attycyzm

styl retoryczny wywodzący się ze starożytnej Grecji, odznaczający się dbałością o czystość i prostotę wyrazu oraz wytwornością wysłowienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odmiana stylu retorycznego jako dążenie do czystości, jasności i elegancji języka, wzorowane na mowie starożytnych Aten z okresu klasycznego (V–IV w. p.n.e.)

 (1.2) subtelność stylu, gustu, języka, zwięzłość stylu, czystość języka

Wiktionary

Attycyzm – odmiana stylu retorycznego, powstała w retoryce greckiej w I w. p.n.e. jako reakcja na ozdobność i niezwykłość form językowych (reprezentowane m.in. przez sofistów i tzw. azjanizm), którym przeciwstawiała ideał powagi, prostoty i jasności. Polegał na jednoznacznym i zarazem prostym wyrażaniu myśli i propagował powrót do ideałów starożytnych mówców z Attyki. Pierwszym teoretykiem attycyzmu był Cecyliusz z Kaleakte.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. attycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wytworność

Wiktionary


attyda

historyczne dzieło prozaiczne opisujące dzieje, kulturę i religię Attyki


SJP.pl


attydografia

gałąź historiografii opisująca historyczne i mityczne dzieje Attyki


SJP.pl


attyka

w architekturze: dekorowana ścianka wieńcząca budynek, zasłaniająca dach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Attyka – kraina historyczna w Grecji
  • Attyka – jednostka administracyjna w Grecji
  • Attyka – region administracyjny w Grecji
  • Attyka – nomos w Grecji
  • Attyka – książka autorstwa Garry’ego Kilwortha
  • Półwysep Attycki
  • attyka – element architektoniczny
  • Attyka – wydawnictwo w Krakowie.
  • Attyka – imię żeńskie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: atˈːɨka, AS: a•tyka

Wiktionary


attykowy

związany z attyką


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) archit. związany z attyką

Wiktionary


attyla

król Hunów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. wódz Hunów (ok. 406–453 n.e.), który zjednoczył plemięemiona huńskie i prowadził liczne najazdy na tereny Cesarstwa Rzymskiego

Wiktionary

Attyla (łac. "Attila" z goc. dosłownie „Mały ojciec”, „Ojczulek”), zwany też „Biczem Bożym” (łac. "Flagellum Dei") (ur. 406, zm. 453) – władca Hunów w latach 445–453, który wraz z bratem Bledą przejściowo stworzył rozległe imperium władzy na ziemiach europejskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bitwa na Polach Katalaunijskich to jedno z najważniejszych starć z udziałem Attyli.

Wiktionary


atu

1. uprzywilejowany kolor w kartach, bijący wszystkie pozostałe kolory; atut;
2. atutowy, w kolorze atutowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) karc. atut

w funkcji przymiotnika

 (2.1) atutowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Atu – walońska nazwa miejscowości Athus
  • Penieli Atu – amerykański piłkarz
  • atu – wyróżniony kolor w grze w karty
  • Attu
  • ATU

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym rozdaniu atu są piki.

 (2.1) Już w pierwszej lewie znalazły się karty atu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatu, AS: atu

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. atutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atut

Wiktionary


atucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od atut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie atut, lecz tylko słabiutki atucik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atut m.

Wiktionary


atut

zaleta dająca szansę powodzenia w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) karc. kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru

 (1.2) cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki

 (1.3) bot. ogrod. odmiana fasoli

Wiktionary

Atut (także atu, regionalnie trumf, tromf, kozer) – wyróżniony kolor w grze w karty, który jest starszy od pozostałych kolorów. Karty z koloru atutowego są w stanie przebić wszystkie karty z kolorów nieatutowych. Atut może być stały, np. w pikach kolorem atutowym jest pik. Kolor atutowy może być też zmienny, np. w tysiącu (podczas jednego rozdania może się zmieniać czterokrotnie) lub w brydżu, ale w brydżu ten sam atut obowiązuje podczas całego rozdania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponieważ trefle są atutami, to mogę dwójką trefl przebić asa pik.

