć

1. stawać się kruchym, nietrwałym;
2. o mięsie: stawać się miękkim, łatwym do zjedzenia;
3. tracić stanowczość, pewność siebie;
4. ulegać osłabieniu; chwiać się


SJP.pl


kruszeń

drobny materiał pochodzenia mineralnego lub organicznego; kruszywo


SJP.pl


kruszka

przestarzałe: okruszek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kruszka – wieś w obwodzie Kyrdżali
  • Kruszka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
  • Kruszka – część miasta Kępice w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
  • Kruszka – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice
  • Kruszka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Okonek
  • Andrzej Kruszka (1922–2007), oficer, prawnik, sędzia, adwokat, samorządowiec
  • Michał Kruszka (1860–1918), dziennikarz, działacz emigracyjny i polonijny
  • Wacław Kruszka (1868–1937), duchowny rzymskokatolicki, działacz emigracyjny i polonijny

Wikipedia


kruszność

zdolność materiału wybuchowego do rozsadzania otaczających go przedmiotów


SJP.pl

Kruszność – zdolność materiału wybuchowego do niszczenia struktury (kruszenia) otaczającego ośrodka (muru, betonu, metalu, drewna itp.). Przyczyną kruszenia jest fala uderzeniowa o bardzo wysokim ciśnieniu na froncie. Kruszność zależy przede wszystkim od prędkości detonacji materiału wybuchowego tzn. im większa prędkość detonacji, tym większa kruszność.

Wikipedia


kruszon

1. orzeźwiający napój z rozcieńczonego soku owocowego (najczęściej cytrusowego) z dodatkiem białego wina, podawany z lodem;
2. napój ziołowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. napój chłodzący wytwarzany z białego wytrawnego wina, cukru, soku owoców cytrusowych, wody sodowej i kostek lodu;

 (1.2) daw. napój ziołowy

 (1.3) kulin. placek z ciasta kruchego, do którego dodaje się dżem lub powidła

Wiktionary

Kruszon (fr. "cruchon" – dzbanuszek) – orzeźwiający koktajl alkoholowy wytwarzany z wytrawnego białego wina (niekiedy z dodatkiem koniaku), cukru i soku owocowego (lub samych owoców), a także zmrożonej wody sodowej i lodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od niepamiętnych czasów na stołach krzeszowian gościł przyrządzany na bazie tego trunku napój, zwany kruszonem.

 (1.3) Było to ciasto "wojenne", tak zwany kruszon. Kruszyło się czarny razowy chleb, słodziło się rozmoczoną masę cukrem, jeśli był, albo melasą czy miodem, dodawało marmolady, najczęściej buraczanej, i piekło w piecu jak ciasto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okruch mrz., kruchość ż., kruszarka ż., kruszenie n., kruszeń mrz., kruszonka ż., kruszyna ż., kruszynka ż., kruszywo n., okruszek m.

:: zdrobn. kruszonik mrz.

 czas. kruszyć ndk., nakruszyć, pokruszyć dk., rozkruszać ndk., rozkruszyć dk., skruszać ndk., skruszyć dk., wykruszać ndk., wykruszyć dk.

 przym. kruchy

 przysł. krucho

Wiktionary


kruszonka

dekoracja na wypiekach w postaci grudek pokruszonego ciasta, zwykle słodkiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. rozdrobniona masa z mąki, masła, i cukru pokrywająca niektóre wypieki

 (1.2) reg-pl|Poznań. kulin. zupa dyniowa

Wiktionary

Kruszonka – rodzaj dekoracji wypieków w postaci grudek pokruszonego ciasta. Wykorzystywana jest do dekoracji i urozmaicenia smaku ciast, rogali i innych. Wykonuje się ją z mąki, cukru i masła. Posypuje się nimi ciasto przed upieczeniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) audio|Pl-zawsze podbierałem mamie dużą i słodką grudę kruszonki zanim zdążyła posypać ciasto.ogg. Zawsze podbierałem mamie dużą i słodką grudę kruszonki zanim zdążyła posypać ciasto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈʃɔ̃nka, AS: krušõnka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kruszyć

 rzecz. kruszon mrz., kruchość ż., okruszek, kruszyna, kruszarka, kruszarnia

 przym. kruchy

Wiktionary


kruszowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do czeskiej wsi Krušovice, związany z wsią Krušovice

Wiktionary


kruszwica

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kruszwica ( Kruschwitz) – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, nad jeziorem Gopło. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kruszwica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Miasto należy do Związku Miast Polskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kruʃˈfʲit͡sa, AS: krušfʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszwiczanin m., kruszwiczanka ż.

 przym. kruszwicki

Wiktionary


kruszwicki

przymiotnik od: Kruszwica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Kruszwicy, związany z Kruszwicą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kruszwica ż., kruszwiczanin m., kruszwiczanka ż.

Wiktionary


kruszwiczanin

mieszkaniec Kruszwicy


SJP.pl


kruszwiczanka

mieszkanka Kruszwicy


SJP.pl


kruszyna

1. pokruszony kawałek, najczęściej niewielki
2. pieszczotliwie o małym dziecku lub kobiecie
3. roślina z rodziny szakłakowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okruch, drobny odłamek

 (1.2) pieszcz. małe, drobne, wątłe dziecko

 (1.3) bot. nazwa systematyczna|Frangula|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny szakłakowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kruszyna – rodzaj krzewów z rodziny szakłakowatych
  • Kruszyna – część wsi Przechód w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Sosnówka
  • Kruszyna – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów
  • Kruszyna – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów
  • Kruszyna – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny
  • Kruszyna – osada w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny
  • Kruszyna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
  • Kruszyna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
  • Kruszyna – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Skarbimierz
  • Kruszyna – przysiółek wsi Goliszowiec w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaklików
  • Kruszyna – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Kościerzyna
  • Kruszyna – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba podnoszą z ziemi przez uszanowanie dla darów nieba … tęskno mi, Panie.

 (1.2) Lekarze robili, co mogli, żeby pomóc tej małej kruszynie.

 (1.3) W Polsce występuje pospolicie jeden gatunek kruszyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈʃɨ̃na, AS: krušỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruchość ż., kruszarka ż., kruszonka ż., kruszonka ż., okruszyna ż., kruszarka ż., kruszenie n., kruszywo n.

:: zdrobn. kruszynka ż.

 czas. kruszyć ndk., pokruszyć dk.

 przym. kruchy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okruch

 (1.2) maleństwo

 (1.3) szakłak

Wiktionary


kruszyneczka

zdrobnienie od: kruszynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kruszyna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkruʃɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: krušỹnečka

Wiktionary


kruszynek

zdrobnienie od: kruszyna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kruszynek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
  • Kruszynek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
  • Kruszynek – część wsi Kruszyn w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Bolesławiec
  • Kruszynek – gromada w powiecie włocławskim
  • Kruszynek – zamknięta stacja kolejowa, w Kruszynku, w gminie Bolesławiec
  • Kruszynek (owady)

Wikipedia


kruszynianin

mieszkaniec Kruszyny (wsi w Polsce)


SJP.pl


kruszynianka

mieszkanka Kruszyny (wsi w Polsce)


SJP.pl


kruszynka

zdrobnienie od: kruszyna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kruszynka – rodzaj grzybów
  • Kruszynka – meteoryt
  • Kruszynka – miejscowość na Ukrainie

Wikipedia


kruszynkowate

rodzina błonkówek, obejmująca gatunki pasożytujące w jajach innych owadów


SJP.pl


kruszynkowaty

o cechach kruszynkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


kruszynowy

przymiotnik od: kruszyna


SJP.pl


kruszywo

drobny materiał pochodzenia mineralnego lub organicznego; kruszeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rozdrobniony materiał, np. kamień, cegła, żwir

Wiktionary

Kruszywo – materiał sypki pochodzenia organicznego lub mineralnego, stosowany głównie do produkcji zapraw budowlanych i betonów oraz do budowy dróg.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., okruch mrz., kruszyna ż., kruszarka ż., kruchość ż.

 przym. kruchy

 czas. kruszyć

Wiktionary


kruszywowy

→ kruszywo


SJP.pl

Patrz:

kruszywo

kruszyć

łamać, rozbijać coś na drobne kawałki


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pokruszyć)

 (1.1) zmieniać ciało stałe na drobne kawałki

 (1.2) przen. zwyciężać z jakąś przeszkodą czy siłą

czasownik zwrotny niedokonany kruszyć się (dk. pokruszyć się)

 (2.1) ulegać kruszeniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okruch mrz., kruchość ż., kruszarka ż., kruszenie n., kruszeń mrz., kruszonka ż., kruszyna ż., kruszynka ż., kruszywo n., okruszek m., kruszon mrz., kruszonik mrz.

 czas. nakruszyć, pokruszyć dk., rozkruszać ndk., rozkruszyć dk., skruszać ndk., skruszyć dk., wykruszać ndk., wykruszyć dk.

 przym. kruchy, skruszony

 przysł. krucho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobić, łamać, miażdżyć, rozdrabniać, rozkruszać, rozpierdalać

 (1.2) niszczyć, przełamywać, przezwyciężać

 (2.1) łamać się, rozlatywać się, rozpadać się, rozpierdalać się, rozwalać się, walić się

Wiktionary


kruszyński

związany z Kruszyną (wieś w Polsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Kruszyński – polski wojskowy
  • Henryk Kruszyński – wicewojewoda koszaliński
  • Józef Kruszyński – rzymskokatolicki duchowny i biblista
  • Leon Lubomir Kruszyński – polski lekarz weterynarii, historyk, dziennikarz i społecznik
  • Mirosław Kruszyński – polski samorządowiec
  • Piotr Kruszyński – polski adwokat i wykładowca
  • Seweryn Kruszyński – polski operator filmowy
  • Tadeusz Kruszyński (strona ujednoznaczniająca)
  • Włodzimierz Kruszyński – polski szachista
  • Zbigniew Kruszyński (strona ujednoznaczniająca)
  • Zdzisław Kruszyński – polski malarz, rysownik, działacz kultury
  • Zygmunt Kruszyński – polski lekkoatleta

Wikipedia


kruty

przymiotnik

 (1.1) stpol. mocny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kruty (obwód czernihowski)
  • Kruty (obwód żytomierski)
  • Bitwa pod Krutami

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrutɨ, AS: kruty

Wiktionary


krutynia

rzeka w Polsce


SJP.pl

Krutynia (niem. "Kruttinna") – rzeka na Pojezierzu Mazurskim, wpływa do Jeziora Bełdany. Szlak kajakowy.

Krutynia płynie przez rezerwat krajobrazowo-wodno-leśny położony na terenie trzech gmin: Piecki, Mikołajki i Ruciane-Nida. Jej długość to 99 km, a powierzchnia dorzecza wynosi 638 km².

Wikipedia


krutyń

Krutyń ( Kruttinen / Cruttinnen)– wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki.

Wikipedia


kruzowaty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. kędzierzawy

Wiktionary


kruś

nazwisko


SJP.pl


kruż

rodzaj dzbana, naczynie z szyjką, uchwytem i rozszerzonym wlewem, wykonywane z różnych materiałów, niekiedy zdobione, znane od czasów przedhistorycznych; kruża


SJP.pl


kruża

rodzaj dzbana, naczynie z szyjką, uchwytem i rozszerzonym wlewem, wykonywane z różnych materiałów, niekiedy zdobione, znane od czasów przedhistorycznych; kruż


SJP.pl


krużganek

długi ganek biegnący wzdłuż zewnętrznej ściany budynku, zwykle od strony dziedzińca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

Wiktionary

Krużganek (łac. "claustrum", niem. "Kreuzgang"), staropolskie obejście – długi korytarz (ganek), okalający przeważnie wewnętrzny dziedziniec na jednej lub kilku kondygnacjach. Pełnił funkcję komunikacyjną łącząc umieszczone wzdłuż niego pomieszczenia. Na ogół przykryty sklepieniem (krzyżowym) lub stropem, na zewnątrz otwarty najczęściej arkadami filarowymi lub kolumnowymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brat Jacek pobiegł krużgankiem do refektarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruʒˈɡãnɛk, AS: kružgãnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krużgankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. ambit

Wiktionary


krużgankowy

przymiotnik od: krużganek


SJP.pl


krużka

dawna jednostka objętości stosowana w Rosji


SJP.pl

Krużka – dawna jednostka objętości, stosowana w Rosji. Stanowiła 1/10 część wiadra i dzieliła się na 10 czarek. Odpowiadała objętości 1,23 litra.

Wikipedia


krużyca

roślina mirtowata


SJP.pl


krwawica

1. bardzo ciężka praca
2. dawniej: hemofilia; krwawiączka


SJP.pl


krwawicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marian Krwawicz – polski historyk i wojskowy
  • Tadeusz Krwawicz – polski lekarz

Wikipedia


krwawiej

stopień wyższy od przysłówka: krwawo


SJP.pl


krwawienie

1. o ciele człowieka lub zwierzęcia: wydzielać krew;
2. o zabarwionym materiale: tracić barwnik pod wpływem określonej cieczy, powodując zabarwienie tej cieczy lub dołączonych części tego samego lub innego materiału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tracenie krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ryzyko krwawienia zależy od gradientu ciśnienia wrotnego oraz stanu morfologicznego ściany żylaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., wykrwawienie n., krwawnik mrz., krwiak mzw./mrz.

 czas. krwawić ndk., wykrwawić dk., wykrwawić się dk.

 przym. krwawy

 przysł. krwawie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwotok

Wiktionary


krwawiączka

dziedziczna choroba krwi, występująca tylko u mężczyzn, polegająca na zaburzeniu krzepnięcia krwi; hemofilia


SJP.pl


krwawić

1. o ciele człowieka lub zwierzęcia: wydzielać krew;
2. o zabarwionym materiale: tracić barwnik pod wpływem określonej cieczy, powodując zabarwienie tej cieczy lub dołączonych części tego samego lub innego materiału


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) med. broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

 (1.2) ranić, zranić do krwi

 (1.3) plamić krwią

 (1.4) poet. barwić na czerwono

czasownik zwrotny niedokonany krwawić się

 (2.1) spływać krwią

 (2.2) poet. barwić się na czerwono

 (2.3) wzajemnie ranić się do krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza nowa pasta do zębów na krwawiące dziąsła ma właściwości przeciwzapalne i zwalcza szkodliwe bakterie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥favʲit͡ɕ, AS: kr̦favʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krewny m., krewna ż., krwawica ż., krwawienie n., ukrwienie n., krwawiączka ż., krwawiec m., krwawieniec m., krwawizna ż., krwawne n., krwawnica ż., krwawość ż., krwiak m., krwinka ż., krwawnik mrz.

 czas. wykrwawiać, przekrwić, wykrwawić

 przym. krwisty, krwawy, ukrwiony, krewny, krewki, krwawicowy, zakrwawiony

 przysł. krwawie, krwawo

 temsłow. krwawo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) czerwienić, rumienić

 (2.2) czerwienić się, rumienić się

Wiktionary


krwawnica

kosmopolityczna roślina zielna z rodziny krwawnicowatych rosnąca na łąkach i brzegach wód; w Polsce popularna krwawnica pospolita, odporna i długo kwitnąca roślina o purpurowych kwiatach, mająca właściwości lecznicze


SJP.pl

Krwawnica ("Lythrum") – rodzaj roślin należący do rodziny krwawnicowatych. Obejmuje 39 gatunków szeroko rozprzestrzenionych na świecie. W Polsce dziko rośnie krwawnica pospolita i wąskolistna. Rośliny z tego rodzaju zasiedlają różnego rodzaju mokradła, łąki, brzegi wód. Krwawnica pospolita jest gatunkiem inwazyjnym powodującym duże szkody w zachodniej części Ameryki Północnej. W nowszych ujęciach systematycznych zalicza się tu rośliny z dawniej wyodrębnianego rodzaju bebłek "Peplis".

Wikipedia


krwawnice

żylakowate rozszerzenia splotu końcowego odcinka odbytnicy, w formie łatwo krwawiących guzków; guzki krwawnicze, żylaki odbytu, hemoroidy


SJP.pl


krwawnicowate

rodzina ziół trwałych i jednorocznych, obejmująca około 25 gatunków


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krwawnicowaty

o cechach krwawnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


krwawnicowy

przymiotnik od: krwawnica


SJP.pl


krwawnik

1. minerał, odmiana chalcedonu; karneol; karniol;
2. roślina z rodziny złożonych, o pierzastych liściach i białych lub różowych kwiatach zebranych w koszyczki, mająca właściwości lecznicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Achillea|L.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny astrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju krwawników (1.1)

 (1.3) pot. miner. odmiana chalcedonu (karneolu) o zielonej barwie z plamami czerwieni

 (1.4) daw. miner. hematyt, rdzawoczerwony minerał

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. zob. bibil krwawnik.

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W połowie trzeciego tysiąclecia srebro i miedź z Hiszpanii trafiały do Mezopotamii, podobnie zresztą jak lazuryt z Afganistanu czy krwawnik z doliny Indusu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwawienie n., krewkość ż., krwawica ż., wykrwawianie n., wykrwawienie n., zakrwawianie n., zakrwawienie n., ukrwienie n.

 czas. krwawić ndk., wykwawiać ndk., wykrwawić dk., zakrwawiać ndk., zakrwawić dk., ukrwić dk.

 przym. krwawy, krwawnikowy, krewki, krwisty, dokrewny

 przysł. krwawo, krewko, krwiście, dokrewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gwara. mrówcze ziele

 (1.3) heliotrop

Wiktionary


krwawnikowaty

w kolorze krwawnika, czerwony


SJP.pl


krwawnikowy

przymiotnik od: krwawnik


SJP.pl


krwawo

przysłówek

 (1.1) z wielkim okrucieństwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosjanie krwawo rozprawili się z Afgańczykami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., krew ż.

 przym. krwawy, krewki

 czas. krwawić

Wiktionary


krwawo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na krwawy odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) krwawoczerwony • krwawopurpurowy • krwawosiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwistość ż.

 czas. krwawić ndk.

 przysł. krwawo

 przym. krwawy

Wiktionary


krwawoczerwony

intensywnie czerwony, czerwony o odcieniu barwy krwi; krwistoczerwony, ognistoczerwony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający kolor czerwony o odcieniu koloru krwi; intensywnie czerwony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kasieńka trzymała kilka krwawoczerwonych liści.

 (1.1) Warstwa cholesterynowa barwi się szybko na kolor krwawoczerwony, potem na wiśniowoczerwony aż do purpurowego (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwistoczerwony

Wiktionary


krwawodziób

ptak wędrowny z rodziny bekasowatych, występujący nielicznie w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Tringa totanus|ref=tak., brodziec krwawodzioby, średniej wielkości ptak z rodziny bekasowatych;

Wiktionary

Krwawodziób, brodziec krwawodzioby ("Tringa totanus") – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kr̥faˈvɔd͡ʑup, AS: kr̦favoʒ́up

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodziec krwawodzioby

Wiktionary


krwawopurpurowy

purpurowy o odcieniu barwy krwi


SJP.pl


krwawosiny

siny o czerwonym odcieniu


SJP.pl


krwawość

1. → krwawy;
2. dawniej: krwiożerczość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krwawe; cecha tych, którzy są krwawi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwawy

 przysł. krwawo

 czas. krwawić

Wiktionary


krwawszy

stopień wyższy od przymiotnika: krwawy


SJP.pl


krwawy

1. zawierający krew; ociekający krwią; zakrwawiony; krwisty;
2. odbywający się przy rozlewie krwi, powodujący rozlew krwi;
3. szczególnie okrutny, dotkliwy, bolesny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który zawiera krew, także. będący skutkiem krwawienia

 (1.2) związany z rozlewem krwi

 (1.3) przen. o fabule, opowieści zawierający dużo opisów przemocy lub śmierci

 (1.4) przen. okrutny, brutalny

 (1.5) przen. przypominający kolor krwi

 (1.6) przen. o pracy bardzo ciężki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Objawy babeszjozy są podobne do ataków malarii – wysoka gorączka, bóle mięśni, anemia i ew. krwawy mocz.

 (1.3) Na końcu tego krwawego filmu główny bohater pozabijał wszystkich wrogów.

 (1.4) Krwawy bandyta zastrzelił pięć osób.

 (1.5) Zachodzące słońce rzuciło na chmury krwawą poświatę.

 (1.5) Krwawe obłoki zaczęły pomarańczowieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwawienie n., wykrwawienie się n., ukrwienie n., krwawica ż., krwawnik mzw./mrz., krwawość ż.

 czas. krwawić ndk., wykrwawiać się ndk., wykrwawić się dk.

 przym. krwisty

 przysł. krwawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakrwawiony

 (1.3) brutalny

 (1.4) okrutny, brutalny, nieludzki, tyrański, morderczy

 (1.5) krwistoczerwony

 (1.6) ponad siły, znojny, katorżniczy

Wiktionary


krwiaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od krwiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiak m.

Wiktionary


krwiak

nagromadzenie się krwi pod skórą wskutek uszkodzenia naczynia krwionośnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) med. patologiczne nagromadzenie krwi w organizmie;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwawienie n.

:: zdrobn. krwiaczek m.

 czas. krwawić ndk.

 przym. krewki, krwisty

Wiktionary


krwinka

komórka krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. komórka krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krwinki są wytwarzane w szpiku kostnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥fʲĩnka, AS: kr̦fʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwistość ż.

 czas. krwawić

 przym. krwisty

 przysł. krwisto

Wiktionary


krwinkomocz

chorobowa obecność czerwonych krwinek w moczu; mikrohematuria


SJP.pl

Krwinkomocz, erytrocyturia, krwiomocz mikroskopowy, mikrohematuria – obecność erytrocytów w moczu (więcej niż 3 erytrocyty w polu widzenia) niezmieniająca jego wyglądu makroskopowego. W przeciwieństwie do krwiomoczu krwinkomocz ma charakter mikroskopowy i czerwone krwinki nie dają zabarwienia optycznego. Obecności pojedynczych erytrocytów w moczu nie uważa się za patologię.

Wikipedia


krwinkowce

podrząd pierwotniaków z gromady sporowców właściwych


SJP.pl

Krwinkowce (Haemosporida) – rząd protistów zaliczanych do kokcydiów. Są pasożytami wewnątrzkomórkowymi erytrocytów ssaków (w tym człowieka) i ptaków. W ich cyklu życiowym zachodzi przemiana pokoleń wraz ze zmianą żywiciela:

Wikipedia


krwinkowy

→ krwinka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z krwinką, dotyczący krwinki

Wiktionary

Patrz:

krwinka

Powiązane:

 rzecz. kwinka ż.

Wiktionary


krwio-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z krwią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) krwio- + dawca = krwiodawca

 (1.1) krwio- + pijca = krwiopijca

 (1.1) krwio- + żerca = krwiożerca

 (1.1) krwio- + twórczy = krwiotwórczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż.

Wiktionary


krwiobieg

krwioobieg;
1. układ krwionośny;
2. przenośnie: układ, w którym coś funkcjonuje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. med. zob. układ krwionośny.

 (1.2) przen. układ, w którym coś funkcjonuje

Wiktionary

Krwiobieg, krążenie krwi – zachodzący w ciele zwierząt proces mający na celu rozprowadzenie po organizmie krwi lub hemolimfy, dostarczając do tkanek wody i substancji odżywczych, zabierając z nich produkty przemiany materii, a także przenosząc hormony, komórki odpornościowe i naprawcze oraz biorąc udział w termoregulacji. W przypadku występowania barwnika oddechowego ponadto dostarczany jest tlen, a zabierany dwutlenek węgla.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) […] zgłosił weto wobec ustawy porządkującej finansowy krwiobieg państwa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) układ krwionośny

Wiktionary


krwiobus

autobus z laboratorium do pobierania krwi


SJP.pl


krwiodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy krwiodawca może uzyskać bezpłatnie wyniki badań laboratoryjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔˈdaft͡sa, AS: kr̦fʹi ̯odafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiodawstwo n.

:: fż. krwiodawczyni ż.

 przym. krwiodawczy

Wiktionary


krwiodawczy

→ krwiodawca


SJP.pl

Patrz:

krwiodawca

krwiodawczyni

kobieta oddająca swoją krew w celu przetoczenia jej innej osobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od ponad dziesięciu (= 10) lat jestem krwiodawczynią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkr̥fʲjɔdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: kr̦fʹi ̯odafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiodawstwo n.

:: fm. krwiodawca m.

 przym. krwiodawczy

Wiktionary


krwiodawstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. oddawanie własnej krwi na cele medyczne;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔˈdafstfɔ, AS: kr̦fʹi ̯odafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiodawca m., krwiodawczyni ż.

 przym. krwiodawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawstwo krwi

Wiktionary


krwiolecznictwo

metoda leczenia za pomocą przetaczania krwi choremu


SJP.pl


krwiomocz

przedostawanie się czerwonych krwinek do moczu; hematuria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. obecność krwi w moczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgłaszany przez chorą krwiomocz był związany z ostrymi objawami kamicy moczowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥fʲjɔ̃mɔt͡ʃ, AS: kr̦fʹi ̯õmoč

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hematuria

Wiktionary


krwionośny

związany z krążeniem krwi, rozprowadzający krew po organizmie; waskularny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. mający związek z krążeniem krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Układ krwionośny jest tu zamknięty, ścianki naczyń kurczliwe, a same naczynia najczęściej opatrzone zastawkami, tak że obieg krwi odbywa się w sposób prawidłowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ, AS: kr̦fʹi ̯õnośny

Wiktionary


krwioobieg

rzadko: krwiobieg;
1. układ krwionośny;
2. przenośnie: układ, w którym coś funkcjonuje


SJP.pl


krwiopijca

potocznie: człowiek czerpiący korzyści z cudzej pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, który pije krew

 (1.2) przen. pejor. ten, który wyzyskuje innych

 (1.3) przen. pejor. ten, który przelewa czyjąś krew

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Już nie jestem twoim przyjacielem, a ty już nie jesteś moim przyjacielem, ty wstrętny krwiopijco!

 (1.2) W knajpie zapadła cisza absolutna i na pewno jakiś powieściopisarz wspomniałby w tym momencie coś o bzykaniu komara. Niestety, nie słychać było nawet tego maleńkiego krwiopijcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔˈpʲijt͡sa, AS: kr̦fʹi ̯opʹii ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwiopijczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hematofag, krwiożerca

 (1.2) wyzyskiwacz, pijawka, pasożyt

 (1.3) okrutnik, zbrodniarz, krwiożerca

Wiktionary


krwiopijczy

→ krwiopijca


SJP.pl

Patrz:

krwiopijca

krwiopijczyni

→ krwiopijca


SJP.pl

Patrz:

krwiopijca

krwiopijność

cecha owadów (rzadziej innych zwierząt) żywiących się krwią


SJP.pl


krwioplucie

plucie krwią; odpluwanie krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. odpluwanie wydzieliny zmieszanej z krwią;

Wiktionary

Krwioplucie (łac. "haemoptoë, haemoptysis") – objaw chorobowy polegający na odkrztuszaniu krwi z nabłonka płuc lub dróg oddechowych.

Wyróżnia się krwioplucie niemasywne (poniżej 100–600 ml odkrztuszonej krwi na dobę) i masywne (powyżej tych wartości).

Niektóre choroby, w których może występować krwioplucie (od najczęstszych do najrzadszych, źródło:):

Wikipedia


krwiotwórczy

tworzący krew


SJP.pl


krwioupust

upust krwi (zabieg leczniczy)


SJP.pl


krwiożerca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) istota lub człowiek żywiąca się krwią

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwiożerczy

Wiktionary


krwiożerczo

przysłówek

 (1.1) w sposób krwiożerczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiożerczość ż.

 przym. krwiożerczy

Wiktionary


krwiożerczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto krwiożerczy; cecha tego, co krwiożercze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwiożerczy

 przysł. krwiożerczo

Wiktionary


krwiożerczy

przymiotnik

 (1.1) o zwierzętach: żywiący się mięsem lub krwią upolowanych istot żywych

 (1.2) przen. o człowieku: odznaczający się okrucieństwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Amazonce żyją krwiożercze piranie.

 (1.2) Hitler i Stalin to byli bardzo krwiożerczy ludzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kr̥fʲjɔˈʒɛrt͡ʃɨ, AS: kr̦fʹi ̯ožerčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwiożerczość ż., krwiożerca m.

 przysł. krwiożerczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapieżny

 (1.2) okrutny, zbrodniczy

Wiktionary


krwisto

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem krwistej barwy, z obecnością krwistości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Papuga miała krwisto zabarwiony dziób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwinka ż., krew ż., krwistość ż.

 przym. krwisty

 przysł. krwiście

 temsłow. krwisto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwiście

Wiktionary


krwisto-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na krwisty odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) krwistobrunatny • krwistoczerwony • krwistordzawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krwistość ż.

 przysł. krwisto

 przym. krwisty

Wiktionary


krwistoborowik

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych


SJP.pl


krwistobrunatny

brunatny o krwistym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający kolor brunatny o odcieniu koloru krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na grobie leżały krwistobrunatne liście.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwisty

Wiktionary


krwistoczerwono

przysłówek

 (1.1) w barwie krwistoczerwonej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W misce leżały krwistoczerwono barwione jaja wielkanocne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwistoczerwony

Wiktionary


krwistoczerwony

intensywnie czerwony, czerwony o odcieniu barwy krwi; krwawoczerwony, ognistoczerwony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający kolor czerwony bliski odcieniowi koloru krwi; intensywnie czerwony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krwistoczerwony tatar smakuje jej najbardziej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkr̥fʲistɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: kr̦fʹistočervõny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. krwistoczerwono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwisty, krwawoczerwony

Wiktionary


krwistordzawy

rdzawy o odcieniu krwistym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający kolor rdzawy o odcieniu koloru krwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na grobie leżały krwistordzawe liście.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwisty

Wiktionary


krwistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krwiste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwisty

 przysł. krwiście, krwisto

 rzecz. krwinka ż.

 temsłow. krwisto-, krwawo-

Wiktionary


krwisty

1. zawierający krew, mający w swoim składzie krew;
2. zaczerwieniony na skutek napływu krwi;
3. energiczny, pełen wigoru;
4. czerwony, mający kolor krwi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który zawiera krew

 (1.2) zaczerwieniony od napływu krwi

 (1.3) o odcieniu koloru krwi

 (1.4) pot. pełen wigoru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy kaszlnął, wyleciała krwista plwocina.

 (1.3) Witrażysta krwistą barwą wprawionego szkła zaznaczył stygmat w boku świętego Franciszka.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. krwisto

 rzecz. krew ż., krwinka ż., krwiak mzw./mrz.

 czas. krwawić

 przym. krwawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwawy

 (1.2) czerwony, rumiany

 (1.3) czerwony, krwawy

 (1.4) energiczny, temperamentny, żywy

Wiktionary


krwiściej

stopień wyższy od przysłówka: krwisto


SJP.pl


krwiściąg

roślina z rodziny różowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. krzewinka lub bylina z rodziny różowatych występująca na obszarze Ameryki Północnej i Eurazji;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krwiściąg lekarski ma zastosowanie w ziołolecznictwie do tamowania krwi przy nieżytach układu pokarmowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥fʲiɕt͡ɕɔ̃ŋk, AS: kr̦fʹiśćõŋk

Wiktionary


krwotoczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krwotoczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwotoczny

 przysł. krwotocznie

Wiktionary


krwotoczny

przymiotnik

 (1.1) związany z krwotokiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gorączka krwotoczna wywarła ogromny wpływ na losy Anglii za panowania Henryka II.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krwotok m., krwotoczność ż.

Wiktionary


krwotok

nagłe, silne krwawienie; hemoragia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obfita utrata krwi na skutek urazu lub jako objaw choroby;

Wiktionary

Krwotok ( haemorrhagia) – silne krwawienie, gwałtowna utrata krwi w jej pełnym składzie na skutek choroby (na przykład gorączki krwotocznej) lub urazu naczyń krwionośnych.

Krwotok może być zewnętrzny, spowodowany raną otwartą lub wewnętrzny, kiedy krew nie znajduje ujścia poza organizm. Przykładem krwotoku wewnętrznego jest wylew krwi do mózgu. Wyróżnia się także krwotoki mieszane, kiedy źródło krwotoku znajduje się wewnątrz organizmu, a krew wypływa na zewnątrz, np. krwotok z nosa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krwotok może być z krtani, z żołądka, z nosa, z płuc rzadko kiedy. Zresztą, jeżeli człowiek zawsze był zdrów, nigdy nie kaszlał… (B. Prus: Kamizelka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkr̥fɔtɔk, AS: kr̦fotok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krwotoczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwawienie

Wiktionary


kry

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (1.1) plural|kra.

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) stpol. krew

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨ, AS: kry

Wiktionary


krybuny

rzeczownik

 (1.1) reg. pozn. - plecy, krzyż (jako część ciała)

Wiktionary


krych

nazwisko


SJP.pl


krycha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. krecha

Wiktionary

Krycha – część miasta Sompolna. Znajduje się w północnej części miasta nad brzegiem Noteci. Osiedle jest ulicówką będącą w obrębie ulic: Krycha i Nadnoteckiej. W centrum Krychy przebiega droga wojewódzka nr 266.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wysłuchali uważnie, ale nikto się nie ozwał, patrzeli jeno w te białe krychy na stole i głęboko deliberowali.

 (1.1) — Tak! widzę... widzę krychę od knuta, którym naznaczyłem cię do śmierci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarz mos., krecha ż., kresa ż., kreska ż.

Wiktionary


krycie

kopulacja zwierząt


SJP.pl

Krycie (też: stanowienie) – jedna z najskuteczniejszych i zarazem najczęściej stosowanych metod rozrodu zwierząt. Polega ono na kopulacji wybranych zwierząt, w wyniku czego następuje naturalne unasienienie samicy. W sposób naturalny samica daje się pokryć jedynie w okresie rui. U wielu gatunków zwierząt, zwłaszcza hodowlanych, krycie zastępowane jest sztucznym unasiennianiem.

Wikipedia


krycki

nazwisko


SJP.pl


kryczka

nazwisko


SJP.pl

Kryczka ( Кричка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim (do 2020 w rejonie bohorodczańskim).

Wikipedia


kryg

dawniej:
1. lewar do naciągania kuszy;
2. munsztuk koński;
3. przesadny ukłon


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kryg – herb szlachecki
  • Kryg – wieś w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Lipinki
  • Kryg – gromada w powiecie gorlickim

Wikipedia


kryger

nazwisko


SJP.pl


krygi

przestarzałe: przesadne, nienaturalne ruchy, dygi


SJP.pl


krygiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kufel

Wiktionary


krygier

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Krygier – polski działacz socjalistyczny, poseł na Sejm
  • Florian Krygier – polski trener i działacz piłkarski
  • Krystyna Krygier – polska architektka, urbanistka i plastyczka
  • Wojciech Krygier – polski metalurg, przedsiębiorca

Wikipedia


krygowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krygować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krygować ndk.

Wiktionary


krygować

1. mizdrzyć się, zachowywać się pretensjonalnie;
2. dawniej: krępować ciało


SJP.pl


krygowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Krygowski – polski matematyk i fizyk
  • Bogumił Krygowski – polski geolog, geograf i geomorfolog
  • Mieczysław Krygowski – polski inżynier i wojskowy
  • Stanisław Krygowski – polski prawnik, adwokat, działacz turystyczny, turysta górski i fotografik
  • Tadeusz Krygowski – polski chemik
  • Władysław Krygowski – prawnik, adwokat, działacz organizacji turystycznych, publicysta
  • Zbigniew Jan Krygowski (1904–1992) – polski malarz i rzeźbiarz
  • Zbigniew Jan Krygowski (1929–2003) – polski architekt
  • Zdzisław Krygowski – polski matematyk

Wikipedia


krygowy

→ kryg (dawniej)


SJP.pl


kryjomy

dawniej: tajny, ukryty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. tajny, ukryty

Wiktionary


kryjza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ser

Wiktionary


kryjówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce bezpiecznego ukrycia czegoś; miejsce, gdzie ktoś ukrywa się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uciekinier znalazł bezpieczną kryjówkę w lesie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈjufka, AS: kryi ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kryć się ndk.

 rzecz. krycie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukrycie, schronienie, skrytka

Wiktionary


kryk

nazwisko


SJP.pl


kryka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. narzędzie w piekarni do ściągania węgli z pieca, długi pogrzebacz z poprzeczną deszczułką

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sękata laska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨka, AS: kryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosior, ożóg piekarski

Wiktionary


krykiecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od krykiet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krykiet m.

Wiktionary


krykiecista

zawodnik krykieta


SJP.pl


krykiecistka

zawodniczka krykieta


SJP.pl


krykiet

gra zbliżona do palanta, polegająca na zburzeniu bramki drużyny przeciwnej przez rzut piłką, odbijaną płaską, grubą rakietą przez broniącego zawodnika; cricket


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie rozumiem zasad krykieta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨcɛt, AS: kryḱet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krykietowy

 rzecz. krykiecik mrz.

Wiktionary


krykietowy

przymiotnik od: krykiet


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z krykietem, dotyczący krykieta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krykiet m.

Wiktionary


kryklok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kredka, ołówek, ogólnie narzędzie do pisania i rysowania

Wiktionary


krykucha

dzika kaczka wyhodowana w niewoli, używana do wabienia kaczorów; krekucha


SJP.pl


kryl

drobny skorupiak morski będący cennym źródłem białka, z tego powodu poławiany do celów spożywczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) rząd drobnych morskich skorupiaków zamieszkujących morza i oceany na całym świecie, stanowiący istotne źródło pokarmu m.in. wielorybów, ryb, pingwinów;

 (1.2) slang. kokaina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) gw-pl|Międzyrzecz. król

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kryl – potoczna nazwa szczętek
  • Kryl – przysiółek wsi Templewo w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Bledzew
  • Kryl – polski system artyleryjski z armatą 155 mm.
  • Karel Kryl – czeski piosenkarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ożenisz mi trochę kryla?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨl, AS: kryl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczętka, eufazja

Wiktionary


krylon

marka farb w sprayu i firma


SJP.pl


krylowy

przymiotnik od: kryl


SJP.pl


krym

półwysep na Ukrainie; Półwysep Krymski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krym – region geograficzny w Europie, półwysep Morza Czarnego
  • Chanat Krymski – państwo tatarskie (XV–XVIII w.)
  • Krymska Republika Ludowa – państwo tatarskie (1917–1918)
  • Krymska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka – republika autonomiczna ZSRR (1921–1946)
  • Obwód krymski – jednostka administracyjna ZSRR (1946–1991)
  • Krymska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka – republika autonomiczna ZSRR (1991–1992)
  • Autonomiczna Republika Krymu – autonomiczna jednostka administracyjna Ukrainy (od 1994)
  • Republika Krymu – państwo nieuznawane, istniejące przez kilka dni podczas kryzysu krymskiego w 2014
  • Republika Krymu – jednostka administracyjna Rosji utworzona na okupowanych terenach ukraińskiej Autonomicznej Republiki Krymu (od 2014)
  • Krym Girej – chan krymski
  • Krym Girej – sołtan krymski
  • Solomon Krym – premier Krymskiej Republiki Ludowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeżdżę na Krym do mojej tatarskiej rodziny.

 (1.1) Dodatkowo broniący się na Krymie Rosjanie ponieśli większe straty w ludziach od atakujących, co dowiodło dużych dysproporcji w umiejętności organizacji działań wojennych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨ̃m, AS: krỹm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krymianin mos., Krymianka ż., krymka ż., Krymczyk mos.

 przym. krymski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Półwysep Krymski; hist. Tauryda, Chersonez Taurydzki, Półwysep Taurydzki

Wiktionary


krymczacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Krymczakami, dotyczący Krymczaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język krymczacki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krymczak mos., Krymczaczka ż.

Wiktionary


krymczaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedstawicielka autochtonicznego ludu tureckiego zamieszkująca Półwysep Krymski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krymczacki

 rzecz. krymczacki mrz.

Wiktionary


krymczak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przedstawiciel autochtonicznego ludu tureckiego zamieszkujący Półwysep Krymski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krymczacki

 rzecz. krymczacki mrz.

Wiktionary


krymek

biały gołąb o barwnym upierzeniu czubka głowy, przypominającym kształtem czapkę krymkę


SJP.pl


krymen

dawniej: zbrodnia, przestępstwo


SJP.pl


krymianin

mieszkaniec Krymu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Krymu; osoba stamtąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krym mrz., krymka ż.

:: fż. Krymianka ż.

 przym. krymski

Wiktionary


krymianka

→ Krymianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Krymu; kobieta stamtąd

Wiktionary

Patrz:

Krymianin

Powiązane:

 rzecz. Krym mrz., krymka ż.

:: fm. Krymianin mos.

 przym. krymski

Wiktionary


kryminalik

zdrobnienie od: kryminał


SJP.pl


kryminalista

1. osoba skazana przez sąd za przestępstwo kryminalne; przestępca;
2. specjalista w dziedzinie kryminalistyki;
3. funkcjonariusz policji kryminalnej w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która dopuściła się przestępstwa kryminalnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲista, AS: krỹmʹĩnalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminał m., kryminalistyka ż., kryminalistyk m.

:: fż. kryminalistka ż.

 przym. kryminalny

 czas. kryminalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestępca, bandyta, gangster, zbir, zbrodniarz, złoczyńca

Wiktionary


kryminalistka

→ kryminalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która popełnia przestępstwa

Wiktionary

Patrz:

kryminalista

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲistka, AS: krỹmʹĩnalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminał m., kryminalistyka ż., kryminalistyk m.

:: fm. kryminalista m.

 przym. kryminalny, kryminalistyczny

 czas. kryminalizować

Wiktionary


kryminalistyczny

→ kryminalistyka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kryminalistyki

Wiktionary

Patrz:

kryminalistyka

Powiązane:

 rzecz. kryminalistyka ż., kryminalistka ż., kryminalny mos.

 przym. kryminalny

Wiktionary


kryminalistyk

specjalista w dziedzinie kryminalistyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista z zakresu kryminalistyki

Wiktionary


kryminalistyka

1. nauka o przestępstwach i metodach ich wykrywania;
2. procesowe czynności śledcze związane z gromadzeniem i zabezpieczaniem dowodów przestępstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. nauka o metodach i sposobach wykrywania przestępstw i ich sprawców;

 (1.2) praw. czynności śledcze w trakcie procesu karnego, mające na celu ściganie przestępców i zapobieganie przestępstwom

Wiktionary

Nie mylić z: Kryminologia.

Kryminalistyka – nauka o taktycznych zasadach i sposobach oraz o technicznych metodach i środkach rozpoznawania, a także wykrywania prawnie określonych, ujemnych zjawisk społecznych, a w szczególności przestępstw i ich sprawców oraz udowadniania istnienia lub braku związku między osobami a zdarzeniami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Terminami z zakresu kryminalistyki są zagardlenie i zadławienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲistɨka, AS: krỹmʹĩnalʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminalny mos., kryminalistyk m., kryminalista m., kryminalistka ż., kryminał m.

 przym. kryminalny, kryminalistyczny

Wiktionary


kryminalizacja

1. szerzenie się przestępczości;
2. w prawie: poddanie czegoś prawu karnemu


SJP.pl


kryminalizacyjny

→ kryminalizacja


SJP.pl

Patrz:

kryminalizacja

kryminalizować

1. czynić coś przestępstwem; penalizować;
2. czynić winnym wbrew faktycznemu stanowi rzeczy


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) praw. ustawowo klasyfikować dane działanie jako przestępstwo, penalizować

 (1.2) pot. przypisywać komuś lub czemuś charakter przestępczy, zwykle wbrew faktycznemu stanowi rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Parlament wzywa państwa członkowskie, aby kryminalizowały stręczycielstwo i wykorzystywanie nieletnich za granicą (seksturystykę), popełniane przez ich własnych obywateli, na równi z przepisami obowiązującymi w ich kraju.

 (1.2) Należy uważać, aby nie znaleźć się w sytuacji, w której kryminalizuje się lub ogranicza wolność słowa w ważnych debatach.

 (1.2) Nie zgadzamy się na to, aby kobiety były kryminalizowane za pomoc kobietom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: krỹmʹĩnalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminalny mos., kryminał mrz., kryminalista mos., kryminalistka ż.

 przym. kryminalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penalizować

Wiktionary


kryminalna

potocznie: więźniarka skazana za przestępstwo pospolite


SJP.pl


kryminalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kryminalne; cecha tych, którzy są kryminalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryminalny

 przysł. kryminalnie

 rzecz. kryminalny mos.

Wiktionary


kryminalny

1. odnoszący się do przestępstw pospolitych;
2. o powieści, filmie: mający za temat przestępstwo i jego wykrywanie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do przestępstwa, związany z popełnieniem przestępstwa

 (1.2) związany ze ściganiem przestępców

 (1.3) taki, którego tematem jest przestępstwo i metody jego wykrywania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) więzień skazany za przestępstwo pospolite

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Występek i zbrodnia to czyny kryminalne.

 (1.2) Policja kryminalna zajmuje się wykrywaniem przestępstw i ich sprawców.

 (1.3) Powieść kryminalna jest nazywana kryminałem.

 (2.1) W gułagu kryminalni byli lepiej traktowani, niż - polityczni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩˈnalnɨ, AS: krỹmʹĩnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminał m., kryminalistyka ż., kryminalistyk m., kryminalista m., kryminalistka ż., kryminalność ż.

 przym. kryminalistyczny

 czas. kryminalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) śledczy

 (1.3) sensacyjny

Wiktionary


kryminał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. utwór o tematyce kryminalnej, związanej z przestępstwem

 (1.2) pot. więzienie

 (1.3) film. film kryminalny

 (1.4) pot. przestępstwo

 (1.5) pot. coś karygodnego, nagannego, skandalicznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kryminał – powieść kryminalna
  • kryminał – film kryminalny
  • kryminał – więzienie lub areszt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyjemnie czyta się kryminały podczas jazdy pociągiem.

 (1.2) Za ten czyn można trafić do kryminału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨ̃ˈmʲĩnaw, AS: krỹmʹĩnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1) zob. kryminalny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powieść kryminalna / detektywistyczna

 (1.2) zob. więzienie.

 (1.3) film kryminalny

Wiktionary


kryminałek

ironicznie: kryminał - powieść lub film o tematyce kryminalnej; kryminałka


SJP.pl


kryminałka

1. ironicznie: kryminał - powieść lub film o tematyce kryminalnej; kryminałek;
2. środowiskowo: więzienie lub areszt; paka, ciupa, koza, mamer, pierdel, kić


SJP.pl


kryminogenność

→ kryminogenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kryminogenne; cecha tych, którzy są kryminogenni

Wiktionary

Patrz:

kryminogenny

Powiązane:

 przym. kryminogenny

 przysł. kryminogennie

Wiktionary


kryminogenny

sprzyjający popełnianiu przestępstw, będący źródłem przestępczości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sprzyjający powstawaniu przestępczości lub mający tendencję do generowania zachowań przestępczych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważały Filipa za prawego i dobrego człowieka, który wiele lat temu uległ czarowi młodej dziewczyny, wyciągnął ją z kryminogennego środowiska, umył, ubrał, wykształcił.

 (1.1) Ważnym czynnikiem kryminogennym są częste u recydywistów zaburzenia osobowości i daleko posunięte nieprzystosowanie społeczne, które potęguje długi pobyt w zakładach karnych.

 (1.1) W uzasadnieniu projektu nowelizacji Kodeksu karnego wskazywano bowiem, że niektóre zaburzenia osobowości, wiążące się z brakiem empatii i wyrzutów sumienia czy też skłonnością do niekontrolowanych wybuchów agresji, stanowią czynnik kryminogenny i od lat są wiązane ze skłonnościami do zachowań przestępczych, powodują bowiem reakcje drastycznie odbiegające od norm przyjętych w danej kulturze, zwłaszcza w zakresie relacji międzyludzkich (np. zaburzenia osobowości typu antysocjalnego, sadystycznego czy borderline).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminogenność ż.

Wiktionary


kryminolog

osoba zajmująca się zawodowo nauką o przestępczości


SJP.pl


kryminologia

nauka zajmująca się sprawcami przestępstw oraz przestępczością jako zjawiskiem społecznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

Wiktionary

Nie mylić z: Kryminalistyka.

Kryminologia – dziedzina zajmująca się osobą sprawcy przestępstwa, przyczynami jego czynu i warunkami społecznymi, w jakich go dokonał.

Termin pochodzi od łacińskiego słowa "crimen" (przestępstwo) oraz greckiego "logos" (nauka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja, AS: krỹmʹĩnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminolog mos., kryminolożka ż.

 przym. kryminologiczny

Wiktionary


kryminologiczny

→ kryminologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kryminologii, związany z kryminologią

Wiktionary

Patrz:

kryminologia

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mʲĩnɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: krỹmʹĩnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryminologia ż., kryminolog m.

Wiktionary


kryminolożka

→ kryminolog


SJP.pl

Patrz:

kryminolog

krymka

ściśle przylegająca, mała czapeczka Tatarów ukraińskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obcisła, krągła, płaska czapka bez daszka, noszona przez Tatarów krymskich; od XVI wieku w Polsce;

Wiktionary

Krymka – ściśle przylegająca do głowy czapka bez daszka, noszona przez Tatarów krymskich, Żydów starozakonnych i ludy Azji Środkowej w czasach nowożytnych i współczesnych (także czapka z baranów krymskich).

W Polsce rozpowszechniła się w XVI wieku. Może być uszyta z alpaki, kamlotu, jedwabiu, rzadziej z haftowanego aksamitu (tiubietiejka). Jest to czapka z wysokim kolistym obramieniem i płaskim wierzchem, najczęściej ozdobiona haftem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna w krymce uniósł brwi ze zdziwienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krymianka ż., Krymianin mos., Krym

 przym. krymski

Wiktionary


krymki

ściśle przylegająca, mała czapeczka Tatarów ukraińskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krymki – kolonia w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Łomazy
  • Krymki – przysiółek wsi Lisewiec w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Kolbudy

Wikipedia


krymski

przymiotnik od: Krym (półwysep na Ukrainie; Półwysep Krymski)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Krym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨ̃msʲci, AS: krỹmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krymianka ż., Krymianin mos., Krym mrz., krymka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. lub książk. taurydzki

Wiktionary


krymskotatarski

dotyczący Tatarów krymskich


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Tatarów krymskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język krymskotatarski;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci, AS: krỹmskotatarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tatarski

 rzecz. tatarski mrz.

Wiktionary


krymskotatarskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem krymskotatarskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem krymskotatarskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku krymskotatarskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨ̃mskɔtaˈtarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: krỹmskotatarskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


krynczanin

mieszkaniec Krynek (miasta w Polsce)


SJP.pl


krynczanka

mieszkanka Krynek (miasta w Polsce)


SJP.pl


krynecki

→ Krynki (miasto w Polsce); kryński


SJP.pl


krynia

rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych; ponętlin


SJP.pl


krynica

naturalne ujęcie wody, źródło, zdrój; strumień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. źródło

 (1.2) przen. miejsce pochodzenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krynica – poetycki, nie stosowany już w powszechnym użyciu termin określający źródło, z którego wypływa czysta, zdrowa woda
  • Krynica Morska – miasto
  • Krynica-Zdrój – miasto
    • Krynica-Zdrój (do 2016 – Krynica) – stacja kolejowa tamże
  • Krynica– część miasta Gdańsk
  • Krynica – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
  • Krynica – część wsi Lemieszów w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Uchanie
  • Krynica – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Krasnystaw
  • Krynica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Suchożebry
  • Krynica – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
  • Krynica – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka
  • Krynica – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Trzcianne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɨ̃ˈɲit͡sa, AS: krỹńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) źródło, zdrój

Wiktionary


krynica-zdrój

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce w powiecie nowosądeckim;

Wiktionary

Zobacz też: Krynica.

Krynica-Zdrój (do końca 2001 Krynica) – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krynica-Zdrój.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 9597 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrɨ̃ɲiˈt͡sa‿zdruj, AS: krỹńica‿zdrui ̯

Wiktionary


krynice

naturalne ujęcie wody, źródło, zdrój; strumień


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krynice – część wsi Bełżec w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Bełżec
  • Krynice – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice
  • Krynice – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Dobrzyniewo Duże
  • Krynice – gromada w powiecie tomaszowskim
  • Krynice – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim, w sielsowiecie Dworzyszcze
  • Krynica, Krynica Morska, Krynica-Zdrój

Wikipedia


krynicki

przymiotnik od: Krynica, Krynica Morska, Krynice


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alaksandr Krynicki (1894–1937) – radziecki polityk
  • Bogdan Krynicki (ur. 1948) – polski samorządowiec
  • Michał Krynicki (1950–2011) – polski matematyk i sędzia lekkoatletyczny
  • Nikifor Krynicki (1895–1968) – polski malarz
  • Ryszard Krynicki (ur. 1943) – polski poeta
  • Stanisław Krynicki – ujednoznacznienie
  • Władysław Krynicki (1861–1928) – biskup

Wikipedia


kryniczanin

mieszkaniec Krynicy, Krynicy Morskiej lub Krynic


SJP.pl


kryniczanka

1. mieszkanka Krynic, Krynicy, Krynicy Morskiej;
2. marka wody mineralnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kryniczanka – dopływ Wieprza
  • Kryniczanka – potok płynący przez Krynicę
  • Kryniczanka – rodzaj wody mineralnej
  • Kryniczanka – potoczna nazwa linii kolejowej nr 96

Wikipedia


kryniczka

zdrobnienie od: krynica


SJP.pl

Kryniczka – część wsi Dutrów w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn.

W latach 1975–1998 Kryniczka administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

 "Zobacz więcej w artykule Telatyn (gmina), w sekcji Miejscowości."

Wikipedia


krynicznia

krynicznia wilgotka - owad z rzędu chruścików


SJP.pl


krynicznik

glon słodkowodny z grupy ramienic spotykany w płytkich jeziorach i stawach; nitella


SJP.pl


kryniczno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kryniczno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
  • Kryniczno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
  • Kryniczno – gromada
  • Kryniczno – dawny wąskotorowy przystanek kolejowy w Krynicznie, w województwie dolnośląskim
  • Kryniczno – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim, w sielsowiecie Mir

Wikipedia


kryniczny

przymiotnik od: krynica


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z krynicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krynica ż., krynica ż.

Wiktionary


kryniewski

nazwisko


SJP.pl


krynki

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Krynki – miasto w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krynki.

Krynki uzyskały lokację miejską przed 1518 rokiem, zdegradowane w 1950 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 2009 roku. Miasto królewskie lokowane przed 1518 rokiem, położone było w powiecie grodzieńskim województwa trockiego Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɨ̃ŋʲci, AS: krỹŋʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krynecki

Wiktionary


krynoid

przedstawiciel gromady z typu szkarłupni; liliowiec, krinoid


SJP.pl


krynoidowy

przymiotnik od: krynoid


SJP.pl


krynoidy

przedstawiciel gromady z typu szkarłupni; liliowiec, krinoid


SJP.pl


krynolina

szeroka suknia, spódnica lub halka rozpięta na drutach w celu nadania jej kształtu dzwonu, modna w XVIII wieku


SJP.pl

Krynolina (od wł. "crino" - końskie włosie, "lino" - len) — sztywna spódnica, suknia, halka w kształcie dzwonu modna w XIX wieku. Kształt krynolinie nadawały usztywnione halki, włosianka lub metalowe konstrukcje. Krynoliny były modne do ok. 1868.

Wikipedia


krynolinka

zdrobnienie od: krynolina


SJP.pl


krynolinowy

→ krynolina


SJP.pl

Patrz:

krynolina

kryofit

roślina rosnąca w okolicach podbiegunowych lub wysokogórskich, w klimacie zimnym i suchym; kriofit


SJP.pl


kryolit

minerał, fluorek sodu i glinu; kriolit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z gromady halogenków;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryolitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kriolit

Wiktionary


krypa

1. duża, otwarta łódź o płaskim dnie;
2. czółno wyżłobione z pnia drzewa;
3. pogardliwie o statku


SJP.pl


krypcie

rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; chodaki, trepy, kapcie, łapcie


SJP.pl


krypel

rzeczownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. cerkiew

 (1.2) gw-pl|Poznań. kościół protestancki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) posp. gw-pl|Śląsk Cieszyński. cherlak, niedołęga

Wiktionary


krypeć

rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; chodak; trep; kapeć; łapeć


SJP.pl


krypniański

przymiotnik od: Krypno


SJP.pl


krypno

gmina wiejska w Polsce


SJP.pl


krypol

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) publ. pot. dziennik lub wydawnictwo „Krytyka Polityczna”

Wiktionary


krypta

podziemie kościoła, usytuowane zwykle pod prezbiterium, przeznaczone do składania relikwii lub chowania zmarłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

Wiktionary

Krypta (łac. "crypta" z gr. "krypté" „kryjówka”) – przesklepione pomieszczenie znajdujące się pod posadzką kościoła, pierwotnie służące do przechowywania relikwii, później coraz większe, służyło jako miejsce pochówków. W kryptach chowano dostojników kościelnych, władców lub ważne osoby świeckie. W starożytności kryptą nazywano podziemny, sklepiony korytarz lub salę, w okresie starochrześcijańskim – pomieszczenie w katakumbach, gdzie znajdował się grób świętego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɨpta, AS: krypta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. kryptka ż.

 przym. kryptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katakumby

Wiktionary


kryptanazja

eutanazja bez wiedzy pacjenta


SJP.pl


krypteja

tajna policja spartańska


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kryptka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od krypta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …no i przez te grzybki, chłód rodzinnej kryptki / nazbyt szybki dał obiadkom kres…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨptka, AS: kryptka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krypta ż.

 przym. kryptowy

Wiktionary


krypto

podziemie kościoła, usytuowane zwykle pod prezbiterium, przeznaczone do składania relikwii lub chowania zmarłych


SJP.pl


kryptoaktywa

cyfrowe aktywa wykorzystujące technologię blockchain


SJP.pl

Kryptoaktywa – aktywa wyrażone w formie cyfrowych tokenów, odzwierciedlające zasoby w postaci np: kryptowalut lub praw własności, które można przenosić i przechowywać w formie elektronicznej z wykorzystaniem blockchain i technologii rozproszonego rejestru lub podobnej. Regulacje w tym zakresie wprowadziła Komisja Europejska w rozporządzeniu z dnia 24.9.2020 o oznaczeniu COM(2020) 593 final 2020/0265(COD).

Wikipedia


kryptoanaliza

dział kryptologii; nauka i sztuka rozszyfrowywania kryptosystemów w celu pozyskania informacji


SJP.pl

Kryptoanaliza (analiza kryptograficzna) – analiza systemu kryptograficznego w celu uzyskania informacji wrażliwej.

Badane są możliwości naruszenia wszystkich zakładanych cech bezpieczeństwa – ataki na protokoły, łamanie szyfrów, fałszowanie podpisów, naruszanie integralności wiadomości itd.

Wikipedia


kryptoarianin

arianin, który pozostał na terenie Rzeczypospolitej, mimo że został zobowiązany do przejścia na katolicyzm lub opuszczenia kraju na mocy ustaw sejmowych z 1658 roku


SJP.pl


kryptoarianka

→ kryptoarianin


SJP.pl

Patrz:

kryptoarianin

kryptoautoportret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. wizerunek postaci mający podobieństwo do twarzy twórcy tego wizerunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbliżej widza siedzący, ubrany ubogo chłopczyk z prymitywnymi skrzypeczkami na kolanach nosi rysy autora obrazu z lat dziecięcych (byłby to więc pierwszy kryptoautoportret Malczewskiego).

Wiktionary


kryptobioza

odwracalny stan metaboliczny służący przetrwaniu niesprzyjających warunków środowiskowych za pomocą wielokrotnie spowolnionych procesów metabolicznych, występujący m.in. u niesporczaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. odwracalny stan metaboliczny utajonego życia, w którym organizm stara się przetrwać niekorzystne warunki środowiska;

Wiktionary

Kryptobioza – odwracalny stan metaboliczny tzw. życia ukrytego służący przetrwaniu niesprzyjających warunków środowiskowych za pomocą wielokrotnie spowolnionych procesów metabolicznych, wyróżnia się anhydrobiozę, kriobiozę, chemobiozę i osmobiozę.

Wikipedia


kryptocenzura

utajniona cenzura, niedopuszczanie do obiegu widowisk teatralnych, filmów, audycji, publikacji itp. w sposób niejawny i nieformalny


SJP.pl


kryptochrom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. fotoreceptor światła niebieskiego u zwierząt i roślin

Wiktionary


kryptocytat

w literaturze: cudze słowa ukryte w zmienionej formie w utworze innego autora


SJP.pl


kryptodepresja

depresja zalana wodą


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kryptofaszysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. człowiek ukrywający swoje poglądy faszystowskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kryptofaszystka ż.

Wiktionary


kryptofaszystka

→ kryptofaszysta


SJP.pl

Patrz:

kryptofaszysta

kryptofaszystowski

→ kryptofaszyzm, → kryptofaszysta


SJP.pl

Patrz:

kryptofaszyzm, → kryptofaszysta

kryptofaszyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ideologia wprowadzająca faszyzm pod przykrywką innych ideologii

Wiktionary

Kryptofaszyzm to nazwa używana na określenie działań i zachowań partii politycznej bądź grupy, w których stosuje się do założeń ideologicznych faszyzmu, jednocześnie oficjalnie utrzymując iż nie ma z nim nic wspólnego. Termin ten został utworzony w podobny sposób jak określenia kryptojudaizm i kryptochrześcijaństwo, które odnoszą się do sekretnych judaistycznych lub chrześcijańskich praktyk religijnych wykonywanych przez osoby, które oficjalnie przeszły na inne wyznanie.

Wikipedia


kryptofit

roślina skrytopączkowa, mająca pączki ukryte w ziemi lub w wodzie


SJP.pl


kryptogam

w botanice: roślina skrytopłciowa, niewytwarzająca kwiatów, rozmnażająca się głównie przez zarodniki


SJP.pl


kryptogatunek

w botanice: gatunek identyczny lub prawie identyczne pod względem budowy morfologicznej z innym gatunkiem, niemogący się z nim krzyżować


SJP.pl


kryptogej

homoseksualista ukrywający swoją prawdziwą orientację seksualną


SJP.pl


kryptogiełda

giełda kryptowalut


SJP.pl

Kryptogiełda, inaczej giełda kryptowalut – serwis internetowy, na którym użytkownicy składają oferty kupna i sprzedaży kryptowalut, np. bitcoinów.

Wikipedia


kryptograf

specjalista w dziedzinie kryptografii


SJP.pl


kryptografia

dział kryptologii poświęcony zasadom i technikom tworzenia szyfrów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogólnie stosowane w starożytności metody kryptografii można podzielić na dwa rodzaje – przestawianie i podstawianie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptograf mos.

 przym. kryptograficzny

 przysł. kryptograficznie

Wiktionary


kryptograficznie

przysłówek

 (1.1) w sposób związany z kryptografią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Enigma oprócz układu wirników wyposażona była w tzw. walec odwracający. Dzięki niemu możliwe było wykorzystanie maszyny zarówno do szyfrowania, jak i do deszyfrowania wiadomości. Co ciekawe, o ile z praktycznego punktu widzenia była to niewątpliwa zaleta, o tyle kryptograficznie stanowiło to poważną wadę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptograf mos. kryptografia ż., kryptografka ż.

 przym. kryptograficzny

Wiktionary


kryptograficzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kryptografią, dotyczący kryptografii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witam serdecznie, zbieram informacje o szyfrach, kodach, metodach kryptograficznych, które mogły być używane w XIX w. przez polskich żołnierzy walczących w powstaniach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptografia ż., kryptograf mos.

 przysł. kryptograficznie

Wiktionary


kryptografka

→ kryptograf


SJP.pl

Patrz:

kryptograf

kryptogram

1. informacja zapisana szyfrem; szyfrogram;
2. nieliterowy ciąg znaków zastępujący słowo lub imię i nazwisko, np. ***;
3. krótkie wyrażenie z Przepowiedni Malachiasza, mające oddawać w jakiś sposób cechę osobowości lub pontyfikatu papieża


SJP.pl


kryptokleid

gatunek zauropsyda z rzędu plezjozaurów


SJP.pl


kryptoklid

morski gad jurajski


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kryptoklimat

warunki klimatyczne panujące wewnątrz zamkniętych urządzeń i pomieszczeń; mikroklimat


SJP.pl


kryptokok

grzyb chorobotwórczy bytujący w glebie, wywołujący grzybicę - kryptokokozę


SJP.pl


kryptokokowy

→ kryptokok


SJP.pl

Patrz:

kryptokok

kryptokokoza

grzybica zakaźna wywołana przez drożdżopodobny grzyb Cryptococcus neoformatus, atakująca ośrodkowy układ nerwowy, płuca, skórę i tkankę podskórną; rodzaj drożdżycy; toruloza


SJP.pl

Kryptokokoza ("toruloza, drożdżyca europejska") – grzybica wywołana przez "Cryptococcus neoformans", grzyb należący do tzw. drożdży podstawkowych. Choroba o przebiegu podostrym lub przewlekłym, atakuje ośrodkowy układ nerwowy, płuca (grzybice narządowe, głębokie) lub skórę i tkankę podskórną (grzybice powierzchowne).

Wikipedia


kryptokomuch

pogardliwie: kryptokomunista


SJP.pl


kryptokomuna

ludzie, którzy ukrywają swoje komunistyczne przekonania


SJP.pl


kryptokomunista

osoba, która ukrywa swoje komunistyczne przekonania


SJP.pl


kryptokomunistka

→ kryptokomunista


SJP.pl

Patrz:

kryptokomunista

kryptokomunistyczny

→ kryptokomunizm


SJP.pl

Patrz:

kryptokomunizm

kryptokomunizm

ukryty komunizm


SJP.pl


kryptokrystaliczny

posiadający budowę krystaliczną niewidoczną gołym okiem


SJP.pl


kryptol

granulat grafitu, gliny i karborundu, stosowany jako materiał oporowy w piecach elektrycznych


SJP.pl


kryptolesbijka

homoseksualistka ukrywająca swoją prawdziwą orientację seksualną


SJP.pl


kryptolewicowy

niedeklarujący się jako lewicowiec, jednak o poglądach bliskich lewicowcom


SJP.pl


kryptolog

specjalista w zakresie kryptologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się szyfrowaniem i deszyfracją tekstów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz pierwszy szyfrogramy zakodowane przy pomocy Enigmy udało się rozszyfrować polskim kryptologom w grudniu 1932 roku w Pałacu Saskim w Warszawie, mieszczącym siedzibę Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptologia ż.

:: fż. kryptolożka ż.

 przym. kryptologiczny

Wiktionary


kryptologia

nauka poświęcona szyfrom, czyli porozumiewaniu się w bezpieczny i zwykle potajemny sposób, obejmująca kryptografię i kryptoanalizę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. inform. dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);

Wiktionary

Kryptologia (z gr. κρυπτός "kryptos", „ukryty”, i λόγος "logos", „rozum”, „słowo”) – dziedzina wiedzy o przekazywaniu informacji w sposób zabezpieczony przed niepowołanym dostępem. Kryptologia jest uznawana za gałąź zarówno matematyki, jak i informatyki; ponadto jest związana z teorią informacji, inżynierią oraz bezpieczeństwem komputerowym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kryptolog mos., kryptolożka ż.

 przym. kryptologiczny

 przysł. kryptologicznie

Wiktionary


kryptologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kryptologią, dotyczący kryptologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Algierze pozostała filia ośrodka kryptologicznego Cadix, którą kierował major Maksymilian Ciężki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptolog mos., kryptologia ż.

Wiktionary


kryptolowy

przymiotnik od: kryptol


SJP.pl


kryptolożka

→ kryptolog


SJP.pl

Patrz:

kryptolog

kryptomeria

drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych; szydlica


SJP.pl


kryptomnezja

Kryptomnezja (od gr. "kryptós" „ukryty”, "mn"ē"m"ē „pamięć”) – częsty sposób przypominania sobie głęboko ukrytych lub zapomnianych przeżyć inaczej niedostępnych. Pamięć bez identyfikacji pamiętanych treści jako wcześniej poznanych, np. przyjmowanie za własne cudzych myśli zasłyszanych dawniej (niekiedy mówi się o podświadomym plagiacie).

Wikipedia


kryptomnezyjny

→ kryptomnezja


SJP.pl

Patrz:

kryptomnezja

kryptomorficzny

w odniesieniu do pierwiastków chemicznych: nie tworzący własnych minerałów; endokryptny, endomorficzny


SJP.pl


krypton

pierwiastek chemiczny, jeden z gazów szlachetnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

Wiktionary

Krypton (Kr; z gr. κρυπτός, "kryptos" = „ukryty”) – pierwiastek chemiczny z grupy helowców. Bezbarwny, niereaktywny gaz. Został odkryty w 1898 r. przez W. Ramsaya i M.W. Traversa.

Występuje w atmosferze ziemskiej w ilości ok. 1,14 ppm. Jest jednym z produktów rozpadu uranu i plutonu. Ma 32 izotopy z przedziału liczby masowej 69–100 o okresie półtrwania minimum 1 ms. Trwałe są izotopy 78, 80, 82, 83, 84 i 86.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma krypton?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨptɔ̃n, AS: kryptõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryptonowy, kryptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Kr

Wiktionary


kryptonim

wyraz lub litery używane do nazwania kogoś lub czegoś w celu ukrycia jego tożsamości lub utrudnienia identyfikacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) złożenie liter i cyfr albo wyraz, który ukrywa nazwę czegoś lub czyjeś nazwisko

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Operacja pod kryptonimem „Neutron” miała na celu infiltrację środowisk faszystowskich w Czechach i zaostrzenie nastrojów antycygańskich w tym kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryptonimowy, kryptonimiczny

 przym. kryptonimowo

Wiktionary


kryptonimowy

przymiotnik od: kryptonim


SJP.pl


kryptonit

1. fikcyjny pierwiastek z komiksów z udziałem Supermana;
2. potocznie: słaby punkt kogoś; pięta Achillesa


SJP.pl

Kryptonit (ang. "Kryptonite") – fikcyjny pierwiastek z komiksów z udziałem Supermana, które wydawane są przez DC Comics. Pierwszy raz pojawił się w 1945 roku w słuchowisku radiowym "The Adventures of Superman". W komiksie pojawił się dopiero wraz z wydaniem "Superman vol. 1 #61" (1949). Jego nazwa pochodzi od nazwy fikcyjnej planety Krypton, z którego pochodzi, a ta zaś została zaczerpnięta od kryptonu (Kr) – pierwiastka chemicznego, z grupy helowców w układzie okresowym.

Wikipedia


kryptonitowy

→ kryptonit


SJP.pl

Patrz:

kryptonit

kryptonowy

przymiotnik od: krypton


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od krypton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żarówki halogenowe i kryptonowe emitują bardzo jasne światło, które można stworzyć znakomitą atmosferę do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨptɔ̃ˈnɔvɨ, AS: kryptõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krypton mrz.

 przym. kryptowy

Wiktionary


kryptoportyk

w architekturze antycznej: tajemne przejście w postaci zamkniętego portyku, zwykle sekretne przejście podziemne


SJP.pl

Kryptoportyk (portyk pozorny) – rodzaj portyku, obudowanego ze wszystkich stron, w którym kolumny podtrzymujące konstrukcję dachu stoją tuż przy murze lub są w niego wtopione (półkolumny). W starożytności była to podłużna budowla całkowicie lub częściowo zagłębiona w ziemi doświetlona otworami wykonanymi w sklepieniu lub w ścianach bocznych. Najczęściej pełniła rolę przejścia w czasie niepogody, ale również magazynowano w niej żywność.

Wikipedia


kryptopsychiczny

taki, który odbywa się bez udziału świadomości i którego natura nie została jeszcze wyjaśniona


SJP.pl


kryptopłatność

płatność przy użyciu kryptowaluty


SJP.pl


kryptoreklama

prowadzenie reklamy w publikacjach albo programach o charakterze niereklamowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ukryta reklama towarów, usług, firm itp. zamieszczona w przestrzeni (np. publikacji) o charakterze niereklamowym,

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ach ta kryptoreklama, ileż z nią kłopotu… Na potrzeby serialu produkuje się własne naklejki na szampana i na każdą butelkę wina pokazywaną na ekranie.

 (1.1) Tajemnicą poliszynela są opowieści o artykułach pisanych i publikowanych za pieniądze (czyli tzw. kryptoreklamie), o prezentach, jakie dziennikarze uczestniczący w konferencjach prasowych dostają od wielkich firm i koncernów (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kryptoreklamowy

Wiktionary


kryptoreklamowy

→ kryptoreklama


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kryptoreklamy, właściwy kryptoreklamie

Wiktionary

Patrz:

kryptoreklama

Powiązane:

 rzecz. kryptoreklama ż.

Wiktionary


kryptoskiaskop

rodzaj kryptoskopu (aparatu rentgenowskiego do prześwietleń)


SJP.pl


kryptosporydioza

pasożytnicza choroba ssaków


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kryptowaluciarz

potocznie: osoba inwestująca w kryptowaluty


SJP.pl


kryptowaluta

rodzaj waluty wirtualnej, np. bitcoin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) waluta elektroniczna oparta na mechanizmach kryptograficznych;

Wiktionary

Kryptowaluta, rzadziej waluta kryptograficzna – rozproszony system księgowy bazujący na kryptografii, przechowujący informację o stanie posiadania w umownych jednostkach. Stan posiadania związany jest z poszczególnymi węzłami systemu („portfelami”) w taki sposób, aby kontrolę nad danym portfelem kryptowalutowym miał wyłącznie posiadacz odpowiadającego mu klucza prywatnego i niemożliwe było dwukrotne wydanie tej samej jednostki. Kryptowaluta jest szczególnym przypadkiem waluty wirtualnej.

Wikipedia


kryptowalutowy

→ kryptowaluta


SJP.pl

Patrz:

kryptowaluta

kryptowy

→ krypta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kryptą, dotyczący krypty

Wiktionary

Patrz:

krypta

Powiązane:

 rzecz. krypta ż., kryptka ż., krypton m., Krypton m., kryptyda ż.

 przym. kryptonowy, kryptydowy

 temsłow. krypto-

Wiktionary


kryptozoik

okres w dziejach Ziemi obejmujący dwie najstarsze ery: archaiczną i proterozoiczną; prekambr, eon kryptozoiczny


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kryptozoit

stadium wywołujących malarię krwinkowców, zasiedlające komórki wątroby i śledziony u człowieka


SJP.pl


kryptozoolog

pseudonaukowiec zajmujący się zwierzętami, na których istnienie brak naukowych dowodów


SJP.pl


kryptozoologia

pseudonauka zajmująca się zwierzętami, na których istnienie brak naukowych dowodów


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kryptyda

hipotetyczne zwierzę, którego istnienie jest obiektem badań kryptozoologów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hipotetyczne zwierzę, którego istnienie nie zostało potwierdzone przez naukę

Wiktionary

Kryptyda – hipotetyczne zwierzę, znane tylko z przekazów, którego istnienie jest obiektem poszukiwań i badań kryptozoologów, lecz nie zostało potwierdzone przez zoologię.

Ze względu na brak wiadomości, do jakiego taksonu mają należeć kryptydy, dzieli się je pod kątem środowiska życiowego, a mianowicie na:

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kryptydowy, kryptowy

Wiktionary


kryptydowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kryptydą, dotyczący kryptydy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryptyda ż.

 przym. kryptowy

Wiktionary


krysa

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Krysa (ur. 1991) – brydżysta
  • Jan Krysa (1892–1983) – poseł na Sejm II RP
  • Jan Krysa (1896–?) – oficer piechoty Wojska Polskiego II RP

Wikipedia


krysia

zdrobnienie od: Krystyna (imię żeńskie); Kryśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Krystyna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krysia – zdrobnienie imienia Krystyna
  • „Krysia” – pseudonim Krystyny Matysiakówny, polskiej działaczki komunistycznej
  • „Krysia” – pseudonim Jana Borysewicza, żołnierza polskiego podziemia
  • bunkier „Krysia”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jola jest wyjątkowo małostkowa, obraziła się na mnie o to, że podałam cukiernicę najpierw Krysi.

 (1.1) Podwiozłam ciocię Krysię na bazarek koło dworca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨɕa, AS: kryśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krystynka ż., Krystyna ż., Krysieńka ż., Kryśka ż., Krycha ż.

 przym. Krysiny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krysieńka, Krystynka

Wiktionary


krysiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Krysiak – wicewojewoda częstochowski
  • Dawid Krysiak – polski piłkarz ręczny
  • Grzegorz Krysiak – polski piłkarz
  • Piotr Krysiak – polski łyżwiarz szybki, działacz hokejowy
  • Piotr Krysiak – polski dziennikarz śledczy, pisarz
  • Ludwika Krysiak – polska funkcjonariuszka więzienna, żołnierz podziemia

Wikipedia


krysicki

nazwisko


SJP.pl


krysiewicz

nazwisko


SJP.pl


krysieńka

zdrobnienie od: Krystyna (imię żeńskie)


SJP.pl


krysik

nazwisko


SJP.pl


krysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krysi lub z nią związany


SJP.pl


krysiński

nazwisko


SJP.pl


kryska

dawniej: kreska, linia; dziś w powiedzeniach "przyjdzie (przyszła) na kogoś kryska" - ktoś w końcu ulegnie (uległ), przegra (przegrał), odniesie (odniósł) porażkę; "przyszła kryska na Matyska" - osoba źle postępująca została ukarana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kreska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨska, AS: kryska

Wiktionary


kryski

dawniej: kreska, linia; dziś w powiedzeniach "przyjdzie (przyszła) na kogoś kryska" - ktoś w końcu ulegnie (uległ), przegra (przegrał), odniesie (odniósł) porażkę; "przyszła kryska na Matyska" - osoba źle postępująca została ukarana


SJP.pl

Kryski – przysiółek wsi Czepiele w Polsce, położony w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Kuźnica.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa białostockiego.

Wikipedia


kryspin

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: Kryspina

Wiktionary

Kryspin – imię męskie pochodzenia łacińskiego, pierwotnie stanowiące zdrobnienie od łac. imienia męskiego "Crispus", które powstało z przymiotnika oznaczającego „kędzierzawy”. Kryspin po raz pierwszy został poświadczony w Polsce w 1226 roku, w formach Krzyszpin i Kryspin. Możliwe staropolskie zdrobnienia to: Krzysz, Krzysza, Krzyszcz, Krzyszczek, Krzyszczko, Krzyszczk, Krzyszek, Krzyszka, Krzyszko, Krzyszna, Krzych, Krzychna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kryspin i chodzę do drugiej klasy gimnazjum w Pacanowie.

 (2.1) Byłem wczoraj na imieninach u dwóch znajomych Kryspin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨspʲĩn, AS: kryspʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyszpin m., Kryspian m., Kryspinian m., Kryspinów m., Kryspus m.

:: zdrobn. Kryspinek m., Kryspek m.

:: fż. Kryspina ż., Kryspinka ż.

 przym. Kryspinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Kryspinek, Kryspek; przest. Krzyszpin, Kryspian, Kryspinian, Kryspus

Wiktionary


kryspina

imię żeńskie


SJP.pl

Kryspina – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa "crispa" – (osoba) o kręconych włosach, kędzierzawa.

Wikipedia


kryspinady

rzadko: prezenty fundowane na cudzy koszt


SJP.pl


kryspininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kryspiny lub z nią związany


SJP.pl


kryspinostwo

Kryspin z małżonką; Kryspinowie


SJP.pl


kryspinowie

imię męskie


SJP.pl


kryspinowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kryspinowem, dotyczący Kryspinowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kryspinów m.

Wiktionary


kryspinowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kryspina lub z nim związany


SJP.pl


kryspus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Kryspus, "Flavius Iulius Valerius Crispus" (ur. ok. 300, zm. 326) – syn Konstantyna Wielkiego i jego pierwszej żony (lub konkubiny) Minerwiny, cezar Konstantyna od 317 do 326 roku n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przełożony synagogi, Kryspus, uwierzył w Pana z całym swym domem, wielu też słuchaczy korynckich uwierzyło i przyjmowało wiarę i chrzest.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kryspin mos.

Wiktionary


kryst

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. Chrystus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kryste, dniu naszej światłości, / Nocne odkrywasz ciemności, / Za światłość cię prawą znamy, / Gdy twej nauki słuchamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨst, AS: kryst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrystus mos., Krzysztof

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Chrystus, Mesjasz, Zbawiciel

Wiktionary


krysta

nazwisko


SJP.pl

Zobacz też: Krysta (film).

Krysta ( Кръста) – szczyt masywu Witosza, w Bułgarii, o wysokości 1561 m n.p.m.

Wikipedia


krystaliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krystaliczne; cecha tych, którzy są krystaliczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m., kryształek m., krystalizator m., krystalizacja ż., krystalizowanie n., skrystalizowanie n., kryształowość ż.

 czas. krystalizować ndk., skrystalizować dk.

 przym. kryształowy, krystaliczny

 przysł. kryształowo, krystalicznie

Wiktionary


krystaliczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który występuje pod postacią kryształu

 (1.2) tak czysty i przezroczysty jak kryształ

 (1.3) idealny, bez skazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczyszczony sok jest kierowany do zatężania, odbarwiania i krystalizacji (produkty: cukier krystaliczny, produkt uboczny: melasa).

 (1.1) Rok później francuscy naukowcy przekształcili salicylan w formę krystaliczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨstaˈlʲit͡ʃnɨ, AS: krystalʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m., kryształek m., krystalizacja ż., krystalizowanie n., skrystalizowanie n., kryształowość ż., krystalit m., krystalizator m.

 czas. krystalizować (się), skrystalizować

 przym. kryształowy, krystalizacyjny

 przysł. krystalicznie, kryształowo, krystalizacyjnie

Wiktionary


krystalit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. część ciała stałego o budowie krystalicznej będąca obszarem monokrystalicznego uporządkowania;

Wiktionary

Krystalit (zwany również ziarnem) – część ciała stałego o budowie krystalicznej będąca obszarem monokrystalicznego uporządkowania. Ma rozmiary od kilku nanometrów do milimetrów. Krystality oddzielone są od siebie cienkimi amorficznymi warstwami (granicami ziaren) tworząc większe struktury polikrystaliczne. W pewnych materiałach (np. krzem nanokrystaliczny) poszczególne bardzo małe ziarna krystaliczne osadzone są w matrycy amorficznej, nieposiadającej struktury krystalicznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krystality mogą układać się w sposób uporządkowany tworząc okrągłe (lub sferyczne) sferolity, dendryty o budowie drzewiastej, igły i inne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈstalʲit, AS: krystalʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m.

 przym. kryształowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziarno

Wiktionary


krystalizacja

1. proces tworzenia się kryształów lub ciał krystalicznych;
2. skupisko kryształów powstałe w wyniku tego procesu;
3. kształtowanie i ustalanie się jakichś poglądów, planów itp.; konkretyzacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces tworzenia się kryształów

Wiktionary

Krystalizacja – proces powstawania fazy krystalicznej z fazy stałej (amorficznej), fazy ciekłej (substancji stopionej lub jej roztworu) lub fazy gazowej. Krystalizacja jest zwykle procesem egzotermicznym. Przeprowadza się ją w celu wyodrębnienia związku chemicznego z roztworu. Mieszaniny jednorodne cieczy (rozpuszczalnik) i ciała stałego (substancja rozpuszczona) mają graniczne stężenie, w którym rozpoczyna się proces krystalizacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oczyszczony sok jest kierowany do zatężania, odbarwiania i krystalizacji (produkty: cukier krystaliczny, produkt uboczny: melasa).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalizator mrz., kryształ mrz., kryształek mrz., krystaliczność ż., kryształowość ż.

 przym. kryształowy

 czas. krystalizować

Wiktionary


krystalizacyjny

związany z krystalizacją


SJP.pl


krystalizator

cylindryczne naczynie laboratoryjne używane do krystalizacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. aparat, w którym realizuje się proces krystalizacji;

 (1.2) chem. szklane naczynie używane w laboratorium do krystalizacji

 (1.3) techn. chłodzona forma odlewnicza służąca do nadawania kształtu i utwardzania krzepnącego pasma stali lub innego stopu

Wiktionary

Krystalizator to aparat, w którym realizuje się proces krystalizacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Krystalizatory wykonują ruchy posuwisto-zwrotne na długości 15 mm w osi maszyny odlewniczej, przy czym ruch ku dołowi odbywa się z prędkością schodzącego kęsa […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨstalʲiˈzatɔr, AS: krystalʹizator

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krystalizować

 rzecz. kryształowość ż., kryształ mrz., krystaliczność ż., krystalizacja ż.

Wiktionary


krystalizować

1. nabierać budowy krystalicznej, ulegać krystalizacji;
2. powodować krystalizację;
3. w przenośni: ustalać , konkretyzować swoje poglądy, plany, pomysły itp.;
4. krystalizować się -
a) nabierać budowy krystalicznej, ulegać krystalizacji;
b) o poglądach, planach, pomysłach itp.: ustalać się, konkretyzować się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skrystalizować, wykrystalizować)

 (1.1) chem. tworzyć strukturę krystaliczną

czasownik zwrotny niedokonany krystalizować się (dk. skrystalizować się, wykrystalizować się)

 (2.1) przen. (o sytuacji) wyłaniać wyraźne zależności, prawidłowości, okoliczności i konsekwencje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anhydryt krystalizuje w układzie rombowym.

 (1.1) Większość miodów nektarowych krystalizuje po jednym do sześciu tygodni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalizator mrz., krystalizacja ż., kryształ mrz., kryształek mrz., krystaliczność ż., kryształowość ż.

 przym. kryształowy

Wiktionary


krystalochemia

Krystalochemia – termin ten wprowadził V.M. Goldschmidt i przedstawił jej ówczesny zakres badań jako określenie prawideł między składem chemicznym a własnościami fizycznymi materiału.

Wiąże się z tym badanie relacji między strukturą wewnętrzną w jej najszerszym sensie a wszelkimi własnościami, parametrami, charakterystykami, jakimi badacze ciała stałego dysponują.

Wikipedia


krystalograf

specjalista w dziedzinie krystalografii


SJP.pl


krystalografia

nauka o budowie i własnościach kryształów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. interdyscyplinarna nauka zajmująca się badaniem struktury, właściwości i sposobów powstawania kryształów

Wiktionary

Krystalografia (od greckich słów κρύσταλλος "krystallos" – „lód”, które później zaczęło oznaczać także kryształ górski i inne kryształy, oraz γράφω "grapho" – „piszę”) – nauka o kryształach, krystalitach oraz substancjach o strukturze częściowo uporządkowanej. Jej zakres pokrywa się częściowo z mineralogią, fizyką ciała stałego, chemią i materiałoznawstwem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najważniejszym narzędziem w krystalografii jest dyfrakcja rentgenowska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalograf mos.

 przym. krystalograficzny

Wiktionary


krystalograficzny

dotyczący krystalografii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. miner. związany z krystalografią, dotyczący krystalografii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalografia ż., krystalograf m.

Wiktionary


krystalografka

→ krystalograf


SJP.pl

Patrz:

krystalograf

krystaloid

substancja nie tworząca układów koloidalnych, powszechnie używana w medycynie, jako płyn wypełniający łożysko naczyniowe u osób z dużą utratą krwi po krwotokach


SJP.pl


krystaloidalny

→ krystaloid; krystaloidowy


SJP.pl


krystaloidowy

→ krystaloid; krystaloidalny


SJP.pl


krystalomancja

wróżenie z kryształowej kuli


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krystalometria

dział krystalografii zajmujący się mierzeniem kątów między ścianami kryształów; goniometria


SJP.pl


krystalooptyczny

→ krystalooptyka


SJP.pl

Patrz:

krystalooptyka

krystalotechnika

sztuka przygotowywania szklistej polewy do naczyń glinianych


SJP.pl


krystek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Krystek-Biernacka (XX–XXI) – polska dyplomata
  • Dawid Krystek (ur. 1980) – polski polityk
  • Piotr Krystek (1957–2012) – polski wokalista
  • Ryszard Krystek (1941–2017) – polski inżynier

Wikipedia


krystera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. lewatywa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈstɛra, AS: krystera

Wiktionary


krystian

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɨstʲjãn, AS: krystʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof, Krystyna ż., Krystianowa ż., Krystianówna ż., Krystianostwo n.

Wiktionary


krystiana

imię żeńskie


SJP.pl

Krystiana – żeński odpowiednik imienia Krystian, które powstało poprzez dodanie przyrostka "-ianus", oznaczającego przynależność lub pochodzenie, do łacińskiego imienia "Christinus/Cristinus". Oznacza „chrześcijanka, należąca do Chrystusa, Chrystusowa”. Imię to jest poświadczone w Polsce od XIII wieku, w formie Krzys(z)tyjana, Krystyjana. Staropolskie formy pochodne: Krczona, Krzczona, Chryścijanica, Chrzczonka.

Wikipedia


krystianek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Krystian

Wiktionary


krystiania

ostry skręt na nartach; chrystiania, christiania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ewolucja narciarska służąca zatrzymaniu się lub zmianie kierunku jazdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈstʲjä̃ɲja, AS: krystʹi ̯ä̃ńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrystiania

Wiktionary


krystianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krystiany lub z nią związany


SJP.pl


krystianostwo

Krystian z małżonką; Krystianowie


SJP.pl


krystianowie

imię męskie


SJP.pl


krystianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krystiana lub z nim związany


SJP.pl


krystkowiak

nazwisko


SJP.pl


krystobalit

biały minerał o szklistym połysku, występujący w skałach wulkanicznych, odmiana kwarcu


SJP.pl

Krystobalit (cristobalit) – stosunkowo rzadki minerał należący do gromady krzemianów; []. Nazwa pochodzi od Cerro San Cristobal w Meksyku, gdzie minerał ten został znaleziony (1884 r.).

Wikipedia


krystosiak

nazwisko


SJP.pl


krystowski

nazwisko


SJP.pl


krystyn

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Krystyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego wywodzące się od wyrazu Pomazaniec ("Chrystus"), do którego dodano przyrostek "-inus" wskazujący na zależność lub pochodzenie ("Christinus", 'należący do Chrystusa, Chrystusowy'). W dokumentach polskich poświadczone w XI wieku w formie łacińskiej, a od XII w. w formie spolszczonej "Krystyn".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Krystynka ż., Krzysztof, Krystyna ż., Krystynowa ż., Krystynówna ż., Krystynostwo n.

Wiktionary


krystyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) D. i B. lp. od: Krystyn

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krystyna – imię żeńskie
  • Krystyna – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim
  • Krystyna – osada w Polsce, w województwie opolskim
  • Krystyna – dramat Alexandre’a Dumasa
  • Krystyna – statek
  • Krystyna (ur. 1965) – infantka hiszpańska
  • Krystyna (947-2019) – księżniczka Holandii
  • Krystyna (zm. ok. 288-300) – męczennica chrześcijańska w czasach panowania Dioklecjana
  • Krystyna (ur. przed 1150, zm. między 1204 a 1208) – druga żona Bolesława Wysokiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Krystyna i uczę geografii w szkole podstawowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈstɨ̃na, AS: krystỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krystian mos., Krzysztofor mos.

:: zdrobn. Krysia ż., Kryśka ż., Krysieńka ż., Krystka ż., Krystynka ż., Krzycha ż., Kryśka ż.

:: zgrub. Krycha ż., Krychna ż.

:: fm. Krystyn mos.

 przym. Krystynowy

Wiktionary


krystyniak

nazwisko


SJP.pl


krystyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krystyny lub z nią związany


SJP.pl


krystynka

zdrobnienie od: Krystyna (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Krystyna

 (1.2) geogr. przysiółek w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w gminie Chodzież;

Wiktionary

Krystynka – przysiółek w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w gminie Chodzież.

Nazwa miejscowości wywodzi się od imienia Krystyna, dla uczczenia matki właścicieli wsi. Według dokumentów historycznych miejscowość w XVIII wieku zapisywana była jako "Krystynka", w XIX wieku "Krystynka", "Christinchen", od 1921 roku "Krystynka". Poza tym w latach 1883, 1921 opisywana była jako wieś, w 1967 roku jako część wsi Stróżewo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ha, chętnie wierzę, toby było dziewczę dla was! Ale mylicie się! Nie na to Pan Bóg kazał Krystynce wyrość, abyście wy jej świat zawiązali!

 (1.1) Smakował mi bigos w jadłodajni „Krystynka” na Żoliborzu.

 (1.2) Przy kapliczce w Krystynce dzieci wygrzebały skarb.

Wiktionary

Powiązane:

:: rzecz. Krystyna ż., Krysia ż., Kryśka ż., Krysieńka ż., Krystka ż., Kryśka ż., Krycha ż., Krychna ż., Krystyn mrz.

:: przym. Krystynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krysia, Krysieńka

Wiktionary


krystynopol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. Czerwonogród (egzonim wariantowy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krystynopolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Czerwonogród

Wiktionary


krystynostwo

Krystyn z małżonką; Krystynowie


SJP.pl


krystynowie

Krystyn z małżonką; Krystynostwo


SJP.pl


krystynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krystyna lub z nim związany


SJP.pl


krysza

ochrona zapewniona np. przez mafię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nietykalność, ochrona (zapewniona np. przez mafię)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Astrachaniu życie bez kryszy jest niemożliwe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. plecy

Wiktionary


kryszak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agata Kryszak – polski muzyk
  • Janusz Kryszak – polski literaturoznawca
  • Jerzy Kryszak – polski aktor i satyryk

Wikipedia


kryszałowicz

nazwisko


SJP.pl


kryszczuk

nazwisko


SJP.pl


kryszewski

nazwisko


SJP.pl


kryszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


kryszna

w mitologii indyjskiej: jeden z bohaterów "Mahabharaty", wojownik i filozof, ubóstwiony jako ósme wcielenie boga Wisznu; Kriszna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. Bóg w hinduizmie, ósmy awatar Wisznu;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U krysznaitów Kryszna należy do panteonu bóstw hinduizmu. Jest jednym z wcieleń i imion boga Wisznu. Był i pozostał uosobieniem piękna oraz dobra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨʃna, AS: kryšna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krysznaita m., krisznaita m.

Wiktionary


krysznaicki

→ krysznaita; krisznaicki


SJP.pl


krysznaitka

→ krysznaita; krisznaitka


SJP.pl


krysznowiec

członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Świadomości Kryszny; krisznowiec


SJP.pl


krysztalik

przestarzałe zdrobnienie od: kryształ; kryształek


SJP.pl


kryształ

1. ciało, w którym cząstki elementarne rozmieszczone są według reguł geometrycznych,
2. ciężkie szkło do wyrobu naczyń i luster,
3. wyrób z takiego szkła, zwykle rżnięty w skomplikowane wzory


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. chem. miner. ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;

 (1.2) pot. przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;

 (1.3) cukier spożywczy w postaci drobnych kryształów (1.1)

 (1.4) przen. o czymś, co jest przezroczyste lub przejrzyste

 (1.5) przen. pochlebnie o człowieku uważanym za nieskazitelnego moralnie

 (1.6) pot. środ. metaamfetamina, jeden z narkotyków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kryształy soli kamiennej mają kształt foremnych sześcianów.

 (1.2) Jeszcze do niedawna na Dolnym Śląsku w kilku hutach szkła produkowano ręcznie zdobione kryształy.

 (1.2) Dosyć sztywną mam szyję / i dlatego wciąż żyję, / że polityka dla mnie to w krysztale pomyje.

 (1.3) Najchętniej kupowanym cukrem w Polsce jest kryształ.

 (1.4) Lotna jaskółka muska kryształy jeziora, / I kogut bijąc skrzydły zapieje z wieczora

 (1.4) Kryształ brylantowy wielu oczy zwodził; / Gdy się więc nad rubiny i szmaragdy drożył, / Ktoś prawdziwy dyament z nim obok położył.

 (1.5) Mama wie, jak było naprawdę… że Leszek to kryształ i że właśnie dzięki Leszkowi i takim kolegom jak Leszek uwierzyłem w coś i jestem… dziś… taki, jak jestem…

 (1.6) Podczas przeszukania u podejrzanego policja znalazła znaczne ilości haszyszu i tzw. kryształu – metaamfetaminy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨʃ.taw, AS: kryš.tau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalizator m., krystalit m., krystaloid m., krystalina, krystalizarnia ż., krystalizacja ż.

:: zdrobn. kryształek

 czas. krystalizować, wykrystalizować, skrystalizować, przekrystalizować

 przym. kryształowy, krystaliczny, skrystalizowany, wykrystalizowany, krystalizacyjny

 przysł. krystalicznie, kryształowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciało krystaliczne

 (1.2) szkło ołowiowe

 (1.3) cukier kryształ

 (1.5) ideał

Wiktionary


kryształek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kryształ

 (1.2) mały kryształ

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈʃtawɛk, AS: kryštau̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m., krystalizacja ż., krystalizowanie n., krystaliczność ż., kryształowość ż.

 czas. krystalizować, skrystalizować

 przym. kryształowy, krystaliczny

 przym. kryształowo, krystalicznnie

Wiktionary


kryształkowy

przymiotnik od: kryształek


SJP.pl


kryształowo

przysłówek

 (1.1) w sposób kryształowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształowość ż., kryształek mrz., kryształ mrz., krystaliczność ż.

Wiktionary


kryształowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kryształowe; cecha tych, którzy są kryształowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ m., kryształek m., krystalizator m., krystalizacja ż., krystalizowanie n., skrystalizowanie n., krystaliczność ż.

 czas. krystalizować ndk., skrystalizować dk.

 przym. kryształowy, krystaliczny

 przysł. kryształowo, krystalicznie

Wiktionary


kryształowy

→ kryształ


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający budowę kryształu

 (1.2) wykonany ze szkła kryształowego

 (1.3) wykonany z kryształu górskiego

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. czysty, przejrzysty, o głosie: dźwięczny, czysto brzmiący

 (2.2) przen. człowiek uczciwy, szlachetny, nieskazitelny

Wiktionary

Patrz:

kryształ

Przykłady

 (1.2) Zapatrzył się na wysmukły, kryształowy wazonik, pokryty bardzo pięknym rysunkiem złotym…

 (2.1) Cerę twarzy miała bladawą i często zmęczoną, różowe usta i szare oczy, które kryształową swą przezroczystością przypominały czasem oczy dziecięce.

 (2.2) On w prostocie ducha nawet panią Reginę uważa za charakter kryształowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨʃtaˈwɔvɨ, AS: kryštau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryształ mrz., kryształek mrz., krystalit mrz., kryształowość ż., krystalizacja ż., krystalizowanie n., skrystalizowanie n., krystaliczność ż.

 czas. krystalizować ndk., skrystalizować dk.

 przym. krystalitowy, krystalizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) czysty, przejrzysty, przezroczysty

 (2.2) szlachetny, uczciwy, nieskazitelny

Wiktionary


krysztofiak

nazwisko


SJP.pl


kryterialny

→ kryterium


SJP.pl

Patrz:

kryterium

kryteriowy

→ kryterium; kryteryjny


SJP.pl


kryterium

1. warunek będący podstawą podziału, pomiaru, oceny czegoś; probierz;
2. rodzaj wyścigu kolarskiego;
3. kryterium wartości - wzór wyboru najważniejszych wartości, określający ich naturę i będący podstawą ocen i norm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

 (1.2) sport. wyścig kolarski po zamkniętym torze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kryterium – miernik służący za podstawę oceny
  • kryterium – w kolarstwie
  • Kryterium – polski zespół wykonujący muzykę reggae z lat 80. XX wieku
  • kino Kryterium w Koszalinie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Informujemy, że kryterium nr 2 oceny merytorycznej wniosków, dotyczące obszaru działalności, będzie weryfikowane na podstawie dwóch list stanowiących załączniki do regulaminu naboru wniosków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miernik, probierz

Wiktionary


kryteryjny

→ kryterium; kryteriowy


SJP.pl


krytojad

krytojad burakowy, maleńki chrząszcz żerujący na siewkach buraków; drobnica


SJP.pl


krytonos

rodzaj ptaków z rodziny krytonosowatych


SJP.pl


krytonosek

rodzaj ptaków z rodziny krytonosowatych


SJP.pl


krytonosowate

o cechach krytonosowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Krytonosowate, krytonosy, tapakolowate, tapakole (Rhinocryptidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Obejmuje 65 gatunków zamieszkujących łąki, zarośla i lasy Ameryki Południowej i Centralnej.

Wikipedia


krytonosowaty

o cechach krytonosowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


krytoryjek

krytoryjek olchowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


krytoskrzydły

mający osłonięte skrzydła


SJP.pl


kryty

osłonięty, nakryty daszkiem; zakryty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) osłonięty

 (1.2) pot. chroniony przed odpowiedzialnością

 (1.3) pokryty czymś

 (1.4) ukryty

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów bierny od czasownika kryć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kryty kapeluszem ozdobnym w pióra, maluie w uśmiechu gitarę, a przed niemi dziecko pełne wdzięków z odkrytą główką, otwiera z uśmiechem klatkę przy oknie […].

 (1.3) Mój dom jest kryty dachówką.

 (2.1) Był przez 5 (=pięć) minut kryty przez Tomka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨtɨ, AS: kryty

Wiktionary


krytycyzm

1. zdolność obiektywnej oceny zdarzeń, ludzi i własnego postępowania;
2. skłonność do krytykowania, przyjmowanie negatywnej postawy;
3. postawa postulująca kontrolę prawdziwości i zasadności twierdzeń przed ich uznaniem;
4. w filozofii: doktryna Kanta, według której teoria poznawcza musi poprzedzać inne badania filozoficzne; kantyzm


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • stanowisko filozoficzne Immanuela Kanta i jego następców
  • neokrytycyzm – jedna ze szkół neokantyzmu
  • teoria krytyczna – stanowisko niemieckich filozofów i socjologów – Maxa Horkheimera i Theodora Adorna, termin określający teorie analizujące i krytykujące kulturę oraz społeczeństwo
  • krytyczna analiza dyskursu – subdyscyplina językoznawstwa na pograniczu nauk społecznych zajmująca się dyskursem
  • analiza krytyczna – postawa intelektualno-metodologiczna postulująca kontrolę prawdziwości i zasadności twierdzeń przed ich uznaniem
  • krytyka źródeł w metodologii badań historycznych
  • Filozofia krytyczna (ujednoznacznienie)

Wikipedia


krytyczka

rzadko:
1. kobieta analizująca dzieła sztuki, utwory muzyczne itp. i oceniająca ich wartość;
2. kobieta oceniająca coś negatywnie;
3. zdrobnienie od: krytyka


SJP.pl


krytycznie

przysłówek

 (1.1) oceniając surowo lub bardzo niedobrze

 (1.2) używając krytyki (np. jako recenzent książek, płyt, itp.)

 (1.3) grożąc załamaniem obecnego stanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nishida odnosił się krytycznie do japońskich instytucji religijnych związanych z zen.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytykowanie n., krytycyzm m., krytyczność ż., krytyk m., krytyka ż., krytyczka ż., krytykant m., krytykanctwo n.

 czas. krytykować

 przym. krytyczny, krytykancki

 przysł. krytykancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) negatywnie, surowo, źle, krytykancko, w sposób krytyczny

 (1.2) granicznie, ciężko, skrajnie

Wiktionary


krytyczniej

stopień wyższy od przysłówka: krytycznie


SJP.pl


krytyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: krytyczny


SJP.pl


krytycznoliteracki

odnoszący się do krytyki literackiej


SJP.pl


krytyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krytyczne; cecha tych, którzy są krytyczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krytyczny

 przysł. krytycznie

 rzecz. krytyk mos.

Wiktionary


krytyczny

1. bardzo surowo lub negatywnie oceniający;
2. dotyczący krytyki literackiej, filmowej itp.;
3. przełomowy, trudny, ciężki;
4. oparty na sumiennej, rzeczowej ocenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) surowo lub negatywnie oceniający kogoś lub coś

 (1.2) oparty na sumiennej, rzeczowej ocenie

 (1.3) dotyczący krytyki literackiej, filmowej itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psy szczekają, karawana idzie dalej - tak Zbigniew Bartman kwituje liczne krytyczne głosy po jego zatrudnieniu w roli trenera ŁKS-u.

 (1.4) Ma chłopak szczęście, że spędził ten krytyczny wieczór przy telewizorze i posiada alibi…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨˈtɨt͡ʃnɨ, AS: krytyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytyka ż., krytyk m., krytyczka ż., krytyczność ż., krytycyzm m., krytykanctwo n., krytykant m., krytykantka ż., krytykowanie n., skrytykowanie n.

 czas. krytykować ndk., skrytykować dk.

 przysł. krytycznie

 przym. krytykancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepochlebny

 (1.4) przełomowy, decydujący, rozstrzygający

 (1.5) trudny, ciężki

Wiktionary


krytyk

osoba oceniająca dany podmiot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie

 (1.2) książk. osoba oceniająca dzieła sztuki i dzieła naukowe

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: krytyka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krytyk – osoba zajmująca się oceną dzieł artystycznych i literackich (rodzaj zawodu, np. krytyk literacki, muzyczny, teatralny, filmowy)
  • krytyk (rzut krytyczny) – w grach fabularnych, określony wynik rzutu kośćmi
  • krytyk wewnętrzny – pojęcie z zakresu psychologii osobowości
  • krytyka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dubbing do tego filmu zyskał aprobatę krytyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨtɨk, AS: krytyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytyka ż., krytykanctwo n., krytykant m., krytykantka ż., krytycyzm m., krytyczność ż.

 czas. krytykować ndk.

 przym. krytykancki, krytyczny

 przysł. krytycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cenzor

 (1.2) opiniodawca, recenzent

Wiktionary


krytyka

osoba oceniająca dany podmiot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) surowa lub negatywna ocena

 (1.2) krytyka (1.1) wyrażona w formie publikacji

 (1.3) recenzowanie dzieł sztuki i kultury

 (1.4) ogół krytyków

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: krytyk

Wiktionary

Zobacz też: „Krytyka” – polskie czasopismo.

Krytyka (łac. "criticus" – osądzający) – analiza i ocena dobrych i złych stron z punktu widzenia określonych wartości (np. praktycznych, etycznych, poznawczych, naukowych, estetycznych, poprawnych) jako niezbędny element myślenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawdziwa cnota krytyk się nie boi.

 (1.1) Fobia społeczna to stan, w którym człowiek przesadnie boi się krytyki.

 (1.1) Ze strony opozycji posypała się gwałtowna krytyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨtɨka, AS: krytyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytykant m., krytyk m., krytyczka ż., krytykowanie n.

 czas. krytykować ndk.

 przym. krytyczny, krytykancki

 przysł. krytycznie

Wiktionary


krytykancki

nacechowany krytykanctwem, skłonnością do nierzeczowego krytykowania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki jak krytykant t.j. krytykujący niesłusznie, nierzetelnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytykant mos., krytykantka ż., krytyka ż., krytykanctwo n., krytyk m., krytykowanie n., skrytykowanie n.

 czas. krytykować ndk., skrytykować dk.

 przym. krytyczny

 przysł. krytykancko, krytycznie

Wiktionary


krytykanctwo

1. bezpodstawne i nierzeczowe krytykowanie; malkontenctwo;
2. skłonność do takiego krytykowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) krytykowanie, z którego niewiele wynika; skłonność do nierzeczowego krytykowania, wydawania bezcelowych negatywnych sądów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨtɨˈkãnt͡stfɔ, AS: krytykãnctfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krytykancki, krytyczny

 rzecz. krytyk mos., krytykant mos., krytykantka ż.

 czas. krytykować

 przysł. krytycznie

Wiktionary


krytykant

osoba lubiąca krytykować bezpodstawnie i nierzeczowo; malkontent, zoil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba skłonna do krytykanctwa, nierzeczowego krytykowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytykanctwo n., krytyka ż., krytyk m., krytykowanie n., skrytykowanie n.

:: fż. krytykantka

 czas. krytykować ndk., skrytykować dk.

 przym. krytykancki, krytyczny

 przysł. krytykancko, krytycznie

Wiktionary


krytykantka

→ krytykant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: krytykant

Wiktionary

Patrz:

krytykant

Wymowa:

IPA: ˌkrɨtɨˈkãntka, AS: krytykãntka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. krytykant.

Wiktionary


krytykomania

skłonność do krytykowania wszystkiego


SJP.pl


krytykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krytykować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨtɨkɔˈvãɲɛ, AS: krytykovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krytykować, skrytykować

 rzecz. krytyka ż., krytykant m., skrytykowanie

 przysł. krytycznie

 przym. krytyczny, krytykancki

Wiktionary


krytykować

1. wytykać błędy, braki, pomyłki; oceniać ujemnie, ganić;
2. oceniać dzieła sztuki i literatury, recenzować je


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skrytykować)

 (1.1) oceniać negatywnie, wytykać błędy, niepowodzenia, wady

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrɨtɨˈkɔvat͡ɕ, AS: krytykovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krytyka ż., krytyk m., krytykanctwo n., krytykant m., krytykantka ż., krytykowanie n.

 przym. krytyczny, krytykancki

 przysł. krytycznie

Wiktionary


krywań

szczyt w Tatrach Wysokich


SJP.pl

Krywań ( Kriváň, Kriván, Krummhorn, Ochsenhorn) – wyniosły (2495 m n.p.m.) szczyt w południowo-zachodniej części Tatr Wysokich po stronie słowackiej, o charakterystycznym, zakrzywionym wierzchołku, od którego wziął nazwę. Szczytowi poświęcona jest podhalańska pieśń Krywaniu, krywaniu.

Wikipedia


krywański

przymiotnik od: Krywań


SJP.pl


krywicze

plemię wschodniosłowiańskie


SJP.pl

Krywicze – plemię wschodniosłowiańskie.

Krywicze wyodrębnili się z plemion siewierskich. Przypuszczalnie pierwotnie zamieszkiwali tereny nad lewym brzegiem Dniepru, choć istnieją teorie o ich nadwiślańskim lub nadniemeńskim pochodzeniu.

Na początku VI wieku Krywicze przywędrowali nad górne odcinki Dniepru, Dźwiny i Berezyny oraz nad Wieliką i Niemnem. W trakcie wędrówki wyodrębniły się trzy grupy plemienia: północna pskowska, wschodnia smoleńska i zachodnia połocka.

Wikipedia


krywuła

laska obrzędowa używana w dawnej Litwie


SJP.pl


kryza

1. fałdowany kołnierz noszony w XVI i XVII wieku; kreza, fryza;
2. tarcza z otworem w środku umieszczana w rurze np. w celu sprawdzenia ilości przepływającej substancji; zwężka pomiarowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kraw. dawny plisowaćisowany lub fałdowany kołnierz;

 (1.2) zool. wyróżniający się kołnierz z sierści lub pierza u niektórych gatunków zwierząt

 (1.3) paleont. zool. kościsty twór wokół szyi gadów, w tym dinozaurów;

 (1.4) techn. dysk z otworem dławiący przepływ w rurze

 (1.5) techn. pierścień lub pas służący do spajania lub zakończania instalacji

 (1.6) wojsk. część łuski nabojowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kryza – element pomiarowy przepływomierza zwężkowego
  • kryza (ubiór) – plisowany lub fałdowany kołnierz
  • kryza (technika), in. kołnierz – występ na obwodzie elementu technicznego
  • kryza (technika) – dysk z otworem w środku stosowany do dławienia przepływu w przewodzie
  • kryza łuski naboju
  • kryza (zoologia) – sierść lub pierze innej barwy niż reszta umaszczenia, tworzące „kołnierz” u różnych gatunków zwierząt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam rozmaite kryzy i kołnierze, które biorę na bal, ale takiego kołnierza nikt w Paryżu nie zrobi. Pochodzi z Bredy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryziki nmos.

:: zdrobn. kryzka ż.

 przym. kryzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreza, kaplerz, kryzka, kruszka, krużka, fryga, fryza

 (1.2) kołnierz

 (1.4) diafragma

 (1.5) flansza, kołnierz

Wiktionary


kryzelnice

typ morskich bezkręgowców; foronidy


SJP.pl

Kr

Wikipedia


kryzka

mała kryza


SJP.pl


kryzować

1. regulować przepływ cieczy lub gazu w rurze poprzez zmianę jej przekroju (np. przy użyciu tarczy z otworem);
2. dawniej: rzeźbić, karbować


SJP.pl


kryzowy

przymiotnik od: kryza


SJP.pl


kryzyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kryzami, dotyczący Kryzów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język kryzyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kryzowie lm m.

Wiktionary


kryzys

zła sytuacja w jakiejś dziedzinie (np. w gospodarce, w polityce), zazwyczaj długotrwała i trudna do opanowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zła sytuacja (trwająca dłużej)

 (1.2) ekon. załamanie procesu wzrostu gospodarczego

 (1.3) med. nasilenie się choroby, pogorszenie się stanu chorego

Wiktionary

Kryzys – określenie pochodzi z języka greckiego ( κρίσις – „krisis”) i oznacza w sensie ogólnym wybór, decydowanie, zmaganie się, walkę, w której konieczne jest działanie pod presją czasu. Cechą kryzysu jest nagłość, urazowość i subiektywne konsekwencje urazu w postaci przeżyć negatywnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pensje w Grecji pozostaną znacząco wyższe niż przeciętne wynagrodzenie w Polsce, nawet mimo kryzysu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨzɨs, AS: kryzys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryzysowość ż., permakryzys m., kryzysówka ż.

:: zdrobn. kryzysik m.

 przym. kryzysowy

 przysł. kryzysowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesilenie

 (1.2) przesilenie

Wiktionary


kryzysik

zdrobnienie od: kryzys


SJP.pl


kryzysogenny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) powodujący sytuacje kryzysowe lub sprzyjający ich powstawaniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komunizm wykreował wszechstronnie kryzysogenny system polityczno-gospodarczy.

Wiktionary


kryzysowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kryzysowe; cecha tych, którzy są kryzysowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryzys m., kryzysik m.

 przym. kryzysowy

 przysł. kryzysowo

Wiktionary


kryzysowy

1. mający charakter kryzysu; przełomowy, rozstrzygający o czymś;
2. związany z załamaniem się rozwoju gospodarczego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kryzysu, właściwy kryzysowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spojrzał w bok, by otaksować ją spojrzeniem, w tej kryzysowej chwili, gdy mogła zrobić jedną z wielu rzeczy w zależności od tego, jakim jest typem osoby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryzys m., kryzysowość ż.

Wiktionary


kryć

chować, osłaniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przechowywać w ukryciu

 (1.2) taić coś w myślach, w sekrecie

 (2.2) taić coś przed kimś

 (2.3) być zasłoniętym

 (2.4) być w czymś zawartym

 (2.5) wzajemnie chronić się przed odpowiedzialnością, karą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɨt͡ɕ, AS: kryć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrywacz mos., krycie n., pokrywka ż., nakrywka ż., przykrywka ż., nakrycie n., skrywanie n.

 czas. przykryć, przykrywać, ukryć, ukrywać, wykryć, wykrywać, zakryć, zakrywać, nakrywać

Wiktionary


kryłow

nazwisko, np. Iwan Kryłow (1769-1844), rosyjski pisarz i poeta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iwan Kryłow 1769-1844 poeta, dramaturg, bajkopisarz rosyjski
  • Nikołaj Kryłow 1903-1972 Marszałek Związku Radzieckiego
  • Władimir Kryłow ur. 1964 rosyjski lekkoatleta

Wikipedia


kryński

→ Krynki (miasto w Polsce); krynecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kryński – polskie nazwisko
  • Adam Kryński – polski językoznawca, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Lwowskiego,
  • Andrzej Kryński – strona ujednoznaczniająca
  • Jan Kryński – polski artysta rzeźbiarz,
  • Kamil Kryński – polski lekkoatleta
  • Lech Kryński – polski piłkarz ręczny
  • Leon Kryński – polski lekarz chirurg i urolog
  • Magnus Kryński – polski publicysta, wydawca i pedagog żydowskiego pochodzenia
  • Sławomir Kryński – polski reżyser i scenarzysta
  • Stanisław Kryński – strona ujednoznaczniająca
  • Stefan Kryński – doktor medycyny, profesor mikrobiologii Akademii Medycznej w Gdańsku
  • Wacław Kryński – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


kryś

nazwisko


SJP.pl


kryśka

zdrobnienie od: Krystyna (imię żeńskie); Krysia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Krystyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kryśka zawsze świetnie wygląda. Nie wiesz, kto ją czesze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɨɕka, AS: kryśka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krystynka ż., Krystyna ż., Krysia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krysia

Wiktionary


kryśkiewicz

nazwisko


SJP.pl


krzaczasty

1. o roślinach: mający łodygi wyrastające bezpośrednio z korzeni;
2. pełen krzaków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. o krótkim pniu lub łodygach wyrastających wprost z gleby

 (1.2) porosły krzakami

 (1.3) przen. o szeroko rozrosłych włosach

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Puchała popatrzył groźnie na Włodasa, mrużąc przy tym krzaczaste brwi, i podał papier oficerowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzak mrz., krzaczek mrz., krzaczastość ż.

 przysł. krzaczasto

 czas. krzaczyć, odkrzaczać, odkrzaczyć

 przym. krzaczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzewiasty

 (1.2) zakrzewiony

 (1.3) bujny, gęsty, puszysty, rozrośnięty

Wiktionary


krzaczek

zdrobnienie od: krzak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od krzak

 (1.2) mały krzak

 (1.3) krzaczki – uczn. iron. włosy pod pachami

 (1.4) krzaczki – pot. pismo azjatyckie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃat͡ʃɛk, AS: kšaček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzak m., krzew m., krzewinka ż., krzewienie n., krzaczenie n., zakrzewienie n., krzewiastość ż., odkrzaczenie n.

 czas. odkrzaczyć, odkrzaczać, krzaczyć ndk., krzewić ndk., zakrzewić dk.

 przym. krzaczasty, krzewiasty, krzaczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krzewinka

Wiktionary


krzaczkowaty

podobny do krzaczka, rozgałęziony


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) podobny do krzaczka, mający cechy krzaczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skrajnych warunkach klimatycznych Arktyki przeważają drobne chamefity zimujące pod śniegiem lub schowane w płatach mchów i krzaczkowatych porostów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzak mrz., krzaczek mrz.

 czas. odkrzaczyć, odkrzaczać, krzaczyć ndk., krzewić ndk., zakrzewić dk.

 przym. krzaczasty, krzewiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzewiasty

Wiktionary


krzaczkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Krzaczkowski – polski aktor
  • Władysław Krzaczkowski – polski urzędnik

Wikipedia


krzaczor

ekspresywnie: krzak


SJP.pl


krzaczysko

1. zgrubienie od: krzak;
2. miejsce w lesie porosłe krzakami


SJP.pl


krzaczyć

potocznie:
1. prowadzić anonimowo rozmowę w internecie;
2. krzaczyć się -
a) o zadaniu matematycznym, problemie itp.: motać się, komplikować się;
b) o tekście komputerowym: wyświetlać się niewłaściwie, w sposób nieczytelny


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. prowadzić anonimowo rozmowę w Internecie

czasownik zwrotny niedokonany krzaczyć się (dk. brak)

 (2.1) pot. o zadaniu matematycznym, problemie itp.: motać się, komplikować się

 (2.2) pot. o tekście na stronie internetowej: wyświetlać się w postaci bezsensownych znaków na skutek niepoprawnych ustawień strony kodowej lub wystąpienia błędów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃat͡ʃɨt͡ɕ, AS: kšačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzak mrz., krzaczek mrz., kierz mrz., krzaczenie n., odkrzaczenie n., odkrzaczanie n., wykrzaczenie n., zakrzaczenie n., zakrzaczanie n.

 czas. odkrzaczyć dk., odkrzaczać ndk., zakrzaczyć dk., zakrzaczać ndk., wykrzaczyć dk.

 przym. krzaczasty, krzaczkowaty

 przysł. krzaczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) motać się, komplikować się, gmatwać się, wikłać się; pot. kitwasić się, kiełbasić się; posp. chrzanić się, pieprzyć się; wulg. pierdolić się

Wiktionary


krzak

potocznie: krzew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. krzew

 (1.2) przen. pot. zwykle w lm. niezrozumiałe pismo, zwłaszcza chińskie lub japońskie

 (1.3) przen. inform. zwykle w lm. zbiór bezsensownych znaków powstały z logicznego tekstu, np. na skutek niepoprawnych ustawień strony kodowej lub wystąpienia błędów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krzak – potoczne określenie krzewu
  • Krzak – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Nielisz
  • Krzak – gromada w powiecie zamojskim
  • Krzak – stacja kolejowa w Wólce Nieliskiej, w pobliżu miejscowości Krzak
  • Krzak – polski zespół muzyczny, powstały na początku lat 70.
  • Marian Krzak – polski polityk, minister finansów w latach 1980-1982
  • Jarosław Krzak – polski skoczek narciarski
  • Krzysztof Krzak – polski poeta i wykonawca poezji śpiewanej
  • Krzaki
  • Krzak’i

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okoliczności zmusiły ją do załatwienia potrzeby fizjologicznej pod krzakiem.

 (1.1) Wszystkie te krzaki oplatał dziki chmiel, tworząc z tego miejsca istną dziewiczą puszczę, żadna bowiem noga ludzka nie była w stanie przekroczyć tych zarośli.

 (1.2) Do tego radia dołączyli instrukcję z samymi krzakami.

 (1.3) W tym pliku nic nie ma; same krzaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃak, AS: kšak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzaczenie n., odkrzaczenie n., odkrzaczanie n., wykrzaczenie n., zakrzaczenie n., zakrzaczanie n.

:: grub. krzaczor mrz., zdrobn. krzaczek mrz.

 czas. wykrzaczać, krzaczyć ndk., odkrzaczyć dk., odkrzaczać ndk., zakrzaczyć dk., zakrzaczać ndk., wykrzaczyć dk.

 przym. krzaczasty, krzaczkowaty

 przysł. krzaczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk krzok, gw-pl|Poznań. chęch, chynch, kierz, krzojd

Wiktionary


krzaki

potocznie: krzew


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzaki – część wsi Sosnówka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, gminie Sosnówka
  • Krzaki – część wsi Ciechomin w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
  • Krzaki – część wsi Rozdoły w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sitno
  • Krzaki – część wsi Ostrów w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
  • Krzaki – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brzeźnio
  • Krzaki – część wsi Majkowice w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Krzaki – część wsi Borzęcin w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin
  • Krzaki – część wsi Ćwików w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, gminie Olesno
  • Krzaki – część wsi Porąbka w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Dobra
  • Krzaki – część wsi Głębowice w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Osiek
  • Krzaki – część wsi Krzeszów w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
  • Krzaki – część wsi Nagoszyn w woj. podkarpackim, w pow. dębnickim, w gminie Żyraków

Wikipedia


krzaklewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Frączek z domu Krzaklewska (1941-2023) – polska polityk, lekarka
  • Jacek Krzaklewski (ur. 1950) – polski muzyk, gitarzysta, perkusista i kompozytor
  • Marian Krzaklewski (ur. 1950) – polski polityk, działacz związkowy
  • Stanisław Krzaklewski (1910-1974) – polski chirurg
  • Wojciech Krzaklewski (1946-2024) – polski inżynier, profesor nauk leśnych

Wikipedia


krzakowaty

podobny do krzaka; porosły krzakami


SJP.pl


krzakowski

nazwisko


SJP.pl


krzakówka

potocznie: wódka lub spirytus wytwarzane nielegalnie prymitywnym, domowym sposobem; samogon, samizdat, księżycówka, bimber


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wódka pędzona nielegalnie, prymitywnym sposobem w krzakach

Wiktionary


krzanowice

1. miasto w Polsce;
2. część Opola; 2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Krzanowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kranowitz, Křenovice, Krzōnowice) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, położone nad potokiem Biała Woda. Siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Krzanowice.

Według danych z 31 grudnia 2023 r. miasto miało 2000 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkʃãnɔˈvʲit͡sɛ, AS: kšãnovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzanowicki

Wiktionary


krzanowicki

przymiotnik od: Krzanowice


SJP.pl


krzanowiczanin

mieszkaniec Krzanowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


krzanowiczanka

mieszkanka Krzanowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


krzanowski

nazwisko


SJP.pl

Krzanowski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Lubicz.

Wikipedia


krzciciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. chrzciciel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃʲt͡ɕit͡ɕɛl, AS: kšʹćićel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzcziciel ?

Wiktionary


krzciny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rel. chrzciny

Wiktionary


krzczonowski

przymiotnik od: Krzczonów


SJP.pl


krzczonów

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzczonów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
  • Krzczonów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim w gminie Krzczonów
  • Krzczonów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Drzewica
  • Krzczonów – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Tokarnia
  • Krzczonów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Opatowiec
  • Krzczonów – gmina w powiecie lubelskim
  • Krzczonów – dawna gmina w woj. kieleckim, łódzkim
  • Krzczonów – gromada w powiecie bychawskim
  • Krzczonów – gromada w powiecie kazimierskim
  • Krzczonów – gromada w powiecie myślenickim
  • Krzczonów-Folwark, Krzczonów-Sołtysy, Krzczonów-Wójtostwo
  • Krzczonów Pierwszy

Wikipedia


krzeczek

krzeczek naziemnik – gatunek pająka z rodziny pogońcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. pająk naziemny z rodziny nazwa systematyczna|Lycosidae|ref=tak.

 (1.2) daw. chomik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛt͡ʃɛk, AS: kšeček

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. krzączek

 (1.2) daw. skrzeczek, daw. skrzek

Wiktionary


krzeczkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Krzeczkowski (właśc. Herman Gerner) − polski tłumacz, pisarz, publicysta, działacz opozycji demokratycznej w PRL
  • Jan Krzeczkowski − polski rugbysta i działacz sportowy
  • Jan Krzeczkowski – prezydent Gdyni

Wikipedia


krzeczot

ptak drapieżny z rodziny sokołów; białozór


SJP.pl


krzeczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzeczyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica
  • Krzeczyn – osiedle w Lubinie
  • Krzeczyn Wielki
  • Krzeczyn Mały

Wikipedia


krzeczów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzeczów – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wierzchlas
  • Krzeczów – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa
  • Krzeczów – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Lubień
  • Krzeczów – gromada w powiecie bocheńskim
  • Krzeczów – gromada w powiecie pajęczańskim
  • Krzeczów – wieś w obwodzie wołyńskim, rejonie włodzimierskim

Wikipedia


krzektanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krzektać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzektać ndk.

Wiktionary


krzektać

czasownik

 (1.1) stpol. rechotać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛktat͡ɕ, AS: kšektać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzektanie n.

Wiktionary


krzelów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzelów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
  • Krzelów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów
  • Krzelów – gromada w powiecie wołowskim
  • Krzelów – dawna gmina
  • Krzelów − zlikwidowana stacja kolejowa w Krzelowie, w województwie dolnośląskim

Wikipedia


krzem

pierwiastek chemiczny o symbolu Si


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; datadef|od 2. poł. XIX wieku}}

Wiktionary

Krzem, Si ( silicium) – pierwiastek chemiczny, z grupy półmetali w układzie okresowym. Izotopy stabilne krzemu to, i.

Wartościowość w większości związków wynosi IV, rzadziej spotykane są związki z krzemem dwuwartościowym. Typowe stopnie utlenienia to −IV i IV, rzadko −II i II; znane są też związki o stopniu utlenienia 0. Krzem (w postaci monokryształów) jest wykorzystywany powszechnie w przemyśle elektronicznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma krzem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛ̃m, AS: kšẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzemowiec m., krzemionka ż., krzemień m.

 przym. krzemowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Si

Wiktionary


krzemek

związek krzemu


SJP.pl


krzemian

sól kwasu krzemowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu krzemowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głównym motywem strukturalnym krzemianów są czworościany zbudowane z krzemu znajdującego się w środku i otoczonego czterema atomami tlenu umieszczonymi na wierzchołkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛ̃mʲjãn, AS: kšẽmʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzemianowy, krzemowy

Wiktionary


krzemianowy

przymiotnik od: krzemian


SJP.pl


krzemiany

sól kwasu krzemowego


SJP.pl

Krzemiany – powszechnie występujące minerały, będące solami kwasu krzemowego.

Stanowią ponad 90% składu skał tworzących skorupę ziemską: 60% to skalenie, 12% kwarc, 15% oliwiny, pirokseny i amfibole, a 3% to miki i inne krzemiany. Pozostałe ok. 10% stanowią przeważnie tlenki (4%) i węglany (3%) innych pierwiastków.

Wikipedia


krzemica

choroba płuc spowodowana długotrwałym wdychaniem pyłu krzemionkowego; silikoza, sylikoza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba płuc wynikająca z długotrwałego wdychania pyłu krzemionkowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Górnicy byli narażeni na krzemicę z powodu pracy w kopalni piasku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzemień mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pylica krzemowa

Wiktionary


krzemieniarski

związany z pozyskiwaniem i obróką krzemienia


SJP.pl


krzemieniarstwo

ogół czynności związanych z obróbką krzemienia


SJP.pl


krzemieniarz

osoba zajmująca się dawniej pozyskiwaniem i obróką krzemienia


SJP.pl


krzemienica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzemienica – termin archeologiczny
  • Krzemienica – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Czerniewice
  • Krzemienica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna
  • Krzemienica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Gawłuszowice
  • Krzemienica – część wsi Niedźwiada w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
  • Krzemienica – część wsi Glinik w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie
  • Krzemienica – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
  • Krzemienica – gromada w powiecie łańcuckim
  • Krzemienica – gromada w powiecie mieleckim
  • Krzemienica – gromada w powiecie rawskim
  • Krzemienica – przystanek kolejowy w Krzemienicy, w województwie podkarpackim
  • Krzemienica (biał. Крамяніца) – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie zelwieńskim

Wikipedia


krzemieniec

1. miasto na Ukrainie;
2. wieś na Ukrainie;
3. szczyt górski w Bieszczadach Zachodnich;
4. część miasta Przemyśl;
5. część miasta Zawichost;
6. część miasta Iłża


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzemieniec – szczyt górski w Bieszczadach Zachodnich, trójstyk granic Polski, Ukrainy i Słowacji
  • Krzemieniec – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim
    • Krzemieniec – stacja kolejowa
  • Krzemieniec – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim
  • Krzemieniec – część miasta Iłża
  • Krzemieniec – część miasta Przemyśl
  • Krzemieniec – część miasta Zawichost
  • Krzemieniec – część wsi Jodłówka Tuchowska w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
  • Krzemieniec – przysiółek wsi Żaba w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
  • krzemień

Wikipedia


krzemieniecki

związany z Krzemieńcem


SJP.pl


krzemienienie

o skale: zwiększać zawartość krzemionki


SJP.pl


krzemieniewo

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzemieniewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Czarne
  • Krzemieniewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik
  • Krzemieniewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo
  • Krzemieniewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo
  • Krzemieniewo – gmina w powiecie leszczyńskim
  • Krzemieniewo – gromada w powiecie leszczyńskim
  • Krzemieniewo – stacja kolejowa

Wikipedia


krzemieniewski

przymiotnik od: Krzemieniewo


SJP.pl


krzemienieć

o skale: zwiększać zawartość krzemionki


SJP.pl


krzemienina

zbiorowisko krzemieni; krzemienie


SJP.pl


krzemieniowy

→ krzemień; krzemienny


SJP.pl


krzemienny

→ krzemień; krzemieniowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z krzemienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ofiarnik wziął do ręki krzemienny nóż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzemień mrz., Krzemień mos./ż.

Wiktionary


krzemień

1. krzemionkowa skała osadowa, wykorzystywana do wyrobu materiałów ściernych, a dawniej do krzesania ognia;
2. potocznie: kamień w zapalniczce, o który pociera metalowe kółko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. krzemionkowa, skrytokrystaliczna skała osadowa;

Wiktionary

Krzemień – skała osadowa, skrytokrystaliczna, krzemionkowa (biochemiczna lub chemiczna), występująca w formie kulistych, bulwiastych, bochenkowatych lub soczewkowatych konkrecji w obrębie skał niekrzemionkowych takich jak wapienie, margle, dolomity. Konkrecje krzemienne mają ostre granice ze skałą otaczającą, co odróżnia je od czertu. Zwykle jest pokryty jasną korą krzemionkową, bardziej miękką od samego krzemienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamówiliśmy blat z krzemienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzem mrz., krzemica ż., krzemionka ż.

 przym. krzemienny, krzemionkowy, krzemowy

Wiktionary


krzemieńczanin

mieszkaniec Krzemieńca


SJP.pl


krzemieńczanka

mieszkanka Krzemieńca


SJP.pl


krzemieńczucki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Krzemieńczukiem, dotyczący Krzemieńczuka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzemieńczuk mrz.

Wiktionary


krzemieńczuk

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Ukrainie, siedziba rejonu krzemieńczuckiego, w obwodzie połtawskim

Wiktionary

Krzemieńczuk (ukr. Кременчук, "Kremenczuk") – miasto w środkowej części Ukrainy, w obwodzie połtawskim, siedziba rejonu i hromady.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kʂɛˈmjɛɲ.t͡ʂuk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzemieńczucki

Wiktionary


krzemieński

nazwisko


SJP.pl


krzemionka

zwyczajowa nazwa dwutlenku krzemu, najbardziej rozpowszechnionego w skorupie ziemskiej związku chemicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. pot. ditlenek krzemu, główny składnik piasku i piaskowców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamiast tego na skórze pozostaje niewielka warstwa krzemionki lub bentonitu, dająca wrażenie przypudrowania skóry.

 (1.1) Magma stratowulkanów charakteryzuje się stosunkowo dużą lepkością i dużą zawartością krzemionki (SiO₂).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzem m., krzemień m.

 przym. krzemionkowy

Wiktionary


krzemionki

zwyczajowa nazwa dwutlenku krzemu, najbardziej rozpowszechnionego w skorupie ziemskiej związku chemicznego


SJP.pl

Zobacz też: Krzemionki w innych znaczeniach tej nazwy.

Krzemionki, znane także jako "Krzemionki Opatowskie" – rezerwat archeologiczny chroniący zespół neolitycznych kopalń krzemienia pasiastego. Położony pomiędzy wsiami Sudół i Magonie w gminie Bodzechów, w powiecie ostrowieckim, w województwie świętokrzyskim, 5 km na północny wschód od Ostrowca Świętokrzyskiego.

Wikipedia


krzemionkowy

przymiotnik od: krzemionka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z krzemionką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzemionka ż., krzemień mrz.

Wiktionary


krzemiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Krzemiński (ur. 1945) – dziennikarz
  • Feliks Krzemiński (ur. 1925) – polityk, poseł
  • Grzegorz Krzemiński (1947-2010) – dziennikarz
  • Ireneusz Krzemiński (ur. 1949) – socjolog
  • Jan Krzemiński (1922-2008) – weteran
  • Jerzy Krzemiński (ur. 1947) – kompozytor, wokalista
  • Kazimierz Krzemiński (1902-1940) – kolarz olimpijczyk
  • Krystian Krzemiński (ur. 1950) – poeta
  • Mariusz Krzemiński (ur. 1975) – aktor filmowy
  • Roman Krzemiński (1924-1944) – uczestnik powstania warszawskiego
  • Stanisław Krzemiński (1839-1912) – historyk
  • Włodzimierz Krzemiński (1919-2011) – poeta, prozaik

Wikipedia


krzemki

związek krzemu


SJP.pl

Krzemek – związek chemiczny krzemu i metalu używany jako materiał na kontakty w produkcji urządzeń półprzewodnikowych.

Zaletą krzemków jest łączenie użytecznych cech kontaktów metalowych (relatywnie niższej oporności) oraz kontaktów polikrzemowych (uniknięcie zjawiska elektromigracji).

Wikipedia


krzemometyl

związek organiczny, ciało obojętne nierozpuszczające i nierozkładające się w wodzie


SJP.pl


krzemopochodny

dotyczący związków chemicznych opartych na krzemie


SJP.pl


krzemować

nasycać krzemem


SJP.pl


krzemowodorowy

przymiotnik od: krzemowodór


SJP.pl


krzemowodory

związek chemiczny krzemu z wodorem; silan


SJP.pl

Krzemowodory – związki krzemu z wodorem o wzorze ogólnym SinH2n+2, krzemowe analogi nierozgałęzionych alkanów. Nazywane również silanami lub zaliczane do nich jako podgrupa, wraz ze związkami zawierającymi grupy alkilowe oraz inne podstawniki.

Wikipedia


krzemowodór

związek chemiczny krzemu z wodorem; silan


SJP.pl


krzemowy

przymiotnik od: krzem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący krzemu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzem m., krzemian m., krzemień mrz.

Wiktionary


krzempek

nazwisko


SJP.pl


krzemyk

zdrobnienie od: krzemień


SJP.pl


krzepa

siła fizyczna, tężyzna fizyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) siła i wytrzymałość fizyczna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzepki

 przysł. krzepko

Wiktionary


krzepcej

stopień wyższy od przysłówka: krzepko; krzepciej


SJP.pl


krzepciej

stopień wyższy od przysłówka: krzepko; krzepcej


SJP.pl


krzepciejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: krzepki; krzepszy


SJP.pl


krzepice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez Krzepice przepływa rzeka Liswarta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛˈpʲit͡sɛ, AS: kšepʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzepicki

 rzecz. krzepiczanin, krzepiczanka

Wiktionary


krzepicki

przymiotnik od: Krzepice


SJP.pl

Zobacz też: Zygmunt Krzepicki.

Krzepicki ("Poraj odmienny II, Rosa") – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Poraj.

Wikipedia


krzepiczanin

mieszkaniec Krzepic (miasta w Polsce)


SJP.pl


krzepiczanka

mieszkanka Krzepic (miasta w Polsce)


SJP.pl


krzepienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krzepić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepiciel m.

 czas. krzepić ndk.

Wiktionary


krzepiący

taki, który wzmacnia, dodaje sił fizycznych i duchowych; ożywczy, mobilizujący, pobudzający, regenerujący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poprawiający nastrój lub kondycję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas gdy wspaniała dama i jej lordopodobny małżonek lustrowali Cesię od stóp do głów, Tolo przesłał jej krzepiący uśmiech.

Wiktionary


krzepić

książkowo:
1. dodawać sił, otuchy, wzmacniać zarówno fizycznie jak i psychicznie;
2. krzepić się - dodawać sobie wzajemnie sił, pokrzepiać się wzajemnie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) książk. pocieszać, zagrzewać (np. do walki), dodawać otuchy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzepić ducha – to był pierwszy cel harcerstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepienie n., krzepiciel m., krzepkość ż.

Wiktionary


krzepki

1. pełen siły, tężyzny; silny, czerstwy;
2. mocny, krzepiący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) silny fizycznie, pełen tężyzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie gdy dwaj krzepcy dżentelmeni wynosili Krystynę na noszach, doktorek wpił oburzone spojrzenie w tatę Żaka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepa ż., krzepkość ż.

 przysł. krzepko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atletyczny, czerstwy, masywny, mocny, muskularny, rześki, silny, tęgi, zdrowy

Wiktionary


krzepko

przysłówek

 (1.1) w sposób krzepki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepkość ż., krzepa ż.

 przym. krzepki

Wiktionary


krzepkowski

nazwisko


SJP.pl


krzepkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto jest krzepki, pełen tężyzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydawało jej się kiedyś, że oboje z chłopem będą zawsze młodzi, silni i urodni, a tymczasem ciężkie pożycie małżeńskie wyssało krzepkość cielesną, odbarwiło krwiste policzki w bledziznę codziennych wyczerpań, pożarło ponętność urody.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzepić ndk.

 przym. krzepki

 przysł. krzepko

Wiktionary


krzepliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skłonność do krzepnięcia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepnięcie n.

 czas. krzepnąć

Wiktionary


krzepliwy

mający zdolność przechodzenia ze stanu ciekłego w stały


SJP.pl


krzepnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. fizj. proces chemiczny lub fizjologiczny, w którym substancja zmienia stan z płynnego na stały lub żelowy

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Powiązane:

 czas. krzepnąć

 rzecz. krzepliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastyganie, zestalanie się

Wiktionary


krzepnąć

1. przechodzić ze stanu ciekłego w stały;
2. stawać się krzepkim, mocnym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skrzepnąć, zakrzepnąć)

 (1.1) fizj. przechodzić z postaci płynnej krwi w stałą

 (1.2) fiz. zmieniać się ze stanu ciekłego w galaretowaty czy stały

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. okrzepnąć)

 (2.1) nabierać siły; stawać się krzepkim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzepnięcie n., krzepliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykrzepiać

 (1.2) gęstnieć, ścinać się, twardnieć, zastygać, zsiadać się

 (2.1) hartować się, umacniać się, wzmacniać się

Wiktionary


krzepocin

Krzepocin – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Świerzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


krzepszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: krzepki; krzepciejszy


SJP.pl


krzeptowski

nazwisko


SJP.pl


krzesak

rodzaj noża ogrodniczego


SJP.pl

Krzesak – kamień wchodzący wraz krzesiwem w skład zestawu do rozpalania ognia. Większość krzesaków wykonywana była z krzemienia i miała postać nieregularnego odłupka z co najmniej jedną, ostrą krawędzią pracującą w którą uderzano krzesiwem. Znane są także krzesaki kwarcytowe i pirytowe.

Wikipedia


krzesanica

1. szczyt w Tatrach Zachodnich;
2. klif na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce


SJP.pl

Krzesanica ( Kresanica, 2122 m) – szczyt w grani głównej Tatr Zachodnich, najwyższy szczyt Czerwonych Wierchów.

Wikipedia


krzesany

taniec góralski o szybkim tempie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) choreogr. lud. szybki taniec podhalański;

przymiotnik

 (2.1) wydobyty przez krzesanie

forma czasownika.

 (3.1) ims. przym. od krzesać

Wiktionary

Krzesany – polski taniec ludowy (jeden z tańców podhalańskich). W krzesanym w zależności od rodzaju wykonuje się krok zwany "krzesaniem", po czym zmienia się nogę, obijając jedną o drugą w powietrzu i dalej "krzesze". Wchodzi zazwyczaj w skład tańców w solówce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młodzi wywijali krzesanego, aż cały dom łomotał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzos mrz., krzesanie n., skrzesanie n., krzesiwo n., krzoska ż.

 czas. krzesać ndk., skrzesać dk.

Wiktionary


krzesać

wydobywać iskry, zwłaszcza przez uderzanie żelazem o kamień


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skrzesać, wykrzesać)

 (1.1) przest. powodować powstawanie iskier poprzez uderzanie dwoma przedmiotami o siebie

 (1.2) przest. obrabiać twardy materiał

 (1.3) książk. czynić bardziej widoczną właściwość wcześniej niezauważalną

 (1.4) choreogr. wykonywać krok krzesany w tańcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Juhas krzesze ogień przed watrą.

 (1.2) Kamieniarze od świtu krzesali kamienie do budowy klasztornego muru.

 (1.3) Belfer, jak tylko mógł, krzesał z nas jakiekolwiek zainteresowanie algebrą.

 (1.4) Górale krzesali po całej izbie, a kapela im przygrywała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzos mrz., krzesak mrz., krzesanie n., krzesany mrz., krzesiwo n., krzesiwko n., krzoska ż.

 czas. skrzesać dk., wykrzesać dk., wykrzesywać ndk.

 przym. krzesany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykrzesywać

 (1.2) ciosać, wykrzesywać

 (1.3) wykrzesywać

Wiktionary


krzesełko

zdrobnienie od: krzesło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: krzesło

 (1.2) małe krzesło – przeznaczone do siedzenia lub zabawy dla dzieci

 (1.3) gondola kolejki krzesełkowej

 (1.4) ćwiczenie, lub rodzaj kary cielesnej, polegające na staniu pod ścianą w niewygodnej przykucniętej pozycji z oparciem plecyeców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛˈsɛwkɔ, AS: kšeseu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzesło n.

 przym. krzesełkowy, krzesłowy

Wiktionary


krzesełkowy

przymiotnik od: krzesełko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z krzesełkiem, składający z krzesełek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzesełko n., krzesło n.

Wiktionary


krzesia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Krzesisława

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zróbmy Krzesi jakąś niespodziankę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzesisława ż.

Wiktionary


krzesicki

nazwisko


SJP.pl


krzesimir

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Krzesimir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Krzesi-" ("wskrzeszać, przywracać do życia, podnosić") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Znaczenie imienia: "odnawiający pokój".

W dawnych zapisach zachowało się jedynie w zniemczonych formach Gresmar (1295) i Gresmir (1304) na Pomorzu. Możliwe staropolskie zdrobnienia: Krzesim, Krzech, Krzeszel, Krzeszka (m.), Krzeszko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyscy się cieszą z narodzin Krzesimira.

 (1.1) Wczoraj ojciec pozwolił Krzesimirowi pójść na prywatkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛˈɕĩmʲir, AS: kšeśĩmʹir

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Krzesimirowy

Wiktionary


krzesimirostwo

Krzesimir z małżonką; Krzesimirowie


SJP.pl


krzesimirowie

Krzesimir z małżonką; Krzesimirostwo


SJP.pl


krzesimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krzesimira lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Krzesimira

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstań, usiadłeś na Krzesimirowym berecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzesimir mos.

Wiktionary


krzesimów

Krzesimów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Mełgiew.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Krzesimów, po jej zniesieniu w gromadzie Mełgiew. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


krzesin

część Poznania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzesin – wieś w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Cybinka
  • Krzesin – wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Kutno

Wikipedia


krzesiny

część Poznania


SJP.pl

Krzesiny – niewielka południowo-wschodnia część Poznania, w obrębie osiedla samorządowego Krzesiny-Pokrzywno-Garaszewo.

Wikipedia


krzesio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: Krzesimir

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grzesiek może pożyczać komiksy Krzesiowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛɕɔ, AS: kšeśo

Wiktionary


krzesisław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od Krzesisława

Wiktionary

Krzesisław, Krzecsław, Krzesław, Krzysław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Krzesi-" („wskrzeszać, przywracać do życia, podnosić”) i "-sław" („sława”). Znaczenie imienia: „odnawiający sławę”.

Żeński odpowiednik: Krzesisława (Krzesława).

Krzesisław imieniny obchodzi 28 marca i 11 września.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dając mu na imię Krzesisław, uczciliście dziadka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Krzesisława ż.

Wiktionary


krzesisława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Krzesisław

Wiktionary

Krzesisława, Krzesława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Krzesi-" („wskrzeszać, przywracać do życia, podnosić”) i "-sława". Znaczenie imienia: „odnawiająca sławę”. W zapisach staropolskich zachowała się krótsza forma Krzesława i zdrobniała Krzechna (1388 rok).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panią Krzesisławę poznaliśmy w Ciechocinku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Krzesia ż.

:: fm. Krzesisław mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krzesia

Wiktionary


krzesisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krzesisławy lub z nią związany


SJP.pl


krzesisławostwo

Krzesisław z małżonką; Krzesisławowie


SJP.pl


krzesisławowie

Krzesisław z małżonką; Krzesisławostwo


SJP.pl


krzesisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krzesisława lub z nim związany


SJP.pl


krzesiwko

zdrobnienie od: krzesiwo


SJP.pl


krzesiwo

narzędzie, którym uderza się w krzemień w celu wydobycia z niego iskier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dawne narzędzie do rozniecania ognia;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kobieta trzyma w ręce krzesiwo w kształcie podkowy, jakby to było ucho dzbanka, i uderza nim o krzemień trzymany w drugiej dłoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzesidło n., krzoska ż., krzesany m., krzesanie n.

:: zdrobn. krzesiwko n.

 czas. krzesać ndk.

 przym. krzesany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzesidło

Wiktionary


krzesiwowy

→ krzesiwo


SJP.pl

Patrz:

krzesiwo

krzesiński

nazwisko


SJP.pl


krzeska

toporek górniczy


SJP.pl


krzesny

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol., współcz. góry. podh. chrzestny

Wiktionary


krzest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. chrzest

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛst, AS: kšest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stpol. krześcijanin, krześcijaństwo

 czas. stpol. krzcić

Wiktionary


krzeszewski

nazwisko


SJP.pl


krzeszowianin

mieszkaniec Krzeszowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Krzeszowa

 (1.2) osoba pochodząca z Krzeszowa, urodzona w Krzeszowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Celina wyszła za rodowitego krzeszowianina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzeszów mrz.

:: fż. krzeszowianka ż.

 przym. krzeszowski

Wiktionary


krzeszowianka

mieszkanka Krzeszowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Krzeszowa

 (1.2) kobieta pochodząca z Krzeszowa, urodzona w Krzeszowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tomek ożenił się z rodowitą krzeszowianką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzeszów mrz.

:: fm. krzeszowianin mos.

 przym. krzeszowski

Wiktionary


krzeszowice

miasto w Polsce, oddalone o 25 km od Krakowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Krzeszowice – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzeszowice. Miasto jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej. Krzeszowice należą do Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego w Krakowskim Okręgu Przemysłowym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkʃɛʃɔˈvʲit͡sɛ, AS: kšešovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzeszowicki

 rzecz. krzeszowiczanin, krzeszowiczanka

Wiktionary


krzeszowicki

przymiotnik od: Krzeszowice


SJP.pl


krzeszowiczanin

mieszkaniec Krzeszowic


SJP.pl


krzeszowiczanka

mieszkanka Krzeszowic


SJP.pl


krzeszowiec

nazwisko


SJP.pl

Krzeszowiec – przysiółek wsi Bałtów w Polsce, położony w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bałtów.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa kieleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Bolesnej w Bałtowie.

Wikipedia


krzeszowski

przymiotnik od: Krzeszów, Krzeszów Dolny, Krzeszów Górny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Krzeszowa, związany z Krzeszowem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leon Krzeszowski – polski wojskowy
  • Lubosław Krzeszowski – polski wojskowy
  • Tomasz Krzeszowski – polski profesor, filolog, lingwista
  • Zenon Krzeszowski – polski samorządowiec, ekonomista i chemik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opowiem ci historię związaną z krzeszowskim opactwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzeszowianin mrz., krzeszowianka ż., Krzeszów mrz.

Wiktionary


krzeszyce

wieś w Polsce


SJP.pl

Krzeszyce (tuż po wojnie "Kryszczyn" lub "Krzyszczyce"; wcześniej Kriescht) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Krzeszyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


krzeszycki

przymiotnik od: Krzeszyce


SJP.pl


krzeszów

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzeszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra
  • Krzeszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
  • Krzeszów – wieś (dawne miasto) w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Krzeszów
  • Krzeszów – gmina powiecie niżańskim
  • Krzeszów – dawna gmina wiejska, w woj. wrocławskim, a następnie jeleniogórskim
  • Krzeszów – gromada w powiecie kamiennogórskim
  • Krzeszów – gromada w powiecie leżajskim
  • Krzeszów – gromada w powiecie suskim
  • Krzeszów – zamknięta stacja kolejowa w Krzeszowie, w województwie dolnośląskim
  • Krzeszów Dolny
  • Krzeszów Górny
  • Křešov, wieś w Czechach, w gminie Snědovice, w pow. Litomierzyce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istniejące w Krzeszowie opactwo napadnięto w XVIII wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛʃuf, AS: kšešuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzeszowianin mos., krzeszowianka ż.

 przym. krzeszowski

Wiktionary


krzeszówek

Krzeszówek (do 1945 r. niem. "Neuen") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra nad Zadrną.

Wikipedia


krzesławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzesławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Raciechowice
  • Krzesławice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Rusinów
  • Krzesławice – jednostka urbanistyczna Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie miasta Krakowa
  • Fort 49 „Krzesławice”

Wikipedia


krzesławicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Krzesławicami, dotyczący Krzesławic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzesławice nmos.

Wiktionary


krzesło

mebel składający się z nóg, siedzenia i oparcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mebl. mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby móc dosięgnąć lufcika, Irena musiała stanąć na krześle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɛswɔ, AS: kšesu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. krzesełko n., krzesełeczko n.

 przym. krzesełkowy, krzesłowy

Wiktionary


krzesłowy

→ krzesło


SJP.pl

Patrz:

krzesło

krzew

roślina trwała, z pędami zdrewniałymi, rozgałęziającymi się przeważnie tuż nad lub rzadziej pod powierzchnią ziemi na wiele równorzędnych pędów; krzak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. rozgałęziająca się od ziemi roślina drzewiasta bez wyraźnego pnia;

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: krzewić

Wiktionary

Krzew – niebędąca pnączem wieloletnia roślina drzewiasta o zdrewniałej łodydze, z której nasady (szyi korzeniowej lub korzeni) wyrasta wiele zdrewniałych pędów równorzędnych. W efekcie w przeciwieństwie do drzew, u krzewów brak osi głównej – pnia, a także korony. Od półkrzewów różnią się trwałością pędów nadziemnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zakątkach krzewy bzu i czeremchy skupiały się w niedostępne gąszcze albo rozrosły w klomby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛf, AS: kšef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzewienie n., rozkrzewianie n., krzewiciel m., krzewicielka ż.

:: zdrobn. krzewina ż., krzewinka ż., krzewuszka ż.

 czas. krzewić ndk., rozkrzewiać ndk.

 przym. krzewiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzak, krzewina

Wiktionary


krzewian

borecznik krzewian - gatunek błonkówki z rodziny borecznikowatych


SJP.pl


krzewiasty

przypominający krzew, rozłożysty, bujnie rosnący; krzewisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy krzewu, będący krzewem

 (1.2) podobny do krzewu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod płotem sadzi się rośliny krzewiaste.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzew mrz., krzaczek mrz., krzewistość ż.

 przym. krzaczkowaty

Wiktionary


krzewica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzewica – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
  • Krzewica – osada w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
  • Krzewica – część wsi Wasylów Wielki w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
  • Krzewica – gromada w powiecie radzyńskim

Wikipedia


krzewiciel

ten, kto coś krzewi, propaguje, rozpowszechnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba, która rozpowszechnia jakieś idee

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzewienie n., krzew mrz.

 czas. krzewić

Wiktionary


krzewicielka

kobieta rozpowszechniająca coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która rozpowszechnia jakieś idee

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzew mrz.

 czas. krzewić

Wiktionary


krzewicki

nazwisko


SJP.pl


krzewienie

w botanice: faza w rozwoju rośliny, która charakteryzuje się silnym rozrostem


SJP.pl


krzewik

mech z rodziny krzewikowatych (miecherowatych), którego jedynym przedstawicielem jest objęty ochroną w Polsce krzewik źródliskowy


SJP.pl


krzewikowate

rodzina mchów


SJP.pl


krzewina

1. zdrobnienie od: krzew;
2. gęsto rosnące krzewy; zarośla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od krzew; mały krzew

 (1.2) krzaki rosnące gęsto

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzewina – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Bogatynia
  • Krzewina – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Halinów
  • Krzewina – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bisztynek
  • Krzewina – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Rakoniewice.
  • Krzewina – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Kaczory
  • Krzewina – strumień w województwie zachodniopomorskim
  • Krzewina – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony, leżą w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Żuprany
  • Krzewina Zgorzelecka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzew mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zarośla

Wiktionary


krzewinka

zwykle niska roślina (wysokość do 0,5 m), częściowo drewniejąca, rozgałęziająca się gł. pod powierzchnią ziemi bądź nad ziemią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. niski krzew o wysokości do ok. 50-60 cm, często pokładający się lub płożący;

Wiktionary

Krzewinka ( fruticulus) – niskie, osiągające do 50–60 cm krzewy, często pokładające się i płożące. Płożąc się i krzaczasto rozkrzewiając tworzą często zwartą darń. Krzewinki rosnące nisko przy ziemi, o pędach do niej przylegających i bardzo małej wysokości nazywane są krzewinkami szpalerowymi. Rośliny takie są charakterystyczne dla warunków wysokogórskich i tundry. W klasyfikacji Raunkiæra krzewinki zaliczane są do chamefitów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzew m., krzaczek mrz., krzewistość ż.

 przym. krzewinkowaty

Wiktionary


krzewinkowaty

podobny wyglądem do krzewinki


SJP.pl


krzewioróżka

krzewioróżka żółtoczarna - gatunek owada z rodziny komarowatych


SJP.pl


krzewistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. cecha rozrastania się, rozgałęziania się

 (1.2) agrot. miara plennośćenności roślin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɛˈvʲistɔɕt͡ɕ, AS: kševʹistość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzew m., krzewinka ż.

 czas. krzewić ndk., zakrzewić dk.

 przym. krzewiasty, krzewisty

Wiktionary


krzewisty

przypominający krzew, rozłożysty, bujnie rosnący; krzewiasty


SJP.pl


krzewić

1. rozpowszechniać coś, czynić bardziej znanym, dostępnym;
2. krzewić się -
a) o krzewach, roślinach: rozrastać się;
b) rozpowszechniać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozkrzewić)

 (1.1) czynić bardziej powszechnym

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. rozkrzewić)

 (2.1) bot. daw. rosnąć bujnie

czasownik zwrotny niedokonany krzewić się (dk. rozkrzewić się)

 (3.1) bot. rozrastać się bujnie

 (3.2) ulegać rozpowszechnieniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzewistość ż., krzaczek mrz., krzew mrz., krzewiciel mos., krzewicielka ż., krzewienie n.

 przym. krzaczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpowszechniać, propagować, szerzyć

 (3.1) rozpowszechniać się, szerzyć się

Wiktionary


krzewiński

nazwisko


SJP.pl


krzewny

1. rosnący w kształcie krzewu;
2. bujny


SJP.pl


krzewowy

→ krzew


SJP.pl

Patrz:

krzew

krzewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abraham Krzewski – polski szlachcic, urzędnik
  • Jerzy Krzewski – polski pięściarz

Wikipedia


krzewuszka

krzew pochodzący z Azji i Ameryki Płn., hodowany jako roślina ozdobna; wajgela; zakrzewnia; wajgelia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krzew liściasty z rodziny przewiertniowatych

Wiktionary

Krzewuszka ("Weigela" Thunb.) – rodzaj roślin wieloletnich z rodziny przewiertniowatych. Należy do niego 11 gatunków. Występują w stanie dzikim we wschodniej Azji: głównie w Japonii, Chinach i Mandżurii. Łacińska nazwa rodzajowa upamiętnia niemieckiego botanika i chemika Christiana Ehrenfrieda von Weigela (1746–1838). Gatunkiem typowym jest "Weigela japonica" Thunb.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., krzew mrz.

Wiktionary


krześlice

Krześlice – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Pobiedziska. Należy do sołectwa Łagiewniki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


krześlin

Krześlin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Suchożebry. Ma status sołectwa. Leży nad Starą Rzeką.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Mikołaja, a prawosławni autochtoni należą do parafii Świętej Trójcy w Siedlcach.

Wikipedia


krześlisko

urządzenie umieszczane na dnie stawu lub jeziora, przeznaczone do składania w nim jaj przez ryby


SJP.pl


krześniak

nazwisko


SJP.pl


krzidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. skrzydło

Wiktionary


krzinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynka

Wiktionary


krzipieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kaszleć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzipić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chyrlać, kucać

Wiktionary


krzipić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kaszleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzipota ż.

 czas. krzipieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chyrlać, kucać

Wiktionary


krzipota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. kaszel

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzipić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kucanie

Wiktionary


krzisić

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cucić

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wskrzeszać

Wiktionary


krziż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. krzyż

Wiktionary


krzkowski

nazwisko


SJP.pl


krzna

rzeka w Polsce, lewy dopływ Bugu


SJP.pl

Krzna (Trzna) – rzeka we wschodniej Polsce, lewy dopływ Bugu, o długości 120 km i powierzchni dorzecza wynoszącej 3353 km². Bierze początek w środkowej części Niziny Południowopodlaskiej. Od Międzyrzeca Podlaskiego jej dolina wyznacza północną granicę Polesia Zachodniego. Łącznie z Krzną Południową jest jedną z większych rzek regionu Podlasia Południowego, największą w północnej części województwa lubelskiego.

Wikipedia


krzniański

przymiotnik od: Krzna


SJP.pl


krzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. krzak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. osoba urodzona na Śląsku, dziecko przybyłych na Śląsk

Wiktionary


krzos

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. hist. rodzaj krzesiwa do zapalania prochu w dawnych strzelbach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Krzos – polska siatkarka
  • Kazimierz Krzos – polski historyk, wojskowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krzesiwo n., krzesiwko n., krzoska ż., krzesanie n., wykrzesanie m., krzesany m., krzesacz m.

 czas. krzesać ndk., wykrzesać dk.

 przym. krzesiwowy, krzesany

Wiktionary


krzosek

nazwisko


SJP.pl


krzoska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. skałka w strzelbie, która uderzona krzesiwem wytwarzała iskrę zapalającą proch

 (1.2) stpol. żart. penis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proch zapalał się od iskry z krzoski.

 (1.2) Marek dobył krzoski z szarawary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɔska, AS: kšoska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzesiwo n., krzesanie n., wykrzesanie n., krzesany m., Krzosek m., Krzos m., krzos mrz.

 czas. krzesać ndk., wykrzesać dk.

 przym. krzesany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skałka

Wiktionary


krzoski

nazwisko


SJP.pl


krzta

dawniej: bardzo mała ilość czegoś; krzyna, krztyna, odrobina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. mała, niewielka ilość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodaj do sosu krztę soli.

 (1.1) Materializm, gruby, chamski materializm, karierowiczostwo, obłuda lub oportunizm obitych kundli… Ani krzty myśli, ani krzty ideałów, ani krzty serca…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃta, AS: kšta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krta ż., krztuszenie n., stpol. krztań

:: zdrobn. krztyna ż.

 czas. krztusić się, wykrztusić, zakrztusić się

 przym. wykrztuśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrobina, ociupina, krztyna, szczypta, ździebko, trochę

Wiktionary


krztusiec

choroba zakaźna wieku dziecięcego wywołana przez pałeczkę krztuśca, przenoszona drogą kropelkową, charakteryzuje się napadami kaszlu i silną dusznością; koklusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „koklusz”. Zobacz też: Koklusz (film).

Krztusiec (także „czarny kaszel”, dawniej i potocznie nazwa koklusz) – ostra, bakteryjna choroba zakaźna układu oddechowego, charakteryzująca się nawracającymi napadami uporczywego kaszlu, niekiedy z bezdechem i zaburzeniami oddechowymi. Jest wywoływana przez Gram-ujemną pałeczkę krztuśca ("Bordetella pertussis"). Przechorowanie krztuśca pozostawia długotrwałą odporność organizmu, ale powtórne zachorowanie jest możliwe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W szkole szaleje krztusiec, nie wypuszczę dziecka z domu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃtuɕɛt͡s, AS: kštuśec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krztuścowy

 rzecz. odkrztuszanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koklusz, czarny kaszel

Wiktionary


krztusić

1. rzadko: podrażniać drogi oddechowe, utrudniać oddychanie;
2. krztusić się - kasłać uporczywie wskutek podrażnienia dróg oddechowych; dławić się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) daw. utrudniać lub uniemożliwiać oddychanie

czasownik zwrotny niedokonany krztusić się (dk. brak)

 (2.1) uporczywie kaszleć i oddychać z trudnością na skutek podrażnienia dróg oddechowych

 (2.2) mieć problemy z oddychaniem lub mówieniem na skutek silnych emocji

 (2.3) o urządzeniu: pracować niemiarowo, działać z nierównymi przerwami w pracy

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Mężczyzna poczerwieniał. Mięśnie jego szyi napinały się, gdy się krztusił. Szarpał za kołnierzyk i wodził wybałuszonymi ze strachu oczyma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krztuszenie, krztuszenie się, zakrztuszanie, zakrztuszanie się

 czas. odkrztuszać, odkrztusić, wykrztuszać, wykrztusić, zakrztuszać, zakrztuszać się, zakrztusić, zakrztusić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dławić, dusić

 (2.1) zakrztuszać się

 (2.2) zakrztuszać się

 (2.3) dławić się, zadławiać się

Wiktionary


krztuścowy

przymiotnik od: krztusiec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z krztuścem, dotyczący krztuśca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krztusiec m.

Wiktionary


krztuśliwy

rzadko: krztuszący się, łkający


SJP.pl


krztyna

bardzo mała ilość, liczba lub bardzo małe natężenie czegoś; kruszyna, okruszyna, odrobina, krztynka, krzyna, krzynka, szczypta


SJP.pl


krztynka

bardzo mała ilość, liczba lub bardzo małe natężenie czegoś; kruszyna, okruszyna, odrobina, krztyna, krzyna, krzynka, szczypta


SJP.pl


krztynkę

bardzo mała ilość, liczba lub bardzo małe natężenie czegoś; kruszyna, okruszyna, odrobina, krztyna, krzyna, krzynka, szczypta


SJP.pl


krztynę

zaimek liczebny nieokreślony komunikujący o niedużej ilości czegoś lub o niewielkim stopniu natężenia cechy lub stanu; krzynę


SJP.pl


krzyca

jeden z gatunków żyta; wieloletnia roślina pastewna, uprawiana na zielonkę (w Polsce głównie na Podhalu); żyto krzyca; krzewica


SJP.pl


krzych

1. zdrobnienie od: Krzysztof; Krzysio, Krzyś, Krzysiek;
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zgrub. od: Krzysztof

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|Krzycha.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już mówiłem Krzychowi o naszym planie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzycha ż., Krzychu mos., Krzysio mos.

 przym. Krzychowy, Krzysztofowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krzysztof

Wiktionary


krzycha

zdrobnienie od: Krystyna, Krzysztofa


SJP.pl


krzycho

zdrobnienie od: Krystyna, Krzysztofa


SJP.pl


krzychu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Krzysztof

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: Krzych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bronia nabrała Krzycha z tym wyjazdem.

 (2.1) Krzychu, idziesz z nami na piwo?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzych mos., Krzysio mos.

 przym. Krzychowy, Krzysztofowy

Wiktionary


krzycki

nazwisko


SJP.pl


krzyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krzyczeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kšyčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzyczeć, okrzyczeć, wykrzyczeć, przekrzyczeć

 rzecz. krzyk m., krzykacz m., wykrzyknik mrz.

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

Wiktionary


krzyczeć

1. mówić, wołać bardzo głośno; wrzeszczeć;
2. wydawać głośne dźwięki pod wpływem bólu, strachu itp.;
3. strofować, łajać kogoś;
4. o niemowlęciu: głośno płakać;
5. o ptakach: wydawać donośny głos;
6. o tytułach w prasie: zwracać na siebie uwagę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) mówić lub wołać bardzo głośno

 (1.2) wydawać głośny, nieartykułowany dźwięk, np. z radości, na skutek zadania bólu

 (1.3) o niemowlęciu: płakać

 (1.4) przen. dawać zauważyć się jaskrawością, kontrastem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobieta krzyczała, gdy próbowano ją okraść.

 (1.2) Podczas szczepienia Jacuś zawsze bardzo krzyczy i wyrywa się.

 (1.4) Nagłówki porannych gazet krzyczą dziś o rosyjskiej interwencji militarnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨt͡ʃɛt͡ɕ, AS: kšyčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyk m., krzykliwość ż., krzykacz m., krzykaczka ż., pokrzyk m., krzyczek m., krzykun m., Krzyki nmos., wykrzyknik mrz., wykrzyknienie n., krzyczenie n., krzyknięcie n., pokrzyczenie n., nakrzyczenie n., pokrzykiwanie n., skrzyknięcie n., skrzykiwanie n., wykrzyknięcie n., wykrzykiwanie n.

 czas. krzyknąć dk., pokrzyczeć dk., nakrzyczeć dk., pokrzykiwać ndk., skrzyknąć dk., skrzykiwać ndk., wykrzyknąć dk., wykrzykiwać ndk.

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzeszczeć, drzeć się, drzeć japę; wulg. drzeć mordę, drzeć ryja

 (1.2) wrzeszczeć, drzeć się

 (1.3) płakać, wrzeszczeć, drzeć się

 (1.4) rzucać się w oczy

Wiktionary


krzyczkowski

nazwisko


SJP.pl


krzyczący

1. o barwach, kolorach, ozdobach: rażący, zwracający na siebie uwagę;
2. o postępowaniu, zachowaniu się: wymagający protestu, przeciwdziałania, np, krzycząca niesprawiedliwość


SJP.pl


krzydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. skrzydło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨdwɔ, AS: kšydu̯o

Wiktionary


krzyk

podniesienie głosu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

 (1.2) głośny odgłos wydawany przez ptactwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyk – serial telewizyjny stacji MTV
  • seria filmowa Krzyk:
    • Krzyk − film z 1996 roku
    • Krzyk 2 − film z 1997 roku
    • Krzyk 3 − film z 2000 roku
    • Krzyk 4 − film z 2011 roku
    • Krzyk − film z 2022 roku
  • Krzyk − polski film psychologiczno-obyczajowy z 1982 r. w reżyserii Barbary Sass
  • Krzyk − obraz Edvarda Muncha
  • Krzyk – album Jacka Kaczmarskiego
  • Krzyk – album Izy Lach
  • Krzyk – singel Michała Wiśniewskiego i Justyny Majkowskiej, pochodzący z płyty Nierdzewny / Remixed

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przechodząc koło bazaru słyszałem natrętny krzyk przekupek.

 (1.2) Krzyk ptaków nie pozwalał mi usnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨk, AS: kšyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzykacz m., krzykaczka ż., krzykliwość ż., okrzyk mrz., wykrzyknik m., krzyczenie n.

 czas. krzyczeć ndk., pokrzykiwać ndk., nakrzyczeć dk., skrzyczeć dk., wykrzyczeć dk., skrzykiwać ndk., skrzyknąć dk.

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzask; środ. przestęp. szplin

Wiktionary


krzykactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skłonność do wygłaszania szumnych frazesów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzykacz mos.

Wiktionary


krzykacz

osoba zachowująca się hałaśliwie, skłonna do głośnego wygłaszania frazesów; krzykała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) skory do krzyku

 (1.2) osoba wygłaszająca szumne frazesy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzykacz – krzykacz miejski, klikon
  • Krzykacz – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Sianów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krzykactwo n., krzykała mos./ż., krzykliwość ż.

:: fż. krzykaczka ż.

 czas. krzyczeć ndk.

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

Wiktionary

Synonimy:

 krzykała

Wiktionary


krzykaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta krzykliwa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzyczeć

 rzecz. krzyk mrz., krzykacz mos.

Wiktionary


krzykawka

wieś w Polsce


SJP.pl

Krzykawka – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Bolesław.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


krzykawski

nazwisko


SJP.pl


krzykać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Opoczno. hukać, śpiewać

Wiktionary


krzykała

mężczyzna zachowujący się hałaśliwie, skłonny do głośnego wygłaszania frazesów; krzykacz


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krzyki

podniesienie głosu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyki – osiedle we Wrocławiu
  • Krzyki – do 1990 roku administracyjna dzielnica Wrocławia
  • Krzyki-Partynice
  • Krzyk

Wikipedia


krzykliwie

przysłówek

 (1.1) od: krzykliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨkˈlʲivʲjɛ, AS: kšyklʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzykliwy

 rzecz. krzyk m., krzykacz m., krzyczenie n., krzykliwość ż.

 czas. krzyczeć ndk., krzyknąć dk.

Wiktionary


krzykliwiej

stopień wyższy od przysłówków: krzykliwie, krzykliwo


SJP.pl


krzykliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krzykliwe; cecha tych, którzy są krzykliwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzykliwy

 przysł. krzykliwie

 czas. krzyczeć

 rzecz. krzyk mrz., krzykacz mos.

Wiktionary


krzykliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: krzykliwy


SJP.pl


krzykliwy

przymiotnik

 (1.1) o człowieku skłonny do krzyku, do krzyczenia

 (1.2) o zwierzęciu wydający donośne odgłosy

 (1.3) o kolorze, barwie, ozdobie jaskrawy, zwracający uwagę swoją jaskrawością

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ilekroć na przykład wchodziła do pokoju sypialnego, zawsze już na samym progu odpychał ją krzykliwy luksus ogromnego tapczanu, szerokiej szafy, miękkich foteli i kutego żyrandola.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨkˈlʲivɨ, AS: kšyklʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyk m., krzykliwość ż., krzykacz m., krzyczenie n.

 czas. krzyczeć ndk., krzyknąć dk.

 przysł. krzykliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzaskliwy, jazgotliwy

 (1.3) agresywny, jaskrawy, ostry, soczysty, intensywny, wściekły, papuzi, zjadliwy

Wiktionary


krzyknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krzyknąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzyknąć, krzyczeć

Wiktionary


krzyknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. krzyczeć)

 (1.1) dokonany od|krzyczeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "O tu! - krzyknąłem, szeroko otwierając jamę ustną i wskazując palcem zęby trzonowe . - O tu wybili, Panie, za wolność wybili".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kšyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzyczeć

 rzecz. krzyknięcie n.

 przysł. krzykliwie

 przym. krzykliwy

Wiktionary


krzykoski

przymiotnik od: Krzykosy


SJP.pl


krzykosy

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzykosy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bulkowo
  • Krzykosy – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Gardeja
  • Krzykosy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
  • Krzykosy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa
  • Krzykosy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy
  • Krzykosy – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. łódzkim i poznańskim
  • Krzykosy – gmina wiejska
  • Krzykosy – gromada w powiecie kwidzyńskim
  • Krzykosy – gromada w powiecie średzkim
  • Krzykosy – nieistniejący przystanek kolejowy w Krzykosach, w powiecie kwidzyńskim

Wikipedia


krzykowski

nazwisko


SJP.pl


krzymiński

nazwisko


SJP.pl


krzymowski

przymiotnik od: Krzymów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Krzymowski – polski wojskowy
  • Stanisław Krzymowski – polski wojskowy, cichociemny

Wikipedia


krzymuski

nazwisko


SJP.pl


krzymów

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzymów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Szczawin Kościelny
  • Krzymów – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
  • Krzymów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Krzymów
  • Krzymów – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
  • Krzymów – gromada w powiecie konińskim
  • Krzymów – gmina wiejska w powiecie konińskim
  • Krzymowo, Nowy Krzymów

Wikipedia


krzyna

bardzo mała ilość, liczba lub bardzo małe natężenie czegoś; kruszyna, okruszyna, odrobina, krztynka, krztyna, krzynka, szczypta


SJP.pl


krzynka

bardzo mała ilość, liczba lub bardzo małe natężenie czegoś; kruszyna, okruszyna, odrobina, krztynka, krzyna, krztyna, szczypta


SJP.pl

Krzynka – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Barlinek.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Krzynka, po jej zniesieniu w gromadzie Barlinek. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


krzynkę

zdrobnienie od: krzynę (krztynę); krztynkę


SJP.pl


krzynowłoski

przymiotnik od: Krzynowłoga Mała, Krzynowłoga Wielka


SJP.pl


krzynówek

nazwisko


SJP.pl


krzynę

zaimek liczebny nieokreślony komunikujący o niedużej ilości czegoś lub o niewielkim stopniu natężenia cechy lub stanu; krztynę


SJP.pl

liczebnik nieokreślony

 (1.1) w niewielkiej ilości

Wiktionary


krzysia

zdrobnienie od: Krzysztofa (imię żeńskie); Krzyśka


SJP.pl


krzysiaczek

nazwisko


SJP.pl


krzysiak

nazwisko


SJP.pl


krzysiek

zdrobnienie od: Krzysztof (imię męskie); Krzyś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od Krzysztof

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy byli zachwyceni historią Anki, tylko Krzysiek wypalił, że ona jak zwykle opowiada bajki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨɕɛk, AS: kšyśek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzyśkowa ż.

:: zdrobn. Krzyś mos.

:: fż. Krzysia ż.

 przym. Krzysztofowy, Krzyśkowy

Wiktionary


krzysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krzysi lub z nią związany


SJP.pl


krzysio

zdrobnienie od: Krzysztof (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. Krzysztof

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego pozwalasz Krzysiowi chodzić na dyskotekę?

 (1.1) Co tam słychać, Krzysiu, u twojej nowej dziewczyny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzyś mos., Krzysiek mos., Krzysiu mos., Krzych mos., Krzychu mos.

 przym. Krzysztofowy, Krzysiowy, Krzyśkowy

Wiktionary


krzysiowie

Krzysio z małżonką; Krzyś z małżonką


SJP.pl


krzysiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krzysia lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Krzysia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na werandzie suszą się Krzysiowe pieluchy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyś mos., Krzysio mos., Krzysiu mos., Krzysztof mos.

 przym. Krzysztofowy

Wiktionary


krzysiu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gwara. imię|polski|m. zdrobn. od: Krzysztof

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: Krzysio i Krzysia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiesz, Krzysiu wcale nie zna się na grzybach.

 (1.1) Celina uwiodła Krzysia na wyjeździe w Bukowinie.

 (2.1) Cześć Krzysiu! Jak leci?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzyś mos., Krzysiek mos., Krzysio mos.

 przym. Krzysiowy, Krzyśkowy, Krzysztofowy

Wiktionary


krzyski

przymiotnik od: Krzyż Wielkopolski (do roku 1991 Krzyż)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hugo Krzyski (właśc. Hugo Piesch) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
  • Tomasz Krzyski – polski lekarz i oficer

Wikipedia


krzysoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. siekiera

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński cieślica, gw. Górny Śląsk siykiyra

Wiktionary


krzystek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr Krzystek – polski prawnik, polityk i samorządowiec (prezydent Szczecina)
  • Waldemar Krzystek – polski reżyser i scenarzysta
  • Krystyna Krzystek-Walka – polska lekarka, okulista
  • Tadeusz Jerzy Krzystek – polski żołnierz PSP, mechanik lotniczy, działacz społeczny, pilot szybowcowy, autor tzw.„Listy Krzystka”

Wikipedia


krzystkowice

Krzystkowice (niem. "Christianstadt am Bober") – zachodnia część miasta Nowogród Bobrzański (także nazywana Nowogrodem Dolnym), położona w województwie lubuskim, na lewym brzegu rzeki Bóbr przy drodze krajowej nr 27, stacja kolejowa Nowogród-Osiedle. Dawniej samodzielne miasto. W latach 1954–1972 były siedzibą gromady Krzystkowice, a w latach 1973–1976 gminy Krzystkowice.

Wikipedia


krzystkowicki

przymiotnik od: Krzystkowice


SJP.pl


krzystyniak

nazwisko


SJP.pl


krzyszczak

nazwisko


SJP.pl


krzyszczuk

nazwisko


SJP.pl


krzyszczyk

nazwisko


SJP.pl


krzyszkowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku polskich wsi i osiedla w Wieliczce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyszkowice – część miasta Wieliczka
  • Krzyszkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
  • Krzyszkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
  • Krzyszkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Przytyk
  • Krzyszkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
  • Krzyszkowice – gromada w powiecie krakowskim
  • Krzyszkowice – gromada w powiecie myślenickim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znalazłem stare zdjęcie spichlerza w Krzyszkowicach w gminie Myślenice.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyszek m., Krzyszkowianka ż.

Wiktionary


krzyszkowski

nazwisko


SJP.pl


krzyszowski

nazwisko


SJP.pl


krzyształowicz

nazwisko


SJP.pl


krzysztof

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

– imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa "Christophoros", powstałego ze złączenia Χριστός ("Christos") i φορος „nosiciel” ( φέρω – "phero" „niosę”) – co w tłumaczeniu znaczy „niosący Chrystusa” w znaczeniu "przynoszący Chrystusa" lub też "noszący w sobie Chrystusa", co wiąże się z legendą o św. Krzysztofie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Krzysztof i był kierowcą z podkrakowskiej miejscowości.

 (1.1) W połowie lat osiemdziesiątych Krzysztof Kieślowski nakręcił „Krótki film o zabijaniu”.

 (1.1) W Kościele katolickim na 25 lipca przypada wspomnienie św. Krzysztofa, patrona kierowców i podróżnych.

 (1.1) Krzysztofowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 25 lipca, a także 2 marca, 14 kwietnia i 31 października.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨʃtɔf, AS: kšyštof

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztofowa ż., Krzysztofówna ż., Krzysztofostwo lm m., Krzysiowa ż., Krzysiówna ż., Krzysztofkowa ż., Krzysztofkówna ż., Krzychowa ż., Krzychówna ż., Krzysiaczkowa ż., Krzysiuniowa ż., Krzysztofka ż., Krzysia ż., Krzyśka ż., Krzysiunia ż., Krzysiulka ż., Krzycha ż., Christoforos mos., Krzysztofor mos., Krystian mos., Krystyna ż., Krzysztofory n., Krzysztoforowo n., Kryst mos., Krystak mos., Krystek mos., Krystel mos., Krystko mos., Krzyst mos., Krzystko mos., Krzyszt mos., Krzysztko mos., Krzysztofowo n., Krzysztoforzyce nmos.

:: zdrobn. Krzysiek mos., Krzysztofek mos., Krzyś mos., Krzysio mos., Krzysiaczek mos., Krzysiulek mos., Krzysiunio mos.

:: zgrub. Krzych mos.

:: fż. Krzysztofa ż.

 przym. Krzysztofowy, Krzysztofkowy, Krzyśkowy, Krzysiowy, Krzysiaczkowy, Krzysiuniowy, Krzysiulkowy, Krzychowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Krzysiek, Krzysztofek, Krzyś, Krzysio, Krzysiaczek, Krzysiulek, Krzysiunio, Krzysinek; zgrub. Krzych

Wiktionary


krzysztofa

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Krzysztof

Wiktionary

– żeński odpowiednik imienia Krzysztof o pochodzeniu greckim.

Imię rzadkie, czym odróżnia się od męskiego oryginału, który jest drugim najczęściej wybranym imieniem męskim w Polsce o liczbie nadań równej 641406. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 2253 kobiet o imieniu Krzysztofa nadanym jako imię pierwsze oraz 1319 kobiet noszących imię Krzysztofa jako imię drugie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już nie będziesz wysługiwała się Krzysztofą!

 (1.1) Podrzucisz Krzysztofę na stację kolejową?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof m.

 przym. Krzysztofowy

Wiktionary


krzysztofek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Krzysztof (imię męskie)


SJP.pl


krzysztofiak

nazwisko


SJP.pl


krzysztofik

nazwisko


SJP.pl

Krzysztofik (forma żeńska: Krzysztofik, Krzysztofikowa, Krzysztofikówna; liczba mnoga: Krzysztofikowie) – polskie nazwisko.

Wikipedia


krzysztofiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krzysztofy lub z nią związany


SJP.pl


krzysztofor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Krzysztofor i jestem krakowskim poetą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztoforzyce nmos., Krzysztofory nmos., Krzysztoforowo n., Krystyna ż., Krzysztof mos.

 przym. Krzysztoforowy, Krzysztofowy

Wiktionary


krzysztofory

kamienica w Krakowie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pałac pod Krzysztofory
  • Galeria Krzysztofory
  • Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

Wikipedia


krzysztoforzyce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca;

Wiktionary

Krzysztoforzyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzysztofor mos.

Wiktionary


krzysztofostwo

Krzysztof z małżonką; Krzysztofowie


SJP.pl


krzysztofowicz

nazwisko


SJP.pl


krzysztofowie

Krzysztof z małżonką; Krzysztofostwo


SJP.pl


krzysztofowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krzysztofa lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Krzysztofa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąsiadował z Pawłową zagrodą z jednej strony i z Krzysztofowym polem z drugiej.

 (1.1) Krzysztofowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysztof mos., Krzysztofowa ż., Krzysztofor mos., Krzysztofek mos., Krzyś mos., Krzysiek mos., Krzysio mos., Krzysiu mos., Krzych mos., Krzychu mos., Krzysztofa ż., Krzysztofka ż., Krzysia ż., Krzysztofowo n.

 przym. Krzysztofkowy, Krzysiowy, Krzyśkowy

Wiktionary


krzysztopor

imię męskie


SJP.pl


krzysztoporski

nazwisko


SJP.pl


krzysztoszek

nazwisko


SJP.pl


krzysztoń

nazwisko


SJP.pl


krzywa

w geometrii: uogólnione pojęcie linii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: krzywy

Wiktionary

Krzywa – uogólnienie linii prostej. Mimo intuicyjnej prostoty, pojęcie krzywej okazało się bardzo trudne do ścisłego zdefiniowania. Poprawna definicja powinna obejmować „dowolną linię” (w szczególności na płaszczyźnie lub przestrzeni trójwymiarowej), w tym także linię prostą, która mogłaby się rozgałęziać i przerywać.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy odpowiedniej zmianie indeksacji krzywych sieci jej quasi-grupa współrzędnych jest pętlą.

 (1.1) Oprócz matematyki pojęcie krzywej powszechnie stosowane jest w ekonomii.

 (1.1) Prosta też jest krzywą.

 (2.1) Ta linia jest prosta a nie krzywa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨva, AS: kšyva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywka ż., krzywizna ż., krzywienie n., skrzywienie n., krzywaśnia ż.

 czas. krzywić ndk., skrzywić ndk.

 przym. krzywy, skrzywiony

 przysł. krzywo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreska, linia, wykres

Wiktionary


krzywaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. żywiecka kłonica przy wozie

Wiktionary

Krzywaczka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Sułkowice, przy drodze krajowej nr 52.

W latach 1954–1960 wieś należała i była siedzibą władz gromady Krzywaczka, po jej zniesieniu w gromadzie Głogoczów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


krzywak

1. strug do obróbki wygiętych powierzchni elementów drewnianych; krzywnik;
2. w leśnictwie:
a) krzywy pień drzewa;
b) drzewo o krzywym pniu;
3. w technice:
a) kadłub maszyny o nieregularnych kształtach;
b) wygięty odcinek przewodu rurowego


SJP.pl


krzywański

nazwisko


SJP.pl


krzywaśnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. spiralne zakończenie pastorału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jubiler ozdobił krzywaśnię turkusami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywa ż., krzywizna ż., krzywik m., krzywienie n., przekrzywienie n., skrzywienie n., krzywica ż.

 czas. krzywić ndk., przekrzywić dk., skrzywić dk.

 przym. krzywy, krzywawy, krzywiczny

 przysł. krzywo, krzywawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurwatura

Wiktionary


krzywcza

wieś w Polsce


SJP.pl

Krzywcza – wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, siedziba gminy Krzywcza. Ma status sołectwa.

Miejscowość leży na Pogórzu Dynowskim na lewym brzegu Sanu przy drodze wojewódzkiej nr 884 Przemyśl – Domaradz w odległości 20 km na zachód od Przemyśla.

Wikipedia


krzywczanin

mieszkaniec Krzywczy (wsi w Polsce)


SJP.pl


krzywczanka

mieszkanka Krzywczy (wsi w Polsce)


SJP.pl


krzywda

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szkoda, strata, która spotyka kogoś niezasłużenie, niesłusznie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krzywda – w prawie cywilnym inna nazwa szkody niemajątkowej
  • Krzywda – część miasta Sienno
  • Krzywda – część miasta Sokołów Małopolski
  • Krzywda – część miasta Złoczew
  • Krzywda – część wsi Świedziebnia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Świedziebnia
  • Krzywda – część wsi Wólka Rozwadowska w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Firlej
  • Krzywda – część wsi Stoczek Kocki w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Jeziorzany
  • Krzywda – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Krzywda
  • Krzywda – kolonia wsi Pieńki w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Serokomla
  • Krzywda – część wsi Kraszew Wielki w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Dmosin
  • Krzywda – część wsi Świniary w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Drwinia
  • Krzywda – część wsi Radgoszcz w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Radgoszcz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ludzie często nie zdają sobie sprawy z tego, że plotkowaniem wyrządzają innym krzywdę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨvda, AS: kšyvda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywdziciel m., krzywdzicielka ż., krzywdzenie n., skrzywdzenie n.

 czas. skrzywdzić dk., krzywdzić ndk., krzywdować ndk.

 ims. krzywdzący

Wiktionary


krzywdować

1. czuć się pokrzywdzonym, uważać się za poszkodowanego i nieszczęśliwego;
2. narzekać, utyskiwać na coś


SJP.pl


krzywdy

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzywdy – wieś w Polsce, położona w woj. podkarpackim, w powiecie niżańskim, w gminie Jeżowe
  • Krzywdy – wzniesienie w Polsce, na Pogórzu Izerskim

Wikipedia


krzywdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyrządzanie krzywdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨvˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: kšyvʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywda ż., krzywdziciel mos., krzywdzicielka ż., skrzywdzenie n., niekrzywdzenie n., nieskrzywdzenie n.

 czas. krzywdzić ndk., skrzywdzić dk., krzywdować ndk.

 przym. krzywdzący

 przysł. krzywdząco

Wiktionary


krzywdziański

przymiotnik od: Krzywda


SJP.pl


krzywdziciel

dawniej: osoba wyrządzająca komuś krzywdę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto krzywdzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywda ż., krzywdzenie n., skrzywdzenie n., niekrzywdzenie n., nieskrzywdzenie n.

:: fż. krzywdzicielka ż.

 czas. krzywdzić ndk., skrzywdzić dk., krzywdować ndk.

 przym. krzywdzący

 przysł. krzywdząco

Wiktionary


krzywdzicielka

dawniej: kobieta wyrządzająca komuś krzywdę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która krzywdzi

Wiktionary


krzywdzić

czasownik niedokonany

 (1.1) wyrządzać krzywdę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywda ż., krzywdzenie n., skrzywdzenie n., niekrzywdzenie n.

 czas. skrzywdzić dk.

 przym. krzywdzący

 przysł. krzywdząco

Wiktionary


krzywdziński

nazwisko


SJP.pl


krzywdząco

przysłówek

 (1.1) w sposób krzywdzący

Wiktionary


krzywica

choroba wieku dziecięcego wywołana brakiem wapnia w organizmie i powodująca skrzywienie kości; rachityzm, rachitis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;

 (1.2) rzem. ręczna piła stolarska stosowana do krzywych nacięć

Wiktionary

Krzywica (z gr. "Rachitis", ραχίτις – dosłownie zapalenie kręgosłupa), znana także jako rachityzm lub "choroba angielska" – choroba występująca u dzieci, najczęściej pomiędzy 3 miesiącem a 2. rokiem życia dziecka, związana z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforowej, spowodowana najczęściej niedoborem witaminy D. Powoduje zmiany w układzie kostnym i zaburzenia rozwojowe.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krzywiczny, krzywiczy, krzywicowy, przeciwkrzywiczy, pokrzywiczy, krzywy

 rzecz. krzywaśnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rachityzm, angielska choroba

Wiktionary


krzywicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Krzywicka (1905–1980) – polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata
  • Andrzej Krzywicki (ur. 1928) – polski matematyk
  • Andrzej Krzywicki (1937–2014) – polski fizyk
  • Bohdan Krzywicki (1935–2020) – polski aktor
  • Dick Krzywicki (ur. 1947) – walijski piłkarz
  • Jan Krzywicki (1914–1991) – polski dyplomata
  • Jerzy Krzywicki (1917–2005) – polski historyk filozofii
  • Józef Krzywicki (1838–1909) – polski encyklopedysta
  • Kazimierz Krzywicki (1820–1883) – polski polityk
  • Ludwik Krzywicki (1859–1941) – polski naukowiec, polityk
  • Marcin Krzywicki (ur. 1986) – polski piłkarz
  • Michał Krzywicki (1895–1967) – polski duchowny katolicki

Wikipedia


krzywicowy

w medycynie: związany z krzywicą, dotknięty krzywicą - skrzywieniem kości; krzywiczny, krzywiczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z krzywicą, dotyczący krzywicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywica ż.

Wiktionary


krzywiczny

w medycynie: związany z krzywicą, dotknięty krzywicą - skrzywieniem kości; krzywiczy, krzywicowy


SJP.pl


krzywiczy

w medycynie: związany z krzywicą, dotknięty krzywicą - skrzywieniem kości; krzywiczny, krzywicowy


SJP.pl


krzywiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzywiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki
  • Krzywiec – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew
  • Krzywiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Frombork
  • Krzywiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
  • Krzywiec (dawniej Klein Krummendorf) – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
  • Krzywiec – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Marianowo
  • Krzywiec – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie bohorodczańskim
  • Krzywiec – nazwa wsi Smolanyj w obwodzie lwowskim, w rejonie stryjskim, dawniej Pechersdorf, nazwa wprowadzona 24 maja 1939 r.

Wikipedia


krzywiecki

przymiotnik od: Krzywcza


SJP.pl


krzywiej

stopień wyższy od przysłówka: krzywo


SJP.pl


krzywienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krzywić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzywić

 przysł. krzywo

 rzecz. krzywaśnia ż., krzywa ż.

Wiktionary


krzywik

1. szablon do wykreślenia linii krzywych w rysunku technicznym;
2. szkodnik krzewów owocowych


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krzywiki

1. szablon do wykreślenia linii krzywych w rysunku technicznym;
2. szkodnik krzewów owocowych


SJP.pl


krzywin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzywin – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik
  • Krzywin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Widuchowa
  • Krzywin – gromada w powiecie gryfińskim
  • Krzywin – dawna gmina
  • Krzywin – wieś w rejonie kowelskim
  • miasto Krzywiń

Wikipedia


krzywinianin

mieszkaniec Krzywinia (miasta w Polsce)


SJP.pl


krzywinianka

mieszkanka Krzywinia (miasta w Polsce)


SJP.pl


krzywiutki

zdrobnienie od: krzywy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: krzywy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈvʲjutʲci, AS: kšyvʹi ̯utʹḱi

Wiktionary


krzywizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. miara zakrzywienia linii, powierzchni lub przestrzeni; wielkość określająca, jak silnie dana figura odbiega od prostoliniowości lub płaskości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krzywizna krzywej
  • krzywizna powierzchni
    • krzywizna Gaussa
  • krzywizna przestrzeni
  • krzywizna czasoprzestrzeni
  • krzywizna pola
  • Krzywizna – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim
  • Krzywizna – dawna gromada
  • Krzywizna – przystanek kolejowy
  • krzywizna – wada drewna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla okręgu krzywizna to odwrotność promienia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krzywy

 rzecz. krzywka ż., krzywaśnia ż., krzywa ż.

 czas. krzywić

 przysł. krzywo

Wiktionary


krzywiznowy

→ krzywizna. np. celownik krzywiznowy


SJP.pl


krzywić

powodować zniekształcenie czegoś, wyginać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skrzywić)

 (1.1) zginać coś, co było proste lub foremne

 (1.2) odchylać na bok coś, co stało pionowo

czasownik zwrotny niedokonany krzywić się (dk. skrzywić się)

 (2.1) ulegać deformacji

 (2.2) deformować usta, twarz w grymasie

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Chyba że dusimy od tyłu - Stary Steryl krzywi się z niesmakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨvʲit͡ɕ, AS: kšyvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywa ż., krzywizna ż., krzywka ż., krzywienie n., krzywaśnia ż.

 czas. skrzywić, wykrzywiać, wykrzywić, przekrzywić, przekrzywiać

 przym. krzywy

 przysł. krzywo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deformować

 (2.1) deformować się, wyginać się

Wiktionary


krzywiń

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zobacz też: Krzywiń – gmina, Krzywiń – stacja kolejowa.

Krzywiń – miasto w zachodniej Polsce, woj. wielkopolskim, w powiecie kościańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzywiń.

Według danych z 31 marca 2011 miasto liczyło 1639 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨvʲĩɲ, AS: kšyvʹĩń

Wiktionary


krzywiński

przymiotnik od: Krzywiń


SJP.pl


krzywka

1. przyrząd do wykreślania linii krzywych; krzywik;
2. element mechaniczny umożliwiający zmianę położenia jednej części konstrukcji względem pozostałych;
3. zakrzywiona rura do łączenia innych rur; kolanko, kolano


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. obracający się element mechanizmu o nieregularnym kształcie, służący do zamiany ruchu obrotowego innego elementu w ruch postępowy;

 (1.2) szablon służący do wykreślania linii krzywych

 (1.3) daw. zakrzywiona drewniana belka, używana do konstrukcji wręg i innych elementów łodzi i statków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krzywka (maszynoznawstwo)
  • krzywka kreślarska - szablon plastikowy, służący do wykreślania linii krzywych o różnych kształtach
  • Krzywka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Kisielice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sterowana numerycznie oś napędu głównego pozwala zrealizować operacje technologiczne, które dotychczas na tokarkach nie były możliwe do wykonania, np. frezowanie krzywek walcowych.

 (1.2) Tośmy blachy spawali i malowali na czarny mat, tośmy na brzuchach na tych blachach, z krzywkami elastycznymi, kreślili dziesiątki krzywizn, żeby do Zdzisia się dopasować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywa ż., krzywik m., krzywizna ż., krzywość ż.

 czas. krzywić ndk.

 przym. krzywkowy, krzywy

 przysł. krzywo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krzywik

Wiktionary


krzywkowy

przymiotnik od: krzywka


SJP.pl


krzywnik

strug do obróbki wygiętych powierzchni elementów drewnianych; krzywak


SJP.pl


krzywo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób odbiegający od linii prostej

 (1.2) w sposób odbiegający od kierunku poziomego

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: krzywa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) — Rozdygotana podaje Ewie błękitną kopertę z krzywo naklejonym fioletowym znaczkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywka ż., krzywa ż., krzywizna ż., krzywik m., krzywienie n., przekrzywianie n., przekrzywienie n., skrzywianie n., skrzywienie n., wykrzywianie n., wykrzywienie n., krzywulec m., krzywaśnia ż., krzywość ż.

 czas. krzywić ndk., przekrzywiać ndk., przekrzywić dk., skrzywiać ndk., skrzywić dk., wykrzywiać ndk., wykrzywić dk.

 przym. krzywawy, krzywy

Wiktionary


krzywodzioby

wróblowaty ptak z rodziny łuszczaków; krzywonos, krzyżodziób


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Biegus krzywodzioby – gatunek średniej wielkości ptaka brodzącego z rodziny bekasowatych
  • Przedrzeźniacz krzywodzioby – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny przedrzeźniaczy
  • Szlarnik krzywodzioby – gatunek małego ptaka z rodziny szlarników
  • Wodnik krzywodzioby – gatunek wymarłego nielotnego ptaka z rodziny chruścieli

Wikipedia


krzywodziób

wróblowaty ptak z rodziny łuszczaków; krzywonos, krzyżodziób


SJP.pl


krzywogęby

pejoratywnie: mający krzywą twarz


SJP.pl


krzywolistny

1. mający krzywe liście;
2. nowellia krzywolistna - gatunek mszaków z rodziny głowiakowatych


SJP.pl


krzywomierz

przyrząd do mierzenia długości linii krzywych na mapie lub planie; kurwimetr; kartometr; kartomierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość;

Wiktionary

Krzywomierz (kartomierz, kartometr, kurwimetr, kurwomierz) – przyrząd służący do mierzenia na mapie długości linii krzywych. Urządzenie ma małe kółko, które należy prowadzić po linii, której długość jest mierzona. Licznik elektroniczny lub mechaniczny, przeliczając liczbę obrotów kółka, podaje długość pokonanej przez kółko drogi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kartomierz, kurwimetr

Wiktionary


krzywonogi

mający krzywe nogi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający krzywe nogi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkʃɨvɔ̃ˈnɔɟi, AS: kšyvõnoǵi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koślawy

Wiktionary


krzywonos

1. gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;
2. wróblowaty ptak z rodziny łuszczaków; krzywodziób, krzyżodziób;
3. potocznie: osoba z krzywym nosem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryka Krzywonos – działaczka opozycyjna w okresie PRL.
  • Maksym Krzywonos – jeden z przywódców powstania Chmielnickiego.

Wikipedia


krzywonosy

mający krzywy nos


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzywonosy – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
  • Krzywonosy – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie wołkowyskim
  • Krzywonosy – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie starodoroskim
  • Krzywonosy – dawna wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Komaje
  • Krzywonosy – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Komaje

Wikipedia


krzywonóg

krzywonóg półskrzydlak - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych; koślawka


SJP.pl

Krzywonóg, koślawka ("Valgus") – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

Wikipedia


krzywoprzysiąc

fałszywie zaświadczyć, skłamać pod przysięgą


SJP.pl


krzywoprzysięgać

fałszywie świadczyć, kłamać pod przysięgą


SJP.pl


krzywoprzysięstwo

złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Krzywoprzysięstwo (zwane też fałszywymi zeznaniami) – przestępstwo skierowane przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, polegające na zeznawaniu nieprawdy lub zatajaniu prawdy przy składaniu zeznań mających służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy (art. 233 § 1 k.k.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ, AS: kšyvopšyśẽũ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywoprzysięzca m., krzywoprzysiężnik m., krzywoprzysięganie n., krzywoprzysiężca mos.

 czas. krzywoprzysięgać ndk., krzywoprzysięgnąć dk., krzywoprzysiąc n.

 przym. krzywoprzysiężny, krzywoprzysięski

Wiktionary


krzywoprzysięzca

człowiek kłamiący pod przysięgą; krzywoprzysiężca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto złożywszy przysięgę, łamie ją

 (1.2) ktoś, kto składając zeznanie pod przysięgą, mówi nieprawdę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kłamcy, oszczercy i krzywoprzysięzcy otrzymają surową karę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃st͡sa, AS: kšyvopšyśẽũ̯sca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywoprzysięstwo n., krzywoprzysiężnik mos., krzywoprzysięganie n., krzywoprzysięgnięcie n., krzywoprzysiężca mos.

 czas. krzywoprzysięgać ndk., krzywoprzysięgnąć dk., krzywoprzysiąc dk.

 przym. krzywoprzysięski, krzywoprzysiężny

 przysł. krzywoprzysiężnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. przest. krzywoprzysiężca, krzywoprzysiężnik

 (1.2) rzad. przest. krzywoprzysiężca, krzywoprzysiężnik

Wiktionary


krzywoprzysiężca

człowiek kłamiący pod przysięgą; krzywoprzysięzca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. krzywoprzysięzca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywoprzysięstwo n., krzywoprzysiężnik m., krzywoprzysięganie n., krzywoprzysięgnięcie n., krzywoprzysięzca m.

 czas. krzywoprzysięgać ndk., krzywoprzysięgnąć dk., krzywoprzysiąc dk.

 przym. krzywoprzysięski, krzywoprzysiężny

 przysł. krzywoprzysiężnie

Wiktionary


krzyworoski

→ Krzywy Róg (miasto na Ukrainie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Krzywym Rogiem, dotyczący Krzywego Rogu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie w zagłębiu krzyworoskim prowadzi się na wielką skalę prace, mające na celu budowę nowych i modernizację starych kopalń oraz zakładów wzbogacania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzywy Róg mrz.

Wiktionary


krzywosz

nazwisko


SJP.pl


krzywoszczeć

rodzaj mchu z rodziny widłozębowatych


SJP.pl


krzywoszyj

krzywoszyj polny - gatunek rośliny z rodziny ogórecznikowatych; farbownik polny


SJP.pl


krzywoszyjowate

rodzina mchów


SJP.pl


krzywosąd

dawne imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzywosąd – imię staropolskie
  • Krzywosąd – skała w miejscowości Aleksandrowice

Wikipedia


krzywosławny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pogard. odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pogard. wyznawca prawosławia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chętnie przeczytałbym, co takiego p. Łukasz Kluska ma do zarzucenia prawosławiu, że jego wyznawców (do których należę) nazywa „schizmatykami krzywosławnymi”.

 (2.1) Schizmatyków nie nazywał prawosławnymi, lecz krzywosławnymi. Uważał bowiem, że nie chodzi im o zbawienie ludzi ani o ich dobro wieczne i doczesne, lecz o oderwanie od Cerkwi greckokatolickiej, a następnie poddanie władzy rosyjskiego cara.

Wiktionary


krzywousty

o człowieku: mający krzywe usta


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający krzywe, asymetryczne usta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojrzenie krzywouste i nos zakrzywiony • W gębę patrzy, na straży zębom postawiony.

 (1.1) Obie strony sięgnęły do repertuaru, którego by im pozazdrościły – w razie swego zmartwychwstania – krzywouste maszkary i strachy z ciemnych grobowców etruskich albo i wiedźmy z ustami od ucha do ucha, oddające się nieskromnym (…)

Wiktionary


krzywoząb

krzywoząb podsadnikowy - gatunek mchu z rzędu rokietowców


SJP.pl


krzywozęby

krzywoząb podsadnikowy - gatunek mchu z rzędu rokietowców


SJP.pl


krzywoń

nazwisko


SJP.pl


krzywość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krzywe; cecha tych, którzy są krzywi

Wiktionary

Krzywość lub Krzywaźń (ok. 460 m) – wzniesienie i skała w miejscowości Strzegowa w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Wolbrom. Znajduje się na granicy lasu i pól uprawnych, w odległości około 1,5 km na zachód od drogi wojewódzkiej nr 794. Pod względem geograficznym jest to obszar Wyżyny Częstochowskiej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krzywy

 przysł. krzywo

 rzecz. krzywka ż.

Wiktionary


krzywulec

1. potocznie: coś krzywego, skrzywionego, niezgrabnego;
2. w budownictwie: element belki policzkowej w kształcie wstęgi skręconej po linii śrubowej


SJP.pl

Krzywulec – drewniany element łodzi lub statku łączący dno z burtą, wykorzystujący naturalne zakrzywienie słoi drewna. Krzywulce wykonuje się z zakrzywionych korzeni lub konarów, najczęściej dębu lub sosny. W łodziach często stosowane parami, nitowane bądź przykręcane do klepek dna i burty.

Wikipedia


krzywulski

nazwisko


SJP.pl


krzywuł

drewniany instrument dęty o zakrzywionej rurze, popularny w XVII wieku; krzywuł, krummhorn, kromorn


SJP.pl


krzywuła

drewniany instrument dęty o zakrzywionej rurze, popularny w XVII wieku; krzywuł, krummhorn, kromorn


SJP.pl


krzywy

1. wygięty, powyginany, nieprosty;
2. niechętny, nieprzyjazny, niezadowolony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wygięty, powyginany, nieprosty

 (1.2) książk. niechętny, nieprzyjazny, niezadowolony

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzywy – potok, dopływ Trzebośnicy
  • Krzywy – wzniesienie o wysokości 646 m n.p.m. w Beskidzie Śląskim
  • Krzywy – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Mejszagoła
  • Krzywy Potok
  • Krzywy Domek
  • Krzywy Las
  • Krzywy Róg
  • Andrzej Krzywy
  • Antoni Krzywy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spośród wszystkich krzywych rzeczy na świecie najsłynniejsza jest krzywa wieża w Pizie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨvɨ, AS: kšyvy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywa ż., krzywka ż., krzywik mrz., krzywizna ż., krzywica ż., krzywaśnia ż., krzywość ż.

 przysł. krzywo

 czas. krzywić ndk., krzywić się ndk., skrzywić dk., skrzywić się dk., zakrzywić dk., zakrzywić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprosty

Wiktionary


krzyzaniak

nazwisko


SJP.pl


krzyś

zdrobnienie od: Krzysztof (imię męskie); Krzysiek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Krzysztof

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyś – zdrobnienie imienia Krzysztof
  • Krzyś – postać występująca w Kubusiu Puchatku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzyś jest strasznym łakomczuchem, zjada całą czekoladę na raz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨɕ, AS: kšyś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysiek mos., Krzysztof mos., Krzysio mos., Krzysiu mos.

 przym. Krzysztofowy, Krzysiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Krzysiek, Krzysio

Wiktionary


krzyśka

zdrobnienie od: Krzysztof (imię męskie); Krzyś


SJP.pl


krzyśko

nazwisko


SJP.pl


krzyśkowie

Krzysiek z małżonką


SJP.pl


krzyśkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Krzyśka lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Krzyśka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałaś może gdzieś Krzyśkową aktówkę?

 (1.1) Chodzę z Krzyśkowymi siostrami do jednej klasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzysiek mos., Krzysio mos., Krzysiu mos., Krzysztof mos.

 przym. Krzysztofowy

Wiktionary


krzyż

znak, kształt lub przedmiot w postaci dwóch linii przecinających się, na ogół pod kątem prostym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;

 (1.2) order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)

 (1.3) anat. część kręgosłupa;

 (1.4) przen. cierpienie, trudności

 (1.5) rel. symbol chrześcijaństwa

 (1.6) rel. gest czyniony w chrześcijaństwie na początku i na końcu modlitwy

 (1.7) hist. starożytne rzymskie narzędzie kaźni

Wiktionary

Krzyż ( crux) – rodzaj kształtu lub przedmiotu w postaci co najmniej dwóch przecinających się linii.

Jest jednym z najstarszych symboli ludzkości znanym w większości starożytnych religii. Niemal w każdym zakątku ziemi odkryto przedmioty związane z tym znakiem. Zazwyczaj wiązano go z jakąś formą kultu sił przyrody (ogień, słońce, życie). Jest też używany jako element herbu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawie każdy kościół jest zbudowany na planie krzyża.

 (1.2) Prezydent wręczył weteranowi Krzyż Zasługi.

 (1.3) Dziadek znowu odczuwa bóle w krzyżu.

 (1.4) Śmierć całej rodziny była dla niego prawdziwym krzyżem od losu.

 (1.5) Turcy nakazali usunięcie wszystkich krzyży i symboli chrześcijańskich.

 (1.6) Po wejściu do świątyni zrobił krzyż i uklęknął w ławce pod amboną.

 (1.7) Na krzyżu umarł Pan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨʃ, AS: kšyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżak m., skrzyżowanie n., krzyżówka ż., krzyżowiec m., krzyżownica ż., krzyżowanie n., ukrzyżowanie n., krzyżykowanie n.

:: zdrobn. krzyżyk m.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk., ukrzyżować dk., krzyżykować ndk.

 przym. krzyżowy, krzyżakowy, krzyżykowy, krzyżówkowy

 przysł. krzyżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. krziż

 (1.2) reg. śl. krziż

 (1.4) udręka, tortury

 (1.5) reg. śl. krziż

 (1.6) reg. śl. krziż

 (1.7) reg. śl. krziż

Wiktionary


krzyżacki

dotyczący Krzyżaków, właściwy Krzyżakom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Krzyżakami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z oddali widzieliśmy zamek krzyżacki w Malborku.

 (1.1) Akcja którejś z tych powieści rozgrywa się w posiadłości krzyżackiej na Warmii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyżak mos., krzyżowanie n., krzyżyk mrz.

 przym. krzyżakowy, krzyżowy

 czas. krzyżować

Wiktionary


krzyżackość

→ krzyżacki


SJP.pl

Patrz:

krzyżacki

krzyżactwo

potocznie: ogół członków zakonu krzyżackiego - niemieckiego zakonu rycerskiego; Krzyżacy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ogół Krzyżaków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈʒat͡stfɔ, AS: kšyžactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Krzyżak mos., krzyżowanie n.

 czas. krzyżować

 przym. krzyżowy

Wiktionary


krzyżacy

niemiecki zakon rycerski przebywający na ziemiach polskich w XIII w., którego członkowie nosili białe płaszcze z czarnym krzyżem; zakon krzyżacki, zakon krzyżowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżacy – Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, pot. zakon krzyżacki
  • Krzyżacy 1410 – powieść Józefa Ignacego Kraszewskiego
  • Krzyżacy – powieść Henryka Sienkiewicza
  • Krzyżacy – film fabularny z 1960 w reżyserii Aleksandra Forda, adaptacja powieści H. Sienkiewicza
  • Krzyżacy – polska opera rockowa z 2010
  • Krzyżacy – strategiczna gra komputerowa
  • Knights of the Cross
  • Zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą

Wikipedia


krzyżaczek

zdrobnienie od: krzyżak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od krzyżak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżak m.

Wiktionary


krzyżak

1. przedmiot o kształcie krzyża (np. śrubokręt); krzyżal (rzadziej);
2. dziewczęcy fartuch z krzyżującymi się na plecach szelkami;
3. łącznik rurowy w formie prostego odcinka rury z dwiema odnogami bocznymi; czwórnik;
4. klucz nasadowy do koła o czterech równych ramionach;
5. pająk z rodziny krzyżakowatych;
6. odmiana lisa pospolitego z ciemnymi pręgami na grzbiecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. pot. nazwa systematyczna|Araneus diadematus|ref=tak., pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż;

 (1.2) łow. lis o ciemnym umaszczeniu naznaczony czarną podłużną pręgą grzbietową i poprzeczną łopatkową

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) techn. przyrząd z dwóch skrzyżowanych części

 (2.2) techn. śrubokręt o końcówce w kształcie krzyża

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżak – członek zakonu krzyżackiego
  • krzyżak – śrubokręt o końcówce w kształcie krzyża.
  • krzyżak – dwie skrzyżowane i trwale połączone z sobą deski lub pręty mogące pełnić rolę elementu konstrukcyjnego w budownictwie, meblarstwie, szkutnictwie i innych dziedzinach techniki.
  • krzyżak – zwyczajowa nazwa niektórych gatunków pająków z rodziny krzyżakowatych
  • Krzyżak – herb szlachecki
  • krzyżak (D-pad) – urządzenie wskazujące
  • krzyżak – podpórka bomu stosowana w żeglarstwie
  • krzyżak - przyrząd w snookerze
  • Krzyżak – część wsi Kodłutowo w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Raciąż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzysio rozpłakał się, gdy zobaczył ogromnego krzyżaka.

 (1.2) Ustrzelony przez stryja lis okazał się dorodnym krzyżakiem.

 (2.1) Łatwo jest sterować marionetką za pomocą krzyżaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨʒak, AS: kšyžak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżówka ż., krzyż m., krzyżyk mrz., krzyżowiec mos.

:: zdrobn. krzyżaczek m.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżakowy, krzyżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pająk krzyżak

 (2.2) śrubokręt krzyżakowy

Wiktionary


krzyżakowate

rodzina pająków obejmująca ponad 3000 gatunków


SJP.pl

Krzyżakowate (Araneidae) – rodzina pająków z infrarzędu Araneomorphae i nadrodziny Araneoidea. Obejmuje ponad 3 tysiące opisanych gatunków, zgrupowanych w ponad 190 rodzajach.

Najstarszym znanym przedstawicielem Araneidae jest "Mesozygiella dunlopi" żyjący we wczesnej kredzie na obecnych terenach Hiszpanii.

Wikipedia


krzyżakowaty

o cechach krzyżakowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


krzyżakowy

przymiotnik od: krzyżak


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który jest w kształcie krzyżaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., krzyż m., krzyżak m., krzyżówka ż., krzyżowanie n., skrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżowy, krzyżacki

 przysł. krzyżowo

Wiktionary


krzyżal

część mechanizmu lub konstrukcji mająca postać dwóch elementów przecinających się pod kątem prostym; krzyżak


SJP.pl


krzyżanek

nazwisko


SJP.pl


krzyżaniak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżaniak – polskie nazwisko. Według danych z lat 90 XX wieku nazwisko to nosiło 3566 polskich obywateli.
  • Bogdan Krzyżaniak (1936–1997) – polski żużlowiec
  • Leon Krzyżaniak (zm. 1952) – polski działacz śpiewaczy
  • Lech Krzyżaniak (1940–2004) – polski archeolog
  • Jacek Krzyżaniak (ur. 1968) – polski żużlowiec
  • Tomasz Krzyżaniak (ur. 1980) – polski perkusista

Wikipedia


krzyżanin

mieszkaniec Krzyża Wielkopolskiego (miasta w Polsce)


SJP.pl


krzyżanka

mieszkanka Krzyża Wielkopolskiego (miasta w Polsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżanka – najwyższe wzgórze Góry Chełmskiej
  • Krzyżanka – struga, dopływ Jeziora Kierskiego
  • Krzyżanka – część wsi Stolec w woj. łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Złoczew
  • Krzyżówka

Wikipedia


krzyżanowice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
  • Krzyżanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Krzyżanowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża
  • Krzyżanowice – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski
  • Krzyżanowice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Krzyżanowice
  • Krzyżanowice – gmina w powiecie raciborskim
  • Krzyżanowice – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. kieleckim
  • Krzyżanowice – gromada w powiecie iłżeckim
  • Krzyżanowice – gromada w powiecie pińczowskim
  • Krzyżanowice – gromada w powiecie raciborskim
  • Krzyżanowice – stacja kolejowa położona we wsi Krzyżanowice, w powiecie raciborskim, w województwie śląskim
  • Krzyżanowice Dolne, Krzyżanowice Średnie

Wikipedia


krzyżanowicki

przymiotnik od: Krzyżanowice


SJP.pl


krzyżanowski

przymiotnik od: Krzyżanów


SJP.pl

Krzyżanowski – nazwisko polskie, m.in. rodzin szlacheckich herbu Dębno z Krzyżanowic z Małopolski oraz herbu Świnka z Krzyżanowa z Wielkopolski

Nazwisko Krzyżanowski bywało także nadawane neofitom po przyjęciu chrztu. Przykładem rodzina, którą nobilitowano w XVIII w. z nowym herbem Jasna Góra.

Wikipedia


krzyżanów

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki
  • Krzyżanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
  • Krzyżanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
  • Krzyżanów – część wsi Kwasowiec w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Nowy Kawęczyn
  • Krzyżanów – gmina wiejska
  • Krzyżanów – dawna gmina wiejska istniejąca do 1953 roku w woj. łódzkim
  • Krzyżanów – gromada
  • Krzyżanowo

Wikipedia


krzyżański

nazwisko


SJP.pl


krzyżelewski

nazwisko


SJP.pl


krzyżem

znak, kształt lub przedmiot w postaci dwóch linii przecinających się, na ogół pod kątem prostym


SJP.pl


krzyżewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły
  • Krzyżewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Frombork
  • Krzyżewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo

Wikipedia


krzyżewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżewscy herbu Grzymała IV, polski ród szlachecki, pochodzący z Krzyżewa;
  • Ewa Krzyżewska (1939-2003) – polska aktorka;
  • Henryk Krzyżewski (1923-1988) – polski pedagog;
  • Jan Krzyżewski – audytor z rangą kapitana w 4 Regimencie Pieszej Buławy Wielkiej Koronnej;
  • Janusz Krzyżewski (1938–2003) – polskiej prawnik, specjalista prawa bankowego;
  • Janusz Edward Krzyżewski (1940–2014) – polski działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL;
  • Janusz Kazimierz Krzyżewski (ur. 1949) – polski polityk, marszałek województwa podlaskiego;
  • Juliusz Krzyżewski (1915-1944) – polski poeta i radiowiec;
  • Karol Krzyżewski – polski doktor habilitowany nauk matematyczno-przyrodniczych;
  • Mike Krzyzewski (ur. 1947) – amerykański trener koszykówki pochodzenia polskiego;
  • Waldemar Krzyżewski (ur. 1953) – polski lekarz weterynarii, działacz społeczny;
  • Zbigniew Krzyżewski (1922-2020) – polski działacz konspiracji niepodległościowej

Wikipedia


krzyżkiewicz

nazwisko


SJP.pl


krzyżmaszt

rzadko: ostatni, tylny maszt na wielomasztowych statkach o pełnym ożaglowaniu rejowym; stermaszt, krojcmaszt


SJP.pl


krzyżmał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. naczynie na olej krzyżma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proboszcz przywiózł z kurii nowy krzyżmał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżmo n.

 czas. krzyżmować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. chryzmał, daw. chrzyżmał

Wiktionary


krzyżmo

olej z balsamu i oliwy, używany w niektórych ceremoniach kościelnych; olej święty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;

Wiktionary

Krzyżmo (z chrisma, gr. χρῖσμα, khrîsma, cs. миро, miro) – konsekrowany olej, używany w Kościele katolickim, prawosławnym, orientalnych kościołach prawosławnych, asyryjskim, luterańskim, anglikańskim i starokatolickim przy udzielaniu określonych sakramentów i funkcji kościelnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Diakon podał biskupowi naczynie z krzyżmem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżmał m.

 czas. krzyżmować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chryzmo, daw. chrzyżmo

Wiktionary


krzyżmować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) rel. namaszczać krzyżmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biskup ordynariusz krzyżmuje bierzmowańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżmo n., krzyżmał m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. chrzyżmować

Wiktionary


krzyżne

przełęcz w Tatrach Wysokich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. przełęcz w Tatrach Wysokich;

 (1.2) geogr. osada w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Krzyżne ( Kreuzsattel, Krížne poľské, Kereszt-nyereg) – położona na wysokości 2112 m przełęcz w Tatrach Wysokich, pomiędzy Pańszczycą a Doliną Roztoki, jeden ze skrajnych punktów szlaku Orlej Perci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwa Krzyżne pochodzi od położenia w miejscu, w którym krzyżują się trzy grzbiety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyż m., Krzyżno n.

 czas. krzyżować ndk.

Wiktionary


krzyżnik

krzyżnik tanecznik - gatunek pająka z rodziny skakunowatych


SJP.pl

Krzyżnik (dawniej niem. "Kreuzberg", po 1945 r. również "Góra Krzyżatka") – góra ze szczytem na wysokości 701 m n.p.m. znajdująca się w Masywie Śnieżnika w Sudetach w pobliżu Stronia Śląskiego.

Wikipedia


krzyżodziób

wróblowaty ptak z rodziny łuszczaków; krzywonos, krzywodziób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Loxia|ref=tak., rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈʒɔd͡ʑup, AS: kšyžoʒ́up

Wiktionary


krzyżostaniak

nazwisko


SJP.pl


krzyżowa

mięso wołowe z okolicy kości krzyżowej; krzyżówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. wołowina z okolicy kości krzyżowej

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: krzyżowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżowa – część miasta Wieliczka
  • Krzyżowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Gromadka
  • Krzyżowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
  • Krzyżowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
  • Krzyżowa – część wsi Rupniów w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Krzyżowa – część wsi Siekierczyna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Krzyżowa – część wsi Łysokanie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj
  • Krzyżowa – część wsi Jaworzynka w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Istebna
  • Krzyżowa – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Jeleśnia
  • Krzyżowa – gromada
  • Krzyżowa – przystanek kolejowy w Krzyżowej, w województwie dolnośląskim
  • Krzyżowa – skała w Dolinie Szklarki na Wyżynie Olkuskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do peklowania najlepsza jest krzyżowa z kwiatem i szponder czyli żeberko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyż mrz., krzyżyk mrz., krzyżak mzw./mrz., skrzyżowanie n., krzyżówka ż., krzyżowiec mos., krzyżownica ż., krzyżowanie n., ukrzyżowanie n., krzyżykowanie n., Krzyżowa ż., krzyżowiaczek mzw.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk., ukrzyżować dk., krzyżykować ndk.

 przym. krzyżowy, krzyżakowy, krzyżykowy, krzyżówkowy, krzyżowski

 przysł. krzyżowo

Wiktionary


krzyżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) umieszczanie dwóch rzeczy na krzyż

 (1.2) daw. wymierzanie kary śmierci poprzez przybicie do krzyża

 (1.3) przen. uprzykrzanie komuś życia

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W domu naszych dziadków krzyżowanie nóg było surowo wzbronione.

 (1.2) Zgodnie z prawem krzyżowania odbywały się poza miastem.

 (1.3) Wuj Leon rozpoczynał krzyżowanie ciotki Rity zaraz po przebudzeniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., ukrzyżowany mos., krzyżactwo n., krzyżówka ż., krzyż m., krzyżyk m., krzyżowiec m., Krzyżak m., skrzyżowanie n., Krzyżnik m., Krzyżanów m., Krzyżanowice nmos., krzyżakowate nmos., ukrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżacki, krzyżowy, krzyżówkowy, krzyżakowy, ukrzyżowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ukrzyżowanie

Wiktionary


krzyżować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skrzyżować)

 (1.1) układać na krzyż

 (1.2) biol. łączyć różne genetycznie organizmy

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukrzyżować)

 (2.1) wiązać lub przybijać do krzyża

czasownik przechodni niedokonany (dk. pokrzyżować)

 (3.1) powodować udaremnienie, psucie czegoś

czasownik zwrotny niedokonany krzyżować się (dk. skrzyżować się)

 (4.1) stawać się ułożonym na krzyż

 (4.2) łączyć się w rozwoju

 (4.3) odbywać się jednocześnie w kolizyjnych kierunkach

czasownik zwrotny niedokonany krzyżować się (dk. ukrzyżować się)

 (5.1) przytwierdzać się do krzyża

czasownik zwrotny niedokonany krzyżować się (dk. pokrzyżować się)

 (6.1) nie udawać się, psuć się wzajemnie oddziaływając

Wiktionary

Przykłady

 (4.3) Obaj bardzo lubili te spokojne godziny, pełne rozmów i lektury, kiedy nie trzeba było złościć się, słuchać krzyżujących się okrzyków i podporządkowywać się sprzecznym decyzjom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., ukrzyżowany mos., krzyż m., krzyżactwo n., krzyżak m., Krzyżak m., krzyżowiec m., krzyżówka ż., krzyżówkowicz m., krzyżyk m., krzyżowanie n., ukrzyżowanie n., Krzyżne n.

 przym. krzyżacki, krzyżowy, krzyżówkowy, krzyżykowy, krzyżakowy, ukrzyżowany

 przysł. krzyżowo

 czas. skrzyżować, ukrzyżować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hybrydyzować

 (3.1) niszczyć, psuć, udaremniać

 (4.2) łączyć się

Wiktionary


krzyżowe

rodzina roślin zielnych z rzędu kapustowców; kapustowate


SJP.pl


krzyżowiaczek

tantniś krzyżowiaczek - motyl z rodziny tantnisiowatych (Plutella masculipennis) będący groźnym szkodnikiem roślin krzyżowych


SJP.pl


krzyżowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kobierzyce
  • Krzyżowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Olszanka
  • Krzyżowice – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Głubczyce
  • Krzyżowice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pawłowice

Wikipedia


krzyżowiec

dawniej: uczestnik wypraw krzyżowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. wojsk. krążownik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uczestnik wyprawy krzyżowej
  • Krzyżowiec – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice
  • Krzyżowiec – część wsi Klon w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Czajków

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., krzyż mrz., krzyżak mos., krzyżowanie n., krzyżyk mrz., Krzyżak mos., Krzyżowa ż.

 przym. krzyżowy

 czas. krzyżować, skrzyżować

Wiktionary


krzyżownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. część rozjazdu torowego, w której następuje przecięcie szyn torów rozjazdu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżownica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, pow. mogileńskim
  • krzyżownica – rodzaj roślin
  • krzyżownica – część rozjazdu torowego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzyżownica składa się z dziobownicy (zwanej często dziobem krzyżownicy), szyn skrzydełkowych oraz kierownic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., krzyż mrz., Krzyżowa ż.

Wiktionary


krzyżownicowate

rodzina roślin kwiatowych obejmująca gatunki rosnące w strefie umiarkowanej i tropikalnej


SJP.pl

Krzyżownicowate ("Polygalaceae") – rodzina roślin należąca do rzędu bobowców. Obejmuje ok. 26 rodzajów z 900 gatunkami. Rośliny tu należące są szeroko rozprzestrzenione na świecie i spotykane wszędzie poza okolicami okołobiegunowymi, rozległymi pustyniami i wysokimi górami. Do polskiej flory należy 5 gatunków z rodzaju krzyżownica "Polygala".

Wikipedia


krzyżownicowaty

o cechach krzyżownicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


krzyżownicowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu różowych; Polygalales


SJP.pl


krzyżownicowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu różowych


SJP.pl


krzyżowniki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzyżowniki – część Gdańska, w dzielnicy Siedlce
  • Krzyżowniki – część Poznania, na osiedlu Krzyżowniki-Smochowice
  • Krzyżowniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Rychtal
  • Krzyżowniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kleszczewo

Wikipedia


krzyżowość

→ krzyżowy


SJP.pl

Patrz:

krzyżowy

krzyżowski

przymiotnik od: Krzyżowa, Krzyżowa Dolna


SJP.pl


krzyżowy

przymiotnik

 (1.1) związany z krzyżem jako symbolem chrześcijaństwa

 (1.2) mający kształt krzyża

 (1.3) ułożony na kształt krzyża

 (1.4) anat. dotyczący krzyża – dolnego odcinka kręgosłupa

 (1.5) taki, który jest powiązany, dotyczy podobnego lub tego samego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyż m., krzyżyk m., krzyżactwo n., krzyżak m., Krzyżak m., krzyżowa ż., Krzyżowa ż., krzyżowiec m., krzyżówka ż., krzyżówkowicz m., krzyżowanie n., ukrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk., ukrzyżować dk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżacki, krzyżowski, krzyżówkowy, krzyżykowy, krzyżakowy

 przysł. krzyżowo

Wiktionary


krzyżtoporzanka

woda źródlana


SJP.pl


krzyżtopór

ruiny zamku w Ujeździe


SJP.pl

Krzyżtopór (dawniej "Krzysztopór") – ruiny powstałej w latach 1621–1644 rezydencji pałacowej otoczonej fortyfikacjami bastionowymi położonej w miejscowości Ujazd w województwie świętokrzyskim. Była to jedna z największych budowli pałacowych w Europie przed powstaniem Wersalu. Od 2018 ma status pomnika historii. Obiekt jest udostępniony do zwiedzania (wejście biletowane). Zwiedzanie zamku możliwe jest za dnia oraz w wybrane noce. Udostępnionych jest 5 tras zwiedzania zamku.

Wikipedia


krzyżulcowy

przymiotnik od: krzyżulec


SJP.pl


krzyżulec

1. pochyły pręt konstrukcyjny kratownicy zdolny do przenoszenia sił rozciągających i ściskających;
2. element mechanizmu korbowego maszyny tłokowej połączony sztywno z tłoczyskiem i korbowodem; wodzik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krzyżulec (budownictwo)
  • krzyżulec (technika)

Wikipedia


krzyżyczek

zdrobnienie od: krzyżyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: krzyżyk

Wiktionary


krzyżyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: krzyż

 (1.2) mały krzyż

 (1.3) motyw graficzny składający się z dwóch prostopadle przecinających się linii

 (1.4) pot. o wieku: dziesięć lat

 (1.5) muz. znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu;

 (1.6) choreogr. figura taneczna w tangu argentyńskim polegająca na skrzyżowaniu nóg;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Noszę zawsze babciny krzyżyk, który dostałem na komunię.

 (1.4) Mam na karku już czwarty krzyżyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃɨʒɨk, AS: kšyžyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., krzyż m., krzyżowiec m., krzyżówka ż., krzyżak m., Krzyżak mos., krzyżowanie n., skrzyżowanie n., ukrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżykowy, krzyżowy, krzyżówkowy, krzyżacki

Wiktionary


krzyżykowy

1. przymiotnik od: krzyżyk;
2. jeden ze ściegów ozdobnych wykonywanych igłą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący krzyżyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżyk mrz., krzyżowa ż., krzyż mrz., Krzyżowa ż.

 czas. krzyżować

 przym. krzyżowy

Wiktionary


krzyżyna

w górnictwie: element łączący narożniki wieży wiertniczej po przekątnej pola ściany wieży


SJP.pl


krzyżóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: krzyżówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżówka ż.

Wiktionary


krzyżówka

1. typ zadania szaradziarskiego;
2. mięso wołowe z okolicy kości krzyżowej; krzyżowa;
3. potocznie: skrzyżowanie dróg;
4. łączenie różnych genetycznie organizmów w celu otrzymania gatunku o nowych cechach; tak powstały organizm, odmiana;
5. gatunek kaczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

 (1.2) biol. roślina lub zwierzę mające rodziców z dwóch różnych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian lub form), posiadające przez to cechy obojga osobników;

 (1.3) pot. skrzyżowanie dróg

 (1.4) ornit. nazwa systematyczna|Anas platyrhynchos|ref=tak., gatunek kaczki;

 (1.5) kulin. mięso wołowe z okolicy kości krzyżowej

 (1.6) numizm. pot. srebrna moneta bita w X i XI wieku, znaczona najczęściej krzyżem;

 (1.7) firanka składająca się z dwu części skrzyżowanych u góry i specjalnie udrapowanych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krzyżówka (zagadka)
  • kaczka krzyżówka (Anas platyrhynchos)
  • krzyżówka (Staurophora) – rodzaj motyli z rodziny sówkowatych
  • krzyżówka – inaczej mieszaniec, hybryda
  • Krzyżówka – część miasta Pruchnik
  • Krzyżówka – część miasta Trzebinia
  • Krzyżówka – część miasta Wojkowice
  • Krzyżówka – część kolonii Kolonia Broszęcin w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Rząśnia
  • Krzyżówka – część wsi Tychów w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Czarnocin
  • Krzyżówka – część wsi Zagajew w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
  • Krzyżówka – część wsi Jodłowiec w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wieluń
  • Krzyżówka – część wsi Moszczenica w woj. małopolskim, w pow. gorlicki, w gminie Moszczenica

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo lubię rozwiązywać krzyżówki, bo poznaję wtedy wiele nowych słów.

 (1.2) Muł to krzyżówka konia i osła.

 (1.3) Na następnej krzyżówce skręć w lewo.

 (1.4) Krzyżówki licznie zamieszkują miejskie parki.

 (1.5) Kupiłem kilo krzyżówki na gulasz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨˈʒufka, AS: kšyžufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyż m., Krzyżówka ż., skrzyżowanie n., krzyżówkowicz m., krzyżówkowiczka ż., krzyżak m., Krzyżak m.

:: zdrobn. krzyżóweczka ż.

 czas. krzyżować, krzyżować się, skrzyżować, pokrzyżować, ukrzyżować

 przym. krzyżówkowy, krzyżowy, krzyżakowy

 przysł. krzyżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mieszaniec, bastard, hybryda

 (1.3) skrzyżowanie

 (1.6) denar krzyżowy

Wiktionary


krzyżówkowicz

potocznie: osoba rozwiązująca dużo krzyżówek; szaradzista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba rozwiązująca krzyżówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżówka ż.

:: fż. krzyżówkowiczka ż.

 przym. krzyżówkowy, krzyżowy

 czas. krzyżować

Wiktionary


krzyżówkowiczka

→ krzyżówkowicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta rozwiązująca krzyżówki

Wiktionary

Patrz:

krzyżówkowicz

Powiązane:

 rzecz. krzyżówkowicz mos., krzyżówka ż.

Wiktionary


krzyżówkowy

przymiotnik od: krzyżówka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z krzyżówką, dotyczący krzyżówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., krzyż mrz., krzyżówka m., Krzyżak mos., krzyżowanie n., krzyżyk mrz., krzyżówkowicz mos., Krzyżowa ż.

 czas. krzyżować

 przym. krzyżowy

Wiktionary


krząkać

dawniej: chrząkać;
1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani;
2. o świniach: wydawać głos; chrumkać


SJP.pl


krząkała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. daw. ktoś, kto ustawicznie krząka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pot. daw. kobieta, która ustawicznie krząka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krząkanie n., krząknięcie n.

 czas. krząkać ndk., krząknąć dk.

Wiktionary


krząknąć

dawniej: chrząknąć;
1. wydać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani;
2. o świniach: wydać głos; chrumknąć


SJP.pl


krząpek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chrząstka

Wiktionary


krzątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) war. krzątanina

Wiktionary


krzątanina

1. energiczne poruszanie się przy wykonywaniu jakiejś pracy;
2. usilne zabieganie o coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bieganina, dreptanina, latanina

Wiktionary


krzątać

krzątać się;
1. żywo się poruszać, chodzić, zajmując się jakąś pracą;
2. zabiegać o coś, chodzić za jakąś sprawą; ubiegać się


SJP.pl


krzęcin

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. jezioro w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzęcin – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skawina
  • Krzęcin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin
  • Krzęcin – część wsi Wilkszyn w województwie dolnośląskim
  • Krzęcin – gmina wiejska w województwie zachodniopomorskim, w południowej części powiatu choszczeńskiego
  • Krzęcin – gromada w powiecie choszczeńskim
  • Krzęcin – gromada w powiecie krakowskim
  • Krzęcin – jezioro w Polsce położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Krzęcin

Wikipedia


krzęciński

związany z Krzęcinem, dotyczący Krzęcina


SJP.pl


krzętowski

nazwisko


SJP.pl


krzętów

Krzętów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny.

Wieś leży na skrzyżowaniu dróg w kierunku Wielgomłyn, Dobromierza i Maluszyna.

Do roku 1954 wieś należała do gminy Maluszyn. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Krzętów, po jej zniesieniu w gromadzie Wielgomłyny. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


króbeczka

zdrobnienie od: króbka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: króbka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈbɛt͡ʃka, AS: krubečka

Wiktionary


króbka

1. przegródka w kaszcie drukarskiej;
2. koszyk z kory


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) druk. pojemnik w kaszcie drukarskiej, gromadzący jednakowy materiał zecerski

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zecer musiał doskonale znać rozłożenie króbek w kasztach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrupka, AS: krupka

Wiktionary


krócej

stopień wyższy od przysłówka: krótko


SJP.pl


króciak

środowiskowo:
1. krótka deska, bal lub pręt stalowy;
2. krótka wiadomość tekstowa;
3. krótki tekst;
4. osoba o niskim wzroście


SJP.pl


krócica

pistolet o krótkiej lufie i małej donośności, używany w XVII i XVIII wieku


SJP.pl

Kr

Wikipedia


króciec

krótki odcinek rury przymocowany na stałe do zbiornika, służący do przyłączenia przewodu rurowego; prostka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rurka w zbiornikach służąca do przesyłania zawartości zbiornika do innych elementów;

Wiktionary

Kr

Wikipedia


króciusieńki

zdrobnienie od: krótki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: krótki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrut͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: krućüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

Wiktionary


króciuteńki

zdrobnienie od: krótki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: krótki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrut͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: krućutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

 przysł. krótko

Wiktionary


króciutki

zdrobnienie od: krótki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: krótki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈt͡ɕutʲci, AS: krućutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

 przysł. krótko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) króciuśki

Wiktionary


króciuśki

zdrobnienie od: krótki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: krótki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈt͡ɕüɕci, AS: krućüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

Wiktionary


krócizna

gwarowo: coś krótkiego, np. pole


SJP.pl


krócić

1. potocznie: czynić krótszym, zmniejszać długość; skracać;
2. dawniej: hamować, poskramiać


SJP.pl


krój

1. fason, model, wzór;
2. krojenie materiału na ubranie;
3. wzór czcionki jednolity dla całego kompletu znaków;
4. regionalnie: część pługa odcinająca skibę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. styl, wygląd, fason ubrania

 (1.2) kraw. krojenie materiału lub jego technika

 (1.3) druk. styl czcionki

 (1.4) roln. część pługa krojąca ziemię

 (1.5) daw. styl, model, wzór, typ

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kroić

Wiktionary

Krój – dodatkowy element roboczy pługa montowany przed korpusem płużnym, służący do pionowego odcinania skiby od calizny, a tym samym ułatwienia pracy odkładnicy poprzez odciążenie jej krawędzi tnącej. Stosuje się go przy zaorywaniu gleb zadarnionych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Generał był Polakiem i ostentacyjnie zawsze mówił po polsku, nawet w urzędach. Znać było w jego wymowie pewne zacięcie i akcent rosyjski, ale ów akcent pasował jakoś do jego wyniosłej figury, do grubej kurty szczególnego kroju, okrągłej czapki z czerwonym lampasem i niebywałej wielkości daszkiem, do sukiennych kamaszów i siwych podkręconych wąsów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kroić

 przym. krojony

Wiktionary


król

1. władca koronowany; monarcha;
2. przenośnie: ktoś najlepszy w swojej dziedzinie, wyróżniający się wśród otoczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. koronowany władca państwa;

 (1.2) przen. pot. osoba najważniejsza w danej dziedzinie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) karc. figura w kartach między damą a asem;

 (2.2) szach. najważniejsza figura w szachach;

 (2.3) królik, zwłaszcza samiec

Wiktionary

Król (łac. "rex") – tytuł osoby sprawującej najwyższą władzę w państwie o ustroju monarchicznym; władca przeważnie koronowany w specjalnym obrzędzie; najpowszechniej występujący tytuł monarszy. Słowo „król” w języku polskim i innych językach pochodzi od imienia Karola Wielkiego, np. czeski "král", litewski "karalius", rosyjski "король".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] pan Miecznik sandomierski siwą pokręcając czupryną ciągnął smacznie węgrzyna i rozprawiał o wielkim feście na dworze króla jegomości — […]

 (1.2) W wieku pięćdziesięciu lat został królem bawełny.

 (2.1) Dopiero po chwili uświadomiłem sobie, że na stole leżało pięć króli.

 (2.2) W kolejnym posunięciu, król uciekł przed szachem.

 (2.3) Mamy w klatkach króla i trzy królice.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krul, AS: krul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n., królewicz m., królewna ż., królewszczyzna ż., królewskość ż., królewiątko n., króliczek m., Królewiak m., królewiak m., królowanie n.

:: fż. królowa ż.

 czas. królować ndk., zakrólować dk.

 przym. królewski, królewiacki, królowy

 przysł. królewsko, po królewsku

Wiktionary


królak

rodzaj ssaków z rodziny zającowatych; króliczek


SJP.pl

Królak, króliczek ("Sylvilagus") – rodzaj ssaka z rodziny zającowatych (Leporidae).

Wikipedia


królczyk

nazwisko


SJP.pl


królestwo

król z żoną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;

 (1.2) biol. kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);

 (1.3) przen. obszar dominacji i wpływów, intensywnego, obfitego występowania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) król i królowa jako para

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • królestwo – forma monarchii, na czele której stoi król
  • królestwo – kategoria systematyczna w klasyfikacji organizmów
  • Królestwo Boże – nauka religijna
  • Królestwo – powieść Emmanuela Carrère’a
  • Królestwo – powieść Clive’a Cusslera i Granta Blackwooda
  • Królestwo – powieść Jo Nesbø
  • Królestwo – powieść Szczepana Twardocha z 2018 roku
  • Królestwo (duń. Riget) – duński serial z 1994 roku
  • Królestwo (ang. The Kingdom) – amerykańsko-niemiecki film sensacyjny z 2007 roku
  • Królestwo (album Huntera) – album muzyczny zespołu Hunter z 2012 roku
  • Królestwo Kongresowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy Chrystian III obejmuje władzę w 1536 roku, rozwiązuje norweską Radę Państwa, a Norwegia zostaje przekształcona z samodzielnego królestwa (pod rządami tego samego monarchy co Dania) w duńską prowincję.

 (1.2) Rząd to określenie grupy w królestwie roślin i zwierząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlɛstfɔ, AS: krulestfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król m., królowa ż., królówka ż., królewicz m., królewna ż., królewiątko n., Królewiak m., królewiak m., królowanie n.

 czas. królować ndk.

 przym. królewski, królewiacki, królowy

 przysł. królewsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korona

 (1.3) świat

Wiktionary


królewiacki

przymiotnik od: Królewiak


SJP.pl


królewiaczka

mieszkanka Królestwa Kongresowego (państwa w latach 1815–1832); Kongresowianka


SJP.pl


królewiak

mieszkaniec Królestwa Kongresowego (państwa w latach 1815–1832); Kongresowiak


SJP.pl


królewicz

syn królewski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) syn króla

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kruˈlɛvʲit͡ʃ, AS: krulevʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królowa ż., królewiczowa ż., królewiczówna ż., królewiczostwo n., królestwo n., królewskość ż., królewszczanin mos.

:: daw. królewic mos.

:: zdrobn. królewiczątko n.

:: fż. królewna ż.

 przym. królewiczowski, królewski

 przysł. królewsko

 czas. królować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. królewic

Wiktionary


królewiczostwo

syn króla z żoną


SJP.pl


królewiczowa

→ królewicz (dawniej); królewiczowski


SJP.pl


królewiczowy

→ królewicz (dawniej); królewiczowski


SJP.pl


królewiczówna

dawniej: córka królewicza


SJP.pl


królewiec

ciasto składające się z kruchego biszkoptu, dwóch kruchych placków miodowych i kremu budyniowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto z miodem

Wiktionary

Kr

Wikipedia


królewiecki

przymiotnik od: Królewiec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Królewcem, dotyczący Królewca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Królewiec mrz.

 czas. królować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaliningradzki

Wiktionary


królewiątko

1. królewskie dziecko;
2. władca małego kraju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pieszczotliwie o dziecku królewskim

 (1.2) pejor. władca niewielkiego państwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n., król mos., królowa ż., królówka ż., królewicz mos., królewna ż., królewszczyzna ż., królewskość ż., królewiak mos., królowanie n., królewszczanin mos.

 czas. królować ndk.

 przym. królewiacki, królewski

 przysł. królewsko, po królewsku

Wiktionary


królewię

dawniej: królewski potomek


SJP.pl


królewięta

możnowładcy uzurpujący sobie władzę niemal królewską


SJP.pl

Królewięta:

Wikipedia


królewna

córka króla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka króla i/lub królowej

 (1.2) przest. żona królewicza

 (1.3) przen. pogard. kobieta lub dziewczyna uważająca, że inni powinni jej usługiwać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotykał już wielokrotnie księżniczki, a nawet królewny, włóczące się z trupami wędrownych aktorów i szczęśliwe, że zdołały zbiec przed zgrzybiałym, ale wciąż spragnionym potomka królem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos./mzw., królewicz mos., królowa ż., królestwo n., królowanie n.

 czas. królować ndk.

 przym. królewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) paniusia

Wiktionary


królewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Królewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Joniec
  • Królewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Stare Pole
  • Królewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
  • Królewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino
  • Królewo – gromada w powiecie malborskim
  • Królewo – gromada w powiecie morąskim
  • Królewo – gromada w powiecie płońskim
  • Królewo – dawna gmina
  • Królewo – zlikwidowany wąskotorowy przystanek kolejowy w Zarzeczu, w gminie Stare Pole

Wikipedia


królewski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający związek z królem lub królową

 (1.2) szach. dotyczący szachowego króla

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. bogaty i pełen przepychu, jakby z królewskiego (1.1) dworu

Wiktionary

Królewski – potok, lewy dopływ Raby o długości 16,7 km.

Potok płynie zabagnioną dolinką na Pogórzu Wielickim w województwie małopolskim. Jego źródła znajdują się na wschód od wsi Biskupice, kilka małych cieków łączy się w jeden większy przed wsią Trąbki. Przepływa przez Biskupice, Trąbki, Zabłocie, Zborówek, Wiatowice, Liplas, Niegowić, Niewiarów i Pierzchów, gdzie uchodzi do Raby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad czołem królewskim świeciło na kołpaku brylantowe pióro, a drogie purpury i gronostaje spadały z królewskich ramion aż prawie po końskie pętlice.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlɛfsʲci, AS: krulefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n., król mos., królowa ż., królówka ż., królewicz mos., królewiątko n., królewna ż., królewszczyzna ż., królewskość ż., królewiak mos., królowanie n., królewszczanin mos.

 czas. królować ndk., zakrólować dk.

 przym. królewiacki

 przysł. królewsko, po królewsku

Wiktionary


królewsko

przysłówek

 (1.1) na sposób królewski, po królewsku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I prawdziwek został uroczyście pokrojony na plasterekasterki, podsmażony na złoto na maśle i lekko posolony zgodnie ze wszystkimi zasadami sztuki kulinarnej. Smakował naprawdę królewsko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królestwo n./mos.

 czas. królować ndk.

 przym. królewski

Wiktionary


królewskość

→ królewski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godność, majestat królewski

 (1.2) cecha tego co królewskie

Wiktionary

Patrz:

królewski

Powiązane:

 rzecz. król mos., królewszczanin mos., królewicz mos., królewiątko n., królowanie n.

 przym. królewski

Wiktionary


królewszczanin

dawniej: stronnik króla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. stronnik królewski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królewiątko n., królewicz mos., król mos., królewskość ż.

 przym. królewski

Wiktionary


królewszczyzna

w dawnej Polsce: ziemia należąca do króla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ziemie będące własnością (dominium) monarchy;

Wiktionary

Królewszczyzna (królewszczyzny, domena królewska, dobra królewskie) – ziemie będące własnością (dominium) monarchy, istniały we wszystkich monarchiach europejskich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. król mzw./mos.

Wiktionary


królewszczyzny

w dawnej Polsce: ziemia należąca do króla


SJP.pl


królica

samica królika


SJP.pl


królicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisław Królicki (ur. 1893, zm. 1939) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
  • Zbigniew Królicki (ur. 1953) – profesor Politechniki Wrocławskiej
  • Zbigniew A. Królicki (ur. 1954) – tłumacz

Wikipedia


króliczak

króliczak wulkaniczny - gatunek ssaka z rodziny zającowatych; królik wulkaniczny


SJP.pl


króliczarnia

pomieszczenie do hodowli królików; królikarnia


SJP.pl


króliczek

zdrobnienie od: królik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: królik

 (1.2) młody, mały królik

 (1.3) zabawka lub słodycze w kształcie królika

 (1.4) kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • króliczek (królak, Sylvilagus) – rodzaj ssaka z rodziny zającowatych (Leporidae)
  • Króliczek – piosenka z repertuaru zespołu Skaldowie, autorstwa Agnieszki Osieckiej i Andrzeja Zielińskiego
  • Króliczek (oryg. The House Bunny) – amerykański film komediowy z 2008 roku, w reżyserii Freda Wolfa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiadek babcia zrobiła króliczka dla wnusia.

 (1.2) W norze królica karmiła cztery króliczki.

 (1.3) Dzieci dostały w prezencie po króliczku z czekolady.

 (1.4) W tym lokalu obsługują super króliczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlʲit͡ʃɛk, AS: krulʹiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królik m., królica ż., król m.

 przym. króliczy

Wiktionary


króliczka

zdrobnienie od: królik


SJP.pl


króliczok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kojec dla królików

Wiktionary


króliczy

→ królik; królikowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla królika; dotyczący, odnoszący się do królika (zwierzęcia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlʲit͡ʃɨ, AS: krulʹičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. króliczek mzw., królik m., królikarnia ż.

Wiktionary


króliczę

rzadko: młody królik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. młody królik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Króliczęta rodzą się ślepe, nagie i głuche.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królik mzw./mos.

Wiktionary


królik

gatunek roślinożernego ssaka z rodziny zającowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pejor. władca małego państwa

 (2.2) przen. pejor. mężczyzna nadpobudliwy seksualnie

Wiktionary

Królik – polska nazwa zwyczajowa kilku gatunków zajęczaków z rodziny zającowatych. Mianem tym określa się zwierzęta należące do rodzajów "Sylvilagus" (m.in. królak bagienny i królak błotny) oraz "Oryctolagus", do którego należy królik europejski (królik dziki) oraz jego udomowiona forma – królik domowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Królik jest bardzo popularnym symbolem w kulturze meksykańskiej.

 (2.1) Przeciw prawom kolonialnym zaczęli się wnet buntować kolejni królikowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrulʲik, AS: krulʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. afrokrólik mzw., królikarnia ż., króliki nmos., króliczę n.

:: zdrobn. króliczek mzw., króliś mzw.

:: fż. królica ż.

 przym. króliczy, królikowy

 zob. król.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trusia, gw. Śląsk Cieszyński mycek, mycok

 (2.1) kacyk

Wiktionary


królikarnia

pomieszczenie do hodowli królików; króliczarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie przeznaczone do hodowli królików

Wiktionary

Królikarnia – zabytkowy klasycystyczny pałac znajdujący się przy ul. Puławskiej 113a w Warszawie, na skarpie wiślanej. Siedziba Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrulʲiˈkarʲɲa, AS: krulʹikarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królik m., królica ż.

 przym. króliczy, królikowy

Wiktionary


króliki

potocznie: futro ze skórek króliczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. futro ze skórek króliczych

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. M. B. W. od królik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlʲici, AS: krulʹiḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królik m.

Wiktionary


królikiewicz

nazwisko


SJP.pl


królikowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Królikowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Królikowo – osada w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń
  • Królikowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
  • Królikowo – gromada w powiecie ostródzkim
  • Królikowo – gromada w powiecie szubińskim
  • Królikowo – dawna gmina

Wikipedia


królikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Królikowski – polski herb szlachecki
  • Antoni Królikowski (ur. 1989) – aktor
  • Bohdan Królikowski (ur. 1934) – pisarz
  • Czesław Królikowski (ur. 1926) – elektrotechnik, profesor nauk technicznych
  • Henryk Marian Królikowski (1888-1940) – kapitan WP
  • Hubert Królikowski (ur. 1969) – historyk wojskowości, profesor UJ
  • Jan Królikowski (1900-1940) – podkomisarz Policji Państwowej
  • Józef Franciszek Królikowski (1781-1839) - prawnik, pedagog, pisarz i poeta
  • Lech Królikowski (ur. 1944) – autor publikacji związanych z Warszawą
  • Leon Królikowski (1815-1897) – działacz niepodległościowy, uczestnik powstania styczniowego
  • Ludwik Królikowski – publicysta, mesjanista i komunista
  • Łucjan Królikowski (1919-2019) – franciszkanin

Wikipedia


królikowy

→ królik; króliczy


SJP.pl


królisko

1. zgrubienie od: król (monarcha);
2. zgrubienie od: król, królik (zwierzę domowe)


SJP.pl


królobójca

zabójca króla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zabójca króla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Królobójca doszczętnie wymordował wszystkich członków rodziny królewskiej i zniweczył dynastię Jeroboama.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królobójstwo n.

:: fż. królobójczyni ż.

 przym. królobójczy

Wiktionary


królobójczy

dotyczący królobójcy lub królobójstwa


SJP.pl


królobójczyni

zabójczyni króla


SJP.pl


królobójstwo

zabicie króla


SJP.pl

Królobójstwo – zabójstwo króla, władcy, osoby stojącej na czele jakiejś społeczności. W określonych okolicznościach było czynem legalnym ujętym w ramy ceremonii, mającym charakter sakralny (święty).

Wikipedia


królowa

1. władczyni w królestwie; monarchini; żona króla;
2. czule albo żartobliwie o ukochanej kobiecie;
3. coś wybijającego się na czoło w jakiejś dziedzinie;
4. figura w szachach; dama; hetman;
5. figura w kartach; dama;
6. samica pewnych owadów (np. mrówek) zdolna do rozrodu; matka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. monarchini rządząca królestwem

 (1.2) żona króla

 (1.3) szach. zob. hetman.

 (1.4) ent. płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów

 (1.5) karc. dama

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: królowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Królowa – hetman w szachach
  • Królowa w monarchiach:
    • Królowa panująca, rządząca – kobieta władająca królestwem.
    • Królowa – żona króla.
    • Królowa matka – wdowa po królu, matka jego następcy
  • Królowa – film z 2006 roku w reżyserii Stephena Frearsa
  • Królowa – polski serial obyczajowy
  • Królowa matka – wśród niektórych owadów: społecznych pszczół i os, mrówek, termitów i innych
    • Królowa – wśród pszczół miodnych
  • Królowa – przysiółek wsi Maszkowice w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
  • Królowa – część wsi Piekielnik w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
  • Królowa – część wsi Białka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obecnie w Wielkiej Brytanii panuje królowa.

 (1.2) Królowa, chociaż nie jest głową państwa, ma mnóstwo obowiązków.

 (1.3) Biała królowa zbiła czarnego konia.

 (1.4) W jednym kopcu mrówek mieszka czasem 20 królowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kruˈlɔva, AS: krulova

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. król.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) hetman

 (1.4) matka

Wiktionary


królowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|królować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n., król m., królowa ż., królówka ż., królewna ż., królewicz m., królewiątko n., Królewiak m., królewskość ż., królewszczyzna ż.

 czas. królować ndk.

 przym. królewski, królewiacki

Wiktionary


królować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) polit. sprawować władzę królewską

 (1.2) zajmować najwyższą, najważniejszą pozycję

 (1.3) znajdować się wyżej od innych obiektów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królowanie n.

 przym. królewski

 przysł. królewsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tronować, panować

 (1.2) dominować, panować, przeważać, wybijać się

 (1.3) górować, wystawać, dominować

Wiktionary


królowo

1. władczyni w królestwie; monarchini; żona króla;
2. czule albo żartobliwie o ukochanej kobiecie;
3. coś wybijającego się na czoło w jakiejś dziedzinie;
4. figura w szachach; dama; hetman;
5. figura w kartach; dama;
6. samica pewnych owadów (np. mrówek) zdolna do rozrodu; matka


SJP.pl


królowoleski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Królów Lasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Królów Las, królowolesianin, królowolesianka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leski

Wiktionary


królowski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Królowej Górnej

 (1.2) dotyczący Królowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Królowe, królowianin, królowianka

Wiktionary


królowy

dawniej: należący do króla; królewski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący króla

 (1.2) daw. należący do króla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królowa ż., królestwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) królewski

 (1.2) królewski

Wiktionary


królówka

potocznie o figurze szachowej, zwanej również królową, damą lub hetmanem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Onychorhynchus coronatus|ref=tak., ptak z rodziny królówek;

 (1.2) szach. figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

 (1.3) pot. karc. figura w kartach oznaczona literą Q lub D;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Królówka – część miasta Orzesze
  • Królówka – część miasta Rabka-Zdrój
  • Królówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
  • Królówka – część wsi Dąbrowica w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin
  • Królówka – część wsi Pisarzowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Królówka – część wsi Kamionka Wielka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
  • Królówka – część wsi Stanisławów w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Odrzywół
  • Królówka – część wsi Bobrowa w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Żyraków
  • Królówka – część wsi Górki Wielkie w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Brenna
  • Królówka – część wsi Górno-Parcele w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Górno
  • Królówka – gromada w powiecie bocheńskim
  • Królówka – wzniesienie w Górach Złotych, w Sudetach Wschodnich, w pobliżu Lądka-Zdroju

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czuby występuje u obu płci królówek, różnią się jednak kolorem.

 (1.2) Generalnie wymiana królówek wskazuje na przejście z gry środkowej do końcówki partii.

 (1.3) Talia kart do gry zawiera cztery królówki, po jednej w każdym kolorze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. królestwo n./mos., król mos., królowa ż., królowanie n., królówki lm nm.

 czas. królować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dama, hetman, królowa

 (1.3) królowa

Wiktionary


królówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Onychorhynchidae|ref=tak., rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: królówka

Wiktionary

Królówki (Onychorhynchidae) – rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców (Tyranni) w rzędzie wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne gatunki królówek występują m.in. w Meksyku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos., królowa ż., królówka ż.

Wiktionary


króm

przyimek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. oprócz

Wiktionary


krónżadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szatkownica do warzyw, głównie kapusty

Wiktionary


krótki

1. mający małą długość;
2. trwający niedługo; krótkotrwały;
3. zwięzły, lakoniczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający małą długość

 (1.2) trwający niedługo

 (1.3) zwięzły, wyrażający treść w niewielu słowach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kabel od anteny jest krótki.

 (1.2) Twoja wypowiedź była bardzo krótka.

 (1.3) Napisz proszę krótką notatkę ze spotkania, nie więcej niż pół strony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrutʲci, AS: krutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót m.

:: zdrobn. króciutki, króciuśki, króciuchny, króciuteńki, króciusieńki

 przym. króciutki, króciusieńki, króciuteńki, króciuśki

 przysł. krótko, pokrótce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedługi

 (1.2) krótkotrwały, krótkoterminowy

 (1.3) zwięzły, lakoniczny, skrótowy

Wiktionary


krótko

przysłówek

 (1.1) od krótki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrutkɔ, AS: krutko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkoszpon m., krótkość ż., skracanie n., skrócenie n., ukrócenie n.

 czas. skracać ndk., skrócić dk.

 przym. krótki, króciutki, króciuteńki

 przysł. pokrótce, króciutko, króciuteńko

Wiktionary


krótkobiegacz

rzadko: zawodnik biegający na krótkich dystansach; sprinter, krótkodystansowiec


SJP.pl


krótkoczuby

pingwin krótkoczuby, wojownik krótkoczuby - gatunki ptaków


SJP.pl


krótkodystansowiec

zawodnik biegający na krótkich dystansach; sprinter, krótkobiegacz


SJP.pl


krótkodystansowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krótkodystansowe; cecha tych, którzy są krótkodystansowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótkodystansowy

 przysł. krótkodystansowo

Wiktionary


krótkodystansowy

odbywający się na małej odległości


SJP.pl


krótkodzioby

mający krótki dziób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który posiada krótki dziób

Wiktionary


krótkodzióbkowy

gajniczek krótkodzióbkowy - gatunek mchu z rodziny gajnikowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający krótki dzióbek

Wiktionary


krótkofalarski

dotyczący krótkofalarstwa


SJP.pl


krótkofalarstwo

Kr

Wikipedia


krótkofalowiec

radioamator porozumiewający się z innymi przy pomocy radiowych stacji krótkofalowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) techn. rad. zwolennik komunikacji przy pomocy radiowych stacji krótkofalowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkofalówka ż.

 przym. krótkofalowy

Wiktionary


krótkofalowy

1. składający się z krótkich fal (np. promieniowanie krótkofalowe), wytwarzający, odbierający krótkie fale (np. antena krótkofalowa);
2. zaplanowany na krótki okres (np. działania krótkofalowe)


SJP.pl


krótkofalówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) radiostacja nadająca i odbierająca sygnały na falach krótkich i ultrakrótkich

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krótkofalowiec mos.

Wiktionary


krótkogrzywy

mający krótką grzywę


SJP.pl


krótkogłowie

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowość, brachykefalia, brachycefalia


SJP.pl


krótkogłowiec

człowiek odznaczający się krótkogłowością; brachycefal


SJP.pl


krótkogłowość

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowie, brachykefalia, brachycefalia


SJP.pl


krótkokłosy

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający krótkie kłosy

Wiktionary


krótkolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający krótkie liście

Wiktionary


krótkolufowy

mający krótką lufę


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. mający krótką lufę

Wiktionary


krótkometrażowiec

specjalista w dziedzinie filmów krótkometrażowych; krótkometrażysta


SJP.pl


krótkometrażowy

przymiotnik

 (1.1) film. mający krótki metraż, o krótkim czasie trwania (zwyczajowo do 40-60 minut);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkometrażówka ż.

Wiktionary


krótkometrażysta

specjalista w dziedzinie filmów krótkometrażowych; krótkometrażowiec


SJP.pl


krótkometrażystka

→ krótkometrażysta


SJP.pl

Patrz:

krótkometrażysta

krótkometrażówka

film trwający krócej niż 60 minut; krótkometrażowiec, film krótkometrażowy


SJP.pl


krótkonogi

mający krótkie nogi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający krótkie nogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Krótkonogie husky nie mogą rywalizować z psami o dłuższych łapach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔ̃ˈnɔɟi, AS: krutkõnoǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkonogie nmos.

Wiktionary


krótkonogie

mający krótkie nogi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Apodiformes|Peters|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

forma przymiotnika.

 (2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: krótkonogi

Wiktionary

Krótkonogie, jerzykowe (Apodiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rząd krótkonogich obejmuje gatunki zamieszkujące różne biotopy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótkonogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jerzykowe

Wiktionary


krótkonos

rodzaj niewielkiego ssaka z podrodziny jamrajów


SJP.pl

Krótkonos ("Isoodon") – rodzaj niewielkich ssaków z podrodziny jamrajów (Peramelinae) w obrębie rodziny jamrajowatych (Peramelidae).

Wikipedia


krótkonosy

1. ryjoskoczek krótkonosy - gatunek ssaka łożyskowego;
2. jesiotr krótkonosy - gatunek wędrownej ryby z rodziny jesiotrowatych


SJP.pl


krótkonożny

mający krótkie nogi; krótkonogi


SJP.pl


krótkonóżka

kura krótkonoga


SJP.pl


krótkoogniskowy

posiadający soczewkę o krótkim ognisku


SJP.pl


krótkoogoniasty

1. mający krótki ogon; krótkoogonowy;
2. ryjówka krótkoogoniasta - gatunek owadożernego ssaka z rodzaju ryjówek, rodziny ryjówkowatych;
3. liścionos krótkoogoniasty - gatunek ssaka z rodziny liścionosowatych


SJP.pl


krótkoogonowy

1. mający krótki ogon; krótkoogoniasty;
2. scynk krótkoogonowy - gatunek jaszczurki z rodziny scynkowatych;
3. opos krótkoogonowy - gatunek torbacza z rodziny dydelfowatych;
4. myszołów krótkoogonowy - gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma krótki ogon

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótkoogoniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krótkoogoniasty

Wiktionary


krótkookresowość

1. cecha czegoś krótko trwającego;
2. cecha czegoś zaplanowanego na krótki czas; krótkofalowość


SJP.pl


krótkookresowy

przymiotnik

 (1.1) trwający przez krótki okres lub zaplanowany na krótki czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwolennicy ekonomii podaży ponad krótkookresowe wahania koniunktury przedkładali długookresowy wzrost gospodarczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkookresowość ż.

 przysł. krótkookresowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krótkotrwały, krótkoterminowy

Wiktionary


krótkopalcowy

1. mający krótkie palce;
2. skowrończyk krótkopalcowy - gatunek małego ptaka z rodziny skowronków;
3. wróbel krótkopalcowy - gatunek małego ptaka z rodziny wróbli


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. taki, który ma krótkie palce

Wiktionary


krótkopalcy

mający krótkie palce


SJP.pl


krótkopyski

krokodyl krótkopyski - środkowoafrykański gatunek krokodyla


SJP.pl


krótkopęd

pęd rozwinięty typowo, o bardzo krótkich międzywęźlach


SJP.pl

Krótkopęd – silnie skrócony fragment pędu spotykany u niektórych roślin. Cechuje się bardzo krótkimi międzywęźlami i w konsekwencji bardzo blisko siebie osadzonymi liśćmi. U wielu drzew iglastych (np. sosna, modrzew), a także liściastych (np. buk, drzewa owocowe) krótkopędy są głównym, a czasami nawet wyłącznym miejscem tworzenia się liści. U wielu drzew owocowych (np. u jabłoni, śliwy, gruszy, czereśni) kwiaty powstają wyłącznie na krótkopędach.

Wikipedia


krótkopłetwy

grindwal krótkopłetwy - gatunek ssaka z rodziny delfinowatych; pilot


SJP.pl


krótkoramienny

mający krótkie ramiona


SJP.pl


krótkorogi

o zwierzętach: mający krótkie rogi


SJP.pl


krótkoręki

mający krótkie ręce


SJP.pl


krótkoskrzydły

1. mający krótkie skrzydła;
2. podłatczyn krótkoskrzydły - gatunek owada z rodziny pasikonikowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ornit. taki, który ma krótkie skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔˈskʃɨdwɨ, AS: krutkoskšydu̯y

Wiktionary


krótkosterny

aleksandretta krótkosterna - gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich


SJP.pl


krótkostopka

krótkostopka sosnowa - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


krótkosz

krótkosz namurnikowy - gatunek mchu z rodziny krótkoszowatych


SJP.pl


krótkoszowate

rodzina mchów


SJP.pl


krótkoszpon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. zob. gadożer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krutˈkɔʃpɔ̃n, AS: krutkošpõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpon m.

 przysł. krótko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadożer

Wiktionary


krótkoszyi

1. mający krótką szyję;
2. leniuchowiec krótkoszyi - gatunek ssaka z rodziny leniuchowcowatych


SJP.pl


krótkoterminowość

→ krótkoterminowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krótkoterminowe; cecha tych, którzy są krótkoterminowi

Wiktionary

Patrz:

krótkoterminowy

Powiązane:

 przym. krótkoterminowy

 przysł. krótkoterminowo

Wiktionary


krótkoterminowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który został przewidziany na krótki okres lub który ma krótki termin realizacji

 (1.2) taki, który krótko trwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pasywa bieżące obejmują sumę zobowiązań krótkoterminowych, funduszy specjalnych oraz rozliczeń międzyokresowych i dochodów przyszłych okresów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkoterminowość ż.

 przym. terminowy

Wiktionary


krótkotrwale

przysłówek

 (1.1) w sposób krótkotrwały, na krótki czas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkotrwałość ż.

 przym. krótkotrwały

Wiktionary


krótkotrwałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co krótkotrwałe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzmi to jak paradoks, ale tak jest w istocie: wieczność miłości mieści się w jej krótkotrwałości.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótkotrwały

 przysł. krótkotrwale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwilowość, przelotność, przemijalność

Wiktionary


krótkotrwały

trwający krótki czas; przemijający, czasowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający przez krótki czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W akcie oskarżenia nie ma mowy o kradzieży, lecz jedynie o krótkotrwałym użyciu samochodu przez oskarżonego.

 (1.1) Stąd funkcjonować tu mogły jedynie tajne organizacje spiskowe, najczęściej o krótkotrwałym żywocie, tropione przez policję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ, AS: krutkotr̦fau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkotrwałość ż.

 przysł. krótkotrwale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwilowy, efemeryczny

Wiktionary


krótkotrzonowy

ciemnobiałka krótkotrzonowa - gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl


krótkouchy

1. wilczek krótkouchy - gatunek ssaka z rodziny psowatych;
2. ryjkonos krótkouchy - gatunek ssaka łożyskowego z rodziny ryjkonosowatych


SJP.pl


krótkowełniasty

mający krótką wełnę lub sierść; krótkowełnisty


SJP.pl


krótkowełnisty

mający krótką wełnę lub sierść; krótkowełniasty


SJP.pl


krótkowidz

osoba mająca wadę wzroku powodującą u niej złe widzenie z daleka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba źle, nieostro widząca obiekty będące daleko; krótkowzroczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotrek był krótkowidzem i często nie widział piłek idących z daleka, ale za to z bliska… Imponował refleksem, skocznością i potrafił bronić w nieprawdopodobnych wręcz sytuacjach strzały z bliskiej odległości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkowidztwo n., krótkowidzący m.

:: fż. krótkowidzka ż.

 przym. krótkowidny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. krótkowidzący

Wiktionary


krótkowidzka

→ krótkowidz


SJP.pl


krótkowidztwo

krótkowzroczność;
1. wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu oddalonych przedmiotów; miopia;
2. brak umiejętności przewidywania


SJP.pl


krótkowzroczna

kobieta krótkowzroczna


SJP.pl


krótkowzroczność

krótkowidztwo;
1. wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu oddalonych przedmiotów; miopia;
2. brak umiejętności przewidywania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

 (1.2) przen. brak zdolności przewidywania

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔˈvzrɔt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: krutkovzročność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkowzroczny m.

 przym. krótkowzroczny

 przysł. krótkowzrocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miopia, krótkowidztwo

 (1.2) krótkowidztwo

Wiktionary


krótkowzroczny

1. taki, który źle widzi z daleka
2. taki, który nie ma zdolności przewidywania, patrzący wąsko na sprawy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) med. cierpiący na krótkowzroczność, widzący nieostro odległe przedmioty

 (1.2) przen. książk. nieumiejący przewidywać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkowzroczność ż.

 przysł. krótkowzrocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niezapobiegliwy

Wiktionary


krótkowąs

krótkowąs chmielowy - gatunek motyla


SJP.pl


krótkowąsy

mający krótkie wąsy


SJP.pl


krótkowłosy

mający krótkie włosy lub krótką sierść


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający krótkie włosy

 (1.2) zool. mający krótką sierść

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek mający krótkie włosy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkrutkɔˈvwɔsɨ, AS: krutkovu̯osy

Wiktionary


krótkowłóknisty

złożony z krótkich włókien


SJP.pl


krótkozasięgowy

mający krótki zasięg


SJP.pl


krótkoziarnisty

ryż krótkoziarnisty - odmiana ryżu o krótkich ziarnach


SJP.pl


krótkoząb

krótkoząb skalny - gatunek mchu z rodziny drobniaczkowatych


SJP.pl


krótkołodygowy

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający krótką łodygę

Wiktionary


krótkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krótkie; cecha tych, którzy są krótcy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krótki

 przysł. krótko, pokrótce

 rzecz. ukrócenie n.

Wiktionary


krótszy

stopień wyższy od przymiotnika: krótki


SJP.pl


krówka

1. mała krowa
2. rodzaj chrząszcza
3. rodzaj cukierka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od krowa

 (1.2) kulin. rodzaj miękkiego cukierka otrzymywanego z mleka i cukru;

 (1.3) kulin. rodzaj ciasta kruchego z masą krówkową (toffi)

 (1.4) daw. przen. biedronka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krówka – rzeka w Polsce
  • Krówka – osada leśna w Polsce, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • krówka – rodzaj cukierka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na bluzeczce miała wyszyte koniki i krówki.

 (1.2) Nie lubił słodyczy, poza krówkami.

 (1.3) Na to przyjęcie podałam do kawy własnoręcznie upieczoną krówkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrufka, AS: krufka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. krowa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jałówka, krowa, cieliczka, krasula

 (1.2) ciągutka, mordoklejka, toffi

 (1.3) ciastko toffi

Wiktionary


krówki

1. mała krowa
2. rodzaj chrząszcza
3. rodzaj cukierka


SJP.pl

Krówki (ciągutki mleczne, pomadki mleczne) – rodzaj polskich słodyczy, cukierki mleczne (kajmakowe) z miękkim, ciągliwym środkiem.

Konsystencja krówek wynika z czasu przechowywania po wyprodukowaniu. Krówka świeża jest ciągnąca w całej objętości, natomiast z upływem czasu w wyniku krystalizacji cukru zaczyna kruszeć od zewnątrz.

Wikipedia


krówkowy

→ krówka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący krówki

Wiktionary

Patrz:

krówka

Powiązane:

 rzecz. krowa ż.

Wiktionary


krówsko

krowisko;
1. zgrubienie od: krowa;
2. potocznie: rzecz lub osoba duża, ciężka i niezgrabna; landara, kolubryna, kobyła, krowa


SJP.pl


króćcowy

przymiotnik

 (1.1) związany z króćcem

Wiktionary


krüger

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carlyn Kruger (ur. 1936) – kanadyjska narciarka alpejska, olimpijka.
  • Edmund Krüger (1881-1935) – polski publicysta i prozaik.
  • Freddy Krueger to fikcyjna postać, główny bohater serii horrorów Koszmar z ulicy Wiązów.
  • Friedrich Wilhelm Krüger (1894-1945) – hitlerowski zbrodniarz wojenny, wyższy dowódca SS i Policji w Generalnym Gubernatorstwie; SS-Obergruppenführer.
  • Hans Krüger (1909-1988) – Hauptsturmführer SS, zbrodniarz wojenny.
  • Maria Krüger (1904-1999) (często podawana jest błędna data urodzenia – 1911) – Pisarka literatury dziecięcej, oraz dziennikarka w prasie dla dorosłych czytelników.
  • Stefan Kruger (ur. 1966) – południowoafrykański tenisista zawodowy.
  • Paul Kruger (1825-1904) – polityk burski, przywódca oporu burskiego przeciw Brytyjczykom.
  • Piotr Krüger (1580-1639) – polski astronom i matematyk, od roku 1609 nauczał matematyki i poetyki w gdańskim gimnazjum; nauczyciel Jana Heweliusza.
  • Efekt Krugera-Dunninga – to zjawisko w psychologii
  • Krieger
  • Kryger

Wikipedia


krąg

1. linia ograniczająca płaszczyznę o formie kolistej; okrąg, okręg, obwód;
2. przedmiot o kulistym kształcie; okrąg, okręg;
3. przedmioty, osoby itp. ustawione w koło, okrąg, okręg;
4. płaszczyzna ograniczona linią kolistą; koło, kółko, okrąg, obwód;
5. przenośnie: grupa ludzi, których coś łączy; grono, kolektyw;
6. przenośnie: zakres, zasięg zainteresowań, myśli, przeżyć itp.; sfera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okrąg

 (1.2) grupa ludzi, których coś łączy

 (1.3) grupa ludzi, która siedzi wokół czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krąg – jedna z jednostek organizacyjnych harcerstwa
  • krąg – termin socjologiczny określający niesformalizowaną zbiorowość jaką otacza się dana jednostka
  • Krąg – wydawnictwo podziemne w PRL
  • Krąg – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
  • Krąg – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Starogard Gdański
  • Krąg – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
  • Krąg – jezioro w woj. pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Stara Kiszewa
  • Krąg – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
  • Krąg – nieczynny przystanek kolejowy w Kręgu, w woj. pomorskim
  • Krąg – film z 1964 roku reżyserii Rogera Vadima
  • Krąg – film z 2000 roku w reżyserii Jafara Panahiego
  • The Ring: Krąg – horror japoński z 1998 roku w reżyserii Hideo Nakaty

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɔ̃ŋk, AS: krõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krągłość ż., krążek mrz.

 przym. okrągły, okręgowy

Wiktionary


krągel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kragel.

Wiktionary


krąglaczek

zdrobnienie od: krąglak


SJP.pl


krąglak

1. okrąglak;
a) długi, okrągły, bal drewna;
b) dom, chałupa wybudowana z takich bali;
c) okrągły budynek;
2. wypukła konstrukcja do ręcznego obrabiania na niej skór na mokro; krągla


SJP.pl

Krąglak (niem. Kregler) – szczyt w Sudetach Środkowych o wysokości 692 m n.p.m., w północno-zachodniej części Gór Wałbrzyskich, nad doliną Bobru, w powiecie kamiennogórskim, najwyższy szczyt Masywu Krąglaka.

Ze szczytu rozlegają się widoki m.in. na Śnieżkę, Rudawy Janowickie, Góry Kaczawskie i panorama Marciszowa.

Wikipedia


krąglakowy

przymiotnik od: krąglak


SJP.pl


krąglej

stopień wyższy od przysłówka: krągło


SJP.pl


krąglejszy

stopień wyższy od przymiotnika: krągły


SJP.pl


krąglik

1. lądowy ślimak z rzędu jednoprzedsionkowców;
2. część blaszanego instrumentu dętego w postaci zwiniętej w pętlę rurki, używana w celu uzyskania niższego dźwięku


SJP.pl

Krąglik, także kromlik – rurka, która jest włączana do obiegu instrumentu dętego blaszanego za pomocą wentyla. Powietrze przepływające przez krąglik pokonuje dłuższą drogę i co za tym idzie dźwięk obniża się. Krągliki są ruchome celem dostrojenia poszczególnych dźwięków lub wylania skroplonej wody z instrumentu.

Wikipedia


krąglutki

zdrobnienie od: krągły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: krągły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃ŋɡˈlutʲci, AS: krõŋglutʹḱi

Wiktionary


krągłogłówka

rodzaj niewielkich jaszczurek z rodziny agamowatych


SJP.pl


krągłojęzyczne

ropuszka krągłojęzyczna - gatunek płaza bezogonowego


SJP.pl


krągłojęzyczny

ropuszka krągłojęzyczna - gatunek płaza bezogonowego


SJP.pl


krągłolicy

mający okrągłą, pulchną twarz; pucułowaty, pucołowaty, pyzaty, okrągłolicy


SJP.pl


krągłouste

wodne, pasożytnicze lub półpasożytnicze kręgowce obejmujące minogi i śluzice, o robakowatym ciele i charakterystycznym braku szczęk i kończyn parzystych, mające otwór gębowy w kształcie lejka otoczonego przyssawką; kręgouste, smoczkouste


SJP.pl


krągłousty

o cechach charakterystycznych dla krągłoustych (gromady wodnych kręgowców obejmujących minogi i śluzice); kręgousty, smoczkousty


SJP.pl


krągłości

potocznie: piersi i biodra (pośladki) kobiety


SJP.pl


krągłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co krągłe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krągły, okrągły, okręgowy

 rzecz. krąg mrz., krążek mrz.

 czas. krążyć

Wiktionary


krągły

1. o kształcie koła, kuli, walca;
2. pulchny, gruby


SJP.pl


krąków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w gminie Warta;

Wiktionary

Krąków – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Warta. Znajduje się w odległości ok. 9 km od miasteczka Warty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃ŋkuf, AS: krõŋkuf

Wiktionary


krąp

ryba z rodziny karpiowatych, o ciele z silnie spłaszczonymi bokami, grzbietem koloru ciemnobrunatnego, o brzuchu srebrzystym, występująca głównie w jeziorach, rzekach, zbiornikach zaporowych, a także w wodach przybrzeżnych zalewów i zatok morskich; krump, leszczyk, podleszczyk, picuś


SJP.pl

Krąp ("Blicca bjoerkna") – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju "Blicca".

Wikipedia


krąpiel

bylina z rodziny Taccaceae, występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej; świńska rzepa, takka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krąpiel (rzeka)
  • Krąpiel (Tacca) – rodzaj roślin z rodziny krąpielowatych
  • Krąpiel – wieś w powiecie stargardzkim
  • Krąpiel – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa

Wikipedia


krąpielowate

rodzina roślin z rzędu pochrzynowców


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krąpielowaty

o cechach krąpielowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


krąplewice

Krąplewice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Jeżewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 943 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Jeżewo.

Wikipedia


krążadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szatkownica do warzyw, głównie kapusty

Wiktionary


krążałek

rodzaj ślimaków płucodysznych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krążałek – przedstawiciel rodziny krążałkowatych (Discidae syn. Patulidae),
  • krążałek – dawniej nazwa zwyczajowa rodzaju Discus zaliczanego do rodziny Endodontidae, obecnie w obrębie krążałkowatych,
  • krążałek – zwyczajowa nazwa kilku gatunków ślimaków trzonkoocznych z różnych rodzin:
    • krążałek gładki (Lucilla singleyana), rodzina Helicodiscidae
    • krążałek obły (Discus ruderatus), rodzina krążałkowate
    • krążałek ostrokrawędzisty (Discus perspectivus), rodzina krążałkowate
    • krążałek plamisty (Discus rotundatus), rodzina krążałkowate
    • krążałek drobny, krążałek malutki (Punctum pygmaeum), rodzina Punctidae

Wikipedia


krążeczek

zdrobnienie od: krążek


SJP.pl


krążek

1. płaski walec kauczukowy, używany do gry w hokeja na lodzie;
2. zdrobnienie od: krąg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) każdy okrągły i płaski przedmiot

 (1.2) sport. przedmiot, którym rozgrywa się hokej

 (1.3) mech. rolka z liną

Wiktionary

Krążek – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Bolesław.

W miejscowości znajduje się Sala Królestwa Świadków Jehowy jako miejsce zebrań ich czterech pobliskich zborów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃w̃ʒɛk, AS: krõũ̯žek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krążenie n., krąg m., krągłość ż.

 czas. krążyć ndk.

Wiktionary


krążenie

stały obieg krwi w obrębie serca i naczyń krwionośnych; krążenie krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krążyć.

 (1.2) pot. krwioobieg

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: krõũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krążyć

 rzecz. krążek mrz.

Wiktionary


krążeniowiec

człowiek cierpiący na choroby układu krążenia


SJP.pl


krążeniowy

przymiotnik od: krążenie


SJP.pl


krążkolistny

jaskier krążkolistny - gatunek rośliny wodnej z rodziny jaskrowatych; włosienicznik krążkolistny


SJP.pl


krążkopław

przedstawiciel jednej z gromad nalezących do parzydełkowców


SJP.pl


krążkopławy

gromada zwierząt należących do parzydełkowców


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krążkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krążkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krążkować ndk.

Wiktionary


krążkowaty

przypominający krążek


SJP.pl


krążkownicowate

o cechach krążkownicowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Krążkownicowate ("Discinaceae" Benedix) – rodzina grzybów z rzędu kustrzebkowców ("Pezizales").

Wikipedia


krążkownicowaty

o cechach krążkownicowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


krążkownik

narzędzie służące do krążkowania powierzchni zewnętrznych


SJP.pl


krążkowy

przymiotnik od: krążek


SJP.pl

Krążkowy – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, w gminie Kępno.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Krążkowy. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


krążkówka

rodzaj grzybów z rodziny smardzowatych


SJP.pl


krążnik

1. część przenośnika, wałek, po którym przesuwa się taśma przenośnika lub transportowany materiał;
2. koło zgniatające w kruszarce kołowej lub kołogniocie;
3. słup z zamocowanym na szczycie ruchomym kołem z linkami, służący do ćwiczeń gimnastycznych lub zabawy; kołobieg


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • element przenośnika: krążek lub wałek obrotowy
    • podpierający taśmę przenośnika taśmowego
    • po którym przesuwają się transportowane po przenośniku wałkowym przedmioty
  • element roboczy gniotownika (kruszarki-kołogniotu)

Wikipedia


krążnikowy

→ krążnik


SJP.pl

Patrz:

krążnik

krążok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szatkownica

Wiktionary


krążownik

1. opancerzony okręt bojowy o dużym zasięgu pływania;
2. potocznie: duży samochód osobowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. żegl. opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

 (1.2) sf. duży, opancerzony statek kosmiczny

 (1.3) samochód osobowy

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okresie II wojny światowej pojawiły się też krążowniki przeciwlotnicze, będące odmianą krążowników lekkich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik, AS: krõũ̯žovʹńik

Wiktionary


krążyna

rozbieralna pomocnicza konstrukcja podpierająca, pozwalająca na wykonywanie sklepień, łuków i innych podobnych konstrukcji budowlanych; buksztel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. stała lub rozbieralna forma, najczęściej drewniana, pomagająca w budowie konstrukcji sferycznych lub łukowych;

Wiktionary

Krążyna (biczka, biga, prawidło, buksztel) – najczęściej drewniana, często rozbieralna forma, odpowiednio ukształtowana, podparta i usztywniona. Służy jako podpora przy budowaniu łęku lub sklepienia z cegły, kamienia, betonu lub żelbetu (po założeniu szalunku).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. krążynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biczka, biga, prawidło, buksztel

Wiktionary


krążynowy

→ krążyna


SJP.pl

Patrz:

krążyna

krążyć

1. poruszać się wokoło czegoś; kołować, okrążać;
2. zmierzać do celu okrężną drogą, nie móc trafić; kluczyć, błądzić;
3. np. o plotce, półmisku: trafiać do każdego z osobna, po kolei;
4. np. o krwi: obiegać odpowiedni układ organizmu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) robić okrążenie, obieg

 (1.2) wałęsać się po określonym obszarze

 (1.3) powtarzać jakiś proces, nieustannie powracać do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lista obecności krąży po sali.

 (1.2) Długo krążyłem po okolicy, zastanawiając się, co jej powiedzieć.

 (1.3) Nadal krążysz wokół tematu jedzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: krõũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krążenie n., krążek mrz., okrążenie n., krągłość

 przym. okrągły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyrkulować

 (1.2) spacerować, chodzić, unosić się

Wiktionary


kręcarka

maszyna wykorzystywana w przemyśle przędzalniczym


SJP.pl


kręcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kręcić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: krẽncẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kręcić, okręcić, nakręcać

 przym. kręcony

Wiktionary


kręciara

potocznie: kobieta oszukująca, używająca wybiegów; kręcicielka, krętaczka, mataczka, lawirantka


SJP.pl


kręciarstwo

potocznie: kłamanie, nieuczciwe postępowanie; krętanina, matactwo, krętactwo


SJP.pl


kręciarz

potocznie: osoba oszukująca, używająca wybiegów; kręt, kręcioch, kręciciel, krętus


SJP.pl


kręciciel

potocznie:
1. osoba oszukująca, używająca wybiegów; kręt, kręcioch, kręciarz, krętus;
2. osoba wytwarzająca coś poprzez kręcenie czymś, np. kręciciel pizzy


SJP.pl


kręcicielka

potocznie:
1. kobieta oszukująca, używająca wybiegów; kręciara, krętaczka, mataczka, lawirantka;
2. kobieta wytwarzająca coś poprzez kręcenie czymś, np. kręcicielka pizzy


SJP.pl


kręcicki

żartobliwie: taki, który się ciągle kręci, ruchliwy


SJP.pl


kręcidupka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. lub gwara. ornit. pliszka

Wiktionary


kręciek

1. ciężka choroba niektórych zwierząt, wywoływana obecnością w mózgu larw tasiemca; kołowacizna;
2. ciężka choroba ptaków, wywoływana przez wirus atakujący układ nerwowy;
3. potocznie: obłąkanie, obłęd; bzik, fiś, hyś, hyź, fiks


SJP.pl


kręcinosek

człowiek, który na wszystko kręci nosem; wybrzydzacz


SJP.pl


kręcioch

1. żartobliwie: osoba często zmieniająca pozycję, niepotrafiąca usiedzieć na miejscu; kręciuch;
2. potocznie: osoba oszukująca, używająca wybiegów; kręt, kręciciel, kręciarz, krętus


SJP.pl


kręcioł

kręciołek; potocznie:
1. coś poruszającego się wokół własnej osi lub po okręgu;
2. maszynka na korbkę;
3. rodzaj średniowiecznej zabawy z kijkiem i obręczą


SJP.pl


kręciołek

potocznie:
1. przedmiot poruszający się wokół własnej osi lub po okręgu; kręcioł;
2. prosta maszynka na korbkę, np. ręczna wiertarka, wkrętarka; kręcioł;
3. rodzaj średniowiecznej zabawy z kijkiem i obręczą; kręcioł;
4. mechaniczny kalkulator napędzany korbką, popularny w XX wieku;
5. rajd samochodowy z licznymi zakrętami


SJP.pl


kręciołka

potocznie:
1. przedmiot poruszający się wokół własnej osi lub po okręgu; kręcioł;
2. prosta maszynka na korbkę, np. ręczna wiertarka, wkrętarka; kręcioł;
3. rodzaj średniowiecznej zabawy z kijkiem i obręczą; kręcioł;
4. mechaniczny kalkulator napędzany korbką, popularny w XX wieku;
5. rajd samochodowy z licznymi zakrętami


SJP.pl


kręcisz

1. wprawiać w ruch obrotowy;
2. zwijać;
3. potocznie: oszukiwać;
4. potocznie: robić zdjęcia do filmu, kamerować;
5. potocznie: kierować czymś;
6. potocznie: pedałować;
7. kręcić się - być wprawionym w ruch obrotowy; obracać się; wiercić się; układać się spiralnie; być wciąż w ruchu


SJP.pl


kręciszek

rodzaj roślin z rodziny makowatych


SJP.pl

Kręciszek ("Hypecoum") – rodzaj roślin z rodziny makowatych. Obejmuje 16–18 gatunków występujących na obszarze śródziemnomorskim i dalej na wschód poprzez centralną Azję do Chin.

Wikipedia


kręciuch

1. żartobliwie: osoba często zmieniająca pozycję, niepotrafiąca usiedzieć na miejscu; kręcioch;
2. potocznie: papieros, zwłaszcza skręcony ręcznie; skręt, blant;
3. zwinięte spiralnie ciasto z nadzieniem mięsnym lub warzywnym


SJP.pl


kręcić

1. wprawiać w ruch obrotowy;
2. zwijać;
3. potocznie: oszukiwać;
4. potocznie: robić zdjęcia do filmu, kamerować;
5. potocznie: kierować czymś;
6. potocznie: pedałować;
7. kręcić się - być wprawionym w ruch obrotowy; obracać się; wiercić się; układać się spiralnie; być wciąż w ruchu


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) obracać coś

 (1.2) zwijać

 (1.3) ucierać, mieszać jakimś przyrządem, przygotowując produkty spożywcze

 (1.4) pot. kłamać, wymigiwać się od odpowiedzi

 (1.5) spotykać się (z kimś), być parą

 (1.6) rejestrować kamerą film

 (1.7) nawiązywać połączenie telefoniczne

 (1.8) fascynować (kogoś)

czasownik zwrotny niedokonany kręcić się

 (2.1) obracać się

 (2.2) poruszać się po określonym terenie w różnych kierunkach

 (2.3) skręcać się w loki (o włosach)

 (2.4) niespokojnie siedzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kręcąc gałką ustawił zamrażarkę na osiem.

 (1.3) Czarna krowa w kropki bordo / gryzła trawę kręcąc mordą.

 (1.4) Odniosłem wrażenie, że on kręci.

 (1.6) Uwaga, wszyscy aktorzy na plan! Kręcimy!

 (2.2) Na dworcu bezdomni kręcą się w pobliżu palących i podnoszą niedopałki, które ci rzucili na ziemię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: krẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

 (1.4) rzecz. krętacz, krętacki, krętaczka, krętactwo

 (2.3) przym. kręcony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) zob. kłamać.

 (1.7) dzwonić

 (2.4) wiercić się

Wiktionary


kręcony

przymiotnik

 (1.1) fryzj. wijący się, układający się w lok

 (1.2) o kształcie spirali

 (1.3) techn. przeznaczony do kręcenia, obracania

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od kręcić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręcenie n.

 czas. kręcić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kędzierzawy

 (1.2) spiralny, ślimakowaty, śrubowaty

 (1.3) obrotowy

Wiktionary


kręcz

wrodzony lub nabyty przykurcz karku i szyi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. bolesny przykurcz mięśni szyjnych powodujący odchylenie głowy i szyi w stronę barku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przypadku kręczu ułożeniowego zazwyczaj następuje samowyleczenie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kręty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przykurcz

Wiktionary


kręczynka

rodzaj roślin z rodziny storczykowatych


SJP.pl

Kręczynka ("Spiranthes" Rich.) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Liczy 41 gatunków, spośród których typowym jest kręczynka jesienna "Spiranthes autumnalis", zarazem jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski.

Wikipedia


kręg

w anatomii: kość tworząca elementarną cegiełkę budującą kręgosłup, zbudowana z trzonu i łuku (z wyrostkami) tworzących kanał, przez który przechodzi rdzeń kręgowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. podstawowy element budujący kręgosłup

Wiktionary

Kręg ( vertebra) – podstawowy element budujący kręgosłup, charakterystyczny dla kręgowców (Vertebrata).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kręgarstwo n., kręgarz m., kręgowiec m.

 przym. kręgowy, kręgarski

Wiktionary


kręgarka

→ kręgarz; chiropraktyczka


SJP.pl


kręgarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kręgarstwem, dotyczący kręgarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgarstwo n., kręg mrz., kręgarz mos.

Wiktionary


kręgarstwo

metoda leczenia chorób kręgosłupa poprzez jego masaż i nastawianie kręgów; chiropraktyka


SJP.pl


kręgarz

osoba lecząca choroby kręgosłupa poprzez jego masaż i nastawianie kręgów; chiropraktyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się leczeniem schorzeń i urazów kręgosłupa, czyniąca to poza oficjalnym systemem ochrony zdrowia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛ̃ŋɡaʃ, AS: krẽŋgaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgarstwo n., kręg m.

:: fż. kręgarka ż.

 przym. kręgarski

Wiktionary


kręgi

1. linia ograniczająca płaszczyznę o formie kolistej; okrąg, okręg, obwód;
2. przedmiot o kulistym kształcie; okrąg, okręg;
3. przedmioty, osoby itp. ustawione w koło, okrąg, okręg;
4. płaszczyzna ograniczona linią kolistą; koło, kółko, okrąg, obwód;
5. przenośnie: grupa ludzi, których coś łączy; grono, kolektyw;
6. przenośnie: zakres, zasięg zainteresowań, myśli, przeżyć itp.; sfera


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kręgi - kości tworzące kręgosłup
  • w powiecie wyszkowskim, województwo mazowieckie
    • Kręgi – wieś
    • Kręgi Nowe – wieś
    • Kręgi – gromada
  • Kręgi – serbski film z 2013 roku
  • kręgi zbożowe
  • kamienne kręgi

Wikipedia


kręgiel

drewniany lub plastikowy słupek o kształcie zbliżonym do butelki, służący do gry w kręgle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbyszek strącił osiem kręgli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręglarz mos., kręglarstwo n., kręgielnia ż., kręgle lm nm.

:: zdrobn. kręgielek mrz.

 przym. kręgielny, kręglarski, kręglowy

Wiktionary


kręgielek

zdrobnienie od: kręgiel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. kręgiel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgiel mrz.

 przym. kręgielny

Wiktionary


kręgielnia

pomieszczenie z odpowiednimi urządzeniami do gry w kręgle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) budynek lub hala do gry w kręgle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃ŋʲˈɟɛlʲɲa, AS: krẽŋʹǵelʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgiel m., kręgle nmos., kręglarz m., kręglarstwo n.

 przym. kręglowy, kręglarski, kręgielny

Wiktionary


kręgielny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kręglami, dotyczący kręgli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Car, jak kręgielna kula, między szyki / Wleciał i spytał o zdrowie gawiedzi.

 (1.1) Spadła mu na palce kula kręgielna i pojechał na pogotowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgiel mrz., kręgielek mrz., kręgielnia ż., kręglarka ż., kręglarstwo n., kręglarz mos., kręgle lm nm.

 przym. kręglowy, kręglarski

Wiktionary


kręgiem

dookoła, kołem, w koło


SJP.pl


kręglarka

→ kręglarz


SJP.pl

Patrz:

kręglarz

kręglarnia

przestarzałe: pomieszczenie do gry w kręgle; kręgielnia


SJP.pl


kręglarski

dotyczący kręglarza, kręglarstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kręglarstwem, dotyczący kręglarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgle nmos., kręglarz mos., kręglarstwo n., kręgiel mrz., kręgielnia ż.

 przym. kręgielny

Wiktionary


kręglarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. uprawianie gry w kręgle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otwarto nową kręgielnię dla licznych w mieście amatorów kręglarstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgiel mrz., kręgielnia ż., kręglarz mos., kręgle lm nm.

 przym. kręglarski, kręglowy, kręgielny

Wiktionary


kręglarz

osoba grająca w kręgle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. gracz w kręgle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręglarstwo n., kręgiel mrz., kręgielnia ż., kręgle lm nm.

:: fż. kręglarka ż.

 przym. kręglarski, kręglowy, kręgielny

Wiktionary


kręgle

gra polegająca na przewróceniu kulą rzuconą po długim torze odpowiednio ustawionych 9 słupków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) sport. gra polegająca na strącaniu kulami ciężkich butelkowatych pionów;

forma rzeczownika.

 (2.1) M. i B. lm. od: kręgiel

Wiktionary

Kręgle ( bowling) – rodzaj gry w kule, polegający na strącaniu nimi 9-10 ciężkich pionów (zwanych właśnie kręglami).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieczorem pojedziemy z dzieciakami na kręgle.

 (1.1) Będąc na kręglach, natknęliśmy się na Wieczorków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręglarstwo n., kręgiel mrz., kręgielnia ż., kręglarz mos.

 przym. kręglarski, kręglowy, kręgielny

Wiktionary


kręglicki

nazwisko


SJP.pl


kręglowy

przymiotnik od: kręgle albo kręgiel


SJP.pl


kręgosłup

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

 (1.2) przen. fundament, podpora, główny element czegoś

Wiktionary

Kręgosłup ( columna vertebralis) – element szkieletu osiowego kręgowców (poza kręgoustymi). Składa się z kręgów.

Kręgosłup można sobie wyobrazić jako wieloelementową tuleję chroniącą rdzeń kręgowy. Podstawowe elementy składające się na kręgosłup nazywane są kręgami; każdy z nich jest osobną kością. W centrum każdego kręgu znajduje się otwór, przez który przebiega nieprzerwany rdzeń. Liczba kręgów jest różna w zależności od przynależności systematycznej kręgowca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wypadku złamał kręgosłup.

 (1.2) Przebiegająca z północy na południe autostrada stanowi kręgosłup naszego regionu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃ŋˈɡɔswup, AS: krẽŋgosu̯up

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kręgosłupowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński paciyrz

Wiktionary


kręgosłupowy

→ kręgosłup


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z kręgosłupem, dotyczący kręgosłupa

Wiktionary

Patrz:

kręgosłup

Powiązane:

 rzecz. kręgosłup mrz.

 przym. przykręgosłupowy

Wiktionary


kręgouste

wodne, pasożytnicze lub półpasożytnicze kręgowce obejmujące minogi i śluzice, o robakowatym ciele i charakterystycznym braku szczęk i kończyn parzystych, mające otwór gębowy w kształcie lejka otoczonego przyssawką; krągłouste, smoczkouste


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cyclostomata|Duméril|ref=tak., grupa wodnych kręgowców o otworze gębowym w kształcie okrągłej przyssawki;

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kręgouste są zwierzętami pozbawionymi żeber, szkieletu pasa barkowego i miednicowego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kręgousty

Wiktionary


kręgousty

o cechach charakterystycznych dla kręgoustych (gromady wodnych kręgowców obejmujących minogi i śluzice); krągłousty, smoczkousty


SJP.pl


kręgowce

podtyp strunowców obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Vertebrata|Cuvier|ref=tak., podtyp strunowców obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kręgowiec

Wiktionary

Kręgowce ("Vertebrata", od łac. "vertebra" – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców ("Chordata"), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, „ryby”, płazy, gady, ptaki i ssaki. Dotychczas opisano około 58 000 gatunków kręgowców, co stanowi około 5% opisanych gatunków zwierząt. Wielkość współcześnie żyjących kręgowców waha się od 7,7 mm u żab "Paedophryne amauensis" do 33,9 m u płetwala błękitnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele gatunków kręgowców żyje w środowiskach synantropijnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręgowiec mzw.

Wiktionary


kręgowiec

zwierzę posiadające kręgosłup łączący się z czaszką, stanowiący oś szkieletu kostnego lub chrząstkowego; zwierzę kręgowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. organizm mający szkielet z kręgosłupem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dychotomia człowiek – zwierzę jest dziś etycznym anachronizmem. (…) kręgowce (przynajmniej w większości) i być może niektóre inne grupy są doznającymi podmiotami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: krẽŋgovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręg mrz., bezkręgowiec mzw., kręgowce nmos.

Wiktionary


kręgowy

przymiotnik od: kręg


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. dotyczący kręgów

 (1.2) anat. odnoszący się do kręgosłupa

 (1.3) zool. mający kręgosłup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kręg mrz.