 (1.2) Atutem studentki na egzaminie było to, że jest córką profesora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatut, AS: atut

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. atutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atu, kozer

 (1.2) dżoker, mocna strona, as w rękawie, zaleta

Wiktionary


atutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) karc. granie, wychodzenie w atu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atut m.

 czas. atutować

 przym. atutowy

Wiktionary


atutować

w kartach: zagrywać atutem (kartą w kolorze, który bije wszystkie pozostałe kolory)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) karc. wychodzić w atu; zagrywać kartą atutową; grać w atu; ściągać atuty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atu n., atut mrz., atutowanie n.

 przym. atutowy

Wiktionary


atutowy

będący atutem (najczęściej w znaczeniu karcianym), np. dama atutowa, kolor atutowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z atutem; dający przewagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej rozgrywce kolorem atutowym jest kier.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atut mrz., atutowanie n.

 czas. atutować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprzywilejowany

Wiktionary


atv

skrót od: All-Terraine Vehicle, samochód terenowy posiadający sprężyste opony o dużych rozmiarach, używane do jazdy po nierównych terenach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ATV – all-terrain vehicle (quad)
  • Agena Target Vehicle
  • Automatyczny Statek Transferowy (ang. Automated Transfer Vehicle) – seria pięciu bezzałogowych kosmicznych statków transportowych Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), służących do zaopatrywania Międ...
  • ATV – Telewizja turecka
  • ATV – Krajowa Telewizja Kablowa

Wikipedia


atwood

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • John Leland Atwood – amerykański inżynier, projektant lotniczy
  • Margaret Atwood – kanadyjska pisarka
  • Atwood – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Logan
  • Atwood – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Douglas
  • Atwood – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Rawlins
  • Atwood – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Hughes
  • Atwood – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Armstrong
  • Atwood – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Carroll
  • Atwood (ang. Atwood Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Rawlins
  • Atwood (ang. Atwood Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Kidder

Wikipedia


atx

1. skrót od: Advanced Technology eXtended, podstawowa konstrukcja obudowy i płyty głównej;
2. skrót od: Austrian Traded Index, najważniejszy indeks giełdy wiedeńskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Austrian Traded Index – austriacki indeks giełdowy
  • ATX (motocykl) – marka jednośladów produkowanych przez firmę ATX Motor.
  • ATX (pétanque) – model bul firmy Obut
  • ATX (informatyka) – standard konstrukcji płyt głównych i obudów komputerowych
  • ATX – kod IATA portu lotniczego Atbasar

Wikipedia


atymia

przygnębienie, mała aktywność psychiczna, brak inicjatywy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. stan ociężałości i przygnębienia

Wiktionary


atynencja

dawniej: przyległość


SJP.pl

Atynencja albo attynencja ("przyległość") - historyczna jednostka osadnicza niezwiązana funkcjonalnie z miastem, jednak leżąca pod obszarem jego jurysdykcji.

Nazwy atynencja używano głównie w XIX i na początku XX wieku na określenie oddalonej od centrum części miasta, która nie łączyła się z jego śródmiejską zabudową. Obecnie często bywa nazywana przedmieściem, np. atynencją dla Szydłowca był, w XIX wieku, Książek oraz Wymysłów.

Wikipedia


atypia

zespół nieprawidłowych cech w budowie komórek


SJP.pl

Atypia – zespół nieprawidłowych cech w budowie komórek. Jednak nie każda komórka atypowa jest komórką nowotworową, natomiast każda komórka nowotworowa jest komórką atypową.

Wikipedia


atypowość

→ atypowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest atypowe; cecha tych, którzy są atypowi

Wiktionary

Patrz:

atypowy

Powiązane:

 przym. atypowy

 przysł. atypowo

Wiktionary


atypowy

nieposiadający cech typowych; nietypowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. zob. nietypowy.

Wiktionary

Atypowy ( Atypical) – amerykański serial telewizyjny (komediodramat) wyprodukowany przez Weird Brain, Exhibit A oraz Sony Pictures Television, którego twórcą jest Robia Rashid.