Wiktionary


kręgozmyk

przemieszczenie trzonów kręgów lędźwiowych względem siebie do przodu lub tyłu


SJP.pl

Kr

Wikipedia


krępacja

potocznie: zażenowanie, krępowanie się


SJP.pl


krępaczek

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowatych, występujący w około trzydziestu gatunkach


SJP.pl


krępak

1. krępak nabrzozak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych; krępak brzozowy, krępak brzozowiec, włochacz nabrzozak;
2. krępak nalipek - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


krępawy

nieco krępy, dość krępy


SJP.pl


krępice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krępice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
  • Krępice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz

Wikipedia


krępiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krępiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Mełgiew
  • Krępiec – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański
  • Krępiec (dawn. Krępiec-Kolonia) – część miasta Świdnika
  • Krępiec – dawna nazwa Krępca-Leśniczówki, części wsi Molendy, (ówcześnie leśniczówki) w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Garbatka-Letnisko
  • Krępiec – dawna nazwa Krępca-Gajówki, części wsi Molendy, (ówcześnie gajówki) w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Garbatka-Letnisko
  • Krępiec – gromada w powiecie lubelskim
  • Krępiec – wzniesienie w paśmie Wzgórz Włodzickich, w Sudetach Środkowych
  • Krępiec – strumień w Puszczy Kozienickiej
  • Rezerwat przyrody Krępiec – rezerwat przyrody we wschodniej części Puszczy Kozienickiej

Wikipedia


krępieniowate

rodzina roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Krępieniowate ("Lardizabalaceae") – rodzina roślin okrytonasiennych. Obejmuje 7–9 rodzajów z 40 gatunkami. Należą tu pnącza (tylko do rodzaju "Decaisnea" należą krzewy) występujące głównie we wschodniej Azji (od Himalajów po Wietnam i Japonię), tylko dwa rodzaje ("Boquila" i "Lardizabala") rosną w Chile.

Wikipedia


krępień

krępień szóstaczek - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


krępieński

przymiotnik od miejscowości: Krępna


SJP.pl


krępla

bylina z rodziny liliowatych; szpilecznica; juka; jukka; yucca


SJP.pl


krępna

wieś w Polsce


SJP.pl

Krępna (niem. "Krempa") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Zdzieszowice.

Obecnie większość mieszkańców Krępnej pracuje w Zakładach Koksowniczych w Zdzieszowicach lub poza granicami kraju.

Wikipedia


krępnianin

mieszkaniec Krępny (wsi na Opolszczyźnie)


SJP.pl


krępnianka

mieszkanka Krępny (wsi na Opolszczyźnie)


SJP.pl


krępnica

Krępnica – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Bolesławiec.

Wikipedia


krępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|krępować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krępować ndk.

Wiktionary


krępować

1. wiązać;
2. bandażować,
3. zawstydzać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) mocno wiązać ręce lub nogi np. sznurem, aby utrudnić poruszanie

 (1.2) o ubraniu: ograniczać ruchy

 (1.3) onieśmielać, żenować

 (1.4) przen. ograniczać komuś swobodę, możliwość działania

czasownik zwrotny niedokonany krępować się

 (2.1) wiązać samego siebie

 (2.2) wiązać siebie wzajemnie

 (2.3) być onieśmielonym, zażenowanym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: krẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krępowanie n., skrępowanie n., krępacja ż.

 czas. skrępować

 przym. skrępowany

Wiktionary


krępowiecki

nazwisko


SJP.pl


krępość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest krępe; cecha tych, którzy są krępi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krępy

 przysł. krępo

Wiktionary


krępsko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krępsko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Szydłowo
  • Krępsko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
  • Krępsko – jezioro położone na skraju Pojezierza Krajeńskiego
  • Krępsko – gromada w powiecie goleniowskim
  • Krępsko – gromada w powiecie wałeckim

Wikipedia


krępszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: krępy; bardziej krępy


SJP.pl


krępujący

wprowadzający w zakłopotanie, tworzący niezręczną sytuację; żenujący, kłopotliwy, ambarasujący


SJP.pl


krępulec

opaska uciskowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd do uciskania tętnic

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krępulec (medycyna sądowa)
  • Krępulec (opaska uciskowa)
  • Krępulec – zespół muzyczny

Wikipedia


krępy

niewysoki, dobrze zbudowany


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) niski i mocno zbudowany

 (1.2) właściwy komuś lub czemuś niewysokiemu, lecz mocno zbudowanemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W świetle karbidówki zobaczyli krępą, barczystą postać w kurtce górniczej z nałożonym kapturem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krępawy

 rzecz. krępość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysadzisty

Wiktionary


kręt

wielkość charakteryzująca ruch obrotowy ciała; moment pędu


SJP.pl


krętacki

przymiotnik od: krętacz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący krętacza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętacz mos.

Wiktionary


krętactwa

kłamanie, nieuczciwe postępowanie; krętanina, matactwo, kłamstwo


SJP.pl


krętactwo

kłamanie, nieuczciwe postępowanie; krętanina, matactwo, kłamstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nieuczciwe postępowanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętacz mos.

Wiktionary


krętacz

potocznie: osoba oszukująca, używająca wybiegów; kłamca, matacz, lawirant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek oszukujący, używający wykrętów, wybiegów

Wiktionary

Kr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krętactwo n., kręciek m., krętek m.

:: fż. krętaczka ż.

 czas. krętaczyć ndk., kręcić ndk.

 przym. krętacki, kręty

 przysł. krętacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajerant, blagier, kombinator, kuglarz, lawirant, manipulant, manipulator, matacz, naciągacz, oszust, szarlatan; pot. cygan, fałszywiec, hochsztapler, kanciarz, macher, nabieracz, naciągacz, oszukaniec, picer, picuś, szachraj; daw. farmazon, przechera, szalbierz; reg. lewus

Wiktionary


krętaczek

potocznie: kobieta oszukująca, używająca wybiegów; kręcicielka, kręciara, mataczka, lawirantka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od krętacz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętacz m.

Wiktionary


krętaczka

potocznie: kobieta oszukująca, używająca wybiegów; kręcicielka, kręciara, mataczka, lawirantka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od krętacz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃nˈtat͡ʃka, AS: krẽntačka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. krętacz.

Wiktionary


krętaczunio

ekspresywnie: krętacz; krętaczek


SJP.pl


krętaczyć

potocznie: kłamać, oszukiwać, postępować nieuczciwie; kręcić, mataczyć, szachrować, machlować


SJP.pl


krętak

drobny chrząszcz wodny, pływający po powierzchni stawów, jezior, rzek itp., w Polsce pospolity; taraniec


SJP.pl


krętaki

rodzina wodnych chrząszczy z podrzędu drapieżnych; krętakowate


SJP.pl


krętakowate

rodzina wodnych chrząszczy z podrzędu drapieżnych; krętaki


SJP.pl

Krętakowate (Gyrinidae) – rodzina wodnych chrząszczy z podrzędu drapieżnych, wchodząca w skład kladu Hydradephaga. Przystosowane do życia na powierzchni wody, gdzie pływają, tworząc po torze kolistym lub spiralnym. Obejmują około 900 gatunków. Rozprzestrzenione na całym świecie.

Wikipedia


krętakowaty

o cechach krętakowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


krętanina

1. kręcenie się w różne strony; zamęt; zamieszanie;
2. splot zagmatwanych linii; plątanina; zygzaki;
3. kłamanie, nieuczciwe postępowanie; krętactwo, matactwo, kłamstwo


SJP.pl


krętarz

1. wyniosłość kostna na kości udowej;
2. drugi człon odnóża owada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. wyniosłość kostna na górnym końcu kości udowej;

 (1.2) zool. odcinek odnóża owadów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • krętarz (anatomia kręgowców)
    • krętarz większy
    • krętarz mniejszy
    • trzeci krętarz
    • czwarty krętarz
  • krętarz (anatomia stawonogów)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkrɛ̃ntaʃ, AS: krẽntaš

Wiktionary


krętarzowy

→ krętarz


SJP.pl

Patrz:

krętarz

krętek

typ bakterii o podłużnych, silnie skręconych kształtach; spirochet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mikrobiol. typ Gram-ujemnych bakterii o spiralnym kształcie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętacz mos.

 czas. nakręcać

Wiktionary


krętka

typ bakterii o podłużnych, silnie skręconych kształtach; spirochet


SJP.pl


krętkobójczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. zwalczający krętki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na podstawie doświadczeń na zwierzętach utrzymują autorzy nowocześni, że jod nawet w bardzo dużych dawkach nie wywiera działania krętkobójczego.

Wiktionary


krętkowce

przedstawiciel rzędu długich i cienkich bakterii z typu krętków


SJP.pl


krętkowica

choroba ludzi i zwierząt wywołana przez krętki; krętkownica


SJP.pl


krętkowiec

przedstawiciel rzędu długich i cienkich bakterii z typu krętków


SJP.pl


krętkownica

choroba ludzi i zwierząt wywołana przez krętki; krętkowica


SJP.pl


krętkowy

przymiotnik od: krętek


SJP.pl


krętlik

mała złączka przeciwdziałająca skręcaniu się połączonych elementów, na przykład żyłki wędkarskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) złączka zapobiegająca skręcaniu się liny lub połączonych elementów

Wiktionary

Krętlik (nazywany również rozprężaczem) – urządzenie składające się z dwóch uchwytów połączonych krótką osią umożliwiającą ich rotacje względem siebie. Służy do zapobiegania skręcaniu się cięgien lub przewodów, poprzez umożliwienie ich swobodnego obracania się, lub obracania się doczepionych do nich rzeczy.

Wikipedia


krętlikowy

przymiotnik od: krętlik


SJP.pl


krętliwość

1. skłonność do kręcenia się, załamywania się;
2. skłonność do mówienia nieprawdy, oszukiwania;
3. potocznie o urządzeniu elektronicznym: podatność na podkręcanie - zwiększanie wydajności


SJP.pl


krętliwy

1. skłonny do kręcenia się, załamywania się;
2. skłonny do mówienia nieprawdy, oszukiwania;
3. potocznie o urządzeniu elektronicznym: podatny na podkręcanie - zwiększanie wydajności


SJP.pl


krętniczo-kątniczy

zastawka krętniczo-kątnicza - fałd łączący koniec jelita krętego z jelitem grubym; zastawka Bauhina, zastawka okrężnicy


SJP.pl


krętogłowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który ma krętą głowę

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Jynginae|ref=tak., monotypowa podrodzina ptaków z rodziny dzięciołowatych;

forma rzeczownika|mękozwierzęcy.

 (3.1) plural|krętogłów.

Wiktionary

Krętogłowy (Jynginae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny dzięciołowatych (Picidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. krętogłów mzw.

Wiktionary


krętogłów

wędrowny ptak leśno-parkowy z rodziny dzięciołów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z podrodziny krętogłowów, nazwa systematyczna|Jynginae|ref=tak.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: krɛ̃nˈtɔɡwuf, AS: krẽntogu̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętogłowy nmos.

 przym. krętogłowy

Wiktionary


krętorogi

1. o zwierzęciu: mający zakrzywione rogi;
2. o cechach krętorogich (rodzina ssaków)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. taki, który ma kręte rogi

 (1.2) zool. taki, który należy do rodziny krętorogich

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bawół indyjski - ssak z rodziny krętorogich, przodek bawołu domowego, wysoki w kłębie do 1 metra. Żyje w dużych stadach, zamieszkuje bagna południowej i wschodniej Azji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krętorogie nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pustorogi, pustorożec, wołowaty

Wiktionary


krętorogie

rodzina ssaków parzystokopytnych z podrzędu przeżuwaczy; pustorożce, pustorogie, wołowate, pochworogie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. zool. wołowate

Wiktionary

Powiązane:

 przym. krętorogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowate, daw. pustorogie, pustorożce

Wiktionary


krętoróg

zwierzę z zakręconymi rogami


SJP.pl


krętowłosy

mający kręcone włosy


SJP.pl


krętość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kręte

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kręty

 przysł. kręto

Wiktionary


krętu-wętu

potocznie:
1. kręcąc się ciągle gdzieś, kołując;
2. mącąc, gmatwając; wykrętnie


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca dźwięk towarzyszący krzątaniu się

Wiktionary


krętus

potocznie: osoba oszukująca, używająca wybiegów; kręt, kręciciel, kręciarz, kręcioch


SJP.pl


kręty

1. pełen zakrętów;
2. nieszczery


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie biegnie w linii prostej, pełen zakrętów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Górskie ścieżki są kręte i wąskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛ̃ntɨ, AS: krẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakręt mrz., krętacz mos., krętaczka ż., kręcz mrz., krętość ż.

 czas. nakręcać, kręcić ndk., zakręcić dk., zakręcać ndk.

 przysł. kręto

Wiktionary


krętło

urządzenie opatrzone korbą do świdrowania dziur w drewnie itp.


SJP.pl


kręzadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szatkownica do warzyw, głównie kapusty

Wiktionary


kręćkowy

tasiemiec kręćkowy - tasiemiec o długości 1 metra, którego larwy rozwijają się w mózgu i rdzeniu kręgowym, wywołujący u żywicieli pośrednich chorobę zwaną cenurozą; mózgowiec mózgowy


SJP.pl


krężel

gwarowo: drewniany walec do nawijania przędziwa; krężołek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krężel – część miasta Kędzierzyn-Koźle
  • Krężel – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
  • Krężel – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork
  • Krężel – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
  • Krężel – kolonia wsi Sulimierz w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz
  • Krężel (przystanek kolejowy) – w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
  • Olga Krężel (ur. 1956) – polska malarka
  • Maciej Krężel (ur. 1991) – polski narciarz, paraolimpijczyk

Wikipedia


krężelok

nazwisko


SJP.pl


krężołek

gwarowo: drewniany walec do nawijania przędziwa; krężel


SJP.pl

Krężołek – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Łopuszno}.

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Krężołek-Przegrody".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


ks

skrótowiec

 (1.1) = klub sportowy

 (1.2) = kara śmierci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿ˈɛs, AS: ka‿es

Wiktionary


ks.

x.; skrót od:
1. ksiądz;
2. książę


SJP.pl

skrót, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) = ksiądz

 (1.2) = książę

skrót, rodzaj żeński

 (2.1) = księżna

 (2.2) = księżniczka

 (2.3) = księga

skrót, rodzaj nijaki

 (3.1) = księstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbrodnią jest wymuszanie groźbą i szantażem podpisywania deklaracji o współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa – mówił ks. Jerzy Popiełuszko.

 (1.1) biskup diecezjalny: ks. bp Tadeusz Szurman

 (1.2) Kazimierz II Sprawiedliwy 1138-1194 ks. wiślicki, sandomierski i krakowski (od 1177)

 (2.3) Ważnymi tematami w Ks. Rodzaju są obietnice Boże dane Abrahamowi: ziemia, potomstwo i błogosławieństwo.

 (3.1) Żyjący na co dzień w Ks. Monako Froome jest pierwszym kolarzem od czasów Eddy’ego Merckxa, który w jednej edycji Grand boucle triumfował zarówno w generalce, jak i klasyfikacji górskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃nt͡s, AS: ḱśõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. x.

 (1.2) daw. x.

Wiktionary


ksantan

potocznie: guma ksantanowa (polisacharyd, środek zagęszczający o symbolu E415)


SJP.pl


ksantanowy

guma ksantanowa - naturalny zagęstnik i stabilizator dodawany do żywności


SJP.pl


ksanten

organiczny związek chemiczny, którego pochodne tworzą grupę barwników ksantenowych


SJP.pl

Ksanten – organiczny związek chemiczny barwy żółtej, rozpuszczalny w eterze etylowym. Ksanten jest używany jako substrat w syntezie chemicznej do otrzymywania wielu innych związków m.in. tioksantenu.

Wiele pochodnych ksantenu, nazywanych zwyczajowo ksantenami, tworzy grupę barwników ksantenowych, które w większości mają właściwości fluorescencyjne.

Wikipedia


ksantofil

jeden z barwników roślinnych, nadający żółte lub brunatne zabarwienie, wykorzystywany pomocniczo w procesie fotosyntezy


SJP.pl


ksantofile

jeden z barwników roślinnych, nadający żółte lub brunatne zabarwienie, wykorzystywany pomocniczo w procesie fotosyntezy


SJP.pl

Ksantofile – grupa organicznych związków chemicznych, barwników roślinnych należących do karotenoidów, tlenowe pochodne karotenów. Ksantofile są pomocniczymi barwnikami fotosyntezy. Pełnią także funkcję przeciwutleniaczy, przez co chronią komórkę, a zwłaszcza chloroplasty przed szkodliwym działaniem reaktywnych form tlenu. Dzięki wielu sprzężonym wiązaniom podwójnym nadają żółtą, pomarańczową lub czerwoną barwę kwiatom, owocom, a także żółtku jaj (luteina).

Wikipedia


ksantofilowy

→ ksantofil


SJP.pl

Patrz:

ksantofil

ksantogen

związek organiczny, wodoroester kwasu dwutiowęglowego; kwas ksantogenowy


SJP.pl


ksantopsja

w medycynie: widzenie wyłącznie w kolorze żółtym


SJP.pl


ksantyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa szóstego miesiąca u starożytnych Macedończyków, odpowiadającego marcowi - kwietniowi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ksantykus

Wiktionary


ksantyna

zasada purynowa, występująca w tkankach roślinnych i zwierzęcych


SJP.pl

Ksantyna ("2,6-dihydroksypuryna") – organiczny związek chemiczny, jedna z zasad purynowych, bezpośredni prekursor kwasu moczowego. Metylowymi pochodnymi ksantyny są kofeina, teobromina i teofilina, natomiast pochodna deoksygenowana w pozycji 2 to hipoksantyna (2-deoksyksantyna). Reszta ksantyny stanowi zasadę heterocykliczną w nukleozydzie ksantozynie.

Wikipedia


ksantynowy

→ ksantyna


SJP.pl

Patrz:

ksantyna

ksantypa

potocznie o zrzędliwej, kłótliwej kobiecie


SJP.pl

Ksantypa ( Ξανθίππη) (V/IV w. p.n.e.) – Atenka, żona Sokratesa. Postać trwale zapisała się w masowej kulturze za sprawą przypisywanego jej nieznośnego charakteru.

Wikipedia


ksap

[czytaj: ka-es-a-PE lub potocznie: ksap] skrót od: Krajowa Szkoła Administracji Publicznej


SJP.pl


ksar

ufortyfikowana wioska oazowa w północnej Afryce, typowa dla kultury berberyjskiej


SJP.pl

Ksar (arab. قصر - "twierdza") – ufortyfikowana wioska oazowa w północnej Afryce, typowa dla kultury berberyjskiej.

Wikipedia


ksawera

imię żeńskie


SJP.pl

Ksawera, Ksaweryna – żeński odpowiednik imienia Ksawery. Jego patronką jest św. Franciszka Ksawera Cabrini.

Wikipedia


ksawerostwo

Ksawery z małżonką; Ksawerowie


SJP.pl


ksawerowie

nazwa wielu miejscowości w Polsce


SJP.pl


ksawerowski

→ Ksawerów


SJP.pl

Patrz:

Ksawerów

ksawerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ksawerego lub z nim związany


SJP.pl


ksawery

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ksawery – imię męskie. Pochodzi od nazwy miejscowości, z której pochodził św. Franciszek Ksawery ("Javier"). Początkowo używane tylko w złożeniu z Franciszkiem (analogicznie do Kantego). Oboczna, bardziej archaiczna pisownia – Xawery.

Ksawery imieniny obchodzi: 31 stycznia i 3 grudnia - wspomnienie liturgiczne św. Franciszka Ksawerego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ksaˈvɛrɨ, AS: ksavery

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ksawerówna ż.

:: fż. Ksawera ż.

Wiktionary


ksaweryna

imię żeńskie


SJP.pl


ksawerzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ksawery lub z nią związany


SJP.pl


ksawerów

nazwa wielu miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ksawerów – część miasta Warszawa
  • Ksawerów – kolonia w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Sulików
  • Ksawerów – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
  • Ksawerów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Ksawerów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Nowosolna
  • Ksawerów – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Ksawerów
  • Ksawerów – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Sulmierzyce
  • Ksawerów – część wsi Kobylin w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna
  • Ksawerów – część wsi Piskórka w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyński, w gminie Prażmów
  • Ksawerów – osada w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Przesmyki
  • Ksawerów – przysiółek wsi Grabownica Starzeńska w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Brzozów
  • Ksawerów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce

Wikipedia


ksenia

efekt bezpośredniego wpływu gamety męskiej z innej rośliny na rozwój zarodka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. kąśliwy epigram w formie dystychu

 (1.2) bot. zjawisko ujawniania się genotypu rośliny ojcowskiej w tkankach nasion lub owoców;

Wiktionary

Ksenia – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „gościnna” (Ξενία, dosł. „życzliwa dla obcych”), popularne zwłaszcza w krajach prawosławnych: rosyjskie Ксения (Ksienija), Аксиния (Aksinija), ukraińskie Ксенія (Ksenija), Ксеня (Ksenia) oraz pochodne Оксана (Oksana), białoruskie Ксенія (Ksenìâ), czeskie Xenie, słowackie Xeni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ksenia ż., ksenon m., xenia ż.

 temsłow. -ksen-, kseno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) xenia

Wiktionary


kseniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kseni lub z nią związany


SJP.pl


ksenizm

wyraz lub frazeologizm pochodzenia obcego, nazywający obce realia, szczególnie obszarów i kultur odległych; egzotyzm


SJP.pl


kseno-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z czymś obcym, odmiennym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɛ̃nɔ, AS: ksẽno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ksenia ż., ksenia ż.

Wiktionary


ksenobiologia

dziedzina biologii, nauka badająca możliwość występowania życia poza Ziemią; astrobiologia, kosmobiologia, egzobiologia


SJP.pl


ksenobiotyczny

→ ksenobiotyk


SJP.pl

Patrz:

ksenobiotyk

ksenobiotyk

substancja chemiczna niebędąca naturalnym składnikiem żywego organizmu; substancja obca, egzogenna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. biochem. związek chemiczny, który jest obcy dla danego środowiska i nie występuje w nim naturalnie;

Wiktionary

Ksenobiotyki (z gr. "ksenos" – obcy i "bios" – życie) – związki chemiczne, które są obce dla organizmu i nie spotyka się z nimi w naturze, nie są przez niego wytwarzane, a które jednocześnie wykazują aktywność biologiczną. Zalicza się do nich leki i wiele szkodliwych substancji wprowadzonych sztucznie do środowiska (trucizny, kancerogeny, mutageny, teratogeny).

Wikipedia


ksenofil

sympatyk cudzoziemców i cudzoziemszczyzny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pozytywnie nastawiona do cudzoziemców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɛ̃ˈnɔfʲil, AS: ksẽnofʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofilia ż.

Wiktionary


ksenofilia

sympatia dla cudzoziemców i cudzoziemszczyzny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. sympatia dla cudzoziemców i cudzoziemszczyzny

 (1.2) seks. upodobanie do podejmowania kontaktów seksualnych z osobami obcymi

Wiktionary

Ksenofilia ( ξένος "ksenós" – obcy, gość; φιλία, "philia" – „przyjaźń” lub „upodobanie”) – bezkrytycznie manifestowana otwartość i sympatia wobec wszystkiego, co odmienne w danej kulturze. Jest powiązana z ojkofobią.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ksenofil mos.

Wiktionary


ksenofilka

→ ksenofil


SJP.pl

Patrz:

ksenofil

ksenofilski

→ ksenofil


SJP.pl

Patrz:

ksenofil

ksenofob

człowiek wrogo nastawiony do cudzoziemców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba negatywnie, wrogo nastawiona do obcokrajowców oraz tego, co obce, pochodzące z zagranicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofobia ż.

:: fż. ksenofobka ż.

 przym. ksenofobiczny, ksenofobijny

 przysł. ksenofobicznie

Wiktionary


ksenofobia

niechętne, wrogie nastawienie do innych narodów i ich kultury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

Wiktionary

Ksenofobia – postawa charakteryzująca się lękiem, niechęcią, a nawet wrogością względem przedstawicieli obcych narodów, kultur czy grup społecznych, często rozszerzająca się na wszystko co z nimi związane. Osoba przejawiająca ksenofobię to ksenofob.

Ksenofobia może stać się immanentną wartością powszechnie akceptowaną w społeczeństwie lub w pewnych grupach społecznych. Jej przeciwieństwami są za to ksenolatria (kult obcości) oraz ksenofilia (umiłowanie odmienności, inności).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja, AS: ksẽnofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofob mos., ksenofobka ż., ksenofobiczność ż.

 przym. ksenofobiczny, ksenofobijny

 przysł. ksenofobicznie

Wiktionary


ksenofobicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób ksenofobiczny, zgodnie z ksenofobią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odrzucanie integracji europejskiej dominuje poglądy osób nastawionych nacjonalistycznie, ksenofobicznie i wstecznie do zmian, jakie zachodzą w świecie, polityce, państwie i gospodarce (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofob m., ksenofobia ż., ksenofobiczność ż.

 przym. ksenofobiczny

Wiktionary


ksenofobiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ksenofobiczne; cecha tych, którzy są ksenofobiczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofobia ż.

 przym. ksenofobiczny

 przysł. ksenofobicznie

Wiktionary


ksenofobiczny

wrogi w stosunku do cudzoziemców i cudzoziemszczyzny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ksenofobią; stanowiący przejaw ksenofobii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofobiczność ż., ksenofobia ż., ksenofob mos., ksenofobka ż.

 przym. ksenofobijny

 przysł. ksenofobicznie

Wiktionary


ksenofobka

kobieta przejawiająca silną niechęć do cudzoziemców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta negatywnie, wrogo nastawiona do obcokrajowców oraz tego, co obce, pochodzące z zagranicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenofobia ż.

:: fm. ksenofob mos.

 przym. ksenofobiczny

Wiktionary


ksenofont

1. powieściopisarz grecki z przełomu II i III wieku; Ksenofont z Efezu, Ksenofont z Cypru;
2. grecki pisarz, historyk, żołnierz (ok. 430 p.n.e. - ok. 355 p.n.e.); Ksenofont z Aten


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. grecki pisarz, historyk, żołnierz z Aten;

Wiktionary

Ksenofont (gr. Ξενοφῶν, "Ksenophon") z Aten (ok. 430 p.n.e. – ok. 355 p.n.e.) – grecki pisarz, historyk, żołnierz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mając odpowiednie warunki finansowe, Ksenofont zdobył wszechstronne wykształcenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɛ̃ˈnɔfɔ̃nt, AS: ksẽnofõnt

Wiktionary


ksenofontowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ksenofonta lub z nim związany


SJP.pl


ksenogamia

w botanice: zapylenie pyłkiem innej rośliny; zapylenie krzyżiwe


SJP.pl


ksenogamiczny

→ ksenogamia; obcopylny


SJP.pl


ksenogeniczny

przeszczep ksenogeniczny - przeszczep tkanki lub narządu od osobnika innego gatunku; przeszczep heterogeniczny


SJP.pl


ksenoglosja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. mówienie obcymi językami rzeczywiście istniejącymi i zrozumiałymi dla innych, których samemu nigdy się wcześniej nie uczyło w celu nawracania obcych ludów

Wiktionary


ksenolit

fragment obcej skały występujący w obrębie skały magmowej; porwak


SJP.pl

Ksenolit (gr. ξένος „obcy”, λίθος „kamień”) – fragment skały (porwak) różniący się od skały magmowej, w której się znajduje. Najczęściej jest to fragment wyrwany przez magmę ze skał otaczających (porwak wulkaniczny), lub jego pozostałość.

Ksenolity występują zarówno w skałach głębinowych jak i wylewnych. Ksenolity dają niekiedy informację o skałach głęboko zalegających, lub płytkich skałach osłony intruzji, przez które przebijała się magma.

Wikipedia


ksenomorf

pozaziemska forma życia w uniwersum Obcego


SJP.pl

Ksenomorf ("Xenomorph", "Internecivus raptus", "Linguafoeda acheronsis"; z gr. "kseonos + morphe" – obcy kształt) – fikcyjna pozaziemska forma życia, zwana też Obcym, występująca w wielu filmach, komiksach, książkach oraz grach z serii "Obcy" (ang. "Alien"). Postać ksenomorfa stworzył szwajcarski malarz Hans Rudolf Giger.

Wikipedia


ksenomorfizm

występowanie minerałów w skałach w nieprawidłowych postaciach krystalograficznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. miner. zjawisko występowania minerałów w skałach, zwłaszcza magmowych, w postaciach nieuporządkowanych, nieprawidłowych lub przypadkowo wielościennych, bez wykształconej własnej formy krystalicznej

Wiktionary

Ksenomorfizm – występowanie minerałów w postaci kryształów o symetrii nie odpowiadającej ich budowie wewnętrznej.

Minerał ma obcy kształt a jego postać jest uwarunkowana kształtami osobników sąsiadujących = minerał allotriomorficzny, anhedralny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) allotriomorfizm

Wiktionary


ksenon

pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54, gaz szlachetny wykorzystywany m.in. jako wypełniacz elektronowych lamp błyskowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

Wiktionary

Ksenon (Xe, xenon) – pierwiastek chemiczny z grupy gazów szlachetnych w układzie okresowym.

Nazwa pochodzi z gr. "ksénos" „dziwny”, „obcy”. Został odkryty w 1898 r. przez W. Ramsaya i Morrisa Traversa jako pozostałość po frakcjonowanej destylacji skroplonego kryptonu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma ksenon?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɛ̃nɔ̃n, AS: ksẽnõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ksenia ż., ksenia ż.

 przym. ksenonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Xe

Wiktionary


ksenonowy

przymiotnik od: ksenon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od ksenon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌksɛ̃nɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ksẽnõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksenon mrz.

Wiktionary


ksenotarsozaur

rodzaj teropoda z grupy abelizauroidów


SJP.pl

Ksenotarsozaur ("Xenotarsosaurus") – rodzaj teropoda z grupy abelizauroidów (Abelisauroidea).

Żył w późnej kredzie na terenach współczesnej Ameryki Południowej. Jego szczątki znaleziono w Argentynie. Został opisany w 1986 roku przez Martíneza i współpracowników na podstawie skamieniałości odkrytych w osadach formacji Bajo Barreal w prowincji Chubut.

Wikipedia


ksenotransplantacja

przeszczepianie tkanek lub organów z organizmu jednego gatunku na organizm innego gatunku; heteroplastyka, heterotransplantacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. przeszczepienie narządu lub tkanki od osobnika należącego do innego gatunku;

Wiktionary

Ksenotransplantacja (od gr. ξένος "ksenos", czyli obcy lub gość) – przeszczepienie narządu lub tkanki od osobnika należącego do innego gatunku (na przykład wymiana uszkodzonej zastawki serca u człowieka na zastawkę zwierzęcą). Ksenotransplantacja była dawniej zwana heterotransplantacją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trudno jest dziś ocenić potencjalny bilans ryzyka i zysków z ksenotransplantacji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszczep ksenogeniczny; daw. heterotransplantacja

Wiktionary


ksenotym

minerał występujący w pegmatytach, fosforan itru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rodzaj rzadkiego minerału o barwie brunatnej;

Wiktionary

Ksenotym – rzadki minerał, z gromady fosforanów, odkryty został w 1832 roku. Nazwa pochodzi od gr. "ksenos" = obcy i "time" = cześć (czcić), co wiąże się z bardzo zmiennym składem chemicznym tego minerału, w którym itr bywa często podstawiany przez tor i uran.

Wikipedia


ksenungulat

przedstawiciel rzędu wymarłych ssaków kopytnych


SJP.pl


ksenungulaty

rząd wymarłych ssaków kopytnych


SJP.pl


kserkses

król perski (ur. ok. 517 p.n.e., zm. 465 p.n.e.)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. imię|polski|m., noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kserkses I – król Persji 485-465 p.n.e.
  • Kserkses II – król Persji 424 p.n.e.
  • Kserkses z Armenii – król Armenii 212 p.n.e.
  • Kserkses z Kommageny – władca Kommageny 228-201 p.n.e.
  • Kserkses – opera Georga Friedricha Händla

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za panowania Kserksesa, na początku jego rządów, napisano oskarżenie przeciwko mieszkańcom Judy i Jerozolimy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Kserksesowy

Wiktionary


kserksesowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kserksesa lub z nim związany


SJP.pl


kserm

skrót od: Komitet Społeczno-Ekonomiczny Rady Ministrów - organ polskiego rządu zajmujący się sprawami ekonomicznymi i społecznymi


SJP.pl


ksero

xero (rzadziej);
1. kopia tekstu lub rysunku wykonana kserokopiarką; kserokopia;
2. urządzenie do kopiowania tekstów i rysunków; kserograf, kserokopiarka;
3. miejsce, w którym wykonuje się kserokopie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. techn. kserograf

 (1.2) pot. kserokopia

 (1.3) pot. punkt usługowy, w którym znajduje się ksero (1.1)

w funkcji przymiotnika

 (2.1) pot. kserograficzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu popsułeś ksero!

 (1.2) Muszę zrobić ksero dowodu osobistego.

 (1.3) Idź do ksero i odbij mi te kartki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɛrɔ, AS: ksero

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserówka ż., kserowanie n., pokserowanie n., skserowanie n.

 czas. kserować ndk., pokserować dk., skserować dk.

 temsłow. ksero-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kserograf; rzad. xero

 (1.2) kserokopia; pot. kserówka; rzad. xero

 (1.3) rzad. xero

 (2.1) rzad. xero

Wiktionary


ksero-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z czynnością kserowania

 (1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z tym, co suche

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) kserokopia

 (1.2) kserofob • kserofit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksero n.

Wiktionary


kserochastyczny

→ kserochazja


SJP.pl

Patrz:

kserochazja

kserochazja

w botanice: rodzaj higroskopowych ruchów roślin


SJP.pl

Kserochazja – rodzaj ruchów roślin zaliczany do ruchów higroskopowych. Mechanizm kserochazji polega na nierównomiernym kurczeniu się wysychających błon i ścian komórkowych martwych komórek. Zwilżenie powoduje ruch przeciwny. Wykorzystywany jest przy otwieraniu się owoców w celu wyrzucenia nasion.

Wikipedia


kserofil

organizm dobrze przystosowany do życia w suchym środowisku (np. kaktusy, wielbłądy, niektóre gatunki węży)


SJP.pl

Kserofil (gr. "xērós" – suchy, "philéō" – lubię) – termin stosowany w ekologii na określenie gatunków rozwijających się w środowisku ubogim w wodę, przystosowanych do warunków o małej wilgotności. Charakteryzują się oszczędną gospodarką wodną.

Wikipedia


kserofilny

o roślinach: przystosowany do życia w suchach miejscach; sucholubny


SJP.pl


kserofit

roślina sucholubna, przystosowana do życia w warunkach suszy; suchorost, suchorośl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina sucholubna (przystosowana do życia na obszarach suchych)

Wiktionary


kserofitowy

przymiotnik od: kserofit


SJP.pl


kserofityczny

→ kserofit; kserofitowy


SJP.pl


kserofob

organizm źle przystosowany do życia w suchym środowisku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) biol. organizm nieznoszący środowiska suchego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kserofobiczny

Wiktionary


kserofobiczny

→ kserofob


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. nieznoszący środowiska suchego

Wiktionary

Patrz:

kserofob

Powiązane:

 rzecz. kserofob mzw.

Wiktionary


kseroform

środek leczniczy o właściwościach antyseptycznych i przeciwzapalnych, stosowany zewnętrznie w postaci mazidła lub proszku


SJP.pl

Ks

Wikipedia


kseroftalmia

wysychanie spojówek i rogówki, najczęściej wskutek awitaminozy


SJP.pl

Kseroftalmia, zespół suchego oka – objaw chorobowy polegający na wysychaniu spojówki, rogówki, a nawet całego oka.

Wikipedia


kserograf

urządzenie do kopiowania tekstów i rysunków; kserokopiarka, ksero


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɛˈrɔɡraf, AS: kserograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserografia ż., kserografowanie n.

 czas. kserografować ndk.

 przym. kserograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksero, kserokopiarka, kopiarka

Wiktionary


kserografia

metoda reprodukcji obrazów oparta na zjawisku fotoprzewodnictwa; elektrofotografia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. metoda kopiowania dokumentów i obrazów za pomocą elektrostatycznego naładowania i suchego druku, stosowana m.in. w kserokopiarkach i drukarkach laserowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserograf mrz.

 przym. kserograficzny

Wiktionary


kserograficzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) druk. związany z kserografią, dotyczący kserografii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserograf mrz., kserografia ż.

Wiktionary


kserografować

wykonywać kopię tekstu lub rysunku metodą kserograficzną; kserować


SJP.pl


kserokopia

odbitka wykonana fotokopiarką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biur. kopia dokumentu sporządzona przy użyciu kserokopiarki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widać to wyraźnie na załączonej kserokopii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserokopiarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksero

Wiktionary


kserokopiarka

urządzenie do kopiowania tekstów i rysunków; kserograf, ksero


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych;

Wiktionary

Kserokopiarka – urządzenie umożliwiające tworzenie kopii dokumentów i dwuwymiarowych elementów graficznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Może zostawiłaś ten kosztorys w kserokopiarce?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kserokopia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kserograf, pot. ksero

Wiktionary


kseromammograficzny

→ kseromammografia


SJP.pl

Patrz:

kseromammografia

kseromorficzny

w odniesieniu do rośliny: przystosowany do życia w suchym środowisku; kserotyczny


SJP.pl


kseromorfizm

ogół cech życiowej postaci, świadczących o przystosowaniu rośliny do życia w warunkach skąpego uwilgocenia


SJP.pl

Ks

Wikipedia


kseroradiograficzny

→ kseroradiografia


SJP.pl

Patrz:

kseroradiografia

kserostomia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. schorzenie objawiające się niedostatecznym nawilżeniem jamy ustnej

Wiktionary

Kserostomia – suchość błony śluzowej jamy ustnej z powodu uszkodzenia lub usunięcia gruczołów ślinowych. Nie jest to uczucie suchości i pragnienia w upalne dni lub w czasie gorączki, ale stan, kiedy ślinianki produkują zbyt mało (<0,1 ml/min) lub w ogóle nie produkują śliny, podczas gdy organizm jest dobrze nawodniony, nawet po stymulacji (<0,7 ml/min).

Wikipedia


kseroterm

Kseroterm – gatunek rośliny, występujący w siedliskach ciepłych i ubogich w wodę (np. murawa kserotermiczna).

Wikipedia


kserotyczny

w odniesieniu do rośliny: przystosowany do życia w suchym środowisku; kseromorficzny


SJP.pl


kserować

powielać teksty lub rysunki za pomocą kserokopiarki; odbijać na ksero


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skserować)

 (1.1) robić kserokopię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksero n., kserówka ż.

Wiktionary


kserożel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ciało stałe formowane przez ostrożne suszenie żelu, bez niszczenia jego mikrostruktury

Wiktionary

Kserożel – ciało stałe formowane przez ostrożne suszenie żelu, bez niszczenia jego mikrostruktury. Przykładem kserożelu jest sucha żelatyna i niektóre rodzaje silikażeli.

Kserożele charakteryzuje zwykle wysoki stopień porowatości (rzędu 25%), przy bardzo małym rozmiarze poszczególnych porów (10–100 nm) oraz bardzo wysoki stopień rozwinięcia powierzchni (rzędu 150–900 m²/g). Kserożele są najczęściej dostępne w formie sproszkowanej, można jednak wytwarzać je także w formie bloków.

Wikipedia


kserówka

potocznie: kopia dokumentu, rękopisu itp. wykonana za pomocą kserokopiarki bądź fotokopiarki; kserokopia, fotokopia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biur. pot. kopia dokumentu sporządzona przy użyciu kserokopiarki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy na jutro zapowiedzianą klasówkę z tej kserówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksero n.

 czas. kserować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kserokopia; pot. ksero; rzad. xero

Wiktionary


ksh

skrótowiec

 (1.1) = praw. kodeks spółek handlowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • KSH – Kodeks spółek handlowych
  • ksh – Korn shell

Wikipedia


ksi

litera grecka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czternasta litera alfabetu greckiego, ξ;

 (1.2) hist. litera wczesnej cyrylicy pochodząca od ksi (1.1), ѯ;

Wiktionary

Ksi ( ξῦ, nw.gr. ξι, pisana Ξξ) – czternasta litera alfabetu greckiego oznaczająca zbitkę spółgłosek „ks”. W greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 60.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ksʲi, AS: ksʹi

Wiktionary


ksianżniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. kociewska księżniczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezdóm ksianżniczka angelska. → Jestem angielską księżniczką.

Wiktionary


ksieni

przełożona klasztoru żeńskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. przełożona klasztoru żeńskiego

 (1.3) kapłanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opatka, przeorysza; daw. abatysa

Wiktionary


ksieniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jadalna część wnętrzności ryby lub wieloryba

Wiktionary


ksiuta

młodzieżowo: młoda kobieta, którą łatwo poderwać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. młoda kobieta, postrzegana w kontekście seksualnym

Wiktionary


ksiuty

środowiskowo: flirty, zwłaszcza na łonie natury; umizgi, zaloty, zalecanki, amory


SJP.pl


ksiądz

duchowny chrześcijański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

 (1.2) stpol. książę

 (1.3) stpol. pan, władca

Wiktionary

Ksiądz – we współczesnym rozumieniu tego słowa – duchowny chrześcijański. W Kościele katolickim, Cerkwi prawosławnej oraz Kościele luterańskim potoczne określenie prezbitera. W niektórych Kościołach protestanckich osoba, której powierzono urząd kościelny poprzez ordynację.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po mszy ksiądz często rozmawiał z parafianami.

 (1.2) Ksiądz Afrodosy wszystek lud wezwał k sobie.

 (1.3) Mariusz jest księdzem, bo nie pozwala wybudować osiedla na swoim rejonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃nt͡s, AS: ḱśõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księżówka ż., księżyna m., ksieni ż., książę n., księżna ż., księżyc m.

:: zdrobn. księżulek m., księżulo m.

 przym. księżowski, księży

 skr. ks.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pastor, ojciec; pogard. klecha, abbuś, katabas; skr. ks., x.; gw. Śląsk Cieszyński wielebniczek

 (1.2) kniądz

Wiktionary


ksiądzowa

żona Ksiądza


SJP.pl


ksiądzowie

nazwisko


SJP.pl


ksiąski

1. → Książ; książański;
2. → Książ Wielkopolski;
3. → Książ Wielki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Książem, dotyczący Książa

Wiktionary

Patrz:

Książ; książański;
2. → Książ Wielkopolski;
3. → Książ Wielki

Powiązane:

 rzecz. Książ m., książanin m., książanka ż.

 przym. książański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książański

Wiktionary


ksiąstewko

zdrobnienie od: księstwo; księstewko


SJP.pl


książ

1. kompleks zamkowo-parkowy będący częścią Książańskiego Parku Krajobrazowego;
2. dzielnica w północnej części Wałbrzycha;
3. marka polskiego piwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Wałbrzycha z zamkiem o tej samej nazwie;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

 (1.3) zob. Książ Mały.

 (1.4) zob. Książ Śląski.

 (1.5) zob. Książ Wielki.

 (1.6) zob. Książ Wielkopolski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książanin m., książanka ż.

 przym. książański, ksiąski

Wiktionary


książanin

mieszkaniec Książa, Książa Wielkiego, Książa Wielkopolskiego


SJP.pl


książanka

mieszkanka Książa, Książa Wielkiego, Książa Wielkopolskiego


SJP.pl


książański

→ Książ; ksiąski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Książem, dotyczący Książa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Książ mrz.

 przym. ksiąski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ksiąski

Wiktionary


książczyna

zniszczona książka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała książka

 (1.2) zniszczona książka

 (1.3) marna książka, bezwartościowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Oddałby ostatni grosz (…), żeby napisać jedną książczynę i zyskać sławę; a przecież wszystko złoto Peru nie kupi skarbu jednej zgrabnej linijki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książka ż., księga ż., księgowy m., księgowa ż., książeczka ż., księgowanie n., zaksięgowanie n., księgarz m., księgarnia ż., księgarenka ż., księgarstwo n., księgowość ż., książnica ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk., wyksięgowywać ndk., wyksięgować dk., przeksięgowywać ndk., przeksięgować dk.

 przym. książkowy, księgowy, książeczkowy, księgarski

 przysł. książkowo

Wiktionary


książecki

przymiotnik od: Książki (wieś)


SJP.pl


książeczka

zdrobnienie od: książka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: książka

 (1.2) mała książka

 (1.3) kilkustronicowy dokument w formie małej książki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃w̃ˈʒɛt͡ʃka, AS: ḱśõũ̯žečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książka ż., księgarnia ż., księga ż., księgarz m., książczyna ż.

 przym. książeczkowy, książkowy, księgarski

Wiktionary


książeczkowy

przymiotnik od: książeczka


SJP.pl


książek

1. arkusze papieru zadrukowane tekstem, złożone i oprawione razem;
2. dzieło literackie wydane w tej postaci;
3. pewna liczba oprawionych razem arkuszy papieru, przeznaczonych do zapisów, np. książka rachunkowa;
4. książka mówiona - nagranie dźwiękowe z odczytywanym przez lektora tekstem książki; audioksiążka, książka audio, książka do słuchania, audiobook


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Książek – historyczna dzielnica Kłodzka
  • Książek – dzielnica Szydłowca
  • Andrzej Książek (ur. 1945) – polski lekarz, rektor Akademii Medycznej w Lublinie i Uniwersytetu Medycznego w Lublinie
  • Bolesław Książek (zm. 1943) – polski rolnik, Zawołany po imieniu
  • Bolesław Książek (1911–1994) – polski ceramik
  • Iwona Książek (1944–2008) – polska bibliotekarka
  • Jan Książek (1900–1964) – polski malarz i pedagog
  • Henryk Książek (1923–1946) – polski wojskowy
  • Jarosław Książek (ur. 1957) – polski historyk i dyplomata
  • Małgorzata Książek-Czermińska (ur. 1940) – polska filolog
  • Norbert Książek (ur. 1975) – polski urzędnik państwowy i prawnik, od 2018 Główny Urząd Nadzoru Budowlanego
  • Michał Książek (ur. 1978) – polski poeta, reportażysta, kulturoznawca i ornitolog

Wikipedia


książenice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Książenice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
  • Książenice – wieś w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Czerwionka-Leszczyny
  • Książenice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Grabów nad Prosną
  • Książenice – gromada

Wikipedia


książk.

skrót od: książkowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = książkowy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. książkowy.

Wiktionary


książka

1. arkusze papieru zadrukowane tekstem, złożone i oprawione razem;
2. dzieło literackie wydane w tej postaci;
3. pewna liczba oprawionych razem arkuszy papieru, przeznaczonych do zapisów, np. książka rachunkowa;
4. książka mówiona - nagranie dźwiękowe z odczytywanym przez lektora tekstem książki; audioksiążka, książka audio, książka do słuchania, audiobook


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bibliot. dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

 (1.2) treść książki (1.1) (np. powieść)

 (1.3) oprawiony plik arkuszy papieru przeznaczony do zapisków

 (1.4) karc. brydż sytuacja kiedy rozgrywający oddali już maksymalną dopuszczalną liczbę lew i oddanie kolejnej spowodowałoby nieugranie kontraktu

Wiktionary

Ks

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewelina dostała na urodziny książkę.

 (1.2) Tę książkę napisał mój przyjaciel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɔ̃w̃ʃka, AS: ḱśõũ̯ška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., książnica ż.

:: zdrobn. książeczka ż.

 przym. książkowy

 przysł. książkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolumin, pozycja, księga

 (1.2) pozycja, księga

Wiktionary


książkara

potocznie: miłośniczka książek


SJP.pl


książkarz

potocznie: miłośnik książek; książkofil, bibliofil


SJP.pl


książki

1. arkusze papieru zadrukowane tekstem, złożone i oprawione razem;
2. dzieło literackie wydane w tej postaci;
3. pewna liczba oprawionych razem arkuszy papieru, przeznaczonych do zapisów, np. książka rachunkowa;
4. książka mówiona - nagranie dźwiękowe z odczytywanym przez lektora tekstem książki; audioksiążka, książka audio, książka do słuchania, audiobook


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) geogr. miejscowość w województwie kujawsko-pomorskim;

Wiktionary

Książki (niem. "Ksionsken", "1878–1920, 1939–1945" "Hohenkirch") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim, w gminie Książki.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Książki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. książecki

Wiktionary


książkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Książkiewicz (1931–1994) – polski elektryk i polityk
  • Barbara Książkiewicz (1913–2001) – polska lekkoatletka, sprinterka
  • Barbara Książkiewicz (ur. 1950) – polska piosenkarka
  • Feliks Książkiewicz (1889–1915) – polski wojskowy i działacz niepodległościowy
  • Lidia Książkiewicz (ur. 1977) – polska pianistka i organistka
  • Małgorzata Książkiewicz (ur. 1967) – polska strzelczyni sportowa
  • Marian Książkiewicz (1906–1981) – polski geolog
  • Mariusz Książkiewicz (ur. 1989) – kanadyjski zawodnik MMA
  • Weronika Książkiewicz (ur. 1981) – polska aktorka

Wikipedia


książkodzielnia

miejsce dzielenia się książkami z innymi


SJP.pl


książkofil

miłośnik książek; książkarz, bibliofil


SJP.pl


książkoholiczka

kobieta uzależniona od czytania książek


SJP.pl


książkoholik

żartobliwie: osoba czytająca mnóstwo książek; mól książkowy, książkojad, bibliofag


SJP.pl


książkoholizm

uzależnienie od czytania książek


SJP.pl


książkojad

żartobliwie: osoba czytająca mnóstwo książek; mól książkowy, książkoholik, bibliofag


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. człowiek czytający bardzo dużo książek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bibularz, mól książkowy

Wiktionary


książkokrążenie

ruch społeczny polegający na celowym zostawianiu książek w miejscach publicznych dla potencjalnych czytelników, zainicjowany w 2001 roku w USA; bookcrossing


SJP.pl


książkomat

1. automat do sprzedaży książek;
2. automat służący do odbierania i oddawania zbiorów bibliotecznych; bibliotekomat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bibliot. automat do odbioru zamówionych książek w publicznej bibliotece

Wiktionary

Książkomat – samoobsługowe urządzenie umożliwiające czytelnikom odbiór zamówionych oraz zwrot wypożyczonych z biblioteki materiałów (książek, audiobooków, filmów) poza tradycyjnymi godzinami otwarcia biblioteki. Książkomaty zalicza się do samoobsługowych systemów bibliotecznych i określa angielskimi terminami m.in. "library book vending machine", "library vending machine" lub "book-o-mat".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całodobowy bezkontaktowy zwrot książek umożliwiają książkomat i wrzutnia przy wejściu głównym

Wiktionary


książkopodobny

żartobliwie: wyrób książkopodobny - książka o niewielkiej wartości literackiej; czytadło


SJP.pl


książkowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w formie książki

 (1.2) w sposób właściwy dla publikacji książkowych, literacko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książkowość ż., książczyna ż., książka ż.

 przym. książkowy

Wiktionary


książkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest książkowe; cecha tych, którzy są książkowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. książkowy

 przysł. książkowo

Wiktionary


książkowstręt

żartobliwie: niechęć do czytania książek; księgowstręt


SJP.pl


książkowy

przymiotnik od: książka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do książki, zawarty w książce

 (1.2) jęz. zaczerpnięty z książek, wysublimowany, wyszukany

 (1.3) urz. figurujący w księdze, zwłaszcza handlowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ, AS: ḱśõũ̯škovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książka ż., księga ż., książeczka ż., książczyna ż., książkowość ż.

 przysł. książkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) skrót książk.

Wiktionary


książnica

1. miejsce przechowywania i udostępniania książek i rękopisów; księgozbiór, biblioteka;
2. przedsiębiorstwo handlu książkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce gromadzenia i przechowywania księgozbioru

 (1.2) przedsiębiorstwo handlujące książkami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Książnica Beskidzka
  • Książnica Cieszyńska
  • Książnica Pedagogiczna im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu
  • Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku
  • Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie
  • Książnica Stargardzka
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna – Książnica Kopernikańska w Toruniu
  • Książnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów
  • Książnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
  • Drukarnia Biblioteczna „Książnica”
  • Wydawnictwo „Książnica”
  • Wydawnictwo „Książnica–Atlas”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znajdujemy więc w książnicy niniwskiej zbiór zaklęć magicznych na wszelkie choroby i wszelkie przygody, napisany w starożytnym języku Akkadów (=Akadyjczyków), ponadto wykłady snów i cudownych zjawisk, traktaty o wróżbach i zaklinaniach, oraz urywki ze zbioru hymnów religijnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarnia ż., książka ż., księga ż., książczyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biblioteka

Wiktionary


książniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. stud. studentka, która cały czas zajmuje się książkami i odrzuca zaloty kolegów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɔ̃w̃ʒʲˈɲit͡ʃka, AS: ḱśõũ̯žʹńička

Wiktionary


książniczki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Michałowice;

Wiktionary

Książniczki – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Michałowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


książątko

1. książęce dziecko;
2. władca małego księstwa


SJP.pl

Książątko – polski czarno-biały film fabularny z 1937 roku.

Wikipedia


książę

1. niekoronowany władca państwa lub pewnego terytorium;
2. członek rodziny panującej;
3. członek rodu arystokratycznego dziedziczący tytuł lub mający go z nadania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla;

 (1.2) wysoki tytuł szlachecki

 (1.3) syn monarchy

Wiktionary

Książę – tytuł przysługujący:

Na terenie pogańskiej Słowiańszczyzny wyraz "książę" oznaczał po prostu władcę terytorialnego lub plemiennego, bez jakiegokolwiek odniesienia do godności chrześcijańskich książąt, królów i cesarzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszko I (= pierwszy) nie był królem, a jedynie księciem.

 (1.2) Brytyjski następca tronu tradycyjnie nosi tytuł Księcia Walii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ, AS: ḱśõũ̯že

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księstwo n., ksiąstewko n., księżniczka ż., arcyksiążę m.

:: zdrobn. książątko n.

:: fż. księżna ż.

 przym. książęcy, księżowski, księży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kniaź, skr. ks.

 (1.2) diuk, skr. ks.

Wiktionary


książę-kardynał

książę będący jednocześnie kardynałem


SJP.pl


książęcy

dotyczący księcia, należący do księcia (np. książęcy tytuł, dwór książęcy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do księcia, związany z księciem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. książę m., książątko n., księżna ż., księżniczka ż., księstwo n., księstewko n., ksiąstewko n., księżyc m., Księżyc m.

 przym. arcyksiążęcy

Wiktionary


książęta

1. niekoronowany władca państwa lub pewnego terytorium;
2. członek rodziny panującej;
3. członek rodu arystokratycznego dziedziczący tytuł lub mający go z nadania


SJP.pl


księcioseksualny

o mężczyznach: przesadnie dbający o własny wygląd i dobre maniery, chodzący w doskonale skrojonych płaszczach i mundurach na wzór epoki napoleońskiej


SJP.pl


księciunio

poufale, nieco żartobliwie o księciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. książę

Wiktionary


księdzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. żona księdza obrządku greckiego

 (1.2) daw. żona księdza ewangelickiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz m.

Wiktionary


księdzowski

→ ksiądz (przestarzale); księży, księżowski


SJP.pl


księg.

skrót od: księgowość, księgowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


księga

duża książka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opasła książka

 (1.2) część dzieła literackiego

 (1.3) rejestr, zbiór dokumentów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej księdze znajduje się cała wiedza starożytnych alchemików.

 (1.1) Bibliotekarz z trudem zdjął starą księgę z najwyższej półki.

 (1.2) Ta powieść składa się z pięciu ksiąg, każda jest pełna intryg i zwrotów akcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa, AS: ḱśẽŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarnia ż., księgarz m., księgarstwo n., księgowość ż., księgowy m., księgowa ż., księgowanie n.

:: zdrobn. książka ż., książeczka ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk.

 przym. książkowy, księgarski, księgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tom

Wiktionary


księgarczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. pomocnik księgarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., księgarnia ż., księgarz mos.

Wiktionary


księgarenka

zdrobnienie od: księgarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: księgarnia

 (1.2) pot. mała księgarnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Znalazłem ten egzemplarz w jednej z jerozolimskich księgarenek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarzowa ż., książczyna ż., księgarstwo n., księgarnia ż., księgarz mos.

Wiktionary


księgarka

pracownica księgarni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. sprzedawczyni w księgarni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarz mos., księgarzowa ż.

Wiktionary


księgarnia

1. sklep, gdzie sprzedawane są książki, czasopisma itp.;
2. dawniej: pomieszczenie przeznaczone na księgozbiór; biblioteka; książnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

Wiktionary

Księgarnia – przedsiębiorstwo handlowe zajmujące się detaliczną, a czasami hurtową sprzedażą książek, a także innych wydawnictw i artykułów pokrewnych takich jak czasopisma, mapy, czy przewodniki. A także jednostka operatywno-wykonawcza wchodząca w skład przedsiębiorstwa księgarskiego, będąca stałym punktem detalicznej sprzedaży książek i innych wydawnictw, dysponująca lokalem wyposażonym w odpowiednia urządzenia służące do ekspozycji i sprzedaży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W księgarniach sprzedaje się książki i czasem płyty.

 (1.1) Przez okno wtargnęli do budynku, w którym znajdują się kasy, księgarnia, poczta i bankomat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa, AS: ḱśẽŋgarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., książka ż., książnica ż., księgarz m., księgarstwo n., księgowy m., księgowa ż., księgowość ż.

:: zdrobn. księgarenka ż.

 przym. księgarniany, księgarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom książki

Wiktionary


księgarski

przymiotnik od: księgarz, księgarnia


SJP.pl


księgarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hand. handel książkami

 (1.2) zaw. profesja księgarza

 (1.3) ogół księgarzy

Wiktionary

Księgarstwo – działalność gospodarcza polegająca na rozpowszechnianiu książek zgodnie z programem wydawniczym dzięki sieci księgarń.

Termin „księgarstwo” występuje w dwóch znaczeniach:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz po wojnie nastąpił rozwój księgarstwa, w które władze rzeczywiście inwestowały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księgarzowa ż., księga ż., książczyna ż., księgarnia ż., księgarenka ż., księgarz mos.

Wiktionary


księgarz

pracownik księgarni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hand. sprzedawca w księgarni

 (1.2) daw. wydawca i sprzedawca książek

Wiktionary

Księgarz – osoba zajmująca się sprzedażą książek i innych wydawnictw.

W zakresie działań księgarza jest również udzielania fachowej informacji klientom, propagowanie czytelnictwa, organizacja spotkań autorskich, uczestnictwo w targach i kiermaszach. Zawód wymaga uzupełniania wiedzy o nowościach wydawniczych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. księga ż., księgarnia ż., księgarenka ż., księgarstwo n., księgowa ż., księgowość ż., księgowy mos., księgozbiór mrz., księgoznawstwo n., księgarzowa ż.

:: fż. księgarka ż.

 czas. księgować ndk.

 przym. księgarski

Wiktionary


księgarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona księgarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., księgarnia ż., księgarenka ż., księgarstwo n., księgowa ż., księgowość ż., księgowy mos., księgozbiór mrz., księgoznawstwo n., księgarz m.,księgarka ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk.

 przym. księgarski

Wiktionary


księgi

w anatomii: jedna z komór czterokomorowego żołądka zwierząt przeżuwających


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) anat. trzeci z przedżołądków przeżuwaczy;

forma rzeczownika.

 (2.1) M. lm. od księga

Wiktionary

Księgi

Księgi ( omasum, psalterium) – trzecia po żwaczu i czepcu część żołądka (trzeci przedżołądek) przeżuwaczy, połączony z czepcem i trawieńcem. U bydła domowego położony jest na prawo od żwacza i ku tyłowi od czepca, ma kształt okrągłego, nieco spłaszczonego worka. Wypełniony jest wysokimi, cienkimi fałdami błony śluzowej, przypominającymi kartki książki (stąd nazwa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księgi mają kształt okrągłego, nieco spłaszczonego worka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., książka ż.

Wiktionary


księginice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Księginice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Legnickie Pole
  • Księginice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin
  • Księginice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
  • Księginice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Księginice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kobierzyce
  • Księginice – gromada w powiecie lubińskim
  • Księginice – gromada w powiecie średzkim
  • Księginice – dawna gmina
  • Księginice – przystanek kolejowy w Księginicach, w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim
  • Księginice Małe, Księginice Wielkie

Wikipedia


księgokradztwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. kradzież książki

 (1.2) daw. plagiat

Wiktionary


księgosusz

choroba wirusowa bydła, wywoływana przez wirus księgosuszu z rodzaju morbillivirus rodziny paramyxoviridae


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wet. ostra choroba zakaźna bydła powodowana przez wirusy z rzędu Mononegavirales;

Wiktionary

Ks

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy księgosuszu występuje brak apetytu i chęci przeżuwania.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomór bydła

Wiktionary


księgowa

kobieta zajmująca się księgami rachunkowymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) księg. kobieta zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: księgowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakład zatrudniał kilka księgowych.

 (1.1) Wystawiwszy czterdziestą trzecią fakturę księgowa zorientowała się, że cały czas stosowała nieaktualną stawkę VAT.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk., wyksięgować dk., przeksięgować dk.

 przym. księgowy

 rzecz. księga ż.

:: fm. księgowy m.

Wiktionary


księgować

dokonywać zapisów operacji finansowych i informacji o majątku w księgach rachunkowych


SJP.pl


księgowość

1. prowadzenie ksiąg rachunkowych firmy lub instytucji;
2. dział firmy lub instytucji prowadzący księgi rachunkowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

 (1.2) ekon. adm. dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych

Wiktionary

Księgowość (przestarzale "buchalteria") – podstawowy element składowy rachunkowości. Księgowość stanowi część rejestracyjną rachunkowości.

Księgowość polega na rejestracji w ujęciu pieniężnym, a niekiedy w ujęciu ilościowym, odpowiednio udokumentowanych zdarzeń gospodarczych, które powodują zmiany w majątku jednostki gospodarującej i źródłach jego pochodzenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Moja siostrzenica pracuje w księgowości w dużej firmie budowlanej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕt͡ɕ, AS: ḱśẽŋgovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., książka ż., księgarnia ż., księgowy m., księgowa ż., księgowanie n., zaksięgowanie n., wyksięgowanie n., przeksięgowanie n., książczyna ż., księgarz mos., księgarzowa ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk., wyksięgować dk., przeksięgować dk.

 przym. księgowy, pozaksięgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. buchalteria

 (1.2) rachuba

Wiktionary


księgowstręt

żartobliwie: niechęć do czytania książek; książkowstręt


SJP.pl


księgowy

przymiotnik od: księga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) księg. osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

przymiotnik

 (2.1) związany z księgowością

Wiktionary

Księgowy (dawniej "buchalter", od Buchhalter) – osoba posiadająca umiejętności, zakres odpowiedzialności oraz wiedzę specjalistyczną, pozwalające na prowadzenie ksiąg rachunkowych i sporządzanie sprawozdań finansowych przedsiębiorstw. Księgowi mogą być również zaangażowani w rachunkowość zarządczą, analizę finansową, proces budżetowania, a także decyzje dotyczące nakładów inwestycyjnych i sposobów finansowania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świadczymy profesjonalne usługi księgowych na najwyższym poziomie.

 (2.1) Czy warto interesować się usługami księgowymi świadczonymi przez Internet?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ, AS: ḱśẽŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga ż., księgowość ż., księgowanie n., zaksięgowanie n., wyksięgowanie n., przeksięgowanie n.

:: fż. księgowa ż.

 czas. księgować ndk., zaksięgować dk., wyksięgować dk., przeksięgować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. buchalter

Wiktionary


księgozbiór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbiór książek, druków, rękopisów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja rodzina zbiera książki od kilku pokoleń, więc posiadamy obecnie dość spory i bogaty księgozbiór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃ŋˈɡɔzbʲjur, AS: ḱśẽŋgozbʹi ̯ur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. księgozbiorowy

 rzecz. księgarz mos., księgarzowa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biblioteka, biblioteczka

Wiktionary


księgoznak

artystyczna nalepka z imieniem i nazwiskiem lub godłem właściciela umieszczana na wewnętrznej stronie okładki; ekslibris, ekslibrys (rzadko), ex libris (rzadko), znak własnościowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bibliot. znak własnościowy wklejany na wewnętrznej okładce książki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bibliotekarka zaczęła wklejać księgoznaki do nowych książek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekslibris

Wiktionary


księgoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o książce; biblioznawca, bibliolog


SJP.pl


księgoznawczy

związany z nauką o książce; biblioznawczy, bibliologiczny


SJP.pl


księgoznawczyni

specjalistka w dziedzinie nauki o książce


SJP.pl


księgoznawstwo

nauka o książce; bibliologia, biblioznawstwo


SJP.pl


księski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dominik Księski – polski nauczyciel, działacz społeczny i wydawca,
  • Stefan Księski – polski urzędnik
  • Zbigniew Księski – polski szachista

Wikipedia


księstewko

zdrobnienie od: księstwo; ksiąstewko


SJP.pl


księstwo

terytorium pod władaniem księcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polit. rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;

 (1.2) polit. rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (2.1) książę z małżonką

Wiktionary

Księstwo – państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł księcia lub księżnej "królewskiej" krwi (łac. "Princeps"). Księstwem jest też feudalna, lub terytorialna część większej monarchii. Określenie pojawiło się w średniowieczu, gdyż wtedy ta forma monarchii była powszechna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃w̃stfɔ, AS: ḱśẽũ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Księżyc ż./mrz., księżyc mrz., książę m., księżna ż., ksiąstewko n., księstewko n., książątko n., księżniczka ż.

:: zdrobn. ksiąstewko n.

 przym. książęcy

Wiktionary


księża

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (1.1) plural|ksiądz.

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

 (2.1) daw. księża (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Księża Wola
  • Księża Wólka
  • księża – duchowni

Wikipedia


księżacki

przymiotnik od: Księżak


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z księstwem łowickim lub Księżakami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wełniaki księżackie mają pasy zwykle szerokie na 15 cm, a opoczyńskie najwyżej na 6 cm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księstwo n., Księżak m.

Wiktionary


księżak

mieszkaniec Łowickiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. mieszkaniec księstwa łowickiego, członek osobnej grupy etnograficznej

Wiktionary

Księżak – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Tarczyn.

Nazwa ma rodowód XIX-wieczny (1883 rok). Teren, na którym założono osadę należał do człowieka o nazwisku "Księżak", bądź do Księżaka, tj. osadnika przybyłego z księstwa łowickiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobnie, z pełnym artystycznym sukcesem postępował Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Władysław Orkan, Stanisław Witkiewicz, Feliks Gwiżdż i inni co do języka podhalańskiego, Władysław St. Reymont co do języka Księżaków, poniekąd Jan Kasprowicz co do swych ojczystych Kujaw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księstwo n.

:: fż. Księżanka ż.

 przym. księżacki, księży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. księstwo łowickie Ksinzok

Wiktionary


księżanka

mieszkanka Łowickiego


SJP.pl


księżna

małżonka księcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która sprawuje władzę w księstwie

 (1.2) żona księcia

 (1.3) członkini rodu, której nadano tytuł książęcy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃w̃ʒna, AS: ḱśẽũ̯žna

Wiktionary

Powiązane:

 zob. książę.

Wiktionary


księżniczka

córka księcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka księcia i/lub księżnej

 (1.2) córka króla i/lub królowej

 (1.3) zool. gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich Psittaculidae;

 (1.4) zool. gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pielęgnicowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • księżniczka – tytuł arystokratyczny,
  • Księżniczka – powieść autorstwa Zofii Urbanowskiej
  • Księżniczka – powieść autorstwa Andrzeja Pilipiuka
  • „Księżniczka” – singel Sylwii Grzeszczak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Arogancka i gnuśna księżniczka naprzykrzała się wszystkim wokół.

 (1.1) Spotykał już wielokrotnie księżniczki, a nawet królewny, włóczące się z trupami wędrownych aktorów i szczęśliwe, że zdołały zbiec przed zgrzybiałym, ale wciąż spragnionym potomka królem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲit͡ʃka, AS: ḱśẽũ̯žʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księstwo n., książę m., księżyc mrz., Księżyc ż./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) królewna

Wiktionary


księżopolski

przymiotnik od: Księżopole


SJP.pl


księżowski

→ ksiądz; księży


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do księdza

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący księdza, związany z księdzem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaprzężonym w bułanego wałacha księżowskim wozem powoziła Dorota Faber.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos., książę mos., księżyc mrz.

 przym. księży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) księży

 (2.1) księży

Wiktionary


księżpol

Księżpol (pierwotnie "Księżopole", dawniej "Kniaźpol," ukr. Княжпіль, ros. Княжполь) – wieś gminna w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Księżpol.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy wiejskiej Księżpol. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1210 mieszkańców i była największą co do liczby ludności miejscowością gminy.

Wikipedia


księżulek

pobłażliwie lub lekceważąco o księdzu; księżulo, księżulko, księżunio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ksiądz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary


księżulko

pobłażliwie lub lekceważąco o księdzu rzymsko-katolickim; księżulo, księżulek, księżunio


SJP.pl


księżulo

pobłażliwie lub lekceważąco o księdzu rzymsko-katolickim; księżulko, księżulek, księżunio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. żart. ksiądz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: cɕɛ̃w̃ˈʒulɔ, AS: ḱśẽũ̯žulo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) księżulek, klecha, czarny

Wiktionary


księżunio

pobłażliwie lub lekceważąco o księdzu rzymsko-katolickim; księżulek, księżulko, księżulo


SJP.pl


księży

→ ksiądz; księżowski


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do księdza

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący księdza, związany z księdzem

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: ksiądz

 (3.2) D., C. i Ms. lp. od: księża

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Księży – potok, dopływ Młynówki
  • Księży – potok, dopływ Stupnicy
  • Księży – potok, dopływ Uszwicy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos., książę mos., księżyc mrz., Księżak mos.

 przym. księżowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) księżowski

 (2.1) księżowski

Wiktionary


księżyc

1. Księżyc postrzegany jako tarcza na niebie lub jej część;
2. ciało niebieskie krążące dokoła jakiejś planety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część

 (1.2) astr. ciało niebieskie obiegające planetaanetę, planeta karłowataanetę karłowatą, planetoidaanetoidę itp.;

 (1.3) blask księżycowy

 (1.4) stylizowany, czasem antropomorfizowany księżyc (1.1); przedmiot, figura, rysunek itp. w kształcie półksiężyca

Wiktionary

Ks

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księżyc symbolizuje tajemne i zakryte strony natury, intuicję, podświadomość, magię, wyobraźnię i natchnienie poetyckie.

 (1.1) Olbrzymi księżyc zalewał cały step srebrzystą poświatą.

 (1.1) Według wierzeń ludowych zioła lecznicze zbierane przy blasku księżyca działają najskuteczniej.

 (1.1) A gdy rano przyjdzie świt, księżycowi będzie wstyd, że on zasnął, a nie ty.

 (1.1) Ponad lasem widać było wschodzący księżyc.

 (1.2) Ziemię obiega jeden księżyc, zwany Księżycem.

 (1.2) Ganimedes jest największym księżycem w Układzie Słonecznym.

 (1.2) Prawie wszystkie planetaanety Układu Słonecznego oraz niektóre planeta karłowataanety karłowate i planetoidaanetoidy mają księżyce.

 (1.2) Wenus i Merkury nie mają księżyców.

 (1.3) Wyszła na plac obszerny, cały zalany księżycem.

 (1.3) Śnieg iskrzył się w księżycu.

 (1.4) Moja babcia upiekła wyśmienite księżyce i gwiazdki piernikowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃w̃ʒɨt͡s, AS: ḱśẽũ̯žyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Księżyc m., księżycówka ż., księżycowość ż., księżycowatość ż., książę m., księżna ż., książątko n., księżniczka ż., księżyczność ż., ksiądz m., książęcość ż., księstwo n., księstewko n., ksiąstewko n.

 przym. księżycowy, księżycowaty, księżyczny, książęcy

 przysł. księżycowo, książęco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. książk. Srebrny Glob, srebrny glob; przest. gwara. poet. miesiąc; przest. gwara. poet. zdrobn. miesiączek; przest. poet. luna; poet. kawalerskie słońce; pot. żart. łysy

 (1.2) satelita, naturalny satelita

Wiktionary


księżycowato

→ księżycowaty


SJP.pl

Patrz:

księżycowaty

księżycowaty

podobny do księżyca


SJP.pl


księżycowość

1. cecha tego, co ma związek z księżycem;
2. zupełny brak realizmu w czymś


SJP.pl


księżycowy

1. dotyczący Księżyca;
2. odbijany przez księżyc;
3. wyznaczany przez bieg księżyca;
4. niemożliwy do zrealizowania; nierealistyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Księżycem, dotyczący Księżyca

 (1.2) ekspr. zob. nierealny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈt͡sɔvɨ, AS: ḱśẽũ̯žycovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Księżyc m., księżyc m., księżycówka ż.

 przym. księżycowaty, księżyczny

 przysł. księżycowo, księżycowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. lunarny; rzad. poet. księżyczny; przest. poet. miesięczny

Wiktionary


księżyczanin

domniemany mieszkaniec Księżyca; Selenita


SJP.pl


księżyczny

przymiotnik

 (1.1) daw. księżycowy; związany z księżycem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Światło księżyczne niesie z sobą wilgotność, zatym nie jest sposobne do uczynienia ognia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księżyc mrz., Księżyc mrz.

 przym. księżycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. miesięczny

Wiktionary


księżycówka

żartobliwie: bimber (w domyśle: pędzony sekretnie nocą przy świetle księżyca); samogon, samizdat, krzakówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. spoż. nielegalnie pędzona wódka, rzekomo nocą, przy świetle księżyca

 (1.2) icht. nazwa systematyczna|Leuresthes tenuis|ref=tak., gatunek małej morskiej ryby z rodziny Atherinopsidae, znanej głównie z powodu pory odbywania tarła oraz nietypowego dla ryb miejsca składania ikry;

 (1.3) pot. muz. rodzaj akordeonu z klawiszami ułożonymi w kształt półksiężyca

Wiktionary

Ks

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈt͡sufka, AS: ḱśẽũ̯žycufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księżyc m., Księżyc m., książę m., księżna ż.

 przym. księżycowy, księżycówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bimber, samogon, gorzała, krzakówka, deptana, 1410, KPN (koniak pędzony nocą), prymucha, noska, łza sołtysa, sołtysówka, siwucha

Wiktionary


księżyk

żartobliwie: ksiądz, zwykle młody


SJP.pl


księżyna

ekspresywnie: ksiądz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ksiądz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary


księżówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) budynek, w którym mieszkają księźa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Księżówka (wzniesienie)
  • Centrum Formacyjno-Szkoleniowe „Księżówka” w Zakopanem

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ksiądz mos.

Wiktionary


kslp

skrótowiec

 (1.1) = Katolickie Stowarzyszenie Lekarzy Polskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ginekolodzy i położnicy z KSLP wypowiedzieli się krytycznie o prezydenckim projekcie ustawy.

Wiktionary


ksng

skrótowiec

 (1.1) = Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) KSNG opracowuje wykazy nazw obiektów geograficznych położonych poza granicami Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌka‿ɛs‿ɛ̃ŋʲ‿ˈɟɛ, AS: ka‿es‿ẽŋʹ‿ǵe

Wiktionary


ksoanon

najstarszego typu posąg kultowy w greckich świątyniach, drewniany, w kształcie słupa z opracowaną głową


SJP.pl

Ksoanon (stgr. ξόανον xóanon, lm ξόανα xóana) – najstarszy typ starogreckiego posągu kultowego wyciosany z drewna i dekorowany szatami.

Wikipedia


ksobność

1. cecha osoby odbierającej wszystkie rzeczy z otaczającego świata, jakby odnosiły się do niej;
2. → ksobny


SJP.pl

Patrz:

ksobny

ksobny

skierowany ku sobie, idący ku sobie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. książk. ukierunkowany na własną osobę lub zwrócony do własnego wnętrza

 (1.2) anat. o mięśniu: powodujący przyciągnięcie części ciała w kierunku jego osi głównej

 (1.3) daw., dziś rzad. lub gwara. umiejscowiony z lewej strony lub poruszający się z prawej na lewą stronę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachłyśnięcie się prywatną własnością po latach kolektywizmu spowodowało w państwach posttransformacyjnych orientację ksobną, izolację i egoizm.

 (1.1) Wojna służbami, konflikty między baronami, napięcia między poszczególnymi bezideowymi w sumie frakcjami — wszystko to będzie osłabiać PO i wiązać ją w polityce ksobnej, skupionej wyłącznie na sobie.

 (1.1) Najczęściej są to tzw. urojenia ksobne — dziecko jest przekonane, że wszystkie wydarzenia dotyczą jego osoby.

 (1.1) Ale nie egoizm niszczący drugiego człowieka, zawłaszczający go. Naturalny, a natura człowieka jest przecież ksobna, osoba ludzka to osobność.

 (1.2) Wewnętrzna część ud wypełniona jest właśnie muskułami ksobnemi: za ich to pośrednictwem możemy zbliżyć uda ku sobie.

 (1.2) Wszystkie te mięśnie, oprócz ksobnego, poczynają się od więzu napięstka dłoniowego osobnego.

 (1.3) Po wykopaniu drzewa z ziemi obcina się korzenie z wyjątkiem dwu, prawie do pnia prostopadłych. Korzenie te stanowią rękojeści czyli rogi sochy, „ociebny” czyli prawy i „ksobny” czyli lewy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. dosiebny

 (1.3) gwara. ksebny, ksewny, ciobny

Wiktionary


ksografia

kolorowa fotografia trójwymiarowa


SJP.pl

Ksografia (ang. "Xograph process"; z fr. xographie na wzór xérographie) – proces druku barwnej fotografii autostereoskopowej, wynaleziony przez firmę Visual Photographics z Nowego Jorku.

Efekt trójwymiarowości osiągano poprzez zastosowanie do fotografii specjalnego ciężkiego aparatu montowanego na samochodzie ciężarowym (czym zajmowała się firma Xograph Company); druk w postaci uporządkowanego diagonalnego wzoru kropek oraz naniesienie warstwy plastiku na wydruk, która działała jak pryzmat.

Wikipedia


ksograficzny

→ ksografia


SJP.pl

Patrz:

ksografia

ksp

[czytaj: ka-esPE]
1. skrót od: Komenda Stołeczna Policji;
2. skrót od: Katolicka Szkoła Podstawowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Komenda Stołeczna Policji
  • Kłodzka Szkoła Przedsiębiorczości
  • Polonia Warszawa (piłka nożna)
  • KSP Jedlina-Zdrój
  • KSP Broen-Karo Dzierżoniów
  • KSP (sejm)
  • KSP-76
  • Klub Sceptyków Polskich
  • Kerbal Space Program

Wikipedia


kss

skrótowiec

 (1.1) = Komitet Samoobrony Społecznej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do KSS KOR przystąpili wszyscy członkowie KOR oprócz trzech, którzy działali już w Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela.

Wiktionary


ksw

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Katolickie Stowarzyszenie Wychowawców – polskie stowarzyszenie
  • Konfrontacja Sztuk Walki – polska organizacja mieszanych sztuk walki
  • Kriegsstraßenbahnwagen – niemiecki tramwaj
  • Krakowska Szkoła Wyższa
  • KSW – kod IATA portu lotniczego Kirjat Szemona
  • KSW – jedno z oznaczeń polskich tablic rejestracyjnych w b. województwie krośnieńskim do 2000 roku

Wikipedia


ksyba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. rel. w judaizmie: żydowski dokument małżeński określający obowiązki majątkowe męża wobec żony; ketuba

 (1.2) daw. środ. przestęp. i więz. potajemnie przekazywana wiadomość pisemna; gryps

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Gdzie mąż? // — Niema go. Uciekł trzy lata temu. Żył ze mną cztery miesiące. Zostawił w ciąży. // — Ślub jest? // — Niema. Tylko „ksyba” była. Ale zabrał ze sobą. Bieliznę zostawił, wszystko zostawił, tylko zabrał paszport i „ksybę”.

 (1.1) Ślub ten zawarty został przed podrabinem Hornem z zachowaniem wszelkich prawideł rytualnych: dający ślub napisał „ksybę” i odczytał ją, gdy Pipko włożył na palec narzeczonej obrączkę (…).

 (1.1) Kiedy młodzi stanęli już pod chypą, muzyka milkła i odczytywano akt umowy ślubnej (ksybę).

 (1.1) Obrońca Zużla apl. adw. Faigenberg, złożył „ksybę”, z której wynikało, że oskarżony poślubił przed laty swą żonę „wobec Boga i ludzi”.

 (1.2) Kochany brachu. Szrajbuje Ci ksybe, byś kumał co słychać z naszymi sztamakami Józkiem i Jaśkiem.

 (1.2) Prokurator oświadcza, że klucza do „ksyby”, którą pisała oskarżona doręczył sztab generalny w Warszawie. (…) Pierwsze cztery „grypsy” pisałam ze złości a szyfrowaną „ksybę” z nudów.

Wiktionary


ksyk

syczenie węża, gęsi itp.


SJP.pl


ksykać

inaczej: sykać


SJP.pl


ksyknięcie

inaczej: syknąć


SJP.pl


ksyknąć

inaczej: syknąć


SJP.pl


ksylamit

nazwa handlowa środka chemicznego do impregnacji drewna, stosowanego w budownictwie w latach 60., 70. i 80. XX wieku, zawierającego silnie toksyczny pentachlorofenol; Xylamit


SJP.pl


ksylan

jeden z budulców roślinnych ścian komórkowych


SJP.pl


ksylany

jeden z budulców roślinnych ścian komórkowych


SJP.pl


ksylem

drewno


SJP.pl


ksylemowy

→ ksylem


SJP.pl

Patrz:

ksylem

ksylen

węglowodór aromatyczny; dimetylobenzen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. węglowodór aromatyczny używany głównie jako rozpuszczalnik;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okazuje się, że farba zawiera substancje niebezpieczne m.in. ksylen i octan butylu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɨlɛ̃n, AS: ksylẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksylenol m., ksylidyna ż., ksylolit m., ksyloza ż.

 przym. ksylenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwumetylobenzen

Wiktionary


ksylenowy

→ ksylen


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z ksylenem; zawierający ksylen

Wiktionary

Patrz:

ksylen

Powiązane:

 rzecz. ksylen mrz., ksylenol m., ksylidyna ż., ksylolit m., ksyloza ż.

Wiktionary


ksyleny

węglowodór aromatyczny; dimetylobenzen


SJP.pl

Ks

Wikipedia


ksylit

1. kruszący materiał wybuchowy;
2. alkohol cukrowy o pięciu atomach węgla w cząsteczce, używany m.in. jako dodatek do żywności w celu zastąpienia cukru; ksylitol;
3. młoda odmiana węgla brunatnego wykazująca wyraźną strukturę drewna; lignit


SJP.pl


ksylitol

słodzik, najczęściej z drzewa brzozy, będący alternatywą dla cukru; ksylit, cukier brzozowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. spoż. zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

Wiktionary

Ks

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przeciwieństwie do zwykłego cukru ksylitol działa bakteriobójczo, dlatego wpływa na wzmocnienie odporności organizmu. Likwiduje zapalenie dziąseł i ma działanie przeciwpróchnicze – potwierdziła to amerykańska Agencja Żywności i Leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɨˈlʲitɔl, AS: ksylʹitol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksyloza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier brzozowy, E967, C5H12O5

Wiktionary


ksylitolowy

→ ksylitol


SJP.pl

Patrz:

ksylitol

ksylo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drewnem lub drzewem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɨlɔ, AS: ksylo

Wiktionary


ksylofag

organizm odżywiający się drewnem, zazwyczaj groźny szkodnik lasów i drewna, np. kornik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. organizm odżywiający się drewnem;

Wiktionary

Ksylofag, drewnojad (gr. "xýlon" drewno, "phageín" jeść) – gatunek saproksyliczny odżywiający się drewnem, głównie owady (termity, niektóre kornikowate). Przykładem ksylofaga jest chrząszcz "Morinus funereus" z rodziny kózkowatych.

Ksylofagi najliczniej występują w lasach, zwłaszcza lasach naturalnych. Należą do nich groźne szkodniki drzew.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Korniki są ksylofagami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɨˈlɔfak, AS: ksylofak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drewnojad

Wiktionary


ksylofon

perkusyjny instrument muzyczny zbudowany z jednego lub kilku rzędów drewnianych płytek, w które uderza się pałeczkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

Wiktionary

Ksylofon (gr. "ξύλον" 'drewno' i "φωνή" 'dźwięk, głos'), harmonika słomiana, gigelyra – instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, składający się z szeregu strojonych sztabek z twardego drewna najczęściej palisandru (wibratorów, od których wielkości zależy wysokość dźwięku), ułożonych w jednym lub więcej rzędach i uderzanych pałeczkami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Profesjonalne ksylofony są bardzo duże i ciężkie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ksɨˈlɔfɔ̃n, AS: ksylofõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksylofonista m., ksylofonistka ż.

 przym. ksylofonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. xyl

Wiktionary


ksylofonistka

→ ksylofonista


SJP.pl

Patrz:

ksylofonista

ksylofonowy

→ ksylofon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z ksylofonem, dotyczący ksylofonu

Wiktionary

Patrz:

ksylofon

Powiązane:

 rzecz. ksylofon mrz., ksylofonista mos., ksylofonistka ż.

Wiktionary


ksylogen

substancja obca w błonniku zdrewniałym (ligninie)


SJP.pl


ksylograf

książka drzeworytnicza


SJP.pl


ksylografia

ręczne przygotowanie formy do druku wypukłego za pomocą rytowania w drewnie


SJP.pl

Ksylografia (gr. "ksýlon" 'drewno' i "gráphein" 'skrobać; rytować; rysować; pisać') – dawne określenie sztuki drzeworytu. Dotyczy głównie techniki druku książek, gdzie tekst oraz ilustracje zostały wycięte w jednym klocku – matrycy. Druki wykonane tą metodą określane są mianem "książki blokowej".

Wikipedia


ksyloidyna

substancja wybuchowa powstająca na skutek działania stężonego kwasu azotowego na skrobię


SJP.pl


ksylokaina

lek o działaniu znieczulającym; lignokaina, lidokaina


SJP.pl


ksylol

rozpuszczalnik lub paliwo lotnicze


SJP.pl


ksylolit

tworzywo otrzymywane z mieszaniny tlenku magnezu, chlorku magnezu, trocin, piasku i pigmentów; skałodrzew


SJP.pl


ksylolitowy

przymiotnik od: ksylolit


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ksylolitem, dotyczący ksylolitu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksylolit mrz.

Wiktionary


ksylometazolina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny;

Wiktionary

Ksylometazolina – organiczny związek chemiczny, pochodna imidazoliny zawierająca podstawioną grupę benzylową. Stosowana (podobnie jak jej hydroksylowa pochodna, oksymetazolina) jako lek o działaniu sympatykomimetycznym, głównie bezpośrednio na receptory α-adrenergiczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zastosowaniu miejscowym ksylometazoliny może wystąpić pieczenie, suchość błony śluzowej albo kichanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌksɨlɔ̃mɛtazɔˈlʲĩna, AS: ksylõmetazolʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Nasorin, Otrivin, Sudafed, Xylogel, Xylometazolin, Xylorin

Wiktionary


ksylometr

przyrząd do ksylometrowania; naczynie do zanurzania drewna w wodzie w celu pomiaru jego miąższości


SJP.pl

Ks

Wikipedia


ksylomka

ksylomka strix - gatunek motyla z rodziny sówkowatych


SJP.pl


ksyloza

monosacharyd z grupy pentoz; cukier drzewny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. cukier prosty należący do grupy pentoz, występujący naturalnie w drewnie, słomie, łuskach ziaren i innych materiałach roślinnych zawierających hemicelulozę

Wiktionary

Ksyloza (inaczej cukier drzewny, C5H10O5) – węglowodan, monosacharyd wchodzący w skład hemiceluloz w postaci ksylanów.

W temperaturze pokojowej jest to biała substancja krystaliczna, łatwo rozpuszczalna w wodzie, etanolu i benzynie. Znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym jako środek do konserwowania owoców, produkcji lodów i wyrobów cukierniczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksyloza po redukcji tworzy ksylitol, popularny słodzik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksylen mrz., ksylitol mrz.

 przym. ksylenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) C₅H₁₀O₅

Wiktionary


ksymena

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ks

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Xymena, Simona

Wiktionary


ksymeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ksymeny lub z nią związany


SJP.pl


ksywa

ksywka;
1. pseudo, przezwisko
2. gwara przestępcza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przestęp. przezwisko, pseudonim

 (1.2) więz. gwara przestępcza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Derek Klivian. Który nienawidził swojego imienia i upierał się, by przyjaciele wołali go ksywą z dzieciństwa, tą, którą Wedge uważał za niedorzeczną, gdy jest się osobą dorosłą lub próbuje się nią zostać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈksɨva, AS: ksyva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. ksywka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nick, przezwa

 (1.2) grypsera, kmina; slang, żargon przestępczy

Wiktionary


ksywka

ksywa;
1. pseudo, przezwisko
2. gwara przestępcza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: ksywa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ksywa ż.

Wiktionary


kszatrija

indyjski rycerz, członek kasty rycerskiej w Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) indyjski rycerz, członek warny;

Wiktionary

Kszatrija (dewanagari क्षत्रिय, trl. kṣatriya) – członek drugiej najwyższej warny w hinduizmie. Należeli do niej rycerze oraz władcy i rządcy. Głównym celem, do którego powinien dążyć kszatrija jest dharma.

Bhagawadgita wymienia cechy, jakimi kszatrijowie winni się odznaczać:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kʃaˈtrʲija, AS: kšatrʹii ̯a

Wiktionary


kszemendra

poeta indyjski żyjący w XI wieku


SJP.pl


kształcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przekazywanie komuś wiedzy lub/i umiejętności, nauczanie

 (1.2) stwarzanie warunków do rozwoju czyichś zdolności i nabywania przezeń wiedzy oraz umiejętności

Wiktionary

Ks

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kształt m., kształtowanie n., wykształcenie n., odkształcenie n., przekształcenie n., zniekształcenie n., ukształtowywanie n.

 czas. kształtować ndk., kształcić ndk., wykształcić dk., zniekształcić dk., odkształcić dk., zniekształcać ndk., odkształcać ndk.

 przym. kształtowy, przekształcalny

Wiktionary


kształceniowy

przekazujący, poszerzający pewien zasób wiedzy, rozwijający umiejętności w jakiejś dziedzinie


SJP.pl


kształcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kształt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształt m.

Wiktionary


kształcić

czasownik przechodni niedokonany (dk. wykształcić)

 (1.1) przekazywać swoją wiedzę lub/i umiejętności

 (1.2) stwarzać warunki do rozwoju czyichś zdolności i nabywania przezeń wiedzy i umiejętności

 (1.3) rozwijać lub utrwalać określone cechy charakteru

czasownik zwrotny niedokonany kształcić się (dk. wykształcić się)

 (2.1) zdobywać wiedzę, umiejętności

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kształtować

 rzecz. kształcenie n., kształtowanie n., kształt, wykształcenie

 przym. kształtny, wykształcony, kształtowy, przekształcalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) edukować, szkolić, uczyć, wychowywać, instruować, przekazywać, formować, kreować, specjalizować

 (1.2) wychowywać

 (1.3) doskonalić, poszerzać/rozszerzać horyzonty, kultywować, rozwijać, uszlachetniać, uwznioślać

 (2.1) uczyć się, edukować się, szkolić się, studiować, specjalizować się

Wiktionary


kształt

ogólny zarys czegoś; forma; postać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kształt: wygląd, cecha, opis, forma itp.
  • kształt liścia
  • kształt napięcia
  • kształt Wszechświata
  • kształty w grze Go
  • stopy z pamięcią kształtu
  • ukształtowanie terenu
  • figura / figura geometryczna / bryła
  • topologia
  • deformacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fauna abisalu cechuje się zanikiem lub nadmiernym rozwojem narządów wzroku w postaci organów świetlnych, wytworzeniem delikatnych narządów dotyku oraz niezwykłymi kształtami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃtawt, AS: kštau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształcik mrz., kształtka ż., ukształtowywanie n., wykształcenie n., wykształcanie n., kształtowanie n., kształcenie n., kształty lm., kształtność ż.

 czas. ukształtować, przekształcać, kształtować, kształcić ndk., wykształcić dk.

 przym. kształtny, kształtowy, przekształcalny

 przysł. kształtnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarys, kontury, sylwetka, forma

Wiktionary


kształtka

Kształtka – gotowy element mechanizmu, urządzenia lub prefabrykat o kształcie niewymagającym dalszej obróbki mechanicznej lub chemicznej. Kształtki – zwykle w zależności od stosowanego materiału i zastosowania – otrzymuje się w procesach odlewania, kucia, wykrawania, tłoczenia, wtrysku i in

Wikipedia


kształtniej

stopień wyższy od przysłówka: kształtnie


SJP.pl


kształtniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kształtny


SJP.pl


kształtność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kształtne; cecha tych, którzy są kształtni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kształtny, kształtowy

 przysł. kształtnie

 rzecz. kształt mrz.

 czas. kształtować

Wiktionary


kształtny

przymiotnik

 (1.1) (o rzeczy) ładnie ukształtowany

 (1.2) (o osobie) zgrabny, wyglądający przyjemnie dla oka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz domy rosły prawie równolegle. Jeden był duży i kształtny, o wielkich oknach i przestronnych pokojach.

 (1.2) Może to niewłaściwe porównanie, bo z trzciną wiąże się pojęcie czegoś długiego, a Wietnamczycy są niewielkiej postaci, Wietnamki zaś jeszcze mniejsze. Ale tak czy owak, to bestyjki nad wyraz misterne i kształtne, choć drobniuteńkie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkʃtawtnɨ, AS: kštau̯tny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształtność ż., kształtowanie n., kształt mrz., ukształtowanie n.

 czas. kształcić, kształtować ndk., ukształtować dk.

 przym. kształtowy

Wiktionary


kształtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kształtować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształcenie n., ukształtowanie n., kształt m., kształty nmos., wykształcenie n., kształtka ż., ukształtowywanie n.

 czas. kształtować ndk., ukształtować dk., kształcić ndk., wykształcić dk.

 przym. kształtny, kształtowy

 przysł. kształtnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formowanie

Wiktionary


kształtować

nadawać kształt, formę; formować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) nadawać kształt rzeczom

 (1.2) wpływać na coś

czasownik zwrotny niedokonany kształtować się

 (2.1) o rzeczach materialnych: przybierać kształt, wygląd

 (2.2) o abstraktach: przyjmować formę

 (2.3) osiągać jakiś poziom, pewną liczbę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zanikały podstawy polityczne i społeczne wzorców kształtujących charakter rodzin szlacheckich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃtawˈtɔvat͡ɕ, AS: kštau̯tovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształcenie n., ukształtowywanie n., kształt, kształtka, kształtniczek, kształtność, kształtowanie, kształtownica, kształtownik, kształtówka, ukształtowanie

 czas. kształcić, ukształtować dk.

 przym. kształtny, kształtowniczy, kształtowy, przekształcalny

 przysł. kształtnie

Wiktionary


kształtownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie, przyrząd do formowania, kształtowania czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kształtować

Wiktionary


kształtownik

wyrób walcowany o dużej długości i różnym kształcie przekroju poprzecznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wyrób walcowany o dużej długości i różnym kształcie przekroju poprzecznego

Wiktionary

Kształtownik, profil – element konstrukcyjny o dużej długości względem wymiarów stałego przekroju poprzecznego (rozumiany także jako pręt), wykonany najczęściej ze stali walcowanej lub giętej na zimno, stopów aluminium lub wytłoczony z tworzywa sztucznego (np. PVC).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kształtować

Wiktionary


kształtowy

przymiotnik od: kształt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kształtem, dotyczący kształtu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształt m., kształtowanie n., kształcenie n., ukształtowanie n., wykształcenie n., wykształciuch m., kształtka ż., kształtność ż.

 czas. kształtować ndk., kształcić ndk., ukształtować dk., wykształcić dk.

 przym. kształtny

 przysł. kształtnie

Wiktionary


kształtujący

nadawać kształt, formę; formować


SJP.pl

Patrz:

kształtować

kształty

ogólny zarys czegoś; forma; postać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) figura, sylwetka człowieka

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kształt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta kobieta ma bardzo obfite kształty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształtowanie n., kształt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figura

Wiktionary


kształtówka

element budowlany, cegła o specjalnym kształcie lub odpowiednio wygięty element stalowy


SJP.pl


kszyk

ptak łowny z rodziny siewek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Gallinago gallinago|ref=tak., mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kʃɨk, AS: kšyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baranek, koziołek

Wiktionary


kt

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kt – kilotona, jednostka określająca moc materiału wybuchowego
  • kT (energia) – iloczyn stałej Boltzmanna k i temperatury T, ma wymiar energii
  • KT (a właściwie TK lub ang. CT) – tomografia komputerowa
  • Kyle Travers – postać fikcyjna w grze Final Fight: Streetwise

Wikipedia


ktenidium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ent. grzebień utworzony z wyrostków kutikularnych lub szczecin, występujący np. na głowie, tułowiu i odwłoku licznych pcheł, lub na tułowiu i odwłoku niektórych muchówek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzebyk

Wiktionary


ktesibios

Ktesibios (gr. Κτησίβιος ὁ Ἀλεξανδρεύς, ur. 285 p.n.e., zm. 228 p.n.e.) – grecki konstruktor, wynalazca i matematyk, działający w Aleksandrii za panowania Ptolemeusza II Filadelfosa. Jego prace na temat sprężystości powietrza i konstrukcje wykorzystujące to zjawisko dały mu tytuł „ojca pneumatyki”. Żadne z dzieł Ktesibiosa nie przetrwało do czasów współczesnych, a jego dokonania znamy przede wszystkim z pism Filona z Bizancjum, Herona i Witruwiusza.

Wikipedia


ktezyfon

starożytne miasto na północno-wschodnim brzegu Tygrysu; Ktezyfont


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto na północno-wschodnim brzegu Tygrysu, u ujścia rzeki Dijala, dawna zimowa stolica państw Partów i Seleucydów;

Wiktionary

Ktezyfon (Ktesifon, Ktezyfont, łac. "Ctesiphon", per. تيسفون "Tispun" lub "Tisfun"; arab. المدائن "Al-Madā'in") – starożytne miasto na północno-wschodnim brzegu Tygrysu, u ujścia Dijali, naprzeciwko Seleucji, około 30 km od Bagdadu. Był niegdyś zimową stolicą imperium partyjskiego i sasanidzkiego, opuszczone po przeniesieniu stolicy przez Arabów do Bagdadu w VIII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ktezyfoński

Wiktionary


ktezyfont

starożytne miasto na północno-wschodnim brzegu Tygrysu; Ktezyfon


SJP.pl


ktg

skrót od: kardiotokografia - monitorowanie akcji serca płodu z zapisem czynności skurczowej mięśnia macicy


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. kardiotokografia;

Wiktionary


kto

zaimek nieokreślony


SJP.pl

zaimek pytajny

 (1.1) …służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

zaimek względny

 (2.1) …służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

zaimek nieokreślony

 (3.1) zob. ktoś.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • KTO – skrótowiec oznaczający w terminologii wojskowej kołowy transporter opancerzony oraz kurs taktyczno-operacyjny.
  • KTO – teatr w Krakowie
  • KTO – nazwa francuskiego programu telewizyjnego o tematyce katolickiej
  • KTO – kod IATA portu lotniczego Kato
  • Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe – kłodzkie stowarzyszenie edukacyjne i organizacja pozarządowa.
  • KTO Rosomak
  • Kto To

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto to jest?

 (1.1) U kogo byłeś zeszłej nocy, mój kochany?

 (2.1) Nie wiem, kto to zrobił.

 (3.1) Nawet nie ma z kim o tym porozmawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ktɔ, AS: kto

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ktokolwiek, któż, ktoś, który, którędy

 rzecz. ktoś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) ktoś, ktokolwiek

Wiktionary


ktokolwiek

zaimek nieokreślony odnoszący się do bliżej nieokreślonej osoby


SJP.pl

zaimek rzeczowny

 (1.1) bez znaczenia kto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktokolwiek widział podejrzanego, proszony jest o niezwłoczny kontakt z policją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ktɔˈkɔlvʲjɛk, AS: ktokolvʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kto

Wiktionary


ktoś

zaimek nieokreślony:
1. osoba nie znana mówiącemu;
2. osoba wybitna, ważna, wpływowa


SJP.pl

zaimek nieokreślony

 (1.1) nieokreślona osoba, nieznany człowiek

 (1.2) pot. osoba, która coś osiągnęła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. żart. osoba bliżej nieznana lub nieujawniona przez mówiącego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ktoś mógłby tu posprzątać?

 (1.2) Nasz wykładowca to jest dopiero ktoś – rok temu dostał Nobla!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ktɔɕ, AS: ktoś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kto, który

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kto, ktokolwiek, reg. śl. kierysikej, reg. śl. kierysika, reg. śl. kierysi; tylko w konstrukcjach pytających któż

Wiktionary


ktośkolwiek

zaimek rzeczowny

 (1.1) komunikujący dowolność lub obojętność wyboru osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dałbym całe życie za to, aby ktośkolwiek dziś pokochał mię słoneczną, czystą, kryniczną miłością.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ktokolwiek

Wiktionary


któregoś

zaimek nieokreślony; jeden z wielu, dowolny


SJP.pl


któren

zaimek

 (1.1) daw. reg. który

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A tu jak raz przychodzi mój koleżka niejaki Pikulski Antoni, któren zawsze był bezrobotny i powieda, że posadę dostał.

Wiktionary


który

1. zaimek pytajny
2. zaimek względny
3. potocznie: zaimek nieokreślony (np. niech no który tu podejdzie)


SJP.pl

zaimek przymiotny

 (1.1) …pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie

 (1.2) …pytajny, służący do tworzenia pytań o sprecyzowanie elementu w danej grupie

 (1.3) …względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego

 (1.4) pot. …nieokreślony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod którym numerem mieszkasz?

 (1.1) Które miejsce zajął nasz zawodnik?

 (1.2) Który jest wasz samochód? Ten czerwony?

 (1.3) Wczoraj spotkałem kolegę, którego nie widziałem od dawna.

 (1.3) To jest Zygmunt, o którym tyle wam opowiadałam.

 (1.3) Azotki glinu, galu i indu przyjmują diamentopodobną strukturę wurcytu, w której atomy zajmują tetraedryczne położenia.

 (1.3) Który skrzywdziłeś człowieka prostego • Śmiechem nad krzywdą jego wybuchając, (…) • Nie bądź bezpieczny. Poeta pamięta.

 (1.4) Weźmie który ode mnie te ciężkie zakupy, czy nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkturɨ, AS: ktury

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. któryś, niektóry, kto, ktoś, którędy

 rzecz. ktoś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kery, reg. śl. kiery

 (1.2) reg. śl. kery, reg. śl. kiery

 (1.3) reg. śl. kery, reg. śl. kiery

 (1.4) któryś, ktoś; reg. śl. kery, reg. śl. kiery

Wiktionary


którykole

zaimek przymiotny nieokreślony

 (1.1) stpol. którykolwiek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktorykole chce zbawion być, przede wszym potrzebizno jest, aby dzierżał krześcijańską wierę.

Wiktionary


którykolwiek

zaimek nieokreślony


SJP.pl

zaimek przymiotny nieokreślony

 (1.1) wszystko jedno który

 (1.2) bez względu na to który

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Każda ze ścieżek wygląda inaczej, ale którąkolwiek pójdziesz, dojdziesz do głównego skrzyżowania.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byle który, jakikolwiek, jakiś, który bądź, któryś tam, obojętnie jaki, stpol. którykole

 (1.2) który by nie

Wiktionary


któryś

zaimek nieokreślony; jeden z wielu, dowolny


SJP.pl

zaimek przymiotny nieokreślony

 (1.1) pewien, jakiś, jeden; nieznany lub nieważne który

 (1.2) o nieokreślonym numerze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobił to któryś z nich.

 (1.1) Przytuli mnie któraś z was?

 (1.2) To zdarzyło się już któryś raz!

 (1.2) Dopiero dwudziesta któraś osoba zgodziła się na to.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkturɨɕ, AS: kturyś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. który

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kierysikej, reg. śl. kierysika, reg. śl. kierysi

Wiktionary


któryż

zaimek przymiotny pytajny "który" wzmociony partykułą "-ż"


SJP.pl


którędy

kędy (dawniej);
1. zaimek przysłowny pytajny, odnoszący się do drogi lub kierunku ruchu, wprowadzający pytanie lub pytanie zależne, np.: "Którędy jedzie ten pociąg?", "Pokażę wam, którędy stąd uciec.";
2. zaimek przysłowny względny, wprowadzający do wypowiedzenia nadrzędnego lub jego składnika zdanie podrzędne odnoszące się do drogi lub kierunku, np.: "Możesz iść, którędy chcesz.", "Jedź tamtędy, którędy biegną te słupki."


SJP.pl

zaimek przysłowny pytajny

 (1.1) zaimek wprowadzający pytanie o drogę, którą coś lub ktoś się porusza

zaimek przysłowny względny

 (2.1) zaimek wprowadzający zdanie podrzędne dotyczące drogi, którą coś lub ktoś się porusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Którędy oni tam weszli?

 (1.1) Którędy na dworzec?

 (2.1) Możesz mi powiedzieć, którędy mam iść, żeby nie podeptać ci roślin?

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. którędyś, który, kto, którędyż

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) którędyż, reg. śl. kieryndy; przest. kędy, kędyż

Wiktionary


którędykolwiek

tyle co: obojętnie którędy, obojętnie którą drogą


SJP.pl


którędyś

zaimek wyrażający bliżej nieokreślone miejsce, niemożność określenia kierunku poruszania się, np. "Musiała się którędyś przedostać do domu."; kędyś, gdzieś


SJP.pl


którędyż

zaimek przysłowny pytajny "którędy" wzmocniony partykułą "-ż", używany w pytaniach niezależnych, np.: "Którędyż on tu przyszedł?"; kędyż (dawniej)


SJP.pl


któż

wzmocniony zaimek pytajny "kto"


SJP.pl

zaimek rzeczowny osobowy

 (1.1) książk. …służący jako podmiot zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę

 (1.2) książk. …służący do zadawania pytań o takie orzeczniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedzcie mi, drodzy zgromadzeni, któż z was nie ma nic na sumieniu?

 (1.2) Dla kogóż się tak odstawiłaś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ktuʃ, AS: ktuš

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kto

Wiktionary


któżże

wzmocniony zaimek osobowy "któż"


SJP.pl


ku

1. przyimek łączący się z celownikiem;
2. nazwa litery Q


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …wskazujący kierunek

 (1.2) …wskazujący cel, efekt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ku – nazwa litery Q
  • kU (ang. kilo enzyme unit) – kilo jednostka enzymu
  • Ku (buddyzm)
  • Ku – król chiński (2412 p.n.e.-2343 p.n.e.)
  • Ku (białko)
  • Ku – oznaczenie wzmocnienia napięciowego
  • Ku – ósmy znak japońskich sylabariuszy
  • Kū (mitologia hawajska)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włóczęga skierował się ku miastu.

 (1.2) Uczeń, ku zgorszeniu nauczycielki, używał wulgaryzmów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ku, AS: ku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przest. k

Wiktionary


ku-klux-klan

organizacja rasistowska w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl


kualalumpurski

przymiotnik od: Kuala Lumpur (stolica Malezji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Kuala Lumpur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkwalalũmˈpursʲci, AS: ku̯alalũmpursʹḱi

Wiktionary


kuandu

rodzaj gryzoni z rodziny ursonowatych; koendu, igłozwierz, jeżownica


SJP.pl


kuango

rzeka w Angoli i Demokratycznej Republice Konga


SJP.pl

Kuango (Kwango, Cuango) – rzeka w Angoli i Demokratycznej Republice Konga, lewy dopływ rzeki Kasai. Długość ok. 1200 km. Wypływa ze środkowej Angoli, posiada liczne wodospady i progi, żeglowna w środkowym biegu, gdzie stanowi linię graniczną między obydwoma państwami.

Wikipedia


kuangsi

region w Chinach; Guangxi


SJP.pl

Region Autonomiczny Kuangsi-Czuang ("Guangxi" wym. ; chiń. upr. 广西壮族自治区; chiń. trad. 廣西壯族自治區; pinyin "Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū") – region autonomiczny w południowej części Chin. Kuangsi graniczy z prowincjami: Junnan na zachodzie, Kuejczou na północy, Hunan na północnym wschodzie, Guangdong na południowym wschodzie. Na południowym zachodzie ma wspólną granicę z Wietnamem a od południa przylega do Zatoki Tonkińskiej.

Wikipedia


kuangtung

prowincja w Chinach; Guangdong


SJP.pl


kub

przestarzała nazwa sześciennego przedmiotu


SJP.pl


kub.

skrót od: kubański


SJP.pl


kuba

1. wyspa w archipelagu Wielkie Antyle;
2. państwo w Ameryce Środkowej; Republika Kuby;
3. miasto w Azerbejdżanie;
4. dawne państwo w Afryce; Bakuba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. największa wyspa na Karaibach;

 (1.2) geogr. polit. państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;

 (1.3) geogr. miasto w Azerbejdżanie;

 (1.4) państwo utworzone przez Kubów (2.3)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) zdrobn. od Jakub

 (2.2) imię|polski|m.

 (2.3) człowiek należący do jednego z kongijskich ludów

Wiktionary

Kuba ( Cuba), Republika Kuby (República de Cuba) – państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej, położone w archipelagu Wielkich Antyli, na wyspie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek. Największe pod względem powierzchni państwo na Karaibach (110 860 km²), zamieszkane przez 10 892 659 osoby (2026). Stolicą i największym miastem jest Hawana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuba – wyspa jak wulkan gorąca.

 (1.2) W okresie międzywojennym miały miejsce napięcia społeczne spowodowane kryzysem na rynku cukru, jednego z podstawowych towarów eksportowych Kuby.

 (2.1-2) Nasza córka spotyka się ostatnio z jakimś Kubą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuba, AS: kuba

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Kubańczyk mos., Kubanka ż., kubańskość ż.

 przym. kubański

 przysł. kubańsko

 (2.1-2)

 rzecz. Jakub m., Jakubek m., Kubuś m., Kubek m.

 przym. Kubowy, Kubusiowy

 (2.3)

 rzecz.

:: fż. Kubijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nazwa oficjalna Republika Kuby

 (2.1-2) Jakub, Kubek, Jakubek, Kubuś

Wiktionary


kubacki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kubacki – polskie nazwisko.

Wikipedia


kubaczyk

nazwisko


SJP.pl


kubajak

nazwisko


SJP.pl


kubak

nazwisko


SJP.pl


kubala

nazwisko


SJP.pl

Kubala (Juriejowicz, Zołotarz) – polski herb szlachecki znany z trzech wizerunków pieczętnych.

Wikipedia


kubalonka

szczyt w Beskidzie Śląskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. góra, przełęcz lub przysiółek w Beskidzie Śląskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kubalonka – przełęcz w Beskidzie Śląskim
  • Kubalonka – przysiółek wsi Istebna
  • Szczyt Kubalonka – szczyt w Beskidzie Śląskim
  • Wojewódzkie Centrum Pediatrii Kubalonka w Istebnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zalesione stoki Kubalonki trawersuje wąska szosa.

Wiktionary


kubalski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Kubalski – polski prawnik, samorządowiec, poet
  • Henryk Kubalski – polski aktor
  • Tadeusz Kubalski – polski architekt, aktor i reżyser teatralny
  • Tadeusz Kubalski – podporucznik Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego

Wikipedia


kuban

dawniej: datek wręczony komuś dla przekupienia go; łapówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. więz. kubek

 (1.2) przest. łapówka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuban – policykliczny węglowodór alifatyczny
  • Kuban – polski raper
  • kuban – dawna nazwa łapówki
  • Kuban Airlines – rosyjska linia lotnicza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkubãn, AS: kubãn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) rzecz. kubaniarz m., kubaniarstwo n., zdrobn. kubanek m.; przym. kubaniarski

Wiktionary


kubanek

nazwisko


SJP.pl


kubango

rzeka w Angoli, Namibii i Botswanie


SJP.pl


kubaniarski

→ kubaniarz


SJP.pl

Patrz:

kubaniarz

kubaniarz

dawniej: ten, kto bierze kubany; łapownik, łapówkarz


SJP.pl


kubanik

gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych


SJP.pl

Kubanik, kubanik większy ("Tiaris olivaceus") – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w Meksyku, Ameryce Środkowej i północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


kubanizacja

poddawanie wpływom kubańskim, nadawanie czemuś cech typowo kubańskich


SJP.pl


kubanka

mieszkanka Kuby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Kuby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje dorastające dziecko (no prawie dorosły) zakochał się bez pamięci w pięknej Kubance… miejmy nadzieję, że to okaże się nietrwała wakacyjna fascynacja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈbãŋka, AS: kubãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuba ż.

:: fm. Kubańczyk mos.

 przym. kubański

Wiktionary


kubas

potocznie: duży kubek; kubol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrub. pot. duży kubek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teresa Kubas (ur. 1963) – polska polityk, samorządowiec.
  • Aleksandra Kubas (ur. 1984) – polska śpiewaczka operowa (sopran) i pedagog.
  • Adam Kubas – polski chemik.
  • Piotr Kubas (1906–1978) – polski lutnik.
  • Kamila Kubas (ur. 1983) – polska zawodniczka parakajakarstwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama postawiła przede mną olbrzymi kubas gorącej herbaty z sokiem malinowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubek m.

Wiktionary


kubasiak

nazwisko


SJP.pl


kubasiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kubasiewicz – polskie nazwisko
  • Osoby noszące nazwisko Kubasiewicz:
    • Ewa Kubasiewicz-Houée (ur. 1940) – polonistka, bibliotekarka, działaczka opozycji w PRL
    • Janusz Bogusław Kubasiewicz (ur. 1938) – polityk i działacz partyjny
    • Ludwik Kubasiewicz (1894–1940) – major piechoty Wojska Polskiego
    • Marian Kubasiewicz (zm. 1997) – naukowiec, pedagog, rektor Akademii Rolniczej w Szczecinie
    • Magdalena Kubasiewicz (ur. 1990) – pisarka fantasy

Wikipedia


kubasik

nazwisko


SJP.pl


kubaszewski

nazwisko


SJP.pl


kubat

nazwisko


SJP.pl


kubatura

1. pojemność zbiornika, pomieszczenia lub przedmiotu przestrzennego wyrażona zwykle w metrach sześciennych;
2. wyznaczanie objętości bryły geometrycznej


SJP.pl

Kubatura brutto budynku (z gr. "κύβος" „kostka, sześcian”) – objętość budynku. Jest to suma kubatury brutto wszystkich kondygnacji stanowiącej iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto, mierzonej między podłogą na stropie lub warstwą wyrównawczą na gruncie a górną powierzchnią podłogi bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu nad najwyższą kondygnacją, przy czym do kubatury brutto budynku:

Wikipedia


kubaturowy

przymiotnik od: kubatura


SJP.pl


kubań

rzeka w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia;

Wiktionary

Kubań (ros. Кубань) – rzeka w Rosji, w zachodniej części Kaukazu Północnego, na terenach Karaczajo-Czerkiesji, Kraju Stawropolskiego, Kraju Krasnodarskiego i Adygei.

Długość – 906 km, powierzchnia zlewni – 61 tys. km², średni roczny przepływ: 413 m³/s. Główne dopływy – Łaba, Urup, Teberda, Bieła (lewostronne).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kubański

Wiktionary


kubańczyk

mieszkaniec Kuby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Kuby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kubańczyk – gatunek ptaka, Xiphidiopicus percussus
  • Kubańczyk (ur. 1995) – polski raper i freak fighter, właśc. Jakub Flas
  • Kubańczyk – mieszkaniec Kuby

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy Kubańczycy na Kubie mówią po kubańsku? Nie, mówią po hiszpańsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈbãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: kubãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuba ż.

:: fż. Kubanka ż.

 przym. kubański

Wiktionary


kubański

1. przymiotnik od: Kuba (wyspa, państwo, miasto);
2. przymiotnik od: Kubań (rzeka)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z państwem lub wyspą Kuba, dotyczący Kuby, pochodzący z Kuby

 (1.2) związany z krainą Kubań, dotyczący krainy Kubań

 (1.3) związany z rzeką Kubań, dotyczący rzeki Kubań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kubańskie cygara są podobno najlepsze.

 (1.3) Rzeka Kubań płynie przez Nizinę Kubańską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈbãj̃sʲci, AS: kubãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Kuba ż., Kubańczyk m., Kubanka ż.

 (1.2)

 rzecz. Kubań m.

Wiktionary


kubańskość

→ kubański


SJP.pl

Patrz:

kubański

kubb

1. szwedzka gra terenowa;
2. drewniany klocek do gry w kubba


SJP.pl

Kubb – rodzaj gry parkowej wywodzącej się ze Szwecji, która powstała w 1990 roku.

Wikipedia


kubba

w sztuce islamu: zwieńczony kopułą pawilon


SJP.pl

Kubba (tiurbe, z arab. قبة, "qubbah" = kopuła) – rodzaj grobowca występującego w krajach muzułmańskich, w kształcie mauzoleum przykrytego kopułą na pendentywach. Wewnątrz bogato zdobiony mozaikami, stiukami, majolikami. Powszechny w XI w., zastąpiony nagrobnym meczetem w okresie od XIV w. do XV w.

Wikipedia


kubeba

roślina z rodziny pieprzowatych, uprawiana głównie na wyspach Borneo i Jawie


SJP.pl


kubecki

nazwisko


SJP.pl


kubeczek

zdrobnienie od: kubek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kubek

 (1.2) mały kubek

 (1.3) rodzaj jednorazowego opakowania, w którym sprzedaje się płynne lub półpłynne artykuły spożywcze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈbɛt͡ʃɛk, AS: kubeček

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kubek.

Wiktionary


kubeczkowy

→ kubeczek


SJP.pl

Patrz:

kubeczek

kubecznik

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl


kubek

naczynie do picia z uchwytem do trzymania (uchem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

 (1.2) mykol. nazwa systematyczna|Cyathus|Haller|ref=tak., rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców

 (1.3) mykol. grzyb z rodzaju kubków (1.2)

 (1.4) sport. przyrząd służący do asekuracji podczas wspinaczki;

 (1.5) anat. zob. kubek smakowy.

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po uzyskaniu zgody mamy, pewnego popołudnia przyjaciółki zataszczyły na wieżę piecyk elektryczny, materac dmuchany, koce, lampę, adapter „Mister Hit”, stos płyt, garnek, grzałkę do wody, paczkę herbaty, cukier, łyżeczki, kubki – no, i oczywiście, książki i zeszyty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkubɛk, AS: kubek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kubeczek m.

:: zgrub. kubas m.

 przym. kubkowy, kubkowaty

Wiktionary


kubera

nazwisko


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kuberski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Kuberski – polski pedagog, polityk komunistyczny i dyplomata
  • Józef Kuberski – polski wojskowy
  • Kazimierz Kuberski – polski prawnik, urzędnik państwowy i samorządowy
  • Leszek Kuberski – polski historyk
  • Piotr Kuberski – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)

Wikipedia


kubert

nazwisko


SJP.pl


kubeł

walcowate naczynie służące do przenoszenia wody, piasku itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) walcowaty lub kanciasty pojemnik, przeznaczony na przechowywanie płynów, artykułów sypkich, śmieci itp.

Wiktionary

Kubeł (z niem. "Kübel") – potoczna nazwa urządzenia szybowego służącego do głebienia szybów. Kubeł pełni potrójną funkcję: służy do transportu ludzi i materiałów na dno szybu oraz do transportowania z dna odstrzelonej masy skalnej[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkubɛw, AS: kubeu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kubełek m.

 przym. kubłowy, kubełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiadro

Wiktionary


kubełkowaty

podobny kształtem do kubełka


SJP.pl


kubełkowy

przymiotnik od: kubełek


SJP.pl


kubiaczyk

nazwisko


SJP.pl


kubiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Kubiak – polska śpiewaczka, sopran
  • Czesław Kubiak (ur. 25 marca 1932 w Gnieźnie, zm. 11 lipca 1996 w Poznaniu) – polski hokeista na trawie, olimpijczyk.
  • Dariusz Kubiak (ur. 19 lipca 1961 w Zduńskiej Woli) – polski działacz związkowy, poseł na Sejm III kadencji.
  • Hieronim Kubiak (ur. 30 września 1934) – socjolog, działacz polityczny; prof. zw. dr hab. Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Instytutu Badań Polonijnych UJ; w latach stanu wojennego (1981–1982) w ...
  • Janusz Kubiak (ur. 11 listopada 1961 w Dolsku) – polski polityk, prawnik, senator VI kadencji.
  • Józef Kubiak ps. „Doktor Andrzej” (ur. 13 marca 1901, zm. 1998) – profesor doktor medycyny, chirurg, lekarz w Zgrupowaniu „Konrad” Armii Krajowej.
  • Krzysztof Kubiak (ur. 1962, zm. 2022) – wokalista reggae, członek zespołów Miki Mousoleum i Stage of Unity.
  • Krzysztof Kubiak (ur. 1965) – lekarz weterynarii, profesor.
  • Krzysztof Kubiak (ur. 1967) – historyk wojskowości, profesor, komandor porucznik rezerwy.
  • Marcin Antoni Kubiak – profesor doktor habilitowany astronomii, specjalność astrofizyka
  • Michał Kubiak (ur. 9 stycznia 1946) – polski rzeźbiarz
  • Michał Kubiak (ur. 23 lutego 1988) – polski siatkarz, grający na pozycji przyjmującego.

Wikipedia


kubica

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kubica (ur. 1972) – polski piłkarz
  • Andrzej Kubica (ur. 1983) – polski biathlonista
  • Anita Kubica (ur. 1972) – polska judoczka
  • Barbara Kubica – polska chemiczka
  • Bolesław Kubica (1929–2017) – polski geolog
  • Dušan Kubica (ur. 1972) – słowacki siatkarz
  • Ernest Kubica (ur. 1942) – polski naukowiec, specjalista z zakresu budownictwa
  • Grażyna Kubica-Heller (ur. 1955) – polska socjolożka
  • Helena Kubica (ur. 1954) – polska historyczka
  • Jacek Kubica (1903–1962) – polski duchowny rzymskokatolicki (werbista)
  • Jacek Kubica – polski kardiolog
  • Józef Kubica (1906–1991) – polski przedstawiciel nauk rolniczych

Wikipedia


kubicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Kubicki – polski rzecznik prasowy, konsul generalny w Nowym Jorku
  • Jakub Kubicki – polski architekt
  • Janusz Kubicki – polski aktor, teatralny, filmowy i telewizyjny
  • Jarosław Kubicki – polski piłkarz
  • Jerzy Witalis Kubicki – polski działacz niepodległościowy, podpułkownik Wojska Polskiego
  • Józef Kubicki – polski chemik
  • Leszek Kubicki – polski prawnik
  • Maria Bernard Kubicki – polski biskup starokatolicki
  • Rafał Kubicki – polski historyk
  • Rafał Kubicki – polski policjant
  • Roman Kubicki – polski filozof,
  • Stanisław Kubicki – polski malarz, grafik, poeta i publicysta

Wikipedia


kubicz

nazwisko


SJP.pl

Kubicz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1692 osoby.

Wikipedia


kubiczek

nazwisko


SJP.pl


kubiczność

→ kubiczny


SJP.pl

Patrz:

kubiczny

kubiczny

sześcienny


SJP.pl


kubiena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w dorzeczu Dwiny, uchodząca do Jeziora Kubieńskiego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kubieński

Wiktionary


kubieński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kubieną, dotyczący Kubieny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kubiena ż.

Wiktionary


kubijka

członkini narodowości w Kongo


SJP.pl


kubijski

→ Kubowie


SJP.pl

Patrz:

Kubowie

kubik

1. metr sześcienny;
2. przedmiot mający kształt prostopadłościanu;
3. prostopadłościenny stos przedmiotów, np. drewna, o objętości metra sześciennego;
4. w matematyce: krzywa płaska, algebraiczna, trzeciego stopnia; kubika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. jeden metr sześcienny

 (1.2) przedmiot, budowla o kształcie sześcianu lub prostopadłościanu

 (1.3) leśn. miara ilości drewna o objętości jednego metra sześciennego;

 (1.4) mat. krzywa płaska, algebraiczna, trzeciego stopnia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kubik – potoczna nazwa metra sześciennego, miary objętości.
  • Kubik – polskie nazwisko
  • Qbik – pseudonim polskiego rapera i autora tekstów Bartosza Kubika.
  • Arkadiusz Kubik (ur. 1972) – piłkarz, reprezentant Polski
  • Bartosz Kubik ps. Qbik (ur. 1995) – polski raper i autor tekstów
  • Bolesław Kubik (ujednoznacznienie)
  • Janusz Kubik (1931–1991) – polski reżyser, scenarzysta i operator filmowy
  • Józef Kubik (ur. 1944) – inżynier mechanik i nauczyciel akademicki, profesor nauk technicznych, rektor Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
  • Kazimierz Kubik (1910–1986) – polski pedagog
  • Luboš Kubík (ur. 1964) – piłkarz czeski
  • Ludwik Kubik (1915–2008) – polski prawnik, działacz niepodległościowy i więzień polityczny
  • Michał Kubik – polski dziennikarz radiowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja rodzina zużywa przeciętnie trzy kubiki wody miesięcznie.

 (1.3) Kupiłem w nadleśnictwie dwa kubiki drewna tartacznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkubʲik, AS: kubʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubizm m., kubek m., kubista m., kubistka ż., kubatura ż., kubikowanie n.

 czas. kubikować

 przym. kubiczny, kubistyczny, kubaturowy

 przysł. kubistycznie, kubaturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) metr kubiczny

Wiktionary


kubika

1. metr sześcienny;
2. przedmiot mający kształt prostopadłościanu;
3. prostopadłościenny stos przedmiotów, np. drewna, o objętości metra sześciennego;
4. w matematyce: krzywa płaska, algebraiczna, trzeciego stopnia; kubika


SJP.pl


kubikulum

cubiculum;
1. grób w katakumbach wczesnochrześcijańskich;
2. pomieszczenie w dawnym domu rzymskim


SJP.pl


kubis

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Kubis (ur. 1944) – polska historyczka
  • Józef Kubis (1867–1942) – niemiecki duchowny rzymskokatolicki
  • Józef Kubis (1898–1945) – polski wojskowy i urzędnik skarbowy
  • Piotr Kubis (1869–?) – polski działacz społeczny i polityk

Wikipedia


kubisiak

nazwisko


SJP.pl


kubista

artysta tworzący według zasad kubizmu; zwolennik lub przedstawiciel kubizmu


SJP.pl


kubistka

artystka tworząca według zasad kubizmu; zwolenniczka lub przedstawicielka kubizmu


SJP.pl


kubistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co kubistyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kubistyczny

 rzecz. kubizm mrz.

Wiktionary


kubistyczny

zgodny z zasadami kubizmu; będący w duchu kubizmu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szt. związany z kubizmem; dotyczący kubizmu

 (1.2) sprowadzony w kształcie do geometrycznych form

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubik m., kubizm mrz., kubistyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zgeometryzowany

Wiktionary


kubisz

nazwisko


SJP.pl


kubiszewski

nazwisko


SJP.pl


kubisztal

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dariusz Kubisztal, polski piłkarz ręczny
  • Michał Kubisztal, polski piłkarz ręczny
  • Sabina Kubisztal, polska piłkarka ręczna
  • Mirosław Kubisztal, polski piłkarz

Wikipedia


kubit

najmniejsza, niepodzielna jednostka informacji kwantowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. inform. najmniejsza i niepodzielna jednostka informacji kwantowej;

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kubit jest kwantową superpozycją zera i jedynki.

Wiktionary


kubitowy

→ kubit


SJP.pl

Patrz:

kubit

kubizm

kierunek w malarstwie i rzeźbie zapoczątkowany przez Picassa polegający na rozbiciu bryły na geometryczne elementy dowolnie ze sobą połączone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się na spłaszczeniu perspektywy i zgeometryzowaniu kształtów;

 (1.2) archit. czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;

Wiktionary

Kubizm – nurt w sztukach plastycznych, głównie malarstwie i rzeźbiarstwie, który rozwinął się we Francji ok. 1907 roku, poszukujący nowych zasad budowy przestrzennej dzieła przez odrzucenie reguł perspektywy i geometryczne uproszczenie elementów kompozycji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale to, co wygląda na agonię, na przedśmiertne grymasy – właśnie owe kubizmy, ekspresjonizmy, formizmy – to może ocalić sztukę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkubʲism̥, AS: kubʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubik m., kubista m., kubistka ż., kubistyczność ż., kubizowanie n.

 czas. kubizować ndk.

 przym. kubistyczny

 przysł. kubistycznie

Wiktionary


kubiński

nazwisko


SJP.pl


kubiś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kubiś – katolicki ksiądz
  • Tadeusz Kubiś – polski koszykarz
  • Walenty Kubiś – polski żołnierz

Wikipedia


kubkowaty

podobny kształtem do kubka


SJP.pl


kubkowy

przymiotnik od: kubek


SJP.pl


kublik

nazwisko


SJP.pl


kubofuturysta

przedstawiciel kubofuturyzmu


SJP.pl


kubofuturystka

→ kubofuturysta


SJP.pl

Patrz:

kubofuturysta

kubofuturyzm

kierunek artystyczny łączący w sobie cechy kubizmu i futuryzmu


SJP.pl

Kubofuturyzm – awangardowy kierunek w sztuce współczesnej łączący w sobie elementy kubizmu i futuryzmu.

Niektórzy malarze i pisarze tworzący w tym nurcie to: Władimir Majakowski, Dawid Burluk, Wielimir Chlebnikow, Natalia Gonczarowa, Michaił Łarionow.

Wikipedia


kuboj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg-pl|Zawiercie. kaptur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóż ten kuboj, bo wieje!

 (1.1) Mój Kamil to tylko w bluzach z kubojami chce chodzić.

Wiktionary


kubol

potocznie: duży kubek; kubas


SJP.pl


kubot

nazwisko


SJP.pl


kubotan

rodzaj broni ręcznej do samoobrony, wywodzącej się z Japonii


SJP.pl

Kubotan (jap. クボタン) – rodzaj broni stosowanej do samoobrony wywodzący się ze współczesnej Japonii. Jest to pomniejszona wersja yawary, wprowadzona na rynek przez Sōke Takayuki Kubota, który jest również autorem systemu technik walki z użyciem kubotanu, wchodzącego w skład szkoły karate Gōsoku-ryū. Nazwa przyrządu pochodzi od nazwiska twórcy.

Wikipedia


kuboty

potocznie: klapki marki Kubota


SJP.pl


kubowicz

nazwisko


SJP.pl


kubowie

lud afrykański


SJP.pl


kubraczek

zdrobnienie od: kubrak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kubrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kubrak m.

Wiktionary


kubraczyna

ekspresywnie: kubrak - kurtka z materiału gorszego gatunku


SJP.pl


kubrak

1. rodzaj kurtki;
2. obcisły żakiecik noszony przez kobiety w XVII i XVIII w.;
3. rodzaj kontusza z prostego płótna, noszony zwykle przez służbę w XVIII w.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Kubrak – pułkownik Milicji Obywatelskiej
  • Franciszek Kubrak – polski policjant, przodownik Policji Państwowej na kresach wschodnich, więzień w Ostaszkowie, zamordowany przez NKWD w Kalininie

Wikipedia


kubrakiewicz

nazwisko


SJP.pl


kubryk

pomieszczenie na statku dla załogi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. mors. żegl. zbiorowe pomieszczenie mieszkalne dla załogi na statku;

Wiktionary

Kubryk – wspólne, wieloosobowe pomieszczenie mieszkalne załogi stosowane dawniej na okrętach i statkach. Kubryk był zwykle w dziobowej części statku w odróżnieniu od pomieszczeń oficerów w części rufowej. Dziś kubrykiem nazywa się na statkach szkolnych wspólne pomieszczenie mieszkalne uczniów lub studentów, którzy odbywają praktyki morskie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkubrɨk, AS: kubryk

Wiktionary


kubski

nazwisko


SJP.pl


kubusiowie

Kubuś z małżonką


SJP.pl


kubusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kubusia lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do Kubusia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam się suszą Kubusiowe wdzianka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuba mos., Kubuś mos., Jakub mos.

 przym. Jakubowy

Wiktionary


kubuś

zdrobnienie od: Jakub (imię męskie); Kuba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Jakub

 (1.2) imię|polski|m., zdrobn. od: Kuba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teatr Lalki i Aktora „Kubuś” w Kielcach
  • Kubuś – polski powstańczy samochód pancerny
  • Kubuś – marka soków owocowych dla dzieci
  • Kubuś - zdrobnienie imienia Jakub
  • Kubuś Puchatek – książka i film animowany

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie znałam Kubusia z tej strony.

 (1.2) Poprosiłam Kazika, by kupił Kubusiowi jakieś kalosze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakub mos., Kuba mos.

:: przym. Kubusiowy, Jakubowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jakub

 (1.2) Kuba

Wiktionary


kubłowy

przymiotnik od: kubeł


SJP.pl


kuc

kucyk;
1. niewielki, krępy koń;
2. fryzura, w której długie włosy na głowie są spięte i swobodnie opadają; koński ogon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. mężczyzna ze spiętymi z tyłu włosami

 (2.2) pot. inform. początkujący programista, słaby informatyk

 (2.3) pot. pogard. polit. korwinista, zwykle małoletni sympatyk Janusza Korwin-Mikkego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) fryz. włosy zawiązany z tyłu i swobodnie zwisające

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzymamy też kilka kucy do pracy z dziećmi z pobliskiego ośrodka.

 (2.1) Lidka chodzi teraz z jakimś kucem z IV c.

 (2.2) Zatrudnili jakiegoś kuca i on ma być odpowiedzialny za serwery?

 (2.3) Z ulotkami pod galerią stały kuce z UPR-u.

 (3.1) Kilku studentów nosi kuce, nie jest to niczym nadzwyczajnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kut͡s, AS: kuc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kucyk mzw./mrz.

 przym. kucowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kucyk

 (3.1) kucyk

Wiktionary


kucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kucać.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kaszel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈt͡sãɲɛ, AS: kucãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucki nmos., kucnięcie n.

 czas. kucać ndk., kucnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. krzipota

Wiktionary


kucany

potocznie: berek kucany - berek, w którym goni dziecko złapane lub kucnięte, zanim zdążyło kucnąć


SJP.pl


kucać

przysiadać na zgiętych nogach; przysiadać w pozycji skulonej


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach

 (1.2) slang. kaszleć

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kaszleć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kucnij i podnieś te klucze.

 (1.2) Kucosz jak stary tuberok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkut͡sat͡ɕ, AS: kucać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucanie n., kucki nmos.

 przym. kucany, kuczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. cząpać

 (1.3) reg. śl. krzypić, krzipić, krzipieć, chyrlać

Wiktionary


kucera

nazwisko


SJP.pl


kucewicz

nazwisko


SJP.pl


kuch

wyciśnięte nasiona roślin oleistych, stanowiące paszę dla bydła; makuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. reg. ciasto drożdżowe

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od kucha

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kuch – polski lekkoatleta
  • Jerzy Kuch – polski lekarz i nauczyciel akademicki
  • Marek Kuch – polski lekarz i nauczyciel akademicki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kux, AS: kuχ

Wiktionary


kucha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) infant. błąd popełniony w zabawie, grze dziecięcej

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) D. i B. lp. od kuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skucha ż., skuszenie n.

 czas. skusić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skucha

Wiktionary


kuchara

zgrubiale o kucharce


SJP.pl


kucharczak

nazwisko


SJP.pl


kucharczyk

potocznie: pomocnik lub uczeń kucharza; kuchcik


SJP.pl

Kucharczyk (forma żeńska: Kucharczyk/Kucharczykowa/Kucharczykówna; liczba mnoga: Kucharczykowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 10 474 osoby.

Wikipedia


kuchareczka

zdrobnienie od: kucharka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kucharka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przekaż Landowi, że skoro to takie pilne, powinien był się tu zjawić osobiście, a nie posyłać po mnie droida, jakbym była jakąś drobną kuchareczką od smażenia potraw w CoCo Town.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuxaˈrɛt͡ʃka, AS: kuχarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchenka ż., kucharka ż.

Wiktionary


kucharek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maciej Kucharek – polski koszykarz
  • Zygmunt Kucharek – poseł na Sejm PRL II kadencji

Wikipedia


kucharka

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna, która gotuje potrawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maria jest świetną kucharką; przepysznie gotuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈxarka, AS: kuχarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchenka ż., kucharstwo n., kuchnia ż., kucharzowanie n., kucharzenie n., kuchcenie n.

:: zdrobn. kuchareczka ż.

:: zgrub. kuchara ż.

:: fm. kucharz m.

 czas. kucharzować ndk., kucharzyć ndk., kuchcić ndk.

 przym. kucharski, kuchenny

Wiktionary


kucharowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kucharować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchcik

Wiktionary


kucharować

potocznie: być kucharką lub kucharzem, spełniać czynności kucharki lub kucharza; kucharzyć


SJP.pl


kucharski

dotyczący kucharza, kucharstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący sztuki gotowania, kulinarny

 (1.2) dotyczący kucharza lub kucharki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Kucharski (1741–1819) – polski malarz
  • Cezary Kucharski (ur. 1972) – polski piłkarz, poseł
  • Dawid Kucharski (ur. 1984) – polski piłkarz
  • Eugeniusz Kucharski (1880–1952) – polski historyk literatury
  • Jan Edward Kucharski (1914–1979) – polski pisarz
  • Kazimierz Kucharski (1909–1995) – polski lekkoatleta
  • Leszek Kucharski (ur. 1959) – polski tenisista stołowy
  • Marek Kucharski (ur. 1947) – polski polityk
  • Robert Kucharski (ur. 1965) – pisarz, publicysta
  • Sławój Kucharski (ur. 1929) – polski profesor nauk farmaceutycznych
  • Tomasz Kucharski (ur. 1974) – polski wioślarz, poseł
  • Władysław Kucharski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybiorę jeszcze tylko z tej książki kucharskiej jakiś deser na przyszły tydzień i potem już tylko czytanie do poduszki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucharz m., kucharka ż., kucharzenie n., kuchnia ż., kuchenka ż.

 czas. kucharzyć

Wiktionary


kucharz

ten, kto zawodowo gotuje i przyrządza potrawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kulin. ten, kto gotuje potrawy;

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kucharzyć

Wiktionary

Kucharz – osoba, która zgodnie z zasadami sztuki kulinarnej przyrządza potrawy w zakładach gastronomicznych, najczęściej według zamówienia przyjętego przez kelnera.

Kucharze (łac. "coci") – w okresie wczesnego średniowiecza grupa książęcej ludności służebnej, która zajmowała się przygotowaniem jedzenia dla monarchy. Świadectwem ich istnienia są nazwy typu Kuchary, którą nosi kilka osad w Polsce, położonych w sąsiedztwie starych grodów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Panie kelner, proszę wezwać kucharza, niech wyjaśni, czemu mięso jest surowe. — To jest carpaccio, proszę pana.

 (1.1) Ale czegóż się można spodziewać po panu Filipie, kucharzu z duszą poziomą, z mózgiem płaskim jak kotlet?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuxaʃ, AS: kuχaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchenka ż., kuchara ż., kucharstwo n., kuchnia ż., kucharzowanie n., kucharzenie n., kuchcenie n.

:: zdrobn. kuchcik m.

:: fż. kucharka ż.

 czas. kucharzować ndk., kucharzyć ndk., kuchcić ndk.

 przym. kucharski, kuchenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuchmistrz, kuk

Wiktionary


kucharzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kucharzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kucharzyć

 rzecz. kucharka ż., kucharz mos., kuchnia ż., kuchenka ż.

 przym. kucharski

Wiktionary


kucharzewski

nazwisko


SJP.pl


kucharzowa

żartobliwie: kucharski


SJP.pl


kucharzować

potocznie: przygotowywać potrawy, gotować; kucharzyć, kuchcić, pitrasić, pichcić


SJP.pl


kucharzowy

żartobliwie: kucharski


SJP.pl


kucharzyk

nazwisko


SJP.pl


kucharzyna

ekspresywnie: kucharz


SJP.pl


kucharzyć

potocznie: przygotowywać potrawy, gotować; kuchcić, kucharzować, pitrasić, pichcić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. żart. przygotowywać potrawy

 (1.2) pot. żart. pełnić funkcję kucharza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈxaʒɨt͡ɕ, AS: kuχažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucharz m., kucharka ż., kuchnia ż., kuchenka ż., kucharzenie n.

 czas. kucharzować, pokucharzyć

 przym. kucharski, kuchenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotować, pitrasić

 (1.2) kucharzować

Wiktionary


kuchcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kuchcić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuchcić

 rzecz. kucharka ż., kucharz mos.

Wiktionary


kuchciak

nazwisko


SJP.pl


kuchcik

potocznie: pomocnik lub uczeń kucharza; kucharczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopak pomagający w kuchni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchnia ż., kucharz m., kucharowanie n., kuchenka ż.

 czas. kuchcić

Wiktionary


kuchcić

potocznie: przygotowywać potrawy, gotować; kucharzyć, kucharzować, pitrasić, pichcić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. przyrządzać potrawy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuxʲt͡ɕit͡ɕ, AS: kuχʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchcenie n., kucharka ż., kuchnia, kucharz, kuchta, kuchcik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pichcić, pitrasić, gotować

Wiktionary


kuchciński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leszek Kuchciński – polski żołnierz podziemia
  • Marcin Kuchciński – polski samorządowiec, menedżer i siatkarz
  • Marek Kuchciński – polski polityk i dziennikarz

Wikipedia


kuchenka

zdrobnienie od: kuchnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

 (1.2) zdrobn. mała kuchnia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuchenka benzynowa
  • Kuchenka elektryczna
  • Kuchenka gazowa
  • Kuchenka indukcyjna
  • Kuchenka mikrofalowa
  • Kuchenka – jezioro w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odgrzej sobie zupę, garnek stoi na kuchence.

 (1.2) Mama poszła do kuchenki • Przynieść befsztyk, kartofelki (…) (M. Konopnicka: Filuś, Miluś i Kizia: wesołe kotki)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈxɛ̃nka, AS: kuχẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchnia ż., kucharstwo n., kucharz m., kucharka ż., kuchareczka ż., kuchcik m., kuchta ż., kucharzenie n.

 czas. kucharzyć ndk., kucharzować ndk.

 przym. kuchenny, kucharski, kuchenkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszynka

Wiktionary


kuchenkowy

→ kuchenka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kuchenką, dotyczący kuchenki

Wiktionary

Patrz:

kuchenka

Powiązane:

 rzecz. kuchenka ż.

Wiktionary


kuchenna

1. → kuchnia;
2. robot kuchenny - urządzenie elektryczne pomagające przygotowywać posiłki;
3. łacina kuchenna - potocznie: wulgarne słownictwo; łacina podwórkowa


SJP.pl


kuchenne

1. → kuchnia;
2. robot kuchenny - urządzenie elektryczne pomagające przygotowywać posiłki;
3. łacina kuchenna - potocznie: wulgarne słownictwo; łacina podwórkowa


SJP.pl


kuchenny

1. → kuchnia;
2. robot kuchenny - urządzenie elektryczne pomagające przygotowywać posiłki;
3. łacina kuchenna - potocznie: wulgarne słownictwo; łacina podwórkowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kuchnią, używany w kuchni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewnego razu żona, widząc, że nie reaguję na jej krzyki, pchnęła mnie nożem kuchennym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈxɛ̃nːɨ, AS: kuχẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchnia ż., kuchenka ż., kucharz mos., kucharka ż.

 czas. kucharzyć ndk.

Wiktionary


kuchmistrz

1. mistrz sztuki kucharskiej; szef kuchni;
2. dawniej: nadworny urzędnik pełniący nadzór nad kuchnią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mistrz sztuki kulinarnej

 (1.2) kierownik kuchni w dużej instytucji

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkuxmʲiˈsṭʃ, AS: kuχmʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchmistrzostwo n.

:: fż. kuchmistrzyni ż.

 przym. kuchmistrzowski, kuchmistrzowy

Wiktionary


kuchmistrzostwo

Ku

Wikipedia


kuchmistrzyni

mistrzyni sztuki kucharskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mistrzyni sztuki kulinarnej

 (1.2) kierowniczka kuchni w dużej instytucji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuxmʲiˈsṭʃɨ̃ɲi, AS: kuχmʹisṭšỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuchmistrz, kuchmistrzostwo

 przym. kuchmistrzowski, kuchmistrzowy

Wiktionary


kuchnia

1. piec z blatem, służący do gotowania potraw;
2. pomieszczenie przeznaczone do przygotowywania posiłków;
3. dobór i sposób przyrządzania potraw; sztuka kulinarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. bud. pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;

 (1.2) komplet mebli kuchennych

 (1.3) kulin. zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się

 (1.4) sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.

 (1.5) piec kuchenny

 (1.6) urządzenie do gotowania, smażenia, pieczenia potraw

 (1.7) personel zatrudniony w kuchni (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuchnia – pomieszczenie w domu lub w mieszkaniu, w którym znajdują się urządzenia do przyrządzania potraw
  • kuchnia – charakterystyczny dla danego kraju, regionu, okresu, grupy społecznej itp. sposób, styl przyrządzania potraw
  • sztuka kulinarna
  • kuchnia, kuchenka – urządzenie będące źródłem ciepła potrzebnego do przyrządzania jedzenia:
    • kuchnia węglowa
    • kuchnia gazowa
    • kuchnia elektryczna
    • kuchnia mikrofalowa
    • kuchnia polowa
    • duchówka (miejsce do przechowywania ugotowanych potraw, aby nie wystygły).
  • Kuchnia – wieś w woj. pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew
  • Kuchnia – jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Rogóźno

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pójdę do kuchni i ugotuję obiad.

 (1.2) Wczoraj zamówiłem u stolarza kuchnię z prostych szafek i marmurowego blatu.

 (1.3) Uwielbiam potrawy kuchni włoskiej.

 (1.4) Lubię kuchnię babci Marzeny.

 (1.5) Janie, idź napal pod kuchnią!

 (1.6) Odkąd mamy kuchnię gazową, życie stało się prostsze.

 (1.7) Kuchnia dzwoniła, że spóźni się z kolacją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuxʲɲa, AS: kuχʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucharz m., kucharka ż., kuchcik m., kucharzenie n., podkuchenna ż.

:: zdrobn. kuchenka ż.

 czas. kucharzyć, kuchcić

 przym. kuchenny, kucharski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żegl. kambuz; gw. Górny Śląsk kuchnio

 (1.6) kuchenka

Wiktionary


kuchnicki

nazwisko


SJP.pl


kuchnio

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. archit. bud. kuchnia

Wiktionary


kuchniosalon

pomieszczenie pełniące funkcję kuchni i salonu; salonokuchnia


SJP.pl


kuchta

pogardliwie:
1. kucharka, kucharz;
2. kobieta niepracująca zawodowo, zajmująca się prowadzeniem domu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pogard. o kucharce, kucharzu, pomocy kuchennej

 (1.2) pot. pogard. o gospodyni domowej, kobiecie zajmującej się prowadzeniem domu

Wiktionary

Kuchta – jezioro na Pojezierzu Dobiegniewskim, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik o powierzchni 12,83 ha. Maksymalna głębokość jeziora wynosi 2,4 m. Kuchta ma wydłużony kształt w kierunku północno-zachodnim.

Wikipedia

Powiązane:

 zob. kuchnia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kura domowa

Wiktionary


kuchy

wyciśnięte nasiona roślin oleistych, stanowiące paszę dla bydła; makuch


SJP.pl


kucia

tradycyjna potrawa wigilijna, znana zwłaszcza na Rusi i Litwie; kucja; kutia


SJP.pl


kuciak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Kuciak
  • Dušan Kuciak
  • Ján Kuciak

Wikipedia


kuciapa

żartobliwe określenie sromu; kuciapka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żeński narząd płciowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kuciapka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochwa, wagina, srom, wulg. cipa, wulg. pipa, wulg. pizda, wulg. kapa, wulg. kapsko, daw. ciupa, kuciapka, psita, dziura, piczka, eufem. muszelka, eufem. brzoskwinka, eufem. myszka mycha, eufem. kotka, eufem. pieróg

Wiktionary


kuciapka

żartobliwe określenie sromu; kuciapa


SJP.pl


kucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kuć.

Wiktionary

Kucie – proces technologiczny, rodzaj obróbki plastycznej, polegający na odkształcaniu metali na gorąco lub na zimno za pomocą uderzeń lub nacisku narzędzi. Narzędzia – czyli matryce lub bijaki umieszczane są na częściach ruchomych narzędzi. Proces ten również może być realizowany w specjalnych przyrządach kuźniczych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkut͡ɕɛ, AS: kuće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuć, skuć, kujonić, wykuć, odkuć

 rzecz. kujon m., kujonienie n., kujownia ż., podkucie n.

Wiktionary


kucieński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. dotyczący Kutna, związany z Kutnem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kutno n., kutnianin mos., kutnianka ż.

 przym. kutnowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. kutnowski

Wiktionary


kucinski

nazwisko


SJP.pl


kuciubabka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Ropczyce,Zagórze,Lubelszczyzna wschodnia,Lubelszczyzna zachodnia. ciuciubabka

Wiktionary


kuciński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuciński – polskie nazwisko
  • Benjamin Kuciński – polski lekkoatleta
  • Józef Kuciński – podczaszy łęczycki w latach 1759–1778
  • Paweł Kuciński – polski siatkarz
  • Piotr Kuciński (Kuczyński) – polski piłkarz
  • Kucińska

Wikipedia


kucja

tradycyjna potrawa wigilijna, znana zwłaszcza na Rusi i Litwie; kutia; kucia


SJP.pl


kucki

przysiad na zgiętych nogach; przykucnięcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pozycja w przysiadzie

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M. lm., B. lm. i W. lm. od kucka

Wiktionary

Kucki, Jezioro Klecewskie – przepływowe jezioro wytopiskowe w Polsce, położone w województwie pomorskim, powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedzący siedzieli w kucki lub na niskich zydlach przy ławkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkut͡sʲci, AS: kucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucanie n., kucnięcie n.

 czas. kucać ndk., kucnąć dk.

 przym. kucany, kuczny

Wiktionary


kucmerka

roślina rosnąca dziko na terenach bagiennych, czasem uprawiana ze względu na jadalne korzenie; marek kucmerka


SJP.pl


kucnięcie

siąść w kucki, przysiąść na zgiętych kolanach


SJP.pl


kucnąć

siąść w kucki, przysiąść na zgiętych kolanach


SJP.pl


kucowaty

przymiotnik

 (1.1) posiadający cechy kuca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuc mzw./mos./mrz.

Wiktionary


kucyk

kuc;
1. niewielki, krępy koń;
2. fryzura, w której długie włosy na głowie są spięte i swobodnie opadają; koński ogon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od kuc

 (1.2) zool. mały lub niedorosły kuc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) fryzj. rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kucyk – rodzaj konia
  • kucyk – rodzaj fryzury
  • Kucyk – wieś w województwie mazowieckim
  • Kucyk – polski film krótkometrażowy z roku 2017
  • Kucyk – pseudonim Ziemomysława Kuczyka, pułkownika w powstaniu styczniowym
  • Kucyk – pseudonim Wacława Komara, generała brygady Wojska Polskiego
  • Mój mały kucyk – amerykański serial animowany

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego córka uwielbia jeździć na kucyku.

 (2.1) Moja koleżanka lubi nosić włosy związane w kucyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkut͡sɨk, AS: kucyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuc mzw.

Wiktionary


kucz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kucz (ur. 1971) – polski piłkarz
  • Jan Kucz (1936 - 2021) – polski rzeźbiarz i pedagog
  • Konrad Kucz – polski artysta grafik oraz instrumentalista i kompozytor
  • Kaććh (Kucz) – dystrykt w Indiach

Wikipedia


kucza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. także gw-pl|Chełm Lubelski, Zamość, Jarocin, Poznań, Krosno, Pułtusk, Izbica, Krasnystaw, Krynica. chata, szałas

 (1.2) gwara. nadbużańska zagroda dla świń

 (1.3) daw. gw-pl|Podlasie. tęsknota

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kucza – starożytne buddyjskie królestwo położone w Kotlinie Kaszgarskiej
  • Kucza – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkut͡ʃa, AS: kuča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuczka ż., kuczki nmos.

 czas. dokuczać

 przym. dokuczliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuczka

Wiktionary


kuczaj

nazwisko


SJP.pl


kuczak

nazwisko


SJP.pl

Kuczak – wieś w Armenii, w prowincji Aragacotn. W 2011 roku liczyła 2147 mieszkańców.

Wikipedia


kuczbaj

kuczbaja;
1. kosmata tkanina wełniana;
2. odzież z tej tkaniny


SJP.pl


kuczbaja

kuczbaj;
1. kosmata tkanina wełniana;
2. odzież z tej tkaniny


SJP.pl


kuczbork-osada

Kuczbork-Osada – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Kuczbork-Osada. Ma status sołectwa.

Siedziba gminy Kuczbork-Osada oraz rzymskokatolickiej parafii św. Bartłomieja.

Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1384 roku i był miastem prywatnym (należał m.in. do Kuczborskich), zdegradowany w 1869 roku.

Wikipedia


kuczborski

przymiotnik od: Kuczbork


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Kuczborski (1572-1624) – biskup chełmiński
  • Stanisław Kuczborski (1881-1911) – polski malarz
  • Tomasz Kuczborski (ur. 1947) – artysta, działacz opozycji w PRL

Wikipedia


kuczek

szałas, altanka budowana przy domu w żydowskie Święto Namiotów


SJP.pl

Kuczek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wieś w sołectwie Nowy Ciechocinek – zobacz jednostki pomocnicze gminy Aleksandrów Kujawski w BIP.

Wikipedia


kuczer

przestarzale: furman, woźnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. także gw-pl|Mazury. woźnica, furman

 (1.2) środ. szoferskie: kierowca autobusu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkut͡ʃɛr, AS: kučer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kocz m., Kuczer m., Kuczerowa ż., Kuczerówna ż.

 czas. wykuć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woźnica, furman, stangret

Wiktionary


kuczera

przestarzale: furman, woźnica


SJP.pl

Kuczera – herb szlachecki.

Wikipedia


kuczewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Jan Kuczewski – pułkownik piechoty Armii Imperium Rosyjskiego, generał brygady Wojska Polskiego
  • Andrzej Poraj Kuczewski OSB – opat świętokrzyski
  • Bronisław Kuczewski – pułkownik artylerii Wojska Polskiego
  • Józef Kuczewski – sędzia ziemski i wójt Wiłkomierza
  • Stanisław Kuczewski – inżynier mechanik, konstruktor, profesor Politechniki Łódzkiej
  • Władysław Kuczewski – metalurg, rektor Politechniki Śląskiej

Wikipedia


kuczka

szałas, altanka budowana przy domu w żydowskie Święto Namiotów


SJP.pl

Kuczka ("sukka", hebr. סוכה) – szałas budowany w święto Sukkot, także altanka lub drewniany ganek przy bożnicy, służący do obchodów tego święta.

Ma przypominać Żydom, w jakich warunkach musieli mieszkać w czasie wędrówki z Egiptu. [].

Wikipedia


kuczki

szałas, altanka budowana przy domu w żydowskie Święto Namiotów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuczki – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
  • Kuczki – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
  • Kuczki-Kolonia – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Gózd
  • Kuczki-Wieś – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Gózd
  • Kuczki – gromada
  • Kuczki – dawna gmina
  • Kuczki – wieś
  • Kuczki – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Wiazyń.
  • Kuczki – wieś w obwodzie penzeńskim, w rejonie penzeńskim
  • żydowskie święto Sukkot, zwane też Świętem Szałasów

Wikipedia


kuczkować

regionalnie: układać w kuczki (kopy), np. siano; kopić


SJP.pl


kuczkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuczkowski − polski herb szlachecki
  • Kuczkowski Hrabia – polski herb szlachecki
  • Bogdan Kuczkowski – polski aktor
  • Eugeniusz Kuczkowski – poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  • Feliks Kuczkowski – polski artysta i reżyser
  • Ignacy Kuczkowski – polski działacz społeczny i żołnierz
  • Krystian Kuczkowski – reżyser filmów
  • Krzysztof Kuczkowski – polski poeta
  • Leon Kuczkowski – polski bokser
  • Mikołaj Kuczkowski – polski prawnik, kapłan i narodowiec
  • Sławomir Kuczkowski – polski reżyser
  • Wojciech Kuczkowski – polski pisarz

Wikipedia


kuczma

dawniej:
1. rodzaj futrzanej czapki;
2. derka na konia;
3. coś splątanego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Kuczma
  • Adam Kuczma
  • Henryk Kuczma
  • Marcin E. Kuczma
  • Marek Kuczma
  • Maria Kuczma
  • Rajmund Kuczma
  • Ludmyła Kuczma
  • Łeonid Kuczma

Wikipedia


kuczman

przedstawiciel muchówek z rodziny kuczmanowatych


SJP.pl


kuczmanowate

o cechach kuczmanowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl

Kuczmanowate, kuczmany (Ceratopogonidae) – rodzina muchówek z podrzędu długoczułkich i nadrodziny Chironomoidea.

Wikipedia


kuczmanowaty

o cechach kuczmanowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl


kuczmarski

nazwisko


SJP.pl


kuczny

siad kuczny - siad na ugiętych nogach


SJP.pl


kuczok

nazwisko


SJP.pl


kuczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuczyn – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki
  • Kuczyn – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Klukowo
  • Kuczyn – gromada w powiecie wysokomazowieckim
  • Kuczyn – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie kormańskim, w sielsowiecie Kamienka

Wikipedia


kuczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Kuczyzna – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Jest to malutka wioska licząca niewiele ponad 100 mieszkańców.

Wikipedia


kuczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Kuczyński (ur. 1935) – historyk i etnolog
  • Jan Gwido Kuczyński – poseł na sejm 1733 i 1750
  • Jan Kuczyński – major milicji drohickiej 1794
  • Jan Kuczyński (1907-1939) – żeglarz, autor podręczników żeglarskich.
  • Jan Kuczyński (1935-2009) – zapaśnik.
  • Janusz Kuczyński (1930–2017) – polski filozof
  • Józef Kuczyński (1871–1931) – minister w II RP
  • Józef Kuczyński (1877–1952) – fotograf
  • Józef Kuczyński (1904–1982) – duchowny katolicki
  • Józef Kuczyński (1931–2005) – senator w latach 1993–2001
  • Konrad Kucza-Kuczyński (ur. 1941) – polski architekt
  • Maciej Kuczyński (1929–2019) – pisarz, inżynier architekt, speleolog, polarnik i alpinista

Wikipedia


kud-ku-dak

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca gdakanie kury

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kod-ko-dak, ko-ko-dak, ko-ko-ko kodaku, kod-kod kodaku

Wiktionary


kudasiewicz

nazwisko


SJP.pl


kudela

nazwisko


SJP.pl


kudelski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kudelski – polski reporter radiowy, autor tekstów piosenek
  • Andrzej Kudelski – polski zapaśnik, trener, olimpijczyk
  • Andrzej Kudelski – polski chemik, profesor
  • Jan Tomasz Kudelski – polski architekt związany ze Stanisławowem
  • Robert Kudelski – polski aktor teatralny i telewizyjny, wokalista
  • Stanisław Kudelski – sędzia wojskowy
  • Stanisław Kudelski – duchowny rzymskokatolicki
  • Stefan Kudelski – polski elektronik i wynalazca
  • Tadeusz Kudelski – polski himalaista
  • Wojciech Kudelski – polski samorządowiec

Wikipedia


kuderski

nazwisko


SJP.pl


kudełka

nazwisko


SJP.pl


kudełki

zdrobniale o kudłach


SJP.pl


kudlak

nazwisko


SJP.pl


kudlicki

nazwisko


SJP.pl


kudlić

kudłać, kudłacić; dawniej, dziś gwarowo:
1. czochrać, wichrzyć, targać;
2. kudlić się - o włosach: wichrzyć się


SJP.pl


kudliński

nazwisko


SJP.pl


kudosz

nazwisko


SJP.pl


kudowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. pot. Kudowa-Zdrój

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈdɔva, AS: kudova

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kudowski

Wiktionary


kudowa-zdrój

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kudowa-Zdrój ( Bad Kudowa, Lázně Kudova lub "Lázně Chudoba") – miasto uzdrowiskowe w Polsce położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 9392 mieszkańców (409. miejsce w kraju).

Położenie i przynależność administracyjna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkudɔˈva‿zdruj, AS: kudova‿zdrui ̯

Wiktionary


kudowianin

mieszkaniec Kudowy-Zdroju


SJP.pl


kudowianka

mieszkanka Kudowy-Zdroju


SJP.pl


kudowski

przymiotnik od: Kudowa-Zdrój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kudową, dotyczący Kudowy

Wiktionary

Kudowski, Kudowski Potok – potok, dopływ rzeki Ochotniczanka. Jest ciekiem 4 rzędu o długości 3,5 km i średnim spadku 100 m/km. Wypływa na wysokości 922 m pod Kudowskim Wierchem na północnych stokach Pasma Lubania w Gorcach. Spływa w kierunku północnym i na osiedlu Kudowe, na wysokości około 515 m uchodzi do Ochotnicy jako jej prawy dopływ.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kudowa ż.

Wiktionary


kudra

nazwisko


SJP.pl


kudrowice

Kudrowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Pabianice.

Prywatna wieś duchowna "Chudrowice" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szadkowskim województwa sieradzkiego, własność krakowskiej kapituły katedralnej. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w ówczesnym województwie łódzkim.

Wikipedia


kudrycki

nazwisko


SJP.pl


kudu

1. gatunek antylopy
2. w architekturze indyjskiej: element zdobniczy w postaci podkowiastego łuku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. antylopa z rodzaju niala

 (1.2) archit. podkowiasty łuk charakterystyczny dla architektury indyjskiej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kudu małe − (Tragelaphus imberbis) – ssak
  • Kudu wielkie − (Tragelaphus strepsiceros) – ssak
  • Kudu – łuk podkowiasty, charakterystyczny dla architektury indyjskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wyspach żyją sitatungi, hipopotamy, impale, bawoły, gnu, zebry, kudu, hieny, lwy, szakale i likaony.

 (1.2) W architekturze południowoindyjskiej kudu pojawia się na gzymsach i okapach.

Wiktionary


kudurru

kamień graniczny w starożytnej Mezopotamii


SJP.pl

Kudurru (akad. kamień graniczny, stela graniczna) – w starożytnej Mezopotamii stela kamienna ozdobiona reliefem w kompozycji pasowej (sceny figuralne, przedstawienia symboliczne), niekiedy z napisami w piśmie klinowym o wysokości do 1 m, będąca świadectwem nadania przez władcę majątku ziemskiego. Znana od III tysiąclecia p.n.e., powszechna w okresie panowania Kasytów.

Wikipedia


kudyba

nazwisko


SJP.pl


kudymkar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Rosji europejskiej, w Kraju Permskim;

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kudymkarski

Wiktionary


kudymkarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kudymkarem, dotyczący Kudymkaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kudymkar mrz.

Wiktionary


kudzia

nazwisko


SJP.pl


kudzu

gatunek rośliny z rodziny bobowatych, wykorzystywany jako lek tradycyjny oraz źródło włókna tekstylnego; opornik łatkowaty, ołownik łatkowaty


SJP.pl


kudła

czynić kudłatym; mierzwić, targać, kudłacić, czochrać


SJP.pl


kudłacik

nazwisko


SJP.pl


kudłacz

1. potocznie: człowiek ze zmierzwionymi, potarganymi włosami; rozczochraniec;
2. zwierzę o długiej, potarganej sierści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) człowiek z przydługimi, rozczochranymi włosami

 (1.2) przest. kozioł, cap

 (1.3) przest. Żyd

 (1.4) lm. kudłacze przest. agrest

 (1.5) łow. stary niedźwiedź

 (1.6) zool. nazwa systematyczna|Semnopithecus|ref=tak., małpa z rodziny makakowatych

Wiktionary

Kudłacz – osada leśna w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Leżajsk.

Położony w głębi lasów, na obrzeżach wsi Brzóza Królewska, 1,8 km od drogi asfaltowej Brzóza Królewska – Biedaczów. Znajduje się tam okazała kaplica i osobliwe uroczysko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widziałeś tego kudłacza, który wprowadził się do naszej klatki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkudwat͡ʃ, AS: kudu̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kudły nmos.

 przym. kudłaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozczochraniec, włochacz

 (1.3) kudłaj, gudłaj

Wiktionary


kudłaczyć

czynić kudłatym; kudłać, kudlić, kudłacić


SJP.pl


kudłaty

porosły kudłami, potargany, rozczochrany


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kudły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kudˈwatɨ, AS: kudu̯aty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kudły nmos., kudłacenie n., kudłanie n., pokudłanie n., rozkudłanie n., skudłacenie n., skudłanie n., kudłacz m.

 czas. kudłacić ndk., kudłać ndk., pokudłać dk., rozkudłać dk., skudłacić dk., skudłać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włochaty, kosmaty, zmierzwiony, potargany, rozczochrany; gwara. patłaty

Wiktionary


kudłać

czynić kudłatym; mierzwić, targać, kudłacić, czochrać


SJP.pl


kudły

pot.
1. rozczochrane, potargane włosy;
2. gęsta, długa sierść


SJP.pl

rzeczownik, liczba mnoga, rodzaj niemęskoosobowy

 (1.1) pejor. brudne, splątane, zbyt długie i gęste lub nieuporządkowane włosy

 (1.2) pot. długa i splątana sierść

Wiktionary

Kudły (lit. "Kudlos") − wieś na Litwie, w rejonie solecznickim, 5 km na zachód od Podborza, zamieszkana przez 17 ludzi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kudła ż.

 przym. kudłaty

Wiktionary


kuejczou

[czytaj: kłejczoł] prowincja w Chinach; Guizhou


SJP.pl

Kuejczou ("", chiń. upr. 贵州; chiń. trad. 貴州; pinyin "Gùizhōu"; Wade-Giles "Kuei-chou") – prowincja w południowych Chinach.

Wikipedia


kuejczouski

→ Kuejczou [czytaj: kłejczołski]


SJP.pl


kuejjang

[czytaj: KUjank] miasto w Chinach; Guiyang


SJP.pl


kuesta

próg tektoniczny utworzony na skutek nierównomiernej odporności warstw skalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. strome wypiętrzenie w łagodnie nachylonej powierzchni skalnej;

Wiktionary

Kuesta – naturalne wypiętrzenie terenu w postaci asymetryczego wału, którego stoki z jednej strony opadają stomo, a z drugiej łagodnie. Może występować pojedynczo lub szeregowo w postaci kilku zgrupowanych kuest, w większej skali formując wtedy krajobraz sfalowanej przestrzeni z naprzemiennie ułożonymi wyniesieniami i obniżeniami. Krajobraz kuestowy bywa w geomorfologii określany mianem rzeźby krawędziowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden stok kuesty jest łagodny i długi, zgodny z nachyleniem budujących go warstw skalnych, drugi stromy i krótki, utworzony u czoła wychodni warstw.

Wiktionary


kufa

1. duża drewniana beczka, używana w przemyśle piwowarskim;
2. mały statek transportowy;
3. dawna miara wina, równa ponad 13,5 hektolitrów; drailing;
4. przednia część trzewioczaszki u psa; pysk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kynol. przednia część głowy psa obejmująca trzewioczaszkę;

 (1.2) spoż. duża drewniana beczka, głównie używana w piwowarstwie

 (1.3) zawartość kufy (1.2)

 (1.4) przen. pijak

 (1.5) żegl. mały statek transportowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kufa – duża beczka drewniana do leżakowania piwa (obecnie zastępowana zbiornikami metalowymi)
  • kufa – przednia część głowy psa, trzewioczaszka
  • kufa – rodzaj statku
  • Kufa – jeden z grzbietów Kominiarskiego Wierchu
  • Al-Kufa – miasto w Iraku, centrum szyizmu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobne do spanieli wyżły fryzyjskie mają kufę zwężającą się w stronę nosa.

 (1.2) [...] szlachta ciągnęła kufy z piwnicy na pasach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkufa, AS: kufa

Wiktionary


kufajka

potocznie: ciepła, watowana kurtka; fufajka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. watowana kurtka robocza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek i jego kolega Rysiek, gdy ciągnęli kable, w wyświechtanych kufajkach niczym nie różnili się od pracowników administracji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waciak, fufajka

Wiktionary


kufea

rodzaj roślin z rodziny krwawnicowatych; lepnota


SJP.pl

Kufea ("Cuphea") – rodzaj roślin należący do rodziny krwawnicowatych. Obejmuje co najmniej 255 gatunków występujących dziko na kontynentach amerykańskich, najbardziej zróżnicowanych na obszarze między Meksykiem i Peru. Rosną najczęściej w miejscach wilgotnych i skalistych. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne.

Wikipedia


kufel

z reguły duże i szklane naczynie do picia piwa; zawartość takiego naczynia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) grubościenne duże naczynie z uchem do picia piwa lub wina;

 (1.2) pot. zawartości jednego kufla (1.1)

Wiktionary

Kufel – naczynie do picia piwa lub wina. Może być wykonany z różnych materiałów np. szkła, ceramiki, metalu lub drewna.

Kufle najczęściej mają objętość od 0,25–1 litra. W krajach anglosaskich najpopularniejszą objętością kufla jest 1 pinta (ok. 0,568 litra). W Niemczech kufel o objętości 1,069 l nosi nazwę Mass.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panie barman, ten kufel jest brudny!

 (1.2) Wczoraj wypiłem w pubie dwa kufle piwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkufɛl, AS: kufel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuflarz m.

:: zdrobn. kufelek m.

:: zgrub. kuflisko n.

 przym. kuflowy

Wiktionary


kufeleczek

zdrobnienie od: kufelek


SJP.pl


kufelek

zdrobnienie od: kufel


SJP.pl


kufelkowy

przymiotnik od: kufelek


SJP.pl


kufer

okuta skrzynia drewniana lub metalowa, przykrywana wypukłym wiekiem, służąca do przechowywania bielizny, ubrań, dawniej używana w podróży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży

 (1.2) bagażnik samochodu osobowego lub autobusu

 (1.3) pot. przen. wielkie, szerokie pośladki

Wiktionary

Kufer – przenośny pojemnik w kształcie zbliżonym do dużego prostopadłościanu, najczęściej z wypukłym otwieranym wiekiem. Służył do transportu lub przechowywania przedmiotów, dla których stanowił zabezpieczenie przed uszkodzeniami. Dzisiaj wykonywany z różnych materiałów: drewna, sklejki, blachy, często z dodatkowym dekoracyjnym wykończeniem powierzchni tkaniną i metalowymi okuciami na narożnikach. Posiada zwykle zamek lub skobel do założenia kłódki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy panienka spakowała już swoje kufry z bielizną i sukniami?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkufɛr, AS: kufer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kuferek m.

 przym. kufrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzynia

 (1.2) bagażnik

 (1.3) pupa, poślady; szafa trzydrzwiowa; eufem. cztery litery; wulg. dupsko

Wiktionary


kufereczek

zdrobnienie od: kuferek


SJP.pl


kuferek

1. mały kufer; skrzyneczka, walizeczka;
2. damska torebka w kształcie walizeczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielki kufer

 (1.2) damska torebka w formie małego kufra

 (1.3) pot. o zgrabnych pośladkach

Wiktionary

Kuferek – skała w Grupie Parasola na orograficznie lewym zboczu Doliny Szklarki, w obrębie miejscowości Jerzmanowice w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia. Jest to obszar Wyżyny Olkuskiej będącej częścią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mógłbyś przynieść ze stryszku stary kuferek dziadka Jurka?

 (1.1) W kuferku doktora nie znalazłem stetoskopu.

 (1.2) Kobieta wyjęła z kuferka szminkę i lusterko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kufer mrz.

:: zdrobn. kufereczek mrz.

 przym. kuferkowy

Wiktionary


kuferkowy

przymiotnik od: kuferek


SJP.pl


kuff

1. holenderski żaglowiec jedno- lub dwumasztowy;
2. okrągły, smołowany kosz służący jako łódź do przeprawiania się na drugi brzeg rzeki, wykorzystywany od starożytności aż po dzień dzisiejszy na Nilu, Tygrysie, Eufracie; guffa


SJP.pl


kufi

pismo kufickie, najstarsze pismo arabskie; kufika


SJP.pl


kufia

nakrycie głowy w postaci odpowiednio złożonego, kwadratowego kawałka płótna, przytrzymywanego przez odpowiednią opaskę; zwykle białe, biało-czarne lub biało-czerwone, noszone przez Arabów; kufija


SJP.pl


kuficki

dotyczący dawnego arabskiego pisma kufickiego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z miastem Kufa, dotyczący miasta Kufa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kufa ż.

Wiktionary


kufija

arabskie nakrycie głowy w postaci odpowiednio złożonego, kwadratowego kawałka płótna, przytrzymywanego przez odpowiednią opaskę; kefia, kefija


SJP.pl


kufika

pismo kufickie, najstarsze pismo arabskie; kufi


SJP.pl


kufka

1. drewniana beczka;
2. w gwarze śląskiej: kufel


SJP.pl


kuflik

rodzaj roślin z rodziny mirtowatych; kalistemon


SJP.pl

Kuflik, kalistemon ("Callistemon") – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych, w niektórych ujęciach taksonomicznych włączany do rodzaju melaleuka "Melaleuca". W tradycyjnym ujęciu obejmuje ok. 30 gatunków występujących w Australii. Rosną one w miejscach skalistych i piaszczystych, suchych i wzdłuż strumieni, często też na wybrzeżu. Kwiaty zapylane są głównie przez ptaki, a nasiona uwalniane są z twardych, zdrewniałych torebek zwykle po działaniu ognia.

Wikipedia


kuflowy

przymiotnik od: kufel


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) podawany w kuflach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ktoś jeszcze pamięta smak kuflowego piwa, pitego w ogródku piwnym na wolnym powietrzu w gronie przyjaciół?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kufel mrz.

Wiktionary


kufta

pieczone na ruszcie kulki z mięsa mielonego lub białego sera i ziemniaków; kofta


SJP.pl


kugel

potrawa żydowska z ryżu lub makaronu z rodzynkami; kugiel


SJP.pl

Kugel, kugiel (jidysz: קוגל "kugl" lub קוגעל, od niem. "kugel" = kula) – tradycyjna potrawa kuchni żydowskiej podobna do zapiekanki lub puddingu z kuchni anglosaskiej. Charakteryzuje ją różnorodność składników, z których jest przygotowywana, gdyż jedynym, niezmiennym są jajka. Potrawę zazwyczaj serwuje się jako dodatek do dania głównego lub deser, gdyż można przyrządzić ją pikantną lub słodką. Kugel uznawany jest za najważniejszą potrawę kuchni aszkenazyjskiej.

Wikipedia


kugiel

potrawa żydowska z ryżu lub makaronu z rodzynkami; kugel


SJP.pl


kuglarka

1. kobieta demonstrująca sztuczki oparte głównie na zręczności i szybkości; sztukmistrzyni, magiczka, prestidigitatorka;
2. kobieta manipulująca innymi; intrygantka, krętaczka, mataczka, oszustka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oszustka, krętaczka, manipulantka, intrygantka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuglarz mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plandra, pląndra, szalbierka

Wiktionary


kuglarski

→ kuglarz


SJP.pl

Patrz:

kuglarz

kuglarstwo

1. bawienie publiczności magicznymi sztuczkami, żonglerką, teatrem lalkowym itp. zwłaszcza na jarmarkach i odpustach;
2. sprytne i efektowne oszukiwanie ludzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zajęcie kuglarza

 (1.2) przen. hochsztaplerstwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuglarz m.

 przym. kuglarski

Wiktionary


kuglarz

1. człowiek demonstrujący sztuki oparte głównie na zręczności i szybkości; sztukmistrz, magik, prestidigitator;
2. potocznie: matacz, krętacz, oszust;
3. ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący sawanny Afryki i półpustynie Półwyspu Arabskiego; akrobata;
4. dawniej: aktor kierujący ruchami marionetek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) magik, pokazujący sztuczki oparte na zręczności i szybkości

 (1.2) daw. wędrowny aktor, który bawił publiczność iluzjami, żonglerką lub teatrem lalek

 (1.3) przen. oszust, krętacz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Terathopius ecaudatus|Daudin|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuglarz – dawniej wędrowny aktor, który bawił publiczność magicznymi sztuczkami (zob. iluzja uliczna, sztuczki karciane), żonglerką lub teatrem lalek
  • kuglarz – Terathopius ecaudatus, gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae),
  • Kuglarz – karta tarota

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kuglarstwo n., kuglowanie n.

:: fż. kuglarka ż.

 przym. kuglarski

 czas. kuglować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluzjonista, prestidigitator

 (1.3) hochsztapler, krętacz, matacz, eskamoter

Wiktionary


kugler

rzemieślnik zdobiący kryształy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eustachy Kugler (1867–1946), niemiecki błogosławiony Kościoła katolickiego
  • Franz Theodor Kugler (1808–1858), niemiecki historyk sztuki, pisarz i malarz
  • Włodzimierz Kugler (1882–1946), polski malarz i grafik
  • Jan Kugler (1922–2007), polski zawodnik i trener tenisa stołowego

Wikipedia


kuglerski

→ kugler, → kuglerstwo


SJP.pl

Patrz:

kugler, → kuglerstwo

kuglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kuglować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuglować ndk.

 rzecz. kuglarz mzw./mos.

Wiktionary


kuglować

1. potocznie: manipulować, oszukiwać, by osiągnąć swój cel;
2. dawniej: pokazywać sztuczki kuglarskie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stpol. błaznować, figlować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuɡˈlɔvat͡ɕ, AS: kuglovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuglowanie n., kuglarz

Wiktionary


kuguar

duży kot z obu Ameryk; puma, lew górski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Puma concolor|Linnaeus|ref=tak., gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię;

 (1.2) zool. kot z gatunku kuguarów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzeba dopaść tego kuguara, który napada na nasze stada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kuguarzyca ż.

 przym. kuguarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puma, puma płowa

 (1.2) puma, puma płowa

Wiktionary


kuguarowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kuguara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuguar mzw., kuguarzyca ż.

Wiktionary


kuguarzyca

1. samica kuguara;
2. potocznie: atrakcyjna kobieta w średnim wieku, uwodząca młodszych mężczyzn; kuguar, puma, kocica


SJP.pl


kuhailan

1. rasa najbardziej cenionych koni arabskich;
2. koń tej rasy; koń czystej krwi


SJP.pl


kuilu

rzeka w Angoli i Demokratycznej Republice Konga


SJP.pl


kuj

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca dźwięk towarzyszący ukłuciu

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od kuć

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 czas. kujnąć dk.

 przym. kujny

Wiktionary


kuj.

skrót

 (1.1) = kujawski

Wiktionary


kuja

rodzaj wymarłych ptaków z rodziny kukułkowatych


SJP.pl


kujawa

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kujawa – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Osiek
  • Kujawa – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Kujawa – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
  • Kujawa – osada, folwark we wsi Lenarty w woj. warmińsko-mazurskim, w dawnym powiecie oleckim
  • Radosław Kujawa – polski oficer służb specjalnych, generał brygady SWW, w latach 2008–2015 Szef Służby Wywiadu Wojskowego.
  • Ryszard Kujawa – polski polityk, poseł na Sejm II kadencji
  • Kujawa – polski herb szlachecki

Wikipedia


kujawiaczek

zdrobnienie od: kujawiak


SJP.pl


kujawiak

1. polski taniec ludowy pochodzący z Kujaw;
2. pieśń i melodia w rytmie tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) choreogr. folk. polski taniec ludowy pochodzący z Kujaw;

 (1.2) muz. muzyka do kujawiaka (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kujawiak – osoba z grupy etnograficznej Kujawiaków
  • Kujawiak – mieszkaniec Kujaw
  • Kujawiak – polski taniec ludowy
  • Kujawiak – forma muzyczna oparta na tańcu Kujawiak
  • Kujawiak – bydgoski browar, należący do Grupy Żywiec
  • Kujawiak – marka piwa należąca do Grupy Żywiec
  • Kujawiak – czasopismo inowrocławskie
  • ORP Kujawiak – nazwa okrętów polskiej Marynarki Wojennej
  • Kujawiak Włocławek
  • Kujawiak Astoria Bydgoszcz (nazwa z lat 1997-2000)
  • Kujawianka
  • Kujawianie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na weselu wywijali kujawiaki i oberki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawskie n., Kujawy lm nm.

:: zdrobn. kujawiaczek mrz.

 przym. kujawski

Wiktionary


kujawiakowy

→ kujawiak (taniec)


SJP.pl


kujawianin

mieszkaniec Kujaw; Kujawiak (częściej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. mieszkaniec Kujaw;

 (1.2) etn. hist. członek hipotetycznego plemięemienia zachodniosłowiańskiego zamieszkującego okolice Gopła i wzdłuż Noteci;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kujawiacy są częściowo odległymi potomkami plemięemienia słowiańskiego Kujawian, utożsamianego czasem z Goplanami lub Mazowszanami-Kłobianami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujawiak mzw., Kujawiak mos., Kujawskie n., Kujawy lm nm.

:: fż. Kujawianka ż.

 przym. kujawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kujawiak

Wiktionary


kujawianka

mieszkanka Kujaw


SJP.pl

Kujawianka – zakład zlokalizowany w południowej części Włocławka.

Wikipedia


kujawiński

nazwisko


SJP.pl


kujawka

nazwisko


SJP.pl

Kujawka – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Bądkowo.

Wikipedia


kujawski

przymiotnik od: Kujawy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od Kujawy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Kujawski (ur. 1936) – polski aktor
  • Igor Kujawski (ur. 1961) – polski aktor
  • Jan Kujawski (1885-1948) – polski nauczyciel, działacz społeczny i oświatowy
  • Jerzy Kujawski
  • Leon Kujawski
  • Maciej Kujawski (ur. 1953) – polski aktor
  • Mariusz Kujawski
  • Romuald Kujawski
  • Walery Kujawski
  • Zygmunt Kujawski
  • Maria Kujawska
  • Eufemia kujawska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈjafsʲci, AS: kui ̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujawa ż., Kujawiaczka ż., kujawiak mzw., kujawiaczek mzw., Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawy lm., Kujawskie n.

 przym. kujawsko-pomorski

Wiktionary


kujawskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. województwo kujawskie, region kujawski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Liczne wojska zgromadzone w Kujawskiem były wciąż gotowe do wymarszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈjafsʲcɛ, AS: kui ̯afsʹḱe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujawiak mzw., Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawy lm nm.

 przym. kujawski

Wiktionary


kujawsko-pomorski

przymiotnik

 (1.1) geogr. odnoszący się do województwa kujawsko-pomorskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jechał na kujawsko-pomorskiej rejestracji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kujawski

Wiktionary


kujawy

1. kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce;
2. dzielnica Krakowa;
3. nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina w środkowej Polsce;

Wiktionary

Kujawy ( Cuiavia, Kujawien) – region historyczno-etnograficzny położony w północno-środkowej Polsce, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.

Duże połacie centralnych Kujaw zajmują czarne ziemie – jedne z najurodzajniejszych gleb w Polsce. Do bogactw naturalnych należy także sól kamienna, wydobywana w okolicach Inowrocławia i sól warzona z solanki z odwiertów w Ciechocinku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Duże połacie centralnych Kujaw zajmują czarne ziemie – jedne z najurodzajniejszych gleb w Polsce.

 (1.1) Sieć rzeczna na Kujawach jest uboga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈjavɨ, AS: kui ̯avy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujawiak mzw., Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawskie n.

 przym. kujawski

Wiktionary


kujbyszew

1. miasto w Rosji;
2. miasto w Armenii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. oficjalna nazwa miasta Samary w latach 1935-1991;

 (1.2) geogr. adm. miasto w obwodzie nowosybirskim w Rosji, położone na zachód od Nowosybirska, nad rzeką Om;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nikołaj Kujbyszew (1893-1938) – rosyjski/ radziecki komkor, brat Waleriana
  • Walerian Kujbyszew (1888–1935) – rosyjski/ radziecki rewolucjonista, brat Nikołaja
  • Kujbyszew – miasto w Rosji, w obwodzie nowosybirskim
  • Kujbyszew – miasto w Armenii
  • dawna nazwa miast:
    • Samara – miasto w Rosji, stolica obwodu samarskiego
    • Abdurahmana Dżami – miasto w Tadżykistanie
    • Bołgar – miasto w Rosji, w Tatarstanie
    • Hagarcin – osada w Armenii, w okolicy klasztor Hagarcin

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kujbyszewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. Kaińsk (1782-1935)

Wiktionary


kujbyszewski

przymiotnik od: Kujbyszew


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kujbyszewem, dotyczący Kujbyszewa (współcz. Samara)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kujbyszew mrz.

Wiktionary


kujda

nazwisko


SJP.pl


kujnięcie

potocznie: ukłuć, uderzyć czymś ostrym; piknąć, dziabnąć, dziobnąć


SJP.pl


kujność

zdolność metalu do zmiany kształtu pod wpływem kucia; klepalność, kowalność


SJP.pl


kujny

o metalach: dający się łatwo kuć; kowalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. kowalny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkujnɨ, AS: kui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kowalny, klepalny

Wiktionary


kujnąć

potocznie: ukłuć, uderzyć czymś ostrym; piknąć, dziabnąć, dziobnąć


SJP.pl


kujon

pogardliwie o osobie uczącej się na pamięć, pilnie, lecz bez zrozumienia; kowal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kujon wszystko napisał, a nie dał mi ściągnąć!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkujɔ̃n, AS: kui ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujownia ż., kucie n., kujonienie n.

:: fż. kujonka ż.

 czas. kujonić, kuć, wykuć

Wiktionary


kujonek

w gwarze uczniowskiej: osoba ucząca się wszystkiego na pamięć bez zrozumienia; kujon


SJP.pl

Patrz:

kujon

kujonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kujonić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkujɔ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: kui ̯o̊̃ńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujon, kujonka, kujownia, kucie

 czas. kujonić, kuć, wykuć

Wiktionary


kujonić

czasownik

 (1.1) gwara. stud. uczyć się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈjɔ̇̃ɲit͡ɕ, AS: kui ̯o̊̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujon, kujonka, kujownia, kucie, kujonienie

 czas. kuć, wykuć

Wiktionary


kujonka

w gwarze uczniowskiej: osoba ucząca się wszystkiego na pamięć bez zrozumienia; kujon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: kujon

Wiktionary

Patrz:

kujon

Wymowa:

IPA: kuˈjɔ̃nka, AS: kui ̯õnka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kujon.

Wiktionary


kujonki

w gwarze uczniowskiej: osoba ucząca się wszystkiego na pamięć bez zrozumienia; kujon


SJP.pl

Patrz:

kujon

kujonostwo

potocznie: pilne, mechaniczne uczenie się bez zrozumienia, wykuwanie na pamięć; kujoństwo


SJP.pl


kujot

drapieżne zwierzę z rodziny psów; wilk amerykański; kojot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. kojot

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) gwara. złodziejska: złodziej, który okrada cmentarze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nocami wyły w gąszczach dzikie zwierzęta, mianowicie jaguary, arkansaskie wilki i kujoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkujɔt, AS: kui ̯ot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kojot

Wiktionary


kujownia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. stud. biblioteka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈjɔvʲɲa, AS: kui ̯ovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kujon, kujonka, kucie, kujonienie

 czas. kujonić, kuć, wykuć

Wiktionary


kujoński

→ kujoństwo, → kujon


SJP.pl

Patrz:

kujoństwo, → kujon

kujoństwo

potocznie: pilne, mechaniczne uczenie się bez zrozumienia, wykuwanie na pamięć; kujonostwo


SJP.pl


kujpom

środowiskowo: województwo kujawsko-pomorskie; Kujpom, KujPom


SJP.pl


kuk

kucharz okrętowy; kok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) żegl. kucharz na statku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuk – kucharz okrętowy
  • Kuk – prabóstwo egipskie uosabiające ciemność,
  • Kuk – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie dziesiątym, w gminie Tomislavgrad,
  • Kuk – wieś w Chorwacji, w żupanii karlowackiej, w gminie Cetingrad,
  • Kuk – wieś w Kosowie, w regionie Prizren, w gminie Dragaš,
  • Kuk – wieś w Słowenii, w gminie Tolmin,
  • Kuk – stanowisko archeologiczne w Papui-Nowej Gwinei, będące świadectwem rolniczej działalności człowieka na przestrzeni ostatnich kilku tysiącleci,
  • Kuk – szczyt w Karpatach ukraińskich w paśmie Połony Borżawskiej (grupa Połoniny Kuk).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuk, AS: kuk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kok

Wiktionary


kukabura

ptak z rodziny zimorodków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Dacelo|ref=tak.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W następnej wolierze zobaczą państwo parę kukabur.

Wiktionary


kukal

rodzaj ptaków z rodziny kukułkowatych


SJP.pl


kukang

rodzaj ssaków naczelnych z rodziny lorisowatych


SJP.pl

Kukang ("Nycticebus") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Lorisinae w obrębie rodziny lorisowatych (Lorisidae).

Wikipedia


kukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kukać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakukać, kukać ndk.

 wykrz. kuku

 rzecz. zakukanie n., kuku n., kukułka ż.

Wiktionary


kukaweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od kukawka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż.

Wiktionary


kukawik

rodzaj ptaków z podrodziny kukułek


SJP.pl


kukawka

1. gwarowo: kukułka;
2. gliniany instrument muzyczny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kukawka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gm. Wojsławice
  • Kukawka – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
  • Kukawka – część wsi Chmielnik-Kolonia, w woj. lubelskim, pow. lubelskim, gm. Bełżyce
  • Kukawka – część Gdańska, w dzielnicy Osowa
  • Kukawka – struga, dopływ Nurca
  • Kukawka – gromada
  • Kukawka – dawna wieś , w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze
  • Kukawka – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim, w gminie Podborze
  • Kukawka – kolonia w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Niemenczyn
  • Kukawka – wieś w obwodzie winnickim, w rejonie mohylowskim
  • kukawka kalifornijska, kukawka srokata – gatunek nielotny ptaka z rodziny kukułkowatych
  • storczyk kukawka – gatunek byliny z rodziny storczykowatych.

Wikipedia


kukawkowate

podrodzina ptaków z rzędu kukułkowych


SJP.pl


kukawkowaty

o cechach kukawkowatych (podrodzina ptaków)


SJP.pl


kukawski

nazwisko


SJP.pl


kukać

1. o kukułce: wydawać charakterystyczny dla niej głos
2. naśladować głos kukułki


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakukać)

 (1.1) ornit. wydawać dźwięki charakterystyczne dla kukułki

 (1.2) stpol. lamentować, narzekać

 (1.3) slang. patrzeć ukradkiem

 (1.4) slang. szukać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kukułka kukała w oddali.

 (1.3) Przestań już tam kukać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkukat͡ɕ, AS: kukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakukanie n., okukanie n., kuku n., kukanie n., kukułka ż., kukułeczka ż., kukawka ż.

 czas. kuknąć dk., zakukać dk., wykukać dk., okukać dk.

 przym. kukułczy

 wykrz. kuku

Wiktionary


kuke

skrótowiec

 (1.1) = Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (KUKE, KUKE S.A.) – zakład ubezpieczeń
  • Kuke – wieś w prowincji Lääne, w gminie Hanila
  • Kuke – wieś w prowincji Sarema, w gminie Kaarma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkukɛ, AS: kuke

Wiktionary


kukersyt

lekka, porowata skała osadowa z grupy łupków palnych


SJP.pl

Kukersyt – skała osadowa, odmiana łupka węglowego sapropelowego zawierająca do 75% substancji węglowych.

Występuje w osadach ordowickich północno-wschodniej Estonii (dokładniej w piętrze sandb górnego ordowiku, lokalne piętro Kukruse, tradycyjne oznaczenie C, według dawnego podziału ordowiku część karadoku).

Wikipedia


kuki

1. język ludu Kuki;
2. rzadko: fragment tekstu wysyłany przez serwis internetowy do przeglądarki internauty, pozwalający m.in. na zapamiętanie danych i utrzymanie sesji; ciasteczko, cookie


SJP.pl

Kuki (jap. 久喜市 Kuki-shi) – miasto w Japonii, w prefekturze Saitama, na wyspie Honsiu. Ma powierzchnię 82,41 km². W 2020 r. mieszkało w nim 150 599 osób, w 62 272 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 154 335 osób, w 57 195 gospodarstwach domowych).

Wikipedia


kukiel

rodzaj ptaków z podrodziny kukułek


SJP.pl


kukielnik

rodzaj ptaków z podrodziny kukali


SJP.pl


kukieła

nazwisko


SJP.pl


kukiełeczka

zdrobnienie od: kukiełka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kukiełka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkucɛˈwɛt͡ʃka, AS: kuḱeu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukiełka ż., kukła ż.

 przym. kukiełkowy

Wiktionary


kukiełka

rodzaj teatralnej lalki na kiju, poruszanej przez aktora ukrytego za parawanem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kukła

 (1.2) teatr. lalka teatralna osadzona na kiju i animowana od dołu;

 (1.3) daw. prosta zabawka, lalka wykonana z gałganów

 (1.4) kulin. regionalna nazwa różnych rodzajów okrągłych lub podłużnych bułek, czasem ze słodkiego ciasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Targany sprzecznościami i różnymi namiętnościami przypominał kukiełkę poruszaną nieznaną ręką.

 (1.3) W domu zresztą zabawek dla małej nie było – szmaciana kukiełka musiała wystarczyć za wszystko.

 (1.4) Na straganie kupiła dziecku słodką kukiełkę i szła dalej, rozglądając się po jarmarku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukła ż.

:: zdrobn. kukiełeczka ż.

 przym. kukiełkowy

Wiktionary


kukiełkowy

przymiotnik od: kukiełka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kukiełkami, odnoszący się do kukiełek

przymiotnik jakościowy

 (2.1) wykonywany przy pomocy kukiełek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukiełeczka ż., kukiełka ż., kukła ż.

Wiktionary


kukiz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kukiz – polskie nazwisko.
  • Paweł Kukiz (ur. 1963) – polityk, wokalista, były lider zespołu Piersi, aktor
  • Tadeusz Kukiz (1932–2015) – lekarz, działacz kresowy, ojciec Pawła
  • Zbigniew Kukiz (1919–2002) – działacz społeczny
  • Kukiz’15 – ruch polityczny
  • Kukiz i Piersi – zespół muzyczny
  • Borysewicz & Kukiz – album muzyczny Pawła Kukiza i Jana Borysewicza
  • Kukizów – wieś na Ukrainie

Wikipedia


kukizowiec

zwolennik lub członek stowarzyszenia Kukiz'15


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. członek ruchu Kukiz’15

 (1.2) polit. zwolennik ruchu Kukiz’15

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I choć w wielu kwestiach kukizowcy głoszą poglądy radykalne (atakują np. rząd za zbyt miękką politykę wobec uchodźców), to mają wyższe poparcie w elektoracie centrowym niż prawicowym.

 (1.2) U mnie w pracy większość to kukizowcy.

Wiktionary


kukla

nazwisko


SJP.pl

Kukla ( Кукля) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Gabrowo, w gminie Drjanowo. Miejscowość jest wyludniała.

Wikipedia


kuklewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Kuklewicz – polski brydżysta
  • Roman Kuklewicz – polski dyrygent

Wikipedia


kuklik

bylina z rodziny różowatych, używana dawniej jako przyprawa i w celach leczniczych


SJP.pl

Kuklik ("Geum") – rodzaj roślin kwiatowych z rodziny różowatych. Obejmuje ok. 50 gatunków występujących w umiarkowanych i chłodnych strefach na obydwu półkulach. Rośliny te zasiedlają różne siedliska – łąki górskie, miejsca skaliste, zarośla i lasy. Szereg gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne. Zarówno w naturze, jak i w hodowli łatwo tworzą mieszańce.

Wikipedia


kuklin

wieś w województwie mazowieckim


SJP.pl

Kuklin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Celnej „Kuklin”.

Wikipedia


kuklinów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuklinów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin
  • Kuklinów – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin
  • Kuklinów – osada leśna wsi Rzemiechów w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin
  • Kuklinów – przystanek kolejowy
  • Kuklinów (gromada)

Wikipedia


kuklis

nazwisko


SJP.pl


kukliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kukliński − polski polityk, poseł na Sejm
  • Antoni Kukliński − polski ekonomista, geograf ekonomiczny
  • Jan Kukliński − polski fotograf
  • Mirosław Kukliński − polski samorządowiec, prezydent Tomaszowa Mazowieckiego, elektrotechnik, poseł na Sejm
  • Piotr Kukliński – polski oceanograf
  • Piotr Kukliński – pseudonim literacki polskiego pisarza Mariana Piotra Rawinisa
  • Ryszard Kukliński − polski oficer, agent wywiadu amerykańskiego

Wikipedia


kuknięcie

1. potocznie: spojrzeć, zerknąć, często ukradkiem;
2. o kukułce: wydać dźwięk "kuku"


SJP.pl


kuknąć

1. potocznie: spojrzeć, zerknąć, często ukradkiem;
2. o kukułce: wydać dźwięk "kuku"


SJP.pl


kukold

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. pogard. mężczyzna pozwalający swojej partnerce na zdrady

 (1.2) slang. pogard. mężczyzna uległy wobec kobiet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) białorycerz, bluepillowiec, pantoflarz, spermiarz

Wiktionary


kukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kukować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukɔˈvãɲɛ, AS: kukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kukować

Wiktionary


kukować

czasownik

 (1.1) gwara. żegl. gotować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈkɔvat͡ɕ, AS: kukovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukowanie

Wiktionary


kukowka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. kukułka

Wiktionary


kukowski

nazwisko


SJP.pl

Kukowski (Kukowsky) – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia


kukri

ciężki, krótki i wygięty nóż nepalski o szerokiej głowni, używany przez Gurkhów jako broń sieczna oraz narzędzie


SJP.pl

Kukri, khukri, język nepalski:खुकुरी wym.: "khukurī" – ciężki zakrzywiony nepalski nóż używany zarówno jako broń sieczna o głowni krzywej jednosiecznej jak i jako narzędzie. Kukri stanowi część uzbrojenia i heraldyki Gurkhów – narodu wojowników. Dla wielu ludzi jest znany jako "nóż Gurkhów".

Wikipedia


kuks

1. cios łokciem albo pięścią; kuksaniec; szturchaniec
2. akcje przedsiębiorstwa zajmującego się wydobyciem surowców naturalnych


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kuksa

szturchnąć kogoś łokciem lub pięścią, dać szturchańca, kuksańca


SJP.pl


kuksaniec

cios łokciem albo pięścią; szturchaniec; kuks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) słabe szturchnięcie

Wiktionary


kuksać

szturchnąć kogoś łokciem lub pięścią, dać szturchańca, kuksańca


SJP.pl


kuku

1. potocznie, zwykle w języku dzieci lub w rozmowie dorosłych z nimi, także żartobliwie:
a) mała ranka, skaleczenie;
b) ból, cierpienie;
2.
a) odgłos, odgłosy wydawane przez samca kukułki; kuknięcie, kukanie;
b) wyraz imitujący odgłos wydawany przez samca kukułki;
3. gra w karty


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wyraz onomatopeiczny naśladujący odgłosy samca kukułki

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) dziecięce: niewielkie uszkodzenie ciała, krzywda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuku – gra karciana
  • kuku – potrawa kuchni perskiej
  • Kuku – miejscowość w Estonii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuku — krzyknęła w lesie kukułka; kuku… kuku… — odpowiedziało echo.

 (2.1) Piotrusiu, pokaż mamie, gdzie zrobiłeś sobie kuku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuku, AS: kuku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż., kukułeczka ż., kukanie n., okukanie n.

 czas. kukać ndk., zakukać dk., wykukać dk., okukać dk.

 przym. kukułczy

Wiktionary


kukuczka

kukuczka kapturkowata - roślina z rodziny storczykowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ornit. nazwa systematyczna|Cuculus canorus|Linnaeus|ref=tak., kukułka

Wiktionary

Kukuczka ("Neottianthe") – rodzaj bylin z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Należy tu 8 gatunków. Gatunkiem typowym i zarazem jedynym przedstawicielem we florze polskiej jest kukuczka kapturkowata ("N. cucullata"). Badania molekularne wskazują na zagnieżdżenie tego rodzaju wraz z "Hemipiliopsis", "Hemipilia", i "Amitostigma" w obrębie rodzaju "Ponerorchis", w związku z czym proponowane jest połączenie tych taksonów (przy czym nazwą właściwą dla tak utworzonego taksonu jest "Hemipilia").

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kukowka

Wiktionary


kukui

olej kukui - olej z nasion tungowca (malezyjskiego drzewa), składnik kosmetyków


SJP.pl


kukulski

nazwisko


SJP.pl


kukunamuniowaty

potoczne, żartobliwe określenie pochodzące od związku frazeologicznego: mieć kuku na muniu (być upośledzonym na umyśle), oznaczające tyle co: głupi, ograniczony intelektualnie, naiwny


SJP.pl


kukuruźnik

potocznie: radziecki samolot Po-2


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. lotn. wojsk. mały radziecki dwupłatowy samolot z okresu II wojny światowej; używano go najczęściej podczas zwiadów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukuˈruʑɲik, AS: kukuruźńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydza ż.

 przym. kukurydziany, kukurydzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Po-2

Wiktionary


kukurydza

1. jednoroczna roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych, o bardzo wysokiej łodydze, szerokich liściach i dużych ziarnach zebranych w kolby, uprawiana powszechnie na ziarno pastewne, dla celów przemysłowych i spożywczych (kukurydza zwykła), jako pasza dla bydła (kukurydza pastewna) oraz dla celów konsumpcyjnych jako warzywo (kukurydza cukrowa);
2. kolba tej rośliny;
3. ziarna tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roln. nazwa systematyczna|Zea|L.|ref=Zea (genus)., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;

 (1.2) kulin. kolba kukurydzy (1.1)

 (1.3) kulin. ziarno kukurydzy (1.1)

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najwcześniej kukurydza była uprawiana w Meksyku.

 (1.2) Od ulicznego sprzedawcy można było kupić kukurydzę, po 5 złotych za sztukę.

 (1.3) Dziadek pod wieczór sypnął kurom kukurydzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukuˈrɨd͡za, AS: kukuryʒa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydzianka ż., kukuruźnik m., kukurydzowe nmos.

 przym. kukurydziany, kukurydzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. złoto Ameryki

Wiktionary


kukurydzanka

kasza lub mąka kukurydziana; kukurydzianka


SJP.pl


kukurydzany

zrobiony z kukurydzy; kukurydziany, kukurydzowy


SJP.pl


kukurydziak

potocznie:
1. treningowa gruszka bokserska;
2. placek z kukurydzą


SJP.pl


kukurydzianka

kasza lub mąka kukurydziana; kukurydzanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mąka kukurydziana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydza ż.

 przym. kukurydzowy

Wiktionary


kukurydziany

zrobiony z kukurydzy; kukurydzowy, kukurydzany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zrobiony z kukurydzy

 (1.2) dotyczący kukurydzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa północnych kaczek krzyżówek nauczyła się np. jeść suchą mąkę kukurydzianą – nosząc ją w dziobie do stawu w celu rozmoczenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukurɨˈd͡ʑãnɨ, AS: kukuryʒ́ãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydza ż., kukuruźnik m.

 przym. kukurydzany

 przym. kukurydzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kukurydzany

Wiktionary


kukurydzowy

zrobiony z kukurydzy; kukurydziany, kukurydzany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kukurydzą, dotyczący kukurydzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukurydza ż., kukurydzianka ż., kukuruźnik m., kukurydzowe nmos.

 przym. kukurydziany

Wiktionary


kukuryku

słowo naśladujące odgłos wydawany przez piejącego koguta


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. dźwięk naśladujący pianie koguta

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) pot. pianie koguta

 (2.2) pot. ozdoba stercząca z nakrycia włosów

 (2.3) pot. włosy w nieładzie, sterczące

 (2.4) gwara więzienna budzenie strażnika dla zabawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tak zaczął ćwirzyć, ćwikać, • Ćwierkać, czyrkać, czykczyrikać, • Że aż kogut na patyku • Zapiał gniewnie: "Kukuryku!"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukuˈrɨku, AS: kukuryku

Wiktionary


kukuła

gatunek ptaka z rodziny kukułkowatych, np. kukuła białolica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Kukuła (ur. 1992) – polski skoczek narciarski
  • Henryk Kukuła (ur. 1966) – polski seryjny morderca
  • Janusz Kukuła (ur. 1953) – polski reżyser radiowy i pisarz
  • Karol Kukuła (ur. 1948) – polski ekonomista
  • Mariola Kukuła (ur. 1953) – polska aktorka filmowa i teatralna
  • Wiesław Kukuła (ur. 1972) – żołnierz

Wikipedia


kukułczy

1. → kukułka;
2. przenośnie: niepożądany, podrzucony w celu wywołania szkody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla kukułki; dotyczący, odnoszący się do kukułki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest tylko 3 rekordzistów nagrodzonych w 5 najważniejszych kategoriach: "Ich noce" Franca Capry, "Lot nad kukułczym gniazdem" Formana i "Milczenie owiec" Jonathana Demme'a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈkuwt͡ʃɨ, AS: kukuu̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułczę n., kuku n., kukułka ż.

 czas. kukać ndk., kuknąć dk.

 wykrz. kuku

Wiktionary


kukułczątko

młode kukułki; kukułczę


SJP.pl


kukułczę

młode kukułki; kukułczątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. pisklę kukułki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z gniazda wypadło akurat kukułczę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż.

 przym. kukułczy

Wiktionary


kukułeczka

zdrobnienie od: kukułka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kukułka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkukuˈwɛt͡ʃka, AS: kukuu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kukać

 wykrz. kuku

 rzecz. kuku n., kukułka ż.

Wiktionary


kukułka

ptak grzebieniowy charakteryzujący się podrzucaniem swoich jaj innym ptakom, aby wychowały ich potomstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Cuculus canorus|ref=tak., ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

 (1.2) bot. bylina o gęstych kwiatach;

 (1.3) figurka ptaka w ściennych zegarach, wysuwająca się ze środka w równych odstępach czasu

 (1.4) spoż. rodzaj twardego, paskowanego cukierka z alkoholowym nadzieniem

 (1.5) daw. przen. nierządnica

 (1.6) techn. lotn. samolot;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kukułka – ptak z podrodziny kukułek
  • Kukułka – gatunek średniego ptaka wędrownego z podrodziny kukułek
  • Kukułka – część wsi Kistowo, w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sulęczyno
  • Kukułka – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Mycielin
  • Kukułka – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków
  • Józef Kukułka (1929–2004) – politolog, dyplomata i działacz polityczny
  • Krzysztof Kukułka (ur. 1959) – polski duchowny katolicki
  • kukułka, stoplamek (Dactylorhiza) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych
  • Kukułka – samolot amatorskiej konstrukcji Eugeniusza Pieniążka
  • Kukułka – rosyjski film fabularny z 2002 r. w reżyserii Aleksandra Rogożkina
  • Kukułka – opera Franza Lehára z 1896 r.
  • Kukułka – fiński żołnierz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czasami tylko przesuwał się na horyzoncie, zazwyczaj przygarbiony, skradając się do jakiegoś zwierza z gatunku turkawki, kukułki, żołny, a nawet srokosza lub trznadla.

 (1.3) Godzina była późna; w sali przyległej do kaplicy, na starym gdańskim zegarze kukułka wykukała chrapliwym głosem godzinę drugą po północy; wszędy panowała głęboka cisza, przerywana tylko odległym szumem śnieżnej zawiei, wstrząsającej ołowianą oprawą okienek w kaplicy i bolesnymi westchnieniami Hani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈkuwka, AS: kukuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułczę n., kukanie n., zakukanie n., wykukanie n., kukawka ż.

:: zdrobn. kukułeczka ż., kukaweczka ż.

 czas. kukać ndk., zakukać dk., wykukać dk.

 przym. kukułczy, kukułkowy

 wykrz. kuku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gżegżółka, zazula, zozula, zazulka; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk kukuczka, gw. Górny Śląsk kukowka

 (1.2) stoplamek

Wiktionary


kukułki

ptak grzebieniowy charakteryzujący się podrzucaniem swoich jaj innym ptakom, aby wychowały ich potomstwo


SJP.pl

Kukułki (Cuculinae) – podrodzina ptaków z rodziny kukułkowatych (Cuculidae).

Wikipedia


kukułkowate

rodzina ptaków z rzędu kukułkowych


SJP.pl

Kukułkowate (Cuculidae) – rodzina ptaków z rzędu kukułkowych (Cuculiformes). Obejmuje ptaki o zróżnicowanej wielkości, długich ogonach i silnych nogach. Preferują środowiska leśne, choć niektóre gatunki żyją na otwartej przestrzeni. Główny pokarm to owady. Wiele gatunków należących do tej rodziny to pasożyty lęgowe – składają swoje jaja do gniazd innych ptaków. Często pisklęta kukułkowatych po wykluciu wyrzucają z gniazda jaja bądź pisklęta gospodarzy.

Wikipedia


kukułkowaty

1. rzadko: podobny do kukułki;
2. o cechach kukułkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


kukułkowe

→ kukułka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cuculiformes|Wagler|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Kukułkowe (Cuculiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki zasadniczo leśne, żyjące na drzewach, lecz niektóre preferują tereny otwarte, np. pustynie. Osiadłe lub wędrowne. Zamieszkują cały świat poza rejonami podbiegunowymi i największymi pustyniami. Ptaki te charakteryzują się silnym zróżnicowaniem, a o odrębności rzędu decyduje budowa wewnętrzna. Mają około 13 do 80 cm długości ciała. Są gniazdownikami, młode klują się pokryte skąpym puchem lub nagie.

Wikipedia

Patrz:

kukułka

Przykłady

 (1.1) Do rzędu kukułkowych należy jedna rodzina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż.

Wiktionary


kukułkowy

→ kukułka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o smaku kukułki

Wiktionary

Patrz:

kukułka

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż.

Wiktionary


kukła

1. drewniany manekin przedstawiający człowieka
2. potocznie: osoba wykorzystywana przez kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedmiot wykonany na podobieństwo postaci człowieka, zwykle przedstawionej karykaturalne

Wiktionary

Kukła – wyobrażenie, zwykle karykaturalne lub alegoryczne, postaci ludzkiej lub zwierzęcej. W obrzędach regionalnych wykonana do rytualnego zniszczenia (topienie, palenie) w porze wiosennego lub zimowego przesilenia, symbolizującego wypędzanie zła nagromadzonego przez rok (np. Año viejo, Marzanna, również: Wieszanie Judasza, Judosz). Obecnie wykorzystywana jako karnawałowa atrakcja turystyczna lub w demonstracjach politycznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkukwa, AS: kuku̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuklarz m., Kukła ż., Kukły nmos.

:: zdrobn. kukiełka ż.

 przym. kukłowy, kukiełkowy

Wiktionary


kukłowaty

rzadko: podobny do kukły, przypominający wyglądem kukłę


SJP.pl


kul

1. pochylać, kurczyć, podciągać
2. kulić się: maleć garbiąc się, kurczyć się


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: kula

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kul – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim
  • Kul – wieś na Litwie, w gminie rejonowej Soleczniki
  • KUL – Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kul, AS: kul

Wiktionary


kul-owiec

pracownik KUL-u (Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego); kulowiec


SJP.pl


kul-owski

→ KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski); kulowski


SJP.pl


kula

1. bryła ograniczona sferą;
2. przedmiot kształtu tej bryły;
3. pocisk broni palnej ręcznej i dział;
4. metalowy przedmiot miotany w czasie zawodów lekkoatletycznych;
5. przedmiot (wysoki kij z poprzeczką na wysokości pachy) pomocny osobom kulawym i ułomnym przy chodzeniu;
6. w informatyce: mysz odwrócona (stosowana m.in. w laptopach)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby;

 (1.2) każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)

 (1.3) wojsk. pocisk z broni palnej

 (1.4) med. rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;

 (1.5) sport. sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą

 (1.6) fiz. astr. ciało niebieskie w kształcie zbliżonym do kuli (1.1)

 (1.7) lwów. noga

 (1.8) etn. rytuał polegający na okrężnej wymianie przedmiotów o znaczeniu symboliczno-obrzędowym;

 (1.9) jeźdz. łęk u siodła

 (1.10) pot. anat. zazwyczaj lm. jądro mężczyzny

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. ter. od: kulać

Wiktionary

Kula – uogólnienie pojęcia koła na więcej wymiarów, zdefiniowane dla wszystkich przestrzeni metrycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kula jest uogólnieniem koła na trzy wymiary.

 (1.2) W kręgle gra się kulami.

 (1.3) Sierżant dostał kulą w nogę.

 (1.10) Mirek zarobił piłką w kule.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkula, AS: kula

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3,5)

 rzecz.

:: zdrobn. kulka ż., kuleczka ż.

 czas. kulać, pokulać

 przym. kulisty

 (1.4,6)

 rzecz. kulas m.

 czas. kuleć, kulawić, okulawić

 przym. kulawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) piłka, bila

 (1.3) pocisk, nabój

 (1.4) laska

 (1.10) jądro, pot. jajo

Wiktionary


kulab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowym Tadżykistanie;

Wiktionary

Kulab – miasto w południowym Tadżykistanie (wilajet chatloński), w dolinie rzeki Jach-su.

Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 74 tys. Trzecie co do wielkości miasto kraju.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kulabski

Wiktionary


kulabski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kulabem, dotyczący Kulabu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kulab mrz.

Wiktionary


kulajda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. popularna w południowych Czechach gęsta zupa składająca się z wody, śmietany, grzybów, jajek, ziemniaków i przypraw

Wiktionary

Kulajda – gęsta i pożywna zupa kuchni czeskiej, składająca się z wody, śmietany, grzybów, jajek, ziemniaków i przypraw. Popularna w południowych Czechach, charakteryzuje się specyficznym smakiem nadawanym jej przez grzyby. Przygotowywana według licznych zróżnicowanych przepisów. Pochodzenie nazwy nie jest jednoznaczne, podawane są rozmaite jej źródłosłowy.

Wikipedia


kulak

w górnictwie: okrąglak sosnowy lub świerkowy używany na okładzinę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Kulak – polski duchowny
  • Teresa Kulak – polska historyk
  • Zbigniew Kulak – polski polityk, chirurg

Wikipedia


kulakowski

nazwisko


SJP.pl


kulanie

turlanie, toczenie czegoś okrągłego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kulać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlãɲɛ, AS: kulãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kulać

 rzecz. kulki nmos., kulka ż.

Wiktionary


kulanka

kulanka pospolita - gatunek wija z rodziny Armadillidiidae


SJP.pl

Kulanka ("Armadillidium") – rodzaj lądowego skorupiaka z rzędu równonogów i rodziny Armadillidiidae.

Zaniepokojona potrafi zwinąć się w idealną kulkę, z czułkami schowanymi do środka. Jest to proces nazywany konglobacją.

Wikipedia


kulas

pospolicie:
1. człowiek kulawy; kulawiec
2. noga
3. krzywa, niezdarnie, niestarannie napisana litera


SJP.pl

Kulas – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 4238 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 4669. Nazwisko pochodzi od "kula" lub "kuleć" lub "kulić" i jest najbardziej rozpowszechnione w środkowo-północnej Polsce. Nazwisko po raz pierwszy odnotowano w Polsce w 1460 roku i można znaleźć także wśród Polaków w Niemczech.

Wikipedia


kulaszewicz

nazwisko


SJP.pl


kulawa

utykający na nogę; kulejący; chromy


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kulawiak

nazwisko


SJP.pl


kulawiec

pospolicie: człowiek kulawy; kulas


SJP.pl

Kulawiec – północny grzbiet Trzydniowiańskiego Wierchu w Tatrach Zachodnich. Na niższym z wierzchołków tego szczytu (1758 m) północna grań Kończystego Wierchu rozdziela się na dwie granie: grań Kulawca dalej biegnącą w tym samym północnym kierunku i grań Ropy odbiegającą w północno-zachodnim kierunku.

Wikipedia


kulawik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kulawik – polskie nazwisko
  • (17815) Kulawik – planetoida
  • Amalie Kulawik – niemiecka snowboardzistka
  • Grażyna Kulawik – wokalistka Wolnej Grupy Bukowina
  • Bolesław Kulawik – polski duchowny rzymskokatolicki, kanonik
  • Adam Kulawik – polski teoretyk literatury
  • Tomasz Kulawik – polski piłkarz
  • Zygmunt Kulawik – polski piłkarz, napastnik

Wikipedia


kulawizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wet. patologiczna nierównomierność chodu zwierzęcia;

Wiktionary

Kulawizna – nierównomierność chodu, spowodowana odciążaniem jednej (lub więcej) bolejącej kończyny lub sztywnością kończyn. W większości przypadków, konie kuleją na przednie kończyny, ponieważ utrzymują one 60-65% ciężaru ciała konia, uczestnicząc też w ruchu naprzód. Najczęściej przyczyna kulawizny konia znajduje się w obszarze między kopytem a stawem nadgarstkowym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos.

Wiktionary


kulawić

potocznie: czynić kulawym


SJP.pl


kulawka

1. szklany kielich bez podstawki przystosowany do jednorazowego wypicia całej zawartości;
2. zakaźna choroba młodych zwierząt


SJP.pl

Kulawka, kusztyk, kuszyk – szklany kielich bez podstawy, niemożliwy do odstawienia bez uprzedniego wypicia trunku. Popularny w Polsce przede wszystkim w XVIII wieku.

Kulawki zdobione były kunsztownym rytowaniem. Naczynia często używano jako kielicha wiwatowego, rozbijanego w ochocie po opróżnieniu. Ten typ kielicha był popularny również w Anglii.

Wikipedia


kulawość

→ kulawy


SJP.pl

Patrz:

kulawy

kulawy

utykający na nogę; kulejący; chromy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) utykający na nogę

 (1.2) przen. źle zorganizowany lub źle funkcjonujący

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek utykający na nogę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlavɨ, AS: kulavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulawka ż., kulawiec m., kulas m.

 czas. kuleć ndk.

 przysł. kulawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okulały; przest. chromy; gw. Górny Śląsk szpotlawy

 (1.2) kiepski

 (2.1) pot. kulawiec, kulas; przest. chromy

Wiktionary


kulać

1. popychać coś okrągłego, np. piłkę; toczyć, turlać;
2. kulać się - toczyć się, turlać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) posuwać, toczyć coś okrągłego, turlać

czasownik zwrotny kulać się

 (2.1) toczyć się, turlać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewczynka kulała piłkę.

 (2.1) Piłka kulała się chodnikiem.

 (2.1) Dzieci kulały się po trawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulat͡ɕ, AS: kulać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kula ż., kulka ż., kulanie n.

 przym. kulowy

Wiktionary


kulbacki

nazwisko


SJP.pl


kulbaczyć

siodłać konia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. okulbaczyć)

 (1.1) jeźdz. siodłać konia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulbaczenie n.

 czas. okulbaczyć dk.

Wiktionary


kulbak

drapieżna ryba morska z rodziny fląder, żyjąca w północnej części Atlantyku i Oceanu Spokojnego, ceniona ze względu na smaczne mięso; halibut


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Hippoglossus|Cuvier|ref=tak., rodzaj ryb morskich z rodziny flądrowatych;

 (1.2) icht. nazwa systematyczna|Reinhardtius|Gill., rodzaj ryb morskich z rodziny flądrowatych

 (1.3) icht. nazwa systematyczna|Sciaena|L.|ref=tak., rodzaj ryb okoniokształtnych z rodziny kulbinowatych;

 (1.4) icht. nazwa systematyczna|Sciaenops|Gill|ref=tak., rodzaj ryb okoniokształtnych z rodziny kulbinowatych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) halibut

 (1.3-4) korwin, kulbin

Wiktionary


kulbaka

rodzaj tatarskiego, wysokiego siodła z szerokimi drewnianymi łękami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. jeźdz. wojsk. siodło wojskowe kryte skórą, używane przez jazdę w dawnej Rzeczypospolitej i na terenach wschodnich

 (1.2) hist. jeźdz. siodło drewniane o prostej, masywnej konstrukcji, używane przez ludy tatarskie oraz jeźdźców stepowych

Wiktionary

Kulbaka – typ siodła wojskowego pokrytego skórą stosowany m.in. przez kawalerię.

Kulbaka żołnierska charakteryzuje się wysokimi łękami, pozwalającymi jeźdźcowi na pewne trzymanie się w siodle w trakcie walki szablą – gdy podczas wykonywania cięcia znad głowy jeździec jest uniesiony wysoko w strzemionach, a energia związana z takim ciosem powoduje silne i nagłe przemieszczenie się jego środka ciężkości.

Wikipedia


kulbaki

rodzaj tatarskiego, wysokiego siodła z szerokimi drewnianymi łękami


SJP.pl

Kulbaki (biał. "Кульба́кі") – dawna wieś – od 2008 część miasta Grodno na Białorusi.

Wikipedia


kulbin

drapieżna ryba z rodziny kulbinowatych; orłoryb; scjena


SJP.pl

Kulbin, orłoryb ("Argyrosomus regius") – gatunek morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny kulbinowatych (Sciaenidae).

Wikipedia


kulbinowate

rodzina drapieżnych ryb, żyjących w morzach tropikalnych i subtropikalnych, łowionych ze względu na smaczne mięso; orłoryby


SJP.pl

Kulbinowate, orłoryby, scjeny (Sciaenidae) – rodzina ryb okoniokształtnych.

Wikipedia


kulbinowaty

o cechach kulbinowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


kulcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kult

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kult, lecz tylko mały kulcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kult m.

Wiktionary


kulczak

nazwisko


SJP.pl

Kulczak ("Acaulon" Müll. Hal.) – rodzaj mchów należący do rodziny płoniwowatych ("Pottiaceae" Schimp.).

Wikipedia


kulczanka

gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


kulczyba

tropikalne drzewo, krzew lub liana, z owoców uzyskuje się strychninę, a z kory niektórych gatunków kurarę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Strychnos|L.|ref=tak., trująca roślina z rodziny loganiowatych występująca pod postacią drzew, krzewów i pnączy;

Wiktionary

Ku

Wikipedia


kulczycki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Joachim Kulczycki (1809-1892), inżynier, kartograf, astronom, podróżnik, powstaniec listopadowy
  • Adam Kulczycki (1906-1984), biolog
  • Adam Kulczycki (1921-2001), powstaniec warszawski
  • Emanuel Kulczycki (ur. 1983), polski filozof
  • Ihor Kulczycki (1941–), ukraiński piłkarz
  • Jakub Kulczycki (–1880), poseł do Sejmu Krajowego Galicji, starosta
  • Jan Kulczycki (1947–), aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, reżyser telewizyjny.
  • Jarosław Kulczycki (1967–), prezenter i dziennikarz telewizyjny
  • Jerzy Franciszek Kulczycki (1640–1694), Kozak, tłumacz, szpieg, dyplomata i żołnierz Jana III Sobieskiego
  • Jerzy Sas Kulczycki (1905–1944), wojskowy, oficer Regia Marina, partyzant
  • Julian Sas-Kulczycki (1887–1946), pułkownik żandarmerii i Korpusu Kontrolerów Wojska Polskiego
  • Kamil Kulczycki (1987–2012), reżyser i scenarzysta filmowy, instruktor harcerski

Wikipedia


kulczyk

mały ptak zamieszkujący obrzeża lasów, parki, ogrody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Serinus serinus|ref=tak., ptak z rodziny łuszczaków;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kulczyk – jeden z kilkudziesięciu gatunków ptaków z rodziny łuszczaków (podrodzina łuskacze), m.in.:
    • kulczyk blady (Serinus xanthopygius)
    • kulczyk syryjski (Serinus syriacus)
    • kulczyk zwyczajny (Serinus serinus)
    • kulczyk mozambijski (Crithagra mozambica)
  • Dominika Kulczyk (ur. 1977) – polska przedsiębiorczyni, filantropka, założycielka i prezes Kulczyk Foundation, córka Jana Kulczyka
  • Grażyna Kulczyk (ur. 1950) – polska przedsiębiorczyni, kolekcjonerka i mecenas sztuki, była żona Jana Kulczyka
  • Jan Kulczyk (1950-2015) – polski przedsiębiorca
  • Henryk Kulczyk (1926-2013) – żołnierz AK, działacz Polonii w Berlinie, przedsiębiorca, ojciec Jana Kulczyka
  • Sebastian Kulczyk (ur. 1980) – polski przedsiębiorca i menedżer, syn Jana Kulczyka
  • Kulczyk Foundation – rodzinna fundacja założona przez Grażynę Kulczyk, Jana Kulczyka i Dominikę Kulczyk.
  • Kulczyk Investments – przedsiębiorstwo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkult͡ʃɨk, AS: kulčyk

Wiktionary


kulczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kulczyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
  • Kulczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
  • Kulczyn – osada w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
  • Kulczyn – gromada
  • Kulczyn – wieś w rejonie łuckim
  • Kulczyn – wieś w rejonie rejon kowelskim
  • Kulczyn-Kolonia

Wikipedia


kulczyć

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. sadzić, siać; umieszczać nasiona w ziemi w celach uprawnych

 (1.2) daw. powodować pęcznienie i rozwój ziaren

 (1.3) daw. łow. o zającu: poruszać się małymi skokami

czasownik zwrotny niedokonany kulczyć się

 (2.1) daw. kiełkować; wypuszczać pierwsze pędy roślinne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) z miękkiey darni wzrośłe zioła // Pierwsza Ceres uczyła iak kulczyć nasienne // Ziarna; iak wprzęgać w iarzmo kark oporny // woła.

 (2.1) W czasie, gdy zawartość ziarna jest jeszcze mleczna, już ziarno w odpowiednich warunkach kulczyć się czyli kiełkować może.

 (2.1) Jeżeli ziemniaki już się poczynają kulczyć, to korek się nie wytworzy, na miejsce jego powstanie lejkowato w głąb ziemniaka sięgające przyschnięcie rany.

 (2.1) Trzymanie nasion w wodzie tak długo, aż się kulczyć zaczną, osłabia rośliny, wiele nasion zresztą gnije przy za długiém moczeniu.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2, 2.1)

:: rzecz. kulczenie n., kulec mrz., kulczyba ż., kieł mrz., kiełek mrz.

:: czas. daw. kólczyć ndk.

 (1.4)

:: rzecz. kulczenie n., kulka ż., kulimądy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sadzić, siać

 (1.2) rościć, pęcznieć

 (2.1) kiełkować, puszczać kiełki

Wiktionary


kulczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Florian Kulczyński (1950-) – polski lekkoatleta
  • Jan Kulczyński (1931-2015) – polski reżyser teatralny i telewizyjny
  • Leon Kulczyński (1847–1932) – polski nauczyciel
  • Stanisław Kulczyński (1895-1975) – polski botanik, działacz polityczny
  • Wacław Kulczyński (1935–2016) – polski działacz partyjny, wiceminister
  • Władysław Kulczyński (1890–1923) – polski taternik i lekarz
  • Władysław Kulczyński (1854–1919) – polski nauczyciel, zoolog, arachnolog, taternik

Wikipedia


kuldyga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej Łotwie, w Kurlandii, nad rzeką Windawą;

Wiktionary

Kuldyga ( Kuldīga; hist. Goldingen, hist pol. Goldynga) – miasto w zachodniej Łotwie, w Kurlandii, nad rzeką Windawą, siedziba władz novadsu Kuldyga, 12 123 mieszkańców. Kuldyga do dziś zachowała swój rzemieślniczy charakter. Znajdują się tam również nowoczesne zakłady przemysłowe, dominuje przemysł drzewny.

Wikipedia


kule

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: kula

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kule – część miasta Częstochowa
  • Kule – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Kiełczygłów
  • Kule – część wsi Naramice woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Biała
  • Kule – przysiółek wsi Nowe Bystre w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Poronin
  • Kule – część wsi Jankowo-Młodzianowo w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Nowogród
  • Kule – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Popów
  • Kule – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie brzostowickim
  • Kule – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim
  • Kule – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony, leżą w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim,
  • Kule – dawny folwark w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Żodziszki.
  • Kule – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Dobryniewo
  • Kule – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Opsa

Wikipedia


kulebiak

duży, pieczony pieróg nadziewany farszem, np. rybą, ryżem, kapustą, siekanym mięsem; kulebiaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. duży pieczony pieróg z nadzieniem;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: kulebiaka

Wiktionary

Kulebiak (pieróg pieczony wieloporcjowy) – potrawa kuchni rosyjskiej; duży, pieczony pieróg w kształcie szerokiego, spłaszczonego walca, wykonany z ciasta drożdżowego lub półkruchego, nadzianego farszem mięsnym (w tym rybnym) lub warzywnym. Pomimo słowiańskiego pochodzenia tego specjału, przypuszcza się, że nazwa „kulebiak” wywodzi się od niemieckiego słowa "Kohlgeback", oznaczającego ciasto nadziewane kapustą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przedwojennym filmie „Paweł i Gaweł” gospodyni częstuje kulebiakiem jednego z bohaterów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulebiaka ż.

Wiktionary


kulebiaka

duży, pieczony pieróg nadziewany farszem, np. rybą, ryżem, kapustą, siekanym mięsem; kulebiaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. duży pieczony pieróg z nadzieniem;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: kulebiak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spróbuj, proszę, babcinej kulebiaki, bo świeżo upieczona.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulebiak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulebiak

Wiktionary


kulecki

nazwisko


SJP.pl


kuleczka

zdrobnienie od: kulka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kulka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlɛt͡ʃka, AS: kulečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kulka ż.

 przym. kulowy

Wiktionary


kuleczkowaty

w kształcie kuleczki


SJP.pl


kuleczkować

oczyszczać powierzchnię przedmiotów metalowych strumieniem śrutu; śrutować


SJP.pl


kuleczkowy

→ kuleczka


SJP.pl

Patrz:

kuleczka

kulecznica

paproć wodna z rodziny marsyliowatych, w Polsce prawnie chroniona; gałuszka kulecznica, gałuszka


SJP.pl


kulej

1. utykać
2. źle działać


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Kulej – polski bokser, mistrz olimpijski, komentator sportowy, poseł na Sejm
  • Lucjan Kulej – polski hokeista, wioślarz, prawnik, olimpijczyk
  • Włodzimierz Kulej – polski malarz, rysownik i grafik oraz wykładowca akademicki

Wikipedia


kulerzów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany;

Wiktionary

Kulerzów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany.

Wieś położona w końcu XVI wieku w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością klasztoru norbertanek na Zwierzyńcu w Krakowie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


kuleski

przymiotnik od: Kulesze Kościelne


SJP.pl


kulesza

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. kleik z kaszki kukurydzianej lub mąki owsianej; wiejska potrawa znana w południowo-wschodniej Polsce i na Ukrainie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kulesza – gęsta potrawa z zaparzanej mąki, na Huculszczyźnie mamałyga gotowana na wodzie
  • Agata Kulesza (ur. 1971) – polska aktorka
  • Cezary Kulesza (ujednoznacznienie)
  • Eugeniusz Kulesza (1891–1941) – polski duchowny katolicki, marianin, męczennik, Sługa Boży Kościoła katolickiego
  • Ewa Kulesza (ur. 1951) – polska prawniczka, nauczyciel akademicki, były Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
  • Ireneusz Kulesza (ur. 1954) – kapłan archidiecezji łódzkiej i dyrektor Caritas archidiecezji łódzkiej
  • Jakub Kulesza (ur. 1990) – polski polityk, poseł VIII i IX kadencji
  • Józef Kulesza (1919–1985) – polski polityk, wicepremier
  • Józef Kulesza (1859–1923) – polski rzeźbiarz, właściciel zakładu kamieniarsko–rzeźbiarskiego w Krakowie
  • Juliusz Kulesza (ur. 1928) – polski grafik i pisarz, strzelec, powstaniec warszawski, historyk
  • Kasia Kulesza (ur. 1976) – urodzona w Polsce kanadyjska pływaczka synchroniczna
  • Marta Pihan-Kulesza (ur. 1987) – polska gimnastyczka sportowa, reprezentantka Polski, olimpijka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈlɛʃa, AS: kuleša

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mamałyga, polenta

Wiktionary


kuleszewicz

nazwisko


SJP.pl


kuleszewo

Kuleszewo (kaszb. "Kùleszewò", Kulsow) – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica.

W skład sołectwa "Kuleszewo" wchodzi także Giełdoń.

W Kuleszewie znajduje się kościół z XV wieku.

Wikipedia


kuleszówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Kuleszówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Antoninów – Kuleszówka".

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa warszawskiego.

Wikipedia


kuleta

nazwisko


SJP.pl


kulewryna

broń małokalibrowa lub działo używane w XV-XVII wieku


SJP.pl


kuleć

1. utykać
2. źle działać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) utykać na nogę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kulawy

 przysł. kulawo

 rzecz. kulawy mos., kulki nmos.

Wiktionary


kulfon

1. potocznie: krzywo napisana litera, znak
2. potocznie o dużym, niezgrabnym nosie
3. potocznie, zwykle w liczbie mnogiej, o krzywej nodze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. ktoś lub coś niezgrabnego, pokracznego, niewydarzonego, w szczególności osoba lub jej defekt fizyczny

 (1.2) pogard. duży, niezgrabny nos; ciężka i krzywa noga; człowiek niezdarny, niezgrabiasz, pokraka

 (1.3) pogard. krzywa litera bądź inny znak graficzny

 (1.4) daw. pogard. numizm. dukat oberżnięty, uszkodzony, podniszczony w obiegu, niepełnowartościowy

 (1.5) przest. uczn. najniższa, niedostateczna ocena w szkole

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyglądał niby jakiś utwór cywilizacji europejskiej na tle szarych kulfonów małopolskich.

 (1.1) Żyłaś z nim, dopóki nie miał nic, a teraz go chcesz porzucić, gdy ten kulfon nabrał wartości.

 (1.2) I acan jesteś, byłeś i będziesz kulfon!

 (1.3) Jego zeszyty z pierwszej klasy głównie wypełnione były straszliwymi kulfonami.

 (1.4) Za siódmym razem Bem znalazł już jednego tylko i okrutnego kulfona w sakiewce.

 (1.4) Sięgnął do kamizelki, w której zawsze nosił kulfony oberżnięte i srebro.

 (1.5) Mówiłem mu, żeby się do matmy przyłożył, bo ostatnio znów kulfona zarobił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kulfonik m.

 przym. kulfoniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bazgroł, gryzmoł

 (1.4) daw. pot. obrzezaniec

 (1.5) pała, fajka, gała

Wiktionary


kulfoniasty

potocznie: krzywy, koślawy, duży


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o napisie: krzywy i niestaranny

 (1.2) pot. duży i niekształtny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulfon mrz., kulfoniastość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) niezgrabny

Wiktionary


kulfonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kulfon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulfon m.

Wiktionary


kuliberda

nazwisko


SJP.pl


kuliboda

kuliboda łąkowa - gatunek muchówki z rodziny bzygowatych


SJP.pl


kulice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kulice – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Pelplin
  • Kulice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Kulice Tczewskie

Wikipedia


kulicki

nazwisko


SJP.pl


kuliczkowski

nazwisko


SJP.pl


kulifant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. trucizna

 (1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. wódka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlʲifãnt, AS: kulʹifãnt

Wiktionary


kulig

kilka sań ciągniętych przez konie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. daw. zabawa zapustna połączona z objeżdżaniem na saniach domów sąsiedzkich, później także kawalkada sań jadących dla zabawy; Gloger.;

 (1.2) przejażdżka sankami połączonymi i zaprzęgniętymi do konia lub pojazdu mechanicznego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. zob. kulik.

 (2.2) łow. przest. każdy drobny ptak (np. siewka, komusznik, biegus, brodziec, piaskowiec)

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A kulig wciąż pędził galopem, krzycząc, gwiżdżąc, śpiewając, strzelając z batów, choć droga była pełna zatok.

 (1.1) Poczynały się te kuligi zwyczajnie w przedostatni tydzień zapustny i trwały do Wstępnej Środy. Że takowe kuligi najwięcej bawiły się pijatyką i obżarstwem, przeto mniej dbając o tańce, przestawali na jakim takim skrzypku, czasem z karczmy porwanym albo między służącą czeladzią wynalezionym…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulʲik, AS: kulʹik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. kuligowicz

:: przym. kuligowy

 (2.1)

:: przym. kuligowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kulik, szlichtada

 (1.2) reg. kulik

 (2.1-2) kulik

Wiktionary


kuligowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. uczestnik kuligu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulʲiˈɡɔvʲit͡ʃ, AS: kulʹigovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulig m.

 przym. kuligowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulikant

Wiktionary


kuligowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuligowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Kuligowo – osada leśna wsi Kuligowo w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Kuligowo – przysiółek wsi Nowe Kramsko w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Babimost
  • Kuligowo – część wsi Trzebunia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim

Wikipedia


kuligowski

nazwisko


SJP.pl


kuligowy

przymiotnik od: kulig


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kuligiem (zabawą)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie chwycił mróz, nie sypnęło znienacka śniegiem, co fatalnie wróżyło kuligowi i bałwanom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulʲiˈɡɔvɨ, AS: kulʹigovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuligowicz m., kulig

Wiktionary


kulik

ptak z rodziny siewek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Numenius|ref=tak., rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych

 (1.2) daw. dziś reg. zob. kulig.

 (1.3) daw. wiejska zabawa z wodzirejem ubranym w maskę z długim dziobem

 (1.4) daw. później reg. zdrobn. zob. kul.

 (1.5) reg. szynka

 (1.6) reg. policzek

 (1.7) reg. rodzaj mendla

 (1.8) reg. pęczek słomy do przykrywania dachów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kulik alaskański
  • kulik cienkodzioby
  • kulik długodzioby
  • kulik eskimoski
  • kulik syberyjski
  • kulik mniejszy
  • kulik wielki
  • Kulik – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Kulik – część wsi Ruskie Piaski w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Nielisz
  • Kulik – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Pisz
  • Kulik – potok, dopływ Kamiennej
  • Kulik – gromada

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Były tam […] i żurawie z koronami na głowach, mnóstwo kulików, pstrych i szarych jak myszy, biegających szybko tam i na powrót, niby drobne duchy leśne, na długich, cienkich jak słomki nóżkach.

 (1.2) Oto zapusty, dalej kulikiem, • Każdy wesoły, a każdy zbrojny, • Jedzie na wojnę jak gdyby z wojny, • Z szczękiem pałaszy, śmiechem i krzykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulʲik, AS: kulʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulikant

Wiktionary


kulikant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. zob. kuligowicz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlʲikãnt, AS: kulʹikãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuligowicz

Wiktionary


kulikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anton Kulikowski – rosyjski siatkarz
  • Czesław Kulikowski – polski harcerz, prawnik i dyplomata
  • Juliusz Lech Kulikowski – polski biocybernetyk i inżynier biomedyczny
  • Lucjan Kulikowski – polski pilot wojskowy
  • Roman Kulikowski – polski profesor nauk technicznych
  • Sławomir Kulikowski – polski reżyser, scenarzysta i producent filmowy
  • Stefan Leopold Kulikowski – polski wydawca, kolekcjoner sztuki i fotografik
  • Tadeusz Franciszek Kulikowski – polski żołnierz
  • Walery Kulikowski – polski inżynier, naczelnik powstańczy Kowna
  • Kulikowski – herb szlachecki

Wikipedia


kulin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kulin – część miasta Włocławka
  • Kulin – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska
  • Kulin – część wsi Zarzeczewo w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Fabianki
  • Kulin – włocławski rezerwat przyrody
  • Kulin – miasto w Australii
  • Kulin (1163-1204) – ban Bośni od 1180 do 1204 roku
  • Kulin Kłodzki – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki

Wikipedia


kulin.

skrót od: kulinarny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


kulinaria

wszystko, co jest związane ze sztuką kulinarną, z przyrządzaniem i spożywaniem posiłków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ogół zagadnień związanych z przygotowywaniem potraw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulʲĩˈnarʲja, AS: kulʹĩnarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kulinarny

 przysł. kulinarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuka kulinarna / kucharska

Wiktionary


kulinarnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób odnoszący się do przygotowywania potraw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieciekawy aromat sprawia, że piestraki jadalne są bezwartościowe kulinarnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulinaria lm nm.

 przym. kulinarny

Wiktionary


kulinarny

przymiotnik

 (1.1) taki, który dotyczy gotowania, kulinariów, gastronomii, przygotowywania potraw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Francuscy mistrzowie kulinarni wprowadzili aromaty sporządzane w formie wyciągów na spirytusie, które wypierały stosowane dotąd przyprawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulʲĩˈnarnɨ, AS: kulʹĩnarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulinaria lm nm.

 przysł. kulinarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kucharski, gastronomiczny

Wiktionary


kulis

1. najgorzej płatny robotnik w południowo-wschodniej Azji
2. członek najniższej kasty w Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) w południowo-wschodniej Azji: robotnik wykonujący najgorsze, najgorzej płatne prace

 (1.2) członek najniższej kasty w Indiach

 (1.3) kierowca rikszy

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: kulisa

Wiktionary

Kulis – tragarz w południowej i wschodniej Azji, noszący zarówno ładunki, jak i ludzi w lektykach. Członek najniższej kasty w Indiach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkulʲis, AS: kulʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) rikszarz

Wiktionary


kulisa

1. zwykle w lm: dekoracje w formie ścianek lub kotar zamykających po obu stronach scenę
2. wąski pas drzewostanu równej szerokości
3. motyw kompozycji ogrodowej tworzący za pomocą drzew, krzewów, szpalerów
4. urządzenie w maszynie parowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kulisa (teatr) rodzaj dekoracji
  • pas drzewostanu
  • kompozycja ogrodowa
  • urządzenie w maszynie parowej

Wikipedia


kulisiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Kulisiewicz – polski dziennikarz i śpiewak
  • Maciej Kulisiewicz – polski inżynier budownictwa lądowego
  • Urszula Kulisiewicz – polska prawnik i urzędnik państwowy
  • Tadeusz Kulisiewicz – polski grafik i rysownik

Wikipedia


kulisjer

nieoficjalny pośrednik giełdowy


SJP.pl


kulisowy

przymiotnik od: kulisa


SJP.pl


kulistawy

rzadko: nieco kulisty; okrągławy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) prawie kulisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zarodniki pieniążków są kulistawe lub elipsoidalne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kula ż.

 przym. kulisty

Wiktionary


kuliste

mający kształt kuli, podobny do kuli; okrągły


SJP.pl


kulisty

mający kształt kuli, podobny do kuli; okrągły


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przypominający kształtem kulę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza galaktyka ma formę dysku o kulistym centrum, z którego wychodzą spiralne ramiona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlʲistɨ, AS: kulʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kula ż., kulistość ż., kulka ż.

 przym. kulistawy, kulkowy, kulowy

 przysł. kuliście

Wiktionary


kulisy

1. część teatru za sceną, niewidoczna dla widzów;
2. nieznane szerzej okoliczności sprawy, zdarzenia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kulisy – część teatru za sceną
  • „Kulisy” – tygodnik wydawany w latach 1957–1981 w Warszawie
  • kulis
  • kulisa

Wikipedia


kulisz

1. pochylać, kurczyć, podciągać
2. kulić się: maleć garbiąc się, kurczyć się


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kulisz, pseud.: Coolish (* 1966), polski wokalista, gitarzysta, harmonijkarz, kompozytor, autor tekstów
  • Karol Kulisz
  • Pantelejmon Kulisz (ukr.: Пантелеймон Олександрович Куліш)
  • Angelika Kulisch (* 1989, Milicz), polska kolarka

Wikipedia


kulić

1. pochylać, kurczyć, podciągać
2. kulić się: maleć garbiąc się, kurczyć się


SJP.pl


kuliński

nazwisko


SJP.pl


kuliś

nazwisko


SJP.pl


kulka

1. mała kula; gałka;
2. pot. pocisk małego kalibru;
3. element części łożyska tocznego;
4. gałązka lub kij używane do:
a) zginania i przytwierdzania pędów;
b) przyciągania i łamania suchych gałęzi;
c) wyciągania wiadra z wodą ze studni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od kula

 (1.2) mały przedmiot zbliżony kształtem do kuli

 (1.3) zob. kulki.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kulka – mała kula
  • Kulka – osada leśna w Polsce
  • „Kulka” – florystyczny rezerwat przyrody na terenie gminy Dźwierzuty w województwie warmińsko-mazurskim
  • Kulka – nazwisko
  • Alicja Kulka (ur. 1959) – polska geodetka
  • Bronisława Kulka (zm. 2023) – polska filolożka
  • Gabriela Kulka (ur. 1979) – polska piosenkarka i autorka tekstów
  • Grzegorz Kulka (ur. 1977) – polski prawnik, historyk
  • Grzegorz Kulka (ur. 1996) – polski koszykarz
  • Jan Kulka (1937–2000) – polski poeta i prozaik
  • János Kulka – strona ujednoznaczniająca
  • Konstanty Andrzej Kulka (ur. 1947) – polski skrzypek i pedagog, ojciec Gabrieli Kulki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkulka, AS: kulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kula ż., kulistość ż., kulanie n., dokulanie n., kulki nmos.

:: zdrobn. kuleczka ż.

 czas. kulać ndk., dokulać dk.

 przym. kulisty, kulkowy, kulowy

Wiktionary


kulki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zręcznościowa gra podwórkowa rozgrywana przy pomocy szklanych kulek

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) plural|kulka.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kulki – komputerowa gra logiczna
  • Petanque – gra zespołowa polegająca na wybijaniu/wbijaniu kulki centralnej, zazwyczaj drewnianej, przy pomocy kilku kulek metalowych/porcelanowych/szklanych przez dowolną liczbę graczy z/do okręgu nar...
  • Kulki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Siennica
  • Kulki – osada w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kula ż., kulka ż., kuleczka ż., kulistość ż., kulanie n., dokulanie n., kulenie n., okolenie, okulawianie n., okulawienie n., kulawizna ż., kulanka ż.

 czas. kulać ndk., dokulać dk., kuleć ndk., okuleć dk., okulawiać ndk., okulawić dk.

 przym. kulisty, kulkowy, kulowy

Wiktionary


kulkomat

1. urządzenie do losowania kulek z małymi przedmiotami po wrzuceniu monety;
2. zabawka do robienia kulek ze śniegu; śnieżkomat


SJP.pl


kulkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kulkować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kulkowanie – sposób patroszenia ptaków
  • Kulkowanie – rodzaj obróbki plastycznej
  • Kulkowanie – zabieg ogrodniczy

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kulkować ndk.

Wiktionary


kulkowaty

podobny kształtem do kulki, okrągły


SJP.pl


kulkować

1. obrabiać materiał poprzez uderzanie śrutem;
2. przytwierdzać do ziemi zagięty pędy roślin;
3. w gwarze myśliwskiej: patroszyć ptaka za pomocą specjalnego haczyka (kulki)


SJP.pl


kulkowy

przymiotnik od: kulka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kulką, dotyczący kulki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kulka ż.

 przym. kulisty

Wiktionary


kulkówka

żyworodny małż słodkowodny


SJP.pl


kulkówki

żyworodny małż słodkowodny


SJP.pl


kulkówkowate

rodzina słodkowodnych małży


SJP.pl

Kulkówkowate (Sphaeriidae) – rodzina słodkowodnych małży z rzędu Veneroida obejmująca około 150 gatunków o kulistych muszlach perforowanych licznymi kanałami. Są to drobne małże o rozmiarach 2–30 mm, występujące na wszystkich kontynentach. W Polsce stwierdzono występowanie 23 przedstawicieli tej rodziny.

Wikipedia


kulm

osad z okresu karbonu dolnego w postaci serii łupków, piaskowców i zlepieńców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. osad pochodzący z okresu karbonu dolnego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kulm am Zirbitz – miejscowość
  • Kulm bei Weiz – miejscowość
  • Chlumec
  • Kulm – dawny powiat
  • Chełmno
  • Kulm – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie LaMoure
  • Kulm (ang. Kulm Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hutchinson
  • Kulm – okręg w kantonie Argowia
  • Jacek Kulm – polski artysta fotograf
  • Ryszard Kulm – polski projektant wnętrz i biżuterii, scenograf teatralny
  • Walter Müller von Kulm – szwajcarski dyrygent
  • kulm – facja skał

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wiedziałam, że w naszych okolicach występuje kulm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kulm, AS: kulm

Wiktionary


kulminacja

1. najwyższy punkt, największe nasilenie jakiegoś procesu, uczucia, działania itp.; szczytowy moment;
2. przejście ciała niebieskiego przez płaszczyznę południka; górowanie lub dołowanie;
3. najwyższy punkt na jakimś obszarze; wierzchołek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szczytowy punkt, najmocniejsze nasilenie jakiegoś procesu

 (1.2) astr. proces przejścia ciała niebieskiego poprzez płaszczyznę południka

Wiktionary

Kulminacja (łac. "culminatio" 'najwyższy punkt') – zjawisko polegające na uzyskaniu przez dane ciało niebieskie maksymalnej albo minimalnej wysokości w czasie obrotu sfery niebieskiej. Kulminacje dzieli się na górną, zwaną też górowaniem, lub dolną nazywaną także dołowaniem. Oba rodzaje kulminacji odbywają się na tym samym okręgu wielkim, zwanym południkiem niebieskim (przechodzącym przez oba bieguny niebieskie oraz zenit i nadir).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkulmʲĩˈnat͡sʲja, AS: kulmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kulminować ndk.

 przym. kulminacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apogeum, szczyt

 (1.2) górowanie

Wiktionary


kulminacyjnie

przysłówek czasu lub sposobu

 (1.1) w punkcie najwyższego natężenia, w szczytowym momencie, najbardziej intensywnie

Wiktionary


kulminacyjny

→ kulminacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) najwyższy, szczytowy pod względem napięcia uczuciowego, nasilenia, nagromadzenia jakichś zjawisk, przeżyć

 (1.2) wznoszący się najwyżej, górujący nad resztą terenu

Wiktionary

Patrz:

kulminacja

Przykłady

 (1.1) Kulminacyjny moment dramatu. Zdenerwowanie doszło do punktu kulminacyjnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulmʲĩnaˈt͡sɨjnɨ, AS: kulmʹĩnacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulminacja ż.

 czas. kulminować

Wiktionary


kulminanta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan szczytowego napięcia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulmʲĩˈnãnta, AS: kulmʹĩnãnta

Wiktionary


kulnicowce

rząd grzybów niedoskonałych; Sphaeropsidales


SJP.pl


kulnicowiec

przedstawiciel rzędu grzybów niedoskonałych


SJP.pl


kulnik

drobna roślina o niebieskich kwiatach, rosnąca w Alpach i okolicach śródziemnomorskich; globularia


SJP.pl

Kulnik ("Globularia" L.) – rodzaj roślin należący w systemie APG IV do rodziny babkowatych ("Plantaginaceae"). Obejmuje około 30 gatunków i mieszańców. Gatunkiem typowym jest "Globularia vulgaris" L.

Wikipedia


kulnikowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych


SJP.pl


kulnikowaty

o cechach kulnikowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


kulnąć

1. popchnąć jakiś przedmiot wprawiając go w ruch obrotowy, potoczyć coś okrągłego;
2. potocznie: uderzyć kogoś;
3. kulnąć się: potoczyć się, przebyć jakąś drogę, tocząc się


SJP.pl


kulo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: kula

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulɔ, AS: kulo

Wiktionary


kulochwyt

element strzelnicy, zwykle w postaci muru lub wału ziemnego, znajdujący się za tarczą, zapobiegający wylatywaniu pocisków poza strzelnicę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wał osłaniający strzelnicę

Wiktionary

Kulochwyt – instalacja służąca jako bariera do przechwytywania pocisków wystrzeliwanych z broni strzeleckiej.

Kulochwyty stosowane są najczęściej na strzelnicach, znajdując się za ostatnią linią tarcz. Przybierają zróżnicowane formy, przy czym na strzelnicach otwartych stosuje się zazwyczaj konstrukcje wykorzystujące nasyp z ziemi (niekiedy podparty od tyłu murem). Na strzelnicach zamkniętych (w pomieszczeniach) często używa się zamiast tego odpowiednich skrzyń wypełnionych piaskiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strzelnica zarosła i na kulochwytach możesz grzyby zbierać.

Wiktionary


kulomb

jednostka ładunku elektrycznego określająca ilość elektryczności przepływającej przez poprzeczny przekrój przewodnika w ciągu 1 sekundy przy natężeniu prądu elektrycznego równym 1 amperowi; amperosekunda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. fiz. elektr. jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

Wiktionary

Nie mylić z: Kolumb.

Kulomb (C) – jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). Nazwa "kulomb" pochodzi od nazwiska francuskiego uczonego Charles Coulomb.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkulɔ̃mp, AS: kulõmp

Wiktionary


kulombometr

przyrząd do mierzenia ładunku elektrycznego przepływającego w określonym czasie przez dany obwód elektryczny; kulometr, woltametr


SJP.pl


kulombomierz

przyrząd do mierzenia ilości elektryczności przepływającej przez przewodnik elektryczny


SJP.pl


kulombowski

charakterystyczny dla Coulomba


SJP.pl


kulometr

przyrząd do mierzenia ładunku elektrycznego przepływającego w określonym czasie przez dany obwód elektryczny; kulombometr; woltametr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. urządzenie do pomiaru ładunku elektrycznego

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kulometr jest naczyniem, w którym przebiega elektroliza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlɔ̃mɛtr̥, AS: kulõmetr̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woltametr, kulombometr

Wiktionary


kulometria

metoda określania ilości substancji stosowana w chemii analitycznej; opiera się na wykorzystaniu prawa Faradaya - zależności między ilością reagującej substancji a wartością ładunku elektrycznego, który przepłynął przez układ


SJP.pl

Kulometria – zespół metod elektrochemicznych, opartych na zastosowaniu praw elektrolizy Faradaya, określających zależność pomiędzy ilością przepływającego przez obwód ładunku a ilością substancji ulegającej elektrolizie. Wyróżnia się dwa rodzaje kulometrii:

Wikipedia


kulomiot

sportowiec uprawiający pchnięcie kulą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba uprawiająca pchnięcie kulą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przest. wojsk. karabin maszynowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatniej próbie kulomiot oddał rzut spalony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈlɔ̃mʲjɔt, AS: kulõmʹi ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. kulomiotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miotacz kulą, kulomiotacz

Wiktionary


kulomiotacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik pchnięcia kulą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulomiot

Wiktionary


kulomiotka

→ kulomiot


SJP.pl

Patrz:

kulomiot

kulomiotniczy

przestarzale: strzelający z kulomiotu, obsługujący kulomiot


SJP.pl


kulomiotowy

przymiotnik od: kulomiot


SJP.pl


kulon

ptak z rodziny o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Burhinus oedicnemus|ref=tak., średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;

 (1.2) ornit. ogólnie ptak z rodziny kulonów (1.1) (nazwa systematyczna|Burhinidae|ref=tak.);

 (1.3) ornit. nazwa systematyczna|Numenius arquata|ref=tak., ptak z rodziny bekasowatych; kulik wielki

 (1.4) daw. mieszczanin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piszczą żałośnie w trzcinach szpaki, kraczą kurki wodne, pogwizdują bekasy, huczą bąki, kwakają ukryte stada kaczek, smutnie pośpiewują rybitwy; rytmicznie wyrzucając do lotu skrzydła kołyszą się kulony, srokosze kują żelazo na gałązkach olszyn, a wysoko na gałęziach sosen edukują swe dzieci, obrzydliwie wrzeszcząc, wrony-matki.

 (1.1) Nad głowami płynących ulatywały miliony ptactwa wodnego, pelikanów, dzikich gęsi, żurawi, kaczek i czajek, kulonów i rybitew; w oczeretach przybrzeżnych słychać było taki gwar, takie kotłowanie się wody i szum skrzydeł, że rzekłbyś, iż odbywają się tam sejmy lub wojny ptasie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkulɔ̃n, AS: kulõn

Wiktionary


kuloodporność

→ kuloodporny


SJP.pl

Patrz:

kuloodporny

kuloodporny

odporny na przebicie przez niektóre pociski broni palnej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

Wiktionary

Kuloodporny (ang. "Bulletproof Monk") – amerykański film z pogranicza komedii, akcji i fantasy. Film jest adaptacją komiksu autorstwa Breta Lewisa i Michaela Avona Oeminga.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kuloodporność ż.

Wiktionary


kulorzęsek

gatunek orzęska wywołującego rybią ospę


SJP.pl


kulos

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łódź. pogard. noga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź te kulosy!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) noga

Wiktionary


kuloty

szerokie spódnicospodnie do połowy łydek


SJP.pl


kulować

przestarzałe: kulkować;
1. obrabiać powierzchnię materiału poprzez uderzanie śrutem;
2. przytwierdzać do ziemi zagięty pędy roślin


SJP.pl


kulowiec

pracownik KUL-u (Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego); KUL-owiec


SJP.pl


kulowierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. lub żart. osoba, która uznaje kulisty kształt Ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja nie wyśmiewam kulowierców, jedynie staram się, aby spojrzeli na pewne sprawy inaczej i z otwartością.

Wiktionary


kulowski

związany z KUL-em (Katolickim Uniwersytetem Lubelskim), dotyczący KUL-u; KUL-owski


SJP.pl


kulowy

przymiotnik od: kula


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kulą, dotyczący kuli

 (1.2) wykorzystujący kule, przeznaczony na kule

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pogoda ma również wpływ na lot śrutu, a nawet pocisku kulowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulki nmos., kula ż., kulka ż., kuleczka ż., kulistość ż.

 przym. kulisty

 przysł. kuliście

 czas. kulać ndk.

Wiktionary


kulpiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Kulpiński – polski górnik i polityk
  • Robert Kulpiński – polski urzędnik
  • Kulpiński – herb szlachecki

Wikipedia


kulpowicz

nazwisko


SJP.pl


kulski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Kulski – polski urzędnik państwowy, dyplomata i działacz partyjny
  • Julian Kulski – polski wojskowy, polityk, samorządowiec
  • Julian Eugeniusz Kulski – polski architekt, żołnierz AK, powstaniec warszawski

Wikipedia


kulson

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pogard. lub żart. policjant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy ma prawo protestować, jestem z wami kulsony ;)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulsoństwo n., kulsoneria ż.

 przym. kulsoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. policjant; pot. gliniarz, glina, pan władza, misiek, miś, misiak, smerf; obraź. pies; reg. pozn. szkieł

Wiktionary


kulsza

inaczej: kość biodrowa; biodro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. kość biodrowa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kulszowy

Wiktionary


kulszowy

przymiotnik od: kulsza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. dotyczący okolic kulszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulsza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biodrowy

Wiktionary


kult

1. religijna cześć oddawana siłom nadprzyrodzonym, rzeczom lub osobom;
2. całokształt praktyk religijnych i obrzędów, będący jednym z zasadniczych aspektów religii;
3. okazywany komuś lub czemuś wielki szacunek; uwielbienie, cześć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;

 (1.2) przen. opowiadanie się za jakąś wartością, przekonaniem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kult religijny – wszelkie zachowania i praktyki religijne czynione wobec istoty bądź przedmiotu kultu;
  • kult świętych – szczególna cześć oddawana w Kościele osobom uważanych za zbawione;
  • kult jednostki – kult przywódcy w imperialnym, autokratycznym, autorytarnym lub totalitarnym systemie władzy;
  • Kult – polska grupa muzyczna;
    • Kult – album grupy Kult;
  • Kult – album zespołu Made in Poland wydany w 2018 roku;
  • Kult – gra fabularna;
  • Kult (ang. The Wicker Man) – film w reżyserii Neila LaBute z roku 2006;
  • Kult (ang. The Wicker Man) – film w reżyserii Robina Hardy'ego z roku 1973.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ofiara jest nieodłącznym składnikiem kultu.

 (1.2) Po zakazie dystrybucji film ten stał się szybko przedmiotem kultu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kult, AS: kult

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulcik mrz., kultysta m.

 czas. kultywować ndk.

 przym. kultowy, kultyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) religia

Wiktionary


kult.

skrót od: kultura, kulturowy, kulturalny


SJP.pl


kultar

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Antechinomys|Krefft|ref=tak., niewielki ssak z podrodziny grubogoników, przypominający mysz, występujący w Australii;

Wiktionary

Kultar ("Antechinomys") – rodzaj ssaków z podrodziny grubogoników (Sminthopsinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masa ciała kultarów wynosi 15–30 g.

Wiktionary


kultowość

powiązanie z kultem (czcią religijną lub wielkim szacunkiem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kultowe; cecha tych, którzy są kultowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kultowy

 przysł. kultowo

Wiktionary


kultowy

przymiotnik od: kult (np. naczynia kultowe, kultowy film)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kultem, dotyczący kultu

 (1.2) taki, który symbolizuje doświadczenia, wartości i postawy jakiejś społeczności lub pokolenia

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Szef studia obiecał, że piąta część kultowej bajki na pewno powstanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kult m., kultura ż., kultowość ż., kulturalność ż., kulturystyka ż., kulturysta ż., kulturystka ż.

 przym. kulturowy, kulturalny, kulturystyczny, kultyczny

 przysł. kulturalnie

Wiktionary


kultura

1. umiejętność obcowania z ludźmi, zachowania się odpowiednio do sytuacji; kulturalność, ogłada, takt, obycie;
2. materialna i umysłowa działalność społeczeństw oraz jej wytwory;
3. społeczeństwo rozpatrywane ze względu na jego dorobek materialny i umysłowy;
4. odpowiednio wysoki poziom rozwoju społeczeństwa w jakimś zakresie;
5. w biologii: sztuczna hodowla komórek, tkanek lub mikroorganizmów na pożywkach;
6. w biologii: drobnoustroje wyhodowane na pożywce;
7. w rolnictwie: uprawa roli poprzez stosowanie różnych zabiegów agrotechnicznych; agrokultura;
8. w rolnictwie: hodowla i uprawa roślin; agrokultura;
9. w rolnictwie: roślina uprawiana na pewnym obszarze w celach użytkowych;
10. w rolnictwie: teren uprawy tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości

 (1.2) społeczeństwo, rozpatrywane pod kątem jego osiągnięć materialnych i duchowych

 (1.3) wysoki poziom doskonałości społeczeństwa w jakiejś dziedzinie, specjalności

 (1.4) umiejętność obcowania z ludźmi

 (1.5) geol. struktura gleby uprawnej, uzyskana na skutek zabiegów agrotechnicznych i racjonalnej gospodarki, także owe zabiegi i gospodarka

 (1.6) biol. sztuczna hodowla mikroorganizmów, komórek lub tkanek

 (1.7) bot. rodzaj roślin użytkowych uprawianych na danym terenie, także teren takiej uprawy

Wiktionary

Kultura (z colere, 'uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie’) – wieloznaczny termin pochodzący od ( cultus agri „uprawa roli”), interpretowany w wieloraki sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Najczęściej jest rozumiana jako całokształt duchowego i materialnego dorobku społeczeństwa. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych, takich jak wzory myślenia i zachowania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Interesuję się kulturą i historią dawnej Polski.

 (1.4) Mój znajomy odznacza się wysoką kulturą podczas rozmowy z innymi.

 (1.6) Długo wahałam się, czy nie kupić jogurtu z żywymi kulturami bakterii.

 (1.7) W areale upraw przeważają kultury zbożowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kulˈtura, AS: kultura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturalność ż.

 przym. kulturowy, kulturalny, kulturny, kultowy

 przysł. kulturowo, kulturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) obycie, ogłada, savoir-vivre, bon-ton, dobre wychowanie

Wiktionary


kulturalista

zwolennik nurtu zapoczątkowanego przez polskiego filozofa i socjologa, Floriana Znanieckiego, opartego na refleksji nad zjawiskami kultury


SJP.pl


kulturalizm

pogląd na świat powstały z założeń związanych z refleksją nad zjawiskami kultury, którego autorem jest Florian Znaniecki, polski filozof i socjolog


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kulturalizm – nurt autorstwa Floriana Znanieckiego
  • Kulturalizm – system filozoficzny Jana Stachniuka

Wikipedia


kulturalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób kulturalny; związany z kulturą

 (1.2) w sposób kulturalny; grzecznie, z należytymi manierami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabór niemiecki był bardzo zacofany kulturalnie.

 (1.2) Cieszę się, że bawiliście się kulturalnie i nie za głośno.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kultowy, kulturalny

 rzecz. kultura ż.

 przysł. kulturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulturowo

 (1.2) grzecznie

Wiktionary


kulturalniej

stopień wyższy od przysłówka: kulturalnie


SJP.pl


kulturalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kulturalny


SJP.pl


kulturalno-geograficzny

związany z kulturą i geografią czegoś; geograficzno-kulturalny, geograficzno-kulturowy


SJP.pl


kulturalno-oświatowa

potocznie: kobieta zajmująca się organizowaniem gier, konkursów, wycieczek itp. w domach kultury, ośrodkach wypoczynkowych itp.


SJP.pl


kulturalno-oświatowy

potocznie: osoba zajmująca się organizowaniem gier, konkursów, wycieczek itp. w domach kultury, ośrodkach wypoczynkowych itp.


SJP.pl


kulturalnojęzykowy

dotyczący kultury języka


SJP.pl


kulturalność

umiejętność obcowania z ludźmi, zachowania się odpowiednio do sytuacji; kultura, ogłada, takt, obycie


SJP.pl


kulturalny

1. odznaczający się kulturą osobistą - wyrobieniem towarzyskim, nienagannym sposobem bycia, np. kulturalny człowiek; uprzejmy, szarmancki, dżentelmeński;
2. związany z kulturą - poziomem rozwoju społeczeństw, grup, jednostek w danej epoce historycznej, np. dorobek, rozwój kulturalny; kulturowy;
3. w rolnictwie: nadający się do uprawy, hodowli; kultywowany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kultury, szerzący kulturę

 (1.2) taki, który odznacza się kulturą, wykształceniem, dobrym wychowaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasach kontrreformacji troskliwym gospodarzem Rzymu okazał się Grzegorz XIII (1572-1585), dzielący swą energię między walkę z herezją a działalność kulturalną, naukową i gospodarczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultuˈralnɨ, AS: kulturalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultura ż.

 przym. kulturowy, kultowy

 przysł. kulturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dobrze wychowany, grzeczny, obyty, wykształcony, wyrafinowany

Wiktionary


kulturem

jednostka etnolingwistyczna, która w planie wyrażania jest reprezentowana przez pojedyncze leksemy, zaś w planie treści ma tak bogate znaczenia, że dzięki niej można zrozumieć specyfikę danej społeczności narodowej, etnicznej lub regionalnej


SJP.pl

Kulturem – jednostka etnolingwistyczna, która w planie wyrażania jest reprezentowana przez pojedyncze leksemy, zaś w planie treści ma tak bogate znaczenia, że dzięki niej można zrozumieć specyfikę danej społeczności narodowej, etnicznej lub regionalnej.

Wikipedia


kulturfilm

propagandowy film oświatowy produkowany przez niemiecką wytwórnię UFA po 1927 roku aż do upadku Trzeciej Rzeszy


SJP.pl


kulturka

zdrobnienie od: kultura (np. pełna kulturka)


SJP.pl

Kulturka – polski zespół muzyczny powstały w 1998 w Krakowie. Założycielami grupy, był kompozytor i dziennikarz Krzysztof Filus oraz wokalistka Joanna Mendyka.

Skład został uzupełniony następującymi muzykami: Artur Malik, perkusja (również Lombard i Oddział Zamknięty), Paweł Mąciwoda, gitara basowa (obecnie gra w Scorpions), Piotr Płonka, gitara solowa (równocześnie w Sztywnym Palu Azji), Marek Krupa, saksofon (zespoły Dekiel i Siedem) oraz Maciej Rapacz na instrumentach klawiszowych.

Wikipedia


kulturkampf

z niemieckiego: walka kultur; walka rządu pruskiego z Kościołem katolickim w latach 1871-78, mająca w zaborze pruskim charakter walki z polskością; Kulturkampf


SJP.pl

Kulturkampf (z niem. „walka o kulturę”; wym. niemiecka "MAF:",) – nazwa określająca wydarzenia w Cesarstwie Niemieckim z lat 1871–1878, kiedy to kanclerz Otto von Bismarck usiłował doprowadzić do ograniczenia wpływów Kościoła katolickiego w państwie. Niemiecki "Kulturkampf" wyróżniał się na tle podobnych ruchów swojej epoki silnym elementem antypolskim.

Wikipedia


kulturolog

specjalista w dziedzinie nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturoznawca, etnograf, ludoznawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie kulturologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturologia ż.

:: fż. kulturolożka ż.

 przym. kulturologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulturoznawca

Wiktionary


kulturologia

nauka badająca różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturoznawstwo, etnografia, ludoznawstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o kulturze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Socjologia jest uznaną już dziedziną nauki, a kulturologia dopiero poznawczym projektem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkulturɔˈlɔɟja, AS: kulturoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturolog m., kulturolożka ż.

 przym. kulturologiczny, kulturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulturoznawstwo

Wiktionary


kulturologiczny

dotyczący nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturoznawczy, etnograficzny, ludoznawczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kulturologią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturologia ż., kulturolog m., kulturolożka ż.

Wiktionary


kulturolożka

→ kulturolog


SJP.pl

Patrz:

kulturolog

kulturotwórczy

mający wpływ na tworzenie się, rozwój kultury


SJP.pl


kulturowo

przysłówek

 (1.1) od kulturowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultuˈrɔvɔ, AS: kulturovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturowość ż., kultura ż., kulturka ż.

 przym. kulturowy

 przysł. kulturalnie

Wiktionary


kulturowo-etniczny

związany z przynależnością do danego narodu i jego kulturą


SJP.pl


kulturowość

→ kulturowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kulturowe; cecha tych, którzy są kulturowi

Wiktionary

Patrz:

kulturowy

Powiązane:

 przym. kulturowy

 przysł. kulturowo

Wiktionary


kulturowy

związany z kulturą - całokształtem dorobku duchowego i materialnego ludzkości, np. różnice kulturowe, tożsamość kulturowa; kulturalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kultury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze względu na cierpienie i śmierć nieuchronnie z nim związane jesteśmy zdecydowanie przeciwni tzw. ubojowi rytualnemu, a legalizację tego procederu w Polsce uważamy za kulturowy krok wstecz.

 (1.1) Kabylowie są nieco bardziej „europejscy” i stąd mniejsze są różnice kulturowe.

 (1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

 (1.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultuˈrɔvɨ, AS: kulturovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultura ż., kulturologia ż., kulturowość ż.

 przym. kulturalny, kultowy

 przysł. kulturowo

Wiktionary


kulturoznawca

specjalista w dziedzinie nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturolog, etnograf, ludoznawca


SJP.pl


kulturoznawczy

dotyczący nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturologiczny, etnograficzny, ludoznawczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kulturoznawstwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez względu na to, czy profil studiów amerykanistycznych jest bardziej kulturoznawczy czy politologiczny, każdy student powinien zacząć poznawanie Ameryki od lektury Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturoznawstwo n., kulturoznawca m.

Wiktionary


kulturoznawczyni

specjalistka w dziedzinie nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; etnografka, ludoznawczyni, kobieta kulturolog


SJP.pl


kulturoznawstwo

nauka badająca różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturologia, etnografia, ludoznawstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nauk. nauka o kulturze

Wiktionary

Kulturoznawstwo – dyscyplina nauk humanistycznych zajmująca się badaniem kultury, rozumianej jako aksjologiczno-normatywna sfera regulacji praktyk społecznych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kulturoznawca m.

 przym. kulturoznawczy

Wiktionary


kulturtreger

osoba narzucająca innym społeczeństwom swoje zasady i swoją kulturę; kulturtregier, kulturträger


SJP.pl


kulturtregerski

→ kulturtreger


SJP.pl

Patrz:

kulturtreger

kulturtregerstwo

narzucanie innym społeczeństwom swoich zasad i swojej kultury


SJP.pl


kulturtregier

osoba narzucająca innym społeczeństwom swoje zasady i swoją kulturę; kulturtreger, kulturträger


SJP.pl


kulturysta

człowiek uprawiający kulturystykę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. mężczyzna uprawiająca kulturystykę

 (1.2) pot. człowiek dobrze zbudowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku bytomskich kulturystów wystąpiło w reklamie maszynki do golenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturystyka ż., kulturystyczność ż.

:: fż. kulturystka ż.

 przym. kulturystyczny, kultowy

Wiktionary


kulturystka

→ kulturysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta uprawiająca kulturystykę

Wiktionary

Patrz:

kulturysta

Wymowa:

IPA: ˌkultuˈrɨstka, AS: kulturystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturystyka ż.

:: fm. kulturysta m.

 przym. kulturystyczny, kultowy

 przysł. kulturystycznie

Wiktionary


kulturystycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób kulturystyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturystka ż.

Wiktionary


kulturystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. cecha tego, co kulturystyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturysta mos., kulturystka ż., kulturystyka ż.

 przym. kulturystyczny

Wiktionary


kulturystyczny

→ kulturystyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z kulturystyką, dotyczący kulturystyki

Wiktionary

Patrz:

kulturystyka

Przykłady

 (1.1) Zawodnik wycofał się ze sportu kulturystycznego w trzydziestym roku życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturysta mos., kulturystka ż., kulturystyka ż., kulturystyczność ż.

 przym. kultowy

Wiktionary


kulturystyka

bodybuilding, trening kulturystyczny;
1. zespół ćwiczeń wykonywanych za pomocą specjalnych przyrządów, zapewniających człowiekowi silną sylwetkę oraz sprawność fizyczną;
2. metodyka stosowania tych ćwiczeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kształtowanie sylwetki ciała poprzez ćwiczenia fizyczne wykonywane z obciążeniem;

Wiktionary

Kulturystyka – kształtowanie sylwetki ciała poprzez hipertrofię mięśni szkieletowych w wyniku ćwiczeń fizycznych wykonywanych z obciążeniem; z jednoczesnym maksymalnie możliwym zredukowaniem tkanki tłuszczowej podskórnej w celu lepszego uwidocznienia mięśni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mateusz był wielokrotnym medalistą mistrzostw Polski w kulturystyce w kategorii powyżej 100 kg.

 (1.1) Moja żona od 17 roku życia uprawia kulturystykę w klubie sportowym w Bełchatowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kulturysta mos., kulturystka ż., kulturystyczność ż.

 przym. kulturystyczny, kultowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) body building

Wiktionary


kultyczny

przestarzałe: kultowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kultem, dotyczący kultu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kult m., kultywowanie n.

 czas. kultywować ndk.

 przym. kultowy

 przysł. kultowo

Wiktionary


kultys

nazwisko


SJP.pl


kultysta

przedstawiciel kultyzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) hist. liter. literat, używający stylu ciemnego, zawiłego, napuszonego, przedstawiciel kultyzmu;

 (1.2) środ. członek / przedstawiciel kultu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultyzm, kult

:: fż. kultystka

Wiktionary


kultystka

→ kultysta


SJP.pl

Patrz:

kultysta

kultywacja

1. uprawa gleby, przygotowywanie roli pod zasiew, uprawę;
2. utrzymywanie, podtrzymywanie jakichś wartości, np. tradycji, zwyczajów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uprawa ziemi

 (1.2) podtrzymywanie i rozwijanie tradycji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultɨˈvat͡sʲja, AS: kultyvacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kultywacyjny

 czas. kultywować

Wiktionary


kultywacyjny

związany z kultywacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) roln. taki, który uprawia się stosując odpowiednie zabiegi agrotechniczne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkultɨvaˈt͡sɨjnɨ, AS: kultyvacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultywacja ż.

Wiktionary


kultywar

odmiana rośliny uprawnej posiadająca szczególne cechy użytkowe lub estetyczne; cultivar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

Wiktionary

Kultywar (łac. "cultivar"; cultus" = uprawny, varietas" = odmiana), odmiana uprawna – wyraźnie odrębna, jednorodna i trwała odmiana uprawna (hodowlana) rośliny, wyróżniająca się walorami użytkowymi lub estetycznymi (określoną cechą lub kombinacją cech), uzyskana w wyniku zabiegów hodowlanych (selekcji, krzyżowania, poliploidyzacji, działania mutagenów), ewentualnie odnaleziona w naturze lub uprawie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamy w kolekcji różne kultywary, wszystkie ze względu na oryginalne formy liści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kulˈtɨvar, AS: kultyvar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultywarowy

Wiktionary


kultywarowy

→ kultywar


SJP.pl

Patrz:

kultywar

kultywator

urządzenie do uzdatniania gruntów do produkcji leśnej lub rolniczej; drapacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. drapacz, narzędzie uprawowe do spulchniania roli bez jej odwracania oraz do niszczenia chwastów;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) książk. ktoś, dla kogo ważny jest rozwój i istnienie jakiegoś elementu kultury

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Złodziej skradł kultywator konny oraz bronę o wartości 1000 złotych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kultywatorka ż.

 przym. kultywatorowy

 czas. kultywatorować

Wiktionary


kultywatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kobieta, dla której ważny jest rozwój i istnienie jakiegoś elementu kultury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultywator mos./mrz.

Wiktionary


kultywatorowy

→ kultywator; drapaczowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) roln. związany z kultywatorem; uprawiany z pomocą kultywatora; taki jak w kultywatorze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultywator mrz., kultywatorowanie n.

 czas. kultywatorować ndk.

Wiktionary


kultywować

1. utrzymywać i rozwijać jakieś tradycje, zwyczaje, wartości itp.;
2. wykonywać prace rolnicze w celu przygotowania gleby pod uprawę;
3. uprawiać określone gatunki roślin


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skultywować)

 (1.1) książk. świadomie rozwijać, utrwalać określone postawy, relacje lub zainteresowania

 (1.2) roln. przygotowywać ziemię pod uprawę i prowadzić pieczołowitą uprawę określonych roślin

czasownik zwrotny niedokonany kultywować się (dk. skultywować się)

 (2.1) być kultywowanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kult mrz., kultywacja ż., kultywowanie n.

 przym. kultyczny

Wiktionary


kultyzm

kierunek literacki powszechny w barokowej literaturze hiszpańskiej XVII wieku, charakteryzujący się wyszukaną formą, bogactwem stylu, skomplikowaną składnią, znacznym udziałem metaforyki i symboliki; gongoryzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kierunek w literaturze hiszpańskiej XVII wieku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kultysta m.

Wiktionary


kuluar

(zwykle w liczbie mnogiej) boczne pomieszczenie w sejmie, sądzie, teatrze itp. do nieoficjalnych spotkań i odpoczynku


SJP.pl


kuluarowy

przymiotnik od: kuluar


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kuluarów

 (1.2) przen. nieoficjalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuluar m., kuluary

Wiktionary


kuluary

poufne, niejawne okoliczności oficjalnych działań, zachodzące poza głównym miejscem wydarzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) archit. pomieszczenia w budynkach publicznych znajdujące się w pobliżu sal posiedzeń lub występów, w których przeprowadzane są nieoficjalne rozmowy i spotkania;

 (1.2) nieoficjalne okoliczności

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuluary – pomieszczenie o charakterze reprezentacyjnym, usytuowane najczęściej w sąsiedztwie sal przeznaczonych do oficjalnych obrad, wystąpień, przedstawień w budynkach publicznych (np. w Sejmie, tea...
  • Kuluary – program Andrzeja Morozowskiego i Tomasza Sekielskiego nadawany w TVN24, zastąpiony przez Prześwietlenie.
  • foyer

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żeby nie przedłużać, może dalszą dyskusję przenieśmy do kuluarów.

 (1.2) Nie znam kuluarów tej sprawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuluˈwarɨ, AS: kuluu̯ary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuluar mrz.

 przym. kuluarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kulisy

Wiktionary


kulwicki

nazwisko


SJP.pl


kum

1. potocznie: sąsiad, kolega
2. ojciec chrzestny w stosunku do matki chrzestnej i do rodziców dziecka lub ojciec dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. przyjaciel

 (1.2) ojciec chrzestny w stosunku do matki chrzestnej i do rodziców dziecka

 (1.3) ojciec dziecka w stosunku do rodziców chrzestnych dziecka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) żłób

wykrzyknik

 (3.1) dźwięk. imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

forma rzeczownika.

 (4.1) D. lm. od: kuma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam żył Mieszek, kum Leszka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũm, AS: kũm

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. kumanie n., skumanie n., kumoterstwo n., kumoter mos., kumotra ż.

:: fż. kuma ż.

 czas. kumać ndk., skumać dk.

 przym. kumoterski

 przysł. kumotersko

 (3.1)

 rzecz. kumkanie n., zakumkanie n.

 czas. kumkać ndk., zakumkać dk.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 (1.1-3)

 rzecz. kumanie n., skumanie n., kumoterstwo n., kumoter mos., kumotra ż.

:: fż. kuma ż.

 czas. kumać ndk., skumać dk.

 przym. kumoterski

 przysł. kumotersko

 (3.1)

 rzecz. kumkanie n., zakumkanie n.

 czas. kumkać ndk., zakumkać dk.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1-3) *kumъ < *kъmotrъ < etym|łac|compater.

 (2.1) etym|niem|Kumm.

uwagi.

tłumaczenia.

 (2.1) zobtłum|żłób.

* angielski: (3.1) ribbit

* baskijski: (3.1) kroak

* czeski: (3.1) kva

* duński: (3.1) kvæk

* hiszpański: (1.1) croac

* łaciński: (3.1) coax

* niemiecki: (3.1) quak

* norweski (bokmål): (3.1) kvekk

* nowogrecki: (3.1) κουαξ, βρεκεκέξ

* portugalski: (3.1) croac

* rosyjski: (3.1) ква, квак

* starogrecki: (3.1) βρεκεκεκέξ

* szwedzki: (3.1) kvack

* wilamowski: (1.1) kumöcia m.; (1.2) kumöcia m.; (1.3) kumöcia m.

źródła.

== kum (język gagauski.) ==

thumb|kum (1.1)

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) piasek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kuma

1. potocznie: sąsiadka, koleżanka;
2. matka chrzestna w stosunku do ojca chrzestnego i do rodziców dziecka lub matka dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) matka chrzestna

 (1.2) pot. sąsiadka

 (1.3) pot. przyjaciółka

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: kum

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: kumać

Wiktionary

Kuma (ros. Кума) – rzeka w Rosji, płynie we wschodniej części Kaukazu Północnego. Jej długość wynosi około 800 km, a powierzchnia dorzecza – 33,5 tys. km².

Jej źródła znajdują się w Kaukazie na wysokości ponad 2000 m n.p.m. Płynie w kierunku wschodnim. Na Nizinie Nadkaspijskiej rzeka stopniowo zanika w piaskach, niekiedy uchodzi bezpośrednio do Morza Kaspijskiego. Jej najważniejszy dopływ do Podkumok. Wody rzeki Kuma wykorzystywane są do nawadniania, m.in. poprzez Kanał Terek-Kuma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Powiem też mojej kumie, żeby przyszła.

 (1.3) Moja kuma zrobiła se fajne paznokcie. Teraz bardziej ją lubię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũma, AS: kũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumcia ż., kumoszka ż., kumoter mos., kumoterskość ż., kumoterstwo n.

:: fm. kum m.

 czas. kumać, kumać się, kumotrzyć ndk., skumotrzyć się dk.

 przym. kumoterski

 przysł. po kumotersku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kumoszka

 (1.3) kumoszka, psiapsiółka

Wiktionary


kumak

rodzaj płaza bezogonowego z rodziny kumakowatych; kumka


SJP.pl


kumakowate

rodzina płazów bezogonowych


SJP.pl

Kumakowate (Bombinatoridae) – rodzina płazów z grupy Archaeobatrachia w rzędzie płazów bezogonowych (Anura).

Wikipedia


kumakowaty

o cechach kumakowatych (rodzina płazów)


SJP.pl


kumamoto

miasto w Japonii


SJP.pl

Kumamoto (jap. 熊本市 Kumamoto-shi) – miasto w Japonii, ośrodek administracyjny prefektury Kumamoto, w zachodniej części wyspy Kiusiu.

Znajduje się tutaj XV-wieczny zamek Kumamoto.

W Kumamoto urodziła się Miyabi Onitsuka, snowboardzistka, mistrzyni świata w slopestyle'u oraz Eiichirō Oda, autor mangi "One Piece".

Wikipedia


kuman

kuman wąskosmugi - gatunek madagaskarskiego ssaka drapieżnego z rodziny falanrukowatych; mangusta wąskosmuga


SJP.pl


kumanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kumać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekumanie n.

 czas. kumać się, kumać ndk.

Wiktionary


kumanka

członkini koczowniczego ludu tureckiego


SJP.pl


kumanowie

koczowniczy lud turecki; Połowcy, Komanowie


SJP.pl


kumar

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ajith Kumar (ur. 1971) – indyjski aktor
  • Akhil Kumar (ur. 1981) – indyjski bokser
  • Akshay Kumar (ur. 1967) – indyjski aktor
  • Amir Kumar (1923–1980) – indyjski hokeista na trawie
  • Amit Kumar (ur. 1989) – indyjski zapaśnik
  • Amit Kumar (ur. 1993) – indyjski zapaśnik
  • Anant Kumar (ur. 1969) – niemiecki pisarz pochodzenia indyjskiego
  • Anil Kumar (ur. 1971) – indyjski zapaśnik
  • Anil Kumar (ur. 1979) – indyjski zapaśnik
  • Anil Kumar (ur. 1985) – indyjski zapaśnik
  • Anil Kumar (ur. 1988) – indyjski zapaśnik
  • Anuj Kumar (ur. 1980) – indyjski zapaśnik

Wikipedia


kumara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roślina gruboszowata z rodziny złotogłowowatych, obejmująca dwa gatunki występujące w Kraju Przylądkowym w Afryce Południowej;

Wiktionary

Kumara – miasto w Nowej Zelandii, na Wyspie Południowej, w regionie West Coast.

Wikipedia


kumaron

wiązek heterocykliczny, oleista, bezbarwna ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych; benzofuran


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) chem. zob. benzofuran.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kumaronowy

Wiktionary


kumaronowy

przymiotnik od: kumaron


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kumaronem, wykonany z wykorzystaniem kumaronu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumaron m.

Wiktionary


kumaryna

bezbarwna substancja krystaliczna występująca w wielu roślinach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. bezbarwny związek organiczny o zapachu świeżego siana, występujący w roślinach, wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym, mydlarskim i innych;

Wiktionary

Kumaryna – organiczny związek chemiczny z grupy benzopironów, lakton kwasu "o"-hydroksycynamonowego. Związki kumarynowe występują w roślinach jako glikozydy, niekiedy są składnikiem olejków eterycznych. W hydrolizie enzymatycznej rozkładają się na cukry i wolne kwasy kumarynowe, w wyniku czego wyzwala się przyjemny i charakterystyczny zapach siana. Wykryta w roślinach ponad 80 gatunków z rodzin: traw, storczykowatych, motylkowatych, jasnotowatych. Naturalny inhibitor kiełkowania nasion.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kumarynowy

Wiktionary


kumarynowy

przymiotnik od: kumaryna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kumaryny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumaryna ż.

Wiktionary


kumato

odmiana pomidora o zielonobrązowym kolorze


SJP.pl


kumatość

→ kumaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tych, którzy są kumaci

Wiktionary

Patrz:

kumaty

Powiązane:

 przym. kumaty

 przysł. kumato

Wiktionary


kumaty

potocznie: rozumny, inteligentny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. szybko orientujący się w jakimś zagadnieniu, pojętny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũˈmatɨ, AS: kũmaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumatość ż.

 czas. kumać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojętny, rozumny, obeznany, bystry

Wiktionary


kumać

1. potocznie: rozumieć coś; łapać, chwytać, czaić;
2. kumać się - potocznie: przyjaźnić się, bratać się


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

 (1.1) slang. rozumieć

czasownik zwrotny niedokonany (dk. brak)

 (2.1) pot. utrzymywać bliską znajomość, zażyłe stosunki

 (2.2) przest. stawać się czyimś kumem lub kumą przez trzymanie dziecka do chrztu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic nie kumam z tego, co ta frania paple.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmat͡ɕ, AS: kũmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kum mos., kuma ż., kumanie n., pokumanie n., skumanie n.

 czas. pokumać dk., skumać się dk.

 przym. kumaty

 wykrz. kum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwytać, czaić, łapać

 (2.1) kolegować się, przyjaźnić się; pot. kumplować się; przest. fraternizować się; podn. spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary


kumański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kumanami, dotyczący Kumanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język kumański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuman mos., Kumanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kipczacki, połowiecki

 (2.1) kipczacki, połowiecki

Wiktionary


kumberland

zimny sos do mięsa, przyrządzony z galaretki porzeczkowej z dodatkiem chrzanu; cumberland


SJP.pl


kumbria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna w północno-zachodniej Anglii;

Wiktionary

Kumbria ( Cumbria) – hrabstwo ceremonialne w północno-zachodniej Anglii, w regionie North West England, położone nad Morzem Irlandzkim, przy granicy ze Szkocją. Do 31 marca 2023 pełniło funkcję hrabstwa administracyjnego (niemetropolitalnego), ze stolicą w Carlisle.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kumbryjski

 rzecz. kumbryjski mrz.

Wiktionary


kumbryjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kumbrią, dotyczący Kumbrii, pochodzący z Kumbrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język kumbryjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kumbria ż.

Wiktionary


kumcia

zdrobnienie od: kuma


SJP.pl


kumen

związek organiczny, węglowodór aromatyczny; izopropylobenzen


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kumenowy

→ kumen


SJP.pl

Patrz:

kumen

kumestan

fitoestrogen o budowie niesteroidowej, występujący w dużej ilości w czerwonej koniczynie, nasionach słonecznika oraz kiełkach fasoli


SJP.pl


kumet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. przestępcza: niedopałek papierosa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmɛt, AS: kũmet

Wiktionary


kumielsk

Kumielsk (niem. "Kumilsko", 1938–1945 "Morgen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska.

Do 1954 roku siedziba gminy Kumielsk. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kumielsk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego Wieś leży nad jeziorem Kumielskim.

Wikipedia


kumin

roślina przyprawowa; kmin rzymski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. przyprawa z nasion kminu rzymskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmʲĩn, AS: kũmʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kmin rzymski

Wiktionary


kuminowy

→ kumin


SJP.pl

Patrz:

kumin

kumite

jedna ze sztuk walk będąca praktyczną weryfikacją technik w starciu z rzeczywistym przeciwnikiem


SJP.pl

Kumite (組手) (dosł. „spotkanie dłoni”) – walka w karate nosi nazwę "kumite" i jest najtrudniejszym rodzajem treningu.

Ćwiczący sztuki walki zostaje powoli, systematycznie dopuszczony do walki, dopiero po gruntownym przygotowaniu psychofizycznym. Adept musi najpierw poznać różne kombinacje kopnięć, uderzeń, bloków, ogólnych zasad skutecznej obrony i ataku. Można wyróżnić kilka rodzajów "kumite":

Wikipedia


kumka

1. zdrobnienie od: kuma;
2. rodzaj płaza bezogonowego z rodziny kumakowatych; kumak


SJP.pl


kumkania

1. wydawać dźwiek naśladujący kumkanie;
2. o żabie: wydawać głos


SJP.pl


kumkanie

1. wydawać dźwiek naśladujący kumkanie;
2. o żabie: wydawać głos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kumkać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekumkanie n.

 czas. kumkać ndk.

Wiktionary


kumkać

1. wydawać dźwiek naśladujący kumkanie;
2. o żabie: wydawać głos


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakumkać)

 (1.1) herp. wydawać charakterystyczny dla żab lub ropuch dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żaby kumkały nad stawem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumak mzw., kumka ż., kumkanie n.

 wykrz. kum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rechotać

Wiktionary


kumkwat

krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych; owoc tej rośliny; kinkan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Fortunella|ref=tak., krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe pochodzące z Chin, uprawiane w Azji i Ameryce Północnej dla owoców lub jako roślina ozdobna;

 (1.2) mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

Wiktionary

Kumkwat "Fortunella" Swingle (kant. 金橘 "kam kwat" – kam 'złoto', kwat 'mandarynka‘) – rodzaj małego drzewa lub krzewu należący do rodziny rutowatych. Wywodzi się z Chin. Należy do niego 6 gatunków. Gatunkiem typowym jest "Fortunella margarita" (Loureiro) Swingle. Do Europy zostały one sprowadzone przez szkockiego zbieracza roślin Roberta Fortune'a (1813-1880). Kwiaty białe i pachnące, owoce małe, barwy pomarańczowej, pokryte cienką skórką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do biologicznego rodzaju kumkwatu należy sześć gatunków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmkfat, AS: kũmkfat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kinkan

Wiktionary


kumkwatowy

→ kumkwat


SJP.pl

Patrz:

kumkwat

kumnoria

rodzaj roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z grupy iguanodonów; kamptozaur, brachyrofus


SJP.pl


kumocha

zgrubienie od: kuma lub kumoszka


SJP.pl


kumor

nazwisko


SJP.pl


kumorek

nazwisko


SJP.pl


kumorowski

nazwisko


SJP.pl


kumosia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. - kuma

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) fm. kumoś; zobacz też: kum

Wiktionary


kumostwo

przestarzałe:
1. ojciec chrzestny z matką chrzestną;
2. kum z żoną


SJP.pl


kumoszka

1. wścibska, gadatliwa kobieta;
2. matka chrzestna w stosunku do ojca chrzestnego i do rodziców dziecka lub matka dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych;
3. potocznie: koleżanka, przyjaciółka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) matka chrzestna w stosunku do ojca chrzestnego i do rodziców dziecka

 (1.2) matka dziecka w stosunku do rodziców chrzestnych dziecka

 (1.3) kobieta gadatliwa i wścibska

 (1.4) przyjaciółka lub sąsiadka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kum m., kuma ż., kumcia ż., kumoterstwo n.

 przym. kumoterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kuma

 (1.4) kuma, kumcia, psiapióła, psiapsiółka, przyjaciółka

Wiktionary


kumoszkowaty

podobny do kumoszki, gadatliwy, plotkarski


SJP.pl


kumoter

przestarzałe:
1. dobry znajomy, przyjaciel; kum, kamrat, kompan, towarzysz;
2. osoba blisko związana prowadzeniem wspólnych interesów, pokrewieństwem lub przynależnością do jakiejś grupy; zausznik, stronnik, sprzymierzeniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. dobry znajomy lub przyjaciel

 (1.2) przest. ktoś z grupy związanej wspólnymi interesami, pokrewieństwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kum m., kuma ż., kumoterki nmos., kumoterstwo n.

:: fż. kumoterka ż.

 przym. kumoterski

 przysł. po kumotersku

 czas. skumotrzyć się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kum

Wiktionary


kumoterka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. stoczniowa: premia motywacyjna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkũmɔˈtɛrka, AS: kũmoterka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumoter mos.

Wiktionary


kumoterki

tradycyjne, małe i lekkie sanie dwuosobowe używane na Podhalu


SJP.pl

Kumoterki, wyścigi kumoterskie (gór. kumotersko gońba) – wyścig dwuosobowej pary góralskiej po śniegu w małych saniach, używanych przez kumotra i kumoszkę.

W wyścigach kumoterek powozi kumoter, a jego kobieta mocno trzyma się sań i poprzez balansowanie ciałem dba, by oboje nie wypadli z toru. Para zawodników jest ubrana w tradycyjny strój góralski - przykuwa to uwagę widzów przyjeżdżających z całej Polski w góry specjalnie na zawody.

Wikipedia


kumoterski

→ kumoter


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koligacyjny, oparty na układach

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący kumoterstwa

Wiktionary

Patrz:

kumoter

Powiązane:

 rzecz. kum mos., kuma ż., kumoszka ż., kumoter mos., kumoterskość ż., kumoterstwo n.

 czas. kumotrzyć ndk., skumotrzyć się dk.

 przysł. po kumotersku

Wiktionary


kumoterskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kumoterskie; cecha tych, którzy są kumoterscy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kumoterski

 przysł. kumoterskie

 rzecz. kumoterstwo n., kuma ż.

Wiktionary


kumoterstwo

wzajemne popieranie się osób należących do grupy powiązanej interesami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) popieranie się członków tej samej grupy, których łączą więzy pokrewieństwa lub inne;

Wiktionary

Kumoterstwo – forma wzajemnego popierania się osób powiązanych więzami krwi, zażyłością, znajomością lub przynależnością do określonej grupy, zwykle w celu osiągnięcia korzyści materialnej, pozycji społecznej lub innych przywilejów, bez oceny kompetencji lub wartości protegowanych osób. W odróżnieniu od nepotyzmu, który odnosi się przede wszystkim do faworyzowania członków rodziny, kumoterstwo obejmuje także osoby niespokrewnione, w tym znajomych, przyjaciół i członków tej samej grupy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kum mos., kuma ż., kumoszka ż., kumoter mos., kumoterskość ż.

 czas. kumotrzyć ndk., skumotrzyć się dk.

 przysł. po kumotersku

 przym. kumoterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klikowość, koteryjność, mafijność, poplecznictwo, protekcjonizm

Wiktionary


kumotrzyć

potocznie: załatwiać jakieś sprawy, wykorzystując znajomości lub powiązania rodzinne


SJP.pl


kumowie

1. potocznie: sąsiad, kolega
2. ojciec chrzestny w stosunku do matki chrzestnej i do rodziców dziecka lub ojciec dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych


SJP.pl


kumoś

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. pozn. - kum

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) fż. kumosia; zobacz też: kum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kumoter

Wiktionary


kumpel

potocznie: dobry kolega; kompan, kamrat, współtowarzysz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. kolega, przyjaciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Heniek jest dobrym kumplem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũmpɛl, AS: kũmpel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

:: fż. kumpela ż., kumpelka ż.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziomek, kolega, ziomal, ziom

Wiktionary


kumpela

potocznie: dobra koleżanka; kompanka, kumpelka, współtowarzyszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. dobra koleżanka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaśka to moja dobra kumpela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈpɛla, AS: kũmpela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpelka ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

:: fm. kumpel m.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompanka, kumpelka, współtowarzyszka

Wiktionary


kumpelka

potocznie: dobra koleżanka; kompanka, kumpela, współtowarzyszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. dobra koleżanka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baśka to moja dobra kumpelka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈpɛlka, AS: kũmpelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpela ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

:: fm. kumpel mos.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompanka, kumpela, współtowarzyszka

Wiktionary


kumpelski

potocznie: dotyczący kumpla i kontaktów z kumplami; kumplowski, koleżeński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pot. dotyczący kumpla i kontaktów z kumplami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈpɛlsʲci, AS: kũmpelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpel m., kumpela ż., kumpelka ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kumplowski, koleżeński, przyjacielski, partnerski

Wiktionary


kumpelstwo

kumplostwo;
1. przyjazne stosunki między kumplami;
2. grupa osób, których łączą przyjazne stosunki


SJP.pl


kumpiak

wędzona, dojrzewająca szynka wieprzowa, tradycyjny wyrób podlaski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. wieprzowina, szczególnie szynka, konserwowana w kawałkach w soli razem ze skórą i słoniną, specjalność kuchni kresowej i podlaskiej;

Wiktionary

Kumpiak (Kump, Kumpjak) – rodzaj surowej, solonej, podsuszonej szynki wytwarzanej z całych udźców wieprzowych, pokrytej tłuszczem i skórą, wraz z nogą. Tradycja wyrobu kumpiaka wywodzi się z terenów Podlasia. Słowo kumpiak pochodzi z Litwy - wyraz: "kumpis" znaczy po prostu "szynka"

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kump m., kumpjak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kump, kumpjak

Wiktionary


kumpie

dawniej: niegotowana szynka wieprzowa; kump


SJP.pl


kumpir

duży pieczony ziemniak z farszem, popularny w Turcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. rodzaj fast foodu; duży, pieczony ziemniak z dodatkami, specjalność kuchni tureckiej

Wiktionary


kumplostwo

kumpelstwo;
1. przyjazne stosunki między kumplami;
2. grupa osób, których łączą przyjazne stosunki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. przyjazne stosunki między kumplami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈplɔstfɔ, AS: kũmplostfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpel m., kumpela ż., kumpelka ż., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koleżeństwo, przyjaźń, zażyłość

Wiktionary


kumplowski

potocznie: dotyczący kumpla i kontaktów z kumplami; kumpelski, koleżeński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pot. dotyczący kumpla i kontaktów z kumplami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũmˈplɔfsʲci, AS: kũmplofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumpel m., kumpela ż., kumpelka ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

 czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

 przym. kumpelski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koleżeński, przyjacielski, partnerski; pot. kumpelski; slang. ziomkowski

Wiktionary


kumran

ruiny starożytnej osady na północno-zachodnim wybrzeżu Morza Martwego; Qumran


SJP.pl

Kumran, "Qumrān" ( ‏חירבת קומראן‎ "Chirbet Kumran", ‏خربة قمران‎ "Chirbat Kumran") − ruiny starożytnej osady położonej w odległości 1 km na północny zachód od brzegu Morza Martwego, na pustyni Judzkiej, na Zachodnim Brzegu Jordanu.