Wszystkie odcinki pierwszego sezonu zostały udostępnione równocześnie, 11 sierpnia 2017 roku, na platformie Netflix.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieloletnie stosowanie leków przeciwpsychotycznych utrudnione jest przez fakt, że wywołują one nieprzyjemne skutki uboczne (dotyczy to również grupy atypowych neuroleptyków) (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atypowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nietypowy, niezwykły

Wiktionary


atyrau

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu atyrauskiego;

Wiktionary

Atyrau (kaz. Атырау; do 1991 Gurjew, ros. Гурьев) – miasto w Kazachstanie, ośrodek administracyjny obwodu atyrauskiego. Port nad rzeką Ural, w pobliżu jej ujścia do Morza Kaspijskiego. Miasto położone na granicy dwóch kontynentów: Europy oraz Azji. Wraz z Aktau, największy kazachstański ośrodek miejski nad Morzem Kaspijskim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. atyrauski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Gurjew (do 1991)

Wiktionary


atyrauski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Atyrau, dotyczący Atyrau

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Atyrau n.

Wiktionary


atłas

miękka tkanina, najczęściej jedwabna lub półjedwabna, matowa z jednej strony, a błyszcząca z drugiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

Wiktionary

Atłas (arab. "atlas" "gładki") – gładka tkanina, wytwarzana z różnych surowców, która z jednej strony jest błyszcząca, a z drugiej (lewej) matowa.

Atłas wykonuje się splotem atłasowym z przędzy bawełnianej lub włókien wiskozowych. Niekiedy wyrabiany był z naturalnego jedwabiu. Może być gładki lub wzorzysty. Stosowany na bieliznę, ubrania, podszewki, suknie oraz jako tkanina obiciowa na meble.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] na kanapie rozłożono suknię z białego atłasu, ozdobioną srebrnym haftem […]

 (1.1) […] na białych atłasach i koronkach leżała papużka nieżywa, z czerwonemi skrzydłami, z szarym czubem nad głową, z garbatym dziobem, żałośnie opadłym na pierś puszystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatwas, AS: atu̯as

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atłasek m.

 przym. atłasowy, atłaskowy

 przysł. atłasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. hatłas

Wiktionary


atłasek

1. błyszcząca nić do haftowania;
2. rodzaj ściegu (sposobu przekładania nitki)


SJP.pl


atłaskowy

→ atłasek


SJP.pl

Patrz:

atłasek

atłasowy

1. zrobiony z atłasu (np. atłasowa bielizna, atłasowa suknia);
2. taki jak atłas: miękki i delikatny (np. atłasowe dłonie, atłasowe spojrzenie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący atłasu, zrobiony z atłasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atłas m., atłasek m.

 przym. atłaskowy

Wiktionary


au

1. wykrzyknik oznaczający wycie; auu;
2. okrzyk wyrażający ból; oj, auć, aua


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający ból

 (1.2) wycie zwierzęcia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Au – dwuznak występujący w języku francuskim
  • Au – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bregencja
  • Au am Leithaberge – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Bruck an der Leitha
  • Au-delà de l'IJse – francuska nazwa gminy Overijse
  • Au – gmina w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Breisgau-Hochschwarzweald
  • Au am Rhein – gmina w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Rastatt
  • Au in der Hallertau – gmina targowa w kraju związkowym Bawarii, w powiecie Freising
  • Au-Haidhausen – okręg administracyjny Monachium
  • Au (Sieg) – część gminy (Ortsteil) Windeck w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w powiecie Rhein-Sieg-Kreis
    • Au (Sieg) – stacja kolejowa w Au (Sieg)
  • Au – gmina w kantonie St. Gallen, w okręgu Rheintal
  • Au – szwajcarska nazwa gminy Auw w kantonie Argowia, w okręgu Muri

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au, auć! Użądliła mnie, skubana!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aw, AS: au̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ała, auć

Wiktionary


au-pair

[czytaj: o PER] młoda kobieta, najczęściej cudzoziemka, zatrudniona do opieki nad dzieckiem i drobnych prac domowych; au pair, operka


SJP.pl


aua

[czytaj: ała] wykrzyknik wyrażający ból; oj, auć, au


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …oznaczający ból

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aua! Ukąsiła mnie!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) au, auć

Wiktionary


aubade

[czytaj: oBAD] pieśń lub poemat na powitanie poranka


SJP.pl


aubryt

meteoryt kamienny


SJP.pl


auchan

[czytaj: oszĄ] koncern handlowy z siedzibą we Francji


SJP.pl

Au

Wikipedia


aucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od aut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aut m., outing mrz.