Wikipedia


kumski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kumą, dotyczący Kumy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuma ż.

Wiktionary


kumulacja

1. nagromadzenie lub połączenie się czegoś w jednym miejscu lub czasie; skupienie, spiętrzenie, komasacja;
2. koncentrowanie, sumowanie się jakichś działań, doświadczeń, wiedzy itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; także. sumowanie działań, doświadczeń itp.

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kumulacja rtęci w biologicznym łańcuchu wodnym jest największa w rybach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumulowanie n., skumulowanie n., akumulacja ż.

 czas. kumulować ndk., skumulować dk.

 przym. kumulacyjny, kumulatywny, akumulacyjny

 przysł. kumulatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akumulacja

Wiktionary


kumulacyjny

związany z kumulacją


SJP.pl


kumulanta

pojęcie z zakresu teorii prawdopodobieństwa i statystyki


SJP.pl

Kumulanta to pojęcie z zakresu teorii prawdopodobieństwa i statystyki.

Kumulantami formula_1 rozkładu prawdopodobieństwa nazywamy wielkości spełniające własność:

Wikipedia


kumulatywny

taki, który podlega kumulacji, daje się gromadzić i łączyć w jednym miejscu


SJP.pl


kumulen

nietrwały związek organiczny, w którym atom węgla połączony jest więcej niż dwoma skumulowanymi wiązaniami podwójnymi


SJP.pl


kumulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kumulować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkũmulɔˈvãɲɛ, AS: kũmulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumulacja ż.

 czas. kumulować ndk., skumulować dk.

 przym. kumulacyjny

Wiktionary


kumulować

1. gromadzić lub łączyć coś w jednym miejscu lub czasie; skupiać, spiętrzać, komasować;
2. koncentrować, sumować jakieś działania, doświadczenie, wiedzę itp.


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gromadzić, zbierać elementy

czasownik zwrotny niedokonany kumulować się

 (2.1) zbierać się, gromadzić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta pieśń kumuluje niebezpieczeństwo zawarte w zjawiskach masowych: nietolerancję i agresję, dając w zamian jakieś bolesne ukojenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkũmuˈlɔvat͡ɕ, AS: kũmulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumulacja ż., kumulowanie n.

 przym. kumulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skupiać

Wiktionary


kumulus

biała chmura kłębiasta, typowa dla ciepłej pory roku; cumulus


SJP.pl


kumycki

język kumycki - język Kumyków (ludu pochodzenia tureckiego, zamieszkującego nizinne części Dagestanu)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kumykami, dotyczący Kumyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język kumycki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kumyk mos., Kumyczka ż.

Wiktionary


kumycy

lud zamieszkujący Dagestan


SJP.pl

Kumycy, Kumykowie – grupa etniczna zamieszkująca Kaukaz Północny, a zwłaszcza nizinną część Dagestanu. Posługują się językiem kumyckim, należącym do języków tureckich.

W XVI–XVII w. przyjęli islam sunnicki. Przed przyłączeniem do Rosji w 1867 r. tworzyli księstwo tarkowskie.

Wikipedia


kumyczka

przedstawicielka ludu zamieszkującego Dagestan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka ludu tureckiego zamieszkującego środkowy Dagestan;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumycki mrz.

:: fm. Kumyk mos.

 przym. kumycki

Wiktionary


kumyk

przedstawiciel ludu zamieszkującego Dagestan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel ludu tureckiego zamieszkującego środkowy Dagestan;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kumycki mrz.

:: fż. Kumyczka ż.

 przym. kumycki

Wiktionary


kumys

fermentowany napój z mleka klaczy lub oślicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. etn. napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkũmɨs, AS: kũmys

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kumysowy

Wiktionary


kuna

1. zwierzę drapieżne z rodziny łasicowatych;
2. dawne narzędzie tortur, rodzaj pręgierza;
3. waluta chorwacka (1 kuna = 100 lip)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (nazwa systematyczna|Martes|ref=tak.), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

 (1.2) hist. monet. waluta Chorwacji, dzieli się na sto lip;

 (1.3) obręcz lub obręcze żelazne przytwierdzone łańcuchem lub powrozem do pręgierza, portalu ratusza lub kościoła, czasem przy wejściu do dworu, zamykane na szyję czasem i na ręce skazańcom;

 (1.4) gwara. przestępcza: prostytutka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuna – wspólna nazwa kilku gatunków niewielkich, drapieżnych ssaków z rodzaju Kuna (Martes) z rodziny łasicowatych, m.in.:
    • kuna amerykańska (Martes americana), inaczej kuna świerkowa
    • kuna domowa (Martes foina), inaczej kamionka
    • kuna leśna (Martes martes), inaczej tumak
    • kuna rybożerna (Martes pennanti), inaczej kuna wodna
    • kuna tamilska (Martes gwatkinsii)
    • kuna żółtogardła (Martes flavigula)
  • oraz torbaczy z rodziny niełazowatych:
    • niełaz plamisty (Dasyurus viverrinus), inaczej kuna workowata
  • Henryk Kuna (1879–1945) – polski rzeźbiarz, członek ugrupowania Rytm
  • Izabela Kuna – polska aktorka
  • Jan Kuna – postać literacka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuny są zwierzętami drapieżnymi.

 (1.3) Za kradzież Antek dwa dni stał w kunie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũna, AS: kũna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunowate nmos., kunica ż., kuniec m.

 przym. kuni, kunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) zob. prostytutka.

Wiktionary


kunachowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kunachowiczowie herbu Korwin – polska rodzina szlachecka i ziemiańska
  • Andrzej Kunachowicz (1895–1980) – pułkownik Wojska Polskiego
  • Anna Zambrzycka-Kunachowicz (1931–1993) – historyczka sztuki
  • Hanna Kunachowicz – technolożka żywności i żywienia
  • Jerzy Kunachowicz (1900–1978) – major Polskich Sił Zbrojnych
  • Paweł Kunachowicz (ur. 1970) – radca prawny i alpinista
  • Wiktor Kunachowicz (1896–1984) – rotmistrz Wojska Polskiego

Wikipedia


kunafa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. tradycyjny deser kuchni bliskowschodniej, popularny m.in. w Palestynie, Libanie, Jordanii, Syrii, Turcji i Egipcie, przygotowywany na bazie sera i opcjonalnie – ciasta filo lub makaroników z semoliny; zwykle po wierzchu barwiony na pomarańczowo i posypywany siekanymi pistacjami;

Wiktionary

Kunafa (arab. كنافة, "kunāfah", także: "kanafeh" "knafeh", "kunafeh"; tur. "künefe"; gr. καταΐφι, "kataifi") – tradycyjne ciasto serowe, charakterystyczne dla kuchni arabskiej, tureckiej i greckiej. Wywodzi się z Nablusu.

Ciasto, które nadziewa się serem (najczęściej nabulusi), może mieć trzy odmiany:

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kadaif

Wiktionary


kunasz

nazwisko


SJP.pl


kunaszyrski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kunaszyrem, dotyczący Kunaszyru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kunaszyr mrz.

Wiktionary


kuncewicz

nazwisko


SJP.pl


kunda

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kunda – lud w Zambii
  • Kunda – miasto w Estonii
  • Kunda – rzeka w Estonii
  • kunda – arena ofiarna w hinduizmie
  • Kunda – miasto w Indiach w stanie Uttar Pradesh
  • Kunda Trans

Wikipedia


kundajski

przymiotnik od: Kunda (miasto w Estonii)


SJP.pl


kundalini

w filozofii i mistyce hinduskiej: energia spoczywająca u podstawy kręgosłupa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. w filozofii i mistyce hinduskiej: energia, która spoczywa u podstawy kręgosłupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zaawansowanych stanach jogi medytacyjnej praktykujący doświadczają czasami wznoszenia się energii kundalini w górę kręgosłupa.

 (1.1) Gdy przy pomocy praktyk jogi obudzi się kundalini, wznosi się ona przez szuszumnę do góry, budząc poszczególne czakra.

Wiktionary


kundel

pies, mieszaniec rasowy, najczęściej wiejski pies podwórzowy; kundys


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. pies niezaliczany do żadnej z ras psów

 (1.2) pot. pogard. każdy pies (najczęściej zachowujący się niewłaściwie) niezależnie od jego pochodzenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. obraź. określenie używane wobec mężczyzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zabierz pan tego kundla! Kto to widział żeby pies siedział na krześle!

 (2.1) Ten gość, kundel jeden, prędko rozpanoszył się w moim domu jak u siebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũndɛl, AS: kũndel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kundlizm mrz.

:: zdrobn. kundelek mzw.

 czas. skundlić dk.

 ims. skundlony

 przym. kundlowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pies nierasowy, mieszaniec; kundys, kundyś

Wiktionary


kundelek

mały kundel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: kundel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũnˈdɛlɛk, AS: kũndelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kundel m., kundlizm m.

 czas. skundlić

 ims. skundlony

Wiktionary


kundelka

nierasowa suczka; samica kundla


SJP.pl


kundelkowy

→ kundelek


SJP.pl

Patrz:

kundelek

kundlizm

pogardliwie o kłóceniu się (użeraniu się jak kundle)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) o godnej pogardy postawie człowieka lub zbiorowości, będącej przeciwieństwem szlachetności, autentyczności, bezinteresowności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale część żyje i żyją ci, co są z ich ducha, z tego ducha genialnej, twardej improwizacji polskiej mimo wszystko, za którą nie nadąża organizacja przeżerana przez kundlizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũndlʲism̥, AS: kũndlʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kundel m., kundelek mzw.

 czas. skundlić

 ims. skundlony

Wiktionary


kundlić

rzadko:
1. gorszyć, psuć, demoralizować;
2. kundlić się - stawać się kundlem, tracić cechy rasy


SJP.pl


kundlowaty

podobny do kundla


SJP.pl


kundman

dawniej: kupujący w sklepie; klient kupca lub rzemieślnika


SJP.pl


kundmanka

→ kundman


SJP.pl

Patrz:

kundman

kunduski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kunduzem, dotyczący Kunduzu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kunduz mrz.

Wiktionary


kunduz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północno-wschodniej części Afganistanu;

 (1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kunduz – miasto w Afganistanie
  • Kunduz – rzeka w Afganistanie
  • Kunduz – prowincja w Afganistanie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poeta urodził się w Kunduzie w 1900 roku.

 (1.2) Obszar Kunduzu zamieszkują również Hazarowie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kunduski

Wiktionary


kundycja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Kresy. prowincjonalizm natura

Wiktionary


kundys

pies, mieszaniec rasowy, najczęściej wiejski pies podwórzowy; kundel


SJP.pl


kundysowaty

podobny do kundysa


SJP.pl


kundzia

zdrobnienie od: Kunegunda (imię żeńskie); Końdzia


SJP.pl


kundziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kundzi lub z nią związany


SJP.pl


kunecki

nazwisko


SJP.pl


kunegunda

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

– imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów "kuni" „(ktoś) ze szlachetnego rodu” oraz "gund" „walka”, można określić jego pierwotne znaczenie jako „walcząca dla swojego rodu”. Jego zdrobnieniem powstałym na gruncie węgierskim jest Kinga, stąd polskie Kinga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O księżniczce Kunegundzie z chojnickiego zamku opowiedział nam przewodnik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Kundzia ż.

Wiktionary


kunegundziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kunegundy lub z nią związany


SJP.pl


kunene

rzeka w Angoli


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kunene (Cunene) – rzeka w Angoli i Namibii
  • Kunene – region Namibii
  • Cunene – prowincja Angoli

Wikipedia


kung-fu

chińska sztuka walki bez broni, oparta na sztuce obronnej; boks chiński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. popularny (aczkolwiek błędny) termin określający chińskie sztuki walki (termin poprawny: wushu)

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mirek poznał swojego trenera kung-fu, uczęszczając do zawodówki we Wrocławiu.

Wiktionary


kungur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. czwarty, najmłodszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 275,6 – 270,6 milionów lat temu;

Wiktionary

Kungur ( Кунгур) – miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego. Ma status okręgu miejskiego. Leży na południowym wschodzie Kraju Permskiego, na środkowym Przeduralu, 90 km na południowy wschód od Permu. Oficjalnie założone w 1663 roku, od 1970 roku weszło na listę historycznych miejscowości Rosji. Zyskało popularność dzięki unikalnej jaskini lodowej. Liczba ludności w 2021 roku wynosiła 64 259, a powierzchnia 68,7 km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkũŋɡur, AS: kũŋgur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kungurski

Wiktionary


kungurski

przymiotnik

 (1.1) związany z Kungurem, dotyczący Kunguru

 (1.2) związany z kungurem, dotyczący kunguru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kungur mrz., kungur mrz.

Wiktionary


kuni

związany z kuną, pochodzący od kuny (np. kunie futro, kunia sierść, kuni jadłospis)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kuną, dotyczący kuny

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do kuny, będący jej własnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyźni zawsze mieli nakryte głowy – w domu aksamitną jarmułką, na którą na dworze nakładano kapelusz, w zimie kunią czapkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkũɲi, AS: kũńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuna, kunica, kuniec

Wiktionary


kunial

miedzionikiel aluminiowy


SJP.pl


kunica

1. dawne narzędzie kary w postaci żelaznej obręczy przytwierdzonej do słupa; kuna;
2. opłata, którą składano dawniej na Rusi za dziewczynę wychodzącą za mąż do innej wsi


SJP.pl

Kunica ( Sauenwerder) – kolonia w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 kolonia liczyła 9 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Breń.

Wikipedia


kunice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Żar


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kunice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Kunice
  • Kunice – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Słubice
  • Kunice – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
  • Kunice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
  • Kunice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Wojciechowice
  • Kunice – część miasta Żary
  • gmina Kunice – gmina w powiecie legnickim
  • Kunice – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1946 w woj. wrocławskim
  • Kunice – gromada w powiecie legnickim
  • Kunice – gromada w powiecie myślenickim
  • Kunice – zlikwidowany przystanek osobowy i ładownia publiczna w Kunicach
  • Kunice – przystanek osobowy w Kunicach

Wikipedia


kunicki

przymiotnik od: Kunice, Kunice Żarskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kunicki (1903–1989) – polski lekarz, neurochirurg
  • Aleksander Kunicki (1898–1986) – polski żołnierz, uczestnik I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej
  • Bogdan Kunicki (zm. 2017) – polski socjolog, prof. dr hab.
  • Bronisław Kunicki – polski alpinista
  • Franciszek Kunicki (ok. 1750–1828) – podkomorzy chełmski w 1784 roku, konsyliarz konfederacji targowickiej
  • Kazimierz Kunicki (1898–1920) – podporucznik pilot Wojska Polskiego
  • Leon Kunicki – postać fikcyjna
  • Maciej Kunicki (ur. 1956) – polski lekkoatleta, długodystansowiec
  • Michał Ignacy Kunicki (1698–1751) – polski duchowny kościoła rzymskokatolickiego, biskup sufragan krakowski
  • Mikołaj Kunicki (1914–2001) – kapitan armii radzieckiej
  • Robert Kunicki (1881–1916) – działacz socjalistyczny i niepodległościowy
  • Ryszard Paweł Kunicki (1873–1960) – lekarz, działacz socjalistyczny i niepodległościowy

Wikipedia


kunierować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Kresy. postępować z kimś niegrzecznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Oto frajla (panna) — mówi jeden z tych ulicznych rycerzy, — poszlagowała ludzi, a teraz myśli, że będziemy z nią kunirować…
 — Feca jedna! — dodaje drugi, szarpiąc odzież Kaśki
.

Wiktionary


kuniewo

Kuniewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Gozdowo. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś duchowna "Koniewo" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


kunigas

średniowieczny książę litewski


SJP.pl

Kunigas (czasem w formie "kuniggas") – określenie księcia lub innego możnowładcy panującego w średniowiecznej Litwie i przedkrzyżackich Prusach. Kunigasami nazywano również przywódców grodów pruskich odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i obronę ich mieszkańców (zwani byli oni też „królikami” lub z gockiego „rikjami”).

Wikipedia


kunikowski

nazwisko


SJP.pl


kunin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kunin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Goworowo
  • Kunin – przysiółek wsi Nowy Skoszyn w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
  • Kunin – dawna gromada
  • Kunin – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie żółkiewskim
  • Kunin – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie rówieńskim
  • Kunin-Zamek

Wikipedia


kuniów

Kuniów (niem. "Kuhnau") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Kluczbork.

Miejscowość położona jest około 40 km na północ od Opola. Od północy graniczy z Kluczborkiem.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kuniów, po jej zniesieniu w gromadzie Kluczbork.

Wikipedia


kuniński

nazwisko


SJP.pl


kunja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na północnym zachodzie europejskiej Rosji, prawy dopływ Łowaci;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kunja – przydomek w kulturze arabskiej
  • Kunja – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie pskowskim
  • Kunja – rzeka w europejskiej części Rosji
  • Kunja Glavica – wieś w Bośni i Hercegowinie

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. Kunia

Wiktionary


kunka

nazwisko


SJP.pl

Kunka ( Кунка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie hajsyńskim, na wschodnim Podolu.

W czasach I Rzeczypospolitej wieś leżała w województwie bracławskim w prowincji małopolskiej Korony Królestwa Polskiego. W 1789 była prywatną wsią należącą do Bogdana Mikołaja Ostrowskiego. Odpadła od Polski w wyniku II rozbioru. Pod zaborami należała do Drzewieckich i Rzepeckich.

Wikipedia


kunkiewicz

nazwisko


SJP.pl


kunktacja

inaczej zwlekanie


SJP.pl


kunktator

ktoś rozmyślnie przeciągający coś, zwlekający z czymś, ociągający się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. ktoś powolny w działaniu, zwlekający z czymś, ociągający się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jasiek, ty kunktatorze, kiedy wreszcie mi się oświadczysz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũŋkˈtatɔr, AS: kũŋktator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunktatorstwo n.

:: fż. kunktatorka ż.

 przym. kunktatorski

Wiktionary


kunktatorka

kobieta rozmyślnie przeciągająca coś, zwlekająca z czymś, ociągająca się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kobieta powolna w działaniu, zwlekająca z czymś, ociągająca się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunktator mos., kunktatorstwo n.

 przym. kunktatorski

Wiktionary


kunktatorski

przeciągający coś, zwlekający z czymś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. postępujący jak kunktator: wyczekujący, odwlekający działanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunktator mos., kunktatorka ż., kunktatorstwo n.

Wiktionary


kunktatorstwo

umyślne zwlekanie z czymś, przeciąganie czegoś, powolność w działaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) psych. świadome zwlekanie ze zrobieniem czegoś, co nie jest przyjemne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkũŋktaˈtɔrstfɔ, AS: kũŋktatorstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunktator m., kunktatorka ż.

 przym. kunktatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwlekanie, zwlekanie

Wiktionary


kunktatorzyć

dawniej: opóźniać coś, celowo z czymś zwlekać; kunktować


SJP.pl


kunktować

dawniej: opóźniać coś, celowo z czymś zwlekać; kunktatorzyć


SJP.pl


kunlun

góry w Chinach


SJP.pl

Kunlun (chiń. upr. 昆仑山; chiń. trad. 崑崙山; pinyin "Kūnlún Shān") – łańcuch górski w zachodnich Chinach, na północnym skraju Wyżyny Tybetańskiej, łączący Karakorum na zachodzie i Ałtyn-Tag na wschodzie. Rozciąga się na długości ok. 2500 km. Najwyższym szczytem Kunlunu jest Liushi Shan o wysokości 7167 m n.p.m., wznoszący się w zachodniej części tego pasma.

Wikipedia


kunming

miasto w Chinach


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kunoimetra

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warszawa. pogard. milicjantka zajmująca się walką z nierządem

Wiktionary


kunopies

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junot, jenot, junat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Nyctereutes procyonoides|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych;

 (1.2) zool. osobnik drapieżnika z gatunku kunopsów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jenot azjatycki nazywany też bywa kunopsem albo szopem usuryjskim.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jenot, jenot azjatycki, szop usuryjski, lis japoński

Wiktionary


kunowate

o cechach kunowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Mustelidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu drapieżnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre kunowate są trzymane jako zwierzęta domowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łasicowate

Wiktionary


kunowaty

o cechach kunowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


kunowianin

mieszkaniec Kunowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


kunowianka

mieszkanka Kunowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


kunowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Kunowice (niem. "Kunersdorf"), d. Kunowsko – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Słubice.

W przyszłości planowane jest połączenie ze Słubicami. Obecnie jest to jedna aglomeracja, ponieważ sieć wodociągowa i kanalizacyjna jest połączona. Także autobusowa komunikacja miejska w Słubicach obejmuje swoim zasięgiem Kunowice. Leży na skraju Puszczy Rzepińskiej. Znajduje się tu przystanek kolejowy Kunowice.

Wikipedia


kunowicki

przymiotnik od: Kunowice


SJP.pl


kunowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kunowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Kunowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
  • Kunowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Łobżenica
  • Kunowo – część wsi Cienin Zaborny-Parcele w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Słupca
  • Kunowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki
  • Kunowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Banie
  • Kunowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka
  • Kunowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin
  • Kunowo – gromada
  • Kunowo – nieczynny kolejowy przystanek kolejowy w Kunowie, w województwie wielkopolskim
  • Kunowo – w gminie Kratowo
  • Kunowo – wieś w rejonie wołogodzkim obwodu wołogodzkiego

Wikipedia


kunowski

przymiotnik od: Kunów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kunowski – pseudonim Pawła Chroboka
  • Jan Kunowski
  • Stefan Kunowski
  • Kunowski – polski herb szlacheck
  • Bór Kunowski
  • Rów Kunowski
  • Staw Kunowski
  • Staw Kunowski (przystanek kolejowy)

Wikipedia


kunowy

1. → kuna;
2. gołąbek kunowy - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych


SJP.pl


kunołaz

rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny wiwerowatych


SJP.pl


kunszt

artyzm, mistrzostwo, doskonałość, perfekcja, sztuka, umiejętność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) doprowadzona do perfekcji umiejętność wykonywania czegoś lub posługiwania się czymś

 (1.2) rzemiosło artystyczne wymagające kunsztu (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kunszt – amerykańsko-brazylijski kryminał z 1991 roku
  • Kunszt – część Tarnowskich Gór
  • Park Kunszt – park w Tarnowskich Górach, wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, pomnik przyrody

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kunsztowny

Wiktionary


kunsztmistrz

dawniej:
1. mistrz, artysta;
2. kuglarz, sztukmistrz


SJP.pl


kunsztmistrzowski

→ kunsztmistrz


SJP.pl

Patrz:

kunsztmistrz

kunsztowniej

stopień wyższy od przysłówka: kunsztownie


SJP.pl


kunsztowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kunsztowny


SJP.pl


kunsztowny

wykonany starannie, umiejętnie, z artyzmem; misterny, artystyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wytwornie ozdobiony, wykonany misternie, po mistrzowsku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kũw̃ˈʃtɔvnɨ, AS: kũũ̯štovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kunszt m., kunsztowność ż., kunsztownik m.

 czas. kunsztować ndk.

 przym. kunsztowy

 przysł. kunsztownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) finezyjny, misterny, mistrzowski, wyrafinowany

Wiktionary


kunysz

nazwisko


SJP.pl


kunz

[czytaj: kunc] nazwisko


SJP.pl


kunzyt

odmiana spodumenu, minerał używany w jubilerstwie


SJP.pl

Kunzyt (kuncyt, kunzit) – wysoko ceniona[] odmiana jubilerska spodumenu. Znana od 1902 roku. Nazwa pochodzi od amerykańskiego mineraloga G.F. Kunza, który odkrył ten minerał. Minerał ma zabarwienie przeważnie różowe, lub fioletowo-różowe wywołane obecnością manganu.

Wikipedia


kunów

1. miasto w Polsce;
2. jezioro w Polsce;
3. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kunów – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, nad rzeką Kamienną. Jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Kunów. Prawa miejskie w latach 1365–1502, 1535–1867 i ponownie od 1990.

Był miastem i siedzibą klucza dóbr biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkũnuf, AS: kũnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kunowski

Wiktionary


kunżut

kunżut, łogowa wschodnia, sezam indyjski, sezam wschodni - jednoroczna roślina oleista o rozgałęzionej łodydze, uprawiana na obszarach tropikalnych i subtropikalnych dla nasion służących do wyrobu oleju sezamowego, chałwy itp.


SJP.pl


kuoka

gatunek ssaka z rodziny kangurowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Setonix|ref=tak., monotypowy rodzaj zwierząt z rodziny kangurowatych;

 (1.2) zool. zwierzę, torbacz z gatunku kuoka krótkoogonowa, nazwa systematyczna|Setonix brachyurus|ref=tak.

Wiktionary


kuomintang

chińska partia polityczna założona w 1912 roku przez Sun Yat-sena; jej rządy na Tajwanie uczyniły z wyspy jeden z najszybciej rozwijających się krajów świata


SJP.pl

Kuomintang (KMT) lub Guomindang (GMD) (chiń. upr. 中国国民党; chiń. trad. 中國國民黨; dosł. „Narodowa Partia Chin”) – partia utworzona w Chinach w 1912 przez Sun Jat-sena i oddana w sprawowanie przez Song Jiaorena. Partia rządząca w Republice Chińskiej w latach 1928–2000 i 2008–2016. Pierwotnie reprezentowała tzw. chiński socjalizm, lecz z czasem przeszła na pozycje prawicowe.

Wikipedia


kuomintangowski

→ Kuomintang


SJP.pl

Patrz:

Kuomintang

kuopio

Kuopio – miasto i gmina w środkowej Finlandii, w regionie Sawonia Północna, nad jeziorem Kallavesi. Powierzchnia gminy wynosi 1 728,53 km², z czego 604,51 km² stanowi woda. Zamieszkana przez 122 594 osoby (31 grudnia 2022). Miasto i okolice są nazywane "Błękitną Perłą Pojezierza Fińskiego".

Wikipedia


kup

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp., rozk. od kupić

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|kupa.

Wiktionary

Kup (dodatkowa nazwa w j. niem. Kupp) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Dobrzeń Wielki. W latach 1945–1954 siedziba gminy Kup.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup mi dzisiejszą gazetę jak będziesz w kiosku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kup, AS: kup

Wiktionary


kupa

1. stos, sterta;
2. gromada, tłum, stado;
3. potocznie: wielka ilość, mnóstwo;
4. potocznie: ekskrementy, odchody, kał, fekalia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. eufem. kał, stolec, odchody

 (1.2) pot. dużo czegoś lub kogoś, masa

 (1.3) pot. stos, sterta

 (1.4) pot. przen. niepomyślny wynik, niepowodzenie, fiasko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kupa – rzeka w Chorwacji
  • Kupa – rzeka w Rosji
  • Kupa – rzeka na Litwie
  • Kupa – miejscowość na Węgrzech
  • Kupa – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w mieście Delnice
  • Kupa – wieś na Białorusi, która w 1964 r. razem z kilkoma sąsiednimi miejscowościami, została przekształcona w osiedle wczasowe Narocz
  • synagoga Kupa w Krakowie
  • kał – nazywany potocznie kupą
  • Kupka
  • kupka zarodni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj, muszę zrobić kupę.

 (1.2) Na koncercie była cała kupa ludzi.

 (1.3) Jasiu, układaj ubrania w szafie, a nie rzucaj ich tak na kupę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupa, AS: kupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopa ż., kupkanie n., wykupkanie n., nakupkanie n.

:: zdrobn. kupka ż., kupeczka ż.

:: zgrub. kupsko n.

 czas. żart. kupkać ndk., wykupkać dk., nakupkać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stolec, kał, odchody; wulg. gówno

 (1.2) mnóstwo, masa

 (1.3) stos, sterta

Wiktionary


kupaj

nazwisko


SJP.pl


kupal

bimetal utworzony z warstw aluminium i jednej lub dwóch warstw miedzi nawalcowanych na gorąco; cupal


SJP.pl

Kupal, cupal – bimetal z warstwy glinu i jednej lub dwu warstw miedzi nawalcowanych na gorąco ("stąd nazwa: cuprum + aluminium"). Wykorzystywany do budowy torów przewodowych wysokiej częstotliwości, radiatorów oraz na złącza przy łączeniu przewodów elektrycznych z tych metali (w celu wyeliminowania korozji elektrochemicznej).

Wikipedia


kupalnik

roślina o właściwościach leczniczych i trujących, w Polsce chroniona; arnika, pomornik


SJP.pl


kupalnocka

uroczystość ludowa obchodzona w wigilię dnia św. Jana Chrzciciela, w nocy z 23 na 24 czerwca, z licznymi obrzędami i zabawami, nawiązująca do obrzędowości pogańskiej związanej z letnim przesileniem słońca; kupała (Kupała), Kupalnocka, kupałnocka (Kupałnocka), noc świętojańska (Noc Świętojańska)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Kurpie, Warmia, Mazury, Podlasie. Noc Świętojańska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] ale kto wie, czy nie jest po prostu opisem jakiegoś smutnego wypadku, który się gdzieś wydarzył, może przed kilku wiekami, przy obchodzie Kupalnocki.

 (1.1) Te sześć wierszy śpiewają także u Kurpiów w czasie Kupalnocki czyli Sobótki.

 (1.1) Lud np. mazowiecki i podlaski, nad Narwią i Bugiem zamieszkały, obrzęd ten znał tylko pod mianem Kupalnocki.

Wiktionary


kupalny

związany z kupałą, ludowym świętem letniego przesilenia; świętojański


SJP.pl


kupała

uroczystość ludowa obchodzona w wigilię dnia św. Jana Chrzciciela, w nocy z 23 na 24 czerwca, z licznymi obrzędami i zabawami, nawiązująca do obrzędowości pogańskiej związanej z letnim przesileniem słońca; Kupała, kupalnocka (Kupalnocka), kupałnocka (Kupałnocka), noc świętojańska (Noc Świętojańska)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. Noc Kupały (Noc Świętojańska u Słowian wschodnich);

 (1.2) Noc Świętojańska

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński, nazwa własna

 (2.1) rzekome słowiańskie bóstwo urodzaju i płodności czczone podczas Nocy Świętojańskiej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kupała – domniemane bóstwo słowiańskie
  • Janka Kupała – białoruski pisarz
  • Noc Kupały

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. kupalnik m., kupalność ż.

:: przym. kupalny

Wiktionary


kupałnocka

uroczystość ludowa obchodzona w wigilię dnia św. Jana Chrzciciela, w nocy z 23 na 24 czerwca, z licznymi obrzędami i zabawami, nawiązująca do obrzędowości pogańskiej związanej z letnim przesileniem słońca; kupała (Kupała), kupalnocka (Kupalnocka), Kupałnocka, noc świętojańska (Noc Świętojańska)


SJP.pl


kupaż

mieszanie różnych rodzajów wina w celu otrzymania mieszanki o pożądanych walorach smakowych i jakościowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) enol. mieszanie różnych rodzajów wina w celu otrzymania napoju o pożądanych właściwościach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To pyszne wino jest efektem domowego kupażu: zmieszaliśmy trunek francuski z algierskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupaʃ, AS: kupaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupażowanie n.

 czas. kupażować

Wiktionary


kupażować

mieszać napoje o różnych właściwościach


SJP.pl


kupcia

zdrobnienie od: kupa


SJP.pl


kupcowa

dawniej:
1. żona kupca;
2. kobieta trudniąca się handlem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kobieta, która trudni się handlem

 (1.2) przest. żona kupca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec mos./mrz.

Wiktionary


kupcowy

→ kupiec (dawniej); kupiecki


SJP.pl


kupczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Kupczak – polski kolarz torowy, trener
  • Jarosław Kupczak – katolicki duchowny
  • Mateusz Kupczak – polski piłkarz
  • Piotr Kupczak – polski poeta
  • Ryszard Kupczak – polski kolarz torowy
  • Szczepan Kupczak – polski kombinator norweski

Wikipedia


kupczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. odczasownikowy od|kupczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kupˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kupčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kupczyć ndk.

 rzecz. kupiectwo n., kupiec m., kupczyk

Wiktionary


kupczyk

drobny kupiec, lub pomocnik kupiecki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) drobny kupiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupczenie n., kupiectwo n.

Wiktionary


kupczyć

handlować rzeczami niemoralnymi (np. stręczycielstwo) lub zakazanymi


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pejor. handlować tym, czym nie należy handlować i co nie powinno być źródłem zysków materialnych

 (1.2) przest. handlować w ogóle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja też chciałbym mieć tę wiadomość z czystej, ludzkiej ciekawości i nie chcę tymi informacjami kupczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupt͡ʃɨt͡ɕ, AS: kupčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiectwo n., kupiec m., kupczyni ż., kupczenie n., kupus

Wiktionary


kupczyński

nazwisko


SJP.pl


kupcząca

handlować rzeczami niemoralnymi (np. stręczycielstwo) lub zakazanymi


SJP.pl


kupczący

handlować rzeczami niemoralnymi (np. stręczycielstwo) lub zakazanymi


SJP.pl


kupcówna

dawniej: córka kupca


SJP.pl


kupeczka

zdrobnienie od: kupka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kupa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈpɛt͡ʃka, AS: kupečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupsko n., kupa ż., kupka ż.

Wiktionary


kupela

piec metalurgiczny służący do topienia ołowiu


SJP.pl


kupelacja

metoda izolowania metali szlachetnych ze stopu ołowiu


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kupelacyjny

związany z kupelacją


SJP.pl


kupelka

tygielek służący do przygotowywania metali szlachetnych do analizy kupelacyjnej


SJP.pl


kupelować

wyodrębniać metale szlachetne ze stopów w specjalnym piecu metalurgicznym


SJP.pl


kupelowy

przymiotnik od: kupela


SJP.pl


kuper

1. tyłek, zadek
2. u ptaków: miejsce wyrastania piór ogonowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. ornit. tylna część tułowia u ptaków

 (1.2) przen. pot. tyłek

 (1.3) przen. pot. mot. tylna część pojazdu

Wiktionary

Kuper – u ptaków obszar znajdujący się pomiędzy grzbietem a pokrywami nadogonowymi (na wierzchu ciała). Na kuprze znajduje się gruczoł kuprowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkupɛr, AS: kuper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuprówka ż.

:: zdrobn. kuperek m.

 przym. kuprowy

Wiktionary


kuperek

zdrobnienie od: kuper


SJP.pl


kupersztych

dawniej: miedzioryt, rycina; kopersztych


SJP.pl


kupfernikiel

arsenek niklu, miedzianoczerwony minerał o metalicznym połysku; nikielin


SJP.pl


kupia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. towar przeznaczony do sprzedaży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupʲja, AS: kupʹi ̯a

Wiktionary


kupicz

nazwisko


SJP.pl


kupido

motyw dekoracyjny, postać nagiego chłopczyka ze skrzydłami; kupidyn, amorek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. kupidyn.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy zegarach, zwierciadłach i innych sprzęcikach, był nieunikniony kupido ze złotą strzałą, ornament tak wysoko ceniony za czasów panowania Stanisława Augusta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kupidyn mos., kupidyn mos., Kupido mos., kupidynek mos.

 przym. kupidynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupidyn, amor, eros

Wiktionary


kupidura

nazwisko


SJP.pl


kupidyn

motyw dekoracyjny, postać nagiego chłopczyka ze skrzydłami; kupido, amorek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) postać nagiego i uskrzydlonego chłopca będąca wyobrażeniem Kupidyna, zwykle z łukiem i strzałą

Wiktionary

Kupidyn (także Kupido, Amor, łac. Cupido ‘pragnienie’, ‘pożądanie’, Amor ‘miłość’, gr. Ἔρως Érōs) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie miłości.

Uchodził za syna bogini Wenus (Wenery) i boga Marsa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Złośliwy kupidyn z wyprężonym łukiem zdawał się uśmiechać do wszystkich…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kupidyn mos., Kupido mos., kupido mos.

:: zdrobn. kupidynek

 przym. kupidynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupido, amor, eros

Wiktionary


kupidynek

mały kupidyn; amorek, putto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. pieszcz. kupidyn

Wiktionary

Kupidynek ("Catananche" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje co najmniej 5 gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego, z czego dwa gatunki w południowej Europie. Rosną w miejscach suchych i słonecznych. Zawierają sok mleczny. Kupidynek błękitny ("C. caerulea") jest popularną rośliną ogrodową sadzoną zarówno w formie typowej z kwiatami lawendowo-niebieskimi, jak i w odmianach białokwiatowych i dwubarwnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na zegarze stał mały brązowy kupidynek, który się wdzięczył zaokrąglając ramiona pod złoconym wieńcem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kupidyn mos., kupidyn mos., Kupido mos., kupido mos.

 przym. kupidynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amorek

Wiktionary


kupidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. cena

Wiktionary

Kupidło – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Opsa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈpʲidwɔ, AS: kupʹidu̯o

Wiktionary


kupiec

1. osoba kupująca coś; nabywca;
2. osoba zajmująca się handlem; handlarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto coś kupuje

 (1.2) ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. karc. rodzaj gry w karty

Wiktionary

Kupiec – osoba prowadząca we własnym imieniu przedsiębiorstwo handlowe.

W średniowieczu kupcy wraz z innymi rzemieślnikami tworzyli mieszczaństwo, w tym samym czasie zrzeszali się również w organizacjach zwanych cechami. Kupcy zobowiązani byli do stosowania się do przymusu drogowego, a w określonych przez króla miastach do prawa składu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Rzekł — i wnet brody kupców i mużyków • Sypią się chmurą jak liście od gradu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupʲjɛt͡s, AS: kupʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupno n., kupcowa ż., kupiectwo n., kupczenie n., kupienie n., kupowanie n., odkup m., odkupienie n., odkupiciel m., przekupa ż., przekupka ż., przekupień m., przekupność ż., przekupstwo n., przekupywanie n., wykup m., wykupywanie n., zakup n., zakupy nmos.

 czas. kupować ndk., kupić dk., kupczyć ndk., dokupywać ndk., dokupić dk., nakupywać ndk., nakupić dk., odkupywać ndk., odkupić dk., podkupywać ndk., podkupić dk., przekupywać ndk., przekupić dk., wkupywać się ndk., wkupić się dk., wykupywać ndk., wykupić dk., zakupywać ndk., zakupić dk.

 przym. kupiecki, kupiony, dokupiony, odkupiony, podkupiony, przekupiony, przekupny, wykupiony, zakupiony, kupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nabywca

 (1.2) biznesmen, handlarz, przedsiębiorca handlowy

Wiktionary


kupiecki

przymiotnik od: kupiec


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kupiectwa i/lub kupca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiectwo n., kupiec m., kupowanie n.

 czas. kupować ndk.

Wiktionary


kupiectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zajęcie osoby prowadzącej działalność handlową

 (1.2) ogół kupców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zepchnięci przez najeźdźców w nieurodzajne, pozbawione nawet drzew górskie wąwozy, nie mogli żyć z ziemi, zarabiać na życie kupiectwem czy rzemiosłem.

 (1.2) Rurykowicze, przenoszący się dawniej z jednej dzielnicy do drugiej, "awansujący" z biedniejszej na bogatszą, ustabilizowali się, ale jednocześnie uzależnili od lokalnych grup możnowładztwa (bojarów) i kupiectwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec mos., kupczyk mos., kupcowa ż., kupczenie n.

 czas. kupczyć ndk.

 przym. kupiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handel

Wiktionary


kupienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kupić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kupʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kupić dk., kupować ndk.

 rzecz. kupno, kupiec, kupowanie

 przym. kupny

Wiktionary


kupin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kupin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
  • Kupin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo
  • Kupin – wieś na Podolu na Ukrainie

Wikipedia


kupis

nazwisko


SJP.pl


kupisiewicz

nazwisko


SJP.pl


kupisz

1. nabyć coś za pieniądze, zakupić;
2. pozyskać, ująć, zjednać kogoś;
3. potocznie: dać się oszukać albo zaakceptować coś;
4. w grze w karty: dobrać kartę lub karty


SJP.pl


kupiszewski

nazwisko


SJP.pl


kupiszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu poniewieskim.

Wiktionary

Kupiszki ( Kupiškis) – miasto na Litwie, w okręgu poniewieskim, siedziba administracyjna rejonu kupiszeckiego i gminy. W 2011 roku liczyło ok. 7,2 tys. mieszkańców.

Nazwa miejscowości pochodzi od nazwy rzeki Kupa przepływającej przez miasto. Niedaleko miasta znajduje się muzeum etnograficzne założone przez Adomasa Petrauskasa i położone na posiadłościach jego założyciela.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kupiszecki

Wiktionary


kupiura

dawniej: wycięcie pewnych fragmentów utworów muzycznych lub filmu


SJP.pl


kupić

1. nabyć coś za pieniądze, zakupić;
2. pozyskać, ująć, zjednać kogoś;
3. potocznie: dać się oszukać albo zaakceptować coś;
4. w grze w karty: dobrać kartę lub karty


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kupować)

 (1.1) zob. kupować.

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) przest. skupiać; gromadzić, łączyć w kupy

czasownik zwrotny kupić się

 (3.1) przest. skupiać się; gromadzić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbiegł do pobliskiego sklepu, by kupić mleko i płatki owsiane.

 (1.1) Znalazł kawałek białego papieru, otworzył dopiero co kupione kredki i zaczął wpatrywać się w twarz dziewczynki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupʲit͡ɕ, AS: kupʹić

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. zakup m., zakupy nmos., kupiec m., kupno n., kupowanie n., kupienie n., odkupienie n.

 (1.1) przym. kupny

 (1.1) czas. wykupić

 (2.1-3.1) czas. skupić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań dostać kupić

Wiktionary


kupiński

nazwisko


SJP.pl


kupka

zdrobnienie od: kupa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kupa

 (1.2) mała kupa

 (1.3) kał dziecka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Kupka – polski bokser żyjący w latach 1908–1929
  • František Kupka – czeski malarz żyjący w latach 1871–1957
  • Josef Kupka – biskup brneński żyjący w latach 1862–1941
  • Teofil Kupka – śląski polityk żyjący w latach 1885–1920
  • (5363) Kupka (1979 UQ) – planetoida
  • Kupka - wieś na Ukrainie, obwód czerniowiecki
  • Kupa

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dziecko układało pieniądze w kupki według nominałów.

 (1.3) Jacuś zrobił dziś drugą kupkę w pieluchę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupka, AS: kupka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupa ż., kupkanie n., wykupkanie n.

:: zdrobn. kupeczka ż.

 czas. kupkać ndk., wykupkać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupeczka

 (1.2) stosik

Wiktionary


kupkać

potocznie: oddawać kał; defekować, załatwiać się, wypróżniać się


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pukać

 (1.2) infant. pot. posp. fizj. wypróżniać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupsko n., kupa ż., kupka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk klupkać, gw. Górny Śląsk klupać

Wiktionary


kupkowy

przymiotnik od: kupka


SJP.pl


kupkówka

roślina z rodziny traw, występująca na łąkach i polanach leśnych; rżniączka


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kupla

godło górnicze w kształcie młota i kilofa skrzyżowanych ze sobą


SJP.pl

Kupla ( Купля; Купля) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Wiszniew.

Wikipedia


kuplecik

zdrobnienie od: kuplet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kuplet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kuplet, lecz tylko mały kuplecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuplet m.

Wiktionary


kuplecista

wykonawca lub twórca kupletów, satyrycznych piosenek ze zwrotkami i refrenem


SJP.pl


kuplecistka

→ kuplecista


SJP.pl

Patrz:

kuplecista

kupler

człowiek czerpiący zyski z cudzego nierządu; alfons, rajfur, sutener


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. stręczyciel, sutener

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuplɛr, AS: kupler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kuplerka ż.

Wiktionary


kuplerka

kobieta czerpiąca korzyści z cudzego nierządu i ułatwiająca jego prowadzenie; burdelmama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. stręczycielka, sutenerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupler mos.

Wiktionary


kuplerstwo

stręczycielstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. przestępstwo polegające na ułatwianiu komuś uprawiania prostytucji w zamian za korzyści majątkowe

Wiktionary

Ku

Wikipedia


kuplet

1. zwrotka dowolnej, satyrycznej piosenki o aktualnej treści, zakończona zwykle refrenem;
2. element formy ronda występujący między kolejnymi powrotami refrenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. zwrotka satyrycznej piosenki o aktualnej treści

 (1.2) muz. część ronda między kolejnymi wystąpieniami refrenu

Wiktionary

Kuplet (fr. "couplet") – dwuwiersz o charakterze pieśniowo-tanecznym występujący we francuskiej poezji średniowiecznej, a współcześnie w twórczości ludowej.

Kupletem nazywa się też kabaretową piosenkę satyryczną, podejmującą aktualne tematy obyczajowe lub społeczno-polityczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Codziennie raczył mnie swoimi zabawnymi kupletami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuplɛt, AS: kuplet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuplecik mrz.

Wiktionary


kupniewski

nazwisko


SJP.pl


kupno

zakup, nabycie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nabywanie czegoś

Wiktionary

Kupno, zakup (czynność) – nabycie dóbr lub praw drogą (pisemnej, bądź ustnej) umowy sprzedaży bądź innej umowy o równoważnym skutku np. umowy datio in solutum (świadczenia w miejsce wykonania).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkupnɔ, AS: kupno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupiec m., kupczyni ż., kupowanie n., kupienie n.

 czas. kupować ndk., kupić dk.

 przym. kupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakup

Wiktionary


kupnoholik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. zakupoholik.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupnoholik traci kontrolę nad swoimi zakupami, często kupuje rzeczy zupełnie niepotrzebne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupnoholizm m.

:: fż. kupnoholiczka

Wiktionary


kupnoholizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. zakupoholizm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupnoholizm to zjawisko w Polsce nowe, więc nie ma jeszcze specjalistycznych programów terapeutycznych – wyjaśnia dr Woronowicz. – Można próbować korzystać z prywatnych poradni psychologicznych (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupnoholik mos., kupnoholiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oniomania, shopoholizm, szopoholizm, zakupoholizm

Wiktionary


kupny

potocznie: nabyty, kupiony w sklepie, nie wykonany w domu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. ze sklepu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie lubię kupnego ciasta, wolę domowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkupnɨ, AS: kupny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupno n., kupowanie n., kupienie n., kupiec m., kupcowa ż.

 czas. kupować ndk., kupić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklepowy, gotowy

Wiktionary


kupon

1. formularz z wydrukowanymi rubrykami do wypełniania, np. gry liczbowej, konkursu;
2. dokument uprawniający do otrzymania towarów, pieniędzy lub usługi; talon; bon;
3. odcinek materiału wystarczający na uszycie danej części garderoby;
4. odcinek papieru wartościowego upoważniający jego właściciela do pobrania procentu lub dywidendy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) blankiet, formularz z wydrukowanymi rubrykami do wypełnienia używany do udziału w grze liczbowej, konkursie

 (1.2) odcinek biletu, bonu, talonu itp. odrywany na znak wykorzystania

 (1.3) wycinek z gazety promocyjnej uprawniający do rabatu przy zakupie lub gratisu

 (1.4) ekon. odcinek papieru wartościowego uprawniający właściciela do odbioru należnego mu procentu lub dywidendy

 (1.5) kraw. ilość tkaniny przeznaczona do uszycia jednego ubrania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Międzynarodowy Kupon na Odpowiedź – międzynarodowy kupon pocztowy podlegający wymianie na znaczki pocztowe
  • Kupon odsetkowy – środki pieniężne przysługujące posiadaczom obligacji kuponowych
  • Potoczna nazwa karbowańców, waluty Ukrainy w latach 1992-1996

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkupɔ̃n, AS: kupõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuponówka ż.

:: zdrobn. kuponik m.

 przym. kuponowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odcinek

Wiktionary


kuponik

zdrobnienie od: kupon


SJP.pl


kuponovka

prywatyzacja polegająca na nabywaniu uprawnień do zakupu majątku narodowego przez wszystkich obywateli państwa, przeprowadzona m.in. w Czechach; kuponowka, kuponówka


SJP.pl


kuponowka

prywatyzacja polegająca na nabywaniu uprawnień do zakupu majątku narodowego przez wszystkich obywateli państwa, przeprowadzona m.in. w Czechach; kuponówka, kuponovka


SJP.pl


kuponowy

→ kupon


SJP.pl

Patrz:

kupon

kuponówka

prywatyzacja polegająca na nabywaniu uprawnień do zakupu majątku narodowego przez wszystkich obywateli państwa, przeprowadzona m.in. w Czechach; kuponowka, kuponovka


SJP.pl


kupowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kupować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkupɔˈvãɲɛ, AS: kupovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakup m., zakupy nmos., kupno n., kupiec m., kupienie n., przekupień m., przekupka ż.

 czas. kupować ndk., kupić dk., wykupić dk., odkupić dk., zakupić dk., skupić dk., skupować ndk., przekupić dk.

 przym. kupny, kupiecki, przekupny

Wiktionary


kupować

nabywać, zdobywać za pieniądze


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. kupić)

 (1.1) nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

 (1.2) pozyskiwać zawodnika z innego klubu, płacąc pieniędzmi

 (1.3) pot. zaakceptować

 (1.4) pot. dać się oszukać, uznawszy coś za prawdę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu kupowano talerze, szklanki, żelazka, młynki, lalki, a niekiedy duże parasole szafirowe lub pąsowe.

 (1.1) GPU przychodziło pakować rzeczy, odwoziło samochodem na dworzec, kupowało bilety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈpɔvat͡ɕ, AS: kupovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupowanie n., kupiec m., kupno n., zakup m., zakupy nmos., kupujący m., kupienie n., odkupienie n.

 przym. kupny, kupiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płacić, nabywać

Wiktionary


kuprej

kuprej azjatycki - gatunek dużego ssaka parzystokopytnego z rodziny wołowatych


SJP.pl


kupren

związek chemiczny, pochodna acetylenu


SJP.pl


kupres

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włoski ekspres do kawy

Wiktionary

Kupres – miasto w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie dziesiątym, siedziba gminy Kupres. W 2013 roku liczyło 2883 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci.

Funkcjonują tu cztery wyciągi narciarskie. Działa tu centrum rekreacyjno-sportowe "Adria-Ski", które współpracuje z Klubem Narciarskim Striž[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dorota pochwaliła się nowym kupresem, zrobiła nam po kawie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafeterka, kawiarka, kafetierka, makinetka, moka

Wiktionary


kuprodur

stop miedzi używany do wyrobu skrzyń ogniowych w parowozach


SJP.pl


kupror

stop miedzi z aluminium (ok. 5%)


SJP.pl


kuprowy

przymiotnik od: kuper


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kuprem, dotyczący kupra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kormorany, jak większość ptaków, posiadają gruczoł kuprowy, ale jego wydzielina nie daje piórom wodoodporności, jak ma to miejsce u innych ptaków wodnych, i po wyjściu na ląd kormorany muszą długo suszyć pióra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuper mzw.

Wiktionary


kuprysko

w łowiectwie: kąpielisko żubra


SJP.pl


kupryt

ruda miedzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał, tlenek miedzi; ruda miedzi;

Wiktionary

Kupryt – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału, którego głównym składnikiem jest miedź (łac. "cuprum" = miedź).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkuprɨt, AS: kupryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuprytowy

Wiktionary


kuprytowy

przymiotnik od: kupryt


SJP.pl


kuprówka

ćma z rodziny brudnic


SJP.pl


kupski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kupa, związany z Kupem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Kupa lub kupian, mający cechy lub właściwości przypisywane Kupowi lub kupianom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dom kupskiego poborcy był jednokondygnacyjny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kup mrz., kupianin mos., kupianka ż.

Wiktionary


kupsko

zgrubienie od: kupa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) grub. zgrub. od kupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wycieraczce leżało psie kupsko, w które prawie wdepnął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kupa ż., kupka ż., kupeczka ż., kopa ż., kupkanie n., wykupkanie n., nakupkanie n.

 czas. kupkać ndk., wykupkać dk., nakupkać dk.

Wiktionary


kupująca

kobieta nabywająca coś; nabywczyni, klientka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ż. od kupujący

Wiktionary


kupujący

osoba nabywająca coś; nabywca, klient


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hand. osoba nabywająca coś

forma czasownika.

 (2.1) ims. od kupować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprzedaż jest to umowa wzajemna, przez którą sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy lub inne prawo majątkowe na kupującego, a kupujący zapłacić określoną cenę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kupować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupiec, nabywca

Wiktionary


kupula

drewniejący organ otaczający owoc właściwy roślin z rodziny bukowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. drewniejąca miseczka otaczająca owoc (orzech) roślin z rodziny bukowatych

 (1.2) bot. okrywa otaczająca zalążki paproci nasiennych

 (1.3) bot. miseczka z rozmnóżkami występująca na górnej powierzchni plechaechy wątrobowców z rzędu porostnicowców

Wiktionary

Kupula (łac. "cupula" – cebrzyk, wanienka) – w botanice termin oznaczający:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈpula, AS: kupula

Wiktionary


kupą

potocznie: zwalić się kupą - pojawić się nagle, w dużym gronie


SJP.pl


kupę

1. stos, sterta;
2. gromada, tłum, stado;
3. potocznie: wielka ilość, mnóstwo;
4. potocznie: ekskrementy, odchody, kał, fekalia


SJP.pl


kur

1. kogut - samiec kury;
2. ryba z rodziny głowaczowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) przest. kogut;

 (1.2) icht. ryba z rodziny głowaczowatych;

 (1.3) daw. przen. med. odra

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: kura

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kur – wieś w muhafazie Tulkarm
  • Kur – rzeka, dopływ Tuskara
  • kogut
  • kur bankiwa
  • kur diabeł, kur głowacz, kur rogacz (ryby z rodziny głowaczowatych)
  • kur – herb szlachecki
  • kur – obszar kosmiczny
  • Chur
  • Cour
  • Kür
  • Kür Dili

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedźma powiedziała, że o północy czarny kur zapieje i czar straci moc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kur, AS: kur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurek m./ż., kura ż., kurak m., kurczak m., kurczę n., kurczątko m.

 przym. kurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kogut, przest. kokot

Wiktionary


kura

1. ptak domowy hodowany dla mięsa i jaj; potrawa z tego ptaka;
2. samica ptaka z rzędu kuraków, np. głuszca;
3. kura domowa - o kobiecie rezygnującej z ambicji zawodowych na rzecz prowadzenia domu, wychowywania dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. roln. ptak hodowany dla mięsa i jaj;

 (1.2) ornit. samica ptaków kurowatych, np. kury domowej, bażanta, głuszca

 (1.3) spoż. tusza z kury (1.2)

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: kur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja babcia ma w gospodarstwie dziesięć kur.

 (1.2) Gdy kura zniesie jajko, zawsze głośno gdacze.

 (1.3) Mama kupiła dwie kury na świąteczny obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkura, AS: kura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak m., kurnik m., kurak m., kur m., kurczę n., kurzęczak m., kurzeniec mrz.

:: zdrobn. kurka ż., kureczka ż., kurczyna ż.

 przym. kurzy, gwara. kurzęcy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kokosz; gwara. ślepucha

Wiktionary


kuracja

zespół środków i zabiegów leczniczych lub kosmetycznych w celu poprawy zdrowia lub urody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuracja – długo- lub krótkotrwałe poddanie chorego zabiegom rekonwalescencyjnym
  • kuracja – jedna z duszpasterskich jednostek administracyjnych Kościoła katolickiego
  • Kuracja – tytuł spektaklu Teatru telewizji z 2001 roku w reż. Wojciecha Smarzowskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈrat͡sʲja, AS: kuracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuracjusz mos., kuracjuszka ż.

 czas. kurować, kurować się ndk.; wykurować się dk.

 przym. kuracyjny

Wiktionary


kuracjusz

osoba przebywająca w uzdrowisku lub objęta jakąś kuracją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś poddawany kuracji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyrektor zaprasza wszystkich kuracjuszy na występ śpiewaczki z Bytomia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuracja ż.

:: fż. kuracjuszka ż.

 czas. kurować

 przym. kuracyjny

Wiktionary


kuracjuszka

→ kuracjusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta poddawana kuracji

Wiktionary

Patrz:

kuracjusz

Przykłady

 (1.1) Kilka kuracjuszek spacerowało w pobliżu tężni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuracja ż.

:: fm. kuracjusz m.

 czas. kurować

 przym. kuracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pacjentka

Wiktionary


kuracyjny

związany z kuracją


SJP.pl


kuraczek

rodzaj ptaków z rodziny przepiórowatych


SJP.pl


kurajski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Kurajki (rzeki w Ałtaju w Rosji)

Wiktionary


kurajszyci

plemię arabskie


SJP.pl

Kurajszyci (Korejszyci, Banu Kurajsz, "Banu Qurayš", ‏قُرَيْشٌ‎) – plemię beduińskie, wywodzące się od Kusaja ibn Kilaba, zamieszkujące okolice Mekki i władające nią od VII wieku.

Kurajszyci byli plemieniem kupieckim, utrzymującym kontakty handlowe z Persją, Jemenem, Bizancjum oraz Abisynią. Z plemienia wywodzi się kilka rodów. Do najważniejszych należały rody Haszymitów, z którego pochodził Mahomet, i Umajjadów, z którego wywodziła się dynastia Umajjadów.

Wikipedia


kurajszyta

członek plemienia arabskiego


SJP.pl


kurak

1. potocznie lub pogardliwie o kurczaku;
2. przedstawiciel rzędu ptaków grzebiących o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) młody kogut, kurczak

 (1.2) zwykle w lm.: rząd ptaków odznaczających się krępą budową, silnymi nogami do rozgrzebywania gleby;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kurak – młody kogut
  • Kurak (Łódź)
  • Kurak (Zgierz)
  • Kurak (wzniesienie) - Góry Suche
  • grzebiące
  • Kurak Leghorn

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zarówno indyk, kuropatwa, jak i przepiórka należą do rzędu kuraków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurak, AS: kurak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kura ż., kur m., kurzęczak m., kurczak m., kuraki mos., kurowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczak

 (1.2) grzebiące

Wiktionary


kuraki

rząd ptaków grzebieniowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Galliformes|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przepiórowate i perlice należą do kuraków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurak mzw., kura ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzebiące

Wiktionary


kurakowate

rodzina ptaków z rzędu grzebiących; bażantowate, kurowate


SJP.pl


kurakowaty

o cechach kurakowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


kurancik

zdrobnienie od: kurant


SJP.pl


kurant

courante;
1. melodia wygrywana przez zegar, pozytywkę itp.;
2. mechanizm umieszczony w zegarze, pozytywce itp., wygrywający jakąś melodię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. mechanizm wygrywający melodię umieszczany w zegarze lub innym urządzeniu

 (1.2) muz. melodia wygrywana przez mechanizm kurantowy

 (1.3) hist. choreogr. francuski taniec dworski popularny w XVI wieku;

 (1.4) muz. melodia przygrywana do kuranta (1.3)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kurant – melodia wygrywana przez mechanizmy pozytywkowe znajdujące się w zegarach; także sam zegar lub sam mechanizm, wygrywający takie melodie (często staropolskie); zobacz też: carillon
  • kuranty – toasty lub śpiewy wiwatowe (staropolskie) por. Zygmunt Gloger Encyklopedia Staropolska hasła: kurant, zdrowia
  • kuranty – wojskowe sygnały na trąbkę (staropolskie) porównaj Partytura dla trembaczów rożnego woyskowego kurantu, Biblioteka Kórnicka PAN (BK 2102/2, k. 124)
  • Kurant – w numizmatyce pełnowartościowa moneta kruszcowa, złota lub srebrna, przeznaczona do obiegu krajowego
  • kurant (courante):
    • Courante – francuski taniec dworski.
    • Courante – forma muzyczna.
  • Aria z kurantem – „Arię z kurantem” śpiewa w trzecim akcie Strasznego dworu Moniuszki jeden z bohaterów tej opery, Stefan. Sam zaś kurant (melodia wygrywana przez zegar) z tej arii jest ośmiotaktowym ...

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kuranty wygrywały zegary i tabakiery.

 (1.3) Kurant charakteryzował się skocznymi figurami choreotechnicznymi.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Kurant mos./ż., Kurantowicz mos./ż.

::: zdrobn. kurancik mrz.

:: przym. kurantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) courante

Wiktionary


kurantowy

przymiotnik od: kurant


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kuranta, związany z kurantem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mechanizm kurantowy umocowano w obudowie zegara.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurant mrz.

Wiktionary


kuranów

Kuranów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Radziejowice. Ma status sołectwa.

Do 31 grudnia 1961 w granicach Mszczonowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


kurara

wyciąg z roślin rodzaju kulczyba, kiedyś używany jako silna trucizna (m.in. do zatruwania strzał), dziś stosowany w fizjologii doświadczalnej i chirurgii głównie jako lek zwiotczający


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kurara – toksyna roślinna
  • Kurara – miasto w Indiach

Wikipedia


kurarowy

przymiotnik od: kurara


SJP.pl


kuraryna

alkaloid pochodzący z kurary, silna trucizna


SJP.pl


kuraryny

alkaloid pochodzący z kurary, silna trucizna


SJP.pl


kuras

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. kapłon, kastrowany kogut

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Katarzyna Kuras – polska historyczka
  • Mariusz Kuras – polski piłkarz, trener piłkarski
  • Magdalena Kuras – szwedzka pływaczka
  • Paulina Kuras – polska koszykarka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiad zjemy kurasa, którego Wiesiek przywiózł z targu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurasek mzw./mrz., kur mzw., kura ż.

Wiktionary


kurasek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. zdrobn. od: kur (kogut)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przen. mały kurek, kranik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kur mzw., kuras mzw.

Wiktionary


kurasiński

nazwisko


SJP.pl


kurasz

nazwisko


SJP.pl

Kurasz ( Кураш) – wieś na Ukrainie, w rejonie dąbrowickim obwodu rówieńskiego.

Wieś magnacka położona była w końcu XVIII wieku w powiecie pińskim województwa brzeskolitewskiego.

Dawniej: wieś Kurasz w gminie Dąbrowica (powiat sarneński).

Wikipedia


kuraszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) przest. zdrobn. od: kur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciocia Hania, wiedząc o naszym przylocie, upiekła kuraszka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kur mzw.

Wiktionary


kuraszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuraszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Czyże
  • Kuraszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Kleszczele
  • Kuraszewo – gromada

Wikipedia


kuraszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


kuraszków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuraszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
  • Kuraszków – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Białaczów

Wikipedia


kurat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kośc. duszpasterz zarządzający parafią

 (1.2) kośc. duszpasterz zarządzający parafią klasztorną

 (1.3) kośc. wikariusz stały

Wiktionary


kuratczyk

nazwisko


SJP.pl


kuratela

1. opieka nad osobą niezdolną do działań prawnych lub nieobecną oraz nad jej majątkiem
2. uciążliwa opieka lub ciągła kontrola
3. opieka nad osobą małoletnią, co do której przyznano dozór kuratora (sądownie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. opieka prawna, nadzór ustanowiony przez sąd

 (1.2) przen. ciągłe kontrolowanie, przesadny nadzór

Wiktionary

Kuratela – instytucja zbliżona do opieki. Jest to ustanawiana sądownie forma ochrony osób bądź praw majątkowych osób, które nie mogą same prowadzić swoich spraw (dziecka poczętego, małoletniego, osoby ubezwłasnowolnionej częściowo, osoby niepełnosprawnej lub osoby nieobecnej). Kuratelę sprawuje kurator ustanowiony przez sąd.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kurator mos.

 przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary


kurator

1. państwowy urzędnik nadzorujący szkoły i placówki wychowawczo-oświatowe w danym województwie;
2. osoba wyznaczona przez sąd do dozoru nad osobą skazaną na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu lub nad niepełnoletnim przestępcą;
3. wyznaczony przez sąd przedstawiciel osoby niezdolnej do działań prawnych;
4. osoba wyznaczona do pilnowania interesów jakiejś grupy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba wyznaczona przez sąd na przedstawiciela osoby, która nie może sama prowadzić swoich spraw;

 (1.2) praw. osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania dozoru nad nieletnim wykazującym demoralizację lub dopuszczającym się czynów karalnych, jak i nad skazanym mającym wyrok pozbawienia wolności w warunkowym zawieszeniu;

 (1.3) urzędnik sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami oświatowymi w danym województwie;

 (1.4) osoba zajmująca się organizacją wystaw;

 (1.5) nieordynowany przedstawiciel parafii w niektórych Kościołach protestanckich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kurator – przedstawiciel prawny
  • kurator oświaty
  • kurator sądowy
  • kurator sztuki
  • kurator banku
  • Kurator – brytyjski film z 2001
  • kustosz
  • opiekun (prawny)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈratɔr, AS: kurator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

:: fż. kuratorka ż.

 przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary


kuratorium

instytucja sprawująca opiekę nad wszystkimi szkołami i placówkami oświatowymi w województwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) instytucja państwowa nadzorująca szkoły w danym województwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurator mos.

 przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary


kuratorka

potocznie o urzędniczce państwowej pełniącej funkcję kuratora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: kurator

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuratorka, która miała nadzorować jego matkę, została oskarżona o niedopełnienie obowiązków i poświadczenie nieprawdy. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuraˈtɔrka, AS: kuratorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurator.

Wiktionary


kuratorować

spełniać obowiązki kuratora, nadzorować


SJP.pl


kuratorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) praw. związany z kuratorem, dotyczący kuratora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurator mos., kuratorka ż., kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

 przym. kuratoryjny

Wiktionary


kuratorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sprawowanie opieki nad osobą lub rzeczą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurator mos.

 przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary


kuratoryjny

przymiotnik od: kuratorium


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kuratorium, dotyczący kuratorium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurator mos., kuratorka ż., kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

 przym. kuratorski

Wiktionary


kuratowski

nazwisko


SJP.pl


kurawonga

rodzaj ptaków z rodziny ostrolotów


SJP.pl


kurański

związany z Niziną Kurańską, niziną na Kaukazie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący miejscowości lub rzeki Kura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kura

Wiktionary


kuraś

nazwisko


SJP.pl

Kuraś, polskie nazwisko, na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 1830.

Wikipedia


kuraż

dawniej: odwaga, śmiałość, animusz, męstwo; dziś tylko w wyrażeniu "dla kurażu"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. śmiałość, odwaga do wykonania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna splunął i zaklął siarczyście, by przydać sobie kurażu przed pojedynkiem.

 (1.1) Mogli teraz, jeśli chcieli, patrzeć, jak podchodzi do szafki, w której trzyma dobrego sznapsa, jak wypija kieliszek, pierwszy zamiast śniadania, następny dla kurażu; (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuraʃ, AS: kuraš

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dekurażować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwaga, śmiałość, fantazja, rezon, animusz, kontenans

Wiktionary


kurbeta

podskok, skok konia; korwet


SJP.pl


kurbla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. korba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk korbla

Wiktionary


kurcgalop

1. krótki galop konia;
2. w przenośni:
a) pośpieszne bieganie za czymś; zasuwanie, bieganina;
b) kurcgalopem - w te pędy, bez zwłoki


SJP.pl


kurcinka

muchówka z rodziny narzępikowatych, pasożyt jerzyków i jaskółek


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kurcz

bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich; spazm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kurczyć

Wiktionary

Kurcz, spazm – nagły, mimowolny skurcz mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujący pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujący uczucie bólu. Kurcze dzielą się na toniczne (stałe napięcie mięśnia lub grupy mięśni) oraz kloniczne (drgawki). W kurczach tonicznych występuje przez pewien czas wzmożone napięcie mięśni; w kurczach klonicznych występuje szereg szybko następujących po sobie skurczów mięśniowych oddzielonych krótkimi okresami zwiotczenia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kurczenie n., podkurcz mrz., pokurcz mrz., przykurcz mrz., rozkurcz mrz., skurcz mrz., skurczliwość ż., obkurczenie n., obkurczanie n., podkurczenie n., podkurczanie n., pokurczenie n., poskurczanie n., przykurczenie n., przykurczanie n., rozkurczenie n., rozkurczanie n., skurczenie n., wykurczanie n.

 czas. kurczyć ndk., obkurczyć dk., obkurczać ndk., podkurczyć dk., podkurczać ndk., pokurczyć dk., poskurczać ndk., przykurczyć dk., przykurczać ndk., rozkurczyć dk., rozkurczać ndk., skurczyć dk., wykurczać ndk.

 przym. skurczny, skurczony, kurczowy

 przysł. kurczowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spazm

Wiktionary


kurczaczek

zdrobnienie od: kurczak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od kurczak

 (1.2) pieszcz. bliska osoba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może na obiad kupimy pieczonego kurczaczka z tej budki obok marketu?

 (1.2) Kurczaczku, zrobić ci herbaty z cytryną?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak mzw., kurczę n., kurzęczak mzw., kura ż., kur mzw., kurak mzw., kurek mzw./mrz., kurnik mrz.

 przym. kurczakowy, kurzy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kochanie

Wiktionary


kurczak

1. pisklę kury; kurczę
2. młody kogut; kurak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) większe kurczę (pisklę kury)

 (1.2) spoż. mięso z kurczaka (1.1)

 (1.3) kulin. potrawa z kurczaka (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pisklę kury
  • Kurczak – amerykański film z 2003 roku
  • kurczak – odmiana mięsa drobiowego
  • Kurczaki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kurczak spacerował między dorosłymi kurami.

 (1.2) Chętnie zjadłbym na obiad kurczaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurt͡ʃak, AS: kurčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczę n., kurzęczak mzw., kura ż., kur m., kurak m., kurek m., kurnik m.

:: zdrobn. kurczaczek m.

 przym. kurczakowy, kurzy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczę, kurak, kogucik

Wiktionary


kurczakowy

→ kurczak


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do kurczaka

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący kurczaka, określający kurczaka, używany przy kurczaku

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla kurczaka, mający cechy kurczaka

 (3.2) zrobiony z mięsa kurczaka, zawierający mięso kurczaka

Wiktionary

Patrz:

kurczak

Przykłady

 (3.2) Na urodzinach u Edka jedliśmy kurczakowy tażin z kiszonymi cytrynami.

 (3.2) Poproszę jeszcze cztery saszetki kurczakowego przysmaku dla kotów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak mzw., kurczaczek mzw.

Wiktionary


kurczatow

dawna nazwa pierwiastka o liczbie atomowej 104 (obecnie: rutherford)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Igor Kurczatow – radziecki fizyk jądrowy
  • Kurczatow – miasto w Rosji
  • Kurczatow – miasto w Kazachstanie
  • stosowana do roku 1997 nazwa pierwiastka rutherford

Wikipedia


kurcze

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: kurcz

Wiktionary

Kurcze – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk.

Etnicznie wieś borowiacka, stanowi sołectwo "Kurcze" do którego należą następujące miejscowości: Bagna, Dąbki, Kameron, Konewki, Ostrowite, Twarożnica i Ustronie.

Wikipedia


kurczewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Kurczewski – polski socjolog, poseł na Sejm
  • Jan Kurczewski – rzymskokatolicki ksiądz
  • Jerzy Kurczewski (strona ujednoznaczniająca)
  • Mieczysław Kurczewski – polski oficer dyplomacji wojskowej i wywiadu
  • Paweł Kurczewski – polski zapaśnik

Wikipedia


kurczliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kurczliwie


SJP.pl


kurczliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kurczliwe; cecha tych, którzy są kurczliwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kurczliwy

 przysł. kurczliwie

Wiktionary


kurczowo

przysłówek

 (1.1) w sposób kurczowy; mocno

 (1.2) w sposób kurczowy; z determinacją, zawzięcie, desperacko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dłonie zaciśnięte kurczowo na pokruszonym kawałku chleba nie rozwierały się; okryte były łuską lepkiego potu.

 (1.2) Ludzie trzymają się pracy kurczowo, dlatego że większość mieszkań w ich rejonie ma status mieszkań zakładowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurcz mrz., skurcz mrz.

 przym. kurczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) mocno, silnie

 (1.2) uparcie

Wiktionary


kurczowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kurczowe; cecha tych, którzy są kurczowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kurczowy

 przysł. kurczowie

Wiktionary


kurczowy

przymiotnik od: kurcz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. związany z kurczami, dotyczący kurczy, spowodowany kurczami

 (1.2) książk. o uścisku: mocny, jakby wywołany kurczem

 (1.3) książk. uparty, niedający się przełamać, często aż desperacko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poza tym bóle brzucha towarzyszą biegunkom, zaparciom, stanom kurczowym przewodu pokarmowego, np. zespołowi jelita drażliwego.

 (1.1) Czemu krew zalewała mu mózg, czemu w piersiach darło pazurami, że każdy oddech przenikał płuca rozpierającym, kurczowym bólem?.

 (1.2) Od kurczowego ściskania malutkiej, twardo chodzącej kierownicy bolą go mięśnie, dłonie i ramiona (…).

 (1.3) Wniosek z tego taki, że kurczowa ochrona gruntów ornych niekoniecznie jest racjonalna, stwarza natomiast zachętę do korumpowania tych, od których zależy zmiana jej przeznaczenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurcz mrz., skurcz mrz., kurczowość ż.

 przysł. kurczowo

Wiktionary


kurczuk

nazwisko


SJP.pl


kurczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) zmniejszać przez ściąganie, podkulanie

czasownik zwrotny niedokonany kurczyć się (dk. brak)

 (2.1) zmniejszać swoją objętość, swoje rozmiary

 (2.2) zmniejszać się pod względem liczebności, znaczenia itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczenie n., kurcz mrz., podkurcz mrz., pokurcz mrz., przykurcz mrz., rozkurcz mrz., skurcz mrz., skurczliwość ż., obkurczenie n., obkurczanie n., podkurczenie n., podkurczanie n., pokurczenie n., poskurczanie n., przykurczenie n., przykurczanie n., rozkurczenie n., rozkurczanie n., skurczenie n., wykurczanie n.

 czas. obkurczyć dk., obkurczać ndk., podkurczyć dk., podkurczać ndk., pokurczyć dk., poskurczać ndk., przykurczyć dk., przykurczać ndk., rozkurczyć dk., rozkurczać ndk., skurczyć dk., wykurczać ndk.

 przym. pokurczony, skurczny, skurczony, skurczowy

 przysł. kurcząco

Wiktionary


kurczyński

nazwisko


SJP.pl


kurczątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: kurczę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: kurczę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z jajek wykluły się małe kurczątka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kur mzw., kura ż., kurczę n.

 wykrz. kurczę

Wiktionary


kurczę

1. pisklę kury domowej;
2. potrawa z młodego koguta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pisklę kury

wykrzyknik

 (2.1) …wyrażający zdziwienie, zaskoczenie

forma czasownika.

 (3.1) 1. os. lp. ter. od: kurczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kurniku są kury razem z kurczętami.

 (2.1) O, kurczę! Zapomniałem, że za dwa dni mam egzamin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurt͡ʃɛ, AS: kurče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak mzw., kurczaczek mzw., kura ż., kurnik mrz., kurczęcina ż.

:: zdrobn. kurczątko n.

 przym. kurczęcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kurzę, kurziczka, kurzyczka, kurzynka

Wiktionary


kurczęcina

mięso kurczęcia


SJP.pl


kurczęcy

→ kurczę


SJP.pl

Patrz:

kurczę

kurd

członek narodu zamieszkującego tereny wschodniej Turcji, zachodniego Iranu, północnej Syrii i północnego Iraku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel narodu zamieszkującego głównie Kurdystan;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Asyryjczycy są prześladowani i mordowani przez Kurdów oraz szyitów i sunnitów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurt, AS: kurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurdystan m., kurdologia ż., kurdolog m., kurdolożka ż., kurdyjskość ż., kurdyjski m.

:: fż. Kurdyjka ż.

 przym. kurdyjski, prokurdyjski, antykurdyjski

Wiktionary


kurda

nazwisko


SJP.pl


kurde

żartobliwe przekleństwo; kurczę, kurka, kurdemol, kurdebele, kurdelebele


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czego ty, kurde, chcesz?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurdɛ, AS: kurde

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. kurwa, pot. cholera

Wiktionary


kurdebalans

żartobliwe przekleństwo


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurdebalans! Nie wiedziałem, że to tyle kosztuje!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kurde, kurdebele

Wiktionary


kurdebele

żartobliwe przekleństwo; kurczę, kurka, kurde, kurdemol, kurdelebele


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna flaszka, druga flaszka i też trzecia, kurdebele, leci / Dom stoi zupełnie pusty nocą, kurzą się dookoła rupiecie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurdɛˈbɛlɛ, AS: kurdebele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kurde, kurdebalans

Wiktionary


kurdefelek

żartobliwe przekleństwo


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary


kurdefiks

żartobliwe przekleństwo


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary


kurdele

żartobliwe przekleństwo


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary


kurdelebele

żartobliwe przekleństwo; kurde, kurczę, kurka, kurdemol, kurdebele


SJP.pl


kurdemol

żartobliwe przekleństwo; kurczę, kurka, kurde, kurdebele, kurdelebele


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot./posp. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marianka tak napisał? ¶ Jak dzieci, kurdemol, jak dzieci.

 (1.1) […] zgromadzona na chodniku ciżba komentowała fachowo: O kurde, ale w mazak dostał! Kurdemol, ale go leje!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. żart. kur d-moll

Wiktionary


kurdesz

przyśpiewka biesiadna z XVIII w.


SJP.pl

Kurdesz – od tureckiego karyndasz (brat, towarzysz), w dawnych litewskich pieśniach biesiadnych wykrzyknik kończący ich strofę. W XVIII w. spopularyzowany za sprawą piosenki "Kurdesz", której autorstwo nie jest jasne, przypisywane Franciszkowi Bohomolcowi, również Celestynowi Czaplicowi i Franciszkowi Ksaweremu Chomińskiemu.

Wikipedia


kurdeszowy

przymiotnik od: kurdesz


SJP.pl


kurdiuczny

przymiotnik od: kurdiuk


SJP.pl


kurdiuk

złóg tłuszczowy gromadzący się u nasady ogona i na zadzie owiec niektórych ras


SJP.pl


kurdologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dyscyplina akademicka skoncentrowana na kulturze, historii i języku Kurdów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nową kartę w dziejach kurdologii polskiej zapisał August Żaba (1800-1894), autor prac dotyczących literatury i języka Kurdów (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurd m., Kurdyjka ż., kurdolog m., kurdolożka ż., kurdyjski m., kurdyjskość ż., Kurdystan m.

 przym. kurdyjski, prokurdyjski, antykurdyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) studia kurdyjskie

Wiktionary


kurdupel

pogardliwie: człowiek niepokaźny, niski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) posp. pogard. ktoś bardzo niski, krępy, przysadzisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Synku, nie baw się z tym rudym kurduplem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈdupɛl, AS: kurdupel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurduplowatość ż.

:: zdrobn. kurdupelek mos.

 przym. kurdupli, kurduplowaty, kurduplasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karzeł, kordupel; pot. grzdyl, karakan, konus, knypek, liliput, mikrus, pokurcz, pigmej; wulg. wypierdek

Wiktionary


kurdupelek

zdrobnienie od: kurdupel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od kurdupel

Wiktionary

Patrz:

kurdupel

Powiązane:

 rzecz. kurdupel m., kurduplowatość ż.

 przym. kurduplowaty, kurduplasty, kurdupli

Wiktionary


kurdupelka

zdrobnienie od: kurdupel


SJP.pl

Patrz:

kurdupel

kurduplasty

pogardliwie:
1. charakteryzujący się niskim wzrostem;
2. mający rozmiar poniżej przeciętnej


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. obraź. niskiego wzrostu

 (1.2) pot. obraź. o wzroście nieduży, śmiesznie mały

 (1.3) pot. pogard. śmiesznej wielkości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaśka nie wstydzi się przychodzić z takim kurduplastym miśkiem na imprezy?

 (1.2) Lodzia była kobietą o kurduplastej posturze.

 (1.3) Michał wynajął kurduplaste lokum na Wełnowcu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos., kurduplowatość ż.

 przym. kurdupli, kurduplowaty, kurduplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) war. kurdupli, kurduplowaty

Wiktionary


kurdupli

pogardliwie: człowiek niepokaźny, niski


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) obraź. należący do kurdupla

przymiotnik relacyjny

 (2.1) obraź. odnoszący się do kurdupla, związany z kurduplem

przymiotnik jakościowy

 (3.1) obraź. charakterystyczny dla kurdupla, mający cechy kurdupla

forma rzeczownika.

 (4.1) D. i B. lm. od: kurdupel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech zabiera swoje kurduple bambetle i znika!

 (2.1) Jego kurdupli los już mnie nie obchodzi!

 (3.1) Hela zaczęła kręcić z tym kurduplim jegomościem z kadr.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos., kurduplowatość ż.

 przym. kurduplowaty, kurduplasty

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) war. kurduplowaty, kurduplasty

Wiktionary


kurduplowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. pogard. cecha tego, co kurduplowate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos./mzw.

 przym. kurduplasty

Wiktionary


kurduplowaty

pogardliwie: niski, niepokaźny, przysadzisty; konusowaty, kurduplowy, kurdupli


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posp. pogard. niski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do kasy podszedł kurduplowaty jegomość w ciemnym płaszczu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos./mzw.

 przym. kurduplasty

Wiktionary


kurduplowy

pogardliwie: niski, niepokaźny, przysadzisty; konusowaty, kurduplowaty, kurdupli


SJP.pl


kurdwanowski

przymiotnik od: Kurdwanów, Kurdwanów Nowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kurdwanowem, dotyczący Kurdwanowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ignacy Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy
  • Jan Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy
  • Jan Kurdwanowski – polski lekarz, uczestnik Powstania Warszawskiego
  • Jan Szczepan Kurdwanowski – polski i francuski fizyk
  • Mikołaj Michał Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy
  • Paweł Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy
  • Stanisław Kazimierz Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kurdwanów m.

Wiktionary


kurdwanów

Kurdwanów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XI Podgórze Duchackie. Kurdwanów do roku 1941 istniał jako wieś nad dopływem Wilgi, położona na skraju Pogórza Wielickiego.

Ważną częścią obszaru jest osiedle Kurdwanów Nowy, składające się w większości z bloków mieszkalnych. Osiedle to jest jedną z największych „sypialni” miasta, dogodnie połączoną z centrum linią Krakowskiego Szybkiego Tramwaju. Osiedle zamieszkuje ponad 20 tys. mieszkańców.

Wikipedia


kurdyban

rodzaj zdobionej skóry koźlej, rzadziej cielęcej lub owczej; kordyban


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skóra garbowana, barwiona i bogato zdobiona we wzory: tłoczonymi, złoconymi, srebrzonymi oraz malowanymi; materiał stosowany dawniej głównie jako obicie mebli lub ścian;

Wiktionary

Kurdyban – skóra garbowana, barwiona, po czym intensywnie zdobiona we wzory tłoczeniami, złoceniami lub srebrzeniami oraz malowidłami wykonanymi w technice laserunku. Najcenniejszy kurdyban wykonywano ze skóry cielęcej garbowanej roślinnie, w gorszych gatunkach koźlej lub owczej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kurˈdɨbãn, AS: kurdybãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kordybant m., kurdybant m., kurdybannik m.

 przym. kurdybanowy

Wiktionary


kurdybanek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kurdyban

Wiktionary


kurdybanik

zdrobnienie od: kurdyban


SJP.pl


kurdybanowy

→ kurdyban; kordybanowy


SJP.pl


kurdyjka

członkini narodu zamieszkującego przede wszystkim Kurdystan, ale także Syrię, Afganistan, Kazachstan, Armenię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka narodu zamieszkującego głównie Kurdystan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurdystan mrz.

:: fm. Kurd mos.

 przym. kurdyjski

Wiktionary


kurdyjski

dotyczący Kurdów, związany z Kurdami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język Kurdów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poznałam trzy dialekty języka kurdyjskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈdɨjsʲci, AS: kurdyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurdologia ż., Kurd m., Kurdystan mrz., Kurdyjka ż.

Wiktionary


kurdyjskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem kurdyjskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem kurdyjskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku kurdyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈdɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: kurdyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


kurdyjskość

→ kurdyjski


SJP.pl

Patrz:

kurdyjski

kurdystan

1. kraina w południowo-zachodniej Azji;
2. ostan w Iranie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Wiktionary

Kurdystan ( Kurdistan, کوردستان) – region geokulturowy w Azji Zachodniej, w którym Kurdowie stanowią znaczącą większość populacji. Jest obszarem o głęboko zakorzenionej kulturze, języku i tożsamości narodowej Kurdów. Geograficznie obejmuje północno-zachodnie pasma gór Zagros oraz wschodnie pasma gór Taurus.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kurdologia ż., kurdyjski m., Kurd m., Kurdyjka ż., kurdyjskość ż.

 przym. kurdyjski, kurdystański

Wiktionary


kurdystański

przymiotnik od: Kurdystan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kurdystanem, dotyczący Kurdystanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurdystan mrz.

Wiktionary


kurdziel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dominika Kurdziel – polska piosenkarka, autorka tekstów, kompozytorka, producentka muzyczna, reżyser
  • Roman Kurdziel – polski inżynier elektryk

Wikipedia


kureczka

1. zdrobnienie od: kurka;
2. kureczka nakrapiana - gatunek wodnego ptaka z rodziny chruścieli; kropiatka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kurka

 (1.2) ornit. nazwa systematyczna|Porzana|ref=tak., rodzaj ptaków z rodziny chruścieli;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzeniec mrz., kura ż., kurka ż., kurzęczak mrz.

 wykrz. kurka

Wiktionary


kurejka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Wiktionary

Kurejka ( Курейка, "Kuriejka") – rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju.

Swoje źródła ma w górach Putorana. Długość rzeki wynosi 888 km.

Wikipedia


kurek

1. element zamykający zaworu
2. inaczej: kogutek, kurczak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) techn. element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze

 (1.2) wojsk. element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;

 (1.3) icht. przybrzeżna ryba atlantycka i sąsiednich mórz, poławiana dla celów konsumpcyjnych;

 (1.4) zdrobn. od kur

 (1.5) etn. łopocząca na dachu atrapa koguta wykorzystywana w zwyczajach ludowych, zabawach strzeleckich

 (1.6) karc. rzad. hazardowa gra

 (1.7) meteorol. wiatrowskaz na dachu w kształcie koguta

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: kurka

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkurɛk, AS: kurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczak mzw., kur m., kurkowiec m., kurczaczek mzw.

 przym. kurkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kran, zawór

 (1.4) kogucik, kurczak

 (1.6) lamorek

Wiktionary


kurenda

pismo urzędowe z określonymi instrukcjami i wskazówkami, wydawane przez organ administracyjny podległym mu jednostkom; okólnik, cyrkularz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) adm. urzędowe pismo obiegowego wysyłane do wszystkich zainteresowanych stron;

 (1.2) adm. hist. pismo sporządzone w jednym egzemplarzu, kierowane kolejno do odbiorców, poświadczających na nim przyjęcie przez adnotację lub wyciśnięcie pieczęci

Wiktionary

Kurenda, okólnik, cyrkularz, pismo okólne – rodzaj urzędowego pisma obiegowego, które wysyłane jest do wszystkich zainteresowanych stron. Zawiera ogólne wskazówki bądź zalecenia wydawane odgórnie do podległych mu organów państwowych.

Kurenda ( currenda) – pismo sporządzone w jednym egzemplarzu, kierowane kolejno do odbiorców, którzy przesyłają je sobie wzajemnie, zaznaczając fakt przyjęcia do wiadomości treści pisma przez dokonanie na nim odpowiednich adnotacji lub wyciśnięcie pieczęci.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) okólnik, cyrkularz, pismo okólne, obiegówka

Wiktionary


kureniowy

przymiotnik od: kureń


SJP.pl


kurestwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg.; rzad. lub śrpol. kurewstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ustawicznym kurestwem ciało i duszę zagubisz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrɛstfɔ, AS: kurestfo

Wiktionary


kurewka

wulgarne zdrobnienie od: kurwa; kurwiątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. zdrobn. od: kurwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak ja bym jego nie zastrzelił, to tu teraz byś nie siedział, ino tam u niego z dziurą w głowie, obok tej kurewki, co żeśmy ją dla przestrachu odstrzelili.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwik mrz., kurwa ż., kurwowanie n., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., nakurwianie n., pokurwowanie n.

 czas. kurwować ndk., kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurwi, kurewski, skurwiały

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary


kurewski

→ kurwa; kurwi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wulg. właściwy prostytutkom lub kobietom rozwiązłym, charakterystyczny dla nich

przymiotnik jakościowy

 (2.1) wulg. zły, wstrętny, podły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdejmij to kurewskie ubranie!

 (2.1) Co za kurewskie życie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrɛfsʲci, AS: kurefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwik mrz., kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwowanie n., nakurwianie n., pokurwowanie n., wkurwienie n.

 czas. kurwić, kurwować

 wykrz. kurwa

 przysł. kurewsko

 przym. skurwiały

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) do dupy, chujowy

Wiktionary


kurewsko

przysłówek

 (1.1) wulg. często pejor. bardzo intensywnie, bardzo mocno

 (1.2) wulg. bardzo – jako wyraz zachwytu, aprobaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dworze jest dziś kurewsko zimno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokurwowanie n., kurwowanie n., wkurwienie n., kurwa ż., kurewka ż., kurwik m., kurwisko n., kurwiszon m., kurwiszcze n., kurewstwo n., kurwica ż.

 czas. kurwować, kurwić się ndk., skurwić się dk., wkurwić dk., wkurwiać ndk.

 przym. kurewski, skurwiały, skurwiony

 przysł. wykurwiście

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo, niesamowicie, szczególnie, wyjątkowo, szalenie; pot. uczn. stud. zajebiście

 (1.2) bardzo, niesamowicie, szczególnie, wyjątkowo; wulg. zajebiście

Wiktionary


kurewskość

→ kurewski


SJP.pl

Patrz:

kurewski

kurewstwo

wulgarnie:
1. niemoralne prowadzenie się, niegodziwe postępowanie;
2. rozpusta, nierząd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. prostytucja lub rozwiązłość seksualna

 (1.2) wulg. prostytutki jako zbiorowość

 (1.3) wulg. postępowanie w najwyższym stopniu naganne

 (1.4) wulg. rzecz wzbudzająca irytację lub sprawiająca kłopot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurewstwo to najstarszy zawód świata.

 (1.2) Kurewstwo już stoi na ulicy.

 (1.3) Jak mógł pomagać tym draniom, to zwykłe kurewstwo!

 (1.4) To kurewstwo znowu nie działa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrɛfstfɔ, AS: kurefstfo

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurwa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prostytucja

 (1.3) draństwo, łajdactwo, nikczemność, podłość

 (1.4) wulg. jebaństwo, gówno, szajs; pot. dziadostwo, barachło, badziewie

Wiktionary


kureń

kurzeń;
1. oddział Kozaków zaporoskich; obóz tego oddziału;
2. wiejska zagroda, szałas na Ukrainie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kureń – w dawnej Ukrainie wielki drewniany budynek mieszkalny
  • kureń – także: kurna chata
  • kureń – kozacki oddział pod wodzą atamana na Ukrainie Zaporoskiej
  • kureń – pododdział Legionu Ukraińskich Strzelców Siczowych, Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, Ukraińskiej Armii Halickiej, Ukraińskiej Powstańczej Armii, odpowiadający batalionowi
  • kureń – jednostka administracyjno-wojskowa Siczy Zaporoskiej
  • kureń – jednostka organizacyjna Płastu

Wikipedia


kurfierst

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. hist. kurfirst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektor, kurfirst, daw. kurfirszt

Wiktionary


kurfierstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. hist. godność kurfiersta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈfʲjɛrstfɔ, AS: kurfʹi ̯erstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorstwo, daw. kurfirstwo

Wiktionary


kurfirst

elektor, książę dawnej Rzeszy Niemieckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. elektor, udzielny książę dawnej Rzeszy Niemieckiej, mający przywilej obierania cesarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …dzisiejszy kurfirst Fryderyk Wilhelm zebrał już niemało grosza i ma dwadzieścia tysięcy wojska bardzo porządnego, z którym śmiało mógłby się Szwedom zastawić, co jako lennik Rzeczypospolitej powinien uczynić, jeśli Boga ma w sercu i pamięta wszystkie dobrodziejstwa, które Rzeczpospolita jego domowi świadczyła.

 (1.1) …(Po śmierci króla) u steru, jak się zdawało, pozostać mieli ciż sami ludzie, myśl ta sama, bo królewicz, a dzisiejszy kurfirst, nadto czcił ojca, ażeby chciał co odmieniać…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurfʲirst, AS: kurfʹirst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektor, stpol. kurfierst, daw. kurfirszt

Wiktionary


kurfirstowa

dawniej: żona kurfirsta (elektora); elektorowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. hist. żona kurfirsta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstɔva, AS: kurfʹirstova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstwo, daw. kurfirstówna, daw. kurfierstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorowa

Wiktionary


kurfirstowski

przymiotnik

 (1.1) daw. hist. dotyczący kurfirsta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstɔfsʲci, AS: kurfʹirstofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary


kurfirstowy

przymiotnik

 (1.1) daw. hist. dotyczący kurfirsta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstɔvɨ, AS: kurfʹirstovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorski, daw. kurfirstowski, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary


kurfirstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. hist. godność kurfirsta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈfʲirstfɔ, AS: kurfʹirstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfierstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorstwo, daw. kurfierstwo

Wiktionary


kurfirstówna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. hist. córka kurfirsta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przyjęciu hrabia wciąż przyglądał się kurfistównie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstuvna, AS: kurfʹirstuvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfierstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorówna

Wiktionary


kurfirszt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. hist. kurfirst

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurfʲirʃt, AS: kurfʹiršt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfierstwo n., kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirsztwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektor, kurfirst, stpol. kurfierst

Wiktionary


kurfirsztowy

przymiotnik

 (1.1) stpol. hist. dotyczący kurfirszta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈʃtɔvɨ, AS: kurfʹirštovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

 przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektorski, daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy

Wiktionary


kurgan

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto obwodowe, we wschodniej części Rosji, nad Tobołem;

Wiktionary

Kurgan ( Куpгaн) – miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Tobołem (dopływ Irtysza), stolica obwodu kurgańskiego. Zamieszkane przez około 312,3 tys. mieszkańców (2020).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kurgański

Wiktionary


kurgański

→ Kurgan (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Kurganem, dotyczący Kurganu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurgan m.

Wiktionary


kurhan

1. stożkowy nasyp ziemny wznoszony od czasów neolitu do wczesnego średniowiecza; mogiła;
2. kopiec wzniesiony na czyjąś cześć lub pamiątkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archeol. rodzaj mogiły w kształcie kopca;

 (1.2) książk. kopiec usypany na cześć kogoś lub na pamiątkę czegoś

Wiktionary

Kurhan, in. tumulus ( tumulus) – rodzaj mogiły w formie kopca, o kształcie stożkowatym lub zbliżonym do półkulistego, z elementami drewnianymi, drewniano-kamiennymi lub kamiennymi, w którym znajduje się komora grobowa z pochówkiem szkieletowym lub ciałopalnym. Pomieszczenia grobowe, nieraz bardzo rozbudowane, mają zwykle konstrukcję kamienną bądź drewnianą, czasem są kute w litej skale.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Archeolodzy zamierzają zbadać pobliski kurhan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurxãn, AS: kurχãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kurhanek m.

 przym. kurhanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grobowiec, tumulus

 (1.2) kopiec

Wiktionary


kurhanek

mały kurhan; kopczyk, pagórek


SJP.pl


kurhannik

gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl

Kurhannik ("Buteo rufinus") – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący południowo-wschodnią Europę, Bliski Wschód, Azję Środkową oraz północną Afrykę. Ptaki występujące najbardziej na północy wędrują.

Wikipedia


kurhanowy

przymiotnik od: kurhan


SJP.pl


kurhaus

dawniej: budynek w kurorcie, w którym mieściły się restauracje, kawiarnie, kasyna itp.; kursal, kurhauz


SJP.pl


kurhauz

dawniej: budynek w kurorcie, w którym mieściły się restauracje, kawiarnie, kasyna itp.; kursal, kurhaus


SJP.pl


kuria

zespół kolegialnych urzędów duchownych; curia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. jednostka podziału obywateli w starożytnym Rzymie;

 (1.2) hist. archit. budynek posiedzeń senatu w starożytnym Rzymie;

 (1.3) kośc. praw. instytucja administracyjna zarządzająca diecezją, na której czele stoi ordynariusz;

 (1.4) kośc. praw. instytucja administracyjna zarządzająca prowincją zakonną, na której czele stoi przełożony prowincjalny;

 (1.5) kośc. archit. siedziba kurii (1.3) lub kurii (1.4)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuria (religia) – zespół kolegialnych urzędników duchownych
  • kuria (architektura) – określenie miejskiej parceli
  • Kuria Rzymska – organ, przez który papież sprawuje swoją władzę
  • curia Iulia – budynek na Forum Romanum przeznaczony na posiedzenia senatu w starożytnym Rzymie
  • curia – w starożytnym Rzymie najstarsza jednostka podziału obywateli oparta na związkach rodowych
  • system kurialny – dzielący wyborców na kurie w zależności od cenzusu majątkowego, cenzusu wykształcenia bądź stanu społecznego
  • Kuria – wieś w rosyjskim Kraju Ałtajskim
  • Kuria – atol Wysp Gilberta na Oceanie Spokojnym, w Mikronezji
  • Język kuria – język z rodziny bantu, używany w Kenii i Tanzanii
  • Kuria (dystrykt) – dystrykt Prowincji Nyanza w Kenii
  • Port lotniczy Kuria
  • Kuria Muria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład kurii wchodziły rody patrycjuszowskie i plebejskie.

 (1.2) Drzwi kurii zostały przeniesione i zainstalowane w bazylice św. Jana na Lateranie.

 (1.3) Pracownicy kurii biskupiej nazywani są kurialistami.

 (1.4) Ojciec Bonawentura od lat pracuje w kurii prowincjalnej, jest sekretarzem prowincjała.

 (1.5) Kurię wybudowano według projektu Zygmunta Gawlika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurialista m., kurializm m.

 przym. kurialny

Wiktionary


kurialista

1. urzędnik kurii, osoba powiązana z kurią;
2. dawniej: zwolennik nieograniczonej władzy papieskiej w Kościele


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik kurii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurialiści skrupulatnie ujęli w spisie wszystkie, nawet najmniejsze parafijki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuria ż., kurializm m.

 przym. kurialny

Wiktionary


kurializm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. doktryna w Kościele katolickim, mówiąca o wyższości papieża nad soborem

Wiktionary

Kurializm – teoria głosząca wyższość papieża nad soborem oraz całym Kościołem (odwrotność koncyliaryzmu).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kurʲˈjalʲism̥, AS: kurʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuria ż., kurialista ż.

 przym. kurialny

Wiktionary


kurialny

1. przymiotnik od: kuria;
2. dawniej: sądowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kurią, odnoszący się do kurii

 (1.2) taki jak w kurii, właściwy kurii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radio archidiecezjalne ma swoją siedzibę w budynku kurialnym.

 (1.2) Tym kurialnym żargonem zdradzał swoje miejsce zatrudnienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuria ż., kurializm m., kurialista m.

Wiktionary


kurianowicz

nazwisko


SJP.pl


kuriata

nazwisko


SJP.pl


kurier

osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) poczt. osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) publ. codzienna gazeta informacyjna

 (2.2) telew. codzienny serwis informacyjny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kurier – goniec, posłaniec
  • Kurier – telewizyjny program informacyjny
  • Kurier – nazwa statku parowego z XIX wieku
  • Kurier – dziennik wydawany w Austrii
  • Kurier – film w reżyserii Władysława Pasikowskiego z 2019
  • Kurier – powieść Roberta Muchamore’a z 2004
  • Kurier – miesięcznik wydawany w Czerwionce-Leszczynach
  • Kurier – singel Krzysztofa Zalewskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkurʲjɛr, AS: kurʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. kurierka ż.

 przym. kurierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłaniec, goniec

Wiktionary


kurierek

1. kobieta pełniąca funkcję kuriera;
2. dawniej: dyliżans pocztowy


SJP.pl


kurierka

1. kobieta pełniąca funkcję kuriera;
2. dawniej: dyliżans pocztowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: kurier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobiety uczestniczyły w powstaniu styczniowym, pełniąc funkcje łączniczek, zwiadowczyń, kurierek, adiutantek, sanitariuszek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurʲˈjɛrka, AS: kurʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurier.

Wiktionary


kurierowy

→ kurier (gazeta lub pociąg)


SJP.pl


kurierski

→ kurier (osoba)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub zawodem kuriera, kurierstwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurier mos., kurierka ż., kurierstwo n.

Wiktionary


kurierstwo

zajęcie kuriera


SJP.pl


kuriozalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) książk. w sposób kuriozalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skakanie na biegówkach z dachu wygląda dosyć kuriozalnie.

 (1.1) Litewska kolarka kuriozalnie przegrała na finiszu wygrany wyścig.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuriozum n.

 przym. kuriozalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziwacznie, egzotycznie

Wiktionary


kuriozalność

szokująca niedorzeczność


SJP.pl


kuriozalny

niezwykły, osobliwy, dziwaczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyjątkowo osobliwy, budzący zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To był kuriozalny błąd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurʲjɔˈzalnɨ, AS: kurʹi ̯ozalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuriozum n.

 przysł. kuriozalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziwny, dziwaczny, niezwykły, osobliwy, cudaczny, wymyślny, ekscentryczny, ekstrawagancki

Wiktionary


kuriozum

osoba, rzecz lub zjawisko zdumiewające swoją niezwykłością lub dziwacznością; curiosum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzecz lub zjawisko wyjątkowo osobliwe, które budzi zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już tylko jako kuriozum warto dodać, że przed wyborami, po których nastąpiło ujawnienie dramatycznego stanu finansów publicznych Grecji w 2010 r. ówczesny rząd stworzył 27 000 etatów w służbie publicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurʲˈjɔzũm, AS: kurʹi ̯ozũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuriozalny

 przysł. kuriozalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobliwość, dziwoląg, fenomen, cudak, ciekawostka

Wiktionary


kurka

1. chroniony ptak wodny z rzędu chruścieli; kokoszka wodna;
2. zdrobnienie od: kura;
3. grzyb jadalny; lisica; pieprznik jadalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mykol. nazwa systematyczna|Cantharellus cibarius|ref=tak., pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;

 (1.2) zool. zob. kurka wodna.

 (1.3) zdrobn. od kura

wykrzyknik

 (2.1) eufem. wykrzyknik wyrażający poczucie beznadziejności, bezradności lub zniecierpliwienia

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lp. od: kurek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kurka (pieprznik jadalny) – gatunek grzybów z rodziny pieprznikowatych
  • Kurka – rzeka, dopływ Lubszy
  • Kurka – uroczysko, półwysep nad jeziorem Mamry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po powrocie do domu zjedliśmy pyszną jajecznicę z kurkami i cebulą.

 (1.2) W starorzeczu znaleźliśmy gniazda kurek.

 (1.3) Krzysiu! Zostaw kurki w spokoju!

 (2.1) Kurka! Przestaniesz mi tu w końcu łazić?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurka, AS: kurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kura ż., kurczak mzw., kurnik mrz., kurzęczak mrz., kureczka ż.

 przym. kurkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprznik, lisica

 (1.2) kokoszka

 (2.1) kurka wodna!

Wiktionary


kurki

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp., M. i B. plural|kurka.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurki – część wsi Stare Kurowo w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Stare Kurowo
  • Kurki – część wsi Konina w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
  • Kurki – część wsi Poręba Wielka w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
  • Kurki – część wsi Pewelka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
  • Kurki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
  • Kurki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Dzierzgowo
  • Kurki – część wsi Małowidz w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Jednorożec
  • Kurki – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
  • Kurki – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Szczuczyn
  • Kurki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Działdowo
  • Kurki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
  • Kurki – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kurki to moje ulubione grzyby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurʲci, AS: kurʹḱi

Wiktionary


kurkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Kurkiewicz (ur. 1922) – polski dziennikarz i publicysta
  • Katarzyna Kurkiewicz (ur. 1989) – polska judoczka
  • Ludwik Kurkiewicz (1906–1998) – polski klarnecista i pedagog
  • Piotr Kurkiewicz (ur. 1986) – polski judoka
  • Roman Kurkiewicz (ur. 1962) – polski dziennikarz
  • Stanisław Kurkiewicz (1867–1921) – polski lekarz, internista i seksuolog
  • Tadeusz Stefan Kurkiewicz (1885–1962) – polski biolog

Wikipedia


kurkowate

rodzina morskich ryb promieniopłetwych z rzędu skorpenokształtnych


SJP.pl

Kurkowate, kurki (Triglidae) – rodzina morskich ryb skorpenokształtnych (Scorpaeniformes).

Wikipedia


kurkowaty

o cechach kurkowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


kurkowski

nazwisko


SJP.pl


kurkowy

→ kurek


SJP.pl

Patrz:

kurek

kurkuma

1. roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; ostryż, szafraniec, żółcień;
2. przyprawa o intensywnie żółtej barwie, otrzymywana z kłączy tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bot. nazwa systematyczna|Curcuma|ref=tak., ostryż, ostryż długi

 (1.2) kulin. przyprawa z kłączy kurkumy (1.1), barwiąca potrawy na żółto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈkũma, AS: kurkũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurkumina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szafranica, żółcień

Wiktionary


kurkumina

żółtopomarańczowy barwnik otrzymywany z kłączy kurkumy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. żółty barwnik pozyskiwany z kurkumy;

Wiktionary

Nie mylić z: Kurkulina.

Kurkumina ("E100") – organiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch reszt feruloilowych połączonych atomem węgla. Jest przeciwutleniaczem polifenolowym. Stosowany jako żółtopomarańczowy barwnik spożywczy; składnik m.in. przyprawy curry.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kurkuma ż.

Wiktionary


kurkumowy

→ kurkuma


SJP.pl

Patrz:

kurkuma

kurlandczyk

mieszkaniec Kurlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kurlandii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwowzorem owej postaci był major Hejking, Kurlandczyk pochodzenia niemieckiego w służbie króla Polski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurlandia ż.

:: fż. Kurlandka ż.

 przym. kurlandzki

Wiktionary


kurlandia

1. kraina historyczna na Łotwie, południowa część dawnych Inflant;
2. dawne państwo w Europie; Księstwo Kurlandii i Semigalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

 (1.2) hist. księstwo Kurlandii i Semigalii

Wiktionary

Kurlandia (łot. "Kurzeme" – ziemia Kurów, niem. "Kurland") – kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem. Nazwa pochodzi od łotewskiego plemienia Kurów (Kuronów). W szerszym kontekście nazwa używana na określenie Księstwa Kurlandii i Semigalii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kurlandczyk mos., Kurlandka ż.

 przym. kurlandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Kuronia

Wiktionary


kurlandka

mieszkanka Kurlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kurlandii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama Freda mówiła świetnie po niemiecku, bo z pochodzenia była Kurlandką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurlandia ż.

:: fm. Kurlandczyk mos.

 przym. kurlandzki

Wiktionary


kurlandzki

przymiotnik od: Kurlandia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Kurlandii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedstawiał się jako baron kurlandzki czy francuski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurlandia ż., Kurlandczyk mos., Kurlandka ż.

Wiktionary


kurmandżi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język z grupy irańskiej, tworzący wraz z sorani oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;

Wiktionary


kurna

taki, w którym dym z paleniska wydostaje się otworami w ścianach i dachu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. eufem. używany jako przekleństwo

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: kurny

Wiktionary

Kurna – wieś w Estonii, w prowincji Harju, w gminie Rae.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kurna, ile jeszcze będziemy tak sterczeć?!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurza stopa, kurza twarz, kurka wodna, kurczę blade, kurczę pieczone, kuźwa, kurde, kurdebalans, kurdefelek, kurdemol, kurna chata, kurna olek, kurtka na wacie, jasny gwint, holender, choroba, choroba jasna, jasna ciasna, o w mordę, w mordę jeża, psiakość, psiakrew, psiamać, psianoga

Wiktionary


kurniawa

regionalnie: zamieć śnieżna, zadymka; kurniawica, kurzawa


SJP.pl


kurniawica

regionalnie: zamieć śnieżna, zadymka; kurniawa, kurzawa


SJP.pl


kurnicki

nazwisko


SJP.pl


kurniczek

zdrobniale kurnik


SJP.pl


kurnik

1. pomieszczenie dla drobiu;
2. potocznie o małym, nędznym budynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. pomieszczenie gospodarcze dla kur;

 (1.2) daw. kulin. pieróg weselny z nadzieniem z dodatkiem mięsa kurzego;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. gw-pl|Warszawa. handlarz drobiem

Wiktionary

Nie mylić z: Kórnik.

Kurnik – budynek gospodarczy przeznaczony do hodowli drobiu, zwłaszcza kur.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawniej kury mogły sobie wchodzić i wychodzić z kurnika, kiedy chciały; teraz trzyma się je w klatkach.

 (1.1) Od rana słychać było, jak koguty pieją w kurniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurʲɲik, AS: kurʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kurka ż., kurzęczak m., kura ż., kurczak m., kurczę n.

 przym. kurnikowy, kurzy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary


kurnikarz

hodowca drobiu


SJP.pl


kurnikowy

→ kurnik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kurnikiem

Wiktionary

Patrz:

kurnik

Powiązane:

 rzecz. kurnik mos./mrz.

Wiktionary


kurnosy

mający krótki, zadarty nos


SJP.pl


kurny

taki, w którym dym z paleniska wydostaje się otworami w ścianach i dachu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. (o budynku, pomieszczeniu, piecu) dymny, dymiący (bo pozbawiony komina)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurna chata nie miała komina. Dym z paleniska wydostawał się na zewnątrz przez otwór w dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurnɨ, AS: kurny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kurzyć, wkurzać, wkurzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dymny

Wiktionary


kuro-siwo

morski prąd


SJP.pl


kurobród

rodzaj ptaków z rodziny koralników


SJP.pl


kuroczub

gatunek ptaka z rodziny kurowatych


SJP.pl

Kuroczub ("Pucrasia macrolopha") – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), podrodziny bażantów (Phasianinae). Występuje w Himalajach i na południe od nich oraz w Chinach. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


kurokrad

rzadko: złodziej kur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) złodziej zajmujący się kradzieżą kur

Wiktionary


kurol

gatunek ptaka, będący jedynym przedstawicielem rzędu i rodziny kuroli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Leptosomus discolor|Hermann|ref=tak., gatunek ptaka z rodzaju Leptosomus, występującego na Madagaskarze;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku kuroli (1.1)

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ptaki z gatunku kuroli występują jedynie na Madagaskarze i Komorach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurole nmos.

Wiktionary


kurole

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Leptosomatidae|Blyth|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, występujących na Madagaskarze i Komorach;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kurol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U kuroli występuje wyraźny dymorfizm płciowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurol mrz.

Wiktionary


kuroliszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) etn. legendarna istota wielkości indyka, pokryta pierzem, z nietoperzowatymi skrzydłami i sępim dziobem

Wiktionary


kuronia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. Kurlandia (kraina geograficzna)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuroński

Wiktionary


kuroniówka

1. zupa dla ubogich i bezdomnych gotowana przez miejskie ośrodki pomocy społecznej (akcja zapoczątkowana przez J. Kuronia)
2. potocznie zasiłek dla bezrobotnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. pot. zupa wydawana charytatywnie przez instytucje państwowe

Wiktionary

Kuroniówka – potoczne określenie darmowego posiłku (zazwyczaj zupy) dla osób biednych. Zupa ([]) wydawana była na ulicach Warszawy mieszkańcom miasta na początku lat 90. XX w., m.in. osobiście przez ówczesnego ministra pracy i polityki socjalnej Jacka Kuronia, stąd nazwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kucharze rozdawali gorącą kuroniówkę.

 (1.2) Z kuroniówek żyła większość mieszkańców miasteczka.

Wiktionary


kuropatnicki

nazwisko


SJP.pl


kuropatnik

gatunek ptaka z rodziny kurowatych


SJP.pl

Kuropatnik ( Töppendorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Strzelin.

Wikipedia


kuropatwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Perdix perdix|ref=tak., polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

 (1.2) daw. zręcznościowa zabawa dwóch osób z użyciem książki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pocieszyła go myśl, że ten zastrzelony jastrząb mógłby wyjeść przez zimę niejedno stado kuropatw, sporo zajęcy, a tak już nie żyje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurɔˈpatfa, AS: kuropatfa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuropatwi

Wiktionary


kuropatwi

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla kuropatwy; dotyczący, odnoszący się do kuropatwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurɔˈpatfʲi, AS: kuropatfʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuropatwa ż.

Wiktionary


kuropatwiak

rodzaj ptaków z podrodziny bażantów


SJP.pl


kuropatwiany

zielononóżka kuropatwiana - polska rasa kur ogólnoużytkowych


SJP.pl


kuropatwiarnia

pomieszczenie do hodowli kuropatw


SJP.pl


kuropatwiński

nazwisko


SJP.pl


kuropaty

miejscowość na Białorusi


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kurorcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kurort

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kurort, lecz tylko mały kurorcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurort m.

Wiktionary


kurort

miejscowość rekreacyjna, uzdrowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejscowość wypoczynkowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uzdrowisko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja to, proszę pana, jadę w sierpniu do Bułgarii. Konkretnie to do Złotych Piasków, wie pan, to taki bardzo ekskluzywny kurort – wyjaśniła z dumą kobieta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurɔrt, AS: kurort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurorcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. bad

Wiktionary


kurortowy

→ kurort


SJP.pl

Patrz:

kurort

kuros

typ posągu w starożytnej Grecji, wizerunek nagiego młodzieńca


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kurosawa

[czytaj:
a) kurosawa albo
b) kurosała, kurosawie - kurosale] Akira Kurosawa (1910-98), japoński reżyser i scenarzysta filmowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Akira Kurosawa – japoński reżyser, scenarzysta i producent filmowy
  • – japońska aktorka i modelka
  • – japoński muzyk i producent muzyczny
  • Kiyoshi Kurosawa – japoński reżyser, scenarzysta i krytyk filmowy
  • Takuya Kurosawa – japoński kierowca wyścigowy
  • – krater uderzeniowy na Merkurym
  • – japońskie studio filmowe
  • (254749) Kurosawa – planetoida pasa głównego

Wikipedia


kurowate

rodzina ptaków z rzędu grzebiących; bażantowate, kurakowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Phasianidae|Horsfield|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu grzebiących;

Wiktionary

Kurowate, bażantowate (Phasianidae) – rodzina ptaków z rzędu grzebiących (Galliformes). Obejmuje gatunki grzebiące, zamieszkujące Eurazję, Afrykę, Australazję i Amerykę Północną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Generalnie kurowate słabo latają.

 (1.1) Bażant zwyczajny należy do kurowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kura ż., kurak mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bażantowate

Wiktionary


kurowaty

o cechach kurowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


kurować

1. przeprowadzać kurację;
2. kurować się - poddawać się kuracji; kurować samego siebie; leczyć się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wykurować)

 (1.1) med. doprowadzać do zdrowia; stosować zabiegi lecznicze; przeprowadzać kurację

czasownik zwrotny niedokonany kurować się (dk. wykurować się)

 (2.1) med. poddawać się kuracji; doprowadzać siebie do zdrowia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary zielarz kurował Helcię ziołami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuracjuszka ż., kuracjusz mos., kuracja ż., kurowanie n.

 czas. wykurować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leczyć, uzdrawiać

Wiktionary


kurowianin

mieszkaniec Kurowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


kurowianka

mieszkanka Kurowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


kurowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Jerzmanowa
  • Kurowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Brójce
  • Kurowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sabnie
  • Kurowice – gromada w powiecie łódzkim
  • Kurowice – gromada w powiecie sokołowskim
  • Kurowice – wieś w obwodzie lwowskim
  • Kurowice – dawna gmina

Wikipedia


kurowicki

nazwisko


SJP.pl


kurowo

nazwa kilku wsi i osad w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
  • Kurowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krasne
  • Kurowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo
  • Kurowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Kobylin-Borzymy
  • Kurowo – osada w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Choczewo
  • Kurowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski
  • Kurowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan
  • Kurowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice
  • Kurowo – gromada w powiecie sierpeckim
  • Kurowo – gromada w powiecie włocławskim
  • Kurowo – przystanek kolejowy w województwie wielkopolskim
  • Kurowo – przystanek kolejowy w województwie pomorskim

Wikipedia


kurowski

→ Kurów, → Kurowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z miejscowością Kurowo, dotyczący miejscowości Kurowo

 (1.2) związany z miejscowością Kurów, dotyczący miejscowości Kurów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurowski (nazwisko)
  • Kurowski (herb szlachecki)
  • Adam Kurowski – pułkownik lotnictwa, obserwator
  • Angelika Kurowska – aktorka
  • Antoni Kurowski – działacz ruchu ludowego
  • Andrzej Kurowski – wojewoda lubelski
  • Apolinary Kurowski – oficer powstania styczniowego
  • Bartłomiej Kurowski – szpadzista
  • Bartosz Kurowski – literat
  • Bohdan Kurowski – dziennikarz i dramaturg
  • Bożena Kurowska – aktorka
  • Bożysław Kurowski – prawnik, działacz emigracyjny

Wikipedia

Patrz:

Kurów, → Kurowo

Powiązane:

 rzecz. Kurowo n., Kurów m., kurowianin m., kurowianka ż.

Wiktionary


kurozwęcki

→ Kurozwęki


SJP.pl

Patrz:

Kurozwęki

kurozwęki

wieś w Polsce


SJP.pl

Kurozwęki – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie miejsko-wiejskiej Staszów. Ma status sołectwa.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1400 roku, w drugiej połowie XVI wieku położone było w powiecie wiślickim w województwie sandomierskim. Kurozwęki były miastem do 1870 roku.

Wikipedia


kuroń

nazwisko, m.in. Jacek Kuroń (1934-2004) - polityk, współtwórca porozumienia Okrągłego Stołu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Danuta Kuroń
  • Jacek Kuroń
  • Grażyna Kuroń
  • Maciej Kuroń
  • Kuroniówka

Wikipedia


kuroński

dotyczący Kurów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kuronią lub Kurami, dotyczący Kuronii lub Kurów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuronia ż., Kur mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurlandzki

Wiktionary


kuroślep

inaczej: kurza ślepota


SJP.pl


kurp

1. chodak, łapeć pleciony z łyka;
2. taniec zbliżony do mazura i kujawiaka, pospolity na Kurpiach


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) stpol. stary but

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mieszkaniec Kurpiowszczyzny
  • ORP Kurp – okręt podwodny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kurp, AS: kurp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurp mos.

Wiktionary


kurpanik

nazwisko


SJP.pl


kurpianka

członkini ludności pochodzenia mazurskiego, zamieszkującej tereny puszcz: Kurpiowskiej i Białej


SJP.pl


kurpie

rodzaj obuwia noszonego dawniej przez Kurpiów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. część Mazowsza;

Wiktionary

Kurpie – grupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca tereny dwóch puszcz mazowieckich: Puszczy Zielonej (zwanej też: Puszczą Kurpiowską lub Zagajnicą) i Puszczy Białej, funkcjonująca również jako określenie regionu kurpiowskiego (inaczej: Kurpiowszczyzna). Granica oddzielająca obie puszcze dzieli region na Kurpie Zielone i Kurpie Białe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Kurpiach, Podlasiu, Warmii i Mazurach wypiekano w wigilię Nowego Roku lub w święto Trzech Króli figurki zwierząt (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurpiowszczyzna ż., Kurp mos., Kurpianka ż.

 przym. kurpiowski

 przysł. kurpiowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kurpiowszczyzna

Wiktionary


kurpiel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurpiel (Binarowa)
  • Tadeusz Kurpiel

Wikipedia


kurpiewski

nazwisko


SJP.pl


kurpiowski

dotyczący Kurpiów albo Kurpiowszczyzny, charakterystyczny dla Kurpiów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kurpiami, dotyczący Kurpi, wywodzący się z Kurpi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stroju kurpiowskim zatańczyli okrąglaka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurpie nmos., Kurpiowszczyzna ż., Kurpianka ż., Kurp mos.

Wiktionary


kurpiowszczyzna

tradycje i ogół Kurpiów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. część Mazowsza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieli największą chałupę na całej chyba Kurpiowszczyźnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurpie lm nm., Kurp mos., Kurpianka ż.

 przym. kurpiowski

 przysł. kurpiowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kurpie

Wiktionary


kurpisz

nazwisko


SJP.pl


kurpiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karol Kazimierz Kurpiński
  • Waldemar Kurpiński

Wikipedia


kurrenta

odręczne pismo gotyckie


SJP.pl


kurs

1. kierunek poruszania się, np. okrętu;
2. szkolenie, najczęściej fakultatywne;
3. cena papierów wartościowych, walut;
4. kierunek w polityce;
5. potocznie: obieg (puścić coś w kurs), orientacja (wypaść z kursu), praca (być w kursie);
6. potocznie: przejazd taksówką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat

 (1.2) żegl. kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu

 (1.3) ekon. finans. cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kurs giełdowy
  • kurs akcji
  • kurs walutowy
  • kurs bukmacherski
  • kurs (nawigacja)
    • kurs kompasowy
    • kurs magnetyczny
    • kurs żyrokompasowy
    • kurs rzeczywisty
  • kurs (żeglarstwo)
  • kurs (lotnictwo)
  • kurs (kształcenie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapisałem się na kurs na prawo jazdy.

 (1.2) Statek wziął kurs na Oslo.

 (1.3) Dzisiejszy kurs euro jest wyższy od wczorajszego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurs, AS: kurs

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kursant mos., kursantka ż., kursowanie n.

:: zdrobn. kursik mrz.

 czas. kursować ndk.

 przym. kursowy, kursancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkolenie

 (1.2) kierunek

Wiktionary


kurs-konferencja

kurs szkoleniowy w formie konferencji; kurskonferencja, kursokonferencja


SJP.pl


kursa

nazwisko


SJP.pl


kursal

dawniej: budynek w kurorcie, w którym mieściły się restauracje, kawiarnie, kasyna itp.; kurhauz, kurhaus


SJP.pl


kursancki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kursantem, dotyczący kursanta, przeznaczony dla niego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kursant mos., kursantka ż., kurs mrz.

 przym. kursowy

Wiktionary


kursant

uczestnik kursu, szkolenia; kursowicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba biorąca udział w kursie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lektorzy w ogóle nie używali języka polskiego, niezależnie od tego, na jakim poziomie był kursant.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurs mrz.

:: fż. kursantka ż.

 przym. kursancki, kursowy

Wiktionary


kursantka

→ kursant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczestniczka kursu

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Patrz:

kursant

Powiązane:

 rzecz. kurs mrz.

:: fm. kursant mos.

 przym. kursancki, kursowy

Wiktionary


kursi

bogato zdobiony pulpit pod księgi, zwłaszcza pod Koran; rahla


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kursi – wieś w Estonii, w gminie Kuusalu, w prowincji Harju
  • Kursi – wieś w Estonii, w gminie Puurmani, w prowincji Jõgeva
  • Kursi – wieś w Estonii, w gminie Tamsalu, w prowincji Lääne Viru.
  • Kursi – park narodowy na północy Izraela.
  • gmina Kursi

Wikipedia


kursik

zdrobnienie od: kurs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kurs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kurs, lecz tylko mały kursik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurs m.

Wiktionary


kursista

dawniej: kursant - uczestnik kursu, szkolenia


SJP.pl


kursistka

dawniej: kursantka - uczestniczka kursu, szkolenia


SJP.pl


kursk

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;

Wiktionary

Kursk ( Курск) – miasto w zachodniej Rosji, stolica obwodu kurskiego. Jest także centrum administracyjnym kurskiego rejonu, w którego skład jednak nie wchodzi stanowiąc samodzielną jednostkę administracyjną obwodu (okręg miejski).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kurszczyzna ż.

 przym. kurski

Wiktionary


kurski

związany z miejscowością Kursk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z Kurska albo dotyczący tego miasta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Kurska (1929–2016) – prawniczka, sędzia, polityk
  • Jacek Kurski (ur. 1966) – polityk, poseł, europarlamentarzysta, prezes zarządu TVP
  • Jarosław Kurski (ur. 1963) – dziennikarz i publicysta, zastępca red. nacz. Gazety Wyborczej
  • Maciej Kurski (??–1681) – duchowny katolicki, biskup
  • Władimir Kurski (1897–1937) – rosyjski funkcjonariusz służb specjalnych
  • Kurski Żleb – żleb w Tatrach
  • Kursk – miasto w Rosji
  • Obwód kurski – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej
  • Dworzec Kurski – dworzec w Moskwie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kursk mrz.

Wiktionary


kurskonferencja

kurs szkoleniowy w formie konferencji; kurs-konferencja, kursokonferencja


SJP.pl


kursograf

urządzenie nawigacyjne samoczynnie wykonujące wykres kursu statku na mapie


SJP.pl


kursokonferencja

kurs szkoleniowy w formie konferencji; kurskonferencja, kurs-konferencja


SJP.pl


kursomierz

przyrząd do wyznaczania kursu statku


SJP.pl


kursor

dawniej: posłaniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;

 (1.2) inform. wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury

 (1.3) inform. tymczasowa struktura służąca do pobierania wyniku zapytania SQL w systemach zarządzania bazą danych;

 (1.4) daw. koń wyścigowy

 (1.5) daw. osoba wysyłana z pilną wiadomością, pismem, przesyłką itp.

Wiktionary

Kursor ( cursor „biegacz”) – ruchomy znacznik wyświetlany na wyświetlaczu, służący do wskazywania miejsca, w którym operator zamierza podjąć jakąś akcję. Zależnie od urządzenia i rodzaju wykonywanej pracy znacznik ten może przybierać różne kształty i kolory; w pewnych przypadkach może to być nawet krótka animacja. Kształt kursora informuje operatora o aktualnych możliwościach działania.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkursɔr, AS: kursor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kursowanie n.

 czas. kursować ndk.

 przym. kursorowy, kursowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) goniec, kurier, posłaniec

Wiktionary


kursorowy

→ kursor


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kursora

Wiktionary

Patrz:

kursor

Powiązane:

 rzecz. kursor mrz.

Wiktionary


kursować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przebywać regularnie określoną trasę

 (1.2) pot. żart. przemieszczać się pospiesznie tam i z powrotem

 (1.3) być w obiegu

 (1.4) być przekazywanym nieoficjalnie wielu osobom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurs mrz., kursor mrz.

 przym. kursowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeździć, latać, pływać

 (1.2) biegać, żart. kręcić się, żart. krążyć

 (1.4) chodzić, krążyć

Wiktionary


kursowicz

uczestnik kursu, szkolenia; kursant


SJP.pl


kursowiczka

uczestniczka kursu, szkolenia; kursantka


SJP.pl


kursowy

→ kurs


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kursem (określonym kierunkiem w przestrzeni)

 (1.2) związany z kursem wymiany walut

 (1.3) związany z kursem (szkoleniami)

 (1.4) związany z kursem, kursowaniem

Wiktionary

Patrz:

kurs

Powiązane:

 rzecz. kurs mrz., kursant mos., kursantka ż., kursor mrz./mzw./mos.

 czas. kursować ndk.

Wiktionary


kursywa

italika, italik;
1. druk pochyły, naśladujący pismo ręczne; czcionki tego druku;
2. oznaczenie tej odmiany pisma, zwykle w rękopisie, za pomocą linii falistej;
3. ręczne pismo pochyłe; pismo rzymskie powstałe przez łączenie liter przy pośpiesznym pisaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poligr. pochylone pismo drukarskie, naśladujące pismo odręczne

 (1.2) oznaczenie – zazwyczaj w rękopisie – tekstu, który powinien być wykursywiony w druku

 (1.3) odręczne pismo pochyłe

 (1.4) rzymskie pismo powstałe na skutek szybkiego pisania

Wiktionary

Kursywa – odmiana pisma, zazwyczaj pochyła, o charakterze bardziej płynnym niż antykwa, choć nawiązująca do niej stylem. Wywodzi się z odręcznego pisma karolińskiego i rozwinęła się w XV-wiecznych Włoszech. Większość kursyw (choć nie wszystkie) jest pochylona w prawo pod kątem ok. 2–20 stopni. Zazwyczaj kursywa jest jedną z trzech podstawowych odmian kroju pisma, obok odmiany prostej (antykwy) i pogrubionej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wykursywienie n., wykursywianie n.

 czas. kursywić, wykursywić dk., wykursywiać ndk.

Wiktionary


kursywić

czasownik niedokonany

 (1.1) pochylać tekst, stosować kursywę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważam, że nie powinno się kursywić tego słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kursywa ż.

 czas. wykursywić dk., skursywić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochylać

Wiktionary


kursywny

przypominający krojem liter odręczne pismo rzymskie, pisany pochyłą czcionką przypominającą pismo odręczne


SJP.pl


kurszany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu szawelskim.

Wiktionary

Kurszany (lit. "Kuršėnai") – miasto (13 854 mieszk.) na Litwie położone 23 km od Szawli, w okręgu szawelskim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kurszański

Wiktionary


kurszczanin

mieszkaniec Kurska (miasta w Federacji Rosyjskiej)


SJP.pl


kurszczanka

mieszkanka Kurska (miasta w Federacji Rosyjskiej)


SJP.pl


kurszczyzna

lekceważąco: propagandowy, stronniczy styl TVP za rządów PiS i Jacka Kurskiego


SJP.pl


kurszewski

nazwisko


SJP.pl


kurt

1. duża kurtka;
2. luźna koszula za kolana, tradycyjny strój męski w Indiach i krajach arabskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. tradycyjny środkowoazjatycki wyrób z suszonego białego sera lub jogurtu w postaci bryłek lub kulek wielkości czereśni w solnej otoczce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurt – wieś
  • Kurt Absolon – austriacki malarz
  • Kurt Adolff – niemiecki kierowca wyścigowy
  • Kurt Aebli – szwajcarski pisarz
  • Kurt Ahrens – niemiecki kierowca rajdowy
  • Kurt Ahrens
  • Kurt Aland – austriacki teolog
  • Kurt Albrecht – niemiecki lekarz
  • Kurt Alder – niemiecki chemik
  • Kurt Amplatz – austriacki radiolog
  • Kurt Angle – amerykański zapaśnik
  • Kurt Armbruster – szwajcarski piłkarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teściowa przywiozła z wycieczki kazachski kurt.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurut

Wiktionary


kurta

1. duża kurtka;
2. luźna koszula za kolana, tradycyjny strój męski w Indiach i krajach arabskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. kurtka

 (1.2) duża kurtka

Wiktionary

Kurta – część tradycyjnego stroju męskiego noszonego głównie w Indiach, ale też w krajach arabskich. Jest to luźna koszula sięgająca zwykle za kolana. Materiały, z których kurta jest wykonana jak i ich kolorystyka są różnorodne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Generał był Polakiem i ostentacyjnie zawsze mówił po polsku, nawet w urzędach. Znać było w jego wymowie pewne zacięcie i akcent rosyjski, ale ów akcent pasował jakoś do jego wyniosłej figury, do grubej kurty szczególnego kroju, okrągłej czapki z czerwonym lampasem i niebywałej wielkości daszkiem, do sukiennych kamaszów i siwych podkręconych wąsów.

 (1.2) Odziany był w siermiężną kurtę z samodziału, dobrze chroniącą przed chłodem, choć już mocno sfatygowaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurta, AS: kurta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtka ż.

Wiktionary


kurtaczek

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl


kurtaczki

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Kurtaczki (Pittidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Zalicza się do niej ponad czterdzieści gatunków.

Wikipedia


kurtaksa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. opłata za pobyt w uzdrowisku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogóle życie tutaj niedrogie, tylko wygórowana kurtaksa i kąpiele więcej nadwyrężają kieszeń przybywających osób.

Wiktionary


kurtałka

potoczne zdrobnienie od: kurtka; kurteczka


SJP.pl


kurtaż

dawniej: wynagrodzenie maklera giełdowego; courtage, prowizja maklerska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. wynagrodzenie płacone pośrednikowi (np. maklerowi czy brokerowi) za świadczone usługi w transakcjach kupna i sprzedaży towarów i usług

Wiktionary

Kurtaż – (fr. "courtage") – wynagrodzenie, czyli prowizja, którą pobierają maklerzy i agenci giełdowi od zawieranych na giełdzie transakcji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęściej kurtaż zostaje wypłacony brokerowi, którego z zakładem ubezpieczeń łączy porozumienie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kurtażowy

Wiktionary


kurteczka

zdrobnienie od: kurtka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kurtka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dryblas nie miał na sobie półkożuszka ani dżinsów, ani kurteczki odsłaniającej okolice nerek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈtɛt͡ʃka, AS: kurtečka

Wiktionary


kurtek

krótkie wierzchnie okrycie


SJP.pl


kurtewka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warszawa. krótka damska kurtka

Wiktionary


kurtiak

nazwisko


SJP.pl


kurtka

krótkie wierzchnie okrycie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. krótkie okrycie wierzchnie;

Wiktionary

Kurtka – rodzaj krótkiego płaszcza sięgającego zazwyczaj w okolice bioder. Odzież zróżnicowana w formie w zależności od epoki i panującej mody. Współczesne kurtki szyte są zazwyczaj z materiałów chroniących przed warunkami atmosferycznymi i wyposażane w kieszenie (choć nie jest to regułą). Popularny element codziennego ubioru, uniformów oraz odzieży ochronnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Policja potwierdziła, że aresztowany mężczyzna miał pod kurtką pistolet i ponad 20 sztuk amunicji.

 (1.1) Czterech panów i jedna dama jeździli, koń za koniem, wzdłuż ścian maneżu; na środku stał dyrektor zakładu, mężczyzna z miną wojskową, w granatowej kurtce, białych obcisłych spodniach i wysokich butach z ostrogami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurtka, AS: kurtka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurta ż.

Wiktionary


kurtkowy

→ kurtka


SJP.pl

Patrz:

kurtka

kurtodrozdy

rodzina ptaków z rzędu wróblowych; tymalie, tymaliowate


SJP.pl


kurtoza

miara koncentracji i spłaszczenia rozkładu, stosowana w statystyce i rachunku prawdopodobieństwa


SJP.pl

Kurtoza (z gr. "κυρτός, kyrtos, kurtos" – "wydęty") – jedna z miar kształtu rozkładu prawdopodobieństwa wartości cechy statystycznej.

Wikipedia


kurtuazja

grzeczność, kultura, galanteria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyszukana, oficjalna uprzejmość i takt w zachowaniu

Wiktionary

Zasugerowano, aby "Savoir-vivre" Nie opisano powodu propozycji integracji.

Kurtuazja (z fr. "courtoisie") – uprzejmość, wyszukana grzeczność, galanteria, stosowny gest. W średniowieczu bardzo mocno związana z zasadami etykiety.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkurtuˈwazʲja, AS: kurtuu̯azʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtuazyjność ż.

 przym. kurtuazyjny

 przysł. kurtuazyjnie

Wiktionary


kurtuazyjność

uprzejme, taktowne zachowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co kurtuazyjne; cecha tych, którzy są kurtuazyjni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtuazja ż.

 przym. kurtuazyjny

 przysł. kurtuazyjnie

Wiktionary


kurtuazyjny

wyszukanie uprzejmy, zachowujący takt w swoim zachowaniu


SJP.pl


kurtyka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurtyka – polskie nazwisko pochodzące od niemieckiego imienia Kurt, występuje głównie w południowej Polsce.
  • Janusz Kurtyka (1960–2010) – historyk, były prezes IPN
  • Michał Kurtyka (ur. 1973) – menedżer, ekonomista i urzędnik państwowy.
  • Tadeusz Kurtyka (1909–1982) – pisarz tworzący pod pseudonimem Henryk Worcell
  • Wojciech Kurtyka (ur. 1947) – wspinacz (taternik, himalaista), przedsiębiorca, inżynier, elektronik

Wikipedia


kurtyna

1. zasłona w teatrze oddzielająca widownię od sceny;
2. bariera oddzielająca od siebie dwa obszary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. zasłona oddzielająca scenę od widowni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurtyna (teatr) – w teatrze
  • kurtyna diodowa – element oświetlenia scenograficznego
  • Kurtyna w górę – Kabaret Olgi Lipińskiej
  • Kurtyna (fortyfikacja) – w fortyfikacji wał lub mur między basztami, bastionami itp.
  • Kurtyna (powieść) – powieść detektywistyczna napisana przez Agathę Christie
  • kurtyna powietrzna
  • kurtyna wodna
  • Żelazna kurtyna
  • bambusowa kurtyna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aktorzy przygotowują się za kurtyną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈtɨ̃na, AS: kurtỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtyniarz mos.

:: zdrobn. kurtynka ż.

 przym. kurtynowy

Wiktionary


kurtyniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teatr. pracownik obsługujący kurtynę w teatrze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W teatrze europejskim nie ma zwyczaju odciągania kurtyny przez widocznego człowieka, jak dzieje się to w kabuki, gdzie kurtyniarz jest demiurgiem odsłaniającym świat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtyna ż., kurtynka ż.

 przym. kurtynowy

Wiktionary


kurtynka

zdrobnienie od: kurtyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kurtyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtyniarz mos., kurtyna ż.

Wiktionary


kurtynowy

przymiotnik od: kurtyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kurtyny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: kurtỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurtyniarz mos., kurtyna ż.

Wiktionary


kurtyzana

1. kochanka, utrzymanka wysoko postawionych mężczyzn;
2. kobieta lekkich obyczajów; prostytutka, nierządnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. utrzymanka kogoś wysoko postawionego

 (1.2) przest. prostytutka

Wiktionary

Kurtyzana (wł. "cortegiana", z fr. "courtisane") – słowo to oznaczało właściwie damę dworu. Jako „kobieta lekkich obyczajów” termin "kurtyzana" zaczął funkcjonować dopiero w Odrodzeniu. Kurtyzany to prostytutki spędzające życie w wielkim świecie pozostające na utrzymaniu możnych kochanków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Major poszedł do domu publicznego, by spotkać się tam z kurtyzanami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurtɨˈzãna, AS: kurtyzãna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metresa, faworyta

 (1.2) prostytutka, nierządnica, kokota, dziwka

Wiktionary


kurtyzanować

dawniej: zachowywać się jak kurtyzana - kochanka wysoko postawionych osób


SJP.pl


kurtyzować

1. obcinać, przycinać zwierzęciu ogon lub uszy, zgodnie z wymaganiami czystości rasy; przeprowadzać kurtyzację;
2. ograniczać pod względem rozmiarów lub liczby


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skurtyzować)

 (1.1) zootechn. przeprowadzać zabieg chirurgiczny polegający na amputacji lub znacznym skróceniu ogona zwierzęcia (zazwyczaj psa lub konia)

 (1.2) książk. przen. dokonywać redukcji rozmiaru, liczebności lub zakresu czegoś; ograniczać, okrawać lub przerywać trwające działania lub procesy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kastrowanie zwierząt domowych jest wbrew żydowskiemu prawu. Niedopuszczalne jest też kurtyzowanie psich ogonów, podcinanie uszu czy też obcinanie pazurów kotu.

 (1.2) …ograniczamy dostęp do leków pacjentom i po prostu musimy kurtyzować listy, bo nie ma innej drogi.

 (1.2) Ale nie może być inaczej, gdyż takie stawianie sprawy kurtyzuje wszelkie deliberacje do poziomu abstrakcji i utrudnia [...] rzetelną konfrontację opinii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurtɨˈzɔvat͡ɕ, AS: kurtyzovać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obcinać, przycinać, anglizować

 (1.2) redukować, ograniczać, zmniejszać, okrawać, limitować

Wiktionary


kuru

nieuleczalna choroba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. śmiertelna, nieuleczalna choroba zakaźna, encefalopatia gąbczasta u ludzi;

Wiktionary

Kuru, popularnie „śmiejąca się śmierć” ( curu, kuru; nazwa od czasownika „drżeć” w języku plemienia Fore: "kuria", "guria") – zawsze śmiertelna, nieuleczalna choroba zakaźna wywoływana przez priony, dotycząca tkanki nerwowej, będąca zarazem pierwszą opisaną zakaźną encefalopatią gąbczastą u ludzi. Wykryto ją po raz pierwszy u człowieka, lecz w 1966 roku przeniesiona została na szympansy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I u ludzi, i u zwierząt kanibalizm może prowadzić do chorób prionowych: choroby szalonych krów, kuru i tym podobnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuru, AS: kuru

Wiktionary


kuruc

uczestnik węgierskiego powstania przeciw Habsburgom


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fedir Kuruc – ukraiński piłkarz
  • Jan Kuruc – polski samorządowiec i twórca ludowy

Wikipedia


kurulny

odnoszący się do kurii; np. edyl kurulny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. odnoszący się do kurii, związany z kurią (jako miejscem posiedzeń senatu i sądu w starożytnym Rzymie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrulnɨ, AS: kurulny

Wiktionary


kururu

płaz bezogonowy z rodziny ropuchowatych, jadowity (może uśmiercić lub sparaliżować zwierzę wielkości królika), występujący w południowej i środkowej Ameryce; aga, ropucha olbrzymia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. zob. aga.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aga, ropucha olbrzymia

Wiktionary


kurusz

zdawkowa moneta turecka; 100 kuruszy = 1 lira turecka


SJP.pl


kurw

wulgarnie: prostytutka lub kobieta prowadząca życie niemoralne; dziwka


SJP.pl


kurwa

wulgarnie: prostytutka lub kobieta prowadząca życie niemoralne; dziwka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. prostytutka

 (1.2) wulg. kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia

 (1.3) wulg. pogard. do kobiety / o kobiecie;

partykuła wzmacniająca

 (3.1) wulg. …występująca bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić (i tym samym swoje uniesienie, euforię lub rozgoryczenie)

Wiktionary

Kurwa – najczęściej używany polski wulgaryzm, wykorzystywany również jako przekleństwo lub wyrażenie emocji. Występuje w wielu funkcjach. Jest produktywny słowotwórczo, obfituje w słowa pochodne, eufemizmy i derywaty. We współczesnej formie funkcjonuje od XV w.; wielokrotnie i aż po czasy współczesne pojawia się w literaturze i innych kontekstach kulturowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co wieczór przy szosie stoją kurwy i czekają na jakiś zarobek.

 (1.2) Ziemię pomierzył i głębokie morze, / Wie, jako wstają i zachodzą zorze, / Wiatrom rozumie, praktykuje komu — / A sam nie widzi, że ma kurwę w domu.

 (1.3) Nie będziesz mi, kurwo, mówiła, co mam robić!

 (1.3) Zdradziłaś, kurwo, mnie (…).

 (1.4) Ty kurwo! Jeszcze mi wisisz dwa baniaki, co przerżnąłeś w pokera.

 (2.1) Zamkniesz się, kurwa, czy nie?!

 (2.1) (…) Pod pociąg się podłożę / Ale nie przejedzie mnie / Bo, kurwa, jedzie po innym torze.

 (2.1) O kurwa, zajebali mi portfel!

 (3.1) Czekaj, czy ja, kurwa, czegoś nie zapomniałem z domu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurva, AS: kurva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurewstwo n., kurwik mrz., kurwica ż., kurwiarz mos., kurwiarnia ż., kurwienie n., kurwowanie n., nakurwianie n., nakurwienie n., podkurwianie n., podkurwienie n., rozkurwianie n., rozkurwienie n., skurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n.

:: zdrobn. kurewka ż., kurwiątko n.

:: zgrub. kurwisko n., kurwiszon m., kurwiszonek m., kurwiszcze n.

 czas. kuźwić, kurwić ndk., kurwować ndk., nakurwiać ndk., nakurwić dk., podkurwiać ndk., podkurwić dk., rozkurwiać ndk., rozkurwić dk., skurwić dk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurewski, podkurwiony, skurwiały, skurwiony, wkurwiający, wkurwiony

 przysł. wykurwiście, kurewsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. kurwiszcze, kurwiszon, lachociąg, dziwka, wywłoka; eufem. kobieta lekkich obyczajów; przest. kurtyzana, ladacznica, nierządnica; neutr. prostytutka

 (1.2) wulg. kurwiszcze, kurwiszon, dziwka, lafirynda, lampucera, latawica, ruchawica, wywłoka, zdzira; slang. lambadziara; przest. jawnogrzesznica, ladacznica, rozpustnica, wszetecznica

 (1.3) wulg. lafirynda, lampucera, szmata, wywłoka, zdzira

 (1.4) wulg. skurwiel, dupek, chuj

 (2.1) wulg. w kurwę; eufem. kuźwa, kurna, kurka wodna

Wiktionary


kurwacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. uczn. krawat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvat͡ɕik, AS: kurvaćik

Wiktionary


kurwacjuszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. obraź. kuracjuszka sanatoryjna nastawiona na nawiązywanie znajomości damsko-męskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako że z przyczyn alergicznych obrączki nie nosi, już pierwszego dnia dopadły go, jak je nazwał, kurwacjuszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurvaˈt͡sʲjuʃka, AS: kurvacʹi ̯uška

Wiktionary


kurwatura

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. spiralne zakończenie pastorału

 (1.2) stpol. pastorał biskupi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkurvaˈtura, AS: kurvatura

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywaśnia

Wiktionary


kurwi

→ kurwa; kurewski


SJP.pl


kurwiarnia

wulgarnie: miejsce, w którym można skorzystać z usług prostytutek; burdel, dom publiczny, dom uciech, kurwidołek


SJP.pl


kurwiarz

wulgarnie: mężczyzna nawiązujący liczne kontakty seksualne, korzystający z usług prostytutek; dziwkarz, rozpustnik, bawidamek


SJP.pl


kurwica

wulgarnie:
1. zdenerwowanie, silne wzburzenie, wściekłość;
2. prostytutka lub kobieta prowadząca życie niemoralne; kurwa, dziwka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. określenie zdenerwowania i wściekłości

 (1.2) wulg. niedobra kobieta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz mnie kurwica weźmie!

 (1.1) W tym domu można dostać kurwicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvʲit͡sa, AS: kurvʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwik mrz., kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwowanie n., nakurwianie n., pokurwowanie n.

 czas. kurwić ndk., kurwić się ndk., wkurwiać ndk., wkurwiać się ndk., wkurwić dk., wkurwić się dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk., pokurwować dk.

 przym. kurwi, skurwiały

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biała gorączka, pierdolec

Wiktionary


kurwidołek

wulgarnie: miejsce, w którym można skorzystać z usług prostytutek; burdel, dom publiczny, dom uciech, kurwiarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wulg. miejsce, w którym przebywają prostytutki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żegnajcie miłe panie; muszę opuścić wasz kurwidołek.

Wiktionary


kurwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kurwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kurvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurwić.

Wiktionary


kurwik

zwykle w lm: kurwiki - tajemnicze wabiki i ogniki w oczach osób pragnących miłości (fizycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. grub. błysk w oku, świadczący o pożądaniu seksualnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurvʲik, AS: kurvʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwica ż., nakurwianie n., kurewskość ż., kurwienie n., skurwienie n., okurwianie n., okurwienie n., nakurwianie n., naktwienie n., kurwiszcze n., wykurwianie n., wykuwienie n.

 czas. kurwić ndk., skurwić dk., okurwiać ndk., okurwić dk., nakurwiać ndk., nakuwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurewski, skurwiały

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary


kurwimetr

przyrząd do mierzenia długości linii krzywych na mapie lub planie; krzywomierz; kartometr; kartomierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. krzywomierz.

Wiktionary


kurwisko

kurwa, kurwiszcze, kurwiszon; wulgarnie:
1. prostytutka;
2. kobieta rozwiązła, rozpustna;
3. z niechęcią o kobiecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. zgrub. od: kurwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tej Mariolki zrobiło się straszne kurwisko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvʲiskɔ, AS: kurvʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwik m., kurwiszon m., kurwiszcze n., kurwicha ż., kurwica ż., kurewstwo n., skurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., kurwowanie n., pokurwowanie n.

 czas. kurwować, kurwić ndk., skurwić dk., wkurwić dk., wkurwiać ndk.

 przym. kurewski, pokurwiony, przekurwiony, skurwiały, skurwiony

 przysł. wykurwiście, kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurwicha, kurwiszon, kurwiszcze

Wiktionary


kurwiszcze

kurwa, kurwiszcze, kurwisko; wulgarnie:
1. prostytutka;
2. kobieta rozwiązła, rozpustna;
3. z niechęcią o kobiecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. zob. kurwiszon.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kurwa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kurwiszon.

Wiktionary


kurwiszon

kurwa, kurwiszcze, kurwisko; wulgarnie:
1. prostytutka;
2. kobieta rozwiązła, rozpustna;
3. z niechęcią o kobiecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wulg. kobieta prowadząca rozwiązłe życie seksualne

 (1.2) wulg. o doświadczonej, starszej prostytutce

 (1.3) wulg. pogard. do kobiety / o kobiecie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój kumpel lubi dupczyć kurwiszony na dyskotece.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kurˈvʲiʃɔ̃n, AS: kurvʹišõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurwisko n.

 wykrz. kurwa

 czas. kurwić

 przysł. kurewsko

 przym. skurwiały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. kurwiszcze, kurwisko, dziwka, lafirynda, latawica, ruchawica, wywłoka, zdzira; slang. lambadziara; przest. jawnogrzesznica, ladacznica, rozpustnica, wszetecznica

 (1.2) kurwiszcze, kurwisko, lampucera

 (1.3) kurwa, kurwisko, lafirynda, lampucera, szmata, wywłoka, zdzira

Wiktionary


kurwiszonek

ekspresywnie, wulgarnie: prostytutka lub kobieta prowadząca życie niemoralne; kurwa, dziwka


SJP.pl


kurwiątko

wulgarne zdrobnienie od: kurwa; kurewka


SJP.pl


kurwić

(wulgarne) kurwić się:
1. zazwyczaj o kobiecie: prowadzić rozwiązłe życie seksualne;
2. prowadzić życie niemoralne, zachowywać się niemoralnie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) nadużywać słowa „kurwa”, przeklinać, bluzgać

 (1.2) wulg. śmierdzieć

czasownik zwrotny niedokonany kurwić się

 (2.1) wulg. prostytuować się

 (2.2) wulg. o kobiecie: sypiać z wieloma partnerami

 (2.3) wulg. przen. poniżać się, upadlać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Idź się umyj, bo kurwisz gównem!

 (2.1-2) Ta z trzeciego piętra w ogóle nie dba o swoje dzieci tylko się kurwi, codziennie z innym facetem.

 (2.2) Próżno mówił jej król stary, / Że we wszystkim trzeba miary, / Nie wypada bowiem pannie / Tak się kurwić bezustannie.