Wiktionary


auckland

[czytaj: OKlend] miasto w Nowej Zelendii


SJP.pl

Au

Wikipedia


aud.

skrót

 (1.1) = wojsk. audytor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kpt. aud. Wiktor Tromszczyński, syn Zygmunta i Marii, urodził się 20 grudnia 1895 r.

Wiktionary


auden

nazwisko


SJP.pl


auderski

nazwisko


SJP.pl


audi

marka samochodów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. samochód marki Audi

Wiktionary

Nie mylić z: AUDI.

Audi AG – niemiecki producent samochodów osobowych, z siedzibą w Ingolstadt, należący do koncernu Volkswagen AG. Założony został w 1909 roku przez Augusta Horcha, który założył nową spółkę po tym, jak odszedł z zarządu August-Horch-Motorwagen AG, którą założył w 1899 roku. Nazwa przedsiębiorstwa wywodzi się z gry słów: Audi to łacińskie tłumaczenie nazwiska Horch (oznacza „słuchaj!”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed sklepem zaparkowano zielone audi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. audica

Wiktionary


audialność

→ audialny


SJP.pl

Patrz:

audialny

audialny

odnoszący się do słuchu, działający na słuch, odbierany słuchem, np. sprzęt audialny; słuchowy, audytywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. odbierany przez zmysł słuchu lub dotyczący dźwiękowej formy komunikacji

Wiktionary


audica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mot. samochód marki Audi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) audi

Wiktionary


audiencja

oficjalne posłuchanie, udzielone przez osobę na wysokim stanowisku, np. dostojnika, dygnitarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku

Wiktionary

Audiencja (łac. "audientia" od "audire" – 'słyszeć; słuchać') – prywatne lub publiczne spotkanie lub oficjalne posłuchanie. Audiencji udziela zwykle osoba piastująca wysokie stanowisko (w szczególności król lub papież).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój przyjaciel był bardzo przejęty z powodu audiencji u prezydenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɛ̃nt͡sʲja, AS: au̯dʹi ̯ẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. audiencyjny, audiencjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłuchanie

Wiktionary


audiencjonalny

przymiotnik od: audiencja; audiencyjny


SJP.pl


audiencyjny

przymiotnik od: audiencja (np. sala audiencyjna, pora audiencyjna); audiencjonalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z audiencją, posłuchaniem; służący do odbywania audiencji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiencja ż.

Wiktionary


audik

potocznie: samochód marki Audi


SJP.pl


audio

potocznie: służący do nagrywania i odtwarzania dźwięków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dźwiękowy

 (1.2) zapisujący, odtwarzający, przetwarzający, wzmacniający lub przesyłający dźwięk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • audio – dźwięk
  • dźwięki słyszalne – fale dźwiękowe o częstotliwości słyszalne dla człowieka (ok. 20 Hz – 20 kHz).
  • nadawanie lub odbiór dźwięku
  • audio – nagrywanie dźwięku i jego odtwarzanie
  • audio – „słyszę” po łacinie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Film był niezły, ale ścieżka audio złej jakości.

 (1.2) Najtańszy sprzęt audio w internecie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawdʲjɔ, AS: au̯dʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audion m.

 temsłow. audio-

Wiktionary


audio-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze słuchem, słyszeniem, dźwiękiem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. audio

 rzecz. audion mrz.

Wiktionary


audio-video

związany ze sprzętem do odbioru, nagrywania i przetwarzania dźwięku oraz obrazu; audio-wideo


SJP.pl


audio-wideo

związany ze sprzętem do odbioru, nagrywania i przetwarzania dźwięku oraz obrazu; audio-video


SJP.pl


audioanalgezja

znieczulanie za pomocą dźwięków, stosowane m.in. w stomatologii


SJP.pl


audiobajka

nagranie audio bajki lub opowiadania dla dzieci


SJP.pl


audiobook

[czytaj: ałdiobuk] nagranie dźwiękowe z odczytywanym przez lektora tekstem książki; audioksiążka, książka audio, książka do słuchania, książka mówiona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wynalezieniu e-booków i audiobooków nastąpił zmierzch popularności papierowych książek.