 (2.3) Nie będę się kurwić przepraszając go za cokolwiek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurvʲit͡ɕ, AS: kurvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokurwowanie n., nakurwianie n., kurwowanie n., kurewka, kurewstwo, kurwa, kurwencja, kurwiarka, kurwiarnia, kurwiarstwo, kurwiarz, kurwiarzyna, kurwiątko, kurwica, kurwicha, kurwiczka, kurwidło, kurwienie, kurwię, kurwik, kurwina, kurwinka, kurwisia, kurwisko, kurwiszcze, kurwiszon, kurwiszonek, kurwiuga, kurwliga

 czas. kurwować

 przym. kurwi, kurewski

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzucać kurwami, kurwować

 (1.2) jebać, walić

 (2.2) puszczać się, dawać dupy, pierdolić się, jebać się

Wiktionary


kurwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. odczasownikowy od|kurwować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., nakurwianie n., pokurwowanie n.

 czas. kurwować ndk., kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurwi, kurewski

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary


kurwować

wulgarnie: wypowiadać wulgarne słowa, przeklinać; kląć, cholerować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pokurwować)

 (1.1) wulg. siarczyście kląć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., kurwowanie n., pokurwowanie n., nakurwianie n.

 czas. kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk., pokurwować dk.

 przym. kurwi, kurewski

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeklinać; wulg. rzucać kurwami

Wiktionary


kurylczyk

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kurylów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oto treść najistotniejszego fragmentu, dotyczącego tej sprawy: „W 1766 r. syberyjski gubernator Sojmonow polecił ochockiemu kierownictwu zorganizowanie ekspedycji i dołożenie starań, aby doprowadzić Kurylczyków do rosyjskiego poddaństwa.

 (1.1) Posłańcy wróciwszy oznajmili nam, że to byli Kurylczycy. Kapitan z trzydziestoma ludźmi zbrojnymi poszedł ku nim, gdzie i mnie wziął [ze] sobą uwsp. (…)

 (1.1) Kapitan ów opisał nam bardzo dokładnie samego ptaka «guacharo» i opowiadał o śnie jego, w porze, gdy owoców na drzewach «Nectandry» nie bywa. O podobnym śnie przymusowym w czasie braku zwykłego pokarmu, opowiadają Kurylczycy, odnośnie do ptaków wodnych tamtejszych; sprawdzić jednak tych opowiadań nie mogłem.

 (1.1) Kraszeninnikow w swoim »Opisie ziemi Kamczatki« z 1755 roku podaje, że Kurylczycy z Kamczatki określali samych siebie mianem »uiwut-ēke« przy określaniu zaś Ajnów z Wysp Kurylskich używali oni słowa »jankur«, a »ainu« znaczyło „człowiek”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuryle nmos.

:: fż. Kurylka ż.

 przym. kurylski

Wiktionary


kuryle

grupa wysp położonych między Kamczatką a wyspą Hokkaido; Wyspy Kurylskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Wyspy Kurylskie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 60 procent mieszkańców wyspy Iturup, największej w archipelagu Kurylów, to Ukraińcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurylczyk mos., Kurylka ż.

 przym. kurylski

Wiktionary


kurylewicz

nazwisko


SJP.pl


kurylski

przymiotnik od: Kuryle


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kurylami (Wyspami Kurylskimi), dotyczący Kurylów (Wysp Kurylskich)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuryle nmos., Kurylczyk mos.

Wiktionary


kuryluk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewa Kuryluk (ur. 1946) – polska historyk sztuki, malarka i poetka
  • Jadwiga Kuryluk (1912-1995) – polska aktorka
  • Karol Kuryluk (1910-1967) – polski dziennikarz
  • Maria Kuryluk (1917-2001) – poetka, pisarka,
  • Vlad Kuryluk (ur. 1971) – kompozytor urodzony we Lwowie, producent muzyczny

Wikipedia


kurytyba

miasto w Brazylii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;

Wiktionary

Kurytyba ( Curitiba) – miasto w południowej Brazylii, stolica stanu Parana. Znajduje się na Pierwszym Płaskowyżu Parany, około 100 km od wybrzeża Oceanu Atlantyckiego. Stanowi ósme pod względem wielkości i zaludnienia (1,77 mln mieszkańców) miasto w Brazylii oraz największy ośrodek regionu południowego kraju. Obszar metropolitalny liczy 3,7 mln mieszkańców i jest to jedna z największych brazylijskich aglomeracji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kurytybski

Wiktionary


kurytybski

→ Kurytyba


SJP.pl

Patrz:

Kurytyba

kuryć

czasownik

 (1.1) białystok. palić papierosy

Wiktionary


kuryłek

nazwisko


SJP.pl


kuryło

nazwisko


SJP.pl


kuryłowecki

→ Kuryłówka; kuryłówecki


SJP.pl


kuryłowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kuryłowicz (1954–2014) – polski wydawca.
  • Ewa Kuryłowicz (ur. 1953) – polska architekt i nauczycielka akademicka.
  • Jerzy Kuryłowicz (1895–1978) – polski językoznawca.
  • Marek Kuryłowicz (ur. 1944) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, romanista i cywilista.
  • Michał Kuryłowicz (1858–1919) – polski prawnik i wojskowy, generał audytor armii Austro-Węgier.
  • Mychajło Kuryłowycz (1821–1884) – ukraiński ksiądz greckokatolicki, działacz społeczny, moskwofił, poseł do Sejmu Krajowego Galicji I kadencji (1861–1867).
  • Nykyfor Kuryłowycz (zm. 1935) – proboszcz greckokatolicki we wsi Wołkowce.
  • Stefan Kuryłowicz (1949–2011) – polski architekt, doktor habilitowany inż. architektury i urbanistyki o specjalności architektura budynków użyteczności publicznej, wykładowca Politechniki Warszawskiej...
  • Wołodymyr Kuryłowycz (1867–1951) – ukraiński działacz społeczny, prawnik, sędzia w Galicji, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i Rady Państwa.

Wikipedia


kuryłówczanin

mieszkaniec Kuryłówki (wsi w Polsce)


SJP.pl


kuryłówczanka

mieszkanka Kuryłówki (wsi w Polsce)


SJP.pl


kuryłówecki

→ Kuryłówka; kuryłowecki


SJP.pl


kuryłówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Kuryłówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Kuryłówka, nad Sanem przy ujściu Złotej.

Wieś królewska Kuryłówka, położona była w 1589 roku w starostwie niegrodowym leżajskim w ziemi przemyskiej województwa ruskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


kurz

pył unoszący się w powietrzu i osiadający na przedmiotach; kurze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kurzyć

Wiktionary

Kurz – pył powstający z substancji stałych (np. piasku czy węgla), organicznych (np.: złuszczonego naskórka, pyłków kwiatów czy włosów) i nieorganicznych, także drobnych organizmów jak roztocza kurzu domowego.

Skład atomowy kurzu jest bardzo podobny jak organizmów żywych, jest to m.in.: tlen, węgiel, wodór, azot, wapń i fosfor.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawno nikt tu nie sprzątał, na meblach jest mnóstwo kurzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuʃ, AS: kuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odkurzacz m., kurzawa ż., kurzawka ż., kurzenie n., odkurzenie n., odkurzanie n., zakurzenie n.

 czas. wkurzyć, wkurzać, odkurzać ndk., odkurzyć dk., kurzyć ndk., zakurzyć dk.

 przym. kurzowy, odkurzaczowy, zakurzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pył

Wiktionary


kurzaj

nazwisko


SJP.pl


kurzajewski

nazwisko


SJP.pl


kurzajka

grudkowata narośl na skórze człowieka; brodawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. brodawka, która pojawia się zazwyczaj na dłoniach lub stopach

Wiktionary


kurzak

dawniej: człowiek zajmujący się wypalaniem węgla drzewnego; węglarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obornik kurzy

Wiktionary


kurzawa

1. kłęby czegoś, unoszące się w powietrzu;
2. regionalnie: zamieć, zawieja śnieżna; zadymka, kurniawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. unoszące się w powietrzu skupisko drobin lotnych lub sypkich substancji

 (1.2) przest. warstwa kurzu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Kurzawa − polski rzeźbiarz
  • Dariusz Kurzawa − polski polityk, poseł na Sejm IX kadencji
  • Franciszek Kurzawa – polski nauczyciel
  • Jarosław Kurzawa − polski polityk, menedżer, poseł na Sejm
  • Józef Kurzawa − rzymskokatolicki duchowny, błogosławiony
  • Layvin Kurzawa − francuski piłkarz
  • Maria Kurzawa − polska chemiczka
  • Rafał Kurzawa − polski piłkarz
  • Zbigniew Kurzawa − polski chemik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim bijące w dół słupy gorących gazów wyrzuciły w powietrze kurzawę piasku, operatorzy wizji zaalarmowali kabinę nawigacyjną meldunkiem, że w północnej części krateru dostrzegają coś podejrzanego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈʒava, AS: kužava

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakurzyć, odkurzać

 rzecz. kurz mrz.

Wiktionary


kurzawiński

nazwisko


SJP.pl


kurzawka

1. drobnopiaszczysta warstwa gruntu nasycona wodą; ruchome piaski;
2. miałki lotny piasek, pędzony przez wiatr; kurzawa;
3. dawniej, dziś gwarowo: purchawka (grzyb)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;

 (1.2) gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kurzawka – pojęcie geologiczne
  • kurzawka (Bovista) – rodzaj grzyba podobnego do purchawki
  • Kurzawka – przysiółek w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Leśnica.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈʒafka, AS: kužafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz mrz.

Wiktionary


kurzawski

nazwisko


SJP.pl


kurze

1. ptak domowy hodowany dla mięsa i jaj; potrawa z tego ptaka;
2. samica ptaka z rzędu kuraków, np. głuszca;
3. kura domowa - o kobiecie rezygnującej z ambicji zawodowych na rzecz prowadzenia domu, wychowywania dzieci


SJP.pl

Patrz:

kura

kurzelów

wieś w Polsce


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kurzeniec

nawóz z kurzych odchodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. nawóz naturalny otrzymywany z kurzych odchodów

 (1.2) daw., także. gw-pl|Górny Śląsk. kurnik

Wiktionary

Kurzeniec ( Куранец; Куренец) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim. W 2009 roku liczyła 962 mieszkańców. Leży nad rzeką Piełłą (do 1939 r. Ropką). Znajduje się 7 km na północny wschód od Wilejki, przy drodze R29 Wilejka–Dokszyce. 200 m od centrum znajduje się stacja kolejowa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O ile obornik znajduje obecnie w Polsce w całości wykorzystanie w rolnictwie jako nawóz organiczny, o tyle kurzeniec często nastręcza problemy, gdyż fermy kurze prowadzące chów bezściółkowy nie potrzebują gruntów, na których mógłby on być stosowany. W tej sytuacji fermentacja jest racjonalnym sposobem utylizacji odchodów i zmniejszenia obciążenia środowiska biogenami wprowadzanymi wraz ze świeżym kurzeńcem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kura ż., kurczak m., kurnik m., kurak m., kur m., kurczę n., kurzęczak m.

:: zdrobn. kurka ż., kureczka ż., kurczyna ż.

 przym. kurzy, gwara. kurzęcy

 wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kurznik, kurzyniec

Wiktionary


kurzeniowy

przymiotnik od: kurzeń


SJP.pl


kurzeń

kureń;
1. oddział Kozaków zaporoskich; obóz tego oddziału;
2. wiejska zagroda, szałas na Ukrainie


SJP.pl


kurziczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kurczę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzę n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczę; gw. Górny Śląsk kurzę, kurzyczka, kurzynka

Wiktionary


kurzok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. palący

Wiktionary


kurzoodporny

odporny na osadzanie się, przenikanie lub działanie kurzu i pyłu


SJP.pl


kurzowiec

dawniej, rzadko: lekki płaszcz bez podszewki; prochowiec


SJP.pl


kurzowy

przymiotnik od: kurz


SJP.pl


kurzołap

potocznie: niewielki przedmiot (np. figurka) pełniący tylko funkcję dekoracyjną; durnostojka


SJP.pl


kurzy

→ kura


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kurą, pochodzący od kury

 (1.2) charakterystyczny dla kury, mający cechy kury

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: kurzyć

Wiktionary

Patrz:

kura

Przykłady

 (1.1) Dlaczego mieszkańcy dowiedzieli się tak późno o budowie kurzej fermy na polach Cerekwi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuʒɨ, AS: kužy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kura ż., kurzęczak mrz., kurczak mzw., kurnik mrz., kur mzw., kurzeniec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokoszy, kwoczy

Wiktionary


kurzyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kurczę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzę n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczę; gw. Górny Śląsk kurzę, kurziczka, kurzynka

Wiktionary


kurzydłowski

nazwisko


SJP.pl


kurzynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kurczę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzę n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurczę; gw. Górny Śląsk kurzę, kurziczka, kurzyczka

Wiktionary


kurzypatrz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Kujawy. hemeralopia, kurza ślepota

Wiktionary


kurzysko

1. zgrubienie od: kura;
2. zgrubienie od: kurz


SJP.pl


kurzywo

paliwo niedające płomienia podczas spalania się wykorzystywane do podkurzania pszczół


SJP.pl


kurzyć

1. powodować unoszenie się kurzu, pyłu w powietrzu;
2. pot. palić papierosa, fajkę itp.; ćmić, kopcić;
3. kurzy się:
a) unosi się kurz, pył;
b) wydziela się dym; dymi się;
c) wydzielają się kłęby pary


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakurzyć)

 (1.1) tworzyć, wzbijać kurz

 (1.2) pot. palić tytoń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz mrz., zakurzenie n.

 przym. kurny, zakurzony

 czas. odkurzać

Wiktionary


kurzyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Kurzyński – polski pianista, pedagog, nauczyciel akademicki
  • Marek Kurzyński – polski inżynier elektronik
  • Paweł Kurzyński – polski fizyk

Wikipedia


kurzyślad

roślina z rodziny pierwiosnkowatych, występująca w kilku gatunkach, niektóre gatunki uprawiane jako rośliny ozdobne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Anagallis|L.|ref=tak., rodzaj niskich, zwykle płożących się roślin z rodziny pierwiosnkowatych, o pięciopłatkowych kwiatach koloru czerwonego, niebieskiego lub białego;

Wiktionary

Ku

Wikipedia


kurzątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mała kura, zdrobn. od kurzę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzę n.

Wiktionary


kurzę

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kurczę

forma czasownika.

 (2.1) 1. os. lp. ter. od: kurzyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurzątko n., kurziczka ż., kurzina ż., kurzyczka ż., kurzynka ż.

Wiktionary


kurzęczak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naturalny nawóz z obornika kurzego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W uprawach ekologicznych stosuje się kurzęczak do nawożenia upraw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈʒɛ̃n͇t͡ʃak, AS: kužẽṇčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kura ż., kurczak m., kurnik m., kurak m., kur m., kurczę n., kurka ż., kureczka ż.

 przym. kurzy

 wykrz. kurka

Wiktionary


kurzępa

nazwisko


SJP.pl


kurzętnicki

→ Kurzętnik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Kurzętnika, związany z Kurzętnikiem

Wiktionary

Patrz:

Kurzętnik

Powiązane:

 rzecz. Kurzętnik m., kurzętniczanin m., kurzętniczanka ż.

Wiktionary


kurzętniczanin

mieszkaniec Kurzętnika (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kurzętnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rundzie finałowej piłkarze z Kętrzyna zmierzyli się z kurzętniczanami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurzętnik m.

:: fż. kurzętniczanka ż.

 przym. kurzętnicki

Wiktionary


kurzętniczanka

mieszkanka Kurzętnika (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kurzętnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przedostatniej rundzie siatkarki z Bartoszyc przegrały z kurzętniczankami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurzętnik m.

:: fm. kurzętniczanin m.

 przym. kurzętnicki

Wiktionary


kurzętnik

wieś w Polsce


SJP.pl

Kurzętnik ( Kauernick) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Kurzętnik, w historycznej ziemi lubawskiej. Siedziba gminy Kurzętnik. Miejscowość od XIV wieku do 1905 roku posiadała prawa miejskie. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


kurów

1. kogut - samiec kury;
2. ryba z rodziny głowaczowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilkunastu miejscowości (w tym miasta) w Polsce;

Wiktionary

Kurów – miasto w Polsce, położone w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Kurów.

Leży nad rzeką Kurówką (i jej dopływami: Strugą Kurowską oraz Białką), na pograniczu Wysoczyzny Lubartowskiej i Płaskowyżu Nałęczowskiego. Jest siedzibą gminy Kurów oraz rzymskokatolickiej parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 Kurów liczył 2787 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Polsce jest kilkanaście miejscowości o nazwie Kurów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuruf, AS: kuruf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurowiak m., kurowianin m., Kurówka ż.

 przym. kurowski

Wiktionary


kurówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polska rzeka przepływająca przez Lubelszczyznę;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuriwka, Kurówka – wieś na Ukrainie
  • Kurówka – część wsi Postoliska w województwie mazowieckim
  • Kurówka – dopływ Wisły
  • Kurówka – dopływ Lachówki
  • Kurówka – dopływ Narwi
  • Kurówka – dopływ Wolbórki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kurówka ma długość około 50 kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈrufka, AS: kurufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurów

Wiktionary


kurła

żartobliwe przekleństwo; kurczę, kurka, kurna, kurde, kurdemol, kurdebele


SJP.pl


kusa

zbyt krótki; krótkawy, przykrótki, przykrótkawy


SJP.pl


kusacz

przedstawiciel rzędu oraz rodziny ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych


SJP.pl


kusaczka

rodzaj ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl


kusak

1. drobny chrząszcz drapieżny;
2. ptak naziemny występujący w Ameryce Środkowej i Południowej


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kusaki

1. drobny chrząszcz drapieżny;
2. ptak naziemny występujący w Ameryce Środkowej i Południowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gwara. ostatnie trzy dni karnawału

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kusaki (Tinamiformes) – rząd ptaków
  • kusaki (Tinamidae) – jedyna rodzina ptaków z rzędu kusaczy
  • kusaki (Staphylininae) – podrodzina chrząszczy z rodziny kusakowatych
  • kusaki – ostatnie dni karnawału w polskich obrzędach ludowych
  • Kusakowate – rodzina chrząszczy
  • Staphylinoidea – nadrodzina chrząszczy określana jako kusakokształtne
  • Staphyliniformia – seria lub infrarząd chrząszczy określany jako kusakokształtne

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bachusowe święta, bachusy, ostatki, zapusty, gwara. kuse dni

Wiktionary


kusakowate

liczna rodzina chrząszczy, obejmująca około 30 tysięcy gatunków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kusakowate (Staphylinidae) – owady
  • kusakowate (Tinamidae) – ptaki

Wikipedia


kusakowaty

o cechach kusakowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


kusatka

jednoroczna roślina ozdobna


SJP.pl


kusecki

→ Kuski


SJP.pl

Patrz:

Kuski

kusek

nazwisko


SJP.pl


kushner

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dave Kushner
  • Ellen Kushner
  • Harold S(amuel) Kushner
  • Tony Kushner
  • Kusznir

Wikipedia


kusiak

nazwisko


SJP.pl


kusiakiewicz

nazwisko


SJP.pl


kusiciel

ktoś, kto kusi, namawia do czegoś złego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto kusi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuszenie n.

:: fż. kusicielka ż.

 czas. kusić ndk., skusić dk.

 przym. kusicielski

 przysł. kusicielsko

Wiktionary


kusicielka

kobieta, która kusi, namawia do czegoś złego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która kusi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kusicielka (film 1926) − amerykański melodramat w reżyserii Freda Niblo i Mauritza Stillera
  • Kusicielka (film 1935) − amerykański film dramatyczy w reżyserii Alfreda E. Greena
  • Kusicielka (film 1995) − amerykański thriller w reżyserii Lawrence'a Lanoffa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kuszenie n., pokusa ż.

:: fm. kusiciel mos.

 czas. kusić ndk.

 przym. kusicielski

 przysł. kusicielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwodzicielka, wamp

Wiktionary


kusicielstwo

rzadko: postępowanie, proceder kusiciela


SJP.pl


kusik

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. całus, całusek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. pocałunek.

Wiktionary


kusin

Kusin – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice.

Według danych pod koniec 2004 roku wieś miała 73 mieszkańców.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


kusiutki

bardzo kusy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: kusy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈɕutʲci, AS: kuśutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kusy

 rzecz. kusy mos.

Wiktionary


kusić

zachęcać, wystawiać na pokusę


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) wystawiać na pokusę

 (1.2) gw-pl|Poznań. straszyć

 (1.3) gw-pl|Poznań. pracować nocą, czuwać

Wiktionary

Kusić (cyr. Кусић) – wieś w Serbii, w Wojwodinie, w okręgu południowobanackim, w gminie Bela Crkva. W 2011 roku liczyła 1164 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dlaczego Szatan kusił Chrystusa i na czym polegało jego kuszenie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuɕit͡ɕ, AS: kuśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokusicielka ż., pokusiciel mos., kuszenie n., pokusa, kusiciel, kusicielka

 czas. podkusić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wabić, nęcić, namawiać, zachęcać

Wiktionary


kusiński

nazwisko


SJP.pl


kuska

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Kuska ps. Król (1905–1953) – polski pracownik kolei, działacz robotniczy
  • Jadwiga Kuska (1919–1992) – polska lekarka, nefrolog i internistka. Profesor dr hab. nauk medycznych
  • Kuśka
  • Kuski – wieś w województwie mazowieckim

Wikipedia


kuski

nazwisko


SJP.pl

Kuski – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Rościszewo. Ma status aołectwa.

Prywatna wieś szlachecka "Koski" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


kuskokwim

1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. góry w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Kuskokwim – żeglowna rzeka w stanie Alaska. Uchodząca do Morza Beringa. Źródła znajdują się w górach łańcucha górskiego Alaska. Jej długość wynosi 1130 km, a powierzchnia dorzecza 130 tys. km².

Ważniejsze miasta nad rzeką to: Bethel, Kwethluk i McGrath.

Wikipedia


kuskokwimski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący rzeki Kuskokwim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuskokwim

Wiktionary


kuskowizna

1. wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim;
2. osada w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuskowizna – osada w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Kęty
  • Kuskowizna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka

Wikipedia


kuskowiźniański

→ Kuskowizna


SJP.pl

Patrz:

Kuskowizna

kuskowski

nazwisko


SJP.pl


kuskus

torbacz z rodziny pałanek; wangal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy;

 (1.2) kulin. potrawa przyrządzana z kuskusu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Spilocuscus|ref=tak. rodzaj torbaczy

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkuskus, AS: kuskus

Wiktionary


kuskusiec

rodzaj torbaczy z rodziny pałankowatych


SJP.pl

Kuskusiec ("Ailurops") – rodzaj ssaków z podrodziny kuskuśców (Ailuropinae) w obrębie rodziny pałankowatych (Phalangeridae).

Wikipedia


kuskusowy

→ kuskus


SJP.pl

Patrz:

kuskus

kuskuta

rodzaj wialni używanej do oczyszczania drobnych nasion roślin motylkowych; cuscuta


SJP.pl


kusociński

nazwisko


SJP.pl


kusokrywka

kusokrywka większa, kusokrywka wiązowa - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych


SJP.pl


kusokurka

rodzaj ptaków z rzędu żurawiowych


SJP.pl


kusotymalek

kusotymalek czarnobrewy - gatunek ptaka z rodziny dżunglaków


SJP.pl


kusowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kusowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dobrcz
  • Kusowo (województwo pomorskie)
  • Kusowo (województwo zachodniopomorskie)

Wikipedia


kusość

dawniej: nadmierna krótkość, niewielki rozmiar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kuse

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kusy

 przysł. kuso

 rzecz. kusy mos.

Wiktionary


kustanaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu kustanajskiego;

Wiktionary

Kustanaj (kaz. Қостанай, "Kostanaj"; ros. Костанай, "Kostanaj"; w latach 1893–1895 Nikołajewsk) – miasto obwodowe w północnej części Kazachstanu, nad rzeką Toboł. W 2020 liczyło około 250 tys. mieszkańców.

Kustanaj jest położony w północnym Kazachstanie, w północnej części obwodu kustanajskiego nad rzeką Toboł. Miasto znajduje się w miejscu zbiegu kilku krain geograficznych: Wyżyny Turgajskiej i Niziny Zachodniosyberyjskiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kustanajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Nikołajewsk (1893-1895)

Wiktionary


kustanajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kustanajem, dotyczący Kustanaju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kustanaj mrz.

Wiktionary


kustoda

pierwsze słowo lub pierwsza sylaba z następnej strony umieszczane na końcu każdej stronicy w dawnych drukach i rękopisach; kustosz, sygnatura


SJP.pl


kustodia

1. zespół klasztorów podlegający władzy kustosza;
2. urząd takiego kustosza;
3. metalowe, często obficie zdobione naczynie przeznaczone do przechowywania hostii poza nabożeństwami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;

 (1.2) rel. diecezja w Kościele Katolickim Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej

 (1.3) rel. naczynie liturgiczne służące do przechowywania hostii wystawianej w monstrancji;

 (1.4) daw. pilnowanie czegoś, bycie odpowiedzialnym za coś

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojciec Tomasz odbył nowicjat w Kustodii Ziemi Świętej na przełomie 2000 i 2001 roku.

 (1.3) Akolita przełożył hostię z kustodii do monstrancji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kustosz mos., kustoszka ż.

Wiktionary


kustodium

liturgiczne naczynie do przechowywania konsekrowanej hostii poza mszą świętą


SJP.pl


kustosz

1. opiekun zbiorów muzealnych, kierownik działu muzealnego;
2. w dawnej Polsce: urzędnik sprawujący pieczę nad skarbcem i archiwum królewskim;
3. przełożony nad zespołem klasztorów;
4. kanonik zarządzający majątkiem probostwa katedralnego albo kolegiackiego;
5. w dawnych książkach: pierwsze słowo lub pierwsza sylaba z następnej strony umieszczane na końcu każdej strony; sygnatura, kustoda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) opiekun zbiorów muzealnych lub bibliotecznych; kierownik działu

 (1.2) kośc. zwierzchnik klasztorów stanowiących kustodię

 (1.3) kośc. kanonik kapituły zarządzający własnością kapituły katedralnej lub kolegialnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. liter. (w rękopisach) litery albo cyfry przeniesione na krawędź strony, (w dawnych książkach drukowanych) sylaba lub słowo ze strony, umieszczane na końcu strony poprzedniej;

Wiktionary

Kustosz (łac. "custos", stróż) – określenie osoby mające kilka różnych znaczeń:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy kustosz musi trzymać pieczę nad zbiorami muzealnymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkustɔʃ, AS: kustoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kustoda ż., kustodia ż.

:: fż. kustoszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kustoda

Wiktionary


kustoszka

→ kustosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opiekunka zbiorów muzealnych lub bibliotecznych; kierowniczka działu

Wiktionary

Patrz:

kustosz

Wymowa:

IPA: kusˈtɔʃka, AS: kustoška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kustoda ż., kustodia ż.

:: fm. kustosz

Wiktionary


kustra

nazwisko


SJP.pl


kustrzebka

grzyb z klasy workowców; czarecznica


SJP.pl


kustrzebkowate

o cechach kustrzebkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Kustrzebkowate ("Pezizaceae" Dumort) – rodzina grzybów z klasy workowców ("Ascomycota").

Wikipedia


kustrzebkowaty

o cechach kustrzebkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


kustrzebkowce

rząd grzybów z typu workowców


SJP.pl

Kustrzebkowce ("Pezizales" J. Schröt.) – rząd grzybów należący do klasy kustrzebniaków ("Pezizomycetes").

Wikipedia


kustrzebkowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z typu workowców


SJP.pl


kustrzebniaki

klasa grzybów z typu workowców


SJP.pl

Kustrzebniaki ("Pezizomycetes" O.E. Erikss. & Winka) – klasa grzybów z typu workowców ("Ascomycota").

Wikipedia


kustrzyce

Kustrzyce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Sędziejowice.

Przez wieś przebiega magistrala węglowa Gdynia – Śląsk. W miejscowości znajduje się przystanek kolejowy Kustrzyce.

Dawniej we wsi znajdował się folwark, a także młyn, który został rozebrany w 1945 roku przez Niemców.

Wikipedia


kusu

rodzaj gryzoni z podrodziny myszy


SJP.pl

Kusu – niewielka wyspa należąca do Singapuru, położona kilka kilometrów na południe od miasta. Znajduje się na niej chińska świątynia Tua Pek Konga i Guanyin, stanowiąca centrum corocznych pielgrzymek taoistów.

Wikipedia


kusy

zbyt krótki; krótkawy, przykrótki, przykrótkawy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zbyt krótki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) lud. diabeł

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kusy (1942–1999) – polski inżynier elektronik, profesor nauk technicznych
  • Emilia Kusy (ur. 1998) – polska lekkoatletka, tyczkarka
  • Julita Kusy – polska piosenkarka i autorka tekstów
  • Tadeusz Kusy – polski duchowny katolicki
  • Jakub „Kusy” Sokołowski – postać z polskiego serialu Ranczo grana przez Pawła Królikowskiego
  • Kusy – ludowa nazwa diabła
  • Nowe Kusy – polska wieś w województwie warmińsko-mazurskim
  • Stare Kusy – polska wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkusɨ, AS: kusy

Wiktionary

Powiązane:

 przym.

:: zdrobn. kusiutki

 przysł. kuso

 rzecz. kusość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przykrótki

Wiktionary


kusyk

nazwisko


SJP.pl


kusz

1. rodzaj łuku stalowego umocowanego na kolbie z lewarem do napinania cięciwy;
2. inna nazwa balisty;
3. kusza młot - ryba młot, rekin młot; gatunek rekina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;

 (1.2) rel. postać biblijna, Beniaminita wymieniony w tytule psalmu 7.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

 (2.1) hist. starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kusz (kraina) – starożytna kraina położona w obecnym Sudanie
  • Kusz – postać biblijna
  • kusz – dawna nazwa naczynia do picia – kubek, czara, czasza, czerpak
  • Gerard Kusz (1939–2021) – polski duchowny rzymskokatolicki
  • Józef Kusz (ur. 1938) – polski fizyk
  • Michał Kusz (ur. 1973) – polski muzyk sesyjny
  • Stefan Kusz (ur. 1948) – polski rolnik i polityk, poseł na Sejm PRL

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuʃ, AS: kuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuszyta m., Kuszytka ż.

 przym. kuszycki

Wiktionary


kusza

1. rodzaj łuku stalowego umocowanego na kolbie z lewarem do napinania cięciwy;
2. inna nazwa balisty;
3. kusza młot - ryba młot, rekin młot; gatunek rekina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

Wiktionary

Kusza – neurobalistyczna broń miotająca, składająca się z łuczyska osadzonego w łożu, w którym cięciwa zwalniana jest za pomocą mechanizmu spustowego. Pociskami kuszy są najczęściej bełty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Książę strzelił do niego z kuszy, a następnie wypadł ku niemu z oszczepem (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuʃa, AS: kuša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kusznik m., kusznictwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samostrzał

Wiktionary


kuszak

nazwisko


SJP.pl


kuszać

żartobliwie: jeść


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pokuszać)

 (1.1) pot. żart. spożywać posiłek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może i prowda, ale i naucka ze w lecie trzeba kuszać trawu.

 (1.1) Dyzio nie chce kuszać mięska, Od wczoraj głoduje! Nie chce także zjadać zupki [...].

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokuszać dk.

Wiktionary


kuszczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eryk Kuszczak (1929-2013) – polski artysta
  • Sławomir Kuszczak (ur. 1966) − polski artysta, malarz, rysownik, grafik i nauczyciel akademicki
  • Tomasz Kuszczak (ur. 1982) − polski piłkarz

Wikipedia


kuszenie

zachęcać, wystawiać na pokusę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kusić.

Wiktionary

Kuszenie – rodzaj oddziaływania, które ma skłonić kogoś do zrobienia czegoś złego (zazwyczaj w znaczeniu moralnym lub negatywnych konsekwencji).

W rozumieniu chrześcijańskim jest to działanie Szatana, mające na celu zagubienie człowieka, zamazanie prawdy w jego sercu i zmniejszenie dostępu łask Ducha Świętego do człowieka. Grozi upadkiem i zaprzeczeniem Bożej miłości, czyli grzechem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kuˈʃɛ̃ɲɛ, AS: kušẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kusić ndk., skusić dk.

 rzecz. kusicielka ż., pokusicielka ż., pokusiciel mos., kusiciel m., pokusa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nęcenie

Wiktionary


kuszeta

kuszetka;
1. rozkładane miejsce do spania w wagonie kolejowym;
2. wagon z takimi miejscami


SJP.pl


kuszetka

1. rozkładane miejsce do spania w wagonie kolejowym; kuszeta;
2. wagon z takimi miejscami; kuszeta;
3. dawniej: mebel do leżenia; leżanka, kozetka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. leżanka w przedziale kolejowym;

 (1.2) kolej. wagon kolejowy z miejscami do leżenia

 (1.3) daw. mebel do leżenia

Wiktionary

Kuszetka (z coucher – położyć się spać) – do XIX wieku niewielka kanapa, rodzaj leżanki. Wagon kolejowy z miejscami do leżenia, mniej komfortowa odmiana wagonu sypialnego, różniąca się od tego ostatniego miejscami do leżenia przeznaczonymi zasadniczo do korzystania z nich jedynie w porze snu, a w dzień składanymi, aby przedział kolejowy spełniał rolę zwykłego przedziału pasażerskiego z miejscami do siedzenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wejściu do przedziału Waldek zaraz rozłożył kuszetki.

 (1.2) Za lokomotywą stały trzy kuszetki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kuszetkowy

Wiktionary


kuszetkowy

→ kuszetka


SJP.pl

Patrz:

kuszetka

kuszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Kuszewski – muzealnik.
  • Krzysztof Kuszewski – lekarz.
  • Marian Kuszewski – szermierz.
  • Kacper Kuszewski – aktor.
  • Jarosław Kuszewski – aktor.

Wikipedia


kuszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drewniane naczynie z uchem, zakładane za pas kosiarza, w którym jest zamoczona osełka do ostrzenia kosy

 (1.2) pleśćeciony ze słomy kosz, używany jako ul dla pszczół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuʃka, AS: kuška

Wiktionary


kuszlewski

przymiotnik od: Kuszlewo (wieś na Białorusi)


SJP.pl


kusznictwo

dyscyplina sportowa obejmująca strzelanie z kuszy


SJP.pl


kuszniczka

→ kusznik


SJP.pl

Patrz:

kusznik

kuszniczy

→ kusznik, → kusznictwo


SJP.pl

Patrz:

kusznik, → kusznictwo

kusznierewicz

nazwisko


SJP.pl


kusznik

żołnierz uzbrojony w kuszę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. żołnierz uzbrojony w kuszę, strzelający z kuszy;

Wiktionary

Kusznik – średniowieczny żołnierz posługujący się kuszą walczący pieszo i konno. Współcześnie także człowiek praktykujący kusznictwo sportowe.

Największą sławę zdobyli kusznicy genueńscy wykorzystywani przez Republikę Genui oraz służący jako wojsko najemne w innych państwach włoskich i w całej Europie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkuʃʲɲik, AS: kušʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kusza ż., kuszownictwo m.

 przym. kuszowy

Wiktionary


kusztelski

nazwisko


SJP.pl


kusztyczek

kuśtyczek;
1. zdrobnienie od: kusztyk;
2. potocznie: mały kieliszek wódki


SJP.pl


kusztyk

kulawka, kuśtyk;
1. szklany kielich pozbawiony płaskiej podstawy, popularny w Polsce w XVII i XVIII wieku;
2. zawartość tego kielicha


SJP.pl


kusztykać

chodzić, utykając na jedną nogę, kuleć; chodzić nieporadnie, potykając się; kuśtykać


SJP.pl


kuszyci

grupa ludów afrykańskich zamieszkujących Afrykę Wschodnią


SJP.pl

Kuszyci – grupa ludów we wschodniej Afryce, zamieszkująca w południowej części Egiptu, w Sudanie, Etiopii, Erytrei, Dżibuti, Somalii, północno-wschodniej Kenii i w skupiskach w północnej Tanzanii oraz Ugandzie. Liczą ok. 30 mln osób, posługują się językami kuszyckimi z rodziny chamito-semickiej.

Wikipedia


kuszycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kuszytami, dotyczący Kuszytów, Kuszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kusz mrz./n., Kuszyta mos., Kuszytka ż.

Wiktionary


kuszyk

nazwisko


SJP.pl


kuszyta

członek grupy ludów afrykańskich zamieszkujących Afrykę Wschodnią


SJP.pl


kuszytka

członkini grupy ludów afrykańskich zamieszkujących Afrykę Wschodnią


SJP.pl


kuszyński

nazwisko


SJP.pl


kuszący

ponętny, uwodzicielski; zachęcający, nęcący


SJP.pl


kut

nazwisko, m.in. Józef Kut (1905-1942) - polski kapłan, błogosławiony kościoła katolickiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. penis

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kut, AS: kut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas m., kutasek mzw./mos./mrz.

Wiktionary


kuta

1. (np. żelazo) ubijać, formować
2. obijać, ozdabiać metalem
3. (konie) podkuwać
4. (np. skałę) rąbać, rozkruszać, wykuwać, rzeźbić
5. stukać, uderzać miarowo
6. pot. uczyć się, zakuwać


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuta – wieś w Republice Serbskiej, w gminie Foča
  • Kuta – wieś w Republice Serbskiej, w gminie Kalinovik
  • Kuta – wieś w gminie Nikšić
  • Kuta – miasto
  • Kuta – starożytne miasto
  • Kuta – rzeka, dopływ Leny
  • Dominik Kuta – polski muzyk

Wikipedia


kutafon

obraźliwie, pogardliwie o mężczyźnie, któremu przypisuje się negatywne cechy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. obraź. o irytującym mężczyznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) wulg. Co się, kurwa, gapisz, kutafonie?!

 (1.1) wulg. Mówiłem pieprzonemu kutafonowi, żeby odgarnął śnieg!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈtafɔ̃n, AS: kutafõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas mos./mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łajdak; wulg. kutas, chuj

Wiktionary


kutas

1. wulgarnie: męski narząd płciowy; fiut;
2. wulgarnie: ordynarne określenie mężczyzny; luj, ciul, gnój;
3. dawniej: ozdoba z nici, wełny, jedwabiu itp., kształtem podobna do pędzla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. pompon, frędzel, coś, co może się huśtać, dyndać, zwisać;

 (1.2) daw. pompon z rączką z łabędziego puchu używany do pudrowania, łabędzik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) wulg. obraźliwy epitet wobec kogoś nielubianego

 (2.2) daw. pogardliwie o kimś niewielkiego wzrostu

 (2.3) daw. przen. sługa, lokaj trzymający się kutasów (1.2) za pojazdem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) wulg. penis

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kutas – element ozdobny
  • Kutas – wieś na Węgrzech
  • László Kutas (ur. 1936) – węgierski rzeźbiarz
  • Pawło Kutas (ur. 1982) – ukraiński piłkarz (pochodzenia węgierskiego)
  • Kutasó
  • Kuta
  • Kutaisi
  • prącie człowieka – wulgarnie kutas

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] I dotąd nosił wielki pęk kluczów za pasem, / Uwiązany na taśmie ze srebrnym kutasem.

 (2.1) Ten kutas znów zajął moje miejsce na parkingu!

 (3.1) Czy na dworze, czy w salonie, / Czy w klozecie, czy na tronie, / W każdej chwili, w każdym czasie / Wciąż myślała o kutasie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutas, AS: kutas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kut m., kutafon m., kutek m., kutasiński m., kutasina m., kutek m., kutka ż., kutaszenie n.

:: zdrobn. kutasik m., kutasek m.

:: zgrub. kutasisko n.

 czas. kutasić ndk.

 przym. kutasisty, delikutaśny, kutasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frędzel, dzyndzel

 (2.1) złamas

 (3.1) penis, prącie, bat, kogut, kuśka, wulg. pała, chuj, faja, fiut, kutanga, kutangens, pyta

Wiktionary


kutasek

kutasik;
1. dawniej: ozdóbka z nici, wełny, jedwabiu itp., kształtem podobna do pędzla;
2. wulgarnie: męski narząd płciowy; fiutek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od kutas

 (1.2) iron. wulg. obraźliwy epitet wobec kogoś nielubianego

 (1.3) iron. daw. pogardliwie o kimś niewielkiego wzrostu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zdrobn. od kutas

 (2.2) iron. wulg. penis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) zdrobn. od kutas

 (3.2) przest. małej wielkości ozdoba przypominająca frędzel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kut m., kutafon m., kutas m., kutek m., kutasiński m., kutasina m., kutek m., kutka ż., kutaszenie n., kutasik m., kutasisko n.

 czas. kutasić ndk.

 przym. kutasisty, delikutaśny, kutasowy

Wiktionary


kutasiara

wulgarnie: wyzwisko kierowane do kobiet


SJP.pl


kutasiarz

wulgarny epitet


SJP.pl


kutasik

kutasek;
1. dawniej: ozdóbka z nici, wełny, jedwabiu itp., kształtem podobna do pędzla;
2. wulgarnie: męski narząd płciowy; fiutek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kutas

 (1.2) mały kutas

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To nie kutas, lecz tylko kutasik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutasek mzw./mos./mrz., kutas m., kutasina ż.

 przym. kutasowy, kutasikowy

Wiktionary


kutasikowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kutasikiem, dotyczący kutasika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutasik m.

Wiktionary


kutasina

wulgarnie: penis; kutas, fiut, chuj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od kutas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas m., kutasek m., kutek m., kutka ż., kutasik m., kutasiński m., kutach m., kutaszenie n.

 czas. kutasić ndk.

 przym. kutasowy, delikutaśny, kutasisty

Wiktionary


kutasisko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) duży kutas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas mzw./mos./mrz.

Wiktionary


kutasowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kutasem, dotyczący kutasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutas m., kutasik mzw./mrz.

Wiktionary


kutek

nazwisko


SJP.pl

Kutek – część wsi Jeziorzany w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki.

W latach 1975–1998 Kutek administracyjnie należał do województwa krakowskiego.

Wikipedia


kuter

1. mały statek o napędzie motorowym do prac przybrzeżnych lub stos. w rybołówstwie;
2. jednomasztowy jacht o skośnym ożaglowaniu lub rodzaj takiego ożaglowania;
3. maszyna do siekania mięsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;

 (1.2) żegl. mały statek rybacki o długości do ok. 25 metrów;

 (1.3) mar. niewielki okręt wojenny o wyporności do ok. 300 ton;

 (1.4) spoż. maszyna służąca do rozdrabniania i emulgowania mięsa wraz z dodatkami;

 (1.5) slang. kolej. pociąg Pendolino

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuter – rodzaj jachtu żaglowego
  • niewielki statek użytkowy lub okręt pomocniczy np.:
    • kuter hydrograficzny
    • kuter holowniczy
    • kuter nurkowy
    • kuter ratowniczy
    • kuter rybacki
  • mały okręt:
    • kuter artyleryjski
    • kuter desantowy
    • kuter minowy
    • kuter pancerny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuter powoli przybijał do brzegu.

 (1.5) Proszę odejść, żeby ci kuter nie stanął w rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutɛr, AS: kuter

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) daw. ścigacz

 (1.5) trawler, rakieta, pędząca lina, statek na torach

Wiktionary


kutera

nazwisko


SJP.pl


kuterek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały kuter

Wiktionary


kuternoga

potocznie: mężczyzna kulawy; kulawiec, kulas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. osoba utykająca, kulawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do takiego wniosku doszedł Kuternoga obserwując ją na przestrzeni najbliższych paru dni.

 (1.1) Jestem kuternogą, więc nie mogę jeździć na rolkach, co bardzo lubiłem przed wypadkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkutɛrˈnɔɡa, AS: kuternoga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulawy, obraź. kuśtyk

Wiktionary


kutia

tradycyjna potrawa wigilijna, znana zwłaszcza na Rusi i Litwie; kucja; kucia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. potrawa z pszenicy, maku, miodu i orzechów podawana jako danie na Wigilię;

Wiktionary

Kutia – tradycyjna potrawa kuchni ukraińskiej, białoruskiej, rosyjskiej, litewskiej i polskiej kuchni kresowej. Obecnie jest przyrządzana na Białostocczyźnie, Lubelszczyźnie, przygranicznych powiatach województwa podkarpackiego, a także przez Kresowian i ich potomków w różnych częściach Polski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkutʲja, AS: kutʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kucja

Wiktionary


kutikula

kutykula;
1. cienka warstwa kutyny i wosku chroniąca nadziemne części u roślin wyższych;
2. zewnętrza warstwa ciała licznych bezkręgowców oraz niższych strunowców, zbudowana z chityny lub kutyny, pełniąca głównie rolę ochronną; oskórek


SJP.pl


kutkowski

nazwisko


SJP.pl


kutlof

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. miejsce, gdzie zabija się i obrabia bydło przeznaczone na rzeź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutlɔf, AS: kutlof

Wiktionary


kutner

1. gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców niektórych roślin; filc
2. włochata, miękka okrywa włókienna tkaniny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. u niektórych roślin: gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców;

 (1.2) przest. włochata okrywa tkaniny

Wiktionary

Kutner (ang. "tomentose", łac. "tomentosus") – gęste, poplątane włoski okrywające liście, łodygę i owoce u niektórych roślin. Kutner może pokrywać całą roślinę lub tylko niektóre jej części.

Zadaniem kutneru jest ochrona rośliny przed zimnem, nadmiernym parowaniem, zbyt silnym nasłonecznieniem czy wysuszającym wiatrem. Kutner silnie rozprasza światło, dlatego części roślin pokryte kutnerem są matowe, często przybierają srebrzyste lub szare zabarwienie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwiaty szarotki alpejskiej pokryte są kutnerem.

 (1.2) Gdzie dostałaś taką piękną tkaninę z kutnerem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutnɛr, AS: kutner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutnerek mrz.

 czas. kutnerować ndk.

 przym. kutnerowaty, kutnerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) meszek

 (1.2) filc

Wiktionary


kutnerowaty

okryty gęstymi włoskami, tworzącymi powłokę; włochaty


SJP.pl


kutnerować

mechacić tkaninę


SJP.pl


kutnerowy

przymiotnik od: kutner


SJP.pl


kutnia

sieć łowiecka podobna do więcierza na ryby; kutnica


SJP.pl


kutnianin

mieszkaniec Kutna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kutna

 (1.2) osoba pochodząca z Kutna, urodzona w Kutnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Awarię naprawiono, ale kutnianin domagał się odszkodowania, gdyż przez cały czas płacił abonament.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kutno n.

:: fż. kutnianka ż.

 przym. kutnowski, kucieński

Wiktionary


kutnianka

mieszkanka Kutna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kutna

 (1.2) kobieta pochodząca z Kutna, urodzona w Kutnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W najbliższą środę wszystkie kutnianki zapraszamy na bezpłatną cytologię.

 (1.2) Teresa z urodzenia jest kutnianką, ale od ukończenia studiów mieszka w Kole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kutno n.

:: fm. kutnianin mos.

 przym. kutnowski, kucieński

Wiktionary


kutnica

sieć łowiecka podobna do więcierza na ryby; kutnia


SJP.pl


kutnik

nazwisko


SJP.pl


kutno

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie łódzkim;

Wiktionary

Ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy byłeś kiedyś w Kutnie na dworcu w nocy? Jest tak brudno i brzydko, że pękają oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutnɔ, AS: kutno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutnianin mos., kutnianka ż.

 przym. kutnowski, kucieński

Wiktionary


kutnohorski

przymiotnik

 (1.1) związany z Kutną Horą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wacław IV […] dekretem kutnohorskim ze stycznia 1409 roku radykalnie zmienił organizację uniwersytetu na niekorzorzyść Niemców.

Wiktionary


kutnowski

przymiotnik od: Kutno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Kutna, związany z Kutnem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kutno n., kutnianin mos., kutnianka ż.

 przym. kucieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kucieński

Wiktionary


kutolany

żeliwo kutolane - żeliwo otrzymywane przez długotrwałe wyżarzanie odlewów z żeliwa białego; żeliwo ciągliwe


SJP.pl


kutrować

rozdrabniać mięso wraz z przyprawami, wodą lub lodem za pomocą kutra masarskiego


SJP.pl


kutrowy

przymiotnik od: kuter


SJP.pl


kutrzeba

nazwisko


SJP.pl


kutschera

Franz Kutschera (1904-44), dowódca SS i Policji na dystrykt warszawski, inicjator masowych egzekucji publicznych; z wyroku sądu podziemnego skazany na śmierć, zginął w zamachu


SJP.pl


kutwa

skąpy mężczyzna, skąpiec, dusigrosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek skąpy, skąpiec

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pot. skąpa kobieta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co za wredny, złośliwy, stary kutwa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkutfa, AS: kutfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kutwiarz m., kutwiarstwo n., kutwienie n.

 czas. kutwić, kutwieć

 przym. kutwiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. chciwiec; pot. centuś, chytrus, dusigrosz, liczykrupa, skąpiradło, żyła; reg. śl. dziurdziuch; przest. żyd; książk. harpagon

Wiktionary


kutwiarski

przymiotnik od: kutwa


SJP.pl


kuty

1. (np. żelazo) ubijać, formować
2. obijać, ozdabiać metalem
3. (konie) podkuwać
4. (np. skałę) rąbać, rozkruszać, wykuwać, rzeźbić
5. stukać, uderzać miarowo
6. pot. uczyć się, zakuwać


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuty – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Pozezdrze
  • Kuty – gromada
  • Kuty – dawna gmina w dystrykcie Galicja
  • Kuty – dawna gmina w województwie olsztyńskim
  • Kuty nad Czeremoszem – osiedle typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kosowskim
  • Kuty (Kąty) – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie szumskim
  • Kuty – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie mańkiwskim
  • Kuty – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie stryjskim
  • Kuty – dawna wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie mikołajowskim
  • Kuty – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie łokackim
  • Kuty – dawny chutor w obwodzie rówieńskim, w rejonie dubieńskim
  • Kúty – miasto w kraju trnawskim

Wikipedia


kutykula

kutikula;
1. cienka warstwa kutyny i wosku chroniąca nadziemne części u roślin wyższych;
2. zewnętrza warstwa ciała licznych bezkręgowców oraz niższych strunowców, zbudowana z chityny lub kutyny, pełniąca głównie rolę ochronną; oskórek


SJP.pl

Kutykula (łac. "cuticula") – w botanice zwana też nabłonkiem, to cienka warstwa pokrywająca zewnętrzną ścianę komórek epidermy, okrywającej wszystkie organy nadziemne roślin, z wyjątkiem pędów drewniejących. Tworzy cienką, ciągłą warstwę na powierzchni całej rośliny z przerwami jedynie w miejscu porów między komórkami szparkowymi.

Wikipedia


kutykularny

→ kutykula


SJP.pl

Patrz:

kutykula

kutyna

substancja woskowata wchodząca w skład nabłonka (kutykuli), chroniącego nadziemne części rośliny


SJP.pl

Kutyna – niejednorodna wysokospolimeryzowana substancja składająca się z polimerów kwasów tłuszczowych, o łańcuchach zawierających 16 lub 18 atomów węgla, z jedną grupą epoksydową bądź jedną lub więcej grupami hydroksylowymi. Najczęściej są to kwasy: 10,16-dihydroksypalmitynowy (C16), 18-hydroksy-9,10 epoksystearynowy (C18) i 9,10,18-trihydroksystearynowy (C18).

Wikipedia


kutynizacja

tworzenie się kutyny, pokrywanie się kutyną


SJP.pl

Kutynizacja – proces polegający na odkładaniu kutyny wewnątrz ściany komórkowej, między warstewkami celulozy. W jego wyniku powstaje warstwa kutykularna (skutykularyzowana) ściany komórkowej. Proces ma charakter pośredni między adkrustacją i inkrustacją. Podobny proces kutykularyzacji polega na wydzielaniu kutyny poza ścianę komórkową komórek zewnętrznych rośliny – prowadzi do wytworzenia warstwy ograniczającej parowanie rośliny – kutykuli.

Wikipedia


kutyła

nazwisko


SJP.pl


kutyłowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Sokół-Kutyłowski (1892–1983) – białoruski wojskowy i działacz narodowy
  • Bohdan Kutyłowski (1863–1922) – polski prawnik, publicysta, dyplomata
  • Jarosław Kutyłowski – CEO i założyciel DeepL
  • Mirosław Kutyłowski (ur. 1957) – polski inżynier matematyki

Wikipedia


kutz

[czytaj: kuc] nazwisko


SJP.pl


kuwada

zwyczaj występujący u wielu ludów pierwotnych, polegający na naśladowaniu przez męża zachowania się żony w czasie porodu, co symbolizuje uznanie dziecka przez ojca


SJP.pl

Kuwada – występująca w niektórych kulturach instytucja oznaczająca zespół praktyk i wierzeń w okresie ciąży, obejmujących współdzielenie przez ojca pewnych działań uznawanych za kobiece. Z instytucją kuwady związany jest zespół kuwady, czyli odczuwane przez mężczyzn psychosomatyczne objawy charakterystyczne dla kobiet w okresie ciąży.

Wikipedia


kuwaski

przymiotnik od: Kuwasy


SJP.pl


kuwasy

rozległe torfowisko w Kotlinie Biebrzańskiej


SJP.pl


kuwasz

węgierska rasa psa pasterskiego; kuwos


SJP.pl


kuwejcki

→ Kuwejt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Kuwejt

 (1.2) odnoszący się do miasta Kuwejt

Wiktionary

Patrz:

Kuwejt

Przykłady

 (1.1) Chciałbym przypomnieć panu Kołodce, że nie jest szejkiem kuwejckim, tylko wicepremierem raczej ubogiego kraju.

 (1.1) Jakże znaczące były wahania amerykańskiej opinii publicznej w obliczu niedawnego konfliktu kuwejckiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈvɛjt͡sʲci, AS: kuvei ̯cʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuwejt mrz., kuwejtczyk mos., kuwejtka ż., Kuwejtczyk mos., Kuwejtka ż.

Wiktionary


kuwejt

1. państwo w Azji; Państwo Kuwejtu;
2. stolica państwa Kuwejt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

 (1.2) geogr. stolica Kuwejtu (1.1);

Wiktionary

Kuwejt, Państwo Kuwejt ( ‏دولة الكويت‎, trl. "Dawlat al-Kuwayt", trb. "Daulat al-Kuwajt") – państwo położone w południowo-zachodniej Azji, na północno-zachodnim wybrzeżu Zatoki Perskiej. Graniczy z Irakiem (242 km) i Arabią Saudyjską (222 km) – łączna długość granic lądowych wynosi 464 km, ponadto 499 km wybrzeża morskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuwejt posiada jedne z największych na świecie złóż ropy naftowej.

 (1.2) Kuwejt powstał na miejscu portugalskiej fortecy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuvɛjt, AS: kuvei ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuwejtczyk mos., kuwejtczyk mos., Kuwejtka ż., kuwejtka ż.

 przym. kuwejcki

Wiktionary


kuwejtczyk

mieszkaniec Kuwejtu (stolicy Kuwejtu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kuwejtu (stolicy państwa Kuwejt)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈvɛjṭt͡ʃɨk, AS: kuvei ̯ṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuwejt mrz., Kuwejtczyk mos., Kuwejtka ż.

:: fż. kuwejtka ż.

 przym. kuwejcki

Wiktionary


kuwejtka

mieszkanka Kuwejtu (stolicy państwa Kuwejt)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kuwejtu (stolicy państwa Kuwejt)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈvɛjtka, AS: kuvei ̯tka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuwejt mrz., Kuwejtczyk mos., Kuwejtka ż.

:: fm. kuwejtczyk mos.

 przym. kuwejcki

Wiktionary


kuwertura

rodzaj masy czekoladowej służącej do powlekania wyrobów cukierniczych


SJP.pl

Kuwertura (fr. "couverture" – kołdra, osłona, pokrywa) to czekolada wysokiej jakości zawierająca więcej (32-35%) masła kakaowego niż zwykła czekolada. W połączeniu z obróbką termiczną nadaje to kuwerturze połysk, łagodny i długo utrzymujący się smak oraz charakterystyczny trzask przy łamaniu.

Wikipedia


kuwerturowy

→ kuwertura


SJP.pl

Patrz:

kuwertura

kuweta

1. płytkie, przeważnie prostokątne naczynie odporne na działanie chemikaliów, służące do ręcznej obróbki materiałów fotograficznych; płuczka;
2. niewielkie szklane naczynie o rozmaitych kształtach do przeprowadzania pomiarów fotometrycznych;
3. płaskie naczynie wypełnione piaskiem, w którym załatwiają się koty i inne zwierzęta trzymane w domu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płaskie, czworokątne naczynie, głównie do zastosowań chemicznych;

 (1.2) płaskie, czworokątne naczynie, głównie dla zwierząt domowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuweta – naczynie do wykonywania pomiarów spektrofotometrycznych
  • kuweta – naczynie do obróbki materiałów fotograficznych
  • – naczynie do załatwiania potrzeb fizjologicznych przez zwierzęta domowe
  • Kuweta – skała do uprawiania boulderingu na Krzywickiej Górze w Beskidzie Wyspowym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wywoływacz do papierów może spokojnie stać w kuwecie, utlenia się, ale powoli - no i jest jednorazowy.

Wiktionary


kuwetka

mała kuweta


SJP.pl


kuwetowy

→ kuweta


SJP.pl

Patrz:

kuweta

kuwiek

drewniana piszczałka używana przez myśliwych do wabienia ptaków


SJP.pl


kuwos

węgierska rasa psa pasterskiego; kuwasz


SJP.pl


kuydowicz

nazwisko


SJP.pl


kuzaj

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poznań. kuzyn

Wiktionary


kuzak

nazwisko


SJP.pl


kuziak

nazwisko


SJP.pl


kuziemny

zwrócony ku ziemi


SJP.pl


kuziemski

nazwisko


SJP.pl


kuziennictwo

dział technologii zajmujący się procesami obróbki przedmiotów metalowych przez kucie; kuźnictwo, kowalstwo, przemysł kuźniczy


SJP.pl


kuziennik

rzadko: specjalista w dziedzinie wytwarzania przedmiotów z metali i ich stopów za pomocą kucia; kowal


SJP.pl


kuzienny

związany z kuźnią, dotyczący kuźni, np. narzędzia kuzienne; kowalski


SJP.pl


kuziora

nazwisko


SJP.pl


kuzioła

nazwisko


SJP.pl


kuzniecow

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Admirał Kuzniecow – radziecki, później rosyjski lotniskowiec
  • Andriej Kuzniecow – rosyjski tenisista
  • Aleksiej Kuzniecow
  • Boris Kuzniecow (ujednoznacznienie)
  • Iwan Kuzniecow (ujednoznacznienie)
  • Nikołaj Kuzniecow
  • Oleg Kuzniecow – rosyjski seryjny morderca
  • Ołeh Kuzniecow – ukraiński piłkarz
  • Witalij Kuzniecow

Wikipedia


kuzu

gatunek torbacza z rodziny pałankowatych, zamieszkujący australijskie i tasmańskie lasy, zwłaszcza eukaliptusowe; lis workowaty, kitanka lisia


SJP.pl


kuzyn

1. syn brata lub siostry jednego z rodziców;
2. dalszy krewny pozostający w stosunku do wspólnego przodka w tym samym lub mniejszym stopniu pokrewieństwa; powinowaty, krewny, krewniak, pociotek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

 (1.2) ogólniej: dowolny krewny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To miał być cichy ślub, ale w końcu zaprosiliśmy też wszystkich naszych kuzynów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuzɨ̃n, AS: kuzỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzynostwo n., kuzyneczka ż.

:: zdrobn. kuzynek m.

:: fż. kuzynka ż.

 przym. kuzynowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. kuzaj

Wiktionary


kuzyneczka

pieszczotliwie: kuzynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kuzynka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuzɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: kuzỹnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzyn m., kuzynka ż., kuzynostwo n./mos.

Wiktionary


kuzynek

pieszczotliwie: kuzyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: kuzyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzynostwo n./mos., kuzyn mos., kuzynka ż.

Wiktionary


kuzynka

1. córka brata lub siostry jednego z rodziców;
2. dalsza krewna pozostający w stosunku do wspólnego przodka w tym samym lub mniejszym stopniu pokrewieństwa; powinowata, krewna, krewniaczka, pociotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Twoja kuzynka Ania dalej mieszka w Anglii?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈzɨ̃nka, AS: kuzỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzynostwo n.

:: zdrobn. kuzyneczka ż.

:: fm. kuzyn m., kuzynek m.

 przym. kuzynowski

Wiktionary


kuzynostwo

pokrewieństwo, odpowiadające relacji między kuzynami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

 (1.1) ofic. kuzyn i jego żona

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) pokrewieństwo łączące kuzynów i kuzynki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuzynostwo przyjechali do nas aż znad morza.

 (1.1) O! Właśnie o kuzynostwu rozmawialiśmy.

 (2.1) Cieszę się podwójnie, boć jesteśmy w kuzynostwie, aczkolwiek dalekim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkuzɨ̃ˈnɔstfɔ, AS: kuzỹnostfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzyn, kuzynka, kuzynek, kuzyneczka

 przym. kuzynowski

Wiktionary


kuzynowski

taki, który dotyczy kuzyna lub kuzynki, jest dla nich charakterystyczny, np. przywiązanie kuzynowskie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kuzynów, dotyczący kuzynek, dotyczący kuzynostwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuzynostwo n./mos., kuzyn mos., kuzynka ż.

Wiktionary


kuć

1. (np. żelazo) ubijać, formować
2. obijać, ozdabiać metalem
3. (konie) podkuwać
4. (np. skałę) rąbać, rozkruszać, wykuwać, rzeźbić
5. stukać, uderzać miarowo
6. pot. uczyć się, zakuwać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) bić młotkiem metal nadając mu kształt

 (1.2) bijąc młotem w dłuto robić wgłębienie

 (1.3) zakładać koniowi podkowy

 (1.4) przen. robić coś po rzemieślniczemu, z wysiłkiem, zwłaszcza ucząc się

 (1.5) przest. okuwać, zakuwać w coś, czymś

 (1.6) przest. przykuwać do czegoś

 (1.7) przest. stukać, uderzać, kołatać

 (1.8) przen. przest. knuć, planować

 (1.9) pot. uczyć się na pamięć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. zdrobn. od: kuczer

wykrzyknik

 (3.1) przest. zob. kuć kuć.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Kuć – polski rolnik i polityk, poseł na Sejm
  • Dariusz Kuć – polski lekkoatleta
  • Ryszard Kuć – polski polityk, urzędnik samorządowy, menedżer

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kowal kuje nam stylowe kraty do okien.

 (1.2) Robotnik kuje dziurę w ścianie.

 (1.3) Dziś u kowala kujemy naszą szkapę.

 (1.4) Jacek kuje przed jutrzejszą klasówką.

 (2.1) Dawniej, gdy kupowano węgiel, zamawiano kucia z wozem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kut͡ɕ, AS: kuć

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-8)

 rzecz. kucie n., kujon m., kujonka ż., kowal m., kowalicha ż., kowalik m., kuźnia ż., kuczer mos., kujonienie n., kujownia ż.

 czas. kować, wykuć, wykuwać, odkuć, odkuwać, zakuć, zakuwać, przykuć, przykuwać, okuć, okuwać, obkuć się, kujonić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.9) zakuwać

 (2.1) kuczer, furman, woźnica, wozak

Wiktionary


kułacki

odnoszący się do kułaka, należący do kułaka; kułaczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z kułakami, dotyczący kułaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko słaby, wiejski element poddaje się kułackiej agitacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kułak mos., kułaczka ż.

 czas. rozkułaczyć

Wiktionary


kułactwo

dawniej:
1. ogół kułaków, bogatych rolników;
2. pogardliwie: grubiańskie zachowanie


SJP.pl


kułaczka

w latach pięćdziesiątych: żona bogatego chłopa posiadającego lub użytkującego ziemię, zatrudniającego robotników najemnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. pogard. majętna chłopka tępiona przez władzę radziecką

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kułacki

 czas. rozkułaczyć

Wiktionary


kułaczy

przymiotnik od: kułak; kułacki


SJP.pl


kułaga

nazwisko


SJP.pl

Kułaga ( кула́га) – białoruski, dawny, tradycyjny, słodki deser w postaci półpłynnego kisielu, którego podstawowymi składnikami są leśne jagody, mąka żytnia, miód i woda. Znany także w innych kuchniach narodów słowiańskich.

Do sporządzenia kułagi można użyć poziomek, czarnych borówek, borówek czerwonych, malin i owoców kaliny, a także śliwek czy wiśni (po usunięciu pestek). Kułagę można przygotować stosując zarówno mąkę żytnią, jak i pszenną.

Wikipedia


kułagowski

nazwisko


SJP.pl


kułak

w latach pięćdziesiątych: bogaty chłop posiadający lub użytkujący ziemię, zatrudniający robotników najemnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. pogard. majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przest. zaciśnięta pięść

 (2.2) przest. cios pięścią

Wiktionary

Kułak ( кулак) – pejoratywne określenie stosowane w ZSRR, a następnie w państwach bloku wschodniego wobec bogatego chłopa, utożsamianego propagandowo z „wrogiem klasowym”, „zdziercą” i „pijawką na zdrowym ciele społeczności wiejskiej”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uporczywa nagonka propagandowa na kułaków miała uzasadniać brutalną rozprawę z nimi.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. kułacki

 rzecz. kułakowanie n., rozkułaczanie n.

:: fż. kułaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) kuksaniec

Wiktionary


kułakować

dawniej: bić, okładać kułakami


SJP.pl


kułakowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfons Kułakowski – polski malarz
  • Andrzej Kułakowski – polski lekarz
  • Jan Kułakowski – polski polityk, prawnik, dyplomata i związkowiec
  • Leszek Kułakowski – polski kompozytor, pianista jazzowy, teoretyk muzyki, pedagog,
  • Mariusz Kułakowski – polski malarz
  • Mieczysław Kułakowski – polski wojskowy
  • Wojciech Kułakowski – polski wojskowy

Wikipedia


kułakowy

w kolejnictwie: wał kułakowy - mechanizm w pojazdach kolejowych, który przy użyciu jednego napędu kolejno załącza i rozłącza styczniki sterujące rezystorami rozruchowymi


SJP.pl


kułan

ssak z rodziny koniowatych; dżigetaj


SJP.pl


kułoj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodach wołogodzkim i archangielskim Rosji, prawy dopływ Wagi

 (1.2) geogr. hydron. rzeka w obwodzie archangielskim Rosji, uchodzi do Morza Białego

Wiktionary

Kułoj (ros. "Кулой") – osiedle typu miejskiego w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, w północno-wschodniej Europie.

Miejscowość liczy 6.595 mieszkańców (1 stycznia 2005 r.).

Wikipedia


kułunda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, położona na terenie Kraju Ałtajskiego, uchodząca do Jeziora Kułundyńskiego;

Wiktionary

Kułunda (ros. "Кулунда") – wieś na terenie wchodzącego w skład Rosji syberyjskiego Kraju Ałtajskiego.

Miejscowość położona jest w odległości ok. 343 km od stolicy kraju – miasta Barnauł, liczy ok. 15,5 tys. mieszkańców (2003) i jest ośrodkiem administracyjnym rejonu kułundińskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kułundyński

Wiktionary


kułundyński

przymiotnik

 (1.1) związany z rzeką Kułundą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kułunda ż.

Wiktionary


kuś

żartobliwie: członek męski; kuśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. anat. penis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) stpol. praktykant u kucharza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kuś (1940–2008) – alpinista, taternik, tłumacz, projektant, wykładowca języków obcych
  • Franciszek Kuś (1876–1959), nauczyciel, pamiętnikarz, działacz ludowy.
  • Henryk Kuś – profesor nauk medycznych
  • Jan Kuś – profesor agronomii
  • Jan Kuś – profesor medycyny
  • Jan Józef Kuś – profesor medycyny
  • Janina Kuś (1942–2000) – polski polityk, urzędnik samorządowy, poseł na Sejm.
  • Karol Kuś – profesor inżynierii i ochrona środowiska
  • Marek Kuś – profesor fizyki
  • Marek Kuś (1962–2026) – artysta, rzeźbiarz, performer
  • Marcin Kuś (ur. 1981) – polski piłkarz, obrońca, reprezentant Polski.
  • Marian Kuś – profesor medycyny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kuśka ż.

Wiktionary


kuśka

żartobliwie: penis; banan, interes, ptaszek, wacek, żenidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. posp. penis, członek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Kuśka (1940–2010) – polski entomolog, koleopterolog, profesor Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach i Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
  • Ariel Kuśka (ur. 1988 r.) – polski judoka, trener judo
  • Ewelina Kuśka (ur. 1966) – polska poetka
  • Kuśka Brothers – polska grupa punk rockowa założona w 1995 w Olsztynie
  • Kuska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obcisłych kąpielówkach jego kuśka wyglądała bardzo imponująco, wywołując rumieniec na kraśnych licach miejscowych dziewcząt.

 (1.1) Wiem tylko, że jak uchwycę dziewczynę, / Której dupina i cycka odrasta, / Kuśka mi staje – obłapiam i basta!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuɕka, AS: kuśka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuś m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) armata, flet, koń, ptasior, chuj, kutas, fallus, fiut, lacha, pała, filutek, wacek, laga, dzida, siusiak, siurdak, zwisior, pęto, pindol, pyta, kapucyn, frędzel, kindybał, reg. śl. pulok, gw-pl|Poznań. pitok, żenidło

Wiktionary


kuślin

wieś w Polsce


SJP.pl

Kuślin (hist. „Kuślino”, dawn. niem. "Kuschlin") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Kuślin (miejscowość jest siedzibą gminy Kuślin).

Wikipedia


kuśliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: kuśliwy


SJP.pl


kuśliwy

zachęcający do czegoś; kuszący


SJP.pl


kuśliński

związany z Kuślinem


SJP.pl


kuśmierczyk

nazwisko


SJP.pl


kuśmierek

nazwisko


SJP.pl


kuśmierski

nazwisko


SJP.pl


kuśmierz

nazwisko


SJP.pl


kuśmirek

nazwisko


SJP.pl


kuśmirowski

nazwisko


SJP.pl


kuśnierczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) czeladnik, uczeń kuśnierski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuśnierz mrz., kuśnierz mos.

Wiktionary


kuśnierek

→ kuśnierz


SJP.pl

Patrz:

kuśnierz

kuśnierka

→ kuśnierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. rzemieślniczka zajmująca się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra

Wiktionary

Patrz:

kuśnierz

Powiązane:

 rzecz. Kuśnierz mrz.

Wiktionary


kuśnierski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kuśnierstwem, dotyczący kuśnierstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuśnierz mos., Kuśnierz mrz., kuśnierstwo n.

Wiktionary


kuśnierstwo

Kuśnierstwo – dział rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem wyrobów skórzanych (futra, czapki, kołnierze, ciepłe obuwie).

Tradycyjnie kuśnierz sam wyprawiał skóry, a wyroby szył i zdobił wyłącznie ręcznie. Część pracowni zachowało ten sposób pracy, pozostałe wykorzystują szycie maszynowe. Kuśnierze posiadali własne cechy, regulujące zwyczaje, zasady zdobywania zawodu, rozsądzające spory.

Wikipedia


kuśnierz

rzemieślnik zajmujący się szyciem futer i kożuchów, wyrobem i naprawą galanterii futrzarskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuśnierz – osoba trudniąca się kuśnierstwem
  • Kuśnierz – wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie
  • Piotr Kuśnierz – polski lekkoatleta
  • Bronisław Kuśnierz – polski prawnik
  • Robert Kuśnierz – polski historyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poproszę kuśnierza, aby z tego futra zrobił mi kołnierz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuśnierstwo n., kuśnierczyk m., Kuśnierz m.

:: fż. kuśnierka ż.

 przym. kuśnierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kożusznik, kożuszkarz, futrzarz

Wiktionary


kuśniewicz

nazwisko


SJP.pl


kuśtyczek

kusztyczek;
1. zdrobnienie od: kusztyk;
2. potocznie: mały kieliszek wódki


SJP.pl


kuśtyk

kulawka, kusztyk;
1. szklany kielich pozbawiony płaskiej podstawy, popularny w Polsce w XVII i XVIII wieku;
2. zawartość tego kielicha


SJP.pl


kuśtykać

chodzić, utykając na jedną nogę, kuleć; chodzić nieporadnie, potykając się; kusztykać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przykuśtykać)

 (1.1) iść kulejąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zebrał swoje kule i zaczął na nich kuśtykać wokół obozowiska.

 (1.1) Do gabinetu, kuśtykając, wślizgnął się otyły podagryk, krzywiąc się niemiłosiernie i posykując z bólu za każdym krokiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuśtykanie n., przykuśtykanie n.

 czas. przykuśtykać dk.

Wiktionary


kuśtykiem

kulawka, kusztyk;
1. szklany kielich pozbawiony płaskiej podstawy, popularny w Polsce w XVII i XVIII wieku;
2. zawartość tego kielicha


SJP.pl


kuświk

nazwisko


SJP.pl


kuźma

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kuźma – polski duchowny prawosławny
  • Erazm Kuźma – polski eseista i krytyk literacki
  • Jan Kuźma – konfederat barski
  • Mirosław Kuźma – polski ilustrator, plakacista, karykaturzysta, rzeźbiarz, scenograf
  • Mirosław Kuźma – polski bokser
  • Ryszard Kuźma – polski piłkarz i trener
  • Kuźma – słowiański wariant imienia męskiego Kosma
  • Mieczysław Kuzma – polski architekt

Wikipedia


kuźmicki

nazwisko


SJP.pl


kuźmicz

nazwisko


SJP.pl


kuźmina

wieś w Polsce


SJP.pl

Kuźmina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Bircza. Ma status sołectwa. Leży na Pogórzu Przemyskim.

Do 1954 istniała gmina Kuźmina. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kuźmina, po jej zniesieniu w gromadzie Leszczawa Dolna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


kuźmiuk

nazwisko


SJP.pl


kuźmiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Kuźmiński (1880–1976) – polski malarz, pedagog, żołnierz
  • Jacek Kuźmiński (ur. 1975) – polski trójboista
  • Jacek Kuźmiński (ur. 1978) – polski judoka i trener judo
  • Kazimierz Kuźmiński (1907–1989) – polski żołnierz
  • Krzysztof Kuźmiński (1938–2019) – polski naukowiec, profesor nauk technicznych
  • Krzysztof Kuźmiński (1966–2005) – pilot samolotowy i szybowcowy, pilot doświadczalny
  • Marcin Kuźmiński (1964–2016) – polski aktor teatralny i filmowy
  • Ołeksandr Kuźminski (1884–1975) – rosyjski i ukraiński żołnierz
  • Robert Kuźmiński – polski leśnik
  • Stanisław Kuźmiński (1895–1969) – polski wojskowy
  • Stanisław Kuźmiński (ur. 1936) – polski fizyk
  • Tadeusz Kuźmiński (1915–1979) – polski historyk i dyplomata

Wikipedia


kuźmowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kuźmy lub z nim związany


SJP.pl


kuźnia

1. warsztat kowalski;
2. zakład przemysłowy lub jego oddział, w którym wykonuje się przedmioty metalowe za pomocą kucia;
3. instytucja, szkoła itp. w której szkoli się specjalistów z określonej dziedziny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) warsztat kowala;

 (1.2) archit. dom z warsztatem kowala

 (1.3) techn. wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie

 (1.4) przen. miejsce powstawania idei, wychowywania kadr

 (1.5) daw. środ. przestępcze kościół

 (1.6) ornit. pot. miejsce, w którym dzięcioł rozłupuje szyszki, aby dostać się do nasiona

Wiktionary

Kuźnia – budynek przeznaczony do prac kowalskich; także miejsce do podkuwania koni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby rozniecić ogień w kuźni, należy silnie dmuchać miechem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuʑɲa, AS: kuźńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźnica ż.

 czas. wykuć dk.

 przym. kuźniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) daw. hamernia

Wiktionary


kuźniak

nazwisko


SJP.pl


kuźnianin

mieszkaniec Kuźni Raciborskiej (miasta w Polsce)


SJP.pl


kuźnianka

mieszkanka Kuźni Raciborskiej (miasta w Polsce)


SJP.pl


kuźniar

nazwisko


SJP.pl

Kuźniar (forma żeńska: Kuźniar; liczba mnoga: Kuźniarowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 2404 osoby.

Wikipedia


kuźniarka

mechaniczna prasa kuźnicza do wykonywania z dużych odkuwek


SJP.pl

Ku

Wikipedia


kuźniarski

nazwisko


SJP.pl


kuźniański

przymiotnik od: Kuźnia Raciborska


SJP.pl


kuźnica

1. dawny zakład hutniczy; hamernia;
2. instytucja, środowisko, miejsce skupiające wybitnych ludzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. hutn. kuźnia

 (1.2) przen. szkoła, wszechnica

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kuźnica – dawny zakład hutniczy
  • Kuźnica – część miasta Nowa Ruda, w pow. kłodzkim, w gminie miasto Nowa Ruda
  • Kuźnica – część wsi Jagodzin, w pow. zgorzeleckim, w gminie Węgliniec
  • Kuźnica – osada leśna w pow. świeckim, w gminie Warlubie
  • Kuźnica – wieś w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
  • Kuźnica – wieś w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
  • Kuźnica – przysiółek wsi Kiedosy, w pow. pajęczańskim, w gminie Działoszyn
  • Kuźnica – wieś w pow. pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica
  • Kuźnica – wieś w pow. pajęczańskim, w gminie Sulmierzyce
  • Kuźnica – wieś w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
  • Kuźnica – wieś w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
  • Kuźnica – wieś w pow. przysuskim, w gminie Przysucha

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kuźnicy na końcu wsi praca wre od białego świtu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźnia ż.

 przym. kuźniczy

 przysł. kuźniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuźnia

 (1.2) kuźnia

Wiktionary


kuźnice

1. dawny zakład hutniczy; hamernia;
2. instytucja, środowisko, miejsce skupiające wybitnych ludzi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuźnice – część miasta Zakopanego
  • Kuźnice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń
  • Kuźnice – przysiółek wsi Miodary w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Świerczów
  • Kuźnice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Nagłowice
  • Kuźnice Świdnickie
  • Kuźnice Tomaszowskie

Wikipedia


kuźnicki

przymiotnik od: Kuźnica, Kuźnice


SJP.pl


kuźnictwo

dział technologii zajmujący się procesami obróbki przedmiotów metalowych przez kucie; kuziennictwo, kowalstwo, przemysł kuźniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina zajmująca się wytwarzaniem przedmiotów metalowych przez kucie

Wiktionary


kuźniczanin

mieszkaniec Kuźnicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


kuźniczanka

mieszkanka Kuźnicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


kuźniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kuźnicą / kuźnią, dotyczący kuźnicy / kuźni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan nauczył się fachu kuźniczego od swego dziadka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźnia ż., kuźnica ż.

Wiktionary


kuźnieck

miasta w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie penzeńskim;

Wiktionary

Kuźnieck ( Кузнецк) – miasto w Rosji, w obwodzie penzeńskim, przy linii kolejowej Samara-Penza, nad rzeką Trujewo (dorzecze Wołgi). Około 80 tys. mieszkańców (2020).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kuźniecki

Wiktionary


kuźniecki

przymiotnik od: Kuźnieck


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kuźnieckiem, dotyczący Kuźniecka

 (1.2) hist. związany z Kuźnieckiem, dotyczący Kuźniecka (po 1932 Nowokuźnieck)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuźnieck mrz., Nowokuźnieck mrz.

Wiktionary


kuźniewski

nazwisko


SJP.pl


kuźnik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kuźnik – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Kuźnik – część wsi Rychwałdek w woj. śląskiem, w pow. żywieckim, w gminie Świnna
  • Duży Kuźnik – jezioro na terenie rezerwatu „Kuźnik”
  • Mały Kuźnik – jezioro na terenie rezerwatu „Kuźnik”
  • Juliusz Kuźnik (ur. 1976) – polski wokalista, muzyk, kompozytor, autor tekstów, aranżer, producent nagrań, kierownik muzyczny
  • Norbert Mateusz Kuźnik (1946–2006) – kompozytor, teoretyk, organista i organmistrz
  • Kuźnik – krajobrazowy rezerwat przyrody położony w północno-zachodniej części Piły
  • Kuźnik – nieofic. przysiółek wsi Bronowo w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
  • Kuźniki

Wikipedia


kuźwa

przekleństwo wypowiadane wówczas, gdy człowiek nie chce używać bardziej wulgarnych słów


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. eufem. używany jako przekleństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuźwa, była już tak blisko!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźwica ż.

 czas. kuźwić ndk., kuźwować ndk., wkuźwiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurza stopa, kurza twarz, kurka wodna, kurczę blade, kurczę pieczone, kurna, kurde, kurdebalans, kurdefelek, kurdemol, kurna chata, kurna olek, kurtka na wacie, jasny gwint, holender, choroba, choroba jasna, jasna ciasna, o w mordę, w mordę jeża, psiakość, psiakrew, psiamać, psianoga

Wiktionary


kuźwica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. określenie zdenerwowania i wściekłości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz mnie kuźwica weźmie!

 (1.1) W tym domu można dostać kuźwicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźwa ż., kuźwisko n., kuziewka ż., kuźwowanie n., nakuźwianie n., pokuźwowanie n., kuźwowość ż.

 wykrz. kuźwa

 czas. kuźwić, kuźwować

 przysł. kuźwowo

 przym. skuźwiały, kuźwowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biała gorączka, pierdolec

Wiktionary


kuźwić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) nadużywać słowa „kuźwa”, przeklinać, bluzgać

 (1.2) wulg. śmierdzieć

czasownik zwrotny niedokonany kuźwić się

 (2.1) wulg. prostytuować się

 (2.2) wulg. o kobiecie: sypiać z wieloma partnerami

 (2.3) wulg. przen. poniżać się, upadlać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Idź się umyj, bo kuźwisz gównem!

 (2.1-2) Ta z trzeciego piętra w ogóle nie dba o swoje dzieci tylko się kuźwi, codziennie z innym facetem.

 (2.2) Próżno mówił jej król stary, / Że we wszystkim trzeba miary, / Nie wypada bowiem pannie / Tak się kuźwić bezustannie.

 (2.3) Nie będę się kuźwić przepraszając go za cokolwiek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokuźwowanie n., nakuźwianie n., kuźwowanie n., kuziewka ż., kuźwowość ż., kurwa ż., kuźwencja ż., kuźwiarka ż., kuźwiarnia ż., kuźwiarstwo n., kuźwiarz m., kuźwiarzyna ż., kuźwiątko n., kuźwica ż., kuźwicha ż., kuźwiczka ż., kuźwidło n., kuźwienie n., kuźwię n., kuźwik m., kuźwina ż., kuźwinka ż., kuźwisia ż., kuźwisko n., kuźwiszcze n., kuźwiszon m., kuźwiszonek m., kuźwiuga ż., kuźwliga ż.

 czas. kuźwować

 przym. kuźwi, kuźwowy

 wykrz. kuźwa, kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzucać kuźwami, kuźwować

 (1.2) jebać, walić

 (2.2) puszczać się, dawać dupy, pierdolić się, jebać się

Wiktionary


kuźwować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pokuźwować)

 (1.1) wulg. siarczyście kląć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kuźwa ż., kuziewka ż., kuźwienie n., wkuźwianie n., wkuźwienie n., wykuźwianie n., wykuźwienie n., kuźwica ż., kuźwisko n., kuźwowanie n., pokuźwowanie n., nakuźwianie n., kuźwowość ż.

 czas. kuźwić ndk., wkuźwiać ndk., wkuźwić dk., wykuźwiać ndk., wykuźwić dk., pokuźwować dk.

 przym. kuźwi, kuźwowy

 przysł. kuźwowo

 wykrz. kuźwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeklinać; wulg. rzucać kuźwami

Wiktionary


kv

symbol kilowolta, jednostki napięcia prądu elektrycznego równej 1000 woltom (odczytywany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kilowolt (kV)
  • KV (muzyka) – kompletny katalog dzieł W.A. Mozarta
  • KV – Karpathenverein – niemiecka organizacja turystyczna działająca w Tatrach
  • KV (mechanika płynów) Kv (współczynnik przepływu), definiowany jako przepływ wody o temperaturze od 5 do 30 °C przez zawór w metrach sześciennych na godzinę, powodując spadek ciśnienia równy 1 bar.
  • KV - Katalog dzieł Wolfganga Amadeusza Mozarta
  • KW

Wikipedia


kva

skrót od: kilowoltoamper


SJP.pl


kw

kilowat


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = górn. Kompania Węglowa;

 (1.2) = polit. komitet wyborczy;

 (1.3) = polit. komitet wojewódzki

 (1.4) = księg. kasa wyda

 (1.5) = adm. praw. księga wieczysta;

 (1.6) = wojsk. kontrwywiad wojskowy

 (1.7) = kolej. Koleje Wielkopolskie;

 (1.8) = praw. kodeks wykroczeń;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • KW – twierdza w Belgii
  • kw – międzynarodowy kod ISO 639-1 języka kornijskiego,
  • kW – skrót jednostki mocy – kilowat (1 kW = 1000 W = 1,36 KM),
  • KW – międzynarodowy kod ISO 3166-1 Kuwejtu,
  • KW – seria radzieckich czołgów ciężkich z okresu II wojny św. (KW-1, KW-2, KW-85)
  • KW – skrót „kasa wyda” – pokwitowanie wypłaty gotówki z kasy firmy,
  • KW – skrót księgi wieczystej,
  • .kw – domena internetowa przypisana do Kuwejtu,
  • kw – kodeks wykroczeń,
  • komitet wojewódzki,
  • Klub Wysokogórski,
  • Koleje Wielkopolskie,

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Pytaniem jest, czy i kiedy oblicze SLD będzie przypominało sympatyczną buzię posłanki Agnieszki Pasternak, której ojczyzną jest bez wątpienia III Rzeczpospolita, nie zaś otłuszczoną fizjonomię uwłaszczonego sekretarza KW PZPR, dla którego ojczyzną pozostała Polska Ludowa.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== KW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = inform. keyword → hasło

 (1.2) = poczt. Kirkwall → Kirkwall (miasto)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

 (1.4) KP

hiperonimy.

hiponimy.

 (1.2) KKW, KWW

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== KW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = inform. keyword → hasło

 (1.2) = poczt. Kirkwall → Kirkwall (miasto)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


kw.

skrót od:
1. kwadratowy;
2. kwartał;
3. kwatera; kwat.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = kwartał

 (1.2) = kwadratowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W II kw. br. średnio 41 proc. wszystkich przemycanych do Polski papierosów pochodziło z terenów Białorusi.

 (1.2) Powierzchnia Kataru liczy 11 571 km kw.

Wiktionary


kwa

1. grupa języków afrykańskich, w skład której wchodzi m.in. język ewe;
2. wyraz, najczęściej powtórzony, mający naśladować kwakanie; kwak


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez kaczkę

przymiotnik

 (2.1) jęz. określenie podgrupy języków nigero-kongijskich;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwa – odcinek rzeki Kasai pomiędzy rzeką Fimi a ujściem do rzeki Kongo,
  • języki kwa.
  • Skrót KWA jest również oznaczeniem powiatu wadowickiego na polskich tablicach rejestracyjnych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfa, AS: kfa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. kwak m., kwakanie n., kwaknięcie n.

:: czas. kwakać ndk., kwaknąć dk.

Wiktionary


kwacha

[czytaj: kłacza]
1. jednostka pieniężna Zambii (1 kwacha = 100 ngwee);
2. jednostka pieniężna Malawi (1 kwacha = 100 tambala)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) monet. waluta Malawi i Zambii; ,

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwacha malawijska – jednostka monetarna Malawi
  • Kwacha zambijska – waluta Zambii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfaxa, AS: kfaχa

Wiktionary


kwacz

rodzaj pędzla używany do smarowania smołą, rozprowadzania farby itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. prowizoryczny pędzel w postaci kija z przymocowanym zwitkiem szmat lub pakuł, służący do rozprowadzania gęstych substancji, np. smoły, farby lub kleju

 (1.2) przest. iron. złej jakości, nieprofesjonalny pędzel malarski

 (1.3) środ. przestęp., także. gw-pl|Lwów., dziś pot. areszt, więzienie

 (1.4) daw. środ. przestęp. oddział w szpitalu dla osób z chorobą przenoszoną drogą płciową

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: kwakać

Wiktionary


kwaczyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kwacz

 (1.2) hig. patyczek z nawiniętym na jeden lub oba końce kawałkiem waty, służący najczęściej do czyszczenia przewodu słuchowego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) patyczek higieniczny

Wiktionary


kwaczyński

nazwisko


SJP.pl


kwadra

1. faza Księżyca, podczas której widoczna jest połowa półkuli;
2. uderzenie w bilardzie, wskutek którego bila uderza trzy razy o bandę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. faza księżyca, podczas której widać połowę jego tarczy

 (1.2) w bilardzie: uderzenie bili, na skutek, którego uderza ona trzykrotnie o bandę, zakreślając tym samym czworobok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfadra, AS: kfadra

Wiktionary


kwadracik

zdrobnienie od: kwadrat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kwadrat

 (1.2) mały kwadrat

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W prezencie pod choinkę dostałem żółty krawat w zielone kwadraciki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈdrat͡ɕik, AS: kfadraćik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwadrat.

Wiktionary


kwadralit

kształtka szklana o kwadratowej powierzchni z wgłębieniem, używana jako element konstrukcyjny stropów, stropodachów świetlików w poziomie, chodników itp.


SJP.pl


kwadrans

1. piętnaście minut;
2. miedziana moneta rzymska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. czwarta część godziny, 15 minut

 (1.2) hist. numizm. drobna rzymska moneta rozmienna, także jednostka wagi; czwarta część asa;;

Wiktionary

Kwadrans (łac. "quadrans", czwarta część) – ćwierć godziny, czyli piętnaście minut.

Kwadrans akademicki to zwyczaj na wyższych uczelniach, który pozwala na opuszczenie bez żadnych konsekwencji studentom zajęć, gdy prowadzący spóźnia się ponad piętnaście minut. Ten sam zwyczaj pozwala studentom na spóźnienie się na zajęcia do 15 minut, bez ponoszenia negatywnych konsekwencji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U dentysty spędziłam trzy kwadranse, w tym dwa w poczekalni.

 (1.2) Pieniądz brązowy, wybijany na zlecenie senatu, stanowiły mosiężne sesterce i dupondiusy oraz miedziane asy i kwadransy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfadrãw̃s, AS: kfadrãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwartał m., kwartet mrz., kwadransik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sztwierć

 (1.2) quadrans, kodrantes

Wiktionary


kwadransik

zdrobnienie od: kwadrans


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kwadrans

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już za kwadransik będziemy w domku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrans m.

Wiktionary


kwadrant

1. część płaszczyzny ograniczona osiami układu współrzędnych; ćwiartka koła;
2. dawny przyrząd do wyznaczania położenia gwiazd o kształcie ćwiartki okręgu z naniesioną podziałką kątową, po której przesuwał się przeziernik;
3. przyrząd służący do pomiaru kątów w płaszczyźnie pionowej, używany w różnych dziedzinach, np. astronomii, żeglarstwie, artylerii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. każda z czterech części płaszczyzny wyznaczonych przez osie prostokątnego układu współrzędnych

 (1.2) mat. ćwiartka koła lub okręgu

 (1.3) techn. astr. wojsk. przyrząd w kształcie ćwiartki okręgu, służący do pomiaru kątów;

 (1.4) techn. element konstrukcyjny przyrządów pomiarowych mający kształt ćwiartki koła

 (1.5) sport. zespołowa gra młodzieżowa podobna do palanta

 (1.6) meteorol. jednostka długości równa około jednej czwartej południka ziemskiego

 (1.7) śrpol. numizm. starożytna rzymska moneta warta jedną czwartą asa;

 (1.8) med. jedna z czterech części wyznaczonych na powierzchni narządu lub okolicy ciała

 (1.9) astr. jeden z czterech wycinków płaszczyzny Drogi Mlecznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kwadrant – instrument używany w astronomii i artylerii
  • kwadrant – jeden z czterech wycinków płaszczyzny Drogi Mlecznej
  • kwadrant – czwarta część galaktyki w fikcyjnym świecie Star Trek
  • Kwadrant Ścienny – nieuznawany dziś gwiazdozbiór
  • kwadrant (geometria) – część płaszczyzny ograniczona osiami układu współrzędnych
  • kwadrant (gra) – gra zespołowa wywodząca się od palanta

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) […] weźmiemy teraz cały okrąg i przeprowadzimy w nim średnice: poziomą i pionową. Średnice te podzielą koło na cztery ćwiartki (kwadranty).

 (1.3) Na żaglowcu nie brakuje jednak prostych instrumentów nawigacyjnych, używanych w dawnych wiekach — laski Jakuba i kwadrantu, które służyły jeszcze Kolumbowi do wyznaczania szerokości geograficznej.

 (1.5) OMW daje też możliwość poznania i nauczenia się gry w petankę, squasha, kwadrant czy kręgle i ostatnio golfa.

 (1.8) W prawidłowych warunkach wątroba zajmuje prawy górny kwadrant jamy brzusznej powyżej łuku żebrowego oraz część nadbrzusza, sięgając 5–10 cm na lewo od linii środkowej ciała.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ćwierćkole, ćwierciak, ćwiercian

 (1.3) czwartak, ćwierciokrąg

 (1.7) kwadrans

Wiktionary


kwadrantydy

rój meteorów związany z orbitą komety Kozika-Peltiera


SJP.pl

Kw

Wikipedia


kwadrat

1. płaska figura geometryczna mająca 4 boki równej długości i 4 kąty proste;
2. rzecz przypominająca kształtem tę figurę;
3. iloczyn danej liczby przez nią samą;
4. rozmiar czcionki o wielkości 48 punktów typograficznych (18,048 mm)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny;

 (1.2) mat. wynik potęgowania stopnia drugiego;

 (1.3) pot. dom, mieszkanie

 (1.4) druk. poligr. miara długości stosowana w poligrafii i drukarstwie, równa czterem cycerom (= czterdziestu ośmiu punktom);

 (1.5) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki lub justunku odpowiadający czterdziestu ośmiu punktom (18,0432 mm)

 (1.7) slang. młodz. osoba głupia, nierozsądna

 (1.8) slang. młodz. człowiek muskularny, używający sterydów

 (1.9) slang. młodz. LSD (narkotyk)

Wiktionary

Kwadrat (łac. "quadratum" – „czworobok, kwadrat”) – czworokąt foremny, czyli z przystającymi bokami i kątami wewnętrznymi (a stąd prostymi). Można go również scharakteryzować jako:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwadrat jest prostokątem o wszystkich bokach równych.

 (1.2) 5 do kwadratu daje 25.

 (1.4) Na liczbę znaków, przypadającą na jeden kwadrat bieżący komputerowego składu, ma wpływ rozdzielczość wybranego urządzenia drukującego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfadrat, AS: kfadrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadratura ż., kwadratnica ż., kwadratówka ż., kwadraciak m., kwadratel m.

:: zdrobn. kwadracik m.

 przym. kwadratowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) druga potęga

Wiktionary


kwadratel

mały kafel piecowy o skośnie ściętych krawędziach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. nieduży kafel piecowy o skośnie przyciętych krawędziach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrat mrz.

Wiktionary


kwadratelowy

przymiotnik od: kwadratel


SJP.pl


kwadratnik

kwadratnik trzcinowy - gatunek pająka z rodziny kwadratnikowatych


SJP.pl

Kwadratnik ("Tetragnatha") – rodzaj pająków z rodziny kwadratnikowatych, obejmujący co najmniej 324 opisane gatunki.

Wikipedia


kwadratnikowate

o cechach kwadratnikowatych (rodzina pająków)


SJP.pl

Kwadratnikowate (Tetragnathidae) – rodzina pająków z grupy Araneomorphae. Według "The World Spider Catalog" Normana Platnicka z 2013 roku należy do niej 47 rodzajów obejmujących 957 współczesnych gatunków, jednak jest to prawdopodobnie zaledwie około połowy ich faktycznej różnorodności. W Polsce występuje 15 gatunków, m.in. czaik jesienny, czy sieciarz jaskiniowy (zobacz:).

Wikipedia


kwadratnikowaty

o cechach kwadratnikowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


kwadratowaty

przypominający kształtem kwadrat


SJP.pl


kwadratowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kwadratowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrat m., kwadracik m., kwadratura ż., kwadratnica ż., kwadratówka ż., kwadraciak m.

 przym. kwadratowy

 przysł. kwadratowo

Wiktionary


kwadratowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mat. o funkcji, równaniu, pierwiastku: drugiego stopnia

 (1.2) metrol. przy jednostkach miary: podniesiony do drugiej potęgi

przymiotnik jakościowy

 (2.1) zbliżony kształtem do kwadratu, kanciasty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwiastek kwadratowy z 16 wynosi 4.

 (1.2) Warszawa ma powierzchnię 518 kilometrów kwadratowych.

 (2.1) Blat tego stołu jest kwadratowy.

 (2.1) Fryzura dobrze dobrana do kwadratowej twarzy powinna ją optycznie wysmuklać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfadraˈtɔvɨ, AS: kfadratovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrat m., kwadracik m., kwadratura ż., kwadratnica ż., kwadratówka ż., kwadraciak m., kwadratowość ż.

 przysł. kwadratowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) prostokątny, kanciasty

Wiktionary


kwadratrysa

Kwadratrysa – rodzaj kinematycznie konstruowanej krzywej, która pierwszy raz została wprowadzona do greckiej geometrii przez Hippiasza z Elidy. Jest to krzywa płaska powstała z punktów przecięcia (zbiór punktów przecięcia) dwóch boków kwadratu przesuwanych ruchem jednostajnym w takim samym odstępie czasu w kierunku boku trzeciego, przy czym jeden z nich porusza się ze stałą prędkością kątową, drugi zaś – ze stałą prędkością liniową.

Wikipedia


kwadratura

w matematyce: wyznaczenie powierzchni danej figury płaskiej poprzez wykreślenie kwadratu o polu równym polu tej figury


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kwadratura figury geometrycznej,
  • kwadratura koła,
  • kwadratura numeryczna,
  • kwadratura Newtona-Cotesa,
  • kwadratura Gaussa (mechaniczna);
  • kwadratura spektrum,
  • kwadratura w architekturze,
  • kwadratura w astronomii,
  • Wydawnictwo Kwadratura.

Wikipedia


kwadratówka

rura o kwadratowym przekroju do napędzania urządzeń wiertniczych


SJP.pl


kwadro

kwadrofoniczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kwadrofoniczny

przysłówek

 (2.1) kwadrofonicznie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (3.1) pot. urządzenie lub zestaw kwadrofoniczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrofonia ż.

 przym. kwadrofoniczny

 przysł. kwadrofonicznie

 przedr. kwadro-

Wiktionary


kwadrofonia

system czterokanałowego przekazywania dźwięku, pozwalający na poszerzenie panoramy odsłuchu w stosunku do systemu stereofonicznego


SJP.pl

Kw

Wikipedia


kwadrofoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kwadrofoniczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrofonia ż.

 przym. kwadrofoniczny

 przysł. kwadrofonicznie

Wiktionary


kwadrofoniczny

przymiotnik od: kwadrofonia


SJP.pl


kwadrokopter

maszyna latająca z czterema śmigłami; quadrokopter, czterowirnikowiec


SJP.pl


kwadrupla

rodzaj podatku opłacanego za czasów Stanisława Augusta przez nowych posesorów


SJP.pl


kwadruplet

1. w łowiectwie: cztery kolejne, celne strzały, oddane przez myśliwego;
2. coś złożonego z czterech podobnych lub identycznych elementów


SJP.pl


kwadrupol

układ dwóch dipoli równych co do wielkości, ale przeciwnie skierowanych


SJP.pl

Kwadrupol – obiekt posiadający moment kwadrupolowy, a nie posiadający wyższych momentów.

Może być zrealizowany na wiele różnych sposobów np.:

Układ taki scharakteryzowany jest przez wielkość fizyczną zwaną momentem kwadrupolowym, która określa pole układu ładunków w dużych odległościach w tych przypadkach, gdy całkowity ładunek i moment dipolowy układu są równe zeru (multipole elektryczne i magnetyczne).

Wikipedia


kwadrycykl

1. rower z czterema kołami;
2. mały samochód o masie nieprzekraczającej zwykle 500 kilogramów; mikrosamochód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. rower z czterema kołami;

Wiktionary

Kwadrycykl ( quadracycle, quadricycle), także rower czterokołowy – czterokołowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni, zwykle napędzany za pomocą pedałów lub dźwigni nożnych. Historycznie termin "quadricycle" oznaczał przede wszystkim czterokołowy pojazd rowerowy napędzany siłą mięśni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨt͡sɨkl̥, AS: kfadrycykl̦

Wiktionary


kwadryga

w starożytnej Grecji i Rzymie: rydwan zaprzęgany w czwórkę ustawionych w jednym rzędzie koni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie obok siebie;

Wiktionary

Kwadryga (łac. "quadriga") – antyczny rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie znajdujące się obok siebie (zobacz też: rydwan). Powożona z pozycji stojącej, używana była głównie do wyścigów oraz podczas pochodów triumfalnych w trakcie różnych uroczystości.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨɡa, AS: kfadryga

Wiktionary


kwadrygancki

odnoszący się do kwadryganta lub czasopisma "Kwadryga", właściwy kwadrygantom


SJP.pl


kwadrygant

członek poetyckiej grupy Kwadryga, powstałej w 1926 roku w Warszawie; kwadrygowiec


SJP.pl


kwadrygowiec

członek poetyckiej grupy Kwadryga, powstałej w 1926 roku w Warszawie


SJP.pl


kwadryka

powierzchnia drugiego stopnia, np. elipsoida, paraboloida eliptyczna


SJP.pl

Kwadryka lub powierzchnia drugiego stopnia – powierzchnia dana równaniem drugiego stopnia ze względu na współrzędne formula_1:

Wikipedia


kwadryl

czteroosobowa gra w karty, rozpowszechniona w XVII wieku


SJP.pl


kwadryliard

liczba wynosząca 10^27


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1027;

Wiktionary

Kwadryliard – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1027, czyli jedynka i 27 zer w zapisie dziesiętnym. Termin "kwadryliard" jest stosowany w nazewnictwie liczebników w skali długiej i nie ma swojego odpowiednika w skali krótkiej.

W krajach stosujących krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) liczba 1027 nosi nazwę oktylion, tak jak 1048 w pozostałych krajach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało człowieka składa się z około 5 kwadryliardów atomów.

Wiktionary


kwadrylion

1. w Polsce, Anglii, Niemczech: bilion bilionów (jedyna z 24 zerami);
2. w krajach południowej Europy, Francji, Stanach Zjednoczonych i byłym Związku Radzieckim: tysiąc trylionów (jedynka z 15 zerami)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024;

Wiktionary

Kwadrylion – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024, czyli jedynka i 24 zera w zapisie dziesiętnym.

W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) kwadrylion oznacza 1 000 000 000 000 000 = 1015, czyli biliard w pozostałych krajach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szklanka wody zawiera kilka kwadrylionów atomów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨlʲjɔ̃n, AS: kfadrylʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwadrylionowy

Wiktionary


kwadrylionowy

→ kwadrylion


SJP.pl

Patrz:

kwadrylion

kwadrypod

rzeczownik

 (1.1) jeden z rodzajów bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨpɔt, AS: kfadrypot

Wiktionary


kwadryptyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. czteroczęściowe malowidło lub płaskorzeźba

Wiktionary


kwadrywium

quadrivium;
1. dział sztuk wyzwolonych wykładanych w szkołach starożytnego Rzymu i średniowiecznej Europy, obejmujący arytmetykę, geometrię, astronomię i muzykę;
2. szkoła, w której wykładano sztuki wyzwolone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. eduk. poziom wyższy kształcenia w średniowieczu obejmujący m.in. nauki matematyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quadrivium n.

Wiktionary


kwadzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. etn. związany z Kwadami, dotyczący Kwadów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym tle możemy sobie wyobrazić, że zasadniczo słowiańska masa Lugiów była zapewne poprzetykana tu i ówdzie elementami germańskimi bądź markomańskimi, bądź kwadzkimi, bądź też gockimi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwad mos.

Wiktionary


kwaga

afrykańskie zwierzę z rodziny koniowatych; kwagga


SJP.pl


kwagga

wymarły gatunek zebry; kwaga


SJP.pl


kwai

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. pot. Khwae Noi (rzeka)

Wiktionary


kwaito

[czytaj: kłajto] odmiana muzyki rozrywkowej powstała na początku lat 90. XX wieku w Soweto w Republice Południowej Afryki


SJP.pl

Kwaito – odmiana muzyki rozrywkowej, która powstała na początku lat 90. XX wieku w Soweto w Republice Południowej Afryki.

Początkowo muzyka kwaito stanowiła połączenie wykonywanej w wolniejszym tempie muzyki house z typowymi afrykańskimi dźwiękami (melodie, rytmy i harmonie) oraz samplami (zapętlona perkusja i głębokie linie basowe). Z czasem styl się rozwinął i zaczął łączyć afrykańskie dźwięki również z takimi gatunkami jak hip-hop, rhythm and blues, dancehall czy disco.

Wikipedia


kwak

dźwięk wydawany przez kaczkę; kwakanie


SJP.pl

Kw

Wikipedia


kwakania

głos wydawany przez kaczkę


SJP.pl


kwakanie

głos wydawany przez kaczkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwakać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwaknięcie n., kwak m.

 czas. kwakać ndk., kwaknąć dk.

 wykrz. kwa

Wiktionary


kwakać

o kaczce: wydawać głos


SJP.pl

czasownik

 (1.1) o kaczce: wydawać charakterystyczne odgłosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurka gdacze: ko, ko, ko! Kaczka kwacze: kwa, kwa, kwa!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfakat͡ɕ, AS: kfakać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwakanie n., kwaknięcie n.

 czas. kwaknąć dk.

 wykrz. kwa

Wiktionary


kwakier

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, powstałej w XVII wieku w Anglii; kwakr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek Religijnego Towarzystwa Przyjaciół (protestanckiej grupy wyznaniowej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwakierstwo n.

:: fż. kwakierka ż.

 przym. kwakierski

Wiktionary


kwakierka

członkini protestanckiej grupy wyznaniowej, powstałej w XVII wieku w Anglii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini Religijnego Towarzystwa Przyjaciół (protestanckiej grupy wyznaniowej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwakier mos.

 przym. kwakierski

Wiktionary


kwakierski

1. związany z kwakrem lub kwakrami, osiemnastowieczną wspólnotą religijną;
2. w przenośni: ascetyczny, surowy, moralizatorski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z kwakrami, dotyczący kwakrów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwakier mos., kwakierka ż.

Wiktionary


kwakierstwo

1. ogół kwakrów, grupa religijna w ramach protestantyzmu;
2. doktryna religijna i zasady moralne kwakrów


SJP.pl


kwakiutlowie

grupa plemion Indian Ameryki Północnej


SJP.pl


kwaknięcie

o kaczce: wydać głos


SJP.pl


kwaknąć

o kaczce: wydać głos


SJP.pl


kwakowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwakowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
  • Kwakowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek

Wikipedia


kwakr

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, powstałej w XVII wieku w Anglii; kwakier


SJP.pl


kwakrowie

protestancka grupa wyznaniowa, powstałej w XVII wieku w Anglii, nieposiadająca świątyń ani kapłanów; kwakrzy


SJP.pl


kwakryzm

doktryna religijna wyznawana przez kwakrów


SJP.pl


kwakrzy

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, powstałej w XVII wieku w Anglii; kwakr


SJP.pl

Kw

Wikipedia


kwalifikacja

1. podział na grupy na podstawie określonych kryteriów; kategoryzacja;
2. przejście do następnego etapu w jakichś zawodach, rywalizacji;
3. seria zawodów sportowych w jakiejś dyscyplinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. zaliczenie do określonej kategorii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwalifikacja (edukacja)
    • Kwalifikacja pełna
    • Kwalifikacja cząstkowa
    • Kwalifikacje zawodowe
    • Kwalifikacje rolnicze
  • Kwalifikacja prawna
  • Kwalifikacja dokumentacji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkfalʲifʲiˈkat͡sʲja, AS: kfalʹifʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikator mos./mrz., kwalifikatorka ż., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowanie n., kwalifikowalność

 czas. kwalifikować

 przym. kwalifikowany, wykwalifikowany, kwalifikowalny

Wiktionary


kwalifikacje

wykształcenie potrzebne do wykonywania zawodu, jakichś czynności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) umiejętności, wykształcenie, doświadczenie potrzebne do wykonywania zawodu

 (1.2) etap turnieju sportowego w którym zawodnicy lub drużyny walczą o przejście (czyli zakwalifikowanie się) do kolejnego etapu

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kwalifikacja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacja ż., kwalifikator mos./mrz., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowanie n., kwalifikowalność

 czas. kwalifikować

 przym. kwalifikowany, wykwalifikowany, kwalifikowalny

Wiktionary


kwalifikacyjny

związany z kwalifikacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dokonujący oceny

 (1.2) związany z wykształceniem, przygotowaniem do zawodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikator mos./mrz., kwalifikacja ż.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eliminacyjny, oceniający

 (1.2) specjalizacyjny, zawodowy

Wiktionary


kwalifikant

1. osoba, która przeszła kwalifikacje i uzyskała prawo do uczestnictwa w kolejnym etapie zawodów, konkursu lub turnieju;
2. rzadko: osoba dokonująca kwalifikacji czegoś; kwalifikator


SJP.pl


kwalifikantka

kobieta, która przeszła kwalifikacje i uzyskała prawo do uczestnictwa w kolejnym etapie zawodów, konkursu lub turnieju


SJP.pl


kwalifikat

kwalifikowany materiał siewny (poddany kontroli izby rolniczej)


SJP.pl


kwalifikator

osoba dokonująca kwalifikacji czegoś; kwalifikant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) informacja, zwykle w postaci skrótu, podawana przed niektórymi definicjami w słowniku lub encyklopedii, określająca zakres użycia danego wyrazu lub jego charakter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba dokonująca kwalifikacji czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwalifikator „techn.” wskazuje na związek opisywanego zagadnienia z techniką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfalʲifʲiˈkatɔr, AS: kfalʹifʹikator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalitologia ż., kwalifikacja ż., kwalifikacje nmos., kwalifikowanie n., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowalność ż.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., wykwalifikować dk.

:: fż. kwalifikatorka ż.

 przym. kwalifikacyjny

Wiktionary


kwalifikatorka

→ kwalifikator; kwalifikantka


SJP.pl


kwalifikatorski

→ kwalifikator (osoba)


SJP.pl


kwalifikowalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób kwalifikowalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikowalność ż.

Wiktionary


kwalifikowalność

→ kwalifikowalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kwalifikowalne

Wiktionary

Patrz:

kwalifikowalny

Przykłady

 (1.1) Uzasadniona jest retroaktywna kwalifikowalność kosztów poniesionych przez Łotwę ze skutkiem od dnia notyfikacji ognisk choroby oraz przez Litwę i Białoruś ze skutkiem od dnia rozpoczęcia działań nadzorczych (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikacja ż., kwalifikator m., kwalifikowanie n., zakwalifikowanie n., dyskwalifikowanie n., zdyskwalifikowanie n.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., dyskwalifikować, zdyskwalifikować dk.

 przym. kwalifikowalny, kwalifikacyjny

 przysł. kwalifikowalnie

Wiktionary


kwalifikowalny

dający się kwalifikować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) adm. możliwy do zakwalifikowania, do zaakceptowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podatek VAT w tym programie operacyjnym jest wydatkiem kwalifikowalnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfalʲifʲikɔˈvalnɨ, AS: kfalʹifʹikovalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikowalność ż., kwalifikacja ż., kwalifikowanie n.

 czas. kwalifikować ndk.

Wiktionary


kwalifikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwalifikować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalitologia ż., kwalifikacja ż., kwalifikacje nmos., kwalifikator m., kwalifikowalność ż., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., wykwalifikować dk.

 przym. kwalifikacyjny, kwalifikowalny

Wiktionary


kwalifikowany

1. dobrze przygotowany do pracy w swoim zawodzie;
2. najlepszy, najwyższej jakości


SJP.pl


kwalifikować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakwalifikować)

 (1.1) przyporządkowywać do określonej kategorii w oparciu o ściśle ustalone kryteria

 (1.2) czynić odpowiednim, powołanym do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany kwalifikować się (dk. zakwalifikować się)

 (2.1) być przydatnym, upoważnionym do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikator mos./mrz., kwalifikacje nmos., kwalifikacja ż., kwalifikowanie n.

 przym. kwalifikowany, kwalifikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzielić, zaliczać

 (1.2) predestynować, predysponować

Wiktionary


kwalitatywny

odnoszący się do jakości, związany z jakością; jakościowy


SJP.pl


kwalitolog

specjalista zajmujący się zagadnieniami jakości


SJP.pl


kwalitologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dziedzina wiedzy zajmująca się jakością;

Wiktionary

Kwalitologia – interdyscyplinarna dziedzina wiedzy, zajmująca się wszelkimi zagadnieniami dotyczącymi jakości.

Kwalitologia dzieli się na kwalitologię teoretyczną i kwalitologię stosowaną, czyli inżynierię jakości.

Najistotniejsze działy metodyczne kwalitologii to:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwalitolog m., kwalitolożka ż., kwalitowerystyka ż., kwalitonomia ż., kwalifikacja ż., kwalifikowanie n., kwalifikator m., kwalifikatorka ż.

 czas. kwalifikować ndk.

 przym. kwalitologiczny, kwalifikacyjny

Wiktionary


kwalitologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kwalitologią, dotyczący kwalitologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalitologia ż.

Wiktionary


kwangdzu

miasto w Korei Południowej


SJP.pl


kwant

najmniejsza porcja, o jaką może się zmienić dana wielkość fiz.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. najmniejsza porcja o jaką może zmienić się wielkość fizyczna;

Wiktionary

Kw

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teoria kwantów może mieć bardzo rozległe konsekwencje w wielu dziedzinach naukowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfãnt, AS: kfãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwantowy

 przysł. kwantowo

 rzecz. kwantowanie ż., kwantyfikacja ż., kwantyzacja ż.

 czas. kwantować

Wiktionary


kwantometr

spektrograf rentgenowski do przemysłowej, automatycznej analizy spektrograficznej w metalurgii


SJP.pl


kwantosom

wypukłość błony tylakoidu (systemu błon wewnętrznych chloroplastów), w której zachodzi reakcja świetlna fotosyntezy


SJP.pl


kwantowanie

w fizyce: przejście od opisu klasycznego, np. mechaniki, elektrodynamiki, do odpowiednich teorii kwantowych; kwantyzacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwantować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kwantowanie (fizyka)
  • kwantyzacja (technika)
  • próbkowanie (kwantowanie w czasie)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kwantować

 rzecz. kwant mrz., kwantyzacja ż.

Wiktionary


kwantować

1. dokonywać stratnej konwersji sygnału analogowego na cyfrowy;
2. w fizyce: zmieniać klasyczne opisy fizyczne na odpowiednie teorie kwantowe


SJP.pl


kwantowomechaniczny

przymiotnik

 (1.1) przym. od mechanika kwantowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Buty bowiem, zgodnie z formalizmem kwantowomechanicznym, znajdują się w stanie mieszanym, a nie w kwantowej superpozycji.

 (1.1) Zastępując klasyczne składowe całkowitego momentu pędu odpowiadającymi im operatorami kwantowomechanicznymi, dokonuje się przejścia do kwantowego opisu obracającej się cząsteczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfãntɔvɔ̃mɛxãˈɲit͡ʃnɨ, AS: kfãntovõmeχãńičny

Wiktionary


kwantowość

cecha kwantów


SJP.pl


kwantowy

przymiotnik

 (1.1) fiz. związany z kwantami, dotyczący kwantów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasze kwantowo-mechaniczne przewidywania miały znaczenie praktyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfãnˈtɔvɨ, AS: kfãntovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. kwantowo

 rzecz. kwant mrz., kwantyzacja ż.

Wiktionary


kwantum

quantum; książkowo:
a) pewna ilość, liczba czegoś;
b) określona kwota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) konkretna ilość lub liczba czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quantum n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quantum

Wiktionary


kwantuński

przymiotnik od: Kuangtung (np. armia kwantuńska)


SJP.pl


kwantyfikacja

1. ilościowe analiza zjawisk ujętych opisowo;
2. w logice: ustalenie kwantyfikatora przed zdaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ilościowe opisywanie zjawisk

 (1.2) log. zastosowanie kwantyfikatora logicznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kwantyfikacja (matematyka) – termin logiki formalnej
  • kwantyfikacja (zarządzanie wiedzą) – infobrokerska procedura pertynencji wiedzy
  • kwant
  • kwant (infobrokerstwo)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kwantyfikować ndk.

 rzecz. kwantyfikator mrz., kwant mrz.

Wiktionary


kwantyfikacyjny

→ kwantyfikacja


SJP.pl

Patrz:

kwantyfikacja

kwantyfikator

używany w logice odpowiednik potocznych wyrażeń "każdy" i "pewien"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) log. mat. termin na oznaczenie zwrotów: dla każdego, istnieje takie i im pokrewnych

Wiktionary

Kwantyfikator – termin przyjęty w matematyce i logice matematycznej na oznaczenie zwrotów: dla każdego, istnieje takie i im pokrewnych, a także odpowiadającym im symbolom wiążącym zmienne w formułach. Są podstawowym elementem w rozwoju logiki pierwszego rzędu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkfãntɨfʲiˈkatɔr, AS: kfãntyfʹikator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwantyfikacja ż.

Wiktionary


kwantyfikować

opatrywać informacją ilościową


SJP.pl


kwantyl

jedno z podstawowych pojęć statystyki i rachunku prawdopodobieństwa; parametr używany do syntetycznego opisu danej populacji lub rozkładu prawdopodobieństwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stat. liczba określająca dla jakiej wartości zadany procent rozkładu statystycznego leży na lewo od niej;

Wiktionary

Kw

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli np. kwantyl rzędu 0.2 to 3, wówczas z prawdopodobieństwem 0.2 wylosowana liczba będzie mniejsza lub równa 3.

Wiktionary


kwantylowy

→ kwantyl


SJP.pl

Patrz:

kwantyl

kwantytatywnie

przysłówek

 (1.1) ilościowo

Wiktionary


kwantytatywny

odnoszący się do ilości, związany z ilością; ilościowy


SJP.pl


kwantyzacja

1. w fizyce: przejście od opisu klasycznego, np. mechaniki, elektrodynamiki, do odpowiednich teorii kwantowych; kwantowanie;
2. w technice: zamiana wielkości analogowych na cyfrowe; przejście ze zmiennych ciągłych na dyskretne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. procedura adaptacji praw fizyki klasycznej do wymogów teorii kwantowej, polegająca na zastąpieniu wielkości fizycznych opisujących stan układu odpowiadającymi im operatorami;

 (1.2) techn. przekształcenie sygnału lub wielkości o przebiegu ciągłym w postać nieciągłą (dyskretną), ograniczone do przyjmowania wyłącznie określonych wartości z zadanego zbioru;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwantowanie (fizyka), inaczej kwantyzacja
  • Kwantyzacja (technika)
  • Kwantyzacja kolorów
  • Kwantyzacja – kompresja dużych modeli językowych, które posiadają dostępne wagi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwantyzacja orbit elektronowych została opisana w 1930 roku przez Lwa Landaua, późniejszego laureata Nagrody Nobla.

 (1.1) Dirac pokazał, że z kwantyzacją ładunku elektrycznego w postaci ładunku elementarnego musi się również wiązać kwantyzacja strumienia magnetycznego.

 (1.2) Kwantyzacja to też kompresja! Wynika ona z faktu przedstawienia danej liczby z mniejszą precyzją, co przekłada się na mniejszą liczbę bitów przeznaczoną na pojedynczą próbkę.

 (1.2) Przy niektórych utworach, niestety kwantyzacja sygnału robi straszliwe rzeczy z dźwiękiem (nie tylko na CD - także SVCD, czy Audio-DVD).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwant mrz., kwantowanie n., skwantowanie n., kwantyzator mrz.

 czas. kwantować ndk., skwantować dk.

 przym. kwantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kwantowanie

Wiktionary


kwantyzować

w technice: przyporządkowywać wartościom poziomy z ograniczonego, dyskretnego zbioru


SJP.pl


kwanza

jednostka pieniężna Angoli (1 kwanza = 100 lwei)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) monet. waluta Angoli;

Wiktionary

Kwanza – jednostka walutowa Angoli. 1 kwanza to 100 centymów.

W okresie 1977–1999 kwanza dzieliła się na 100 lwei.

Kwanza jest walutą słabą (miękką) i tym samym obowiązuje zakaz wywożenia jej z terytorium Angoli.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfãw̃za, AS: kfãũ̯za

Wiktionary


kwanzaa

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tygodniowe święto diaspory afrykańskiej obchodzone pod koniec grudnia dla upamiętnienia afrykańskiego dziedzictwa kulturowego;

Wiktionary

Kwanzaa – tygodniowe święto obchodzone w Stanach Zjednoczonych oraz w świecie zachodnim przez diasporę afrykańską, upamiętniające afrykańskie dziedzictwo w kulturze amerykańskiej. Pomysłodawcą i popularyzatorem święta jest Maulana Karenga, a pierwszy raz obchodzono je na przełomie lat 1966–1967.

Wikipedia


kwap

fizyka: hipotetyczna cząstka elementarna składająca się z kwarka i antyprotonu; quap


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. puch

Wiktionary


kwapienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. pośpiech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kfapʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary


kwapisiewicz

nazwisko


SJP.pl


kwapisz

kwapić się - być skorym do czegoś, rozpoczynać wykonywanie czegoś z ochotą (obecnie najczęściej z przeczeniem)


SJP.pl


kwapiszewski

nazwisko


SJP.pl


kwapić

kwapić się - być skorym do czegoś, rozpoczynać wykonywanie czegoś z ochotą (obecnie najczęściej z przeczeniem)


SJP.pl


kwapiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiktor Kwapiński (1883–1957) – polski duchowny, kanclerz kurii Ormiańskiej
  • Marian Kwapiński (ur. 1947) – polski archeolog
  • Jan Kwapiński (1885–1964) – polski polityk

Wikipedia


kwarantanna

1. przymusowe odizolowanie osób, zwierząt, roślin lub rzeczy, które mogły mieć kontakt z chorym na chorobę zakaźną, aby uniknąć jej rozprzestrzeniania się na obszar niezakażony; budynek przeznaczony do takiej izolacji;
2. społeczna kwarantanna - dobrowolne unikanie miejsc publicznych po to, by zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby zakaźnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

 (1.2) miejsce / budynek przeznaczony do przeprowadzania kwarantanny (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kwarantanna – czasowe odosobnienie ze względów medycznych
  • kwarantanna – pojęcie w informatyce
  • Kwarantanna – część miasta Świnoujścia
  • Kwarantanna – amerykański horror filmowy z 2008 roku
  • Kwarantanna – amerykański serial telewizyjny stacji The CW
  • Kwarantanna – singel Kaena i Eweliny Lisowskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nase, pies Pjetera, rasowy wilk, został w Sztokholmie, unikając czteromiesięcznej kwarantanny przy powrocie z wakacji do Szwecji.

 (1.1) Piłkarz złamał kwarantannę w Hiszpanii i pojechał do Danii samochodem poprzez dotkniętą pandemią koronawirusa Europę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwarantannować ndk.

 przym. kwarantannowy

Wiktionary


kwarantannik

pomieszczenie, w którym przetrzymuje się zwierzęta hodowlane w czasie kwarantanny


SJP.pl


kwarantannować

potocznie:
1. poddawać (poddać) kwarantannie;
2. kwarantannować się - odbywać (odbyć) kwarantannę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. być na kwarantannie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarantanna ż.

 przym. kwarantannowy

Wiktionary


kwarantannowy

przymiotnik od: kwarantanna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z kwarantanną, dotyczący kwarantanny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarantanna ż., kwarantannowanie n.

 czas. kwarantannować ndk.

Wiktionary


kwarantanny

rzadko: wymagający odosobnienia, izolacji


SJP.pl


kwarc

polimorficzna odmiana dwutlenku krzemu, najbardziej rozpowszechniony minerał ziemski, stosowany m.in. w przemyśle szklarskim, optyce i jubilerstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. miner. minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

Wiktionary

Kw

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwarc jest najpospolitszym minerałem skorupy ziemskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfart͡s, AS: kfarc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarcyt m., kwarcówka ż., kwarzec m.

 przym. kwarcowy

Wiktionary


kwarciak

nazwisko


SJP.pl


kwarciany

1. związany z kwartą;
2. wojsko kwarciane - wojsko zaciężne utworzone w XVI wieku i utrzymywane z podatku z dóbr królewskich tzw. kwarty


SJP.pl


kwarciński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marian Kwarciński − polski żużlowiec
  • Mieczysław Kwarciński − polski kolejarz, oficer, cichociemny i żołnierz podziemia

Wikipedia


kwarcowy

przymiotnik od: kwarc


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) miner. dotyczący kwarcu, związany z kwarcem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfarˈt͡sɔvɨ, AS: kfarcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarc m., kwarcówka ż., kwarcyt m.

Wiktionary


kwarcyt

twarda skała osadowa lub metamorficzna


SJP.pl

Kwarcyt – zwięzła skała, której dominującym składnikiem ziarnistym jest kwarc frakcji piaskowej, a spoiwem rekrystalizowana krzemionka. Kwarcyty charakteryzują się bardzo dużą twardością, spoistością i tym, że ziarna kwarcu nie są dostrzegalne makroskopowo (gołym okiem). Kwarcyty mogą być osadowe (ortokwarcyty) lub metamorficzne (metakwarcyty).

Wikipedia


kwarcytowy

przymiotnik od: kwarcyt


SJP.pl


kwargiel

mocno solony twaróg z kminkiem; serek ołomuniecki


SJP.pl


kwark

elementarna cząstka materii, występująca w sześciu rodzajach; z kombinacji tych cząstek składają się hadrony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

Wiktionary

Kwark – cząstka elementarna, fermion mający ładunek kolorowy (czyli podlegający oddziaływaniom silnym). Według obecnej wiedzy cząstki elementarne będące składnikami materii można podzielić na dwie grupy. Pierwszą grupę stanowią kwarki, drugą grupą są leptony. Każda z tych grup zawiera po sześć cząstek oraz ich antycząstki, istnieje więc sześć rodzajów kwarków oraz sześć rodzajów antykwarków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Własności kwarków są opisywane przez m.in. takie wielkości, jak kolor, zapach, powab i dziwność.

 (1.1) Kwarki to cząstki elementarne, z których zbudowane są jądra atomów. Jestem jednym z dwóch teoretyków, którzy przewidzieli ich istnienie. To ja nadałem im tę nazwę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfark, AS: kfark

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwarkowy

Wiktionary


kwarkowy

→ kwark


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z kwarkami, dotyczący kwarków

Wiktionary

Patrz:

kwark

Powiązane:

 rzecz. kwark mrz.

Wiktionary


kwarta

1. interwał prosty zawarty między czterema kolejnymi stopniami skali muzycznej;
2. polska moneta średniowieczna;
3. część meczu w niektórych grach sportowych, np. w koszykówce amerykańskiej;
4. nazwa dawnego podatku naliczanego dzierżawcom w wysokości 1/4 dochodów z dóbr królewskich;
5. stałe wojsko zaciężne w dawnej Polsce;
6. jednostka wagowa stosowana w średniowieczu, głównie na Śląsku;
7. dawna miara objętości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dawna miara, czwarta część

 (1.2) hist. podatek wynoszący czwartą część dochodu

 (1.3) muz. interwał prosty

 (1.4) sport. (szermierka) czwarta pozycja obronna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwarta (jednostka objętości)
  • Kwarta (jednostka wagowa)
  • Kwarta (podatek)
  • Kwarta (muzyka) – interwał muzyczny
  • Kwarta (sport)
  • Kwarta (czas) – jednostka czasu odpowiadająca sześćdziesiątej części tercji
  • Kwarta kątowa – jednostka miary kąta płaskiego odpowiadająca sześćdziesiątej części tercji kątowej
  • Kwarta (geografia) – jednostka geograficzna, sześćdziesiąta część tercji geograficznej
  • Ignacy Kwarta
  • kwaterka
  • litr
  • garniec

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwartalnik mrz., kwartał mrz., kwartet mrz.

 przym. kwartowy

Wiktionary


kwartalik

rzadko:
1. część niewielkiej przestrzeni, zwykle w kształcie kwadratu;
2. zdrobnienie od: kwartał


SJP.pl


kwartalne

przestarzale: opłata dokonywana co kwartał


SJP.pl


kwartalnica

dzień przypadający w któryś kwartał po ważnym wydarzeniu


SJP.pl


kwartalnik

czasopismo ukazujące się co kwartał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publ. czasopismo periodyczne ukazujące się co kwartał;

Wiktionary

Kwartalnik – czasopismo ukazujące się cztery razy w roku.

Część z tych czasopism ukazuje się raz na trzy kolejne miesiące roku kalendarzowego (czyli raz na kwartał). Posiadają z reguły numerację nawiązującą do kolejnych kwartałów lub tworzących je miesięcy roku. Terminy ukazywania się pozostałych (np. przyrodniczych, ogrodniczych, rolniczych, turystycznych) związane są zwykle z porami roku (np. zima – wiosna – lato – jesień). Tego typu czasopisma mogą mieć większą objętość niż miesięczniki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfarˈtalʲɲik, AS: kfartalʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarta ż., kwartał m., kwartet m.

 przym. kwartalny

 przysł. kwartalnie

Wiktionary


kwartalny

przymiotnik

 (1.1) trwający kwartał, dotyczący kwartału, obejmujący kwartał

 (1.2) dotyczący kwartału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwartał m., kwartalnik mrz., kwartet mrz.

 przysł. kwartalnie

Wiktionary


kwartant

1. księga rękopiśmienna formatu kwarto, o wysokości grzbietu 20-30 cm;
2. księga dużego formatu


SJP.pl


kwartał

1. czwarta część roku, trzy miesiące;
2. czwarta część roku szkolnego;
3. część jakiejś większej przestrzeni, zwykle w kształcie kwadratu, zwłaszcza grupa budynków ograniczona czterema przecinającymi się ulicami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) trzy miesiące, czwarta część roku

 (1.2) część miasta, czworokąt utworzony przez cztery przecinające się ulice

Wiktionary

Kwartał – ¼ roku kalendarzowego, trwa trzy miesiące. Rozróżnia się cztery kwartały:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co kwartał jeżdżę na wizyty lekarskie.

 (1.2) W naszym kwartale stoi sześć kamienic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfartaw, AS: kfartau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwarta ż., kwartalnik m., kwadrans m., kwartet mrz.

 przym. kwartalny, kwartałowy

 przysł. kwartalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trymestr

Wiktionary


kwartałowy

→ kwartał


SJP.pl

Patrz:

kwartał

kwartecik

zdrobnienie od: kwartet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kwartet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwartet m.

Wiktionary


kwartecista

członek zespołu muzycznego złożonego z czterech instrumentalistów lub wokalistów


SJP.pl


kwartecistka

→ kwartecista


SJP.pl

Patrz:

kwartecista

kwarter

dawniej: darowanie życia kapitulującemu przeciwnikowi, zgoda na bezpieczne opuszczenie twierdzy przez poddającą się załogę


SJP.pl


kwarteron

osoba, której jedno z dziadków było rasy czarnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) antrop. potomek związku mieszanego rasowo, w czwartej części pochodzenia tubylczego (np. dziecko Mulata), a w trzech czwartych europejskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak niektórzy mężczyźni doznawali perwersyjnego podniecenia w stosunkach płciowych z Murzynkami, czego rezultatem były stale zwiększające się zastępy Mulatów i Kwarteronów w całej okolicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Terceron mos., Oktoron mos.

:: fż. Terceronka, Oktoronka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kwarton

Wiktionary


kwartet

zespół składający się z czterech wykonawców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zespół czterech muzyków lub śpiewaków

 (1.2) muz. utwór muzyczny skomponowany na cztery instrumenty lub cztery głosy

Wiktionary

Kwartet – dwuznaczne pojęcie muzyczne:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfartɛt, AS: kfartet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwartalnik m., kwarta ż., kwadrans m., kwartał m., kwartecik mrz.

 przym. kwartetowy, kwartalny, kwarciany, kwadransowy

Wiktionary


kwartetowy

→ kwartet


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z kwartetem; przeznaczony do zagrania przez kwartet, czterech muzyków

Wiktionary

Patrz:

kwartet

Powiązane:

 rzecz. kwartet mrz., kwartecista mos.

Wiktionary


kwartnik

moneta srebrna bita w Polsce na przełomie XIII i XIV wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. monet. nazwa różnych średniowiecznych monet srebrnych wartości ćwierć grosza, bitych na ziemiach polskich w okresie od XIII do XV wieku;

Wiktionary

Kwartnik ( denarius quartensis) – srebrna moneta bita w średniowieczu (od końca XIII w.) na Śląsku, w Wielkopolsce, w Królestwie Polskim, w państwie krzyżackim i na Pomorzu Zachodnim. Pierwsza, powszechna, gruba, niebrakteatowa moneta na ziemiach polskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfartʲɲik, AS: kfartʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierćgrosz

Wiktionary


kwarto

quarto; format książki


SJP.pl


kwartola

figura rytmiczna powstała z podziału trójdzielnej wartości rytmicznej na cztery równe części


SJP.pl


kwartyl

w statystyce: kwantyl rzędu 0,25 (dolny kwartyl), 0,5 (mediana) lub 0,75 (górny kwartyl)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stat. kwantyl rzędu 1/4, 2/4, 3/4

Wiktionary

Kwartyl – jedna z miar położenia, będąca jednym z punktów podziału uporządkowanego zbioru danych na cztery równoliczne części.

Różnica między trzecim i pierwszym kwartylem to tzw. rozstęp międzykwartylowy, zaś jego połowa to odchylenie ćwiartkowe.

Wikipedia


kwartylowy

→ kwartyl


SJP.pl

Patrz:

kwartyl

kwartyna

czterowiersz; tetrastych


SJP.pl


kwarzec

dawniej: kwarc; polimorficzna odmiana dwutlenku krzemu, najbardziej rozpowszechniony minerał ziemski, stosowany m.in. w przemyśle szklarskim, optyce i jubilerstwie


SJP.pl


kwas

1. żrący związek chemiczny, występujący najczęściej w postaci cieczy;
2. substancja o kwaśnym smaku;
3. zakwaszony roztwór do ciasta chlebowego; zaczyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

 (1.2) slang. młodz. coś niedobrego

 (1.3) slang. narkotyk LSD

 (1.4) pot. tanie wino owocowe

 (1.5) spoż. napój bezalkoholowy chłodzący, charakterystyczny dla kuchni białoruskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykształcony chemik mieszał kwas w próbówce.

 (1.2) Ale kwas, zgubiłem gdzieś na mieście portfel.

 (1.4) Chłopaki wypiły pod sklepem po litrze kwasu na łebka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfas, AS: kfas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwaszonka ż., kwasówka ż.

:: zdrobn. kwasek mrz.

 czas. kwasić ndk.

 przym. kwaskowaty, kwaśny, kwasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kaszana, popelina

Wiktionary


kwasar

odległe ciało niebieskie będące źródłem promieniowania radiowego; kwazar; nibygwiazda


SJP.pl


kwasarowy

→ kwasar; kwazarowy


SJP.pl


kwasek

1. lekko kwaśny posmak lub zapach czegoś;
2. kwasek cytrynowy - sypka substancja o kwaśnym smaku, stosowana do zakwaszania i doprawiania potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kwas

 (1.2) coś lekko kwaśnego lub wyczuwalny lekko kwaśny smak

 (1.3) reg. szczaw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skropiłem potrawę kwaskiem mlekowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwasówka ż., kwas mrz., kwasowość ż.

 przym. kwaśny

Wiktionary


kwashiorkor

[czytaj: kwasziorkor] choroba na tle niedoboru białka w pożywieniu, występująca głównie u dzieci po zakończeniu karmienia piersią; kwasziorkor


SJP.pl

Kw

Wikipedia


kwasiak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. akumulator kwasowo-ołowiowy

Wiktionary


kwasiarz

potocznie: osoba zażywająca LSD


SJP.pl


kwasiborski

nazwisko


SJP.pl


kwasica

zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie człowieka, podwyższony poziom kwaśnych elementów przemiany materii lub zaniżony poziom zasad; acydoza, acydemia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan zwiększonej kwasowości krwi;

Wiktionary

Kwasica, acydemia (łac. "acidosis") – stan zwiększonej kwasowości krwi, w którym pH krwi spada poniżej normy spowodowany zwiększeniem zawartości kwasów lub utratą zasad. Kwasica może być wyrównywana, jeżeli odczyn pH krwi nie ulega zmianie, oraz niewyrównywana, jeżeli zawiodą mechanizmy regulacyjne i dojdzie do spadku pH krwi. Kwasica prowadzi do pobudzenia ośrodka oddechowego mózgu i chemoreceptorów, co objawia się przyśpieszeniem i pogłębieniem oddechu (tzw. oddech Kussmaula).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwasica prowadzi do pobudzenia ośrodka oddechowego mózgu i chemoreceptorów (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwas, kwasowość

 przym. kwaskowy, kwaśny

 czas. kwaśnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) acydemia, acydoza

Wiktionary


kwasić

1. konserwować produkty spożywcze, np. ogórki, przez poddanie ich fermentacji mlekowej; kisić, zakwaszać;
2. zatruwać, psuć nastrój;
3. kwasić się - ulegać procesowi fermentacji mlekowej; kisnąć; nudzić się, nic nie robić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) dodawać do czegoś kwasu, zmieniać odczyn na kwaśny

 (1.2) poddawać żywność fermentacji mlekowej

czasownik zwrotny kwasić się

 (2.1) przechodzić proces kwaszenia

 (2.2) być bezczynnym, nudzić się

 (2.3) krzywić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chemik kwasił ciecz w probówce.

 (1.2) Wczoraj kwasiliśmy trzy słoiki ogórków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfaɕit͡ɕ, AS: kfaśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., kwasowość ż., kwas mrz., kwasówka ż., kwaśnica ż., kwaszonka ż., kwaszenie n., zakwas mrz., zakwaszanie n., zakwaszenie n.

 czas. zakwaszać ndk., zakwasić dk.

 przym. kwaśny, kwasowy, kwaszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakwaszać

 (1.2) kisić

Wiktionary


kwasja

1. drzewo lub krzew z rodziny biegunecznikowatych o dużych, czerwonych owocach, uprawiane w Ameryce, Azji i Afryce; gorzknia właściwa, gorzkla właściwa, gorzkodrzew właściwy, kwasja gorzka;
2. wyciąg otrzymywany z rośliny o tej samej nazwie, używany m.in. jako substancja owadobójcza


SJP.pl


kwaskawy

nieco kwaśny; kwaskowaty, kwaskowy


SJP.pl


kwaskowatość

cecha czegoś mającego nieco kwaśny posmak lub zapach; kwaśnawość, kwaskowość


SJP.pl


kwaskowaty

mający kwaśny posmak lub zapach, nieco kwaśny; kwaskowy, kwaskawy, kwaśnawy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. nieco kwaśny, o kwaśnym posmaku

 (1.2) mający kwaśny zapach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo smakują mi kwaskowate jabłka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfaskɔˈvatɨ, AS: kfaskovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwaskowatość ż., kwas m., kwasota ż., kwasowość ż., kwasówka ż.

 przym. kwaskowy, kwaśny

 przysł. kwaskowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaśnawy, kwaskowy

Wiktionary


kwaskowo-słodki

słodki i nieco kwaśny w smaku, rzadziej w zapachu


SJP.pl


kwaskowość

cecha czegoś mającego nieco kwaśny posmak lub zapach; kwaśnawość, kwaskowatość


SJP.pl


kwaskowy

nieco kwaśny; kwaskowaty, kwaskawy, kwaśnawy


SJP.pl


kwasolubny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża o odczynie kwasowym

Wiktionary


kwasomierz

miernik kwasowości związków chemicznych, stosowany głównie w przemyśle spożywczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. urządzenie mierzące zawartość kwasu w cieczy;

Wiktionary

Kwasomierz – areometr, zwany też acidometrem, który podaje zawartość kwasu w procentach objętościowych (cm³/100 cm³).

Określenie procentowej zawartości kwasu jest też możliwe przy pomocy areometru uniwersalnego (wyskalowanego w jednostkach gęstości), niemniej wymaga wykonania dodatkowych obliczeń lub skorzystania z tabel ujmujących zależność gęstości w funkcji zawartości kwasu.

Wikipedia


kwasoodporność

odporność na chemiczne działanie kwasów - związków chemicznych


SJP.pl

Kwasoodporność – właściwość materiału (np. stali kwasoodpornej czy teflonu) polegająca na niewrażliwości (odporności) na chemiczne działanie kwasów. Poziom odporności na kwasy może się różnić w zależności od konkretnego kwasu, jego stężenia oraz temperatury ekspozycji.

Wikipedia


kwasoodporny

odporny na chemiczne działanie kwasów


SJP.pl


kwasooporność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest kwasooporne

Wiktionary

Plik audio został utworzony na podstawie wersji z i nie obejmuje późniejszych edycji.

Kwasooporność – właściwość bakterii związana z budową ściany komórkowej polegająca na nieodbarwianiu się pod wpływem kwasów.

Właściwość tę wykazuje większość prątków oraz rodzaj "Nocardia". Wynika to z dużego udziału w ich ścianie komórkowej kwasów mikolinowych o długich łańcuchach alifatycznych

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kwasooporny

Wiktionary


kwasooporny

przymiotnik

 (1.1) chem. odporny na działanie kwasów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwasooporność ż.

Wiktionary


kwasoryt

akwaforta;
1. technika graficzna wklęsła, w której obraz otrzymuje się poprzez odbijanie wytrawionego kwasem rysunku na płycie miedzianej;
2. rycina wykonana tą techniką


SJP.pl


kwasorytnictwo

technologia wykonywania kwasorytów


SJP.pl


kwasorytniczka

specjalistka w dziedzinie kwasorytnictwa


SJP.pl


kwasorytnik

specjalista w dziedzinie kwasorytnictwa


SJP.pl


kwasoród

dawna nazwa tlenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. tlen datadef|1800|1874.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powietrze o ile nie posiada kwasorodu w zbytku, ani w niedostatku, o tyle staje się potrzebném do życia roślin. sic.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tlen, symbol. O

Wiktionary


kwasota

1. zawartość kwasu w niektórych substancjach; kwasowość;
2. w chemii: cecha roztworów elektrolitów, w których jest przewaga stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; kwaśność, kwasowość;
3. potocznie: coś bardzo kwaśnego


SJP.pl


kwasotwórczy

tworzący związki chemiczne, zwane kwasami


SJP.pl


kwasować

wprowadzać kwas do jakiegoś środowiska


SJP.pl


kwasowiec

Kwasowiec – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Nowy Kawęczyn.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie rawskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


kwasownia

pomieszczenie do wytwarzania elektrolitu do akumulatorów kwasowych


SJP.pl


kwasowo

→ kwas


SJP.pl

Kwasowo – (niem.: "Quatzow") wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno przy drodze wojewódzkiej nr 205.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Kwasowo.

Wikipedia

Patrz:

kwas

kwasowość

kwasota;
1. właściwość niektórych substancji polegająca na tym, że zawierają kwas;
2. w chemii: cecha roztworów elektrolitów, w których jest przewaga stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; kwaśność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwas mrz., kwasota ż., kwaśnienie n., kwaśnica ż., kwaśność ż.

:: zdrobn. kwasek, kwasik

 czas. kwasić ndk., zakwasić dk.

 przym. kwasowy, kwaśny, kwaskowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwasota, kwaśność

Wiktionary


kwasowy

→ kwas


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. dotyczący kwasu

Wiktionary

Patrz:

kwas

Przykłady

 (1.1) Regulują gospodarkę wodną organizmu - sód zatrzymuje wodę, zaś potas zwiększa jej wydalanie - poza tym wpływają one na równowagę kwasowo-zasadową i utrzymują właściwe ciśnienie osmotyczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., kwas m., kwasowość ż., kwasówka ż., zakwas mrz.

 czas. kwasić

Wiktionary


kwasowęglowy

związany z zastosowaniem w uzdrowiskach dwutlenku węgla w celu wyleczenia wielu przewlekłych chorób układu krążenia


SJP.pl


kwast

dawniej: frędzla, kita; kutas


SJP.pl


kwastopłetwe

rząd wymarłych ryb trzonopłetwych


SJP.pl


kwastopłetwy

o cechach kwastopłetwych (rząd ryb)


SJP.pl


kwasy

potocznie: LSD (narkotyk)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) środ. kosmet. chemabrazja, zabieg kwasami kosmetycznymi

forma rzeczownika.

 (2.1) M. B. W. lm. od: kwas

Wiktionary

Kwasy – związki chemiczne wykazujące charakter kwasowy, co w zależności od definicji może oznaczać zdolność do:

W najprostszym rozumieniu kwasy to związki chemiczne zawierające łatwo dysocjujące atomy wodoru. W roztworach wodnych dysocjują one na kation wodorowy i anion reszty kwasowej. Związki chemiczne o właściwościach przeciwnych do kwasowych to zasady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten okres jest najlepszy, by zrobić sobie kwasy na twarz, ponieważ na dworze nie ma słońca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chemabrazja, peeling chemiczny, chemiczna eksfoliacja

Wiktionary


kwasyna

substancja aromatyczna o działaniu żółciopędnym


SJP.pl


kwaszarnia

pomieszczenie do kwaszenia kapusty lub ogórków


SJP.pl


kwaszarnictwo

dział przemysłu spożywczego zajmujący się kwaszeniem, np. ogórków, kapusty


SJP.pl


kwaszeniak

ogórek przeznaczony do kwaszenia


SJP.pl


kwasziorkor

choroba na tle niedoboru białka w pożywieniu, występująca głównie u dzieci po zakończeniu karmienia piersią; kwashiorkor


SJP.pl


kwaszonka

1. karma dla zwierząt domowych, z zakiszonych roślin lub ich części;
2. kiszone warzywa; kiszonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) marynata z produktów spożywczych powstała w wyniku fermentacji mlekowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klient kupił w sklepie opakowanie kwaszonki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaˈʃɔ̃nka, AS: kfašõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwas

 przym. kwaśny

 czas. kwasić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiszonka

Wiktionary


kwasówka

1. zupa na bazie soku z kiszonej kapusty;
2. potocznie: stal kwasoodporna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa na bazie soku z kapusty kiszonej, zwykle z kaszą gryczaną

 (1.2) techn. pot. stal kwasoodporna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwasówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
  • Kwasówka – osada w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów
  • Kwasówka – agromiasteczko, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Kwasówka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfaˈsufka, AS: kfasufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., kwas m., kwaśnica ż., kwasek m., kwaszenie n., ukwaszenie n., zakwas m.

 czas. kwasić ndk., ukwasić dk., zakwaszać ndk., zakwasić dk.

 przym. kwaśny, kwasowy, kwaskowaty

 przysł. kwaśno, kwasowo, kwaskowato

Wiktionary


kwat.

skrót od: kwatera; kw.


SJP.pl


kwater

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (1.1) D. lm. od: kwatera

Wiktionary


kwatera

1. lokum wynajmowane lub zajęte na pobyt czasowy, np. na czas nauki lub wakacji albo przez wojsko w okresie działań wojennych;
2. wyodrębniona, czworoboczna część terenu; działka;
3. kwatera główna - miejsce pobytu dowództwa wojskowego, naczelnego wodza lub sztabu generalnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanie lub inne pomieszczenie wynajmowane lub zajęte na pobyt czasowy

 (1.2) wydzielone miejsce na cmentarzu

 (1.3) stpol. kwadrans

Wiktionary

Kwatera – zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej kwaterą jest lokal mieszkalny przeznaczony wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej.

Normatywne pojęcie kwatery zmieniało się na skutek dokonywanych przez ustawodawcę zmian w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Obecna ustawowa definicja kwatery obowiązuje od 1 lipca 2004.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfaˈtɛra, AS: kfatera

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwaterować

 przym. kwaterowy

Wiktionary


kwatereczka

zdrobnienie od: kwaterka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kwaterka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfatɛˈrɛt͡ʃka, AS: kfaterečka

Wiktionary


kwaterka

jednostka objętości równa 1/4 litra


SJP.pl

Kw

Wikipedia


kwaterkowy

→ kwaterka


SJP.pl

Patrz:

kwaterka

kwatermistrz

osoba zajmująca się przygotowaniem kwater; także pełniąca inne funkcje gospodarczo-administracyjne, w szczególności w wojsku czy harcerstwie


SJP.pl

Kw

Wikipedia


kwatermistrzowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kwatermistrzostwem, dotyczący kwatermistrzostwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakład Karny z Raciborza bierze udział w programie ekologicznej fundacji Silesia z Katowic. — Pozyskaliśmy 1500 zł na sadzonki. Pieniędzy starczy na wstępny etap odnowy przywięziennego parku – informuje Aleksandra Szlachetko z Działu Kwatermistrzowskiego placówkaacówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwatermistrz mos., kwatermistrzostwo n.

Wiktionary


kwatermistrzyni

→ kwatermistrz


SJP.pl

Patrz:

kwatermistrz

kwaternik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sublokator

Wiktionary


kwaternion

mat. wyrażenie algebraiczne stanowiące rozszerzenie liczb zespolonych


SJP.pl


kwaterodawca

osoba wynajmująca pokoje przyjezdnym


SJP.pl


kwaterowy

przymiotnik od: kwatera


SJP.pl


kwaterunek

urząd zajmujący się m.in. przydziałem mieszkań należących do miasta lub gminy


SJP.pl

Kwaterunek – dawniej mieszkanie przydzielone przez właściwy organ rady narodowej nakazujący właścicielowi domu lub mieszkania wynajęcie danego lokalu osobie, która otrzymała taką decyzję. Umowa najmu zawiązywała się z mocy prawa z chwilą wydania decyzji o przydziale mieszkania.

Wikipedia


kwaterunkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kwaterunkiem, dotyczący kwaterunku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwaterunek m.

Wiktionary


kwazar

odległe ciało niebieskie będące źródłem promieniowania radiowego; kwasar; nibygwiazda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

Wiktionary

Kwazar (z quasar – quasi-stellar radio source lub też "QSO – quasi-stellar object", dosłownie „obiekt gwiazdopodobny emitujący fale radiowe”) – zwarte źródło ciągłego promieniowania elektromagnetycznego o ogromnej mocy, pozornie przypominające gwiazdę. W rzeczywistości jest to rodzaj aktywnej galaktyki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfazar, AS: kfazar

Wiktionary


kwazarowy

→ kwazar; kwasarowy


SJP.pl


kwazi-

przedrostek

 (1.1) quasi-

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) kwazi- + cząstka — kwazicząstka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfazʲi-, AS: kfazʹi-

Wiktionary


kwazicząsteczka

zdrobnienie od: kwazicząstka


SJP.pl


kwazicząstka

obiekt złożony pozwalający opisywać stany wzbudzone układów wielu cząstek i zachowujący się pod wieloma względami jak zwykła cząstka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. nośnik wielkości dynamicznych;

Wiktionary

Kw

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Charakterystyczną cechą kwazicząstek jest renormalizacja własności cząstek wyjściowych i zastąpienie ich wartościami efektywnymi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quasi-cząstka

Wiktionary


kwazikryształ

[czytaj: kwaz-ikryształ] rodzaj ciała stałego, pośredni między ciałem stałym krystalicznym i bezpostaciowym


SJP.pl

Kwazikryształy – szczególna forma ciała stałego, w której atomy układają się w pozornie regularną, jednak nie w powtarzającą się strukturę, co uniemożliwia wyróżnienie ich komórek elementarnych. Kwazikryształy odkrył Dan Szechtman w 1984 roku, gdy w szybko schłodzonym stopie glinu z manganem zaobserwował niekrystalograficzną 5-krotną oś symetrii.

Wikipedia


kwaśnawy

1. mający lekko kwaśny posmak lub zapach; kwaskowy, kwaskowaty;
2. mający w pewnym stopniu chemiczne właściwości kwasu, np. kwaśnawa gleba;
3. świadczący o czyimś niezadowoleniu lub złym nastroju, np. kwaśnawa mina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wyczuwalny lekko kwaśny smak (rzadziej o zapachu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaskowaty, kwaskowy

Wiktionary


kwaśniak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Kwaśniak – polski wojskowy
  • Tadeusz Kwaśniak – polski seryjny morderca
  • Wojciech Kwaśniak – polski urzędnik państwowy
  • Robert Kwaśniak – polski prawnik, urzędnik, menedżer, były wiceminister finansów.
  • Kwaśniak – wzniesienie 644 m n.p.m. w Polsce, w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika - Krowiarkach

Wikipedia


kwaśnica

1. potocznie: woda mineralna o kwaśnym smaku;
2. berberys


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. góralska zupa z kiszonej kapusty z dodatkiem dużej ilości soku z tej kapusty oraz mięsa;

Wiktionary

Kw

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wracając z nart, zawsze wstępujemy do tej samej restauracji na kwaśnicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfaɕˈɲit͡sa, AS: kfaśńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwasowość ż., kwaśność ż., kwaszenie n., kwasówka ż.

 przym. kwaśny

 czas. kwasić ndk., kwaśnieć ndk., zakwasić dk., skwaśnieć dk.

Wiktionary


kwaśnicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • August Kwaśnicki (1839-1931) – polski lekarz
  • Franciszek Kwaśnicki (1904-1942) – inżynier, członek polskiego ruchu oporu
  • Roman Kwaśnicki (ur. 1956) – polski polityk
  • Witold Kwaśnicki (ur. 1952) – polski ekonomista

Wikipedia


kwaśnicowate

rodzina roślin dwuliściennych, wolnopłatkowych, rosnących w strefie umiarkowanej na półkuli północnej; berberysowate


SJP.pl


kwaśnicowaty

o cechach kwaśnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


kwaśniej

stopień wyższy od przysłówka: kwaśno


SJP.pl


kwaśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kwaśny


SJP.pl


kwaśniewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Kwaśniewicz (1938–) – harcmistrz
  • Kazimierz Kwaśniewicz (1899-1979) – harcerz, major Wojska Polskiego
  • Krystyna Heska-Kwaśniewicz (1940–) – literaturoznawca, harcmistrzyni
  • Mieczysław Kwaśniewicz (1901-) – harcerz, inżynier górnictwa
  • Władysław Kwaśniewicz (1926–2004) – socjolog
  • Włodzimierz Kwaśniewicz (1947–2025) – historyk, muzealnik

Wikipedia


kwaśniewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Kwaśniewski (ur. 1954) – prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (1995–2005), polityk, poseł na Sejm (1991–1995)
  • Aleksander Kwaśniewski, Cool P, Alick – polski muzyk, lider Ćpaj Stajlu
  • Aleksandra Kwaśniewska (ur. 1978) – polska piosenkarka
  • Aleksandra Kwaśniewska (ur. 1981) – polska celebrytka i prezenterka telewizyjna, córka Aleksandra
  • Dorota Kwaśniewska (ur. 1970) – polska nauczycielka i polityk, posłanka na Sejm IV kadencji
  • Jan Kwaśniewski (1937–2019) – polski lekarz, popularyzator diety niskowęglowodanowej
  • Janina Kwaśniewska (1928–2011) – polska żeglarka
  • Jerzy Kwaśniewski (ujednoznacznienie)
  • Jolanta Kwaśniewska (ur. 1955) – Pierwsza dama Rzeczypospolitej Polskiej (1995–2005), prezes fundacji Porozumienie bez barier
  • Jolanta Kwaśniewska – polska biolog
  • Krzysztof Kwaśniewski (1927–2024) – polski socjolog
  • Lucyna Kwaśniewska (ur. 1960) – polska siatkarka

Wikipedia


kwaśnik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Kwaśnik-Piaścik (ur. 1946) – polska spadochroniarka
  • Andrzej Kwaśnik (1956-2010) – polski ksiądz katolicki
  • Andrzej Kwaśnik – major Wojska Polskiego, ostatni dowódca Centralnego Węzła Łączności Sił Powietrznych
  • Dariusz Kwaśnik (ur. 1964) – polski aktor
  • Stanisław Kwaśnik (1886-1961) – polski kompozytor, dyrygent i pedagog
  • Zbigniew Kwaśnik – polski ekonomista, rektor Radomskiej Szkoły Wyższej

Wikipedia


kwaśno-słodki

kwaśny i słodki w smaku, rzadziej w zapachu; słodko-kwaśny


SJP.pl


kwaśno-słony

kwaśny i słony w smaku


SJP.pl


kwaśnosłodki

słodki z kwaśnym posmakiem


SJP.pl


kwaśność

1. cecha czegoś mającego smak podobny do smaku cytryny lub octu; cierpkość;
2. w chemii: cecha roztworów elektrolitów, w których jest przewaga stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; kwasowość, kwasota


SJP.pl


kwaśny

1. mający smak podobny do smaku cytryny lub octu; cierpki;
2. mający ostry, nieprzyjemny i drażniący zapach;
3. mający chemiczne właściwości kwasu;
4. potocznie:
a) niezadowolony, ponury;
b) wyrażający niezadowolenie, zły humor;
5. środowiskowo: związany z LSD (narkotykiem); kwasowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dosł. mający cierpki smak

 (1.2) chem. mający właściwości kwasu

 (1.3) przen. pokazujący niezadowolenie

 (1.4) kulin. (w piekarnictwie, o pieczywie) pieczony z dodatkiem zakwasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wtedy wiedziałem już, bez zadzierania głowy, że spadnie deszcz, przelotny, ale dokuczliwy, kwaśny i brudny, wszędzie na asfalcie zostawiający tęczujące plamaamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfaɕnɨ, AS: kfaśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., kwasica ż., kwas m., kwasek m., kwasota ż., kwasowość ż., kwasówka ż., kwaśnica ż., kwaszonka ż., kwaszenie n., zakwas mrz.

 czas. kwasić ndk.

 przym. kwaskowaty

 przysł. kwaśno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński kisły

 (1.4) na zakwasie

Wiktionary


kwb

skrótowiec

 (1.1) = Kopalnia Węgla Brunatnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿vu‿ˈbɛ, AS: ka‿vu‿be

Wiktionary


kweba

bojka, pława utrzymująca sieć rybacką na zadanej głębokości


SJP.pl


kwebracho

nazwa kilku gatunków południowoamerykańskich drzew oraz ich kory i drewna; dostarczają głównie garbników, bardzo twardego drewna i alkaloidów; kebraczo; kwebraczo; quebracho; wierzbowiec


SJP.pl


kwebraczo

nazwa kilku gatunków południowoamerykańskich drzew oraz ich kory i drewna; dostarczają głównie garbników, bardzo twardego drewna i alkaloidów; kebraczo; kwebracho; quebracho; wierzbowiec


SJP.pl


kwedlinburg

miasto w Niemczech; Quedlinburg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Quedlinburg, miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwedlinburski

Wiktionary


kwedlinburski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Quedlinburgiem (Kwedlinburgiem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwedlinburg mrz.

Wiktionary


kwef

1. zasłona na twarz dla muzułmańskich kobiet; czarczaf;
2. nakrycie głowy u sióstr zakonnych;
3. w XVII-XVIII w. w Polsce: nakrycie głowy i twarzy wdów oraz starszych kobiet


SJP.pl

Kwef (czarczaf, jaszmak) − określenie zasłony na twarz noszonej przez muzułmanki.

Słowo pochodzi z coiffe („czepek, nakrycie głowy”).

W Polsce XVII wieku terminem tym określano cały kobiecy strój głowy, podbródka, również fryzurę. Zastąpił on podwikę. Nieco później było to jedwabne okrycie głowy. W końcu, pod koniec wieku XVIII określano tak niemodne już nakrycia głowy starszych dam.

Wikipedia


kwefik

zdrobnienie od: kwef


SJP.pl


kwefić

okrywać, osłaniać twarz kwefem


SJP.pl


kwercetyna

organiczny wielopierścieniowy związek aromatyczny, pochodna flawonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. organiczny, wielopierścieniowy związek aromatyczny pochodzenia roślinnego, należący do flawonoli, który znajduje zastosowanie m.in. w lecznictwie i jako barwnik;

Wiktionary

Kwercetyna ( quercetum ‘las dębowy’) – organiczny, wielopierścieniowy związek aromatyczny pochodzenia roślinnego, zaliczany do flawonoli, mający zastosowanie w lecznictwie. Może występować jako pochodna glikozydowa lub w stanie wolnym.

Do źródeł występowania kwercytyny zaliczają się: cebula, ciemne winogrono, Eriodictyon californicum, gwiazdnica, perełkowiec, wyka, ziele żurawki, ziele śledziennicy, ziele czerwca, owoc migdałecznika chebułowca oraz ziele estragonu, nasiona czarnuszki siewnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fitaminy są to substancje pomocne w usuwaniu z organizmu substancji szkodliwych dla zdrowia, a niektóre z nich mają znaczenie w kształtowaniu odpowiedniej odporności organizmu na choroby, jak np. kwercetyna występująca w dużej ilości w cebuli (…)

Wiktionary


kwercetynowy

→ kwercetyna


SJP.pl

Patrz:

kwercetyna

kwerenda

1. poszukiwanie potrzebnej informacji w aktach, bibliotekach, spisach itp.; przeszukiwanie zasobów danych;
2. dawniej: poszukiwanie, dochodzenie, śledztwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. fraza powodująca wygenerowanie raportu z bazy danych;

 (1.2) daw., dziś książk. gromadzenie danych potrzebnych do wyjaśnienia sprawy

 (1.3) daw. badanie, śledztwo, dochodzenie

Wiktionary

Kwerenda ( quaerenda, query, „zapytanie”) – poszukiwanie informacji w zasobie archiwum lub biblioteki. Celem kwerendy może być zarówno samo pobranie danych, jak i modyfikacje danych. Kwerendy przeprowadza się osobiście w czytelni instytucji, można skierować do niej zapytanie lub skorzystać ze zdigitalizowanych materiałów archiwalnych lub bibliotecznych online.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Symbol oznacza "wszystkie kolumny". Tak więc, jeżeli kwerenda ma zwrócić wszystkie dane zapisane w tabeli, możemy albo kolejno zaznaczać wszystkie kolumny, albo wybrać ten symbol.

 (1.2) Przyznam, że nie zetknęłam się z tym wyrazem, ale szybka kwerenda internetowa potwierdziła ok. 100 użyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerendarz mos., kwerendowanie n.

 czas. kwerendować ndk.

Wiktionary


kwerendarz

osoba prowadząca kwerendę, przeszukująca zasoby archiwów, muzeów, bibliotek itp. w celu zgromadzenia informacji na ustalony temat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba prowadząca kwerendę; przeszukująca zasoby archiwów, muzeów itp.; gromadząca informacje na jakiś temat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerenda ż., kwerendowanie n.

 czas. kwerendować ndk.

Wiktionary


kwerendowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. szukanie, dochodzenie czegoś; sprawdzanie, badanie coś

 (1.2) inform. rzad. tworzenie, wysyłanie zapytania (kwerendy) do bazy danych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerenda ż., kwerendarz mos.

 czas. kwerendować ndk.

Wiktionary


kwerendować

dawniej: szukać, badać, sprawdzać coś, dochodzić czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) daw. szukać, dochodzić czegoś; sprawdzać, badać coś

 (1.2) inform. rzad. tworzyć, wysyłać zapytanie (kwerendę) do bazy danych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerenda ż., kwerendarz mos., kwerendowanie n.

Wiktionary


kweres

dawniej:
1. zamieszanie, tumult, rwetes;
2. dochodzenie, śledztwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. sytuacja chaosu

 (1.2) daw. dochodzenie, śledztwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mętlik, miszmasz, rozgardiasz, tumult, zamęt, zamieszanie

 (1.2) kwerenda

Wiktionary


kwerfurcki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Querfurtem (Kwerfurtem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwerfurt mrz.

Wiktionary


kwerfurt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;

 (1.2) geogr. hist. samodzielne księstwo w Saksonii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brunon urodził się w 974 r. w rodzinie grafów niemieckich w Kwerfurcie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwerfurtczyk mos., kwerfurtka ż.

 przym. kwerfurcki

Wiktionary


kwerulanctwo

chorobliwa tendencja do procesowania się, często z błahych powodów; pieniactwo; kwerulencja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pejor. chorobliwa skłonność do procesowania się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwerulencja, pieniactwo

Wiktionary


kwerulant

człowiek skłonny do kłótni; kłótnik, awanturnik


SJP.pl


kwerulencja

chorobliwa tendencja do procesowania się, często z błahych powodów; pieniactwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. chorobliwa tendencja do spierania się lub dochodzenia (często błahych lub urojonych) krzywd

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwerulanctwo, pieniactwo

Wiktionary


kwesta

1. zbiórka darów, zwykle na jakiś szczytny cel;
2. dary zebrane podczas tej zbiórki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiórka datków na różne cele

 (1.2) rel. daw. zbiórka płodów rolnych jako darów dla klasztoru przeprowadzana zwyczajowo jesienią po zbiorach

Wiktionary

Kwesta – zbieranie datków pieniężnych, rzadziej innych dóbr materialnych, przez kwestarzy.

Jej celem jest zdobycie środków na cele charytatywne lub publiczne ofiarowanych przez darczyńców.

Słowem "kwesta" określa się również datki zebrane podczas kwesty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwesta WOŚP przebiega spokojnie.

 (1.2) Brat Masseo opowiedział nowicjuszom, co przytrafiło mu się na kweście.

 (1.2) W listopadzie franciszkanie przywieźli z kwesty jagniątko, kozę i trzy tuziny kaczek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwestarz m., kwestowanie n.

:: fż. kwestarka ż.

 czas. kwestować

Wiktionary


kwestarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta kwestująca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolę ziewające kwestarki niżeli modlące się i płaczące potwory.

 (1.1) Widziałem dzisiaj na mieście dużo kwestarek WOŚP, zbierały pieniądze na wsparcie dziecięcej medycyny ratunkowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwesta ż., kwestowanie n.

:: fm. kwestarz mos.

 czas. kwestować ndk.

Wiktionary


kwestarski

→ kwestarz


SJP.pl

Patrz:

kwestarz

kwestarz

zakonnik zbierający datki na utrzymanie klasztoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. przest. zakonnik prowadzący osobiście zbiórkę darów dla klasztoru

 (1.2) przest. osoba kwestująca

Wiktionary

Kwestarz – członek zakonu żebraczego albo osoba kwestująca, czyli zbierająca datki pieniężne lub w naturze na cele publiczne bądź charytatywne.

Dawniej określano tak wędrownych zakonników zbierających datki na utrzymanie klasztoru. W czasach współczesnych są to zazwyczaj wolontariusze, niekiedy występujący jako przedstawiciele określonej organizacji lub fundacji i opłacani za uczestnictwo w kweście.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy nim stał kwestarz, sędzia tuż przy bernardynie.

 (1.1) Brat kwestarz wrócił wieczorem z żukiem wypełnionym dyniami.

 (1.2) Proboszcz nic nie mógł zrobić, teren przed wejściem do kościoła opanowali kwestarze WOŚP.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwesta ż., kwestowanie n.

:: fż. kwestarka ż.

 czas. kwestować ndk.

Wiktionary


kwestia

1. pewne zagadnienie, sprawa do rozstrzygnięcia
2. wypowiedź aktora w sztuce, filmie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) problem wymagający rozważenia lub rozwiązania

 (1.2) motyw postępowania

 (1.3) warunek, którego spełnienie jest potrzebne do rozwiązania problemu

 (1.4) wypowiedź aktora na scenie

 (1.5) przen. dowolna wypowiedź wyjęta z kontekstu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwestia wstępna – hasło dotyczące prawa prywatnego międzynarodowego
  • Kwestia homerycka – spór dotyczący kwestii czy Iliada i Odyseja są autorstwa Homera
  • Kwestia rzymska – konflikt pomiędzy Stolicą Apostolską i rządem Zjednoczonego Królestwa Włoch toczący się w latach 1861-1929
  • Kwestia ceny – opowiadanie Andrzeja Sapkowskiego
  • Kwestia sumienia – polski film wojenny z 1967 roku
  • Kwestia sumienia – powieść fantastyczno-naukowa amerykańskiego pisarza Jamesa Blisha
  • Kwestia tycia i śmierci – brytyjski krótkometrażowy film animowany
  • A Question of Time (kwestia czasu) – singel grupy Depeche Mode
  • A Question of Lust (kwestia pożądania) – singel grupy Depeche Mode

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta kwestia nie była dotąd analizowana.

 (1.2) To kwestia zasad, a nie wyłącznie pieniędzy.

 (1.3) Znalezienie odpowiedzi na to pytanie jest tylko kwestią czasu.

 (1.4) Jakoś wygłosił swoją kwestię, pomimo paraliżującej go tremy.

 (1.5) Ale palnąłem głupotę! – No cóż, ta kwestia rzeczywiście niezbyt ci się udała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɛstʲja, AS: kfestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. westionowanie n., zakwestionowanie n.

 czas. kwestionować ndk., zakwestionować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) problem, sprawa

Wiktionary


kwestie

1. pewne zagadnienie, sprawa do rozstrzygnięcia
2. wypowiedź aktora w sztuce, filmie


SJP.pl


kwestionariusz

druk zawierający pytania i miejsca na wpisanie odpowiedzi; ankieta, formularz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia

Wiktionary

Kwestionariusz – jedno z narzędzi badawczych w naukach społecznych.

Rozróżnia się kwestionariusz ankiety i kwestionariusz wywiadu. Pierwszy jest przekazywany respondentowi do uzupełnienia; drugi służy ankieterowi jako plan zadawanych pytań i uzupełniany jest przez niego. Zależnie od zaleceń metodologicznych możliwa jest większa lub mniejsza ingerencja ankietera w treść prezentowanych pytań efekt ankieterski.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) ankieta, formularz

Wiktionary


kwestionariuszowy

→ kwestionariusz


SJP.pl

Patrz:

kwestionariusz

kwestionowalny

dający się kwestionować


SJP.pl


kwestionowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwestionować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfɛstʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: kfestʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwestionować ndk., zakwestionować dk.

 rzecz. zakwestionowanie n.

Wiktionary


kwestionować

podawać w wątpliwość słuszność czegoś lub zaprzeczać czemuś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Winkelriedyzm romantyczny kwestionował cierpienie oraz bierną mękę mesjanizmu, podkreślając zarazem sens walki czynnej, aktywności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: kfestʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwestia ż., kwestionowanie n., zakwestionowanie n.

 czas. zakwestionować

Wiktionary


kwestor

1. główny księgowy
2. w starożytnym Rzymie urzędnik odpowiedzialny za finanse


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) główny księgowy na wyższej uczelni

 (1.2) hist. w starożytnym Rzymie: urzędnik sprawujący początkowo funkcję sędziego śledczego oraz oskarżyciela publicznego w sprawach karnych, a później administratora skarbu publicznego;

 (1.3) hist. w dawnej Polsce: urzędnik zajmujący się finansami

Wiktionary

Kw

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfɛstɔr, AS: kfestor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwestura ż., kwesta ż., sekwestracja ż.

:: fż. kwestorka ż.

 czas. kwestować

 przym. kwestorski

Wiktionary


kwestorka

główna księgowa lub kierowniczka działu księgowości wyższej uczelni; kierowniczka kwestury


SJP.pl


kwestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwestować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończcie już z tym kwestowaniem pod kościołem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwesta ż., kwestarka ż., kwestarz mos., kwestura ż.

 czas. kwestować

Wiktionary


kwestować

zbierać datki na cel społeczny lub dobroczynny


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (ndk. brak)

 (1.1) książk. zbierać datki na cel społeczny lub dobroczynny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwestował na ulicy zbierając na obronę zwierząt i po raz pierwszy zadarł z policją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfɛˈstɔvat͡ɕ, AS: kfestovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwesta ż., kwestarz m., kwestarka ż., kwestowanie n., kwestor m., kwestorka ż., kwestura ż.

Wiktionary


kwestura

dział wyższej uczelni zajmujący się sprawami finansowo-księgowymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. dział finansowo-księgowy na wyższej uczelni

 (1.2) hist. starożytny Rzym urząd kwestora

 (1.3) hist. starożytny Rzym biuro kwestora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwestor m., kwestorka ż., kwesta ż., kwestowanie n.

 czas. kwestować ndk.

 przym. kwestorski

Wiktionary


kwestyjka

zdrobnienie od: kwestia


SJP.pl


kwetiapina

pochodna benzodiazepiny, środek przeciwpsychotyczny stosowany w leczeniu zaburzeń psychicznych, np. schizofrenii


SJP.pl

Kwetiapina ( quetiapinum) – organiczny związek chemiczny z grupy dibenzotiazepin, lek przeciwpsychotyczny atypowy (drugiej generacji) stosowany w leczeniu różnych zaburzeń psychicznych, zwłaszcza schizofrenii, zaburzeń afektywnych dwubiegunowych i ciężkich epizodów depresji. Nierzadko kwetiapina stosowana jest także w leczeniu bezsenności, zaburzeń zachowania związanych z chorobami otępiennymi, zaburzeń lękowych, a także zespołu Tourette’a i zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD, nerwica natręctw).

Wikipedia


kwezal

ptak z rzędu pilików o wielobarwnym upierzeniu i długi ogonie, uważany za symbol wolności; znajduje się na fladze Gwatemali


SJP.pl


kwezytozaur

rodzaj dużego, roślinnego dinozaura z grupy tytanozaurów


SJP.pl

Kwezytozaur ("Quaesitosaurus orientalis") – duży, roślinożerny zauropod z grupy tytanozaurów (Titanosauria), z rodziny nemegtozaurów (Nemegtosauridae).

Żył w późnej kredzie (80-65 mln lat temu) na terenach Azji. Długość ciała do 23 m. Jego szczątki znaleziono w Mongolii.

Wikipedia


kweński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kwenami, dotyczący Kwenów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język kweński;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwenowie lm m.

Wiktionary


kwh

kilowatogodzina


SJP.pl


kwi

wyraz naśladujący głos wydawany przez świnię


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez świnię

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Port lotniczy Kuwejt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W chlewiku mieszka świnka / i trąca ryjkiem drzwi. / Gdy niosą jej jedzenie / to ona: kwi, kwi, kwi!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiczenie n., kwik, kwiknięcie

 czas. kwiczeć, kwiknąć

Wiktionary


kwiaciareczka

zdrobnienie od: kwiaciarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kwiaciarka

 (1.2) młoda kwiaciarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲjät͡ɕaˈrɛt͡ʃka, AS: kfʹi ̯äćarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarka ż.

 czas. ukwiecić

Wiktionary


kwiaciarenka

zdrobnienie od: kwiaciarnia


SJP.pl


kwiaciarka

→ kwiaciarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaw. ogrod. sprzedawczyni kwiatów, pracownica kwiaciarni

 (1.2) zaw. ogrod. hodowczyni kwiatów

 (1.3) kobieta, która wyrabia sztuczne kwiaty

Wiktionary

Kwiaciarka – planowany polski film fabularny z 1939 roku na podstawie powieści Małgorzaty Adamówny.

Realizacja filmu, przewidziana na 1940, nie została rozpoczęta z uwagi na wybuch II wojny światowej.

Wikipedia

Patrz:

kwiaciarz

Wymowa:

IPA: kfʲjäˈt͡ɕarka, AS: kfʹi ̯äćarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwitnięcie n., kwitnienie n., kwiat m., kwiaciarnia ż., kwiaciarstwo n., kwietnik m., ukwiecanie n., ukwiecenie n.

:: fm. kwiaciarz m.

:: zdrobn. kwiaciareczka ż.

 czas. kwitnąć ndk., ukwiecać ndk., ukwiecić dk.

 przym. kwiatowy, kwiaciarniany, kwiecisty

 przysł. kwiecisto

Wiktionary


kwiaciarnia

sklep, w którym sprzedaje się kwiaty, bukiety; kwieciarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. sklep z kwiatami

Wiktionary

Kwiaciarnia:

1. przedsiębiorstwo handlowe zajmujące się detaliczną sprzedażą kwiatów, a także innych artykułów pokrewnych, będące własnością osób fizycznych lub prawnych,

2. jednostka będąca stałym punktem detalicznej sprzedaży kwiatów oraz stworzonych z nich kompozycji, dysponująca lokalem wyposażonym w odpowiednie urządzenia służące do ekspozycji i sprzedaży,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecę do kwiaciarni kupić mamie tulipany na urodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjäˈt͡ɕarʲɲa, AS: kfʹi ̯äćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwiaciarniany, kwiatowy

 rzecz. kwiaciarstwo n., kwitnięcie n., kwiaciarka, kwiaciarz, kwiat

 czas. ukwiecić

Wiktionary


kwiaciarski

dotyczący kwiaciarza, kwiaciarstwa


SJP.pl


kwiaciarstwo

kwieciarstwo;
1. uprawa roślin ozdobnych;
2. wyrób sztucznych kwiatów;
3. handel kwiatami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ogrod. dział ogrodnictwa (gospodarki rolnej) zajmujący się hodowlą i produkcją roślin ozdobnych;

 (1.2) hand. działalność polegająca na profesjonalnej sprzedaży kwiatów

 (1.3) rzem. szt. etn. czynność polegająca na artystycznym wykonywaniu sztucznych kwiatów (np. z bibuły, tkanin)

Wiktionary

Kwiaciarstwo – dział ogrodnictwa, zajmujący się uprawą i produkcją roślin ozdobnych.

Rośliny ozdobne hoduje się do celów użytkowych, głównie dekoracyjnych. Są to przede wszystkim:

Ze względu na miejsce prowadzenia upraw rośliny ozdobne uprawia się:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Planowa i oszczędna gospodarka wymaga centralizacji przede wszystkim kwiaciarstwa i szkółkarstwa.

 (1.3) Niektóre z tych zajęć stawały się podstawą do działalności półzawodowej, tak np. stało się z kwiaciarstwem ludowym na terenie Polskiej Orawy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat mrz., kwiatek mrz., kwiaciarnia ż., kwiaciarka ż., kwiaciarz mos., kwietnik mrz., kwiecie n., kwieciarstwo n.

 przym. kwiaciarski, kwiatowy, kwiecisty, kwietny

 czas. kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., ukwiecać ndk., ukwiecić dk.

 przysł. kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kwieciarstwo

Wiktionary


kwiaciarz

1. osoba hodująca lub sprzedająca kwiaty;
2. osoba zajmująca się wyrobem sztucznych kwiatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. ogrod. sprzedawca kwiatów, pracownik kwiaciarni

 (1.2) zaw. hodowca kwiatów

 (1.3) wytwórca sztucznych kwiatów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjät͡ɕaʃ, AS: kfʹi ̯äćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarnia ż., kwiat m., kwietnik m., kwiecień m., kwiaciarstwo n., kwitnienie n.

:: fż. kwiaciarka ż.

 czas. kwitnąć ndk., przekwitać ndk., ukwiecić dk.

 przym. kwiecisty, kwietniowy, kwiatowy

 przysł. kwiecisto

Wiktionary


kwiaciasty

ozdobiony kwiatami; mający deseń w kwiaty


SJP.pl


kwiaciaty

rzadko: ozdobiony kwiatami lub wzorem w barwne kwiaty; kwieciaty, kwiecisty, kwiaciasty, kwietny


SJP.pl


kwiat

1. część rośliny będąca organem rozmnażania płciowego;
2. roślina kwitnąca;
3. potocznie: roślina doniczkowa;
4. roślinny motyw dekoracyjny;
5. najwartościowsza, wybrana część czegoś; wybór;
6. w łowiectwie: ogon łosia, jelenia, daniela; biały czubek kity lisa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania

 (1.2) ogrod. kwitnąca roślina ozdobna

 (1.3) pot. roślina doniczkowa

 (1.4) przen. najlepsza część społeczności

 (1.5) daw. przen. dziewictwo

 (1.6) uczn. fiat

Wiktionary

Kwiat – organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania. Stanowi fragment pędu o ograniczonym wzroście ze skupieniem liści płodnych i płonnych, służących odpowiednio, bezpośrednio i pośrednio do rozmnażania płciowego (generatywnego). Kwiat charakterystyczny dla roślin nasiennych (czyli kwiatowych) jest organem homologicznym do kłosa zarodnionośnego (sporofilostanu) roślin ewolucyjnie starszych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwiaty tego kaktusa odrażająco śmierdzą.

 (1.2) Na zakończenie roku szkolnego nauczycielce wręczono niedrogą wiązankę kwiatów.

 (1.3) Rozbrykany kot strącił kwiat z parapetu.

 (1.4) Wikipedyści to kwiat internautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjat, AS: kfʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozkwitanie n., rozkwit mrz., kwitnięcie n., kwietniówka ż., kwiecień mrz., kwiaciarstwo n., kwiaciarz m., kwiaciarka ż., kwiaciarnia ż., kwietnik m., kwiatostan m., kwiecie n.

:: zdrobn. kwiatek m., kwiatuszek m.

 czas. kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., rozkwitać ndk., rozkwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk., ukwiecić dk.

 przym. kwiecisty, kwiatowy, jednokwiatowy, wielokwiatowy, kwietniowy, kwiaciarski, kwietni

 przysł. kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kwiatek

 (1.3) kwiatek

 (1.5) kwiatek, panieński kwiatek

Wiktionary


kwiateczek

zdrobnienie od: kwiatek


SJP.pl


kwiatek

zdrobnienie od: kwiat; kwiatuś, kwiatunio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kwiat

 (1.2) niewielkich rozmiarów roślina kwitnąca

 (1.3) pot. drobna roślina doniczkowa

 (1.4) pot. przen. błąd ortograficzny lub merytoryczny w tekście

 (1.5) łow. ogon sarny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartłomiej Kwiatek − polski powożący, trener, medalista mistrzostw świata w powożeniu
  • Józef Kwiatek − polski działacz socjalistyczny i dziennikarz
  • Józef Kwiatek − polski socjolog, pedagog, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm
  • Krzysztof Kwiatek − polski lekarz weterynarii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwiatki tego kaktusa pięknie pachną.

 (1.2) Na zakończenie roku szkolnego nauczycielce wręczono niedrogą wiązankę kwiatków.

 (1.3) Rozbrykany kot strącił kwiatek z parapetu.

 (1.4) Zebrałem cały wazon kwiatków w twoim wypracowaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjatɛk, AS: kfʹi ̯atek

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwiat.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwiatuszek

 (1.4) byk

Wiktionary


kwiatkiewicz

nazwisko


SJP.pl


kwiatkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwiatkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Prochowice
  • Kwiatkowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Bogdaniec
  • Kwiatkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Wodzierady
  • Kwiatkowice – gromada
  • Kwiatkowice – część miasta Kraśnika w województwie lubelskim
  • Kwiatkowice-Kolonia – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Wodzierady
  • Kwiatkowice-Las – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Wodzierady

Wikipedia


kwiatkowski

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 7789;

Wiktionary

Kwiatkowski (forma żeńska: Kwiatkowska; liczba mnoga: Kwiatkowscy) – nazwisko należące do grupy 20 najpopularniejszych nazwisk używanych w Polsce. Według bazy PESEL 19.01.2024 r. nosiło je 33 207 Polek i 32 235 Polaków. Najwięcej osób noszących to nazwisko mieszka w Polsce centralnej i na Pomorzu Gdańskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwiatkowski porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwietnik mzw./mrz.

Wiktionary


kwiatkowy

→ kwiatek


SJP.pl

Patrz:

kwiatek

kwiatobranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbieranie kwiatów

Wiktionary


kwiatogłówka

rodzaj kwiatostanu, w którym bezszypułkowe kwiaty osadzone są na wierzchołku pędu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. kwiat kwiatostanu osadzony bezpośrednio na wierzchołku pędu

Wiktionary


kwiatomat

automat do sprzedaży kwiatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. automat sprzedający bukiety kwiatów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwiatomaty działają identycznie jak automaty z przekąskami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukietomat

Wiktionary


kwiatomir

kwiatomir czteroplamy - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


kwiaton

dekoracyjny element architektoniczny wieńczący gotyckie hełmy wież


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. detal architektoniczny w kształcie stylizowanego kwiatu charakterystyczny dla gotyku i neogotyku;

Wiktionary

Kwiaton (fr. "fleuron") – detal architektoniczny charakterystyczny dla motywów architektury i sztuki gotyku i neogotyku, wykonany w kształcie kwiatu o rozłożonych pączkach w otoczeniu zazwyczaj czterech liści na kilku poziomach, czasem uzupełniany żabkami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przypory katedry ozdobione są pinaklami zwieńczonymi kwiatonami.

Wiktionary


kwiatonowice

Kwiatonowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Gorlice, zamieszkana przez Pogórzan.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


kwiatonośny

wytwarzający kwiaty; kwiatorodny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. taki, który wytwarza kwiaty

Wiktionary


kwiatorodny

wytwarzający kwiaty; kwiatonośny


SJP.pl


kwiatostan

pęd kwiatonośny, skupienie kwiatów na osi kwiatostanowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny;

Wiktionary

Kwiatostan (ang." inflorescence", łac. "inflorescentium") – wyodrębniające się od pozostałej części rośliny skupienie rozgałęzień pędów zakończonych kwiatami. W obrębie kwiatostanu znajdować się mogą poza nimi także liście przykwiatowe (podkwiatek i przysadka), a sam kwiatostan bywa wsparty liściem zwanym podsadką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwiatostan mniszka składa się z kwiatów języczkowych skupionych w koszyczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtɔstãn, AS: kfʹi ̯atostãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwiatostanowy

 zob. kwiat.

Wiktionary


kwiatostanowy

przymiotnik od: kwiatostan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kwiatostanem, dotyczący kwiatostanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby ułatwić sobie pracę, przycinamy pędy kwiatostanowe tuż nad liśćmi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiatostan m.

 przym. kwietniowy

Wiktionary


kwiatosław

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kwiatosław i jestem kwiaciarzem oraz florystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtɔswaf, AS: kfʹi ̯atosu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Kwiatosławek mos., Kwiatek mos., Kwiatuszek mos., Kwiatuś mos., Kwiatunio mos.

:: fż. Kwiatosława ż.

 przym. Kwiatosławowy

 zob. Kwietosław.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kwietosław; zdrobn. Kwiatosławek, Kwiatek, Kwiatuszek, Kwiatuś, Kwiatunio

Wiktionary


kwiatosława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kwiatosław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwiatosława to rzadkie imię żeńskie w Polsce.

 (1.1) Mam na imię Kwiatosława i jestem kwiaciarką oraz florystką z Chorzowa.

 (1.1) Pani Kwiatosławo, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲjatɔˈswava, AS: kfʹi ̯atosu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwietosław mos.

:: war. Kwietosława ż.

:: zdrobn. Kwiatosławka ż., Kwiatka ż., Kwiatuszka ż., Kwiatusia ż., Kwiatunia ż., Kwiatulka ż.

:: fm. Kwiatosław mos.

 przym.

:: gwara. przest. Kwiatosławin, Kwiatosławowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kwietosława; zdrobn. Kwiatosławka, Kwiatka, Kwiatuszka, Kwiatusia, Kwiatunia, Kwiatulka

Wiktionary


kwiatownik

rodzaj ptaków z rodziny nektarników


SJP.pl


kwiatowość

→ kwiatowy


SJP.pl

Patrz:

kwiatowy

kwiatowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący kwiatów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogrodach hodowane są także przebiśniegi, szarotki, lilie złotogłów, maczki alpejskie, żółte rudbekie i inne rośliny kwiatowe, popularne również w innych częściach Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtɔvɨ, AS: kfʹi ̯atovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarstwo n., kwiat m., kwiatek m., kwietnik m., kwiaciarka ż., kwiaciarz m., kwiaciarnia ż.

 czas. kwitnąć, zakwitać, przekwitać, pokwitać, ukwiecić

 przym. kwietny, kwiecisty, ukwiecony

 przysł. kwieciście, kwiecisto

Wiktionary


kwiatunio

zdrobnienie od: kwiat; kwiatuś, kwiatek


SJP.pl


kwiatuszek

zdrobnienie od: kwiat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kwiat

 (1.2) mały kwiat

 (1.3) uczn. dziewczyna, która często przebywa z chłopcami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamciu, jak kwiatuszki tego kaktusika pięknie pachną!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtuʃɛk, AS: kfʹi ̯atušek

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwiat.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwiatek

Wiktionary


kwiatuszkowy

→ kwiatuszek


SJP.pl

Patrz:

kwiatuszek

kwiatuś

zdrobnienie od: kwiat; kwiatek, kwiatunio


SJP.pl


kwiatówka

kwiatówka zmierzchnicowata - gatunek owada z rodziny bzygowatych


SJP.pl


kwic

[czytaj: kłik] typ skorowidza, w którym kluczowe słowa znajdują się w środku wiersza


SJP.pl


kwiczenie

głos wydawany przez świnie, dziki; kwikanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie charakterystycznego, typowego dla świni, głosu o wysokim tonie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kfʹičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwik mrz., kwiknięcie n.

 czas. kwiczeć ndk., kwiknąć dk.

 wykrz. kwi

Wiktionary


kwiczeć

wydawać z siebie odgłosy świń; kwikać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakwiczeć, kwiknąć)

 (1.1) o świni: wydawać charakterystyczny głos

 (1.2) o człowieku: wydawać ostre dźwięki, o wysokim tonie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲit͡ʃɛt͡ɕ, AS: kfʹičeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiczenie n., kwiczoł mzw., kwik mrz.

 czas. kwiknąć dk., zakwiczeć dk.

 wykrz. kwi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piszczeć

 (1.1) drzeć się, piszczeć

Wiktionary


kwiczoł

ptak z rodziny drozdów, gniazduje głównie w parkach i ogrodach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Turdus pilaris|ref=tak., niewielki europejski ptak wędrowny;

Wiktionary

Kwiczoł ("Turdus pilaris") – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny drozdowatych (Turdidae), zamieszkujący północną i środkowo-wschodnią Europę na wschód od Renu i północ od Alp oraz Azję do środkowej Syberii (aż do rzeki Ałdan). W 2. połowie XX wieku skolonizował też część zachodniej Europy i Wyspy Brytyjskie. Zimuje w południowej i zachodniej Europie, północnej Afryce oraz w Azji Południowo-Zachodniej. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie dziwota, gdyż kwiczołowi jeno o bytowanie i rozrost jemioły chodzi, albowiem kwiczoł żywi się jagodami jemioły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲit͡ʃɔw, AS: kfʹičou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwik mrz.

 czas. kwiczeć

Wiktionary


kwidziński

nazwisko


SJP.pl


kwidzyn

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim;

Wiktionary

Kwidzyn ( Quedin/Insula Sanctae Mariae, Marienwerder) – miasto w województwie pomorskim, siedziba powiatu kwidzyńskiego i gminy wiejskiej Kwidzyn.

Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r., Kwidzyn liczył 36 731 mieszkańców i był pod względem liczby ludności dziewiątym miastem w województwie pomorskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkfʲid͡zɨ̃n, AS: kfʹiʒỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwidzynianin mos., kwidzynianka ż.

 przym. kwidzyński

Wiktionary


kwidzynianin

mieszkaniec Kwidzyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kwidzyna

 (1.2) osoba pochodząca z Kwidzyna, urodzona w Kwidzynie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwidzyn m.

:: fż. kwidzynianka ż.

 przym. kwidzyński

Wiktionary


kwidzynianka

mieszkanka Kwidzyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kwidzyna

 (1.2) kobieta pochodząca z Kwidzyna, urodzona w Kwidzynie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwidzyn mrz.

:: fm. kwidzynianin mos.

 przym. kwidzyński

Wiktionary


kwidzyński

przymiotnik od: Kwidzyn


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kwidzynem, dotyczący Kwidzyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwidzyn mrz., kwidzynianin mos., kwidzynianka ż.

Wiktionary


kwiecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwiecić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwiecić, ukwiecić

 przym. kwietniowy

Wiktionary


kwiecewo

Kwiecewo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Świątki.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kwiecewo, po jej zniesieniu w gromadzie Świątki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


kwieciak

chrząszczyk z rodziny ryjkowców, szkodnik drzew owocowych


SJP.pl


kwieciarka

→ kwieciarz; kwiaciarka


SJP.pl


kwieciarnia

sklep, w którym sprzedaje się kwiaty, bukiety; kwiaciarnia


SJP.pl


kwieciarstwo

kwiaciarstwo;
1. uprawa roślin ozdobnych;
2. wyrób sztucznych kwiatów;
3. handel kwiatami


SJP.pl


kwieciarz

człowiek hodujący lub sprzedający kwiaty; kwiaciarz


SJP.pl


kwieciaty

rzadko: ozdobiony kwiatami lub wzorem w barwne kwiaty; kwiaciaty, kwiecisty, kwiaciasty, kwietny


SJP.pl


kwiecie

rośliny kwitnące lub kwiaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. kwiaty (szczególnie w odniesieniu do ich dużej ilości, wielości, intensywności barw lub zapachów)

Wiktionary

Kwiecie (nazwa oboczna: Wysoka Brzoza) – przysiółek wsi Kalsko w Polsce, położony w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz. Wchodzi w skład sołectwa Kalsko.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łąki pokryły się wielobarwnym kwieciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjɛ̇t͡ɕɛ, AS: kfʹi ̯ėće

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwiat.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwiaty

Wiktionary


kwiecień

czwarty miesiąc w roku kalendarzowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

Wiktionary

Kwiecień – czwarty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 30 dni.

Kwiecień jest miesiącem wiosennym na półkuli północnej, a jesiennym na południowej.

Kwiecień zawsze zaczyna się w ten sam dzień tygodnia co lipiec, a w latach przestępnych dodatkowo także co styczeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) List był datowany na godzinę siódmą wieczorem 14 kwietnia, a zawierał informację, że oto po upływie dwunastu godzin od chwili podpisania listu wojska austriackie przekroczą granicę Księstwa Warszawskiego.

 (1.1) Oficjalne parafowanie kompletnych tekstów obu umów miało miejsce w Moskwie w dniu 4 kwietnia 2006 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjɛ̇t͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: kfʹi ̯ėćė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarz m., kwietniówka ż., kwiat m., kwietnik m.

 czas. kwiecić ndk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., ukwiecić dk., ukwiecać ndk.

 przym. kwietniowy, kwiecisty, kwietny, kwietni

 przysł. kwietniowo, kwieciście, kwietnie, kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. apryl

Wiktionary


kwiecisto

przysłówek sposobu

 (1.1) barwnie, będąc przyozdobionym w kwiaty

 (1.2) przen. ozdobnie, w sposób napuszony i sztuczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat m., kwiatek m., kwiatuszek m., kwiecie n., kwiaciarstwo n., kwiaciarz m., kwiaciarka ż., kwietnik m., ukwiecanie n., ukwiecenie n., kwiatanga ż., kwiatowość ż., kwietność ż., kwiecień m., kwiecistość ż., kwietnica ż., kwietniczek m., okwiat m., kwitnienie n., zakwitanie n., zakwitnięcie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., pokwitanie n., wykwit m.

 czas. ukwiecać ndk., ukwiecić dk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk.

 przym. kwiatowy, kwiatkowy, kwiatuszkowy, kwietny, kwiecisty, kwietniowy, kwietnikowy, kwiaciarski

 przysł. kwietnie, kwietniowo

Wiktionary


kwiecistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kwieciste; cecha tych, którzy są kwieciści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwiecisty

 przysł. kwieciście, kwiecisto

Wiktionary


kwiecistszy

stopień wyższy od przymiotnika: kwiecisty


SJP.pl


kwiecisty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pokryty licznymi kwiatami

 (1.2) ozdobiony kolorowym wzorem kwiatowym

 (1.3) o sposobie wypowiedzi: bogaty w ozdobniki, wyszukane formy wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tańska nie potrafi jednak oddać poetycko piękna przyrody, ogranicza się tylko do wyliczania wspaniałych lasów, kwiecistych łąk i urodzajnych pól.

 (1.2) Po chwili zrzuciła kwiecistą sukienkę i pozostała tylko w czarnych majtkach.

 (1.3) Tam oczywiście powstawały pisane tuszem na jedwabiu kwieciste sprawozdania, które relacjonowały o jeszcze jednym zwycięstwie nad barbarzyńcami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecistość ż., kwiaciarka ż., kwiaciarz mos., kwiat mrz., kwiecień mrz., kwietnik mrz./mzw.

 przym. kwiatowy, kwietny, kwietniowy

 przysł. kwieciście, kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ozdobny, bombastyczny, napuszony, patetyczny

Wiktionary


kwieciszewo

Kwieciszewo (niem. "Blütenau") – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Kwieciszewo uzyskało lokację miejską w 1342 roku, zdegradowane w 1874 roku.

Wikipedia


kwieciszowice

Kwieciszowice ( Blumendorf) – wieś w Polsce (sołectwo), położona w południowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, w powiecie lwóweckim, w gminie (miejsko-wiejskiej) Mirsk.

Wikipedia


kwiecić

poetycko:
1. zdobić, okrywać kwiatami; maić;
2. przestarzałe: zdobić wyrób stalowy elementami ze złota lub srebra;
3. kwiecić się - pokrywać się kwiatami, rozkwitać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zdobić kwiatami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecenie n., kwiecień mrz.

 czas. ukwiecić

 przym. kwietniowy

Wiktionary


kwieciński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwieciński – polskie nazwisko
  • Andrzej Kwieciński (ur. 1984) – polski kompozytor
  • Cezary Kwieciński (ur. 1966) – polski aktor
  • Czesław Kwieciński (ur. 1943) – polski zapaśnik, pięciokrotny olimpijczyk
  • Feliks Kwieciński (1850-1932) – polski botanik i mykolog
  • Grzegorz Kwieciński (ur. 1957) – polski artysta plastyk, reżyser teatralny
  • Hubert Kwieciński (1948-2011) – polski lekarz neurolog, wykładowca akademicki
  • Jerzy Kwieciński (ur. 1959) – polski inżynier i urzędnik państwowy
  • Jerzy Kwieciński (ur. 1889) – oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Maciej Kwieciński – (ur. 1853) – polski lekarz, honorowy obywatel Oświęcimia
  • Michał Kwieciński (ur. 1951) – polski scenarzysta, reżyser, producent filmowy
  • Rafał Kwieciński (ur. 1975) – polski piłkarz

Wikipedia


kwieciściej

stopień wyższy od przysłówków: kwieciście, kwiecisto


SJP.pl


kwiek

nazwisko


SJP.pl

Kwiek – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1889 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 2220. Nazwisko może pochodzić od rzeczownika "kwiek" "ćwiek, gwóźdź" lub czasownika "kwiekać" "być rozszczepionym". To po raz pierwszy odnotowano w Polsce w 1651 roku.

Wikipedia


kwieta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Kwieta – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające „spokojna”. Patronką tego imienia jest św. Kwieta, wspominana według jednych źródeł wspólnie ze św. Teodorą, zaś zgodnie z innymi – ze św. Hilarym, swoim mężem.

Wikipedia


kwietni

przymiotnik

 (1.1) przest. pełen kwiatów; obsypany kwiatami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat mrz., kwiecień mrz.

 przym. kwietniowy

 przysł. kwietnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kwietny, kwiatowy

Wiktionary


kwietnica

rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwietnica – część miasta Słomniki
  • Kwietnica – kolonia wsi Rozłazino w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce

Wikipedia


kwietniczek

1. kwietniczek dwojaczek - gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych;
2. zdrobnienie od: kwietnik


SJP.pl


kwietnie

przysłówek sposobu

 (1.1) obfitując w kwiaty; będąc pełnym kwiatów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecień mrz., kwietnik mzw./mrz.

 przysł. kwiecisto

 przym. kwietni

Wiktionary


kwietniewo

Kwietniewo ( Königlich Blumenau, 1931-1945 "Königsblumenau") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Rychliki

Miejscowość leży przy drodze wojewódzkiej nr 527.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kwietniewo, po jej zniesieniu w gromadzie Rychliki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


kwietniewski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kwietniewem, dotyczący Kwietniewa

Wiktionary

Kwietniewski (forma żeńska: Kwietniewska; liczba mnoga: Kwietniewscy) – nazwisko polskie. Wg bazy PESEL 17.01.2015 nazwisko to nosiło 2351 Polaków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kwietniewo n., kwietniewianin m., kwietniewianka ż.

Wiktionary


kwietnik

1. półka, lub cały zestaw półek przeznaczone na kwiaty doniczkowe;
2. grządka obsadzona dekoracyjnie kwiatami w parku lub ogrodzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zestaw półeczek z podstawkami na kwiaty

 (1.2) ogrod. teren obsadzony kwiatami;

 (1.3) pojemnik do sadzenia w nim kwiatów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Misumena vatia|ref=tak., gatunek pająka z rodzaju Misumena, który czyha na ofiary w kwiatach;

 (2.2) zool. pająk z gatunku kwietników (2.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwietnik – miejscowość w województwie warmińsko-mazurskim
  • kwietnik – gatunek pająka
  • kwietnik – rodzaj chrząszczy
  • kwietnik – rodzaj mebla na kwiaty
  • Kwietnik – czasopismo ogrodnicze
  • kwietnik – ozdobna część parku, placu lub ogrodu przydomowego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kwietniku stały olśniewająco piękne róże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲjɛtʲɲik, AS: kfʹi ̯etʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat m., kwiatek m., kwiatuszek m., kwiatostan m., Kwiatkowski m., kwiaciarka ż., kwiaciarz m., kwiaciarstwo n., kwitnienie n., kwiecień m., kwitnięcie n., zakwitnięcie n., zakwitanie n., rozkwitanie n., rozkwitnięcie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., ukwaiecanie n., ukwiecenie n., pokwitanie n., Kwietnik m., kwietniówka ż.

:: zdrobn. kwietniczek m.

 czas. kwitnąć ndk., zakwitać dk., zakwitnąć dk., rozkwitać ndk., rozkwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk., ukwiecać ndk., ukwiecić dk., pokwitać ndk.

 przym. kwietnikowy, kwiecisty, kwiatowy, jednokwiatowy, wielokwiatowy, kwietny, kwietniowy

 przysł. kwietnie, kwieciście, kwiecisto

Wiktionary


kwietnikowy

→ kwietnik


SJP.pl

Patrz:

kwietnik

kwietniowy

→ kwiecień


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) charakterystyczny dla kwietnia, związany z kwietniem; taki, jak w kwietniu

Wiktionary

Patrz:

kwiecień

Wymowa:

IPA: kfʲjɛtʲˈɲɔvɨ, AS: kfʹi ̯etʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecień mrz., kwietniówka ż., kwiat mrz., kwiatek mrz., kwiatuszek mrz., kwietnik mrz./mzw., kwiaciarz mos., Kwiecień m./ż., okwiat mrz., kwiecenie n., ukwiecenie n., kwitnięcie n., zakwitnięcie n., zakwitanie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., wykwit mrz., kwietnica ż., kwietniczek m., Kwietno n., kwiatostan mrz., kwiatownik m.

 czas. kwiecić ndk., ukwiecić dk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk.

 przym. kwietny, kwiecisty, kwietnikowy, kwiatostanowy

 przysł. kwietnie, kwieciście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. aprylowy

Wiktionary


kwietniówka

1. wycieczka zorganizowana w kwietniu;
2. kobieta w ciąży, której poród planowany jest w kwietniu;
3. bęsica kwietniówka - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) turyst. organizowana w kwietniu wycieczka za miasto, zabawa na wolnym powietrzu (zwłaszcza w lesie)

Wiktionary

Kwietniówka – nieoficjalny przysiółek wsi Michałów-Reginów w Polsce, położonej w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Wieliszew (do 31 grudnia 2007 w gminie Nieporęt).

Leży na północ od Michałowa-Reginowa, w rejonie ulic Długiej i Głównej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak tylko zrobi się ciepło, wybierzemy się na kwietniówkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjɛtʲˈɲufka, AS: kfʹi ̯etʹńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiecień, kwiat, kwietnik

 przym. kwietniowy, kwiecisty

Wiktionary


kwietność

→ kwietny; kwiecisty


SJP.pl


kwietny

poetycko: pokryty rosnącymi kwiatami; także: przybrany kwiatami; kwiecisty, ukwiecony


SJP.pl


kwietosław

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Kwietosław i jestem kwiaciarzem oraz florystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲjɛˈtɔswaf, AS: kfʹi ̯etosu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Kwietosławek mos., Kwietek mos., Kwietuszek mos., Kwietuś mos., Kwietunio mos.

:: fż. Kwietosława ż.

 przym. Kwietosławowy

 zob. Kwiatosław.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kwiatosław; zdrobn. Kwietosławek, Kwietek, Kwietuszek, Kwietuś, Kwietunio

Wiktionary


kwietosława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Kwietosław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwietosława to rzadkie imię żeńskie w Polsce.

 (1.1) Mam na imię Kwietosława i jestem kwiaciarką oraz florystką z Chorzowa.

 (1.1) Pani Kwietosławo, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲjɛtɔˈswava, AS: kfʹi ̯etosu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwiatosław mos.

:: war. Kwiatosława ż.

:: zdrobn. Kwietosławka ż., Kwietka ż., Kwietuszka ż., Kwietusia ż., Kwietunia ż., Kwietulka ż.

:: fm. Kwietosław mos.

 przym.

:: gwara. przest. Kwietosławin, Kwietosławowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Kwiatosława; zdrobn. Kwietosławka, Kwietka, Kwietuszka, Kwietusia, Kwietunia, Kwietulka

Wiktionary


kwietysta

1. zwolennik kwietyzmu;
2. człowiek o biernej postawie w odniesieniu do świata i spraw życiowych


SJP.pl


kwietystka

1. zwolenniczka kwietyzmu;
2. kobieta o biernej postawie w odniesieniu do świata i spraw życiowych


SJP.pl


kwietystyczny

→ kwietyzm


SJP.pl

Patrz:

kwietyzm

kwietyzm

1. bierny stosunek do świata, brak wszelkiej aktywności, beznamiętność wobec otaczającej rzeczywistości;
2. doktryna religijno-etyczna stworzona przez hiszpańskiego teologa M. De Molinosa, głosząca, że podstawą życia religijnego powinna być modlitwa, kontemplacja i bierne poddanie woli Bożej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. rel. nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;

 (1.2) brak zaangażowania, bierność

Wiktionary

Kwietyzm (łac. "quietus", spokój) – nurt teologii i duchowości w Kościele katolickim, uznany za herezję, kładący nacisk na osiągnięcie mistycznie pojętego spokoju wewnętrznego drogą zupełnej bierności oraz wyrzeczenia się wolnej woli.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwietysta m., kwietystka ż.

 przym. kwietystyczny

Wiktionary


kwik

głos wydawany przez świnie; kwiczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ostry, wysoki dźwięk wydawany przez świnię

Wiktionary

Kwik (nazwa oboczna: Krzyk, Quicka) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz nad jeziorem Białoławki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfʲik, AS: kfʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiczenie n., kwiknięcie n., kwiczoł m.

 czas. kwiczeć, kwiknąć

 wykrz. kwi

Wiktionary


kwikania

głos wydawany przez świnie, dziki; kwiczenie


SJP.pl


kwikanie

głos wydawany przez świnie, dziki; kwiczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwikać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwikać

Wiktionary


kwikać

wydawać z siebie odgłosy świń; kwiczeć


SJP.pl


kwiknięcie

głos wydawany przez niektóre zwierzęta, zwłaszcza przez świnie, dziki


SJP.pl


kwilaja

drzewo z Ameryki Południowej, którego kora używana bywa do prania tkanin, w przemyśle kosmetycznym i lecznictwie; mydłokrzew, mydłodrzew, mydłoka


SJP.pl


kwilcz

wieś w Polsce


SJP.pl

Kwilcz – wieś sołecka i gminna w zachodniej Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, siedziba gminy Kwilcz.

Wikipedia


kwilecki

→ Kwilcz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kwilecki (1928-2019) – polski socjolog
  • Franciszek Antoni Kwilecki herbu Szreniawa (ur. 15 października 1725 w Kwilczu – zm. 3 lutego 1794 w Druczlałkach k. Wystruci w ówczesnym Królestwie Prus) – kasztelan kaliski, konfederat barski, poseł...
  • Kwileccy – polski ród szlachecki
  • Stefan Kwilecki (ur. 19 września 1925 w Malińcu, zm. 1 stycznia 2001 w Szczecinie) – polski konserwator zabytków, architekt, wykładowca
  • Kazimierz Kwilecki (1863-1935)
  • Mieczysław Kwilecki (1833-1918)
  • Mieczysław Kwilecki (1895-1940)
  • Stanisław Franciszek Kwilecki (1896-1939)
  • Józef Ignacy Kwilecki (1791–1860)
  • Jan Kwilecki (1729–1789) – kasztelan międzyrzecki, cześnik wschowski
  • Stefan Kwilecki (1839–1900) – poseł do Reichstagu Cesarstwa Niemieckiego, właściciel majątku rycerskiego
  • Hektor Kwilecki (1859–1912) – poseł do Reichstagu Cesarstwa Niemieckiego, ziemianin.

Wikipedia

Patrz:

Kwilcz

kwilenia

1. cichutko płakać;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać, szczebiotać, ciurkać, wydawać trele


SJP.pl


kwilenianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kwilenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwilenianie obronili szkołę podstawową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwileń mrz.

:: fż. kwilenianka ż.

 przym. kwileński

Wiktionary


kwilenianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kwilenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starsze kwilenianki nie zgadzają się z decyzją sołtysa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwileń mrz.

:: fm. kwilenianin mos.

 przym. kwileński

Wiktionary


kwilenie

1. cichutko płakać;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać, szczebiotać, ciurkać, wydawać trele


SJP.pl


kwileń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz;

Wiktionary

Kwileń – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz. Jest drugą co do liczby ludności miejscowością w gminie. Kwileń położony jest przy drodze wojewódzkiej 442 Kalisz- Września. Przez miejscowość przepływa Prosna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieci z Kwilenia pojechały na wycieczkę do Poznania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwilenianin mos., kwilenianka ż.

 przym. kwileński

Wiktionary


kwileński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kwilenia, związany z Kwileniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabawę weselną urządzimy w kwileńskiej remizie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwileń mrz., kwilenianin mos., kwilenianka ż.

Wiktionary


kwilić

1. cichutko płakać;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać, szczebiotać, ciurkać, wydawać trele


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakwilić)

 (1.1) wydawać cienkie, piskliwe dźwięki

 (1.2) przen. skarżyć się w sposób cichy, żałosny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemowlę kwili w kołysce.

 (1.2) Już nie kwil tak, nic się nie stało!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwilenie n.

Wiktionary


kwindecz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

 (1.1) daw. karc. rodzaj gry w karty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲĩndɛt͡ʃ, AS: kfʹĩndeč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kwindeczyk

 przym. kwindeczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwindeczyk

Wiktionary


kwinkunks

układ pięciu przedmiotów, w którym cztery są na wierzchołkach (np. prostokąta, kwadratu), a piąty w środku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. układ pięciu obiektów, w którym cztery znajdują się na kątach, a piąty w środku; również motyw dekoracyjny o takim układzie;

Wiktionary

Kwinkunks (łac. quincunx – "quinque" + "uncia", „pięć dwunastych”) – pięcioelementowy wzór geometryczny, spotykany m.in. na kartach do gry, kościach do gry i kostkach domina, składający się z czterech elementów w czterech rogach czworokąta i jednego pośrodku pomiędzy nimi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Również żołnierzy rzymskich legionów w natarciu ustawiano tak, że tworzyli trzy naprzemienne szeregi, w których wyróżnić można geometryczny układ kwinkunksów (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. quincunx mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. cynek

Wiktionary


kwinkwenium

dawniej: pięciolecie; kwinkwennium


SJP.pl


kwinkwennium

dawniej: pięciolecie; kwinkwenium


SJP.pl


kwinkwerema

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. mar. rzymska galera o kilku rzędach wioseł, obsługiwanych na trzech poziomach przez łącznie pięciu wioślarzy;

Wiktionary

Kw

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pięciorzędowiec, pentera

Wiktionary


kwinoa

krzewiąca się roślina zielna z rodziny komosowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. kasza z ziarna komosy ryżowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲĩˈnɔa, AS: kfʹĩnoa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quinoa, ryż peruwiański

Wiktionary


kwinta

interwał między stopniami skali muzycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. interwał pięciu tonów między dźwiękami

 (1.2) muz. najcieńsza struna skrzypiec

 (1.3) sport. półkolista pozycja obronna w szermierce

 (1.4) sport. jeźdz. zespół pięciu gonitw

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kwinta – interwał prosty zawarty między pięcioma kolejnymi stopniami skali muzycznej
  • nazwa najcieńszej struny skrzypiec (struna e²).
  • Tadeusz Kwinta – polski aktor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trójdźwięk zwiększony to trójdźwięk, który w postaci zasadniczej składa się z dwóch tercji wielkich i w całości zawiera się w kwincie zwiększonej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwintowy

Wiktionary


kwintal

pozaukładowa jednostka masy używana w rolnictwie, równa 100 kilogramom; decytona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jednostka masy równa 100 kg, stosowana w obrocie rolniczym;

Wiktionary

Kwintal (arab. "qinṭār" przez fr. "quintal") – pozaukładowa jednostka miary masy używana tradycyjnie przez rolników, w wydawnictwach fachowych zwana decytoną. Zwana jest potocznie metr (nie mylić z metrem – jednostką długości).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plony pszenicy w Polsce w roku 2007 wynosiły prawie 40 kwintali na hektar (= q/ha), zaś w Niemczech ok. 70 q/ha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲĩntal, AS: kfʹĩntal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. q, decytona, symbol. dt, pot. metr

Wiktionary


kwintdecyma

interwał muzyczny złożony z dwóch oktaw


SJP.pl

Kwintdecyma – interwał złożony zawarty między piętnastoma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje kwintdecyma czysta. Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar. Interwały większe od kwintdecymy określa się jako odpowiednią liczbę oktaw oraz interwał prosty, np. trzy oktawy i kwarta czysta (C-f²).

Wikipedia


kwintecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kwintet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwintet m.

 przym. kwintetowy

Wiktionary


kwinternion

zeszyt rękopiśmienny, składający się z pięciu kart pergaminu lub papieru


SJP.pl

Kwinternion – składka rękopisu złożona z pięciu kart pergaminu lub papieru.

Wikipedia


kwintesencja

1. sedno, istota, meritum sprawy, jej sens;
2. w filozofii Arystotelesa i jego naśladowców - piąty najdoskonalszy z żywiołów, różny od ziemi, wody, powietrza i ognia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

 (1.2) fiz. hipotetyczna forma ciemnej energii

 (1.3) filoz. najdoskonalszy żywioł wszechświata, tworzywo ciał niebieskich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • eter – piąty żywioł klasyczny (obok ziemi, ognia, wody i powietrza);
  • kwintesencja – w fizyce hipotetyczna postać ciemnej energii, mająca wyjaśnić coraz szybsze rozszerzanie się Wszechświata.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W książce tej autor zawarł kwintesencję swoich doświadczeń życiowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nt͡sʲja, AS: kfʹĩntesẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. esencja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esencja, istota, sedno, meritum

Wiktionary


kwintesencjonalny

→ kwintesencja


SJP.pl

Patrz:

kwintesencja

kwintet

zespół muzyczny złożony z pięciu wykonawców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zespół pięciu muzyków lub śpiewaków

 (1.2) muz. utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów

Wiktionary

Kwintet (z wł. "quintello" od "quinto", czyli piąty) – dwuznaczne pojęcie muzyczne:

Kwintety jako utwory mogą mieć formę sonatowową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z tym samym kwintetem artystka wystąpiła w Rejkiawiku.

 (1.2) Kompozytor napisał 26 kwartetów i 6 kwintetów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kwintecik mrz.

 przym. kwintetowy

Wiktionary


kwintetowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kwintetem, dotyczący kwintetu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwintet mrz., kwintecik mrz.

Wiktionary


kwintola

figura rytmiczna powstała z podziału dwudzielnej wartości rytmicznej na pięć równych części


SJP.pl

Kwintola – nazwa jednego z nieregularnych podziałów wartości rytmicznych.

Jeżeli nutę dwudzielną (np. całą nutę, półnutę, ćwierćnutę) zamiast na 4 podzieli się na 5 równych wartości, wówczas taka figura rytmiczna nazywa się kwintolą.

Wikipedia


kwintowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kwintą, dotyczący kwinty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwinta ż.

Wiktionary


kwintus

imię męskie łacińskiego pochodzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kwintus – imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do nielicznej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, "praenomen", por. Marek, Tyberiusz, Aulus, Maniusz, Gajusz, Lucjusz, Publiusz, Tytus), oznaczające „piąte dziecko”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym miejscu stała przed wiekami willa Kwintusa Lutacjusza Katulusa Kapitolińskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Kwintusowy

Wiktionary


kwintyl

w matematyce: piąta część danego zbioru; kwantyl piątego rzędu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stat. kwantyl rzędu 1/5, 2/5, 3/5, 4/5

Wiktionary

Kwintyl – kwantyl rzędu 1/5 (pierwszy kwintyl, dolny kwintyl), 2/5, 3/5 lub 4/5 (czwarty kwintyl, górny kwintyl). 20% obserwacji ma wartości poniżej dolnego kwintyla, a 20% powyżej górnego kwintyla.

Przy pomocy kwintyli często redaguje się zasadę Pareto: dolny kwintyl obiektów generuje 80% zasobów.

Wikipedia


kwintylian

rzymski mówca, ok. 35-95


SJP.pl

Marcus Fabius Quintilianus (ok. 35 – ok. 96) – rzymski retor i pedagog w dziedzinie teorii wymowy. Pierwszy płatny z kasy państwowej nauczyciel retoryki.

Wikipedia


kwintylianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kwintyliana lub z nim związany


SJP.pl


kwintyliard

liczba wynosząca 10^33


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1033;

Wiktionary

Kwintyliard – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1033, czyli jedynka i 33 zera w zapisie dziesiętnym. Termin "kwintyliard" jest stosowany w nazewnictwie liczebników w skali długiej i nie ma swojego odpowiednika w skali krótkiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Formuła (…) zamieniająca liczbę (…) na tekst (…) rozpoznaje liczby do kwintyliardów włącznie.

Wiktionary


kwintylion

1. w Polsce, Anglii, Niemczech: tysiąc kwadrylionów (jedynka z trzydziestoma zerami);
2. w krajach południowej Europy, Francji, Stanach Zjednoczonych i byłym Związku Radzieckim: jedynka z osiemnastoma zerami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liczba 1030;

 (1.2) w niektórych krajach 1018

Wiktionary

Kwintylion – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1030, czyli jedynka i 30 zer w zapisie dziesiętnym.

W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) kwintylion oznacza 1 000 000 000 000 000 000 = 1018, czyli trylion w pozostałych krajach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kfʲĩnˈtɨlʲjɔ̃n, AS: kfʹĩntylʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwintylionowy

Wiktionary


kwintylionowy

→ kwintylion


SJP.pl

Patrz:

kwintylion

kwintylowy

→ kwintyl


SJP.pl

Patrz:

kwintyl

kwiotek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwiat, roślina

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. okrągły motyw koronkarski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasadzóny kwiotek już sie opuścił i rośnie.

Wiktionary


kwirla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. - wariant pisowni słowa → kwyrla

Wiktionary


kwirlejka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Poznań. urządzenie kuchenne do mieszania, mątewka; zob. kwirla.

Wiktionary


kwiryn

imię męskie


SJP.pl

Kw

Wikipedia


kwiryna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Kwiryna – żeński odpowiednik imienia Kwiryn o łacińskim pochodzeniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siostra mojej babki miała na imię Kwiryna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwiryn mos.

Wiktionary


kwirynalski

przymiotnik od: Kwirynał


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Kwirynałem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przede wszystkim jednak w zupełnie nowym świetle ukazują się związki między społecznością grzebiącą zmarłych w nekropoli eskwilińskiej a tą, która używała w tym celu nekropoli kwirynalskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kwirynał m.

Wiktionary


kwirynał

1. jedno z siedmiu wzgórz starożytnego Rzymu;
2. pałac na wzgórzu o tej samej nazwie będący siedzibą prezydenta Włoch;
3. przen. rząd włoski (zwłaszcza w odróżnieniu od Watykanu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. najwyższe z siedmiu wzgórz Rzymu;

 (1.2) archit. hist. pałac prezydenta Włoch znajdujący się na Kwirynale (1.1)

 (1.3) przen. rząd włoski

Wiktionary

Kwirynał ( Collis Quirinalis, Quirinale) – najwyższe z siedmiu wzgórz Rzymu, znajdujące się w centrum miasta, po wschodniej stronie Tybru. W czasach antycznych składało się z trzech szczytów: "Latiaris", "Mucialis" i "Salutaris", które zniknęły z powodu prac budowlanych prowadzonych od XVI wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Kwiryn m.

 przym. kwirynalski

Wiktionary


kwiryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kwiryny lub z nią związany


SJP.pl


kwirynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kwiryna lub z nim związany


SJP.pl


kwiryta

pełnoprawny obywatel starożytnego Rzymu


SJP.pl


kwisa

rzeka w Polsce


SJP.pl

Kwisa ( Queis) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, płynie przez województwo dolnośląskie i lubuskie, lewy (najdłuższy) dopływ Bobru, długość 126,8 km, powierzchnia zlewni 1026 km² (z czego na terenie kraju 994,9 km²), źródła na wysokości ok. 1020 m n.p.m., ujście – ok. 110 m n.p.m.

Wikipedia


kwit

pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś

 (1.2) pot. pieniądze, gotówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy kasie wypisano mi kwit, z którym miałem się udać do magazynu sklepowego.

 (1.2) Tera już nie mam kwitu, trzeba było dzwonić wcześniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kwitek mrz.

 przym. kwitowy

 wykrz. kwita

 czas. kwitować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) flota

Wiktionary


kwita

potocznie:
1. wykrzyknik zamykający wypowiedź, podkreślający, że mówiący nie ma nic więcej do powiedzenia na dany temat, lub że to, o czym była mowa, zostało zakończone; (i) koniec, (i) już, (i) basta, (i) tyle;
2. wykrzyknik wyrażający nakaz zakończenia czegoś; basta, dosyć, dość, finito, koniec, szlus


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …zamykający wypowiedź, podkreślający, że nadawca nie ma nic więcej do powiedzenia na dany temat lub że to, o czym była mowa, zostało zakończone

 (1.2) …wyrażający w sposób stanowczy wolę zakończenia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No, mówię ci, że jestem niezniszczalny i kwita, niepotrzebnie się więc męczysz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲita, AS: kfʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwit m., kwitowanie n., skwitowanie n.

 czas. kwitować ndk., skwitować dk.

 przym. kwitacyjny, kwitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniec i kropka, koniec, kropka, amen, rzekłem, dość, dosyć, nic z tego

 (1.2) basta

Wiktionary


kwitacja

przestarzale: pokwitowanie, kwit


SJP.pl


kwitacyja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kwit, pokwitowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkfʲitaˈt͡sɨja, AS: kfʹitacyi ̯a

Wiktionary


kwitariusz

bloczek z drukowanymi blankietami kwitów


SJP.pl


kwitariuszowy

→ kwitariusz


SJP.pl

Patrz:

kwitariusz

kwiteczek

zdrobnienie od: kwitek


SJP.pl


kwitek

zdrobnienie od: kwit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kwit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲitɛk, AS: kfʹitek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwit m., kwitowanie n.

 czas. kwitować, skwitować, pokwitować

 przym. kwitowy

Wiktionary


kwitnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. okres dojrzałości u roślin nasiennych, w którym dochodzi do wytwarzania kwiatów

Wiktionary

Kw

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwitnięcie n., kwietnik mzw./mrz., kwiaciarz mos., kwiaciarka ż.

 czas. kwitnąć ndk.

Wiktionary


kwitnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwitnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfʲitʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: kfʹitʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwitnienie, kwiat, kwiaciarnia, kwiaciarka, kwietnik, rozkwit mrz.

 czas. kwitnąć ndk., zakwitnąć dk., przekwitnąć dk.

 przym. kwietny, kwiecisty, kwietniowy

 przysł. kwieciście

Wiktionary


kwitnący

o człowieku i jego wyglądzie: taki, który wskazuje na dobre zdrowie i samopoczucie; krzepki, hoży


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: kwitnąć (kwiecić się)

 (1.2) imiesłów przymiotnikowy czynny od: kwitnąć (rozwijać się)

przymiotnik odczasownikowy

 (2.1) przen. w doskonałej formie; wyglądający zdrowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwitnienie n.

 czas. kwitnąć ndk.

 przysł. kwitnąco

Wiktionary


kwitnąć

1. o roślinie: rozwijać się z pączka w kwiat, okrywać się kwiatami; kwiecić się;
2. o człowieku: być w doskonałej formie fizycznej i psychicznej; trzymać się;
3. rozwijać się pomyślnie, nabierać rozmachu; prosperować, krzewić się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakwitnąć)

 (1.1) bot. rozwijać i wydawać kwiaty

 (1.2) przen. rozwijać się, prosperować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta roślina kwitnie od maja do września.

 (1.2) Nielegalny handel kwitnie w najlepsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲitnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kfʹitnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwietnik m., kwiat m., kwiecie n., kwiatuszek m., wykwit m., kwitnienie n., zakwitnienie n., zakwitnięcie n., rozkwit mrz.

 czas. zakwitać, zakwitnąć, rozkwitać, rozkwitnąć, przekwitać, przekwitnąć

 przym. kwiecisty, kwiatowy, kwietny

Wiktionary


kwitować

1. potwierdzać otrzymanie czegoś swoim podpisem,
2. reagować na coś zdawkowo


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. skwitować, pokwitować)

 (1.1) potwierdzać podpisem lub wystawieniem dokumentu (kwitu, pokwitowania)

 (1.2) zwięźle podsumowywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Psy szczekają, karawana idzie dalej - tak Zbigniew Bartman kwituje liczne krytyczne głosy po jego zatrudnieniu w roli trenera ŁKS-u.

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. kwita

 rzecz. kwitek mrz., kwit mrz., pokwitowanie n.

Wiktionary


kwitowe

→ kwit


SJP.pl

Patrz:

kwit

kwitownik

element kontroli automatycznej w układzie elektrycznym


SJP.pl


kwitowy

→ kwit


SJP.pl

Patrz:

kwit

kwity

pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) środ. muz. strony zapisane nutami

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: kwit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfʲitɨ, AS: kfʹity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partytura, zapis nutowy

Wiktionary


kwiz

konkurs polegający na odpowiadaniu na pytania o tematyce zazwyczaj wcześniej określonej, będący najczęściej imprezą rozrywkową; quiz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spolszczona wersja słowa: quiz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quiz m.

 przym. quizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quiz

Wiktionary


kwizowy

→ kwiz; quizowy


SJP.pl


kwk

skrótowiec

 (1.1) = górn. Kopalnia Węgla Kamiennego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • KWK – akronim wyrazów kopalnia węgla kamiennego.
  • KWK - Zespół rockowy ze Sławna
  • KWK - Kierownictwo Walki Konspiracyjnej
  • KwK – niem. „Kampfwagenkanone” – działo czołgowe:
    • 2 cm KwK 30/2 cm KwK 38
    • 3,7 cm KwK 36
    • 3,7 cm KwK 38(t)
    • 5 cm KwK 38
    • 5 cm KwK 39
    • 7,5 cm KwK 37
    • 7,5 cm KwK 40
    • 7,5 cm KwK 42

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1979 r. w KWK "Wujek" wydobyto prawie 3,9 mln ton węgla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ka‿vu‿ˈka, AS: ka‿vu‿ka

Wiktionary


kwo

bardzo rzadko: wyraz naśladujący głos kury, zwykle powtarzany; ko (częściej), kwok (bardzo rzadko)


SJP.pl


kwoc

[czytaj: kłok] typ skorowidza, w którym kluczowe słowa znajdują się na początku wiersza


SJP.pl


kwoczenie

stan fizjologiczny u kur charakteryzujący się przerwaniem nośności, wysiadywaniem jaj i wodzeniem piskląt


SJP.pl

Kwoczenie – zespół objawów u kwoki wywołanych chęcią wysiadywania jaj i wodzenia piskląt. Występowanie kwoczenia, o ile się go nie przerwie, powoduje przerwę w nieśności trwającą do 7 tygodni. Objawy te pojawiają się pod wpływem wydzielania przez przedni płat przysadki mózgowej hormonu – prolaktyny.

Wikipedia


kwoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. kwoka

 (1.2) daw. przen. pręgierz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwoka ż.

Wiktionary


kwocznik

ażurowa, wisząca klatka przeznaczona do odzwyczajania kur od kwoczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) klatka, której zadaniem jest odzwyczajanie kur od kwoczenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔt͡ʃʲɲik, AS: kfočʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kwoka.

Wiktionary


kwoczy

przymiotnik od: kwoka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kwoką, pochodzący od kwoki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego mieszkańcy dowiedzieli się tak późno o budowie kwoczej fermy na polach Cerekwi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔt͡ʃɨ, AS: kfočy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwoka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurzy, kokoszy

Wiktionary


kwoczyć

o kwoce: wydawać głos


SJP.pl


kwok

bardzo rzadko: wyraz naśladujący głos kury, zwykle powtarzany; ko (częściej), kwo (bardzo rzadko)


SJP.pl

Kw

Wikipedia


kwoka

1. kura w okresie wysiadywania jaj i opieki nad pisklętami;
2. lekcew. kobieta gadatliwa, nieznośna, gderliwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kura będąca w okresie lęgowym

 (1.2) pogard. przen. kobieta gadatliwa, nieznośna

Wiktionary

1. Kwoka (kura) – kura domowa w okresie lęgowym, potocznie nazywanym okresem kwoczenia. W okresie tym kwoka znosi jaja, wysiaduje je i wyprowadza lęg. Potomstwem kwoki są kurczęta.

Oznaki kwoczenia to: stroszenie piór, podwyższona temperatura ciała oraz charakterystyczne nawoływanie, czyli kwoczenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babcia ma w gospodarstwie dziesięć kwok.

 (1.2) Ta nowa sąsiadka kwocze jak kwoka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔka, AS: kfoka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwoczka ż., kwocznik m., kwokacz m., kwoczenie n., kwokanie n., kwoknięcie n., kwoktanie n.

 czas. kwoczyć ndk., kwokać ndk., kwoktać ndk.

 przym. kwoczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kokosz

Wiktionary


kwokacz

ptak z rodziny bekasowatych; zamieszkuje tereny podmokłe Eurazji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Tringa nebularia|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

 (1.2) osobnik z gatunku kwokaczy (1.1)

Wiktionary

Kwokacz, brodziec kwokacz ("Tringa nebularia") – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na pustej plażaaży samotny kwokacz sondował dziobem piasek w poszukiwaniu pożywnych bezkręgowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔkat͡ʃ, AS: kfokač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwoka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brodziec kwokacz

Wiktionary


kwokanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwokać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kfɔˈkãɲɛ, AS: kfokãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwokać

 rzecz. kwoka ż.

Wiktionary


kwokać

o kurze wodzącej kurczęta i nawołującej je: wydać głos; kwoczyć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. kwoknąć)

 (1.1) o kurze: wydawać głos podczas wysiadywania jaj i wodzenia piskląt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kura kwoka/kwocze w kurniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔkat͡ɕ, AS: kfokać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwokanie n., kwoka, kwocznik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwoczyć, kwoktać, gdakać, piać

Wiktionary


kwoktać

o samicy kuraków: wydawać głos


SJP.pl


kwolek

nazwisko


SJP.pl


kworum

quorum; minimalna liczba obecnych członków organu kolegialnego konieczna do uznania, że dany organ może podejmować ważne prawnie decyzje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

Wiktionary

Kworum (z łac. quorum; [praesentia sufficit] - których "[obecność jest wystarczająca]") – minimalna liczba członków zgromadzenia (parlamentu, stowarzyszenia, związku zawodowego), niezbędna do prowadzenia obrad lub podjęcia wiążących decyzji, np. w sprawie wyborów, podjęcia uchwały.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na zebraniu było wymagane kworum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔrũm, AS: kforũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quorum

Wiktionary


kwosek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaczyn chlebowy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwoskaty

Wiktionary


kwoskaty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o mleku: kwaśniejący

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o owocu: kwaśny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwosek mrz.

Wiktionary


kwota

cena, ilość pieniędzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ilość pieniędzy bądź innych dóbr materialnych

 (1.2) ekon. ustalone ograniczenie danej substancji lub materiału

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kwota cukrowa
  • Kwota importowa – limit ograniczający wysokość importu
  • Kwota mleczna – indywidualny limit ilości mleka
  • Kwota skrobiowa
  • Kwota wolna od podatku – w Polsce kwota dochodu niepowodującego obowiązku zapłaty podatku dochodowego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łączna kwota wynosi 250 zł.

 (1.2) W tym roku przekroczymy kwotę mleczną.

 (1.2) Firma nie może przekroczyć rocznej kwoty emisji gazów cieplarnianych.

 (1.2) Rząd ustalił nową kwotę na import towarów luksusowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfɔta, AS: kfota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwotowanie n.

 czas. kwotować ndk.

 przym. kwotowy, bezkwotowy

 przysł. kwotowo, bezkwotowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suma

 (1.2) limit

Wiktionary


kwotacja

indywidualne wyliczenie wysokości składki ubezpieczeniowej na podstawie informacji przekazanych przez osobę ubezpieczającą


SJP.pl


kwotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwotować.

Wiktionary

Kw

Wikipedia

Powiązane:

 czas. kwotować

 rzecz. kwota ż.

Wiktionary


kwotować

licytować zlecenie wystawione na przetarg na aukcji; bidować


SJP.pl


kwotowy

→ kwota, np. dodatki kwotowe, ryczałt kwotowy


SJP.pl


kwp

skrót od:
1. Komenda Wojewódzka Policji;
2. Konspiracyjne Wojsko Polskie


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = hist. Kierownictwo Walki Podziemnej;

 (1.2) = hist. Konspiracyjne Wojsko Polskie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kierownictwo Walki Podziemnej
  • Konspiracyjne Wojsko Polskie
  • kWp - kilowatopik

Wikipedia


kwuczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwokać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. narzekać, marudzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwuczka ż., kwuka ż.

Wiktionary


kwuczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwoczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwuka ż.

 czas. kwuczeć ndk.

Wiktionary


kwuka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwoka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwuczka ż.

 czas. kwuczeć ndk.

Wiktionary


kww

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = polit. komitet wyborczy wyborców

Wiktionary


kwyrla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. urządzenie kuchenne do mieszania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pluje się w dłonie, ujmuje pomiędzy nimi kwyrlę i kwyrla się (znaczy obraca się kwyrlę wokół jej osi naprzemiennie w obie strony). (z Internetu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mątewka, kwirlejka, kwyrlejka, kwirla, firlejka, koziołek, gwiazdka

Wiktionary


kwyrlejka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. - urządzenie kuchenne do mieszania - zob. kwirla.

Wiktionary


kwóczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zob. kwuczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwóczka ż., kwóka ż.

Wiktionary


kwóczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwoczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwóka ż.

 czas. kwóczeć ndk.

Wiktionary


kwóka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwoka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwóczka ż.

 czas. kwóczeć ndk.

Wiktionary


kwęczeć

przestarzale: kwękać (utyskiwać, narzekać)


SJP.pl


kwęk

rzadko: odgłos lub odgłosy wydawane przez osobę narzekającą, zmęczoną; kwękanie, kwęczenie


SJP.pl


kwękacz

potocznie, żartobliwie: osoba ciągle wyrażająca swoje niezadowolenie, często z powodu złego samopoczucia, słabej kondycji fizycznej itp., maruda


SJP.pl


kwękania

narzekanie, utyskiwanie, uskarżanie się


SJP.pl


kwękanie

narzekanie, utyskiwanie, uskarżanie się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kwękać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwękać ndk.

Wiktionary


kwękać

1. o indykach: wydawać głos;
2. potocznie: narzekać, utyskiwać


SJP.pl


kwęknąć

1. potocznie: powiedzieć coś z niezadowoleniem;
2. o indykach: wydać charakterystyczny głos


SJP.pl


kyanit

[czytaj: kianit] minerał, odmiana krzemianu glinu; kianit, cyjanit, dysten


SJP.pl

Kyanit ("cyjanit, dysten") – polimorficzna odmiana krzemianu glinu (#PATRZ), minerał z grupy krzemianów wyspowych zaliczany do glinokrzemianów.

Nazwa cyjanit pochodzi od gr. "kyanos" = niebieski; nazwa dysten od gr. "dis" = dwukrotnie, podwójnie oraz "sthenos" = siła, moc i nawiązuje do zmiennej twardości tego minerału.

Wikipedia


kyat

[czytaj: kiat] jednostka monetarna Birmy (Myanmaru), 1 kiat = 100 pia; kiat


SJP.pl


kybele

w mitologii greckiej i rzymskiej: frygijska bogini płodności i urodzaju; Wielka Macierz, Matka Bogów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rel. hist. frygijska bogini płodności i odradzania się natury;

Wiktionary

Kybele (hetyckie "Kubaba", gr. "Kybele" lub "Kybebe", łac. "Cybele" lub "Cybebe") – frygijska bogini płodności i odrodzenia natury. Czczona od tysiącleci w całej Azji Mniejszej jako Bogini Matka, w kulturze grecko-rzymskiej znana jako Matka Bogów (gr. "Megale Meter") i Wielka Macierz Bogów (łac. "Magna Mater"); []. W mitologii frygijskiej jej młodym kochankiem był Attis.

Wikipedia


kydryński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lucjan Kydryński – dziennikarz, konferansjer, prezenter
  • Marcin Kydryński – dziennikarz muzyczny, fotograf
  • Juliusz Kydryński – pisarz, tłumacz

Wikipedia


kyfoza

wygięcie kręgosłupa do tyłu; kifoza (częściej)


SJP.pl


kyjatycki

przymiotnik

 (1.1) archeol. związany z kulturą kyjatycką

Wiktionary


kyliks

w starożytnej Grecji: naczynie ceramiczne do picia


SJP.pl

Kyliks (gr. κύλιξ kýliks, łac. "calix") – typowa dla ceramiki starogreckiej szeroka, płaska czara służąca do picia wina. Grecka nazwa dosłownie oznacza kielich.

Wikipedia


kylindryt

minerał tworzący cylindryczne kryształy w złożach siarczków cyny, występujący głównie w Boliwii; cylindryt


SJP.pl


kynofobia

chorobliwy lęk przed psami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed psami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michał cierpi na kynofobię, nie podchodź do niego ze swoją suką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɨ̃nɔˈfɔbʲja, AS: kỹnofobʹi ̯a

Wiktionary


kynolog

specjalista w dziedzinie kynologii


SJP.pl


kynologia

dział zoologii, nauka o psach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nauka o psach;

Wiktionary

Kynologia (z κύων "kýon" w dopełniaczu: κυνός "kynós" – pies, λογος "logos" – słowo, nauka) – nauka o psach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kynologia obejmuje te zagadnienia innych nauk, które pośrednio lub bezpośrednio odnoszą się do psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja, AS: kỹnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kynolog m.

 przym. kynologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. psiarstwo

Wiktionary


kynologiczny

związany z kynologią, nauką o hodowli i chowie psów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kynologią, dotyczący kynologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɨ̃nɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: kỹnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kynologia ż., kynolog m.

Wiktionary


kynoterapeuta

terapeuta leczący z pomocą psa; dogoterapeuta


SJP.pl


kynoterapeutyczny

→ kynoterapia


SJP.pl

Patrz:

kynoterapia

kynoterapia

terapia poprzez ćwiczenia i zabawy z odpowiednio wyszkolonymi psami; dogoterapia


SJP.pl


kynuria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytna kraina na wschodnim brzegu Peloponezu między Argolidą a Lakonią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kynuryjczyk mos.

 przym. kynuryjski

Wiktionary


kyokushin

[czytaj: kjokuszin albo kjokusin] rodzaj karate


SJP.pl

Kyokushin (jap. 極真) – pełnokontaktowa sztuka walki, rodzaj karate, stworzona przez Masutatsu Ōyamę. Nazwa jest połączeniem słów "kyoku" (biegun, ekstremum, najwyższa ranga) i "shin" (prawda, prawdziwość, rzeczywistość) i tłumaczona jest najczęściej jako "ekstremum prawdy, dążenie do poznania prawdy", zaś nazwa "Kyoku-shin-kai" oznacza "stowarzyszenie na rzecz poznania ostatecznej (najwyższej) prawdy".

Wikipedia


kyrene

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. waleczna nimfa tesalska, kochanka Apolla;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cyrena ż., Cyrenajka ż., cyrenejczyk m., cyrenejka ż., Cyrenajczyk m., Cyrene ż.

 przym. cyrenejski, cyrenajski

Wiktionary


kyrenia

1. miasto na Cyprze; Kirenia;
2. pasmo górskie; Góry Kyreńskie


SJP.pl


kyreński

przymiotnik od: Kyrenia


SJP.pl


kyrios

w greckim prawie: mężczyzna sprawujący opiekę nad kobietą


SJP.pl

Kyrios – osoba sprawująca opiekę nad kobietą w starożytnej Grecji. Najczęściej był nim ojciec albo mąż. Przejaw paternalizmu, charakterystycznego dla ówczesnej społeczności w greckich polis.

Wikipedia


kysiak

nazwisko


SJP.pl


kysz

okrzyk przy odpędzaniu jakiejś istoty żywej lub urojonej, często powtarzany kilkukrotnie; a kysz, sio, a sio


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) książk. okrzyk do odpędzania istoty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɨʃ, AS: kyš

Wiktionary


kysztym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie czelabińskim;

Wiktionary

Kysztym ( Кыштым) – miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim na Uralu. Miasto otoczone jest przez około 30 jezior, w pobliżu znajduje się też wiele lasów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kysztymski

Wiktionary


kyszłak

kiszłak, kiszlak;
1. miejsce zimowania pasterskich ludów Azji Mniejszej;
2. osada wiejska w Azji Środkowej


SJP.pl


kyu

[czytaj: kju] określenie poziomu umiejętności, używane m.in. w japońskich sztukach walki, go, shogi, ikebanie i ceremonii parzenia herbaty; kyū


SJP.pl


kyudo

[czytaj: kjudo] japońska sztuka łucznicza zaliczana do budo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. etn. japońskie łucznictwo ceremonialne służące rozwojowi duchowemu, wywodzące się z tradycji samurajskich

Wiktionary


kyzylski

→ Kyzył (stolica Tuwy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kyzyłem, dotyczący Kyzyłu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kyzył mrz.

Wiktionary


kyzył

stolica Tuwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy;

Wiktionary

Kyzył (ros. Кызы́л) – miasto w Azji Środkowej, w Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Tuwy. Miejski kod OKATO to "93 401".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kyzylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Białocarsk (do 1918), hist. Chem-Bełdyr (1918-1926)

Wiktionary


kyzył-kum

pustynia w Uzbekistanie i Kazachstanie


SJP.pl

Kyzył-kum (karakałp. Ķyzyl ķum, uzb. Qizilqum, kaz. Қызылқұм) – piaszczysta, miejscami gliniasta i kamienista pustynia w Uzbekistanie i Kazachstanie, na Nizinie Turańskiej, między rzekami Amu-darią i Syr-darią a Jeziorem Aralskim. Nazwa oznacza „czerwony piasek” w języku uzbeckim, kazachskim oraz tureckim. Powierzchnia ok. 298 tys. km² (10. pod względem wielkości na świecie). Na południowym krańcu pustyni Kyzył-kum w górach Nurota znajduje się dolina Sarmiszsaj.

Wikipedia


kyzyłart

przełęcz na granicy Kirgistanu i Tadżykistanu


SJP.pl


kyzyłkumski

przymiotnik od: Kyzył-Kum


SJP.pl


kyzyłorda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu kyzyłordyńskiego;

Wiktionary

Ky

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kyzyłordyński

Wiktionary


kyzyłordyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kyzyłordą, dotyczący Kyzyłordy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kyzyłorda ż.

Wiktionary


kyōgen

Kyōgen (jap. 狂言; dosł. "szalone słowa") – jedna z form klasycznego teatru japońskiego. Przedstawienia "kyōgen" mają charakter realistycznej farsy, odzwierciedlającej życie codzienne i społeczne. Głównymi bohaterami są stereotypowe postacie komediowe, jak głupi pan i jego mądry sługa, tchórzliwy wojownik, czy skorumpowany kapłan. Aktorzy posługują się grą słów, satyrą, zaskakującą charakteryzacją i przesadnymi gestami. Większość utworów trwa około 15–20 minut i angażuje dwóch lub trzech aktorów.

Wikipedia


kz

skrótowiec

 (1.1) = praw. kodeks zobowiązań;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • KZ – Konfederacja Zbrojna, polska organizacja konspiracyjna z czasów II wojny światowej
  • KZ – niemiecki skrót oznaczający obóz koncentracyjny
  • KZ – Kościół Zielonoświątkowy w RP, jeden z polskich kościołów protestanckich
  • KZ – Krzyż Zasługi, polskie odznaczenie
  • KZ – kod przypisany Kazachstanowi według standardu ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


kzm

skrótowiec

 (1.1) = med. kleszczowe zapalenie mózgu

 (1.2) = hist. polit. Komunistyczny Związek Młodzieży

 (1.3) = hist. polit. Katolicki Związek Mężów (1934-1939)

 (1.4) = polit. Klub Zachowawczo-Monarchistyczny

 (1.5) = Katowickie Zakłady Metalowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W każdym razie w lutym 1935 r. wyszedł na wolność i zapewne jego prestiż w krakowskim KZM wzrósł, choć odsiadka — w śledztwie lub po wyroku — była „normalką” w życiu członka nielegalnej i antypaństwowej organizacji politycznej.

Wiktionary


kzmp

skrót od: Komunistyczny Związek Młodzieży Polski


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = hist. polit. Komunistyczny Związek Młodzieży Polski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1929 r. KZMP liczył 4100 członków.

Wiktionary


kzmp-owiec

członek KZMP (Komunistycznego Związku Młodzieży Polski); kazetempowiec


SJP.pl


kzmp-owski

→ KZMP (Komunistyczny Związek Młodzieży Polski); kazetempowski


SJP.pl


kzmzb

skrótowiec

 (1.1) = hist. polit. Komunistyczny Związek Młodzieży Zachodniej Białorusi

Wiktionary


kzn

skrótowiec

 (1.1) = med. kłębuszkowe zapalenie nerek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • KZN – Krajowy Zasób Nieruchomości
  • KZN – oznaczenie portu lotniczego Kazań
  • K. z. n. – kłębuszkowe zapalenie nerek
  • kzn. – skrót od kaznodzieja

Wikipedia


kärcher

[czytaj: karcher lub kercher] marka myjek ciśnieniowych i firma; Karcher


SJP.pl

Alfred Kärcher GmbH & Co. KG, znana pod marką Kärcher – globalnie działająca niemiecka firma rodzinna z siedzibą w Winnenden, znana z produkcji urządzeń i systemów czyszczących, a zwłaszcza urządzeń wysokociśnieniowych. Firma Kärcher jest obecna w 47 krajach świata.

Wikipedia


kólczyk

regionalnie: kolczyk


SJP.pl


kómport

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kompot

Wiktionary


kónajączka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rel. dzwonienie konającemu

Wiktionary


kóncyntrok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hist. obóz koncentracyjny

Wiktionary


kóndowita

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. znajomości, koligacje

Wiktionary


kóniczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pasikonik

Wiktionary


kónorz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. konar

Wiktionary


kónwiczniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chleb razowy

Wiktionary


kórnica

Kórnica (nazwa oboczna Kornica, Körnitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Krapkowice. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.

Wikipedia


kórnicki

przymiotnik od: Kórnik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Kórnika, związany z Kórnikiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodatkowe atrakcje to imponująca kolekcja drzew w przyzamkowym arboretum, zbiory Biblioteki Kórnickiej, tereny rekreacyjne, bogactwo lasów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kórnik m., kórniczanin m., kórniczanka ż.

Wiktionary


kórniczanin

mieszkaniec Kórnika


SJP.pl


kórniczanka

mieszkanka Kórnika


SJP.pl


kórnik

miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim;

Wiktionary

Kó

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamila wzięła udział w zjeździe leksykologów polskich w Kórniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkurʲɲik, AS: kurʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kórniczanin m., kórniczanka ż.

 przym. kórnicki

Wiktionary


kószka

słomiany ul; koszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drewniane naczynie z uchem, zakładane za pas kosiarza, w którym jest zamoczona osełka do ostrzenia kosy

 (1.2) pszcz. pleśćeciony ze słomy kosz, używany jako ul dla pszczół

Wiktionary

Kószka, koszka lub bezdenka, czyli ul kopulasty – nierozbieralny ul w kształcie dzwonu, wykonanego z plecionej słomy i ustawiany na odrębnym podłożu, równocześnie stanowiącym zamknięcie dna.

Kószki swoim wyglądem naśladują gliniane dzbany stosowane do hodowli pszczół już w starożytnym Egipcie. W Polsce używano barci w żywych drzewach lub poziomych i pionowych uli pniowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkuʃka, AS: kuška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koszka

Wiktionary


kózecki

→ Kózki


SJP.pl

Patrz:

Kózki

kózka

1. zdrobnienie od: koza;
2. ekspresywnie: młoda dziewczyna;
3. rodzaj owadów z rodziny szarańczowatych;
4. przedstawiciel nadrodziny chrząszczy z podrzędu wielożernych;
5. gatunek ryby z rodziny piskorzowatych, np. kózka aralska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: koza

 (1.2) icht. nazwa systematyczna|Sabanejewia|ref=tak., ryba z rodzaju Sabanejewia, z rodziny piskorzowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kózka (Stauroderus) – rodzaj owadów prostoskrzydłych
  • kózka – przedstawiciel chrząszczy z nadrodziny kózek (Cerambycoidea), zwłaszcza rodziny kózkowatych
  • kózka (Cobitis taenia) – gatunek ryby oraz pierwszy człon nazw zwyczajowych niektórych innych gatunków ryb z rodziny piskorzowatych:
    • kózka aralska (Sabanejewia aurata)
    • kózka bergatino (Sabanejewia larvata)
    • kózka kaspijska (Sabanejewia caspia)
    • kózka rumuńska (Sabanejewia romanica)
    • kózka wielka (Cobitis elongata)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po łące skakały małe kózki.

 (1.2) Ichtiolog badał kózki i karasie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koza ż., koźlątko n., koźlę n., koziarz mos.

 przym. kozi

Wiktionary


kózki

rodzina chrząszczy o długich czółkach; kózkowate


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kózki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki
  • Kózki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków
  • Kózki – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki
  • Kózki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
  • Kózki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Biała Piska
  • kózki – nadrodzina chrząszczy

Wikipedia


kózkowate

1. rodzina chrząszczy o długich czółkach; kózki;
2. rodzina słodkowodnych ryb karpiokształtnych; piskorzowate, kózkowate


SJP.pl

Kózkowate (Cerambycidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy, podrzędu chrząszczy wielożernych. Rodzina obejmuje owady o wydłużonym ciele i charakterystycznych niezwykle długich czułkach, które często sięgają poza odwłok. Do rodziny tej zalicza się ponad 20 tys. gatunków; w Polsce 194.

Wikipedia


kózkowaty

o cechach kózkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


kół

przestarzale: podłużny i zaostrzony kawał ociosanego drewna; koł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. pal zaostrzony na końcu, gruby kij, drąg, żerdź

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za te czyny starosta na kół wbić go kazał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłucie n.

:: zdrobn. kołek m.

 czas. kołowacieć, kłuć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koł, pal

Wiktionary


kółeczko

zdrobnienie od: kółko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od kółko

 (1.2) bardzo małe kółko

Wiktionary

Kółeczko – nieoficjalna część wsi Sadlinki w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Sadlinki.

Nazwa miejscowości została zniesiona, jej teren to obecnie ulica Robotnicza w Sadlinkach.

Zabudowa domów przypomina literę O. Większość domów jest starsza niż 50 lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieci! Ustawcie się w kółeczko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kuˈwɛt͡ʃkɔ, AS: kuu̯ečko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n., kółko n.

 przyim. koło

 czas. kołowacieć

Wiktionary


kółka

przyrząd gimnastyczny składający się z dwu obręczy zawieszonych na linach, służący do przewrotów i zwisów


SJP.pl


kółkastla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. węglarka

Wiktionary


kółkiem

naokoło, dookoła, wokół kogoś, czegoś; kołem


SJP.pl


kółko

zdrobnienie od: koło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: koło

 (1.2) małe koło

 (1.3) eduk. szkolne zajęcia dla grupy zainteresowań

 (1.4) grupa bawiących się osób trzymająca się za ręce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kółko – znak diakrytyczny
  • Kółko – osada w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Goworowo
  • Kółko – część wsi Kiezie w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sterdyń
  • Kółko – kolonia wsi Skuszew w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
  • Kółko – dawna osada, a dziś część osiedla Jazy w Niepołomicach
  • Kółko Żabieckie
  • kółko i krzyżyk
  • Kółko rolnicze
  • Rajmund Kółko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię nosić tę sukieneczkę w kwiatuszki i kółeczka.

 (1.2) Do rysowania kółek służy cyrkiel, tzw. zerownik.

 (1.2) Przez te wertepy w parku połamałam kółka w dziecięcym wózku.

 (1.3) W czwartki po lekcjach uczęszczam na kółko chemiczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuwkɔ, AS: kuu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n.

:: zdrobn. kółeczko n.

 czas. kołować, kołowacieć

 przym. kołowy, skołowany

 przyim. koło

 ims. skołowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zajęcia fakultatywne

Wiktionary


kółkowaty

kształtem przypominający kółko, koło


SJP.pl


kółkować

zakładać bykowi pierścień w przegrodę nosa


SJP.pl


kółkowicz

potocznie: członek jakiegoś koła, kółka, stowarzyszenia osób o wspólnych zainteresowaniach lub dążeniach; kółkowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba należąca do kółka

Wiktionary


kółkowiczka

→ kółkowicz


SJP.pl

Patrz:

kółkowicz

kółkowiec

potocznie: członek jakiegoś koła, kółka, stowarzyszenia osób o wspólnych zainteresowaniach lub dążeniach; kółkowicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba należąca do kółka

Wiktionary


kółkowy

przymiotnik od: kółko


SJP.pl


kóń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kóń je spokojniejszy jak mo blinde na oczach. sic.

Wiktionary


kóńszczyczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kawałeczek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biedróneczko, leć do nieba, / Prziniyś mi kóńszczyczek chleba.

Wiktionary


köhler

[czytaj: kyler] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Köhler (ur. 1993) – niemiecka bobsleistka
  • Benjamin Köhler (ur. 1980) – niemiecki piłkarz
  • Christa Köhler (ur. 1951) – niemiecka skoczkini do wody
  • Eva Luise Köhler (ur. 1947) – była pierwsza dama Niemiec
  • Georges Köhler (1945–1996) – niemiecki biolog
  • Hermann Köhler (ur. 1950) – niemiecki lekkoatleta
  • Horst Köhler (ur. 1943) – niemiecki polityk CDU, były dyrektor Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz były prezydent Republiki Federalnej Niemiec
  • Jakob Köhler (1902–1970) – holenderski pływak i waterpolista
  • Juliane Köhler (ur. 1965) – niemiecka aktorka
  • Käthe Köhler (ur. 1913 – nieznana data śmierci) – niemiecka skoczkini do wody
  • Kristina Schröder z domu Köhler (ur. 1977) – niemiecka polityk i socjolog
  • Louis Köhler (1820–1886) – niemiecki kompozytor, pianista i pedagog

Wikipedia


könig

[czytaj: kynig] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bad König – miasto w kraju związkowym Hesja, w powiecie Odenwald
  • Claës König – szwedzki jeździec sportowy
  • Ernst August König – zbrodniarz hitlerowski
  • Erwin König – fikcyjny niemiecki snajper
  • Franz König – austriacki duchowny
  • Friedrich Koenig – niemiecki inżynier i wynalazca
  • Georg König – zbrodniarz nazistowski
  • Hans Wilhelm König – zbrodniarz hitlerowski
  • Jan Latham-Koenig – pianista i dyrygent
  • Jerzy Koenig – polski krytyk teatralny
  • Johann Gerhard König – niemiecki botanik imykolog
  • Johann König – zbrodniarz hitlerowski

Wikipedia


kąciak

narzędzie rzeźbiarskie, służące do usuwania materiału z narożników


SJP.pl


kącianin

mieszkaniec Kątów Wrocławskich (miasta w Polsce); Kątowianin


SJP.pl


kącianka

mieszkanka Kątów Wrocławskich (miasta w Polsce); Kątowianka


SJP.pl


kącicierń

roślina z rodziny dziwaczkowatych; bugenwilla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Bougainvillea|ref=tak., zob. bugenwilla.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kąciciernie hodują w krajach gorących dla oplatania nimi altan. W zachodniej Europie hodują rośliny te w szklarniach dla ich pięknych przykwiatów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bugenwilla

Wiktionary


kącik

1. zdrobnienie od: kąt;
2. stała, mała rubryczka w czasopiśmie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kąt

 (1.2) rubryka w piśmie poświęcona określonej tematyce

 (1.3) miejsce w pomieszczeniu dostosowane do wykonywania określonych czynności

 (1.4) wgłębienia w bokach ust i oczu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kącik – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
  • Kącik – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Biała
  • Kącik – wieś w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Nowy Staw
  • Kącik – dawna gromada
  • Kącik – dawna nazwa wsi Bożnów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲt͡ɕik, AS: kõńćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątek mrz., kąt m., kątownica ż., kątownik m.

 przym. kątowy

Wiktionary


kącina

świątynia pogańska u dawnych Prusów, Słowian i Litwinów; gontyna, kontyna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kącina – świątynia pogańska u dawnych Słowian, Prusów i Litwinów; chram, gontyna
  • Kącina – część wsi Kobyle w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
  • Kącina – część wsi Piaski-Drużków w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Czchów
  • Kącina – część wsi Stróżna w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie
  • Kącina – część wsi Sowliny w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Kącina – część wsi Roztoka w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
  • Kącina – część wsi Żeleźnikowa Wielka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Nawojowa
  • Kącina – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
  • Kącina – część wsi Wesołów w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Zakliczyn

Wikipedia


kącisko

zgrubienie od: kąt


SJP.pl


kącki

przymiotnik od: Kąty, Kąty Rybackie, Kąty Wrocławskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konrad V Kącki (między 1381 a 1387-1439) – książę oleśnicki z dynastii Piastów
  • Edward Kącki (ur. 1925) – informatyk, rektor Wyższej Szkoły Informatyki w Łodzi
  • Marcin Kącki (ur. 1976) – dziennikarz

Wikipedia


kądziałka

1. pęk lnu, konopi lub wełny przygotowanej do przędzenia na specjalnej części kołowrotka; kądziołka, kądziel;
2. przędzenie kądzieli; kądziołka


SJP.pl


kądziel

1. pęk lnu, konopi lub wełny przygotowywane do przędzenia, umocowane na przęślicy lub kołowrotku
2. pręt, na którym umocowuje się kądziel
3. przestarzale: linia żeńska
4. grzywa żubra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. pęk włókien umocowany na krążku przęślicy lub kołowrotka;

 (1.2) przest. żeńska linia pokrewieństwa w rodzinie

 (1.3) łow. grzywa żubra; ogon żubra, wilka

Wiktionary

Ką

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedziała w izbie przy piecu i przędła kądziel.

 (1.2) Twardowski był dobry szlachcic, bo po mieczu i kądzieli.

 (1.3) W języku łowieckim nie tylko grzywa żubra zwana jest kądzielą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kądzielnik m.

 przym. kądzielny, kądzielowy

Wiktionary


kądziela

nazwisko


SJP.pl


kądzielnik

gruczoł przędny gąsienicy jedwabnika, znajdujący się w jej wardze dolnej


SJP.pl


kądzielny

1. → kądziel; kądzielowy;
2. pochodzący z linii matki


SJP.pl


kądzielowy

→ kądziel; kądzielny


SJP.pl


kądziołek

brodawka przędna pająka


SJP.pl


kądziołka

1. inaczej kądziel
2. przędzenie kądzieli


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kądziołka (1960-), hokeista, olimpijczyk
  • Marcin Kądziołka (1983-), fotograf
  • Stanisław Kądziołka (1902-1971), narciarz, olimpijczyk
  • Władysław Kądziołka (1925-1999), górnik, poseł

Wikipedia


kąkol

gatunek goździka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Agrostemma|L.|ref=tak., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;

Wiktionary

Ką

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chociaż to gospodarzy bardzo w oczy kole: piękne są w złotym zbożu chabry i kąkole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ŋkɔl, AS: kõŋkol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. kąkolik m.

 przym. kąkolowy, kąkolewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. lud. diabelskie kwiaty

Wiktionary


kąkolewice

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kąkolewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Budzyń
  • Kąkolewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Węgorzyno

Wikipedia


kąkolewicki

przymiotnik od: Kąkolewice


SJP.pl


kąkolewnica

wieś w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim


SJP.pl

Kąkolewnica – wieś gminna we wschodniej Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Kąkolewnica (do 2010 pn. "gmina Kąkolewnica Wschodnia"), której jest siedzibą.

Wikipedia


kąkolewnicki

przymiotnik od: Kąkolewnica Wschodnia


SJP.pl


kąkolewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa szeregu wsi i osad w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kąkolewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Granowo
  • Kąkolewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski
  • Kąkolewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Osieczna
    • Kąkolewo – stacja kolejowa w ww. wsi
  • Kąkolewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Osieczna
  • Kąkolewo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Osieczna
  • Kąkolewo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski
  • Kąkolewo – gromada w powiecie leszczyńskim
  • Kąkolewo – gromada w powiecie nowotomyskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stacji w Kąkolewie dosiadła się kobiecina z jamnikiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąkol mrz., kąkolewianin mos., kąkolewianka ż.

 przym. kąkolewski

Wiktionary


kąkolewski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kąkolewem, dotyczący Kąkolewa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Kąkolewska − polska siatkarka
  • Jan Kąkolewski − podpułkownik Wojska Polskiego
  • Krzysztof Kąkolewski − polski literat
  • Piotr Kąkolewski − polski aktor dziecięcy i architekt
  • Konkolewski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niedźwiedź grasuje w kąkolewskim lesie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąkol mrz., kąkolewianin mos., kąkolewianka ż., Kąkolewo n.

Wiktionary


kąkolowy

przymiotnik od: kąkol


SJP.pl


kąpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kąpać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃mˈpãɲɛ, AS: kõmpãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kąpać ndk.

 rzecz. kąpielisko n., kąpielowy mos., kąpielówki nmos.

 przym. kąpielowy

Wiktionary


kąpać

1. zanurzać, moczyć kogoś w wodzie w celach higienicznych lub leczniczych;
2. moczyć coś w cieczy o specjalnie przygotowanym składzie w ramach procesu technologicznego;
3. kąpać się -
a) myć się w dużej ilości wody; brać kąpiel;
b) przebywać w dużym zbiorniku wodnym w celach rekreacyjnych


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wykąpać)

 (1.1) zanurzać kogoś w wodzie w celu umycia go, bądź w celach leczniczych

 (1.2) zanurzać przedmiot w cieczy w celu pokrycia go czymś

czasownik zwrotny niedokonany kąpać się (dk. wykąpać się)

 (2.1) zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mpat͡ɕ, AS: kõmpać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpielowy mos., Kąpiółka ż., kąpiel ż., kąpielisko n., kąpielówki nmos., kąpanie n.

 czas. wykąpać dk.

 przym. kąpielowy, kąpieliskowy

 przysł. kąpielowo, kąpieliskowo

Wiktionary


kąpiel

1. kąpanie się lub kogoś w wannie;
2. woda zwykła lub mineralna lub inna ciecz przeznaczona do kąpania;
3. moczenie czegoś w odpowiednich płynach w celu wywołania określonych reakcji; roztwór służący do tego celu;
4. przebywanie lub zabawa w zbiornikach wodnych dla sportu lub przyjemności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kąpanie kogoś, kąpanie się

 (1.2) woda przygotowana do kąpania lub woda, do której się wchodzi

 (1.3) chem. techn. trzymanie czegoś w specjalnie przygotowanym roztworze dla wywołania pożądanej reakcji

 (1.4) chem. techn. roztwór przygotowany do zanurzenia w nim czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kąpiel – mycie całego ciała lub zanurzenie jakiejś rzeczy w roztworze odpowiednich związków chemicznych
  • Kąpiel – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo
  • Kąpiel – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite
  • kąpiel fotograficzna – określony roztwór odpowiednich związków chemicznych
  • kąpiel igliwiowa – kąpiel w intensywnie pachnącym odwarze ze świeżych gałęzi sosen i świerków
  • kąpiel elektryczno-wodna – fizykoterapeutyczny zabieg elektroleczniczy
  • kąpiel borowinowa – jedna z kąpieli leczniczych
  • kąpiel perełkowa – rodzaj zabiegu balneologicznego
  • kąpiel osmotyczna – rodzaj zabiegu balneologicznego
  • Kąpielisko
  • Ablucja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wsiach mieszkańcy dokonywali zabiegów "oczyszczających", które w wymiarze fizycznym polegały m.in. na przedświątecznym rytuale kąpieli i sprzątania - metaforycznego "mycia" gospodarstwa i domu.

 (1.1) Kąpiel w rzece jest surowo wzbroniona.

 (1.2) Dla odprężenia przygotował kąpiel z ziołami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃mpʲjɛl, AS: kõmpʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpielowy mos., kąpielisko n., kąpielówki lm nm., Kąpiółka ż.

 przym. kąpielowy, kąpieliskowy

 czas. kąpać ndk., wykąpać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kąpanie

Wiktionary


kąpielisko

1. zespół urządzeń umożliwiających kąpanie się; łaźnia;
2. miejscowość nadmorska lub posiadająca naturalne źródła; uzdrowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) turyst. sport. część akwenu przeznaczona do kąpieli

 (1.2) turyst. miejscowość położona nad wodą, w miejscu dogodnym do kąpieli i plażowanieażowania, często odwiedzana przez turystów, letników i plażowiczów

Wiktionary

Kąpielisko – oznakowany fragment wód powierzchniowych, wykorzystywany przez dużą liczbę osób kąpiących się. Najczęściej są ustanawiane przy naturalnych zbiornikach wodnych, jak jeziora, morza lub rzeki. Na strzeżonych kąpieliskach o bezpieczeństwo osób kąpiących się dbają ratownicy wodni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie kobiety nie poddały się postępowaniu mandatowemu za opalanie się topless na kąpielisku miejskim. Sąd pierwszej instancji uznał, że dopuściły się one nieobyczajnego wybryku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲjɛˈlʲiskɔ, AS: kõmpʹi ̯elʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpiel ż., kąpielówki nmos., kąpiółka ż., kąpielowa ż., kąpanie n., skąpanie n., wykąpanie n., Kąpiel ż.

 czas. kąpać ndk., wykąpać dk., skąpać dk.

 przym. kąpielowy, kąpieliskowy

Wiktionary


kąpieliskowy

przymiotnik od: kąpielisko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od kąpielisko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲjɛlʲiˈskɔvɨ, AS: kõmpʹi ̯elʹiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpielisko, kąpiel

 czas. kąpać

Wiktionary


kąpielowa

pracowniczka sanatorium przygotowująca kąpiele lecznicze dla pacjentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pracownica sanatorium przygotowująca kąpiele lecznicze dla pacjentów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpielowy mos., kąpielisko n., Kąpiółka ż.

 przym. kąpielowy

Wiktionary


kąpielowicz

1. człowiek kąpiący się w morzu, rzece itp.;
2. dawniej: człowiek przebywający w uzdrowisku, zwłaszcza w miejscowościach kąpieliskowych; kuracjusz


SJP.pl


kąpielowiczka

1. kobieta kąpiąca się w morzu, rzece itp.;
2. dawniej: kobieta przebywająca w uzdrowisku, zwłaszcza w miejscowościach kąpieliskowych; kuracjuszka


SJP.pl


kąpielowy

przymiotnik od: kąpiel


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kąpielą, dotyczący kąpieli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pracownik sanatorium przygotowujący kąpiele lecznicze dla pacjentów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲjɛˈlɔvɨ, AS: kõmpʹi ̯elovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpiel ż., Kąpiółka ż., kąpielówki nmos., kąpanie n., wykąpanie n., skąpanie n.

:: fż. kąpielowa ż.

 czas. kąpać ndk., wykąpać dk., skąpać dk.

Wiktionary


kąpielówki

krótkie spodenki lub majtki do kąpania się, plażowania itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

Wiktionary

Kąpielówki – męski/chłopięcy strój (zasłaniający intymne części ciała), służący do pływania lub wypoczynku rekreacyjnego. Są to najczęściej same majtki, które wykonane są zwykle z poliestru lub lycry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj Rafał mi opowiadał, jak podczas wycieczki szkolnej do parku wodnego na jednej z najwyższych zjeżdżalni było tak szybko, że aż mu kąpielówki zleciały. Sam nie wie, jak to się stało!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci, AS: kõmpʹi ̯elufʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąpiel ż., kąpiółka ż., Kąpiółka ż., kąpielisko n., kąpielowy mos., kąpanie n., wykąpanie n., skąpanie n.

 czas. kąpać ndk., wykąpać dk., skąpać dk.

 przym. kąpielowy, kąpielówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spodenki kąpielowe; gw. Górny Śląsk badki, batki

Wiktionary


kąpiołka

żartobliwie: kąpiel


SJP.pl


kąpiółka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kąpiel

 (1.2) reg. pozn. łazienka

 (1.3) reg. pozn. kąpiel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kąpiółka ż., kąpielisko n., kąpielówki nmos.

Wiktionary


kąsacz

przedstawiciel podrzędu drapieżnych ryb słodkowodnych, spotykany w rzekach Ameryki Środkowej i Południowej


SJP.pl


kąsacze

przedstawiciel podrzędu drapieżnych ryb słodkowodnych, spotykany w rzekach Ameryki Środkowej i Południowej


SJP.pl


kąsaczokształtne

rząd słodkowodnych ryb promieniopłetwych


SJP.pl

Kąsaczokształtne (Characiformes) – rząd słodkowodnych ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) o uzębionych szczękach, obejmujący około 1700 gatunków występujących w strefie tropikalnej Afryki i obu Ameryk. W Ameryce Południowej mają duże znaczenie w rybołówstwie. Wiele gatunków to popularne ryby akwariowe (m.in. bystrzyki, zwinniki, neony i hokejówki). Prawdopodobnie najstarszym przedstawicielem, znanym w zapisie kopalnym od kredy, jest "Santanichthys".

Wikipedia


kąsaczowate

rodzina niewielkich, słodkowodnych ryb z rzędu kąsaczokształtnych, występujących w Ameryce Południowej i Środkowej


SJP.pl

Kąsaczowate (Characidae), kąsacze, dawniej characynowate (Characinidae) – najliczniejsza w gatunki rodzina ryb kąsaczokształtnych (Characiformes). Nie mają większego znaczenia gospodarczego. Wiele z nich – w tym bystrzyki, zwinniki, błyszczyki, neony i barwieńce – spotykanych jest w akwarystyce.

Wikipedia


kąsaczowaty

o cechach kąsaczowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


kąsanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kąsać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsãɲɛ, AS: kõũ̯sãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kąsać ndk.

 rzecz. ukąszenie n.

Wiktionary


kąsawiec

niewielki chrząszcz z rodziny kusaków


SJP.pl

Ką

Wikipedia


kąsać

dotkliwie gryźć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) kaleczyć ostrymi zębami lub żądłem

 (1.2) przen. dokuczać

 (1.3) przen. powodować uczucie zimna, odczuwania szczypiącego mrozu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ dzisiaj te owady kąsają!

 (1.1) Większość węży nie jest agresywna i kąsa tylko w sytuacji zagrożenia.

 (1.3) Mróz kąsa w policzki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃sat͡ɕ, AS: kõũ̯sać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kęs, kęsek, kąsek, kąsacz, zakąska, kąsanie, ukąszenie

 czas. pokąsać, ukąsić

 przym. kąśliwy, kąsany, pokąsany, kąsający

 przysł. kąśliwie

Wiktionary


kąseczek

zdrobnienie od: kąsek


SJP.pl


kąsek

kawałek czegoś, mała część (najczęściej jedzenia); kęsek, kęsik


SJP.pl


kąszczyczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kawałeczek

Wiktionary


kąt

1. część płaszczyzny ograniczona przez dwie półproste o wspólnym początku;
2. miejsce przy stykających się ścianach;
3. mieszkanie, schronienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi o wspólnym początku

 (1.2) przestrzeń w okolicy styku dwóch prostopadłych ścian

 (1.3) przen. mieszkanie

 (1.4) przen. punkt widzenia, aspekt

 (1.5) geom. pot. miara kąta (1.1)

Wiktionary

Ką

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kąt utworzony przez dwie półproste.

 (1.2) W kącie pokoju stał mały stolik.

 (1.3) Chciałabym wreszcie mieć swój własny kąt.

 (1.4) Sprawdziliśmy wszystkie urządzenia pod kątem bezpieczeństwa.

 (1.5) Jaki jest kąt między bokami kwadratu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nt, AS: kõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątownik mrz.

:: zdrobn. kącik mrz., kąteczek mrz., kątek mrz.

 przym. kątowy, kątecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) róg, narożnik

 (1.4) punkt widzenia

Wiktionary


kątecki

przymiotnik

 (1.1) związany z miejscowością Kąty, dotyczący miejscowości Kąty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɛt͡sʲci, AS: kõntecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąt m., Kąty nmos., kątek mrz.

 przym. kątowy

Wiktionary


kąteczek

zdrobnienie od: kątek


SJP.pl


kątek

zdrobnienie od: kąt; kącik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kąt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kątek – część wsi Rossosz w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
  • Kątek – część wsi Komodzianka w woj. lubelskim, w pow. biłgorajski, w gminie Frampol
  • Kątek – część wsi Husynne w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dorohusk
  • Kątek – część wsi Ruda-Huta w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Ruda-Huta
  • Kątek – część wsi Drohiczany w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Uchanie
  • Kątek – część wsi Typin w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski
  • Kątek – część wsi Zamłynie w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tyszowce
  • Kątek – część wsi Mszanna w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wola Uhruska
  • Kątek – część wsi Bondyrz w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Adamów
  • Kątek – część wsi Komarów-Osada w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Komarów-Osada
  • Kątek – część wsi Deszkowice Pierwsze w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sułów
  • Kątek – część wsi Dzierzby Włościańskie w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Jabłonna Lacka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Usiądę sobie tam w kątku i poczekam na moją kolej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąt m., kąteczek m., kącik m., kątówka ż., kątownik m., kątowanie n., pokątność ż., zakątek m., Kątek m., Kąty nmos.

 czas. kątować ndk.

 przym. kątowy, pokątny, kątecki

 przysł. kątowo, pokątnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kącik, kąteczek

Wiktionary


kątnica

1. początkowa część jelita grubego; jelito ślepe;
2. belka w konstrukcji kadłuba statku;
3. dawniej: kobieta mieszkająca kątem u kogoś; lokatorka; komornica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kątnica – inna nazwa jelita ślepego
  • kątnica – wiązanie w żeglarstwie
  • kątnica – rodzaj wiertarki dentystycznej lub końcówki do wiertarki chirurgicznej (z częścią roboczą ustawioną pod kątem względem trzonu)
  • Kątnica – wzniesienie na Pojezierzu Bytowskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Biały Bór
  • Kątnica – wzniesienie na Pogórzu Izerskim, położone w woj. dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Wleń

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kątnicy odchodzi wyrostek robaczkowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kąt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jelito ślepe

Wiktionary


kątnik

1. przyrząd zecerski do ręcznego układania czcionek w wiersze; kątownik; wierszownik, winkielak;
2. rodzaj struga do obróbki powierzchni ograniczonych po bokach;
3. kątnik domowy - niewielki pająk z rodziny lejkowcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. chłop nieposiadający własnej ziemi, mieszkający u kogoś bogatszego i pomagający mu w zamian w pracy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. nazwa systematyczna|Tegenaria domestica|Clerck|ref=tak., pająk z rodziny lejkowcowatych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) elektr. odcinek rury łączący dwa odcinki rurki osłonnej albo izolacyjne pod kątem

 (3.2) techn. strug stolarski ze ściankami służący do obróbki powierzchni

 (3.3) druk. zob. wierszownik.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kątnik – szczyt w Karkonoszach
  • Kątnik – osada leśna w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Komorniki
  • Kątnik – dawny zaścianek. Obecnie część wsi Daniuny na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie ignalińskim, w gminie Daugieliszki Nowe.
  • kątnik – nazwa zwyczajowa pająków z rodzajów Tegenaria i Eratigena, np.
    • kątnik domowy (Tegenaria domestica)
    • kątnik leśny (Tegenaria silvestris)
    • kątnik rdzawy (Tegenaria ferruginea)
    • kątnik ścienny (Tegenaria parietina)
    • kątnik wiejski (Eratigena agrestis)
    • kątnik większy (Eratigena atrica)

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) komornik

 (2.1) kątnik domowy

Wiktionary


kątno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kątno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Kątno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
  • Kątno − zlikwidowany przystanek kolejowy w Chocianowcu, w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim

Wikipedia


kątomierz

przyrząd do pomiaru kątów płaskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd kreślarski służący do ustalania miar kątów;

Wiktionary

Kątomierz – przyrząd pomiarowy używany do określenia miary kąta płaskiego.

Używany podczas wykonywania rysunków technicznych. Do zastosowań kreślarskich ma postać półkolistej bądź kolistej płytki z naniesioną podziałką kątową.

Do stosowania w pracach traserskich i ślusarskich jest wykonany z metalu, posiada podziałkę z noniuszem, zamocowane obrotowo ramiona pomiarowe i często z dodatkową lupą dla zwiększenia precyzji odczytu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pożyczysz mi kątomierz? Swój zgubiłem kilka dni temu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kątomierczy

Wiktionary


kątomierzowy

przymiotnik od: kątomierz


SJP.pl


kątowaty

1. mający kąty, ułożony w kąty;
2. czosnek kątowaty - gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych; czosnek kątowy


SJP.pl


kątowianin

mieszkaniec Kątów Wrocławskich (miasta w Polsce); Kącianin


SJP.pl


kątowianka

mieszkanka Kątów Wrocławskich (miasta w Polsce); Kącianka


SJP.pl


kątowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. Katowice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowice nmos., katowickość ż.

Wiktionary


kątownictwo

mieszkanie z kimś w jednym pokoju; sublokatorstwo


SJP.pl

Kątownictwo (także: "zamieszkiwanie kątem") – odmiana sublokatorstwa polegająca na zajmowaniu jednoizbowego mieszkania przez dwa lub więcej nie powiązane ze sobą gospodarstwa domowe, dwuizbowego – przez trzy lub więcej itd. Może też polegać na podnajmowaniu jednego łóżka w izbie mieszkalnej (np. przez studentów lub pracowników). Jest formą przeludnienia lub skrajnego przeludnienia mieszkaniowego.

Wikipedia


kątownik

1. przyrząd do mierzenia wielkości kątów; kątomierz;
2. element konstrukcyjny zagięty pod określonym kątem, używany w konstrukcjach budowlanych i okuciach stolarskich;
3. przyrząd do składania linijek tekstu z czcionek; kątnik, wierszownik, winkielak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. kształtownik o przekroju w kształcie określonego kąta

 (1.2) techn. narzędzie do sprawdzania kąta prostego; przyrząd w kształcie litery L do kontroli dokładności linii w stolarstwie, ślusarstwie i budownictwie

 (1.3) poligr. narzędzie zecerskie służące do układania czcionek drukarskich w wiersze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kątownik – wyrób hutniczy
  • kątownik – narzędzie do wyznaczania kąta prostego
  • kątownik – element konstrukcyjny usztywniający połączenie dwóch elementów pod kątem prostym

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kątownikowy

 rzecz. kącik mrz., kąt mrz., kątek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wierszownik, war. kątnik

Wiktionary


kątownikowy

→ kątownik


SJP.pl

Patrz:

kątownik

kątowość

→ kątowy


SJP.pl

Patrz:

kątowy

kątowy

przymiotnik od: kąt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od kąt (w znaczeniu matematycznym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mechanizm różnicowy to zespół przekładni mechanicznych umożliwiający kołom na tej samej osi obracanie się z różnymi prędkościami kątowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɔvɨ, AS: kõntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątek mrz., kąt m., kącik mrz., kątownica ż., Kąty nmos.

 przym. kątowaty, kątecki

Wiktionary


kątoząb

kątoząb syberyjski - azjatycki gatunek płaza ogoniastego; traszka syberyjska, salamandra syberyjska


SJP.pl


kątski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Kątski (1817–1889) – polski pianista
  • Apolinary Kątski (1825–1879) – polski skrzypek, kompozytor
  • Jan Stanisław Kątski (ok. 1685–1727) – generał artylerii koronnej
  • Karol Kątski (1815–1867) – polski skrzypek, kompozytor
  • Marcin Kazimierz Kątski (1636–1710) – kasztelan krakowski, wojewoda kijowski
  • Stefan Kątski (1898–1978) oficer, malarz

Wikipedia


kąty

1. część płaszczyzny ograniczona przez dwie półproste o wspólnym początku;
2. miejsce przy stykających się ścianach;
3. mieszkanie, schronienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kąty – część miasta Brzeszcze
  • Kąty – część miasta Chrzanów
  • Kąty – część miasta Jaworzno
  • Kąty – część miasta Leżajsk
  • Kąty – część miasta Łańcut
  • Kąty – część miasta Łazy
  • Kąty – część miasta Mikołów
  • Kąty – część miasta Radomyśl Wielki
  • Kąty – część miasta Radzyń Podlaski
  • Kąty – część miasta Rymanów
  • Kąty – część miasta Szadek
  • Kąty – część miasta Zawadzkie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jestem sołtysem Kątów od trzech lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntɨ, AS: kõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątek mrz., kąt m., kątowianin m., kątowianka ż.

 przym. kątowy, kątecki

Wiktionary


kątówka

rodzaj kształtki


SJP.pl


kąśliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kąśliwie


SJP.pl


kąśliwość

→ kąśliwy


SJP.pl

Patrz:

kąśliwy

kąśliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: kąśliwy


SJP.pl


kąśliwy

1. skłonny do kąsania, cięty, gryzący;
2. przenośnie: uszczypliwy, złośliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) gotów do kąsania

 (1.2) przen. sprawiający przykrość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukąszenie n., kąśliwość ż.

 czas. kąsać ndk.

 przysł. kąśliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cięty, kąsający

 (1.2) uszczypliwy, zgryźliwy, zjadliwy, złośliwy

Wiktionary


kębłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kębłać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kębłać ndk.

Wiktionary


kębłać

czasownik

 (1.1) stpol. niańczyć, pielęgnować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃mbwat͡ɕ, AS: kẽmbu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kębłanie n.

Wiktionary


kębło

Kębło – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Wąwolnica.

Historycznie położone jest w Małopolsce (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej). Wieś królewska w starostwie wąwolnickim województwa lubelskiego w 1786 roku.

Wikipedia


kębłowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kębłowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Kębłowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo

Wikipedia


kębłowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kębłowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Luzino
  • Kębłowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn
  • Kębłowo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn
  • Kębłowo – zniesiona osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn
  • Kębłowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław
  • Kębłowo – gromada
  • Kębłowo – zamknięty przystanek kolejowy i ładownia, dawniej stacja kolejowa we wsi Kębłowo w woj. wielkopolskim
  • Kębłowo Nowowiejskie

Wikipedia


kęcianin

mieszkaniec Kęt (miasta w Polsce); Kęczanin


SJP.pl


kęcianka

mieszkanka Kęt (miasta w Polsce); Kęczanka


SJP.pl


kęcik

nazwisko


SJP.pl


kęcki

→ Kęty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kętami, dotyczący Kętów

Wiktionary

Patrz:

Kęty

Powiązane:

 rzecz. Kęty nmos.

Wiktionary


kęczanin

mieszkaniec Kęt (miasta w Polsce); Kęcianin


SJP.pl


kęczanka

mieszkanka Kęt (miasta w Polsce); Kęcianka


SJP.pl


kęder

nazwisko


SJP.pl


kędra

nazwisko


SJP.pl


kędracki

nazwisko


SJP.pl


kędy

dawniej:
1. którędy (zaimek przysłowny pytajny), np.: "Kędy jedzie ten pociąg?", "Pokażę ja wam, kędy stąd uciec.";
2. którędy (zaimek przysłowny względny), np.: "Popłyniemy tędy, kędy jest najbliżej.", "Możesz iść, kędy chcesz.";
3. w wyrażeniu przysłówkowym: wyraz oznaczający miejsce bliżej nieokreślone, niesprecyzowane, np.: "Może mnie wezmą kędy do żniwa za najem."; gdzieś, dokądkolwiek


SJP.pl

zaimek

 (1.1) przest. gdzie, dokąd, którędy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tam wrócę na pewno - kiedy tylko polatywać będę, kędy chcę…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃ndɨ, AS: kẽndy

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. kędyś

Wiktionary


kędykolwiek

przysłówek miejsca

 (1.1) przest. gdziekolwiek, dokądkolwiek

Wiktionary


kędyś

przestarzale: zaimek wyrażający bliżej nieokreślone miejsce, niemożność określenia kierunku poruszania się, np. "Musiała się kędyś przedostać do domu."; którędyś, gdzieś


SJP.pl


kędyż

dawniej: zaimek przysłowny pytajny "kędy" wzmocniony partykułą "-ż", używany w pytaniach niezależnych, np.: "Kędyż on tu przyszedł?"; którędyż


SJP.pl


kędzia

nazwisko


SJP.pl


kędzierski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Apoloniusz Kędzierski
  • Bartosz Kędzierski
  • Czesław Kędzierski
  • Grzegorz Kędzierski
  • Ignacy Kędzierski
  • Jerzy Kędzierski
  • Jerzy Daniel Kędzierski
  • Józef Kędzierski
  • Marian Kędzierski
  • Marcin Kędzierski
  • Michał Kędzierski
  • Paweł Kędzierski

Wikipedia


kędzierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. kędzior

Wiktionary

Kędzierz (do 14 lutego 1968 "Kandzierz") – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Dębica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kędzior mrz., kędziorek mrz., kędzierzawość ż., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawiarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. maszyna do kędzierzawienia tkanin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawiec

1. koń kędzierzawy; kędzierz;
2. ślaz kędzierzawy


SJP.pl


kędzierzawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kręcenie się włosów lub sierści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierz mrz., kędzierzawość ż., kędzior mrz., kędziorek mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) stawać się kędzierzawym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gimnazjum Konrad zaczął nagle kędzierzawieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierz mrz., kędzierzawość ż., kędzior mrz., kędziorek mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) czynić włosy lub sierść kędzierzawymi

 (1.2) włók. tworzyć na tkaninach drapanych kędzierzawą strukturę powierzchniową

czasownik zwrotny niedokonany kędzierzawić się

 (2.1) o włosach być lub stawać się kędzierzawym

 (2.2) o roślinach bujnie się rozrastać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzawy, kędzierzowaty, kędziorny

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawka

1. wirusowa choroba roślin;
2. kędzierzawka krucha - gatunek mchu z rodziny płoniwowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. choroba roślin objawiająca się marszczeniem liści

 (1.2) bot. syst. nazwa systematyczna|Tortella|ref=tak., rodzaj mchów należący do rodziny płoniwowatych;

 (1.3) bot. mech z rodzaju kędzierzawka (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kędzierzawka (Tortella) – rodzaj mchów
  • kędzierzawka (Blennothallia) – rodzaj porostów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W Polsce kędzierzawkę spotyka się m.in. w Gorcach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierzawiarka ż., kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawienie n.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawnik

ciemieniec kędzierzawnik - gatunek pająka z rodziny ciemieńcowatych


SJP.pl


kędzierzawo

przysłówek

 (1.1) przen. klucząc, mówiąc wielowątkowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzawy, kędzierzowaty, kędziorny

Wiktionary


kędzierzawość

→ kędzierzawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co kędzierzawe

Wiktionary

Kędzierzawość lub wyboistość blaszek liściowych – jeden z objawów chorób roślin polegający na deformacji blaszki liściowej. Kędzierzawość powodują niektóre wirusowe choroby roślin i grzybopodobne lęgniowce z rodzaju "Taphrina". Jej przyczyną jest nierównomierny wzrost różnych miejsc blaszki liściowej. Gdy na liściu występuje w dużym nasileniu typowa dla wirusowych chorób mozaika, jej zielone miejsca rosną dużo szybciej, niż te porażone przez wirusa, wskutek czego blaszka ulega zdeformowaniu.

Wikipedia

Patrz:

kędzierzawy

Przykłady

 (1.1) Zachwycała się kędzierzowością jego czupryny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierz mrz., kędziorek mrz., kędzior mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzawy

1. o włosach, sierści: ułożony w kędziory
2. o liściach: mający nierówną, karbowaną powierzchnię; rzadko o roślinach: mający bujne, skłębione listowie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku taki, który ma kręcone włosy, kędziory

 (1.2) o włosach kręcony, skręcony

 (1.3) o powierzchni liści karbowany

 (1.4) o liściach rośliny bujny, skłębiony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɛ̃ɲd͡ʑɛˈʒavɨ, AS: kẽńʒ́ežavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kędzierzowaty

Wiktionary


kędzierzowaty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) daw. kędzierzawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzawy, kędziorny

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzyn

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dawne miasto (1951-1975), obecnie dzielnica Kędzierzyna-Koźla


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kędzierzyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
  • Kędzierzyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo
  • Kędzierzyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Sianów
  • Kędzierzyn – dzielnica Kędzierzyna-Koźla, województwo opolskie, dawniej miasto (1951–1975)
  • Kędzierzyn – dawna gmina
  • Kędzierzyn-Koźle
  • Kędzierzynka

Wikipedia


kędzierzyn-koźle

miasto w Polsce


SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Kędzierzyn-Koźle (, Kandřín-Kozlí, Kandrzin-Cosel, Kandrzin-Koźle) – miasto w Polsce, w województwie opolskim oraz siedziba powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego, położone w południowo-wschodniej części Niziny Śląskiej, w Kotlinie Raciborskiej (Niecka Kozielska) na Górnym Śląsku, nad Odrą przy wylocie Kanału Gliwickiego i ujścia Kłodnicy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɛ̃ɲd͡ʑɛʒɨ̃ŋ‿ˈkɔʑlɛ, AS: kẽńʒ́ežỹŋ‿koźle

Wiktionary


kędzierzynianin

mieszkaniec Kędzierzyna


SJP.pl


kędzierzynianka

mieszkanka Kędzierzyna


SJP.pl


kędzierzyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) rzad. czynić włosy lub sierść kędzierzawymi

czasownik zwrotny niedokonany kędzierzyć się

 (2.1) rzad. o włosach być lub stawać się kędzierzawym

 (2.2) rzad. o roślinach bujnie się rozrastać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędzierzyński

1. → Kędzierzyn-Koźle; kędzierzyńsko-kozielski;
2. → Kędzierzyn


SJP.pl

Patrz:

Kędzierzyn-Koźle; kędzierzyńsko-kozielski;
2. → Kędzierzyn

kędzierzyńsko-kozielski

→ Kędzierzyn-Koźle; kędzierzyński


SJP.pl


kędzior

pasemko wijących się włosów; lok; pukiel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pasmo kręconych włosów lub sierści

 (1.2) przen. kępa roślinności

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Kędzior
  • Andrzej Kędzior
  • Anna Kędzior
  • Jan Kędzior
  • Joanna Kędzior

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otwórz mi, siostro moja, przyjaciółko moja, / gołąbko moja, ty moja nieskalana, / bo pełna rosy ma głowa / i kędziory me - kropli nocy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

:: zdrobn. kędziorek m.

 czas. kędzierzawić, kędzierzawieć, kędzierzyć

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędziora

pasemko wijących się włosów; lok; pukiel


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędrzej Kędziora – polski piłkarz i trener piłkarski
  • Jerzy Kędziora (funkcjonariusz) – polski funkcjonariusz służb bezpieczeństwa, jeden z najbardziej okrutnych oficerów śledczych, zbrodniarz stalinowski
  • Jerzy Kędziora (artysta) – polski rzeźbiarz i medalier, projektant wnętrz, terenów zielonych i zurbanizowanych
  • Juliusz Kędziora – polski malarz i autor
  • Lech Kędziora – polski żużlowiec i trener żużlowy
  • Stanisław Kędziora – biskup rzymskokatolicki
  • Tomasz Kędziora – polski piłkarz
  • Wojciech Kędziora – polski piłkarz

Wikipedia


kędziorek

organizm z grupy śluzowców, posiadający cechy rośliny i zwierzęcia; trichia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kędzior

 (1.2) mały kędzior

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzierz mrz., kędzior mrz., kędzierzawość ż., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzowaty, kędziorny, kędzierzawy

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kędziorkowy

przymiotnik od: kędziorek


SJP.pl


kędziornik

gatunek ptaka z rodziny miodojadów


SJP.pl

Kędziornik ("Prosthemadera novaeseelandiae") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny miodojadów (Meliphagidae). Endemit Nowej Zelandii, najliczniej występuje na Wyspie Północnej. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


kędziorny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) daw. mający kędziory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kędzior m., kędziorek m., kędzierzawość ż., kędzierz mrz., kędzierzawiarka ż., kędzierzawienie n., kędzierzawka ż.

 czas. kędzierzawić ndk., kędzierzawieć ndk., kędzierzyć ndk.

 przym. kędzierzawy, kędzierzowaty

 przysł. kędzierzawo

Wiktionary


kępa

1. skupisko kwiatów, krzewów
2. mała wysepka na jeziorze lub rzece porosła roślinami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zwarta grupa roślin, np. drzew, krzewów, kwiatów

 (1.2) mała wyspa na rzece lub jeziorze pokryta roślinnością;

 (1.3) usypisko osadów niesionych przez wiatr

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kępa – część miasta Dębica
  • Kępa – część miasta Pszczyna
  • Kępa – część miasta Przedbórz
  • Kępa – część miasta Rypin
  • Kępa – część miasta Skalbmierz
  • Kępa – część miasta Tomaszów Mazowiecki
  • Kępa – część miasta Ustroń
  • Kępa – wieś w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka
  • Kępa – część wsi Wielki Głęboczek w pow. brodnickim, w gminie Brzozie
  • Kępa – osada w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Ciechocin
  • Kępa – część wsi Mościska w pow. rypińskim, w gminie Brzuze
  • Kępa – osada w pow. żnińskim, w gminie Żnin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Schował się w tej kępie drzew.

 (1.2) Jacht przepłynął przy kępie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃mpa, AS: kẽmpa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kępka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ostrowie

Wiktionary


kępczyński

nazwisko


SJP.pl


kępiasty

pokryty kępami; kępowaty


SJP.pl


kępice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kępice (do 1946 "Businko", kaszb. "Kãpice", Hammermühle) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, położone na skraju Wysoczyzny Polanowskiej w dolinie rzeki Wieprzy, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kępice. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. słupskiego, teraz należy do woj. pomorskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɛ̃mˈpʲit͡sɛ, AS: kẽmpʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kępicki

Wiktionary


kępicki

przymiotnik od: Kępice


SJP.pl


kępiczanin

mieszkaniec Kępic (miasta w Polsce)


SJP.pl


kępiczanka

mieszkanka Kępic (miasta w Polsce)


SJP.pl


kępieński

przymiotnik od: Kępno; kępiński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Kępna, związany z Kępnem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kępno n., kępnianin m., kępnianka ż.

 przym. kępiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kępiński

Wiktionary


kępina

zdrobnienie od: kępa (wyspa na rzece lub jeziorze porosła krzewami i drzewami; wzniesienie na bagnie)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kępina – część wsi Siemiechów, w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
  • Kępina – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Kępina – część wsi Dąbrówka, w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
  • Kępina – część wsi Stara, w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
  • Kępina – część kolonii Serniki-Kolonia, w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Serniki
  • Kępina – nieoficjalna część miasta Niepołomice, w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Niepołomice
  • Kępina – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów
  • Kępina – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Grójec
  • Kępina – kolonia wsi Rostki Wielkie, w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Małkinia Górna
  • Kępina – część miasta Brwinów, w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Brwinów
  • Kępina – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Gąbin
  • Kępina – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Sztum

Wikipedia


kępinka

zdrobnienie od: kępina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mała Kępina lub Kępinka – osada w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Konarzyny
  • Kępinka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard

Wikipedia


kępiński

przymiotnik od: Kępno; kępieński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Kępna, związany z Kępnem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kępiński – polski aktor
  • Andrzej Kępiński – polski dziennikarz
  • Antoni Kępiński – polski psychiatra, humanista i filozof
  • Jerzy Kępiński – polski zakonnik
  • Józef Kępiński – polski chemik
  • Felicjan Kępiński – polski astronom
  • Marek Kępiński – polski aktor
  • Marian Kępiński – polski profesor prawa
  • Piotr Kępiński – polski poeta i krytyk literacki
  • Tomasz Kępiński – lobbysta
  • Powiat kępiński – w województwie wielkopolskim
  • Kępiński – krater księżycowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród 18 nowych zakażonych koronawirusem w Wielkopolsce siedem osób pochodzi z powiatu kępińskiego, który jest głównym ogniskiem epidemii w regionie, trzy z powiatu kaliskiego, po jednym z pilskiego, śremskiego, jarocińskiego, ostrzeszowskiego i tureckiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kępno n., kępnianin m., kępnianka ż.

 przym. kępieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kępieński

Wiktionary


kępka

zdrobnienie od kępa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kępa

 (1.2) mała kępa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kępka – część wsi Odwiśle, w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
  • Kępka – część miasta Kępice, w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
  • Kępka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo
  • Kępka – przystanek kolejowy w Kępicach (na ulicy Kępka), w województwie pomorskim
  • Katarzyna Gniewkowska-Kępka – polska aktorka
  • Małgorzata Prokopiuk-Kępka – polska dziennikarka i prezenterka
  • Franciszek Kępka – polski pilot szybowcowy i samolotowy
  • Katarzyna Kępka – polska doktor nauk prawnych, adwokatka i podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska
  • Lucjan Kępka – polski samorządowiec i inżynier, członek zarządu województwa śląskiego
  • Marian Kępka – polski polityk, rolnik, samorządowiec, poseł na Sejm I kadencji
  • Paweł Kępka – polski strażak i nauczyciel akademicki
  • Teresa Kępka-Swędrowska – polska koszykarka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃mpka, AS: kẽmpka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kępa ż.

 przym. kępkowy

Wiktionary


kępkowaty

pokryty kępkami, występujący w kępkach


SJP.pl


kępkowcowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl

Kępkowcowate (Lyophyllaceae Jülich) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców ("Agaricales").

Wikipedia


kępkowcowaty

o cechach kępkowcowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


kępkowiec

rodzaj grzybów z rodziny kępkowcowatych


SJP.pl


kępkowy

przymiotnik od: kępka


SJP.pl


kępnianin

mieszkaniec Kępna


SJP.pl


kępnianka

mieszkanka Kępna


SJP.pl


kępniewo

Kępniewo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Markusy, na obszarze Żuław Elbląskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


kępno

miasto powiatowe w województwie wielkopolskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie wielkopolskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa dwóch wsi w Polsce;

Wiktionary

Kępno (niem. "Kempen", "Langenfurt") – miasto w województwie wielkopolskim, w Kaliskiem, nad Niesobem, siedziba powiatu kępińskiego i gminy Kępno.

Kępno uzyskało lokację miejską przed 1283 rokiem, zdegradowane przed 1500 rokiem, ponowne nadanie praw miejskich w 1661 roku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa kaliskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃mpnɔ, AS: kẽmpno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kępnianin m., kępnianka ż.

 przym. kępieński, kępiński

Wiktionary


kępowaty

pokryty kępami; kępiasty


SJP.pl


kępowy

przymiotnik od: kępa


SJP.pl


kępski

nazwisko


SJP.pl


kęs

1. kawałek czegoś do jedzenia
2. półwyrób stalowy
3. kęsy - zęby zwierząt drapieżnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach

 (1.2) środ. łow. kieł drapieżnego zwierzęcia (wilka, lisa)

 (1.3) techn. porcja stali wyprodukowana w hucie

Wiktionary

Kęs – półwyrób metalowy o przekroju kwadratowym, będący prętem, którego maksymalne wymiary wynoszą 140 na 140 mm (według innych źródeł 155 na 155 mm). Z kęsów w drodze obróbki przez walcowanie otrzymuje się wyroby gotowe, jak: walcówkę, pręty, rury, blachy i różne kształtowniki. Półprodukty większe od kęsów to kęsiska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był tak wygłodzony, że łapczywie chwytał kolejne kęsy pożywienia.

 (1.2) Lisy zwarły się na krótko, ostro jazgocząc i kłapiąc kęsami o kęsy.

 (1.3) Krystalizatory wykonują ruchy posuwisto-zwrotne na długości 15 mm w osi maszyny odlewniczej, przy czym ruch ku dołowi odbywa się z prędkością schodzącego kęsa […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɛ̃w̃s, AS: kẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kąsać

 rzecz. ukąszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zajad, kłaniec

Wiktionary


kęsek

kawałek czegoś, mała część (najczęściej jedzenia); kąsek, kęsik


SJP.pl


kęsicki

nazwisko


SJP.pl


kęsik

nazwisko


SJP.pl


kęsim

ucięcie głowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ucięcie głowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Boi się, że ktoś mu zrobi kęsim kęsim, więc jeśli wychodzi z domu, to tylko w otoczeniu ochroniarzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃w̃ɕĩm, AS: kẽũ̯śĩm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekapitacja

Wiktionary


kęsisko

1. zgrubienie od: kęs
2. półwyrób stalowy otrzymany z wlewka przez kucie lub walcowanie


SJP.pl

Kęsisko – półwyrób stalowy powstający z wlewków w procesie odlewania stali. Pierwszy produkt walcowania przeznaczony do dalszego walcowania w postaci prętów o przekroju kwadratu o boku większym niż 140 mm (według innych źródeł o wymiarach przekraczających 155 na 155 mm). Z kęsisk, przez walcowanie, otrzymuje się półprodukty mniejsze – kęsy.

Wikipedia


kęski

kawałek czegoś, mała część (najczęściej jedzenia); kąsek, kęsik


SJP.pl


kęsowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Kęsowo (niem. "Kensau") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Kęsowo.

Miejscowość jest siedzibą gminy Kęsowo. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kęsowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


kęsowski

przymiotnik od: Kęsowo


SJP.pl


kęstowicz

nazwisko


SJP.pl


kęsy

1. w łowiectwie: zęby zwierząt drapieżnych;
2. w górnictwie: sortyment węgla lub koksu


SJP.pl


kęszyca

Kęszyca – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz.

Wikipedia


kętnar

legar pod beczkę


SJP.pl


kętnarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kętnarować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kętnarować ndk.

Wiktionary


kętnarować

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. układać beczki na kętnarach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɛ̃ntnaˈrɔvat͡ɕ, AS: kẽntnarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kętnarowanie n.

Wiktionary


kętrzyn

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

 (1.2) geogr. adm. gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim z siedzibą w Kętrzynie (1.1);

Wiktionary

Kętrzyn (do 1946 r. "Rastembork", Rastenburg) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu kętrzyńskiego.

Kętrzyn leży w historycznych Prusach Dolnych, na obszarze dawnej Barcji oraz w północnej części Mazur. Położony jest kilkanaście kilometrów na wschód od granic Warmii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zygmunt, rodowity brudzewianin, mieszka teraz gdzieś pod Kętrzynem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃nṭʃɨ̃n, AS: kẽnṭšỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kętrzynianin m., kętrzynianka ż., Kętrzyno n., Kętrzynów m.

 przym. kętrzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Rastembork, Rastenburg, Rastanpils

Wiktionary


kętrzynianin

mieszkaniec Kętrzyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kętrzyna

 (1.2) osoba pochodząca z Kętrzyna, urodzona w Kętrzynie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Syn urodził się w Kętrzynie, jest zatem kętrzynianinem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kętrzyn m.

:: fż. kętrzynianka ż.

 przym. kętrzyński

Wiktionary


kętrzynianka

mieszkanka Kętrzyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kętrzyna

 (1.2) kobieta pochodząca z Kętrzyna, urodzona w Kętrzynie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kętrzyn m.

:: fm. kętrzynianin m.

 przym. kętrzyński

Wiktionary


kętrzyński

przymiotnik od: Kętrzyn


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Kętrzyna, związany z Kętrzynem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mirosław Kętrzyński (ur. w 1966) – polski lekkoatleta
  • Stanisław Kętrzyński (1876-1950) – polski historyk, dyplomata
  • Wojciech Kętrzyński (1838-1918) – historyk, dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie
  • Wojciech Kętrzyński (1918–1983) (1918-1983) – polski dziennikarz, działacz społeczny i dyplomata
  • Kętrzyński – kaszubska rodzina szlachecka i jej herb
  • Powiat kętrzyński

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miasto stanowi 0,85% powierzchni powiatu kętrzyńskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kętrzyn mrz., kętrzynianin mos., kętrzynianka ż., Kętrzyno n., Kętrzynów mrz., Kętrzyński mos., Kętrzyńska ż.

Wiktionary


kęty

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto gminne w Polsce, w województwie małopolskim;

Wiktionary

Kęty – miasto w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kęty.

Kęty to miasto o charakterze handlowo-przemysłowym, położone na Podgórzu Wilamowickim (na północ od Beskidu Małego), w dolinie rzeki Soły.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 17 669 mieszkańców. Układ urbanistyczny Kęt został wpisany do rejestru zabytków województwa małopolskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadę jutro na wesele do Kęt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɛ̃ntɨ, AS: kẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kęcianin m., kęcianka ż.

 przym. kęcki

Wiktionary


kł.

skrót

 (1.1) = kłodzki

Wiktionary


kłaczasty

mający postać kłaków; zbity w kępki


SJP.pl


kłaczek

zdrobnienie od: kłak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kłak

 (1.2) coś drobnego, włóknistego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłak m., kłaczkowatość ż., kłaczastość ż.

 przym. kłaczkowaty, kłaczasty

Wiktionary


kłaczki

zdrobnienie od: kłaki


SJP.pl


kłaczkowanie

flokulacja; proces łączenia się rozproszonych cząstek stałych w większe zespoły, odbywający się w ośrodku ciekłym, wykorzystywany często w przemyśle (np. w procesie oczyszczania ścieków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kłaczkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłaczkować

Wiktionary


kłaczkowaty

zbity w kłaczki, zawierający kłaczki


SJP.pl


kłaczkować

łączyć rozproszone cząstki stałe w większe zespoły


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skłaczkować)

 (1.1) chem. zbijać w kłaczki, strącać w postaci kłaczków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłaczkowanie n., kłaczkowatość ż.

Wiktionary


kłaczkowy

→ kłaczek


SJP.pl

Patrz:

kłaczek

kłaczyć

kłaczyć się - zbijać się w kłaki (np. A niech to, nowy sweter a już się kłaczy!)


SJP.pl


kład

figura płaska na rzutni w geometrii wykreślnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. sposób przedstawienia na rysunku technicznym szczegółów przekroju lub widoku;

 (1.2) daw. kłoda, kloc

 (1.3) stpol. depozyt

Wiktionary

Kład – sposób przedstawienia na rysunku technicznym szczegółów przekroju lub widoku.

Kład przekroju to zarys figury płaskiej będącej przekrojem odwzorowanego przedmiotu, obrócony o 90° (zgodnie z ruchem wskazówek zegara). Wyróżnia się dwa rodzaje takich kładów:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) [...] różnica pomiędzy kładem a przekrojem polega na tym, że w przypadku kładu rysujemy tylko te krawędzie które leżą na płaszczyźnie kładu, pomijając wszystkie inne znajdujące się za płaszczyzną tnącą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwat, AS: ku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozkładać

 rzecz. rozkładanka ż.

Wiktionary


kładeczka

zdrobnienie od: kładka


SJP.pl


kładka

rodzaj obiektu inżynierskiego (mostu lub wiaduktu), przeznaczonego dla pieszych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prowizoryczny mostek

 (1.2) przejście dla pieszych nad jezdnią lub torami

 (1.3) most dla pieszych i rowerzystów

Wiktionary

Kładka – rodzaj obiektu inżynierskiego (mostu lub wiaduktu), przeznaczonego dla pieszych.

Tradycyjne kładki w małych miejscowościach budowane są z drewna i służą do przechodzenia nad niewielkiej szerokości rzekami, innymi ciekami, wąwozami i podobnymi przeszkodami terenowymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na drugi brzeg potoku przeszliśmy po kładce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwatka, AS: ku̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kładeczka ż.

Wiktionary


kładowiec

osoba jeżdżąca kładem; quadowiec


SJP.pl


kładowy

→ kład (pojazd); quadowy


SJP.pl


kładzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kłaść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ku̯aʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłaść, rozkładać, układać

 rzecz. pokładne n., pokładełko n., rozkładanka ż.

 przym. pokładny, układny

Wiktionary


kładzik

mały kład (quad); quadzik


SJP.pl


kładzione

1. umieszczać coś gdzieś
2. budować, układać (np. kłaść podłogę, kłaść fundamenty)
3. przechylać, przewracać
4. potocznie: zaprzepaszczać coś przez nieudolność


SJP.pl


kładź

w leśnictwie: szerokość obrobionej sztuki drewna


SJP.pl


kłaj

wieś w Polsce


SJP.pl

Kłaj – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Kłaj. Miejscowość jest siedzibą gminy Kłaj.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłaj. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


kłajpeda

(do 1923 Memel) miasto na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w zachodniej części Litwy, u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego;

Wiktionary

Kłajpeda (lit. "Klaipėda", niem. hist. "Memel") – miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego nad Zalewem Kurońskim, w zachodniej części Litwy, położone u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego, połączone kanałem z ujściem rzeki Niemen. Największe miasto Małej Litwy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kłajpedzie królowa połączyła się znowu ze swoimi dziećmi, które tam zostały.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłajpedzki

 rzecz. kłajpedzianin mos., kłajpedzianka ż.

Wiktionary


kłajpedzianin

mieszkaniec Kłajpedy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kłajpedy

 (1.2) osoba pochodząca z Kłajpedy, urodzona w Kłajpedzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jurek jest rodowitym kłajpedzianinem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłajpeda ż., Kłajpedka ż.

:: fż. kłajpedzianka ż.

 przym. kłajpedzki

Wiktionary


kłajpedzianka

mieszkanka Kłajpedy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kłajpedy

 (1.2) kobieta pochodząca z Kłajpedy, urodzona w Kłajpedzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Marlena była rodowitą kłajpedzianką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłajpeda ż., Kłajpedka ż.

:: fm. kłajpedzianin mos.

 przym. kłajpedzki

Wiktionary


kłajpedzki

przymiotnik od: Kłajpeda


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kłajpedą, dotyczący Kłajpedy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kłajpedzkie wydmy rozciągają się nad Bałtykiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłajpeda ż., Kłajpedka ż., kłajpedzianin mos., kłajpedzianka ż.

Wiktionary


kłajski

przymiotnik od: Kłaj (wieś)


SJP.pl


kłak

1. nieforemny, zmierzwiony pęczek, strzęp puszystego materiału
2. zwykle w lm, zmierzwione, pozlepiane włosy lub sierść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zmierzwiony kłębek puszystego materiału, kurzu itp.

 (1.2) pot. kępa zmierzwionych włosów lub sierści

 (1.3) pot. pejor. włos, zwłaszcza taki, który wypadł

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Kłak (ur. 1970) – piłkarz, olimpijczyk
  • Czesław Kłak (ur. 1935) – polonista
  • Czesław Kłak (ur. 1981) – prawnik
  • Krzysztof Kłak (ur. 1966) – polityk, samorządowiec, poseł na Sejm
  • Michał Kłak (1878-1948) – oficer Wojska Polskiego
  • Stanisław Kłak (ujednoznacznienie)
  • Tadeusz Kłak (ur. 1932) – eseista, dziennikarz, filolog

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W tej zupie jest jakiś kłak!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwak, AS: kṷak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłaczkowatość ż.

:: zdrobn. kłaczek m.

 przym. kłaczkowaty, kłaczasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) włos

Wiktionary


kłaki

wyczeski lnu albo konopi


SJP.pl

Kłaki – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


kłam

dawniej: fałsz, kłamstwo; obecnie w przestarzałym lub podniosłym wyrażeniu "zadać kłam komuś lub czemuś" - stwierdzić czyjeś kłamstwo, zdemaskować kogoś lub coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. (dziś książk.) fałsz, kłamanie, kłamstwo

forma czasownika.

 (2.1) tryb rozkazujący, 2. os. lp. czasownika kłamać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamca m., kłamstwo n.

 czas. okłamywać, kłamać ndk.

 przym. kłamny

Wiktionary


kłamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kłamać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwãˈmãɲɛ, AS: ku̯ãmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłamać ndk.

 rzecz. kłamca mos., kłamczuszek mos., skłamanie n., kłamliwość ż.

 przym. kłamliwy, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary


kłamać

1. świadomie mówić nieprawdę; łgać;
2. dawniej: udawać coś, stwarzać pozory czegoś, np. kłamać radość; łgać;
3. dawniej: przeczyć czemuś, być z czymś w niezgodzie, np. kłamać zasadom; zaprzeczać, sprzeciwiać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skłamać)

 (1.1) świadomie mówić nieprawdę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewa bardzo nie lubi, gdy jej dzieci kłamią.

 (1.1) Aleksander kłamał mówiąc, że ukończył studia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmat͡ɕ, AS: ku̯ãmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamliwość ż., kłamstwo n., kłamstewko n., kłam m., kłamca m., kłamczuch m., kłamczucha ż., kłamczuszek m., kłamczuszka ż., kłamanie n., skłamanie n., okłamywanie n., okłamanie n., odkłamywanie n., odkłamanie n., zakłamanie n.

 czas. skłamać dk., okłamywać ndk., okłamać dk., odkłamywać ndk., odkłamać dk.

 przym. kłamliwy, zakłamany, kłamny

 przysł. kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blagować, dawać fałszywe świadectwo, łgać, mówić nieprawdę, okłamywać, sypać piaskiem w oczy; pot. bajerować, bajtlować, bujać, kitować, kręcić, mydlić oczy, odwracać kota ogonem, picować, robić z gęby cholewę, szklić oczy, ściemniać, wstawiać bajer, wstawiać banialuki, prawić duby smalone; eufem. koloryzować, mijać się z prawdą, oszczędnie gospodarować prawdą

Wiktionary


kłamca

człowiek świadomie mówiący nieprawdę; łgarz, blagier, oszust


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna lub chłopiec, który kłamie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kłamca lustracyjny – zob. Lustracja osób pełniących funkcje publiczne
  • Kłamca – komedia Pierre’a Corneille’a z 1644 roku
  • Kłamca – amerykański film z 1997 roku
  • Kłamca – polski film krótkometrażowy z 2015 roku
  • Kłamca – zbiór opowiadań Jakuba Ćwieka
  • Kłamca – cykl książek Jakuba Ćwieka
  • Kłamca, kłamca
  • kłamstwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po tym, jak po raz drugi przyłapano go na łgarstwie, przylgnęła do niego opinia kłamcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmt͡sa, AS: ku̯ãmca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłam m., kłamstwo n., kłamstewko n., kłamanie n., okłamywanie n., kłamliwość ż., odkłamywanie n., odkłamanie n., zakłamywanie n., zakłamanie n.

:: zdrobn. kłamczuch m., kłamczuszek m.

:: fż. kłamczucha ż., kłamczuszka ż.

 czas. kłamać ndk., okłamywać ndk., odkłamywać ndk., odkłamać dk., zakłamywać ndk., zakłamać dk.

 przym. kłamliwy, arcykłamiliwy, zakłamany, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blagier, kłamczuch, kłamczuszek, łgarz; pot. picer, picuś; eufem. kolorysta, koloryzator; przest. bałamut, paliwoda

Wiktionary


kłamczuch

osoba zmyślająca, kłamiąca, zwłaszcza w drobnych sprawach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba, która kłamie, zwłaszcza w mało istotnych sprawach

Wiktionary

Patrz:

kłamczuch

Przykłady

 (1.1) Po tym, jak po raz drugi przyłapano Józefa na łgarstwie, przylgnęła do niego opinia kłamczucha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmt͡ʃux, AS: ku̯ãmčuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamczuszek m., kłamstwo n., kłamca m.

:: fż. kłamczucha ż.

 czas. kłamać ndk.

 przym. zakłamany, kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kłamca.

Wiktionary


kłamczucha

→ kłamczuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba, która kłamie, zwłaszcza w mało istotnych sprawach

Wiktionary

Kłamczucha – drugi tom z cyklu "Jeżycjada" autorstwa Małgorzaty Musierowicz. Książka wydana w 1979. Powieść została zilustrowana przez autorkę.

Wikipedia

Patrz:

kłamczuch

Przykłady

 (1.1) Po tym, jak po raz drugi przyłapano Józefinę na łgarstwie, przylgnęła do niej opinia kłamczuchy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwãmˈt͡ʃuxa, AS: ku̯ãmčuχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamca m., kłamstwo n.

:: fm. kłamczuch m.

 czas. kłamać

Wiktionary


kłamczuszek

zdrobnienie od: kłamczuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od kłamczuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamczuch m., kłamstwo n., kłamstewko n., kłamliwość ż., kłamanie n., skłamanie n., zakłamanie

:: fż. kłamczuszka ż.

 czas. kłamać ndk., skłamać dk.

 przym. kłamliwy, zakłamany, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary


kłamczuszka

zdrobnienie od: kłamczucha


SJP.pl


kłamczyni

→ kłamca


SJP.pl

Patrz:

kłamca

kłamliwie

przymiotnik

 (1.1) w sposób kłamliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamstwo n., kłamca m., kłamczuch m., kłamczuszek mos., kłamliwość ż., kłamanie n.

 czas. kłamać ndk.

 przym. kłamliwy

Wiktionary


kłamliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kłamliwie


SJP.pl


kłamliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha osoby skłonnej do kłamania

 (1.2) cecha tego, co nie jest zgodne z prawdą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamca m., kłamczuszek mos., kłamanie n.

 czas. kłamać

 przym. kłamliwy, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieszczerość, nieuczciwość, obłuda, wykrętność, dwulicowość

 (1.2) nieautentyczność, fałszywość

Wiktionary


kłamliwszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kłamliwy; bardziej kłamliwy


SJP.pl


kłamliwy

1. skłonny do kłamstw, posługujący się kłamstwami;
2. niezgodny z rzeczywistością lub zawierający kłamstwa; oszukańczy, fałszywy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który kłamie

 (1.2) taki, który jest pełen kłamstwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwãmˈlʲivɨ, AS: ku̯ãmlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamstwo n., kłamca m., kłamczuszek mos., kłamliwość ż., kłamanie n.

 czas. kłamać ndk.

 przym. zakłamany, kłamny, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary


kłamny

przymiotnik

 (1.1) stpol. fałszywy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmnɨ, AS: ku̯ãmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłam, kłamstewko, kłamstwo

 czas. kłamać

 przym. kłamliwy

Wiktionary


kłamstewko

drobne, mało znaczące kłamstwo; zdrobnienie od: kłamstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) drobne kłamstwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłamstewko – chilijski film z 2017
  • Kłamstewko – amerykański film z 2019
  • Kłamstewka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cóż komu szkodzić mogło parę dodatkowych kłamstewek?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłamstwo n., kłamca mos., kłamczuszek mos.

 czas. kłamać

 przym. kłamny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajeczka

Wiktionary


kłamstwo

łgarstwo; nieprawda; blaga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

Wiktionary

Kłamstwo – wypowiedź zawierająca informacje niezgodne z przekonaniem o stanie faktycznym. Kłamca przekazuje informacje niezgodne z jego przekonaniem o rzeczywistości z intencją, by zostały one wzięte za prawdziwe. Kłamstwem mogą być także wypowiedzi zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, o ile autor przekazu nie ma świadomości tego faktu. Jak wynika z badań ludzie wypowiadają kłamstwa od 1 do 3 dziennie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kłamstwa i oszczerstwa to bardzo skuteczna broń.

 (1.1) Przeciwieństwem prawdy może być fałsz albo kłamstwo. Fałsz może być obraźliwy, a kłamstwo może być bardzo obraźliwe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwãmstfɔ, AS: ku̯ãmstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłam mrz., kłamca mos., kłamczuch mos., kłamczucha ż.

:: zdrobn. kłamstewko n.

 czas. kłamać ndk., okłamywać ndk.

 przym. kłamliwy, zakłamany, kłamny, kłamliwie

 przysł. kłamliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamuctwo, blaga, blagierstwo, kłamstewko, łgarstwo; pot. bajer, bajeranctwo, blagierka, bujda, bujda na kółkach, bujda na resorach, kit, lipa, oszukaństwo, pic, pic i fotomontaż, pic na wodę, pic na wodę, fotomontaż, ściema; przest. kłam

Wiktionary


kłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kłaniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłaniać się, kłaniać ndk.

Wiktionary


kłaniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. łow. kieł wilka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czego nie dokonały kłańce poprzedników, w mig zdziałały kły potężnego basiora…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kęs, kieł

Wiktionary


kłanino

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłanino – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Krokowa
  • Kłanino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice
  • Kłanino – nieczynny przystanek kolejowy w Kłaninie w powiecie puckim

Wikipedia


kłap

wyraz mający imitować odgłos powstający podczas nagłego zamykania szczęk przez zwierzęta


SJP.pl


kłapacz

1. potocznie: osoba, która dużo mówi; gaduła, ględa;
2. kolędnik przebrany za rogate zwierzę z kłapiącą szczęką; turoń;
3. potocznie: usta;
4. drewniana kołatka; klekotka, kłapak


SJP.pl

Kłapacz ( Klapperberg, 575, 573 m n.p.m.) – wzniesienie o dwóch wierzchołkach, w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Bardzkich.

Wikipedia


kłapaczka

potocznie: kobieta gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; gaduła, papla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. usta

Wiktionary


kłapak

drewniana kołatka; klekotka, kłapacz


SJP.pl


kłapać

1. otwierać i zamykać szczęki z dużą szybkością, uderzając jedną o drugą, powodując powstawanie charakterystycznego odgłosu; szczękać;
2. stukać czymś miarowo, powodując powstawanie głuchego odgłosu; klepać


SJP.pl


kłapciasty

zwykle o uszach: zwisający, obwisły; kłapciaty, kłapczasty


SJP.pl


kłapciaty

zwykle o uszach: zwisający, obwisły; kłapciasty, kłapczasty


SJP.pl


kłapczasty

zwykle o uszach: zwisający, obwisły; kłapciasty, kłapciaty


SJP.pl


kłapeć

1. dawniej: odpowiednio wykrojone zakończenie rękawa żupana;
2. strzęp, kłak


SJP.pl


kłapouch

potocznie o zwierzęciu mającym obwisłe, odstające uszy, zwykle o ośle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) żart. zwierzę mające obwisłe lub odstające uszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwaˈpɔwux, AS: ku̯apou̯uχ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłapouchy

Wiktionary


kłapouchy

mający obwisłe, odstające uszy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający obwisłe uszy

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B., W. lm. od: kłapouch

Wiktionary

Kłapouchy ( Eeyore) – osioł, postać fikcyjna ze świata książek dla dzieci o Kubusiu Puchatku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkwapɔˈwuxɨ, AS: ku̯apou̯uχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłapouch m., kłapouszek m.

Wiktionary


kłapouszek

zdrobniale o kłapouchu


SJP.pl


kłaptocz

nazwisko


SJP.pl


kłańce

w gwarze łowieckiej: zęby wilka


SJP.pl


kłaść

1. umieszczać coś gdzieś
2. budować, układać (np. kłaść podłogę, kłaść fundamenty)
3. przechylać, przewracać
4. potocznie: zaprzepaszczać coś przez nieudolność


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. położyć)

 (1.1) umieszczać coś w jakimś miejscu

 (1.2) budować

 (1.3) zmieniać pozycję przedmiotu na poziomą

 (1.4) pokrywać warstwą

 (1.5) sprawiać że ktoś się położy, lub pójdzie spać

 (1.6) układać

 (1.7) pot. udaremniać, powodować niepowodzenie

 (1.8) pot. przen. przekonywać kogoś do seksu ze sobą

czasownik zwrotny niedokonany kłaść się (dk. położyć się)

 (2.1) zmieniać pozycję na leżącą

 (2.2) iść spać

 (2.3) przewracać się lub przechylać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kładłem to gdzieś tutaj, przecież pamiętam…

 (1.2) Murarz kładzie ścianę.

 (1.3) Syneczku, nie kładź butelki na boku, bo całe mleko wypłynie…

 (1.4) Na krem kładę podkład i puder.

 (1.5) Kładziemy dziecko spać codziennie o dziewiątej.

 (1.6) Lubię kłaść pasjansa.

 (1.6) Czy fachowiec od kafelków kładzie też panele?

 (1.7) I w ten sposób dyrektor kładł plan za planem, nie patrząc na konsekwencje.

 (1.8) Niezły jest, kładzie te laski jedną za drugą!

 (2.1) Nie kładź się na lewym boku, to szkodzi na serce.

 (2.2) Kładziemy się, jutro trzeba wcześnie wstać.

 (2.3) Jacht kładł się na falach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwaɕt͡ɕ, AS: ku̯aść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. układać, odłożyć, rozkładać, położyć, pokładać ndk., podkładać ndk., nakładać ndk., wykładać ndk., zakładać ndk., przekładać ndk., przedkładać ndk., odkładać ndk., dokładać ndk., składać ndk.

 rzecz. kładzenie n., pokładełko n., pokładne n., rozkładanka ż.

 przym. pokładny, układny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stawiać, umieszczać, wkładać

 (1.5) reg. śl. lygać

 (1.6) układać

 (1.7) doprowadzać do upadku, ulewać, utrącać

 (1.8) kochać się, mieć z kimś seks, podrywać

 (2.2) iść spać

 (2.3) przewracać się, przechylać się

Wiktionary


kłecczanin

mieszkaniec Kłecka


SJP.pl


kłecczanka

mieszkanka Kłecka


SJP.pl


kłecki

przymiotnik od: Kłecko


SJP.pl


kłecko

przymiotnik od: Kłecko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Kłecko (niem. "Klezkow"")" – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kłecko.

Kłecko uzyskało lokację miejską w 1265 roku. Miasto królewskie należące do starostwa kłeckiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1954–1972 miasto było siedzibą władz gromady Kłecko, ale nie należało do niej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkwɛt͡skɔ, AS: ku̯ecko

Wiktionary


kłeczek

nazwisko


SJP.pl


kłobucczanin

mieszkaniec Kłobucka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kłobucka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodził do kłobuckiego liceum, ale nie jest kłobucczaninem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłobuck m.

:: fż. kłobucczanka ż.

 przym. kłobucki

Wiktionary


kłobucczanka

mieszkanka Kłobucka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kłobucka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewa chodziła do kłobuckiego liceum, ale nie jest kłobucczanką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłobuck m.

:: fm. kłobucczanin m.

 przym. kłobucki

Wiktionary


kłobuck

miasto w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Kłobuck ( Klobutzko) – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kłobuck. Kłobuck leży na terenie historycznej Małopolski, w pobliżu jej granic z Wielkopolską i Górnym Śląskiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W środę pojadę na targ do Kłobucka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔbut͡sk, AS: ku̯obuck

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłobucczanin m., kłobucczanka ż.

 przym. kłobucki

Wiktionary


kłobucki

przymiotnik od: Kłobuck


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy Kłobuckowi, związany lub pochodzący z Kłobucka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chleb kłobucki jest w tym mieście popularnym wypiekiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔˈbut͡sʲci, AS: ku̯obucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłobuck m., kłobucczanin m., kłobucczanka ż.

Wiktionary


kłobuczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. techn. przesłonka w lampie naftowej

Wiktionary

Kłobuczek (daw. "Kłobyczek", Hut Berg) – wzgórze w polskiej części Gór Opawskich, w Sudetach Wschodnich, o wysokości 303 m n.p.m. Położone 2 km na wschód od Trzebiny i 4 km na południowy wschód od Prudnika.

Na wierzchołku wzgórza znajduje się kępa lasu. Na szczycie, który jest północną odnogą Lipowca, znajduje się kamieniołom z małym oczkiem wodnym oraz odsłonięcia skalne. Zachodnim stokiem wzgórza biegnie dobrze zachowany okop z okresu walk o Prudnik w 1945.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kłobuk mrz., kłobukorz mos.

Wiktionary


kłobuczka

jednoroczna lub dwuletnia roślina zielna z rodziny baldaszkowatych


SJP.pl

Kłobuczka ("Torilis") – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. Obejmuje 14 gatunków. Rośliny te występują w niemal całej Europie, w Azji (z wyjątkiem jej południowej i północnej części) oraz w północnej, wschodniej i południowej Afryce. Na kontynentach amerykańskich i w Nowej Zelandii rosną jako rośliny zawleczone. W Polsce pospolicie rośnie kłobuczka pospolita "T. japonica", zawlekane przejściowo (efemerofity) bywają kłobuczka polna "T. arvensis" i kłobuczka kolankowata "T. nodosa".

Wikipedia


kłobuczyn

Zobacz też: Kłobuczyn (Ukraina).

Kłobuczyn (pol. hist. "Kłobucko") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Gaworzyce.

Wikipedia


kłobuk

1. greckokatolickie nakrycie głowy duchownych;
2. czarny kapelusz góralski;
3. warmińsko-mazurski zły duch;
4. dawniej: wysoka czapka; kołpak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odzież. daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. kapelusz

 (1.2) daw. wzniesienie, wzgórze

 (1.3) odzież. etn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. czarny kapelusz góralski wykonany z pilśni;

 (1.4) odzież. rel. nakrycie głowy duchownych prawosławnych i greckokatolickich, wysokie z welonem

 (1.5) odzież. przest. ozdobna, futrzana czapka, kołpak;

 (1.6) daw. hand. gw-pl|Śląsk Cieszyński. okrągła bryłka cukru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) mitsłow. demon opiekujący się domostwem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kłobuk – nakrycie głowy:
    • pilśniowy kapelusz góralski
    • ozdobne nakrycie głowy duchownych prawosławnych i greckokatolickich
    • dawniej: wysokie nakrycie głowy – kołpak
  • kłobuk – demon opiekujący się ogniskiem domowym.
    • Chochlik, diabeł, demon występujący w legendach warmińskich. Przeszkadzał w żniwach, np. zatruwając zboże.
  • Kłobuk – inna nazwa herbu szlacheckiego Nabram
  • kłobuk – staropolska nazwa pąka kwiatowego
  • Kłobuk – wzniesienie o wysokości (814 m n.p.m.) w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bystrzyckich w Sudetach Środkowych

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Kłobuk usłyszał jękliwy głos żurawi i w jego ptasie serce zakradła się tęsknota, aby wznieść się w błękitne niebo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔbuk, AS: ku̯obuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłobukorz mos., kłobuczek mrz.

Wiktionary


kłobukorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rzem. wytwórca kłobuków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłobuk mrz., kłobuczek mrz.

Wiktionary


kłobukowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Kłobukowski – francuski dyplomata
  • Konstanty Kłobukowski – polski szlachcic, wojskowy i dworzanin
  • Michał Kłobukowski – polski tłumacz literatury amerykańskiej i angielskiej, poeta

Wikipedia


kłochtun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. ornit. nazwa systematyczna|Anas formosa|ref=tak., cyranka syberyjska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyranka syberyjska, cyraneczka bajkalska

Wiktionary


kłociowy

→ kłoć


SJP.pl

Patrz:

kłoć

kłoczew

wieś w Polsce


SJP.pl

Kłoczew – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Kłoczew. Przez miejscowość przepływa Okrzejka, dopływ Wisły.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłoczew. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


kłoczewski

przymiotnik od: Kłoczew


SJP.pl


kłoczowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Kłoczowski – polski ziemianin, inżynier rolnik, publicysta
  • Jan Andrzej Kłoczowski – rzymskokatolicki ksiądz, dominikanin
  • Jerzy Kłoczowski – polski historyk, senator
  • Józef Kłoczowski – polski urzędnik w zaborze rosyjskim, burmistrz Piaseczna w latach 1860–1864
  • Kasper Kłoczowski – polski urzędnik
  • Mikołaj Kłoczowski – polski urzędnik
  • Paweł Kłoczowski – polski filozof polityki i teoretyk idei, publicysta
  • Piotr Kłoczowski – polski eseista, historyk literatury, edytor, wydawca

Wikipedia


kłoda

przeszkoda; zwalony pień drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pień zrąbanego drzewa ociosany z gałęzi

 (1.2) stpol. duża beczka do przechowywania produktów płynnych lub suchych

 (1.3) stpol. dyby do zakuwania nóg więźniów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłoda (surowiec drzewny) – surowiec drewna okrągłego o określonych wymiarach,
  • Kłoda (leśnictwo) – forma pnia wytwarzana przez drzewa liściaste,
  • Kłoda (narzędzie kary) – narzędzie kary stosowane w średniowieczu,
  • Kłoda (konie) – nazewnictwo tułowia u koni
  • Kłoda (Góry Złote) – szczyt
  • kłoda – rodzaj ula drążonego w odcinku okorowanego pnia
  • Kłoda – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Żukowice
  • Kłoda – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Kurów
  • Kłoda – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
  • Kłoda – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Rytwiany
  • Kłoda – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Rydzyna
  • Kłoda – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Szydłowo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ospały woźnica uniósł wielką kłodę drzewa i cisnął nią w motocykl…

 (1.4) Żywy motor konia oparty jest na poziomej kłodzie, złożonej z kręgów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔda, AS: ku̯oda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodzko n., kłódka ż., kłodnik mos.

 przym. kłodowy, kłodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klocek, wałek

 (1.2) fasa

Wiktionary


kłodawa

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

Kłodawa – miasto w Polsce w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kłodawa. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.Kłodawa leży w historycznej ziemi łęczyckiej, na Wysoczyźnie Kłodawskiej, nad Rgilewką (dopływ Warty). W mieście znajduje się największa w Polsce czynna kopalnia soli (sól kamienna, sól potasowa i sól magnezowa), a zarazem jest tam najgłębsza podziemna trasa turystyczna w kraju (600 metrów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kłodawie znajduje się największa w Polsce kopalnia soli.

 (1.2) Wójt Kłodawy nie chce odwołać skarbniczki gminy oskarżonej o kradzież pieniędzy. Czeka na wyrok, choć skarbniczka przyznała się do winy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔˈdava, AS: ku̯odava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłodawianin m., kłodawianka ż.

 przym. kłodawski

Wiktionary


kłodawianin

mieszkaniec Kłodawy


SJP.pl


kłodawianka

mieszkanka Kłodawy


SJP.pl


kłodawski

przymiotnik od: Kłodawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Kłodawy, związany z Kłodawą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodawa ż., kłodawianin m., kłodawianka ż.

Wiktionary


kłodka

dawniej:
1. zdrobnienie od: kłoda; kłódka;
2. kłódka


SJP.pl


kłodkowski

nazwisko


SJP.pl


kłodnica

rzeka w Polsce


SJP.pl

Kłodnica (niem. "Klodnitz") – rzeka w południowej Polsce, prawostronny dopływ rzeki Odry.

Wikipedia


kłodnicki

przymiotnik od: Kłodnica


SJP.pl


kłodnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. więzień

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔdʲɲik, AS: ku̯odʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłoda ż.

 przym. kłodowy

Wiktionary


kłodno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłodno – osada w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sulęczyno
  • Kłodno – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
  • Kłodno – część wsi Warszkowo, w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Sławno
  • Kłodno – jezioro na Pojezierzu Kaszubskim
  • Kłodno – jezioro w woj. wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Krzyż Wielkopolski
  • Kłodno Wielkie
  • Kłodno – stacja kolejowa w pobliżu miejscowości Kłodno Wielkie

Wikipedia


kłodowisko

miejsce, gdzie gromadzi się kłody


SJP.pl


kłodowy

przymiotnik od: kłoda


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kłodą, dotyczący kłody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skansen oświetlił kapliczki kłodowe od strony promenady.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłoda ż., Kłodzko n., kłódka ż., kłodnik mos.

 przym. kłodzki

Wiktionary


kłodzczaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: kłodzczanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłodzczanka ż.

Wiktionary


kłodzczanin

mieszkaniec Kłodzka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Kłodzka

 (1.2) osoba pochodząca z Kłodzka, urodzona w Kłodzku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔt͡sˈt͡ʃãɲĩn, AS: ku̯ocčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodzko n., Kłodzczyzna ż., Kłodzkie n.

:: fż. kłodzczanka ż.

 przym. kłodzki

Wiktionary


kłodzczanka

mieszkanka Kłodzka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Kłodzka

 (1.2) kobieta pochodząca z Kłodzka, urodzona w Kłodzku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔt͡sˈt͡ʃãnka, AS: ku̯ocčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodzko n., Kłodzczyzna ż.

:: fm. kłodzczanin m.

:: zdrobn. kłodzczaneczka ż.

 przym. kłodzki

Wiktionary


kłodzina

inaczej pień palmy np. daktylowej, poprawna nazwa botaniczna tej części rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pień palmy;

Wiktionary

Kłodzina – rodzaj pnia występujący u palm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kwɔˈd͡ʑĩna, AS: ku̯oʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłódka ż.

Wiktionary


kłodzisko

1. zgrubienie od: kłoda;
2. część kowadła; szabota


SJP.pl

Kłodzisko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Wronki, przy drodze wojewódzkiej nr 182.

Wieś szlachecka Kłodzieisko położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


kłodziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abdon Kłodziński (1881–1937) – polski historyk
  • Adam Kłodziński (1877–1945) – polski historyk
  • Anna Kłodzińska (1915–2008) – polska dziennikarka
  • Feliks Kłodziński (1913–1963) – polski artysta
  • Jan Kłodziński (1791–1876) – polski prawnik i encyklopedyst
  • Marek Kłodziński (ur. 1938) – polski ekonomista
  • Wawrzyniec Kłodziński (zm. 1587) – wojski sochaczewski

Wikipedia


kłodzki

przymiotnik od: Kłodzko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kłodzkiem, dotyczący Kłodzka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odwiedzili również Kotlinę Kłodzką, gdzie obejrzeli przepiękną Jaskinię Mroźną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔt͡sʲci, AS: ku̯ocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłodzko n., kłodzczanin m., kłodzczanka ż., kłoda ż.

 przym. kłodowy

Wiktionary


kłodzko

przymiotnik od: Kłodzko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

Kłodzko (tuż po wojnie "Kładzko"; Glacium, Glacensis urbs, Glocium; Glatz, dial. "Glooz"; Kladsko) – miasto w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu kłodzkiego i gminy wiejskiej Kłodzko.

Według danych GUS z 30 października 2025 r. miasto miało 24 363 mieszkańców (173. miejsce w kraju). Gęstość zaludnienia wynosiła 981 osób/km² (21. miejsce w województwie).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkwɔt͡skɔ, AS: ku̯ocko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłoda ż., kłodzczanin m., kłodzczanka ż., Kłodzczyzna ż.

 przym. kłodzki, podkłodzki, kłodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Kładzko

Wiktionary


kłokoczka

drzewo lub krzew z rodziny kłokoczkowatych


SJP.pl

Kł

Wikipedia


kłokoczkowate

rodzina krzewów


SJP.pl

Kł

Wikipedia


kłokoczkowaty

o cechach kłokoczkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


kłokoczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłokoczyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
  • Kłokoczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz

Wikipedia


kłomia

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomnia, kłomla, kłonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ryb. sieć rybacka rozpięta na drewnianej, trójkątnej ramie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłomla, kłomnia

Wiktionary


kłomla

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomia, kłomnia, kłonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sieć rybacka rozpięta na drewnianej, trójkątnej ramie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłomia, kłomnia

Wiktionary


kłomnia

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomia, kłomla, kłonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sieć rybacka rozpięta na drewnianej, trójkątnej ramie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłomia, kłomla

Wiktionary


kłomnice

wieś w Polsce


SJP.pl

Kłomnice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kłomnice.

Leży na północny wschód od Częstochowy, przy drodze krajowej nr 91 Częstochowa – Piotrków Trybunalski.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłomnice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


kłomnicki

przymiotnik od: Kłomnice


SJP.pl


kłonia

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomia, kłomla, kłomnia


SJP.pl

Kłonia – tradycyjne narzędzie rybackie służące do nabierania.

Wikipedia


kłonica

drąg stalowy stanowiący część przyczepy lub platformy kolejowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element wozu konnego, jeden z czterech drążków przytrzymujących drabiny lub skrzynię wozu, a umocowanych na jego osiach;

Wiktionary

Zobacz też: Leon Kłonica.

Kłonica – część pojazdu – pierwotnie wozu konnego, obecnie pojazdów przewożących ładunki – w postaci pionowych lub nieco odchylonych od pionu drążków, belek, listew, profili metalowych itp.

W wozie były cztery kłonice. Utrzymywały one we właściwym położeniu drabiny, półkoszki lub gnojówki. Miały one formę drążków o przekroju kwadratowym lub prostokątnym. Wykonane były z drewna dębowego, brzozowego lub grabowego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kłonicowy

Wiktionary


kłonicowy

przymiotnik od: kłonica


SJP.pl


kłonić

pochylać, nachylać, kierować w dół, w bok


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skłonić)

 (1.1) rzad. kierować w dół lub w bok

 (1.2) przest. przekonywać do zrobienia czegoś

czasownik zwrotny niedokonany kłonić się (dk. skłonić się)

 (2.1) nachylać się w dół lub w bok

 (2.2) przest. przen. przechylać się na korzyść czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłonienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochylać, nachylać, naginać, zniżać, war. skłaniać

 (1.2) nakłaniać, namawiać, usposabiać, zmuszać, war. skłaniać

 (2.1) pochylać się, chylić się, zniżać się, zbliżać się, war. skłaniać się

 (2.2) war. skłaniać się

Wiktionary


kłonówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłonówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
  • Kłonówek-Kolonia – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd
  • Kłonówek-Wieś (do 2013 Kłonówek) – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd

Wikipedia


kłopeć

dawniej: kawał, bryła oderwana w kopalni, odłamek


SJP.pl


kłopocik

zdrobnienie od: kłopot; problemik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od kłopot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie kłopot, lecz tylko mały kłopocik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopot m.

Wiktionary


kłopocisko

zgrubienie od: kłopot


SJP.pl


kłopocki

nazwisko


SJP.pl


kłopoczyn

Zobacz też: Kłopoczyn (Ukraina).

Kłopoczyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Sadkowice.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłopoczyn, po jej zniesieniu w gromadzie Lubania. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


kłopot

trudna, skomplikowana lub przykra sytuacja, budząca niepokój, wymagająca jakiegoś działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przykra sytuacja, wymagająca reakcji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłopot – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Kłopot – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Cybinka
  • Kłopot – wieś na Ukrainie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamy kłopot – dostawca nie dostarczył części na czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔpɔt, AS: ku̯opot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopotliwość ż., zakłopotanie n.

:: zdrobn. kłopocik mrz.

 czas. kłopotać ndk., zakłopotać dk.

 przym. kłopotliwy

 przysł. kłopotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) problem, ambaras, powikłanie, trudność, komplikacja, przeciwność, tarapaty, szkopuł; gw. Śląsk Cieszyński starość, sużyni, gw. Zaolzie opresyj

Wiktionary


kłopotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kłopotać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niekłopotanie n.

 czas. kłopotać ndk.

Wiktionary


kłopotać

1. martwić, zajmować, niepokoić kogoś czymś
2. kłopotać się - martwić, niepokoić się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakłopotać)

 (1.1) sprawiać kłopot

czasownik zwrotny niedokonany kłopotać się (dk. zakłopotać się)

 (2.1) być w trosce i / lub zmartwieniu o coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopot mrz., kłopotanie n.

 przym. kłopotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) martwić, niepokoić, trapić

 (2.1) dbać, martwić się, niepokoić się, stresować się, troszczyć się

Wiktionary


kłopotek

rodzaj chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alojzy Kłopotek – chemik
  • Andrzej Kłopotek – polityk PSL, brat Eugeniusza
  • Eugeniusz Kłopotek – polityk PSL, brat Andrzeja
  • Kłopotek czarny – chrząszcz
  • Kłopotek – kaszubski herb szlachecki

Wikipedia


kłopotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kłopotliwie


SJP.pl


kłopotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest kłopotliwe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopot mrz., zakłopotanie n.

 przym. kłopotliwy

 przysł. kłopotliwie

Wiktionary


kłopotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: kłopotliwy


SJP.pl


kłopotliwy

sprawiający kłopot; wprawiający w zakłopotanie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakże kłopotliwą jest rzeczą dla człowieka to, że stanowi największy cud na ziemi, a rozchlapuje oto czas, tak jakby był tylko pianą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ, AS: ku̯opotlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopotliwość ż., kłopot m., kłopotek m., zakłopotanie n.

 przysł. kłopotliwie

 czas. kłopotać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krępujący, uciążliwy

Wiktionary


kłopotowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłopotowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Dygowo
  • Kłopotowo – wieś w woj.lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Witnica
  • Kłopotowo – zlikwidowany przystanek kolei wąskotorowej w Kłopotowie, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia


kłopotowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Kłopotowski (ujednoznacznienie)
  • Bolesław Hieronim Kłopotowski (1848-1903) – polski duchowny katolicki
  • Edmund Kłopotowski (1888-1936) – polski ekonomista
  • Ignacy Kłopotowski (1866-1931) – polski prezbiter katolicki
  • Jerzy Tadeusz Kłopotowski (1892-1970) – polski inżynier
  • Józef Kłopotowski (1900-1943) – polski nauczyciel
  • Krzysztof Kłopotowski (ur. 1946) – polski dziennikarz i krytyk filmowy
  • Michał Kłopotowski (1894-1940) – polski major
  • Tadeusz Kłopotowski (1928-2003) – polski biochemik
  • Władimir Kłopotowski (1883-1944) – rosyjski dziennikarz
  • Zbigniew Kłopotowski (1922-2014) – polski architekt
  • Bogumiła Kłopotowska – polska muzyk

Wikipedia


kłopoty

potocznie: trudne, przykre sytuacje, niemiłe przygody; tarapaty


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłopoty-Bańki
  • Kłopoty-Bujny
  • Kłopoty-Patry
  • Kłopoty-Stanisławy
  • Kłopoty – singiel polskiej piosenkarki Natalii Zastępy

Wikipedia


kłos

1. rodzaj kwiatostanu spotykany głównie u roślin z rodziny traw;
2. rodzaj uczesania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roln. rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

 (1.2) fryz. rodzaj warkocza przypominający kłos (1.1)

Wiktionary

Kłos ( spica, spike, "ear [of grain]") – rodzaj kwiatostanu groniastego prostego, w którym na osadce siedzą kwiaty bezszypułkowe.

Formą kłosa jest kotka, często o wiotkiej osi i odpadająca jako całość (np. u wierzb i leszczyny) oraz kolba, o osi zgrubiałej (np. kwiatostany żeńskie kukurydzy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rolnik zerwał kilka kłosów pszenicy.

 (1.2) Kłos wygląda bardzo efektownie, a przy tym wcale nie jest tak trudno go zapleść, jak by się wydawało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔs, AS: ku̯os

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokłosie n., kłoszenie n.

:: zdrobn. kłosek m.

 czas. kłosić się

 przym. kłosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kłosek

Wiktionary


kłosek

1. mały kłos; kłosik
2. krzaczkowaty glon morski z typu brunatnic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kłos

 (1.2) bot. kwiatostan charakterystyczny dla traw

 (1.3) fryz. rodzaj warkocza przypominający kłos

Wiktionary

Kłosek (łac. "spicula", ang. "spikelet") – kwiatostan charakterystyczny dla traw, okryty od zewnątrz dwiema plewami, obejmujący jeden lub więcej (najczęściej 2–6) kwiatów, z których każdy znajduje się w okrywie łuskowatych plewek. Kłoski nie występują pojedynczo, lecz wchodzą w skład innych kwiatostanów złożonych – kłosów, gron i wiech.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkwɔsɛk, AS: ku̯osek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłos m., pokłosie n.

 przym. kłosowy

Wiktionary


kłosie

kłosy, rzadziej pojedynczy kłos


SJP.pl


kłosiec

nałanek kłosiec - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl


kłosiewicz

nazwisko


SJP.pl


kłosik

zdrobniale: kłos; kłosek


SJP.pl


kłosisty

mający bujne, pełne kłosy; pełen kłosów; kłośny


SJP.pl


kłosić

kłosić się - (o roślinach kłosowych) wytwarzać kłosy, rozwijać się w kłosy


SJP.pl


kłosiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Kłosiński (1892–1974) – kuśnierz
  • Edward Kłosiński (1943–2008) – operator filmowy
  • Henryk Kłosiński – śpiewak
  • Jacek Kłosiński (1955–2014) – lekkoatleta
  • Janusz Kłosiński (1920–2017) – aktor, reżyser
  • Jerzy Kłosiński (ur. 1953) – dziennikarz
  • Józef Kłosiński (1924–1944) – powstaniec
  • Kazimierz Kłosiński (ur. 1940) – ekonomista
  • Krzysztof Kłosiński (ur. 1951) – badacz literatury, tłumacz, profesor nauk humanistycznych
  • Krzysztof Kłosiński (ur. 1975) – polski piłkarz
  • Włodzimierz Kłosiński (1936–2018) – polski naukowiec, specjalista rybołówstwa dalekomorskiego.
  • Zygmunt Kłosiński (1926–2000) – publicysta, historyk

Wikipedia


kłoskowce

rząd glonów z gromady brunatnic; Ectorpales


SJP.pl


kłoskowiec

przedstawiciel rzędu glonów z gromady brunatnic


SJP.pl


kłosowaty

mający kształt kłosa


SJP.pl


kłosować

1. nakładać opatrunek kłosowy;
2. wytwarzać kłosy; kłosić się;
3. dawniej: młócić z grubsza, obijając tylko dojrzalsze kłosy


SJP.pl


kłosowice

Kłosowice – wieś sołecka w zachodniej Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, nad południowym brzegiem Warty, przy drodze wojewódzkiej nr 182, położona 2 km od gminnego Sierakowa i 9 km od powiatowego Międzychodu.

Wikipedia


kłosowicz

nazwisko


SJP.pl


kłosowiec

miododajna roślina z rodziny jasnotowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Agastache|ref=tak., rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych;

Wiktionary

Kł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kłosowiec anyżowy, inaczej zwany fenkułowym lub lofantem, to północnoamerykańska bylina o intensywnym aromacie anyżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔˈsɔvʲjɛt͡s, AS: ku̯osovʹi ̯ec

Wiktionary


kłosownica

Kłosownica ("Brachypodium") – rodzaj bylin należących do rodziny wiechlinowatych. Należy tu 16 gatunków występujących w obszarach położonych w klimacie umiarkowanym półkuli północnej oraz w strefie międzyzwrotnikowej w górach. Do flory polskiej należą dwa gatunki rodzime: kłosownica pierzasta ("B. pinnatum") i kłosownica leśna ("B. sylvaticum"), przejściowo zawlekana jest kłosownica dwukłoskowa ("B. distachyon").

Wikipedia


kłosownik

część młocarni służąca do usuwania ości z kłosów


SJP.pl


kłosowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłosowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo
  • Kłosowo – część wsi Rąb w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo
  • Kłosowo – część wsi Mątowy Małe w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Miłoradz
  • Kłosowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz
  • Kłosowo – zamknięty przystanek kolejowy w Kłosowie, w województwie zachodniopomorskim
  • Kłosówko, Kłosy

Wikipedia


kłosowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłosowski – polskie nazwisko. 27 stycznia 2022 r. nosiło je 7 178 Polaków.
  • Grzegorz Kłosowski (ur. 1952) – fotograf, malarz
  • Grzegorz Kłosowski (ur. 1952) – biolog
  • Jerzy Kłosowski (1928–2007) – scenograf
  • Józef Nikodem Kłosowski (1904–1959) – pisarz
  • Karol Kłosowski (1882–1971) – malarz, rzeźbiarz
  • Krzysztof Kłosowski (ur. 1980) – piłkarz ręczny
  • Krzysztof Kłosowski (ur. 1975) – polityk
  • Marcin Kłosowski (ur. 1977) – piłkarz
  • Roman Kłosowski (1929–2018) – aktor
  • Seweryn Kłosowski (1865–1903) – morderca
  • Sławomir Kłosowski (ur. 1964) – polityk

Wikipedia


kłosowy

przymiotnik od: kłos


SJP.pl


kłosówka

Kłosówka ("Holcus") – rodzaj bylin należących do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 12 gatunków występujących w Eurazji i północnej Afryce. Do flory Polski należą dwa gatunki – kłosówka miękka "H. mollis" i kłosówka wełnista "H. lanatus".

Wikipedia


kłowacz

1. gatunek błonkówki z rzędu gąsienicznikowatych;
2. kłowacz kaktusowy - gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych


SJP.pl


kłowacznik

kłowacznik władczy - gatunek błonkówki z rzędu gąsienicznikowatych


SJP.pl


kłowić

czasownik

 (1.1) skrót|ochweśn.|kmina ochweśnicka, gwara ochweśnicka|w:Gwara ochweśnicka. robić, pracować

 (1.2) środ. więz. zdobywać, brać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jarus manusa zatachcił opulnik i psulił, że ślir manusów nie woli kłowić. → Mój ojciec założył sklep i mówił, że naszego handlu nie chce prowadzić [robić].

Wiktionary


kłowy

→ kieł, np. kłowe zęby


SJP.pl


kłoć

szarozielona bylina z rodziny turzycowatych albo wymłócona słoma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cladium|P.Browne|ref=tak., rodzaj roślin torfotwórczych z rodziny ciborowatych;

Wiktionary

Kłoć ("Cladium") – rodzaj roślin należący do rodziny ciborowatych. Współcześnie wyróżnia się w obrębie rodzaju zwykle trzy gatunki. Jeden z nich występuje w Europie (także w Polsce) – kłoć wiechowata ("Cladium mariscus"). Ten i pozostali przedstawiciele występują poza tym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kłoć to wodna roślina dorastająca do ponad 2 metrów.

Wiktionary


kłośnica

kłośnica tymotnica - gatunek muchówki z rodziny kłośnicowatych


SJP.pl


kłośnicowate

o cechach kłośnicowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl

Kłośnicowate, cuchnowate (Scathophagidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek i podrzędu krótkoczułkich. Obejmuje około 350 opisanych gatunków, prawie wyłącznie holarktycznych. Obie płcie są dychoptyczne. Charakteryzuje je również redukcja łuski tułowiowej. Dorosłe są zwykle drapieżne, rzadziej żywią się nektarem, kałem lub padliną. Larwy to głównie fitofagi, zwykle minujące, rzadko drapieżniki lub saprofagi.

Wikipedia


kłośnicowaty

o cechach kłośnicowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl


kłośny

mający bujne, pełne kłosy; pełen kłosów; kłosisty


SJP.pl


kłucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kłuć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czuję kłucie w lewym boku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwut͡ɕɛ, AS: ku̯uće

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kłuć.

Wiktionary


kłuciński

nazwisko


SJP.pl


kłucki

→ Kłucko


SJP.pl

Patrz:

Kłucko

kłucko

→ Kłucko


SJP.pl

Kłucko – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Radoszyce. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłucko, po jej zniesieniu w gromadzie Smyków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

Patrz:

Kłucko

kłudno

nazwa dwóch wsi w województwie mazowieckim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłudno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Klwów
  • Kłudno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Wieniawa

Wikipedia


kłudzieński

→ Kłudno


SJP.pl

Patrz:

Kłudno

kłujka

ssąco-kłujący aparat gębowy u owadów


SJP.pl

Kłujka – narząd gębowy występujący u niektórych owadów, głównie pluskwiaków i komarów. Przypomina wyglądem kolec, a główną funkcję pełni w pozyskiwaniu przez owady pożywienia.

Wikipedia


kłująco

1. w sposób wywołujący uczucie ostrego, przenikliwego bólu;
2. o świetle: w sposób działający intensywnie na zmysł wzroku


SJP.pl


kłunia

regionalne: szopa, stodoła


SJP.pl


kłus

1. bieg zwierzęcia czworonożnego, najczęściej konia, pośredni pod względem szybkości między stępem a galopem (cwałem);
2. potocznie: bardzo szybki bieg człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jeźdz. dwutaktowy chód konia;

 (1.2) zool. dwutaktowy chód zwierząt czworonożnych;

Wiktionary

Kłus – dwutaktowy chód konia (również osła, zebry i innych koniowatych). Podczas kłusa dwie przeciwległe kończyny – prawa przednia i lewa tylna (bądź odwrotnie) jednocześnie odbijają się od ziemi, a między nimi istnieje krótka faza unoszenia się (wszystkie cztery kopyta są w powietrzu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klacz ma problemy z kopytem, o żadnym kłusie nie może być nawet mowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwus, AS: ku̯us

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłusak m., kłusowanie n.

:: zdrobn. kłusik m.

 czes. kłusować ndk., pokłusować dk.

 przym. kłusowy

 przysł. kłusem, kłusa

 czas. kłusować

Wiktionary


kłusa

przysłówek

 (1.1) jeźdz. o biegu: szybko, ale nie galopem

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: kłus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojechali kłusa ku pobliskim zabudowaniom klasztornym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłus m., kłusak m., kłusowanie n.

 czas. kłusować ndk.

 przysł. kłusem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłusem, daw. rysią

Wiktionary


kłusacki

→ kłusak


SJP.pl

Patrz:

kłusak

kłusak

koń przyuczony do bardzo szybkiego kłusa, używany głównie do wyścigów w zaprzęgu; rysak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) jeźdz. koń przyuczony do bardzo szybkiego kłusa

Wiktionary

Kłusak – typ konia obejmujący kilka ras:

Używane głównie w wyścigach specjalnych dwukołowych wózków zwanych sulkami, w których konie te poruszają się wyłącznie szybkim kłusem (za przejście w galop zaprzęg kłusaczy może zostać zdyskwalifikowany). Wyścigi kłusaków na specjalnych torach odbywały się już na przełomie XIX i XX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkwusak, AS: ku̯usak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłus mrz., kłusowanie n.

 czas. kłusować ndk.

 przysł. kłusa, kłusem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rysak

Wiktionary


kłusek

nazwisko


SJP.pl

Kłusek – polskie nazwisko; adaptacja graficzna – Klusek. Archaiczne i zwyczajowe formy żeńskie – Kłuskowa/Kluskowa (forma odmężowska), Kłuskówna/Kluskówna (forma odojcowska). Variant nazwiska – Klósek. Podobne nazwiska – Klosek, Kloska.

Wikipedia


kłusem

bardzo szybko; tak, jak porusza się kłusujący koń


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) jeźdz. o biegu: szybko, ale nie galopem

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: kłus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojechali kłusem ku wodospadom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłus m., kłusak m., kłusowanie n.

 czas. kłusować ndk.

 przysł. kłusa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłusa, daw. rysią

Wiktionary


kłusik

zdrobnienie od: kłus


SJP.pl


kłusol

potocznie: kłusownik


SJP.pl


kłusowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kłusować.

 (1.2) o koniu poruszanie się w tempie kłusa

 (1.3) uprawianie kłusownictwa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

 rzecz. kłus m., kłusik m., kłusak m.

 czas. kłusować ndk.

 przym. kłusowy, kłusacki

 (1.3)

 rzecz. kłusownictwo n., kłusownik m.

 czas. kłusować ndk.

 przym. kłusowniczy

Wiktionary


kłusować

1. biec kłusem
2. trudnić się kłusownictwem


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) łow. nielegalnie polować na zwierzynę lub łowić ryby

 (1.2) jeźdz. biec kłusem

 (1.3) jeźdz. jechać kłusem

 (1.4) pot. przen. o człowieku: bardzo szybko biec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłus m., kłusowanie n., kłusownictwo n., kłusownik m., kłusowniczka ż.

:: zdrobn. kłusik m.

 czas. pokłusować dk.

 przym. kłusowniczy, kłusowy

 przysł. kłusem, kłusa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) pędzić, gnać

Wiktionary


kłusownictwo

polowanie na zwierzynę w niedozwolony sposób, w niedozwolonym miejscu lub czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) łow. nielegalne łowienie zwierząt

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Kłusownik”. Zobacz też: Kłusownik (serial telewizyjny).

Kłusownictwo – zabijanie, chwytanie lub ściganie zwierzyny oraz łowienie ryb z naruszeniem obowiązującego prawa, bez wymaganych uprawnień, w niedozwolony prawem sposób, a także w niedozwolonym czasie lub miejscu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kłusowniczka ż., kłusol mos., kłusowanie n., kłusowniczość ż., kłusownik mos.

 czas. kłusować ndk.

 przym. kłusowniczy

 przysł. kłusowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłusowanie

Wiktionary


kłusowniczka

kobieta polująca na zwierzynę w sposób niedozwolony lub w niedozwolonym miejscu i czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się kłusownictwem, nielegalnie polująca na zwierzęta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkwusɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: ku̯usovʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłusownictwo n., kłusownik m., kłusowanie n.

 przym. kłusowniczy

 czas. kłusować

Wiktionary


kłusowniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) łow. związany z kłusownictwem albo kłusownikiem, dotyczący kłusownictwa albo kłusownika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłusownictwo n., kłusownik mos., kłusowniczka ż., kłusowanie n.

 czas. kłusować ndk.

Wiktionary


kłusownik

osoba polująca na zwierzynę w sposób niedozwolony lub w niedozwolonym miejscu i czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) łow. człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kłusownik – osoba kłusująca
  • Kłusownik – obraz olejny namalowany przez szwedzkiego malarza Brunona Liljeforsa
  • Kłusownik – polski serial telewizyjny dla młodzieży, zrealizowany w 1980 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kwuˈsɔvʲɲik, AS: ku̯usovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłusownictwo n., kłusowanie n.

:: fż. kłusowniczka ż.

 czas. kłusować ndk.

 przym. kłusowniczy

Wiktionary


kłusowy

przymiotnik od: kłus


SJP.pl


kłuszyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. zob. Kłuszyno. (historycznie używana nazwa miejscowości, nieopodal której odbyła się 4 lipca 1610 roku bitwa)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłuszyński

Wiktionary


kłuszyno

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, miejsce bitwy w 1610 roku;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kłuszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kłuszyn

Wiktionary


kłuszyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Kłuszynem, dotyczący Kłuszyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kłuszyno n., Kłuszyn mrz.

Wiktionary


kłuć

1. przebijać czymś ostro zakończonym, ranić przez ukłucie
2. ostro boleć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym

 (1.2) (o owadach) żądlić

 (1.3) wywoływać uczucie ostrego bólu

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Od dwóch dni kłuje mnie w boku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwut͡ɕ, AS: ku̯uć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłucie n., ukłucie n., przekłucie n., kół mrz.

 czas. ukłuć dk., nakłuć dk., nakłuwać ndk., przekłuć dk., przekłuwać ndk., wykłuć dk., wykłuwać ndk., zakłuć dk., zakłuwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźgać

 (1.2) żądlić, ciąć, gryźć

 (1.3) strzykać

Wiktionary


kłykacz

rodzaj ryb z rodziny nototeniowatych; antar


SJP.pl


kłykcina

grudkowaty wykwit skórny, powstający w okolicy narządów rodnych i odbytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. brodawkowaty wykwit skórny powstający w okolicy narządów rodnych i odbytu;

Wiktionary


kłykciowy

związany z kłykciem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z kłykciem, dotyczący kłykacia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłykieć m.

Wiktionary


kłykieć

1. w anatomii: staw łączący części palca; knykieć
2. w anatomii: wyrostek kostny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. wyrostek kostny przy nasadzie kości długich, będący elementem stawu i miejscem przyczepu ścięgien

 (1.2) anat. spojenie stawowe palca ręki

 (1.3) anat. człon palca ręki (zginający się)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kłykcie przyśrodkowy i boczny – części kości udowej
  • kłykcie potyliczne – części kości potylicznej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmiany dotykające chrząstkę rzepki i przeciwległych kłykci uda charakteryzują się rozwłóknieniem, powstaniem szczelin i erozją doprowadzającą w konsekwencji do zmian zwyrodnieniowych stawu rzepkowo–udowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɨcɛ̇t͡ɕ, AS: ku̯yḱėć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłykciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) knykieć

Wiktionary


kłys

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Kłys (ur. 1982) – polski judoka
  • Jarosław Kłys (ur. 1977) – polski hokeista
  • Katarzyna Kłys (ur. 1986) – polska judoczka
  • Romuald Kłys (1937-1997) – polski reżyser filmów animowanych
  • Stanisław Kłys (ur. 1934) – polski prawnik

Wikipedia


kłysz

nazwisko


SJP.pl


kłyś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Kłyś – polski malarz i lekarz psychiatra
  • Ryszard Kłyś – polski prozaik i scenarzysta filmowy

Wikipedia


kłyżów

Kłyżów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Pysznica. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłyżów, po jej zniesieniu w gromadzie Zarzecze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


kłócenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|kłócić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwuˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ku̯ucẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłócić

 rzecz. skłócenie n.

Wiktionary


kłócić

1. doprowadzać do kłótni, niezgody;
2. wstrząsać powodując zmieszanie; gwałtownie mieszać;
3. kłócić się -
a) toczyć spór, spierać się;
b) pozostawać w sprzeczności, nie pasować do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) doprowadzać do kłótni, niezgody

 (1.2) przest. wprowadzać zamieszanie, zaburzać

czasownik zwrotny niedokonany kłócić się

 (2.1) toczyć spór, spierać się

 (2.2) pozostawać w sprzeczności, nie pasować do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona kłóciła tych dwóch panów.

 (1.2) Nie będę – rzekł Hrabia – szczęścia Pani kłócił.

 (2.1) Wczoraj kłóciliśmy się o pierwszeństwo pod prysznicem tak długo, aż zabrakło ciepłej wody.

 (2.2) Różowy kolor koszulki kłóci się z twoim ciemnym zarostem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwut͡ɕit͡ɕ, AS: ku̯ućić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótnik mos., kłótnia ż., kłótliwość ż., kłócenie n., skłócenie n.

 przym. kłótliwy

 czas. pokłócić, skłócić, wykłócić, zakłócić

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) sprzeczać się, drzeć koty, awanturować się, iść na udry; gw. Śląsk Cieszyński wadzić, gw. Śląsk Cieszyński jargać sie

 (2.2) gryźć się

Wiktionary


kłódeczka

zdrobnienie od: kłódka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: kłódka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwuˈdɛt͡ʃka, AS: ku̯udečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłódka ż.

Wiktionary


kłódka

rodzaj przenośnego, zamykanego kluczem zamka, spinającego skoble, haki itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

 (1.2) ent. pot. larwa chruścika w domku

 (1.3) rzad. zdrobn. od: kłoda

Wiktionary

Kłódka – urządzenie służące do spinania ze sobą elementów (skobli i wrzeciądzy) zamykających drzwi, pokrywy pojemników, łańcuchów i innych ruchomych przegród.

Kłódka klasyfikowana jest jako okucie budowlane zamykające.

Kłódka składa się z obudowy, w której mieści się mechanizm oraz ruchomego pałąka, który otwiera i zamyka obręcz, jaką tworzy kłódka. Otwieranie kłódki odbywa się za pomocą klucza lub zamka szyfrowego, zamykanie może odbywać się na zatrzask lub z użyciem klucza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedyna toaleta w parku była zamknięta na zardzewiałą kłódkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwutka, AS: ku̯utka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłódkarz mos., kłódkarstwo n., kłoda ż., kłodka ż., kłodzina ż.

:: zdrobn. kłódeczka ż.

 przym. kłodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kłodka

Wiktionary


kłódkarz

ślusarz wyrabiający kłódki


SJP.pl


kłódkowy

→ kłódka


SJP.pl

Patrz:

kłódka

kłódno

wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim


SJP.pl

Kłódno (nazwa oboczna: Kłudna) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Wartkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Przez wieś przebiega Magistrala węglowa Gdynia – Śląsk. W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Kłudna.

Wikipedia


kłódzieński

→ Kłódno


SJP.pl

Patrz:

Kłódno

kłósek

nazwisko


SJP.pl


kłótliwiec

potocznie: człowiek skłonny do kłótni; kłótnik, awanturnik, sekutnik, piekielnik


SJP.pl


kłótliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kłótliwie


SJP.pl


kłótliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co kłótliwe; cecha tych, którzy są kłótliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótnictwo n., kłótnik m., kłótnica ż., kłótniarz m., kłótniarka ż., kłótnicki m., kłótnia ż., skłócenie n.

 czas. kłócić

 przym. kłótliwy

 przysł. kłótliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. swarliwość

Wiktionary


kłótliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: kłótliwy


SJP.pl


kłótliwy

przymiotnik

 (1.1) skłonny do kłótni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest osobą niezwykle kłótliwą, bardzo trudno się z nim dogadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwuˈtlʲivɨ, AS: ku̯utlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótliwość ż., kłótnia ż., kłótnik m., kłótnica ż., skłócenie n., pokłócenie n.

 czas. skłócać, kłócić ndk., pokłócić dk., skłócić dk.

 przysł. kłótliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) swarliwy

Wiktionary


kłótnia

konflikt, scysja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Budowa domu spowodowała kłótnię małżonków.

 (1.1) Moi drodzy, po co kłótnie, po co wasze swary głupie, wnet i tak zginiemy w zupie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwutʲɲa, AS: ku̯utʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótliwość ż., kłótnik m., skłócenie n.

 przym. kłótliwy

 przysł. kłótliwie

 czas. kłócić się, kłócić, pokłócić, skłócać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, sprzeczka, spór, stpol. swarzenie

Wiktionary


kłótnica

potocznie: kłótliwa, złośliwa, niesympatyczna kobieta; złośnica, piekielnica, szantrapa, awanturnica, sekutnica


SJP.pl

Kłótnica – część wsi Nakla w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Parchowo, nad północnym brzegiem jeziora Glinowskiego.

Wikipedia


kłótnicki

→ kłótnik


SJP.pl

Patrz:

kłótnik

kłótnik

potocznie: człowiek skłonny do kłótni; kłótliwiec, awanturnik, sekutnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba, która często kłóci się z innymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ileż trzeba złości, aby Sejm, gdzie elita kraju miała stanowić prawo i rozważnie dyskutować o Polsce, zmienić w sabat kłótników?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłótnia ż., kłótniarz m.

:: fż. kłótnica ż.

 czas. kłócić ndk.

 przym. kłótliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kłótniarz

Wiktionary


kłówka

ryba z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl


kłąb

1. kuliste nagromadzenie np. nici, pszczół;
2. zad oraz miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;
3. zgrubiona część łodygi roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbite, obłe, splątane nagromadzenie czegoś

 (1.2) gęsta zawiesina unosząca się w powietrzu tworząc obły kształt

 (1.3) zool. miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;

 (1.4) bot. zgrubiała, podziemna część łodygi niektórych roślin

 (1.5) anat. zespół mięśni, część dłoni u człowieka;

 (1.6) ent. pszcz. skupisko pszczół otaczające królową;

 (1.7) duży kłębek nici

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kłąb – okolica międzyłopatkowa większości ssaków
  • kłąb – zgrubiała, podziemna część łodygi niektórych roślin
  • kłąb – część ręki u człowieka
  • kłąb rojowy i zimowy pszczół miodnych

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jakoż natychmiast potężny kłąb gryzącego dymu uderzył przez otwór jamy w sam nos Koszałka-Opałka, tak że Krasnoludek odskoczył gwałtownie, krztusząc się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłębowisko n., kłębienie n., skłębienie n.

:: zdrobn. kłębek mrz., kłębik mrz.

 czas. kłębić ndk., skłębić dk.

 przym. kłębiasty, kłębowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) kłąb pszczeli

Wiktionary


kłącze

wieloletni, rosnący poziomo podziemny pęd o nieograniczonym wzroście, pełniący funkcje organu przetrwalnikowego i spichrzowego, często odgrywający rolę w rozmnażaniu wegetatywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;

 (1.2) filoz. twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mając żadnego narzędzia, gołymi rękami pospiesznie wyszarpywał z ziemi splątane kłącza.

 (1.2) Systemy totalitarne potrzebują na początku strachu. I jeśli rzeczywiście cywilizowany świat da się przestraszyć, na tak przygotowanym gruncie zaczną wzrastać kłącza totalitaryzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɔ̃n͇t͡ʃɛ, AS: ku̯õṇče

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kłączowy, kłączasty

Wiktionary


kłączel

1. kłączel liliowiec - roślina ozdobna z rodziny bylin;
2. kłączel bezlistny - afrykańska roślina drzewiasta z rodziny komosowatych


SJP.pl


kłączno

Kłączno (kaszub. "Kłóńczno" lub też "Kłączno", "Kłãczëno", niem. "Klonschen") – kaszubska wieś letniskowa w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Studzienice. Leży na Pojezierzu Bytowskim, nad zachodnim brzegiem jeziora Kłączno.

Wikipedia


kłączowy

przymiotnik od: kłącze


SJP.pl


kłębanowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłębanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Legnickie Pole
  • Kłębanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Radwanice

Wikipedia


kłębek

1. zdrobnienie od: kłąb (w znaczeniu czegoś splątanego)
2. kłębek nerwów - o osobie znerwicowanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kłąb

 (1.2) przędza (np. nić) zwinięty w kulkę

 (1.3) kręcące się drobiny zawieszone w powietrzu

Wiktionary

Kłębek – owocostan powstający z kilku (zwykle od 2 do 6) drobnych owoców, które podczas dojrzewania tkwią w drewniejącym okwiecie, charakterystyczny dla roślin z rodzaju burak ("Beta"). To samo określenie stosowane jest w niektórych źródłach także w odniesieniu do kwiatostanu o skróconej osi i krótkoszypułkowych lub siedzących kwiatach typowych dla buraków. W literaturze botanicznej kwiatostany takie określane są nazwą kłębik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy mógłbyś zwinąć tę włóczkę w kłębek?

 (1.3) Ponad naszymi głowami unosiły się kłębki kurzu poruszone przez wpadające oknem świeże powietrze.

 (1.3) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

 (1.3) Kłębki dymu z niedopalonego papierosa wirowały nad popielnicą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɛ̃mbɛk, AS: ku̯ẽmbek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłębowisko n., kłębczak m.

:: zdrobn. kłębuszek m.

:: zgrub. kłąb m.

 czas. kłębić

 przym. kłębiasty, skłębiony, kłębuszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłębuszek

 (1.3) kłębuszek, chmurka, obłoczek

Wiktionary


kłębian

rodzaj roślin z rodziny bobowatych


SJP.pl

Kłębian ("Pachyrhizus") – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 5 gatunków występujących w tropikach na kontynentach amerykańskich. Kłębian kątowaty został szerzej rozpowszechniony, jako zdziczały występuje np. w Azji wschodniej.

Wikipedia


kłębiasty

przymiotnik

 (1.1) kształtem przypominający kłąb

 (1.2) meteorol. o kształcie kopulastym u góry, a prawie płaski u dołu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłąb mrz., kłębek mrz., kłębienie n., kłębowisko n.

 czas. kłębić

 przym. pokłębiony, skłębiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokłębiony, skłębiony

Wiktionary


kłębisko

zgrubienie od: kłąb


SJP.pl


kłębić

1. rzadko: formować w kłęby, tworzyć kłęby; burzyć, kotłować;
2. zbijać się w kłąb, w kłęby, tworzyć kłębowisko


SJP.pl


kłębkowy

→ kłębek


SJP.pl

Patrz:

kłębek

kłębowisko

1. coś kłębiącego się, zwijającego się w kłęby, tworzącego kłąb;
2. splątana masa osób, zwierząt lub rzeczy; tłum, stado, kłąb;
3. w przenośni: o natrętnych myślach, gwałtownych a nieuporządkowanych uczuciach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) grupa splątanych ze sobą rzeczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłąb mrz., kłębek mrz.

 przym. kłębiasty

Wiktionary


kłębowo

Kłębowo (niem. "Wernegitten") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński.

Do 1954 roku wieś należała i była siedzibą gminy Kębłowo, następnie gromady Kłębowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


kłębowy

przymiotnik od: kłąb


SJP.pl


kłębuszek

zdrobnienie od: kłębek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: kłębek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłąb m., kłębek m.

 czas. kłębić ndk.

Wiktionary


kłębuszkowy

→ kłębuszek


SJP.pl

Patrz:

kłębuszek

kłęby

1. kuliste nagromadzenie np. nici, pszczół;
2. zad oraz miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;
3. zgrubiona część łodygi roślin


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kłęby – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Golczewo
  • Kłęby – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Warnice
  • Kłęby – zlikwidowany przystanek gryfickiej kolei wąskotorowej w Kłębach, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia


kłęk

rodzaj roślin z rodziny bobowatych


SJP.pl

Kłęk ("Gymnocladus" Lam.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 6 gatunków drzew. Jeden gatunek – kłęk kanadyjski "G. dioicus" występuje we wschodniej części Ameryki Północnej. Pozostałe rosną w południowo-wschodniej Azji: dwa w południowych Chinach, jeden w północno-wschodnich Indiach i dwa na Półwyspie Indochińskim. Rośliny te rosną w lasach strefy umiarkowanej i w lasach górskich strefy tropikalnej, zarówno na stokach jak i nad rzekami.

Wikipedia


l

1. litera oznaczająca głoskę "l";
2. symbol litra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. piętnasta litera polskiego alfabetu;

 (1.2) jęz. spółgłoska boczna, przedniojęzykowo-dziąsłowa

Wiktionary

L l

L ("el", minuskuła: l) – dwunasta litera alfabetu łacińskiego, piętnasta litera alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę płynną boczną, np. [].

Nazwę tej litery w języku polskim wymawia się "el".

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|L.}}

źródła.

== l (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|l.

znaczenia.

litera

 (1.1) la, minuskuła szesnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛl, AS: el

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|L.}}

źródła.

== l (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|l.

znaczenia.

litera

 (1.1) la, minuskuła szesnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: L

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|L.}}

źródła.

== l (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|l.

znaczenia.

litera

 (1.1) la, minuskuła szesnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: L

Wiktionary


l'aquila

[czytaj: LAkłila] miasto w środkowych Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Abruzja;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do 6 kwietnia L'Aquila tętniła studenckim życiem i gwarem turystów. Dziś wygląda jak po nalocie. O 3.32 nad ranem potężny wstrząs pogrzebał niemal 250 osób, 65 tys. skazał na bezdomność.

Wiktionary


l-kształtny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery L

Wiktionary


l.

skrót od: liczba (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = liczba

 (1.2) = lata, lat

Wiktionary

L. – skrót stosowany w botanice, umieszczany przy naukowej nazwie taksonu, którego autorem jest Karol Linneusz. Skrót ten oznacza, że Linneusz jako pierwszy opublikował w publikacji naukowej diagnozę taksonomiczną danego taksonu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym zdaniu podmiot jest w 3 os. l. poj. (= trzeciej osobie liczby pojedynczej)

 (1.2) "Posterunek graniczny" (serb./boś./słow./mac./chorw., 15 l.)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡ʒba, AS: lʹiǯba

Wiktionary


l.at.

skrót od: liczba atomowa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = chem. fiz. liczba atomowa

Wiktionary


l.c.

skrót od: loco citato - w miejscu wskazanym, np. książki, dokumentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = łac. loco citato → w miejscu cytowanym

Wiktionary


l.dz.

skrót od: liczba dziennika; ldz.


SJP.pl


l.m.

skrót od: liczba mnoga (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); lm, lm., l.mn.


SJP.pl


l.mn.

skrót od: liczba mnoga (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); lm, lm., l.m.


SJP.pl


l.p.

skrót od: liczba pojedyncza (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); l.poj.


SJP.pl


l.poj.

skrót od: liczba pojedyncza (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); l.p.


SJP.pl


l4

potocznie: zwolnienie lekarskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. zwolnienie lekarskie

 (1.2) pot. okres objęty zwolnieniem lekarskim

 (1.3) hist. formularz zwolnienia lekarskiego, obecnie już nieużywany

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • L4 – architektura mikrojądra
  • L4 – zmodyfikowana wersja brytyjskiego karabinu maszynowego Bren
  • L-4 – polski zespół rockowy znany w latach 80. z przeboju „Para mieszana”
  • L4 Mobat – brytyjskie działo bezodrzutowe
  • L4 – jeden z pięciu punktów libracyjnych
  • zwolnienie lekarskie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛl‿ˈt͡ʃtɛrɨ, AS: el‿čtery

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorobowe

 (1.2) chorobowe

Wiktionary


la

1. sylabowa nazwa dźwięku a;
2. wyraz zastępujący tekst przy śpiewaniu melodii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. nazwa solmizacyjna dźwięku A (szóstego w gamie C-dur);

wykrzyknik

 (2.1) …zastępujący słowa śpiewanej piosenki; ułatwiający powtarzanie znanej melodii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • La Foret – walońska nazwa miejscowości Laforêt
  • La Gleize – dzielnica (section) gminy Stoumont w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
  • La Hamaide – dzielnica (section) gminy Ellezelles w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, w okręgu Ath
  • La Keujine – walońska nazwa miejscowości Lacuisine
  • La Panne – francuska nazwa gminy De Panne
  • La Pinte – francuska nazwa gminy De Pinte
  • La Reid – dzielnica (section) gminy Theux w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
  • .la – domena internetowa przypisana dla stron internetowych z Laosu
  • la – nazwa solmizacyjna dźwięku muzycznego A
  • La – symbol chemiczny lantanu
  • La Bruyère
  • La Forêt

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Piosenka radość w nas rozpala, la la la la, la la la la. Wspólnego śpiewu rośnie fala, la la la la, la la la la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: la, AS: la

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) A

Wiktionary


la-pa

tybetański dęty instrument muzyczny; lapa


SJP.pl


laari

1/100 rupii malediwskiej


SJP.pl


lab

odpoczynek, relaks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. pies rasy labrador retriever

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lab – rzeka
  • Láb – miejscowość
  • Lab – serial telewizyjny
  • CIELab – przestrzeń barw
  • Przestrzeń barw L,a,b
  • LAB
  • Laab
  • Labs
  • Lap

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lap, AS: lap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) labrador, pot. labek

Wiktionary


laba

odpoczynek, relaks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. czas wolny od pracy, nauki, zajęć

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. gw-pl|Poznań. beztroski odpoczynek, próżnowanie, leniuchowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koniec czerwca: chłopaki czekają już tylko na rozdanie świadectw – a potem całe dwa miesiące laby!

 (1.2) Ni mo sprawiedliwości na tym świecie. Jedyn musi siedzieć w robocie, a drugi mo labę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaba, AS: laba

Wiktionary


labado

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) infant. sport. taniec, pląs z dziecięcej i kibicowskiej piosenki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tańczymy labado, labado, labado. • Tańczymy labado, małego walczyka.

Wiktionary


labadziara

pogardliwie: kobieta wyzywająca, rozwiązła seksualnie; lambadziara


SJP.pl


laban

Laban (hebr. לָבָן „Biały”) – postać biblijna ze Starego Testamentu. Syn Betuela i brat Rebeki, ojciec Lei oraz Racheli, wuj i teść Jakuba.

Mieszkał w Paddan-Aram (Rdz 28,5), Biblia określa go mianem "Aramejczyka" (Rdz 25,20). Po raz pierwszy pojawia się w scenie zaślubin Rebeki z Izaakiem (Rdz 24,29–60). Przywitał przybysza i ugościł go, a następnie zgodził się na zaaranżowanie małżeństwa swojej siostry.

Wikipedia


labanotacja

system zapisu ruchów ludzkiego ciała; kinetografia


SJP.pl


labarum

sztandar państwa rzymskiego ze znakiem krzyża i monogramem Chrystusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. wojskowa, główna chorągiew rzymska, bogato zdobiona, wprowadzona przez cesarza Konstantyna Wielkiego

Wiktionary

Labarum – główny sztandar wojsk rzymskich (w formie vexillum) w okresie późnego cesarstwa.

Czworokątna purpurowa chorągiew imperium ze złotymi frędzlami zawieszona na poprzecznej belce, na której pierwotnie osadzony był orzeł (symbol Jowisza), a później chrystogram Chi Rho. Wprowadzona za panowania Konstantyna Wielkiego.

Wikipedia


labdakos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitgr. król Teb, który zabił jednego ze smoków Hery

Wiktionary

Labdakos (gr. Λάβδακος Lábdakos, łac. Labdacus) – w mitologii greckiej król Teb, założyciel dynastii Labdakidów.

Uchodził za syna Polidora, ojca Lajosa, dziada Edypa i wnuka Kadmosa

Według mitu był „ułomny na ciele i duszy”. Objął na krótko tron w Tebach po śmierci Kadmosa, wkrótce jednak faktyczną władzę zaczęli sprawować jego młodzi bracia; na tronie zasiadł Likos, który oddał drugiemu z braci Nikteuszowi połowę państwa.

Wikipedia


labdanum

żywica roślinna wykorzystywana w kosmetyce i dawnym aptekarstwie; ladanum


SJP.pl


labe

[czytaj: laBE] francuski ksiądz katolicki przebywający w Polsce po rewolucji francuskiej, chroniący się przed prześladowaniami jakobinów; labuś (ironicznie, pogardliwie)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Łaba (czes. Labe) – rzeka w Czechach i Niemczech
  • Labé – miasto w Gwinei
  • Labé – region w Gwinei
  • Krzysztof Labe (ur. 1955) – polski adwokat
  • Louise Labé (1520–1566) – francuska poetka

Wikipedia


labek

potocznie: pies rasy labrador retriever


SJP.pl


label

potocznie: wytwórnia muzyczna


SJP.pl


labelista

kolekcjoner nalepek turystycznych


SJP.pl


labelistka

kolekcjonerka nalepek turystycznych


SJP.pl


labelistyczny

dotyczący labelistyki


SJP.pl


labelistyka

kolekcjonowanie nalepek turystycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hobby przejawiające się kolekcjonowaniem nalepek i przywieszek turystycznych

Wiktionary


laber

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. ozdobne obramowanie; girlanda;
2. ozdoba hełmu umieszczona nad tarczą herbową;
3. kolorowa tkanina ozdabiająca hełm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zwykle w lm. ozdobne obramowanie; girlanda

 (1.2) daw. lp. od labry

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Laber – góra w Ammergauer Alpen
  • Große Laber – rzeka w Bawarii, prawy dopływ Dunaju
  • Kleine Laber – rzeka w Bawarii, dopływ Große Laber
  • Schwarze Laber – rzeka w Bawarii, dopływ Dunaju
  • Weiße Laber – rzeka w Bawarii, dopływ rzeki Altmühl
  • Laber Kot – wieś w Pakistanie, prowincja Chajber Pasztunchwa, dystrykt Mansehra
  • Jeri Laber – jeden z założycieli Human Rights Watch
  • Heinz Laber – członek zarządu HypoVereinsbank i European School of Management and Technology
  • Hannes „G. Laber” Holzmann - członek niemieckiego zespołu heavymetalowego J.B.O.
  • Laaber

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dzisiaj, gdy za stodołę pośpiesza chłopek z kłopotem, to zamiast liści łopianu używa labrów z klejnotem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlabɛr, AS: laber

Wiktionary


laberdan

patroszony i solony śledź lub dorsz


SJP.pl


labet

dawna hazardowa gra w karty


SJP.pl


labiak

nazwisko


SJP.pl


labializacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. zaokrąglenie warg występujące przy artykulacji niektórych głosek;

Wiktionary

La

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obszarze tym występuje typowa dla Małopolski labializacja nagłosowych i śródgłosowych samogłosek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabʲjalʲiˈzat͡sʲja, AS: labʹi ̯alʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. labialny

 rzecz. labialność ż.

Wiktionary


labializować

wymawiać samogłoskę tylną z wargami zaokrąglonymi


SJP.pl


labialność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest labialne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labializacja ż.

 przym. labialny

 przysł. labialnie

Wiktionary


labialny

wargowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. wargowy, artykułowany zaokrąglonymi wargami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labializacja ż., labialność ż.

 przysł. labialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wargowy

Wiktionary


labiawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Polessk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. labiawski

Wiktionary


labiawski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Labiawą, dotyczący Labiawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Labiawa ż.

Wiktionary


labidzić

potocznie: narzekać, utyskiwać, biadać; labiedzić


SJP.pl


labiedzenia

potocznie: narzekać, utyskiwać, biadać; labidzić


SJP.pl


labiedzenie

potocznie: narzekać, utyskiwać, biadać; labidzić


SJP.pl


labiedzić

potocznie: narzekać, utyskiwać, biadać; labidzić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) płaczliwie narzekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labiedzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biadać, biadolić, kwękać, labidzić, narzekać, skarżyć się, stękać, uskarżać się, utyskiwać, użalać się

Wiktionary


labierynt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. labirynt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lambirynt, lobirynt

Wiktionary


labija

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. zabawa, impreza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. prywatka; pot. impreza

Wiktionary


labilność

1. zmienność, chwiejność;
2. labilność emocjonalna - chwiejność emocjonalna, częste i szybkie zmiany emocji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co labilne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. labilny

 przysł. labilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmienność, niestałość, chwiejność, wahliwość, niestabilność

Wiktionary


labilny

chwiejny, niestabilny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten związek jest zbyt chwiejny, ty jesteś labilna emocjonalnie, a ja niestały uczuciowo. Odchodzę więc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbʲilnɨ, AS: labʹilny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labilność ż.

 przysł. labilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

Wiktionary


labiodentales

w językoznawstwie: spółgłoski wymawiane bez czynnego udziału języka przy zbliżeniu dolnej wargi do górnych zębów; spółgłoski labiodentalne, spółgłoski wargowo-zębowe


SJP.pl


labiodentalny

w językoznawstwie: spółgłoski labiodentalne - spółgłoski wymawiane bez czynnego udziału języka przy zbliżeniu dolnej wargi do górnych zębów; labiodentales, spółgłoski wargowo-zębowe


SJP.pl


labiologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o ruchu warg podczas mowy i śpiewu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labiolog m.

Wiktionary


labioplastyka

chirurgiczna korekcja warg sromowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg korekty wyglądu lub wielkości warg sromowych;

Wiktionary

Labioplastyka (ang. "labioplasty") – zabieg z zakresu chirurgii estetycznej, którego celem jest zmiana wielkości lub kształtu warg sromowych. Zabieg obejmować może zarówno wargi sromowe większe jak i mniejsze. Zabieg wykonywany jest przede wszystkim u kobiet, które posiadają wady wrodzone (np. przerośnięte wargi sromowe) lub po prostu odczuwają dyskomfort fizyczny związany z wyglądem swoich narządów płciowych, uważając że wygląd ich miejsca intymnego nie mieści się w granicach normy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wielkiej Brytanii w 2008 roku liczba zabiegów labioplastyki (zmniejszenia warg sromowych) wzrosła o 70 punktów procentowych.

Wiktionary


labiowelarny

w językoznawstwie: głoski labiowelarne - głoski wymawiane przy zaokrągleniu i wysunięciu warg oraz jednoczesnym uniesieniu tylnej części języka ku podniebieniu miękkiemu


SJP.pl


labirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|labirować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. labirować ndk.

Wiktionary


labirować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) daw. żegl. zob. lawirować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szyper wątpi i już w niem nadzieja ustaje, / A strach roście, już się w moc wszytek wiatrom daje / I między gniewliwemi tam i sam wodami / Labiruje i bieży nizkiemi żaglami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labirowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. lawirować.

Wiktionary


labiryncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od labirynt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie labirynt, lecz tylko mały labiryncik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labirynt m.

Wiktionary


labirynt

1. starożytna budowla o skomplikowanym układzie licznych sal i korytarzy;
2. w przenośni: zawiły splot wydarzeń, sytuacja bez wyjścia; zamęt;
3. motyw ogrodowy, o układzie krętych ścieżek okolonych żywopłotem;
4. nazwa błędnika w uchu wewnętrznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. układ krzyżujących się korytarzy i pomieszczeń, w którym trudno znaleźć wyjście;

 (1.2) anat. narząd błędnikowy umożliwiający niektórym rybom oddychanie powietrzem;

 (1.3) archit. szt. figura geometryczna w kształcie spirali lub meandra układana w posadzce nawy głównej w kościołach średniowiecznych

 (1.4) ogrod. element ogrodu w kształcie spirali lub meandra zrobiony z żywopłotu, trejaży lub szpalerów

Wiktionary

Labirynt (gr. λαβύρινθος "labýrinthos") – budowla odznaczająca się bardzo zawiłym układem dużej liczby pomieszczeń i łączących je krętych ciągów korytarzy, co utrudniało niepowołanym osobom dostęp do usytuowanego zwykle centralnie, strzeżonego pomieszczenia (np. grobowca, skarbca).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idąc, niespodziewanie znalazła się w labiryncie wąskich uliczek.

 (1.3) Labirynt w kościele miał znaczenie symboliczne, wierni przechodzili go na kolanach odmawiając modlitwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbʲirɨ̃nt, AS: labʹirỹnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labiryntówka ż., labityntowate nmos.

:: zdrobn. labiryncik m.

 przym. labiryntowy, labiryntowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) droga jerozolimska

 (1.4) błędnik

Wiktionary


labiryntalny

rzadko: przypominający labirynt; labiryntowy, chaotyczny, zagmatwany


SJP.pl


labiryntodont

duży wymarły płaz tarczogłowy; stegocefal


SJP.pl


labiryntodonty

duży wymarły płaz tarczogłowy; stegocefal


SJP.pl

La

Wikipedia


labiryntowate

rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych; błędnikowate, łaźcowate


SJP.pl


labiryntowaty

o cechach labiryntowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


labiryntowce

podrząd okoniokształtnych ryb słodkowodnych, mających narząd skrzelowy służący do oddychania powietrzem atmosferycznym; błędnikowce; łaźcowate


SJP.pl


labiryntowiec

przedstawiciel podrzędu ryb słodkowodnych z rzędu okoniokształtnych; błędnikowiec


SJP.pl


labiryntowy

przymiotnik

 (1.1) mający formę labiryntu; związany z labiryntem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labirynt mrz.

Wiktionary


lablab

1. rodzaj roślin z rodziny bobowatych; wspięga;
2. gatunek rośliny z rodziny bobowatych; fasolnik egipski, lobia, wspięga pospolita, chropawiec pospolity


SJP.pl


lablabi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. rodzaj tunezyjskiego ragoût lub gęstej zupy, której głównym składnikiem jest ciecierzyca

Wiktionary


labneh

gęsty serek z odsączonego jogurtu, popularny na Bliskim Wschodzie


SJP.pl


laboga

wykrzyknik wyrażający rozpacz lub zdziwienie


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) gwara. pot. okrzyk zdziwienia, zaskoczenia, żalu, przestrachu, rozpaczy itp.

Wiktionary

Laboga – polskie przedsiębiorstwo rodzinne wytwarzające wzmacniacze gitarowe, kable instrumentalne oraz kolumny głośnikowe.

Przedsiębiorstwo powstało z inicjatywy Adama Labogi, który początkowo wykonywał wzmacniacze elektroakustyczne na zamówienia jednostkowe. W 1973 roku na zamówienie Achima Rzychonia, gitarzysty grupy Niebiesko-Czarni, wykonał wzmacniacz lampowy 100 W pod nazwą Diamondsound.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Laboga, narodzie, ile tu tego wszystkiego!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olaboga, rety, rany; przest. przebóg

Wiktionary


laborancki

odnoszący się do laboranta, właściwy laborantom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub pracą laboranta, dotyczący laboranta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laborant mos., laborantka ż., laboratorium n.

Wiktionary


laborant

1. pomocniczy pracownik laboratorium; laborator;
2. pomocniczy pracownik apteki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik laboratorium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbɔrãnt, AS: laborãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laboratorium n.

:: fż. laborantka ż.

 przym. laboratoryjny, laborancki

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary


laborantka

Pracownica laboratorium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracownica laboratorium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ukończeniu technikum chemicznego zostałam zatrudniona jako laborantka w hucie szkła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabɔˈrãntka, AS: laborãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laboratorium n., laborka ż.

:: fm. laborant m.

 przym. laboratoryjny, laborancki

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary


laborator

pomocniczy pracownik laboratorium; laborant


SJP.pl


laboratorium

pomieszczenie wyposażone w specjalistyczny sprzęt, przeznaczone do prowadzenia doświadczeń, analiz, kontroli procesów technologicznych itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

 (1.2) pomieszczenie przeznaczone do zajęć dydaktycznych, wymagających specjalistycznego sprzętu

 (1.3) pot. zajęcia prowadzone w laboratorium (1.2)

Wiktionary

Laboratorium (Pracownia) – pomieszczenie przeznaczone do prowadzenia badań naukowych lub analiz lekarskich, wyposażone w odpowiedni do tego celu sprzęt. Laboratorium w rozumieniu nie jako pomieszczenie, lecz jednostka organizacyjna, to zespół złożony z ludzi, pomieszczenia/pomieszczeń i sprzętu badawczego w tym komputerowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównym celem istnienia laboratoriów pomiarowych jest wykonywanie wszelkiego typu pomiarów wielkości fizycznych i wzorcowań przyrządów pomiarowych.

 (1.3) Jeśli się nie pośpieszysz, spóźnimy się na laboratorium z elektroniki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabɔraˈtɔrʲjũm, AS: laboratorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laborant m., laborantka ż., elaborat m., laborka ż.

 przym. laboratoryjny, laborancki

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pracownia

 (1.3) pracownia, pot. środ. laborka

Wiktionary


laboratoryjnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w warunkach laboratoryjnych, metodami laboratoryjnymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten produkt został przebadany laboratoryjnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabɔratɔˈrɨjɲɛ, AS: laboratoryi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laboratorium n., laborka ż., laborant m., laborantka ż.

 przym. laboratoryjny

Wiktionary


laboratoryjny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący laboratorium, odbywający się lub wykonywany w laboratorium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Diagnostyka nadprodukcji hormonów obejmuje testy laboratoryjne mierzące poziom hormonów we krwi lub moczu, testy dynamiczne oceniające funkcję gruczołów oraz badania obrazowe (USG, TK, MRI) identyfikujące potencjalne zmiany anatomiczne.

 (1.1) Każdy krwiodawca może uzyskać bezpłatnie wyniki badań laboratoryjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabɔratɔˈrɨjnɨ, AS: laboratoryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laborka ż., laboratorium n., laborantka ż., laborant m.

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary


laborka

w gwarze studenckiej: zajęcia na studiach prowadzone w laboratorium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. stud. pot. ćwiczenia w laboratorium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O czternastej mam wykład, a potem laborkę, ale wieczorem mogę pójść z tobą obejrzeć to mieszkanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbɔrka, AS: laborka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laboratorium n., laborant m., laborantka ż.

 przym. laboratoryjny

 przysł. laboratoryjnie

Wiktionary


laborowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|laborować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. laborować ndk.

Wiktionary


laborować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) śrpol. pracować datadef|1588|1643.

 (1.2) śrpol. cierpieć

 (1.3) śrpol. przebywać gdzieś

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) śrpol. starać się, pracować nad czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laborowanie n.

 czas. elaborować

Wiktionary


labourzysta

[czytaj: lejburzysta] członek lub zwolennik angielskiej Partii Pracy; laburzysta, lejburzysta


SJP.pl


labourzystka

→ labourzysta [czytaj: lejburzystka]; laburzystka


SJP.pl


labourzystowski

[czytaj: lejburzystowski] dotyczący brytyjskiej partii politycznej Labour Party i jej członków; lejburzystowski, labourzystowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z brytyjską Partią Pracy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛjbuʒɨˈstɔfsʲci, AS: lei ̯bužystofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labourzysta, labourzystka

Wiktionary


labować

wagarować, iść na labę


SJP.pl


labradoodle

[czytaj: labradudel] rasa psa powstała przez skrzyżowanie labradora z pudlem


SJP.pl

Australijski Labradoodle – rasa uznana na razie tylko w Australii, powstała ze skrzyżowania Labradora Retrievera z pudlem, spanielem angielskim, spanielem amerykańskim, irlandzkim spanielem dowodnym oraz irlandzkim spanielem pszenicznym.

Wikipedia


labrador

glinokrzemian sodu i wapnia, kamień ozdobny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. pies rasy labrador retriever;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) miner. ozdobny minerał;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Labrador – półwysep we wschodniej Kanadzie
  • Labrador City – miasto w Kanadzie, w prowincji Nowa Fundlandia i Labrador
  • Labrador – region Kanady, położony na półwyspie Labrador
  • Nowa Fundlandia i Labrador – prowincja Kanady, w skład której wchodzi region Labrador
  • Labrador retriever – rasa psa
  • labrador – minerał

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Labrador jest psem masywnym, grubokościstym i jak wszystkie rasy tego typu - skłonnym do dysplazji stawów biodrowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈbradɔr, AS: labrador

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labradorka ż., labradoryt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) labrador retriever; pot. lab, labek

Wiktionary


labradorek

suczka rasy labrador


SJP.pl


labradorka

suczka rasy labrador


SJP.pl


labradorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Labradorem, dotyczący Labradoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Labrador mrz.

Wiktionary


labradoryt

magmowa skała głębinowa, odmiana anortozytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. skała w większości utworzona z labradoru

Wiktionary

Labradoryt – skała, odmiana anortozytu, cechująca się dominacją minerału labradoru. Spotykana jest też definicja, iż labradoryt jest odmianą anortozytu cechującą się labradoryzacją.

Złoża tej skały występują w Finlandii i na kanadyjskim półwyspie Labrador.

Labradoryt ze względu na walory dekoracyjne używany jest w postaci płyt okładzinowych w budownictwie. Ponadto wytwarza się z niego materiały ogniotrwałe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W budownictwie labradorytu używa się w celach dekoracyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlabraˈdɔrɨt, AS: labradoryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. labrador m.

 przym. labradorytowy, labradorowy

Wiktionary


labradoryzacja

migotanie światła na powierzchni labradoru i labradorytu wywołane przez wrostki obcych kryształów


SJP.pl

Labradoryzacja (labradorescencja) – intensywna gra barw (tzw. schillerescencja) w metalicznie lśniących odcieniach na powierzchniach niektórych minerałów, zwłaszcza u labradoru. Często są to niebieskie i zielone efekty, lecz również można zaobserwować wszystkie inne barwy widma.

Wikipedia


labraks

ryba okoniokształtna; okoń morski


SJP.pl

Labraks, okoń morski ("Dicentrarchus labrax") – gatunek morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny moronowatych (Moronidae), wcześniej zaliczany do strzępielowatych.

Wikipedia


labret

ozdoba, ornament noszony w przekłutej wardze przez niektóre plemiona


SJP.pl

Labret – rodzaj kolczyka używanego przy piercingu. Zwykle jest to pręt z jednej strony zakończony płaskim dyskiem uniemożliwiającym wypadnięcie kolczyka, z drugiej zaś gwintem, na który można nakręcić kulkę lub stożek.

Kolczyk ten jest najpopularniejszym kształtem kolczyka i można stosować go do przekłuć ucha i wargi.

Wikipedia


labrusca

[czytaj: labruska] gatunek rośliny z rodziny winoroślowatych; winorośl lisia, labruska


SJP.pl


labruska

gatunek rośliny z rodziny winoroślowatych; winorośl lisia, labrusca


SJP.pl


labruskowaty

przypominający winorośl lisią; labruscowaty


SJP.pl


labry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) herald. ornament na zewnątrz tarczy herbowej;

 (1.2) hist. barwna tkanina lub ozdoby liściaste, kwiecie, floresy będące wykończeniem hełmu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • labry – tkanina nakładana na hełm rycerski
  • labry – część herbu
  • Labry – miejscowość we Francji
  • Labry – część Myszkowa
  • Labrys

Wikipedia


labrys

podwójny topór na długim stylisku i podstawce, używany jako narzędzie pracy w starożytnej Krecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. hist. topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny;

 (1.2) symbol w kształcie labrysa (1.1) przyjęty współcześnie m.in. przez środowiska neonazistowskie

Wiktionary

Labrys (gr. λάβρυς) – topór o podwójnym ostrzu, składający się z dwóch obuchów w kształcie zaostrzonego klina i styliska z twardego drewna, metalu lub innego materiału. W podwójnym obuchu wykonany jest otwór równoległy do ostrza (najczęściej o przekroju prostokątnym), w którym za pomocą klina mocowane jest stylisko[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlabrɨs, AS: labrys

Wiktionary


labuda

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alberta Labuda (1917–1999) – polska romanistka
  • Aleksander Labuda (1902–1981) – kaszubski felietonista, pisarz, poeta i ideolog
  • Aleksander Labuda (ur. 1944) – polski romanista i polonista
  • Barbara Labuda (ur. 1946) – polska polityczka
  • Gerard Labuda (1916–2010) – polski historyk
  • Grzegorz Labuda (ur. 1977) – polski kucharz
  • Jacek Labuda (1947–1993) – polski śpiewak operetkowy
  • Jozef Labuda (ur. 1941) – słowacki siatkarz
  • Józef Labuda (1852–1941) – polsko-kaszubski działacz społeczny, gospodarczy i polityczny
  • Marián Labuda (1944–2018) – słowacki aktor

Wikipedia


labudda

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaromira Labudda – kaszubska poetka, nauczycielka
  • Kamil Labudda – polski przedsiębiorca, youtuber, influencer i działacz charytatywny
  • Karolina Labudda – polska siatkarka
  • Natalia Labudda – polska lekkoatletka, sprinterka i płotkarka

Wikipedia


laburzysta

[czytaj: lejburzysta] członek lub zwolennik angielskiej Partii Pracy; labourzysta, lejburzysta


SJP.pl


laburzystka

→ laburzysta [czytaj: lejburzystka]; labourzystka


SJP.pl


laburzystowski

[czytaj: lejburzystowski] dotyczący brytyjskiej partii politycznej Labour Party i jej członków; lejburzystowski, laburzystowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z brytyjską Partią Pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wychodząc naprzeciw tendencji pacyfistycznej w polityce europejskiej, najbardziej widocznej w enuncjacjach polityków laburzystowskich, Maurycy Zamoyski zerwał z taktyką swych endeckich poprzedników ignorowania Ligi Narodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɛjbuʒɨˈstɔfsʲci, AS: lei ̯bužystofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laburzysta, laburzystka

Wiktionary


labuś

dawniej, pogardliwie o księdzu; abbuś


SJP.pl


lacaune

rasa owiec domowych pochodzących z płd. Francji


SJP.pl

Lacaune – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Tarn.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 3117 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 34 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Lacaune plasuje się na 109. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 22.).

Wikipedia


lacedemon

starożytne państwo-miasto; Sparta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytna Sparta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lacedemon (Sparta) – w starożytności stolica miasta-państwa Spartan
  • Lacedemon (Lakedajmon) – w mitologii greckiej król Sparty, eponim ludu „Lacedemończyków”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam widziałem zgraje młodzieńców w Lacedemonie walczących z niewiarygodnym wysiłkiem pięściami, piętami, paznokciami, a nawet gryzieniem, ponieważ woleli prędzej umrzeć niż przyznać się do przegranej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛˈdɛ̃mɔ̃n, AS: lacedẽmõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemończyk m., Lacedemonka ż., lacedemońskość ż.

 przym. lacedemoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sparta

Wiktionary


lacedemonka

obywatelka Lacedemonu (starożytnego państwa-miasta); Spartanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) Spartanka – mieszkanka Lacedemonu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃ŋka, AS: lacedẽmõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemon m., lacedemońskość ż.

:: fm. Lacedemończyk m.

 przym. lacedemoński

Wiktionary


lacedemończyk

obywatel Lacedemonu (starożytnego państwa-miasta); Spartanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mieszkaniec Lacedemonu (Sparty)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostry Lacedemończyk zawsze na wesołych Ateńczyków z pogardą jak na zniewieściałych kuglarzów się spoglądał, a Ateńczyk wzajemnie z politowaniem nad mniemaną mizeryą tych politycznych pokutników się patrzał. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: lacedẽmõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemon ż., lacedemońskość ż.

:: fż. Lacedemonka ż.

 przym. lacedemoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Spartanin

Wiktionary


lacedemoński

przymiotnik od: Lacedemon (starożytne państwo-miasto; Sparta); spartański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Lacedemonem, dotyczący Lacedemonu lub Lacedemończyków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃sʲci, AS: lacedẽmõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemon m., Lacedemończyk m., Lacedemonka ż., lacedemońskość ż.

Wiktionary


lacedemońskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co lacedemońskie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃skɔɕt͡ɕ, AS: lacedẽmõĩ ̯skość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lacedemon m., Lacedemończyk m., Lacedemonka ż.

 przym. lacedemoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spartańskość

Wiktionary


lacerna

wierzchnie okrycie w postaci krótkiej peleryny z kapturem, noszone w starożytnym Rzymie


SJP.pl

La

Wikipedia


lacet

wąska, pleciona tasiemka do haftowania


SJP.pl


lacetti

[czytaj: laczetti] model samochodu marki Chevrolet


SJP.pl


lach

zgrubienie od: laska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. daw. dziś poet. Polak

 (1.2) góry. mieszkaniec nizin

 (1.3) etn. członek różnych grup etnograficznych w południowej Polsce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lach – staroruska nazwa Lędzian
  • Lach Dennis – wieś w Wielkiej Brytanii
  • Aleksander Lach – polski księgarz
  • Aleksandra Lach – polska szachistka
  • Alice Lach – austriacka aktorka
  • Bogdan Lach – polski psycholog
  • Elmer Lach – kanadyjski hokeista
  • Fritz Lach – austriacki malarz
  • Grzegorz Lach – polski historyk
  • Günter Lach – niemiecki polityk
  • Iza Lach – polska piosenkarka (siostra Łukasza i Katarzyny Lachów)
  • Jan Lach – polski muzykolog

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zetrzy sen z oczu, a czuj wczas o sobie / Cny Lachu: kto wie, jemu, czyli tobie / Szczęście chce służyć? a dokąd wyroku / Mars nie uczyni, nie ustępuj kroku.

 (1.1) Teraz na nas Lachy z wielką siłą idą, więc i my musimy do kupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lax, AS: laχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laszczyzna ż.

:: zdrobn. Laszek m.

:: fż. Laszka ż.

 przym. lacki, laszy, laski, Lachowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Polak, Lechita

Wiktionary


lacha

zgrubienie od: laska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: laska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaxa, AS: laχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laska ż.

Wiktionary


lachenalia

rodzaj roślin z rodziny hiacyntowatych, występujący w Eurazji i Afryce


SJP.pl

Lachenalia ("Lachenalia") – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje 135 gatunków występujących w Afryce Południowej i Namibii. Introdukowany do Australii i Hiszpanii.

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Wernera de Lachenala, żyjącego w latach 1736–1800 szwajcarskiego botanika, profesora botaniki i rektora Uniwersytetu w Bazylei, założyciela ogrodu botanicznego przy tej uczelni.

Wikipedia


lachesis

W mitologii greckiej: jedna z trzech Mojr, bogini przeznaczenia; Lachezis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mit. bogini przeznaczenia z mitologii greckiej, przydzielająca los i strzegąca nici żywota, jedna z trzech Mojr;

 (1.2) astr. planetoida o numerze 120, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid;

Wiktionary

Lachesis (gr. Λάχεσις "Láchesis", łac. "Lachesis", "Decima" – "Udzielająca") – jedna z trzech Mojr. W mitologii greckiej bogini przeznaczenia przydzielająca los i strzegąca nici żywota. Jej towarzyszki to Kloto i Atropos.

Wikipedia


lachezis

W mitologii greckiej: jedna z trzech Mojr, bogini przeznaczenia; Lachesis


SJP.pl


lachiewicz

nazwisko


SJP.pl


lachman

nazwisko


SJP.pl


lachmirowice

Lachmirowice – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica.

Wieś królewska położona w II połowie XVI wieku w powiecie kruszwickim województwa brzeskokujawskiego, należała do starostwa kruszwickiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


lachmus

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. niebieska farba do malowania

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lachmusowy

Wiktionary


lachmusowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. jasny, mocno nasycony szafirowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lachmus m., lakmus m., gw. księstwo łowickie lachmus m.

 przym. lakmusowy

Wiktionary


lachociąg

obelżywie:
1. osoba uprawiająca seks oralny (fellatio) z mężczyznami;
2. prostytutka;
3. homoseksualista;
4. brzydka dziewczyna;
5. chłopak mający powodzenie u dziewczyn;
6. zniewieściały chłopak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wulg. osoba wykonująca na mężczyźnie seks oralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drutociąg, druciara, grub. obciągacz m., grub. obciągara ż., eufem. lodziarz m., eufem. lodziara ż., pałociąg

Wiktionary


lachon

młodzieżowo: zgrabna, atrakcyjna dziewczyna; laska, cizia, lasencja, dupencja, sunia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zgrub. od: lacha

Wiktionary


lachowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Stryszawa

Wiktionary

Lachowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Stryszawa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Lachowice. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie bielskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lachowice leżą w południowej Polsce.

Wiktionary


lachowicz

nazwisko


SJP.pl


lachowo

1. wieś w Polsce;
2. wieś w Bułgarii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lachowo – wieś w obwodzie Dobricz
  • Lachowo – wieś w obwodzie Pazardżik
  • Lachowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Kolno
  • Lachowo – dawna gmina wiejska
  • Lachowo – dawna gromada

Wikipedia


lachowski

przymiotnik od: Lachowo


SJP.pl


lachówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lachówka – wieś w województwie podlaskim
  • Lachówka – potok, dopływ Stryszawki
  • Lachówka – część miasta Mszana Dolna
  • Lachówka – część wsi Chabówka
  • Lachówka – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Żuprany.
  • Lachówka Mała, Lachówka Duża

Wikipedia


lacjum

kraina historyczna w środkowych Włoszech, obecnie przemysłowo-rolniczy region ze stolicą w Rzymie; Lazio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;

 (1.2) hist. kraina historyczna w antycznej Italii

Wiktionary

Lacjum (wł. "Lazio") – region administracyjny w centralnych Włoszech, o powierzchni 17 203 km²; 5,2 mln mieszkańców ze stolicą w Rzymie (2,5 mln mieszkańców). Gęstość zaludnienia 302 os./km². Graniczy z regionami: Toskania, Umbria, Marche, Abruzja, Molise i Kampania.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlat͡sʲjũm, AS: lacʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Latyńczyk mos., Latyn mos., Latynka ż., latynista mos., latynizm mrz., latynizacja ż.

 przym. latyński

 czas. latynizować

Wiktionary


lacki

przymiotnik od: Lach; polski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stpol. polski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlat͡sʲci, AS: lacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Laszka ż., Lach

Wiktionary


lackowski

nazwisko


SJP.pl


laclik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. śliniak

Wiktionary


lacrimosa

[czytaj: lakriMOza] w muzyce: część hymnu żałobnego "Dies irae" do słów ostatniej jego strofy rozpoczynającej się słowami "Lacrimosa dies illa"


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lacrimosa – kluczowy fragment pieśni Dies Irae będącej częścią mszy żałobnej klasycznego rytu rzymskiego (Requiem) w Kościele katolickim.
  • Lacrimosa – szwajcarski zespół muzyczny
  • Lacrimosa – singel zespołu Kalafina
  • (208) Lacrimosa – planetoida z głównego pasa asteroid układu słonecznego

Wikipedia


lacrimoso

określenie wykonawcze: łzawo, boleśnie


SJP.pl


lacroix

[czytaj: laKRŁA] nazwisko obce


SJP.pl


lacrosse

[czytaj: laKROS] gra sportowa prowadzona na boisku trawiastym - bardzo podobna do hokeja na trawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. sport zespołowy, w którym gracze używają specjalnych kijów z siatką (tzw. crosse) do łapania, noszenia i podawania piłki oraz zdobywania bramek

Wiktionary

Lacrosse (fr. "la crosse" – zakrzywiony kij) – zespołowa gra sportowa pochodzenia indiańskiego, której zasady ostatecznie ustalono w pierwszej połowie XIX w. w Kanadzie (gdzie uznano ją za sport narodowy); rozgrywana na trawiastym boisku, polega na umieszczeniu za pomocą specjalnej, trójkątnej rakiety piłki w bramce przeciwnika; 1904 i 1908 konkurencja olimpijska; uznawana za pierwowzór hokeja na lodzie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lacrosse'owy

Wiktionary


lacrosse'owy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z lacrossem, dotyczący lacrosse'u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lacrosse m.

Wiktionary


lacuna

ubytek fragmentu tekstu w wyniku jego transmisji (ręcznego powielania); lakuna


SJP.pl


lacz

1. regionalnie: miękki but bez napiętka do chodzenia po domu; laczek, łapeć, papeć, kapeć, papuć, kapuć (rzadko);
2. w gwarze uczniowskiej: ocena niedostateczna; laczek, gała, lufa, pała, kapa, lola;
3. dawniej: odlewacz, giser


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gwara młodzieżowa ocena niedostateczna, pot. pała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znów dostałam lacza z polaka…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lat͡ʃ, AS: lač

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedynka

Wiktionary


laczek

1. regionalnie: miękki but bez napiętka do chodzenia po domu; lacz, łapeć, papeć, kapeć, papuć, kapuć (rzadko);
2. w gwarze poznańskiej: przebita opona;
3. w gwarze uczniowskiej: ocena niedostateczna; lacz, gała, lufa, pała, kapa, lola;
4. zdrobnienie od: lak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg. pozn. obuw. kapeć damski i męski bez napiętka

 (1.2) reg. pozn. przen. przebita opona

 (1.3) slang. uczn. ocena niedostateczna

 (1.4) zdrobn. od lak

 (1.5) pot. obuw. klapek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóż no laczki, a nie tak boso chodzisz.

 (1.1) Zgubiłem gdzieś wczoraj laczka, nie widziałaś go może?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lać m., lak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciap, kapeć, bambosz, papeć, klapek

Wiktionary


laczki

1. regionalnie: miękki but bez napiętka do chodzenia po domu; lacz, łapeć, papeć, kapeć, papuć, kapuć (rzadko);
2. w gwarze poznańskiej: przebita opona;
3. w gwarze uczniowskiej: ocena niedostateczna; lacz, gała, lufa, pała, kapa, lola;
4. zdrobnienie od: lak


SJP.pl


laczynka

członkini ludu kaukaskiego


SJP.pl


lad

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|lada.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • niedobór leukocytarnych cząstek adhezyjnych
  • gałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
  • port lotniczy Luanda
  • Los Angeles Dodgers
  • PRO-LAD
  • AL-LAD

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== lad (język angielski.) ==

wymowa.

 IPA|læd.

 Nowa Anglia IPA|lʌd.

 audioUS|En-us-lad.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-lad.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) bryt. chłopiec, chłopak, młodzieniec

 (1.2) pacholę

 (1.3) zuch

 (1.4) bryt. łobuz, imprezowicz, nieodpowiedzialny podrywacz

 (1.5) kolo, kumpel

 (1.6) dres, dresiarz

odmiana.

 (1) lp. lad; lm. lads

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lat, AS: lat

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== lad (język angielski.) ==

wymowa.

 IPA|læd.

 Nowa Anglia IPA|lʌd.

 audioUS|En-us-lad.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-lad.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) bryt. chłopiec, chłopak, młodzieniec

 (1.2) pacholę

 (1.3) zuch

 (1.4) bryt. łobuz, imprezowicz, nieodpowiedzialny podrywacz

 (1.5) kolo, kumpel

 (1.6) dres, dresiarz

odmiana.

 (1) lp. lad; lm. lads

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


lada

stół oddzielający kupującego od sprzedawcy; kontuar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

 (1.2) stpol. skrzynia

 (1.3) kujawy. hand. sklep

partykuła

 (2.1) jakikolwiek, małowartościowy

przyimek

 (3.1) …służący do tworzenia związków wyrazowych w funkcji przysłówków czasu: za

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Łada – ros. Лада – marka samochodów produkowanych przez rosyjską fabrykę WAZ (ВАЗ)
  • Lada – urządzenie służące do ładowania ciężkich kłód lub dłużyc na wozy – furmanki
  • Lada – kontuar, bufet, szynkwas
  • Lada – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie mostowskim, w sielsowiecie Mosty
  • Lada – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim
  • Lada – wieś na Słowacji
  • Lada – wieś w Rumunii
  • Cukrzyca typu LADA – autoimmunologiczna cukrzyca dorosłych o późnym początku
  • Josef Lada
  • Łada
  • Lady

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za ladą stała piękna blondynka.

 (2.1) Zakochałby się w lada jakiej kobiecie, byleby miała cyce jak dzbany.

 (3.1) Uważaj, bo lada chwila może wrócić kierownik i nas opieprzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlada, AS: lada

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontuar; gw. Górny Śląsk blot, tofel, tofla

 (2.1) byle

Wiktionary


ladaco

[czytaj: laDAco] potocznie: człowiek lekkomyślny, nieodpowiedzialny; nicpoń, gałgan, urwis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, żeński lub nijaki

 (1.1) przest. dziś żart. człowiek nic niewart, postępujący lekkomyślnie i nieodpowiedzialnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) … marynarz ten był wielkim ladaco…

 (1.1) Pragnę (…) wydać ją za mąż za statecznego i bogatego człowieka; tymczasem, ta ladaco w nos mi powiada, że ani jej to w głowie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈdat͡sɔ, AS: ladaco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ladacznica ż.

 przym. ladacy, ladaczny

 zaim. lada co

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapichrust, gałgan, hultaj, huncwot, nicpoń, łachmyta, łapserdak

Wiktionary


ladacy

przymiotnik

 (1.1) rzad. przest. (zwł. o ludziach) nic niewart, zły, nieuczciwy

 (1.2) rzad. przest. (o przedmiotach) zepsuty, nienadający się do użytku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O Bogi! czyżby w łoże bohatyra, tacy / Wedrzeć się mieli tchórze podli i ladacy?!

 (1.1) … mieszkają w lasach, jedzą strawy plugawyugawe, nie sromają się wobec rodziców mówić rzeczy ladace.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ladaco n./mos.

 przysł. ladaco

 zaim. lada co

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ladajaki, lichy

Wiktionary


ladacznica

przestarzałe: kobieta lekkich obyczajów, prowadząca życie rozpustne; nierządnica, rozpustnica, wszetecznica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌladat͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: ladačʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ladaczny

 rzecz. ladaco n./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. latarnica, nierządnica, rozpustnica, ulicznica, wszetecznica; eufem. kobieta lekkich obyczajów; neutr. prostytutka; posp. łajdaczka; wulg. dziwka, kurwa, lafirynda, wywłoka, zdzira

Wiktionary


ladaczny

rozpustny, nierządny


SJP.pl


ladaczyć

potocznie: ladaczyć się - prowadzić rozwiązłe życie seksualne; łajdaczyć się


SJP.pl


ladakh

La

Wikipedia


ladanum

1. roślina kwiatowa z rodziny jasnotowatych; poziewnik;
2. żywica roślinna wykorzystywana w kosmetyce i dawnym aptekarstwie


SJP.pl

La

Wikipedia


laddu

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. słodkie indyjskie kulki z purée z ciecierzycą, maczane w syropie, oblepione kawałkami migdałów i orzechów;

Wiktionary

Laddu – rodzaj indyjskich słodyczy. Niewielkie kulki z pureé z ciecierzycą, maczane w syropie, oraz oblepione kawałkami migdałów i orzechów.

Wikipedia


laden

nazwisko, np. Osama bin Laden (Osama ben Laden, Usama ibn Ladin, 1957-2011), saudyjski terrorysta i milioner, przywódca Al-Kaidy, odpowiedzialny za przeprowadzenie wielu ataków terrorystycznych


SJP.pl


ladino

język ladyński;
1. dialekt języka retoromańskiego;
2. romański język Żydów sefardyjskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. język żydowski powstały jako dialekt języka hiszpańskiego po wygnaniu Żydów sefardyjskich z Półwyspu Iberyjskiego w latach 1492–1497, obecnie zapisywany głównie alfabetem łacińskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • język ladyński
  • język judeohiszpański

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) język judeohiszpański, judezmo, dżudezmo, spaniolisz, spaniolin

Wiktionary


ladro

bandyta, zbój


SJP.pl


lady

[czytaj: lejdi]
1. angielski tytuł przysługujący żonie i córkom lorda
2. zwrot grzecznościowy (pani, dama)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) angielski tytuł obejmujący żonę i córki lorda

 (1.2) angielski zwrot grzecznościowy, pani

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. i M., B. W. lm. od lada

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lady – wieś w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Czyże
  • Lady – dawny majątek ziemski, na którego terenie znajdowało się miasteczko Lady i kilka folwarków. Obecnie na terenie rejonu smolewickiego obwodu mińskiego
  • Lady – osiedle w obwodzie mińskim, w rejonie smolewickim, w sielsowiecie Draczkawa
  • Lady – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie smolewickim, w sielsowiecie Draczkawa
  • Małyja Lady – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie smolewickim, w sielsowiecie Draczkawa
  • Hałaunyja Lady – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie berezyńskim, w sielsowiecie Bahuszewiczy
  • Borysowe Lady – dawny chutor w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Głębokie
  • Lady – agromiasteczko w sielsowiecie Arłowiczy rejonu dubrowieńskiego w obwodzie witebskim
  • Ciemne Lady – przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Słoboda i Zadworje, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim
  • Lady – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Powiacie.
  • Lady I – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.
  • Lady (Lady II) – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Lady Sybil nosiła zwykle suknie balowe bladoniebieskie – kolor często wybierany w pewnym wieku i przy pewnym obwodzie, łączący maksimum dyskretnego stylu i minimum widzialności.

Wiktionary


ladyboy

[czytaj: lejdiBOJ] w krajach południowo-wschodniej Azji: mężczyzna wyglądający i zachowujący się jak kobieta, będący po kuracji hormonalnej lub operacji zmiany płci; kathoey


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) określenie transgenderycznego mężczyzny funkcjonującego w społeczeństwie Tajlandii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Katoi są też określani mianem ladyboy, stanowią bowiem połączenie pierwiastka męskiego z żeńskim, przy jednoczesnym akcentowaniu piękna jako wyznacznika tożsamości.

Wiktionary


ladyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. drugi, młodszy wiek środkowego triasu, trwający 237 – 228,7 milionów lat temu;

Wiktionary

Ladyn – w stratygrafii piętro środkowego triasu w eratemie mezozoicznym trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 5 do ok. 9 milionów lat. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że ladyn rozpoczął się 237 ± 2,0 milionów lat temu a zakończył ok. 228,7 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na ok. 242–237 milionów lat temu. Młodsze piętro od anizyku a starsze od karniku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈladɨ̃n, AS: ladỹn

Wiktionary


ladynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka jednej z retoromańskich grup etnicznych zamieszkujących pogranicze szwajcarsko-włoskie i posługujących się językiem ladyńskim;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ladyński mrz.

:: fm. Ladyn mos.

 przym. ladyński

Wiktionary


ladynowie

Ladynowie – jedna z grup etnicznych zaliczana do Retoromanów. Zamieszkują Tyrol Południowy: Górną Adygę i Dolomity, Dolinę Badii, Autonomiczną Prowincję Bolzano, emigranci też w USA. Liczbę Ladynów szacuje się na 30–35 tys. osób.

Ladynowie wywodzą się od starożytnych mieszkańców tego terenu – Retów.

Wikipedia


ladyński

1. związany z Ladynami, rdzenną ludnością retoromańską zamieszkującą włoskie Dolomity;
2. język ladyński - język Ladynów, dialekt retoromański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ladynami, dotyczący Ladynów

 (1.2) związany z językiem ladyńskim, dotyczący języka ladyńskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język ladyński;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ladyn mos., Ladynka ż.

Wiktionary


ladyńskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem ladyńskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem ladyńskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku ladyńskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈdɨ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ladỹĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


ladziak

nazwisko


SJP.pl


ladzin

Ladzin – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Rymanów. Ma status sołectwa. Leży przy DW887.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia


laelia

epifityczna bylina z rodziny storczykowatych, występująca w górzystych okolicach od Meksyku po Brazylię; niektóre gatunki laelii są uprawiane w szklarniach jako rośliny ozdobne


SJP.pl

Laelia – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Obejmuje 24 gatunki oraz 5 hybryd występujących w Ameryce Południowej i Środkowej w takich krajach i regionach jak: Belize, Boliwia, Brazylia, Kolumbia, Kostaryka, Kuba, Ekwador, Salwador, Gujana Francuska, Gwatemala, Gujana, Honduras, Jamajka, Meksyk, Nikaragua, Panama, Peru, Surinam, Trynidad i Tobago, Wenezuela.

Wikipedia


laertes

postać z mitologii greckiej


SJP.pl

Laertes (gr. Λαέρτης) – ojciec Odyseusza; syn Arkejsjosa; podczas nieobecności syna na Itace mieszkał samotnie z dala od dworu Penelopy; po powrocie syna spod Troi, odmłodzony przez Atenę, pomógł Odyseuszowi w walce z krewnymi pomordowanych zalotników.

Brał udział w wyprawie Argonautów i w polowaniu na dzika kalidońskiego.

Wikipedia


lafa

dawniej: płaca, żołd, pensja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. płaca, żołd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu wydobył kieskę z sepetu i rzucił im ją na ziemię. // – Ot, wasza lafa! Wolicie z tamtej strony murów łupu szukać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlafa, AS: lafa

Wiktionary


lafayette

[czytaj: lafaJET] nazwisko, np. Marie Joseph de Lafayette (1757-1834), francuski wojskowy i polityk; La Fayette


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marie Joseph de La Fayette – francuski markiz, uczestnik rewolucji amerykańskiej, Wielkiej Rewolucji Francuskiej i rewolucji lipcowej
  • Lafayette – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Contra Costa
  • Lafayette – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie Boulder
  • Lafayette – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Tippecanoe
  • Lafayette – miasto w stanie Luizjana, w parafii Lafayette
  • Lafayette – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Nicollet
  • Lafayette – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Allen
  • Lafayette – jednostka osadnicza w stanie Ohio, w hrabstwie Madison
  • Lafayette – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Yamhill
  • Lafayette – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Macon
  • Lafayette – jednostka osadnicza w stanie Wirginia, w hrabstwie Montgomery
  • Lafayette – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Chippewa

Wikipedia


lafirynda

kobieta lekkich obyczajów, nie zasługująca na szacunek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. obraź. prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami

 (1.2) przen. pot. obraź. kobieta, do której mówiący ma negatywny stosunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mówcie, jaka to ze mnie lafirynda - świetnie o tym wiem.

 (1.2) Jakaś lafirynda do niego cały dzień wydzwania. Spać nie daje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlafʲiˈrɨ̃nda, AS: lafʹirỹnda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) prostytutka; eufem. kobieta lekkich obyczajów; wulg. dziwka, kurwa, wywłoka, zdzira; przest. ladacznica, nierządnica, rozpustnica

Wiktionary


lag

długa, gruba laska, potężny kij; lacha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) środ. inform. opóźnienie, czas oczekiwania między działaniem podejmowanym przez użytkownika a odpowiednią reakcją programu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lak, AS: lak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lagowanie n.

 czas. lagować się

Wiktionary


laga

długa, gruba laska, potężny kij; lacha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kij

 (1.2) pot. ocena niedostateczna

 (1.3) pot. sport. długie podanie piłki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaɡa, AS: laga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pała, jedynka

Wiktionary


lagana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj tradycyjnego greckiego chleba pieczonego i spożywanego w Czysty Poniedziałek (Καθαρή Δευτέρα)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na śniadanie była dziś lagana i taramosalata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: laˈɡãna, AS: lagãna

Wiktionary


lagardère

[czytaj: lagarDER] nazwisko


SJP.pl

– francuska spółka.

Lagardère – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Gers.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 58 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 12 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pyrénées Lagardère plasuje się na 1005. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1500.).

Wikipedia


lagena

ślepy uchyłek części błędnika u niższych kręgowców; odpowiednik ślimaka w uchu wewnętrznym ssaków


SJP.pl

Lagena (łac. "lăgoenă"), także laguna, lagona – gliniane albo szklane naczynie o pękatym kształcie, z wąską szyjką, służące starożytnym Rzymianom do przechowywania wody lub wina; rodzaj dzbana (kruży).

Używana jako naczynie gospodarskie o prostym wykończeniu, z reguły niezdobione.

Wikipedia


lager

rzadko: niemiecki obóz koncentracyjny z czasów II wojny światowej; lagier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) jasne piwo dolnej fermentacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) zob. lagier.

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Wieczorem znalazłam się w kobiecym lagrze B2, ale nie wiem, co działo się do wieczora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaɡɛr, AS: lager

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leżak, piwo leżakowe

Wiktionary


lagerek

zdrobnienie od: lager


SJP.pl


lagerfeld

nazwisko


SJP.pl


lagerlöf

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leon Lagerlöf – szwedzki strzelec, olimpijczyk
  • Selma Lagerlöf – szwedzka pisarka
  • (11061) Lagerlöf – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia


lagermarka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. waluta używana przez więźniów nazistowskich obozów jenieckich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pieniądze na zakup książek uzyskiwaliśmy z żołdu wypłacanego w „lagermarkach”.

Wiktionary


lagerowy

→ lager


SJP.pl

Patrz:

lager

lagerstremia

roślina ozdobna z rodziny krwawnicowatych


SJP.pl

Lagerstremia ("Lagerstroemia" L.) – rodzaj roślin należących do rodziny krwawnicowatych. Obejmuje 48 gatunków. Występują one w Azji Południowej i Wschodniej (od Indii po Japonię) oraz w Australii. Centrum zróżnicowania stanowi Malezja (14 gatunków) i Chiny (15 gatunków).

Wikipedia


lagier

niemiecki obóz koncentracyjny z czasów II wojny światowej; lager


SJP.pl

Nie mylić z: łagier.

Lagier ( Lager – obóz) – obóz jeniecki, obóz pracy, obóz koncentracyjny, a także ośrodek zagłady (termin nie jest stosowany jednoznacznie) zorganizowany przez aparat państwowy III Rzeszy na terytorium Niemiec lub ziemiach okupowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej. Termin zaistniał w latach 80. XX wieku, w celu odróżnienia od obozów koncentracyjnych i pracy przymusowej w RFSRR i ZSRR – łagrów (od 1928 zorganizowanych w systemie Gułagu).

Wikipedia


lagos

największe miasto i dawna stolica Nigerii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto Nigerii i jej dawna stolica;

 (1.2) geogr. adm. stan w Nigerii;

 (1.3) geogr. miejscowość w Portugalii;

 (1.4) geogr. miejscowość we Francji;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) hist. ojciec Ptolemeusza I, protoplasta dynastii Lagidów

Wiktionary

Lagos – miasto w południowo-zachodniej Nigerii, położone nad Zatoką Gwinejską. Jest to największe miasto w państwie. W 2022 roku Lagos zamieszkiwało 15,388 mln mieszkańców. Jedna z najszybciej rozwijających się metropolii na świecie.

W Lagos mieści się Makoko, największy slums na świecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolicę Nigerii przeniesiono z Lagos do Abudży w roku 1991.

 (1.1) Płynęliśmy wtedy do portu w Lagosie jak do oazy zbawienia. Dwumiesięczny postój na redzie, to była istna katorga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlaɡɔs, AS: lagos

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lagoski

Wiktionary


lagoski

dotyczący Lagosu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Lagosem, dotyczący Lagosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lagos mrz.

Wiktionary


lagować

środowiskowo:
1. zacinać się, zawieszać się;
2. mieć opóźnienie w wymianie informacji z serwerem lub innymi jednostkami w sieci


SJP.pl


lagozuch

rodzaj niewielkiego zauropsyda z podgromady diapsydów


SJP.pl

La

Wikipedia


lagrange

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joseph Louis Lagrange (1736–1813) – matematyk i astronom pochodzenia francusko-włoskiego.
  • Marie-Joseph Lagrange (1855–1938) – dominikanin, biblista, palestynolog, założyciel École biblique
  • Lagrange (Landy) – miasto w regionie Akwitania
  • Lagrange (Territoire de Belfort) – miasto w regionie Franche-Comté
  • Lagrange (Pireneje Wysokie) – miasto w regionie Midi-Pyrénées
  • Lagrange – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
  • Lagrange (ang. Lagrange Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Bond
  • „Lagrange” – francuski okręt podwodny z czasów I wojny światowej i okresu międzywojennego
  • Okręty podwodne typu Lagrange – typ francuskich okrętów podwodnych z okresu I wojny światowej
  • punkt Lagrange’a
  • LaGrange – strona ujednoznaczniająca
  • La Grange – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


lagrangian

[czytaj: lagranżjan] funkcjonał opisujący energię pola klasycznego lub kwantowego; lagranżjan


SJP.pl


lagranżjan

funkcjonał opisujący energię pola klasycznego lub kwantowego; lagrangian


SJP.pl

Lagranżjan (inaczej funkcja Lagrange’a) – gęstość funkcjonału działania formula_1 charakteryzująca właściwości mechaniczne układu fizycznego.

Wikipedia


lagrowiec

więzień przebywający w lagrze


SJP.pl


lagrowy

→ lagier, → lager


SJP.pl

Patrz:

lagier, → lager

lagting

izba wyższa parlamentu norweskiego (Stortingu) do 2009 roku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lagting – parlament Wysp Alandzkich,
  • Lagting – jedna z izb Stortingu, norweskiego parlamentu, istniejąca w latach 1814–2009.
  • Løgting – parlament Wysp Owczych

Wikipedia


lagun

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) D. plural|laguna.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lagún – miejscowość (plaats) w dystrykcie Bandabou, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Lagun Hill – dzielnica Kralendijka
  • Veronika Lagun – litewska biathlonistka
  • Playa Lagun – plaża na Curaçao

Wikipedia


laguna

płytki obszar przybrzeżny, zwykle odseparowany od pełnego morza przez rafę koralową lub barierę piaszczystą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

Wiktionary

Laguna (z włoskiego) – część morza odcięta od niego przez barierę (lido, rafę barierową lub atol), tworząca w ten sposób śródlądowy zbiornik wodny położony przeważnie wzdłuż wybrzeża. Laguna posiada jedno lub więcej, przynajmniej okresowe, połączenie z morzem, ale o bardzo ograniczonej przepustowości. Te dwie cechy (oddzielenie przez barierę i połączenie z morzem) odróżniają lagunę od estuarium. Laguny stanowią ok. 13% linii brzegowej na świecie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: laˈɡũna, AS: lagũna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lagunowy

Wiktionary


lagunowy

1. → laguna;
2. basen lagunowy - basen o nieregularnych kształtach, zwykle z dodatkowymi atrakcjami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z laguną, dotyczący laguny; właściwy lagunie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laguna ż.

Wiktionary


lahar

gwałtowny spływ błota powstałego z popiołów i pyłów wulkanicznych; spływ popiołowy, lawina błotna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) geol. spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;

Wiktionary

Lahar, spływ popiołowy – rodzaj katastrofy naturalnej podobnej do powodzi, wywołanej przez aktywność wulkaniczną, polegający na gwałtownym spływie lawin błotnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlaxar, AS: laχar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spływ popiołowy

Wiktionary


lahaur

miasto w Pakistanie; Lahore


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab;

Wiktionary

Lahaur ( Lahore; ‏لاہور‎, "Lāhaur"; ‏لہور‎, "Lahaur") – miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab, na zachodnim przedgórzu Himalajów, w dolinie górnego Indusu, nad rzeką Rawi (dopływ Ćanabu), w pobliżu granicy z Indiami (30 km). Drugie po Karaczi miasto kraju, główny ośrodek gospodarki Pendżabu. Liczy 14,825,800 mieszkańców (2025). Jest jedną z 30 największych aglomeracji na świecie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. lahaurski

Wiktionary


lahaurski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Lahaurem, dotyczący Lahauru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta wspaniała ulica przecina Delhi od pałacu do bramy lahaurskiej, jest miejscem najlepszych sklepów i kantorów wymiany sic..

 (1.1) W ubiegłym tygodniu zastępca prezesa pakistańskiego oddziału Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych [ICOMOS], Fouzia Qureshi, poinformowała o groźbie wykreślenia lahaurskiego fortu i ogrodów Śalimar z listy dziedzictwa światowego UNESCO. Los taki spotka bezcenne zabytki, jeżeli Pakistan nie umożliwi specjalnej komisji zbadania stanu obiektów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lahaur mrz./n.

Wiktionary


lahmacun

[czytaj: lahmadżun] tradycyjna potrawa wschodnia, nazywana także pizzą arabską, ormiańską lub turecką


SJP.pl

Lahmacun (wym. "lahmadżun") – tradycyjna wschodnia potrawa, nazywana także pizzą arabską, ormiańską i turecką. Składa się z bardzo cienkiego ciasta oraz mięsnego nadzienia. Potrawę skrapia się przed podaniem sokiem z cytryny. Jest jednym z dań lokalnego fast foodu, konsumowanym przeważnie na ulicach. Lahmacun znane jest także w Armenii pod nazwą "lahmajoun" (orm. "լահմաջուն"). Lahmacun jest niekiedy jednym z elementów tureckich "meze", czyli przystawek.

Wikipedia


lahnda

jeden z trzech odłamów języka pendżabskiego, obejmujący kilka grup dialektów z północno-zachodniego Pendżabu (Pakistan)


SJP.pl


lahore

angielska nazwa pakistańskiego miasta Lahaur


SJP.pl


lahti

miasto w Finlandii


SJP.pl

Lahti (szw. "Lahtis") – miasto w południowej Finlandii, nad jeziorem Vesijärvi, na skraju Pojezierza Fińskiego. Jedno z większych w kraju. Słowo "lahti" znaczy po fińsku "zatoka".

Wikipedia


lai

starofrancuski gatunek śpiewno-poetycki


SJP.pl

La

Wikipedia


laicki

1. niezwiązany z religią i instytucjami kościelnymi; świecki;
2. młodzieżowo: świadczący o braku wiedzy lub umiejętności w jakiejś dziedzinie; laiczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. niezwiązany z religią

 (1.2) nacechowany brakiem kompetencji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzowanie n., laickość ż., laicyzacja ż., laicyzm mrz., laik mos., laikat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niereligijny, świecki

 (1.2) dyletancki, niekompetentny, nieprofesjonalny

Wiktionary


laickość

laicyzm;
1. świeckość;
2. dyletanctwo, brak wiedzy w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co laickie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzowanie n., laik m., laicyzm m., laicyzator m., laicyzacja ż.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicki, laicyzacyjny

 przysł. laicko

Wiktionary


laicyzacja

przejście określonego podmiotu spod władzy kościelnej do świeckiej; zeświecczenie, desakralizacja, sekularyzacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zeświecczenie różnych poziomów życia społecznego

 (1.2) polit. wyeliminowanie wpływu religii na życie polityczne i społeczne za pomocą aktów prawnych

 (1.3) socjol. słabnięcie więzi religijnych wśród wyznawców

 (1.4) psych. zmiany w postawach światopoglądowych (odchodzenie od wiary w kierunku agnostycyzmu, ateizmu, deizmu lub indyferentyzmu religijnego)

Wiktionary

La

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlajit͡sɨˈzat͡sʲja, AS: lai ̯icyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzm mrz., laicyzator m., laickość ż., laik m., laikat m., laicyzowanie n.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicyzacyjny, laicki

 przysł. laicko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) sekularyzacja, zeświecczenie

Wiktionary


laicyzacyjny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący laicyzacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laik mos., laicyzowanie n., laicyzacja ż., laickość ż.

Wiktionary


laicyzator

człowiek propagujący odsuwanie duchowieństwa od władzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek promujący laicyzację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laik mos., laicyzowanie n., laicyzacja ż., laickość ż.

Wiktionary


laicyzm

laickość;
1. świeckość;
2. dyletanctwo, brak wiedzy w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) koncepcja wykluczająca obecność religii w sferze publicznej, głosząca oddzielenie państwa od kościoła i propagująca świeckie podejście do obywateli oraz instytucji państwowych

Wiktionary

Laicyzm (z fr. "laïcisme") – koncepcja związana z zasadą rozdziału państwa od Kościoła i braku wpływów religijnych na sprawy państwowe.

Laickość (z fr. "laïcité") gwarantuje prawo do swobodnego wyznawania religii i wszystkie wyznania traktuje jako równe. Nie zapewnia jednak specjalnego statusu dla religii – religie powinny podlegać takim samym prawom jak inne sfery życia i nie stać ponad prawem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. laickość ż., laicyzacja ż., laik m., laikat m., laicyzowanie n.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicki

Wiktionary


laicyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|laicyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzm mrz., laicyzacja ż., laicyzator m., laickość ż., laik m., laikat m.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicyzacyjny, laicki

Wiktionary


laicyzować

nadawać czemuś cechy świeckie, usuwać wpływ duchowieństwa z różnych dziedzin życia społecznego; zeświecczać, sekularyzować, desakralizować


SJP.pl


laiczka

kobieta nieznająca się na danej rzeczy, niekompetentna w danej dziedzinie; dyletantka, profanka, amatorka


SJP.pl


laiczny

młodzieżowo: świadczący o braku wiedzy lub umiejętności w jakiejś dziedzinie; laicki


SJP.pl


laik

1. człowiek nieznający się na danej rzeczy, niekompetentny w danej dziedzinie; dyletant; profan, amator;
2. wierny Kościoła katolickiego, który nie otrzymał świeceń kapłańskich i nie stał się duchownym, posługujący w klasztorze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś niekompetentny

 (1.2) rel. niewyświęcony zakonnik

 (1.3) rel. świecki uczestnik grupy religijnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlajik, AS: lai ̯ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzm mrz., laicyzacja ż., laicyzator m., laikat m., laickość ż., laicyzowanie n.

 czas. laicyzować ndk.

 przym. laicki, laicyzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyletant; książk. profan

Wiktionary


laikat

ogół świeckich członków kościoła katolickiego, głównie aktywnie zaangażowanych w szerzenie wiary


SJP.pl

rzeczownik zbiorowy, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. ogół świeckich członków Kościoła katolickiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. laicyzowanie n., laicyzm m., laik m., laicyzacja ż.

 przym. laicki

Wiktionary


laikowy

→ laik; laicki, laiczny


SJP.pl


lais

[czytaj: lajs] średniowieczna pieśń religijna, której wszystkie strofy kończyły się refrenem "Kyrie eleison"


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Laís – brazylijski piłkarz (właśc. Arthur Antunes de Morães e Castro)
  • Lais Marie de France – cykl dwunastu opowieści (lais) francuskiej poetki Marie de France
  • Laïs – belgijski zespół muzyczny
  • Leis

Wikipedia


lajbik

luźny kaftan męski lub żakiet damski; lejbik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. kamizelka bez rękawów

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. biustonosz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy jest chłodno, zakładam lajbik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlajbʲik, AS: lai ̯bʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bishalter

Wiktionary


lajcik

zdrobnienie od: lajt


SJP.pl


lajera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. katarynka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajerman mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lajerka

Wiktionary


lajerka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. katarynka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajerman mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lajera

Wiktionary


lajerman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kataryniarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajera ż., lajerka ż.

Wiktionary


lajfstajl

styl życia; lifestyle


SJP.pl


lajfstajlowo

→ lajfstajlowy


SJP.pl

Patrz:

lajfstajlowy

lajfstajlowy

zgodny z wybranym stylem życia; lifestylowy


SJP.pl


lajk

internetowe oznaczenie posta informujące, że przypadł nam do gustu lub że się z nim zgadzamy; like


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. wyraz aprobaty internetowej treści zamieszczonej na portalu społecznościowym poprzez kliknięcie przycisku pojawiającego się przy takich treściach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolejnych troje od dawna na żywo niewidzianych kumpli z zachwytem zaczęło nie tylko odpowiadać na moje polubienia lajkami moich wpisów, ale dodatkowo jeden z nich odezwał się, stwierdzając, że musimy się spotkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lajkować ndk., odlajkować dk., odlajkowywać ndk., polajkować dk., zalajkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polubienie

Wiktionary


lajka

internetowe oznaczenie posta informujące, że przypadł nam do gustu lub że się z nim zgadzamy; like


SJP.pl


lajker

środowiskowo: internauta, który oznaczył post internetowy w celu pokazania, że przypadł mu do gustu lub że się z nim zgodził; lajkers, polubownik


SJP.pl


lajkers

środowiskowo: internauta, który oznaczył post internetowy w celu pokazania, że przypadł mu do gustu lub że się z nim zgodził; lajker, polubownik


SJP.pl


lajknąć

oznaczyć post internetowy w celu pokazania, że przypadł nam do gustu lub że się z nim zgadzamy; zlajkować, zalajkować


SJP.pl


lajkonik

człowiek z drewnianym koniem ubrany w ozdobny strój jeźdźca we wschodnim stylu, uczestniczący w lajkoniku (zabawie)


SJP.pl

Zo

Wikipedia


lajkonikowy

→ lajkonik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z lajkonikiem

 (1.2) środ. łatwy do pokonania w pojedynku

Wiktionary

Patrz:

lajkonik

Przykłady

 (1.2) Druid jest w tej grze strasznie lajkonikowy w walce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlajkɔ̃ɲiˈkɔvɨ, AS: lai ̯kõńikovy

Wiktionary


lajkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|lajkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlajkɔˈvãɲɛ, AS: lai ̯kovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lajkować

Wiktionary


lajkować

oznaczać post internetowy w celu pokazania, że przypadł nam do gustu lub że się z nim zgadzamy; polubiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lajˈkɔvat͡ɕ, AS: lai ̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajk mrz./mzw., lajkowanie n., polajkowanie n., zalajkowanie n.

 czas. polajkować dk., zalajkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polubić

Wiktionary


lajkowicz

osoba, która wyraża aprobatę na portalu społecznościowym, klikając przycisk „lubię to”


SJP.pl


lajkowiczka

kobieta, która wyraża aprobatę na portalu społecznościowym, klikając przycisk „lubię to”


SJP.pl


lajkry

obcisłe, elastyczne spodnie sportowe; podspodenki sportowe


SJP.pl


lajna

rasa owcy długowełnistej, wyhodowana w Niemczech


SJP.pl


lajos

La

Wikipedia


lajsnąć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. zafundować, sprawić sobie lub komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóż zegarek, co ci wuja Józwa lajsnął na imieniny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lajśnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zafundować, fundnąć, sprawić

Wiktionary


lajsta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. listwa

Wiktionary


lajstrygon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. członek plemięemienia ludożerczych olbrzymich ludzi zamieszkujących mityczną Telepylę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ten ryk Lajstrygony kupami wielkimi • Wypadli; to nie ludzie, lecz prawie olbrzymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lajˈstrɨɡɔ̃n, AS: lai ̯strygõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lajstrygoński

Wiktionary


lajstrygonowie

Lajstrygonowie – mitologiczne plemię olbrzymich ludożerców, zamieszkujących miasto Telepyla, utożsamiane przez starożytnych Greków z którymś z regionów Sycylii lub z Formią w Lacjum w Italii. W niektórych podaniach Lajstrygonowie byli opisywani jako potomkowie Posejdona i Gai.

Wikipedia


lajstrygoński

przymiotnik

 (1.1) mitgr. związany z Lajstrygonami, dotyczący Lajstrygonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sześć dni i tyleż nocy tłuczem się po wodzie, • W siódmym przy lajstrygońskim stanęliśmy grodzie • Lamos (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlajstrɨˈɡɔ̃j̃sʲci, AS: lai ̯strygõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lajstrygon m.

Wiktionary


lajt

light; potocznie:
1. postawa charakteryzująca się luzem i powierzchownością przeżycia, stan beztroski, spokoju;
2. coś lekkiego, łatwego


SJP.pl


lajtowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest lajtowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lajtowy

 przysł. lajtowo

Wiktionary


lajtowy

potocznie:
1. luźny, przyjemny, spokojny;
2. dobry, fajny; spoko;
3. lekki, łatwy; lightowy


SJP.pl


lajtrok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wewnętrzne oświetlenie pieca w piekarni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlajtrɔk, AS: lai ̯trok

Wiktionary


lajw

live; rzadko:
1. odbywający się na żywo;
2. na żywo


SJP.pl


lajzer

łajza, włóczęga


SJP.pl


lajśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|lajsnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lajsnąć

Wiktionary