Wiktionary


audiobookowy

→ audiobook [czytaj: ałdiobukowy]


SJP.pl


audiodeskrypcja

słowne opisywanie widzianego obrazu dla osób niewidomych i słabowidzących


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. dodatkowe objaśnienia dzieła wplecione pomiędzy standardowy opis czy dialogi i opisujące scenerię oraz kontekst i umożliwiające odbiór tego dzieła przez osoby z niepełnosprawnością wzroku

Wiktionary

Audiodeskrypcja – z audio ("dotyczący słuchu, dźwięku") oraz

 descriptio ("związany z rysowaniem, opisywaniem") – przekazywany drogą słuchową, werbalny opis treści wizualnych osobom niewidomym i słabowidzącym. Audiodeskrypcja jest nazywana również "opisem wideo" lub "opisową narracją".

Wikipedia


audiodeskryptor

osoba słownie opisująca widziany obraz osobom niewidomym i słabowidzącym


SJP.pl


audiodeskryptorka

kobieta słownie opisująca widziany obraz osobom niewidomym i słabowidzącym


SJP.pl


audiofil

osoba szczególnie zainteresowana wysoką jakością dźwięku i sprzętem do jego odtwarzania


SJP.pl

Au

Wikipedia


audiofilia

szczególne zainteresowanie wysoką jakością odtwarzanego dźwięku i kolekcjonowanie sprzętu odtwarzającego najwyższej klasy; audiofilizm


SJP.pl


audiofilizm

szczególne zainteresowanie wysoką jakością odtwarzanego dźwięku i kolekcjonowanie sprzętu odtwarzającego najwyższej klasy; audiofilia


SJP.pl


audiofilka

→ audiofil


SJP.pl

Patrz:

audiofil

audiofilski

→ audiofil


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z audiofilami; przywiązujący wielką wagę do jakości dźwięku

Wiktionary

Patrz:

audiofil

audiofilskość

→ audiofilski


SJP.pl

Patrz:

audiofilski

audiofilstwo

bycie audiofilem - osobą szczególnie zainteresowaną wysoką jakością odtwarzanego dźwięku


SJP.pl


audiofonolog

specjalista w dziedzinie audiofonologii


SJP.pl


audiofonologia

nauka zajmująca się badaniem narządu słuchu i równowagi oraz diagnostyką głosu i mowy


SJP.pl


audiograf

przyrząd do określania dokładności słuchu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. samozapisujący przyrząd do badania dokładności słuchu

Wiktionary


audiogram

graficzny obraz wyników badania audiometrem, w postaci krzywej przewodnictwa dźwięków dla obu uszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. zapis wyniku badania słuchu za pomocą audiometru;

Wiktionary

Audiogram (łac. "audio" – słyszę, gr. "grámma" – pismo, litera) – graficzne przedstawienie wyniku badania audiometrycznego. Badanie ocenia sprawność narządu słuchu (częstotliwość, głośność). Tony generowane są przez audiometr.

Na audiogramie zapisywane są progi słyszenia tonów czystych, przedstawiające częstotliwość i głośność w dB HL (ang. "hearing level" – próg słyszalności). Badanie przeprowadza się dla każdego ucha oddzielnie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɔɡrãm, AS: au̯dʹi ̯ogrãm

Wiktionary


audioholik

osoba pragnąca jak najlepszego sprzętu do odtwarzania muzyki oraz przywiązująca zbyt dużą wagę do jakości odtwarzanego dźwięku


SJP.pl


audioholizm

chęć posiadania najlepszego sprzętu do odtwarzania muzyki oraz przywiązywanie zbyt dużej wagi do jakości odtwarzanego dźwięku, traktowane jako objaw choroby


SJP.pl


audiokonferencja

konferencja telefoniczna


SJP.pl


audioksiążka

nagranie dźwiękowe z odczytywanym przez lektora tekstem książki; audiobook, książka audio, książka do słuchania, książka mówiona


SJP.pl


audiolog

specjalista w zakresie audiologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka audiologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszłam do audiologa zrobić test trąbki słuchowej i pomiar odruchu z mięśnia strzemiączkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɔlɔk, AS: au̯dʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiologia ż.

:: fż. audiolożka ż.

 przym. audiologiczny

 przysł. audiologicznie

Wiktionary


audiologia

dział otorynolaryngologii, nauka zajmująca się właściwościami akustycznymi narządu słuchu, jego budową, mechanizmem słyszenia, wraz z jego zaburzeniami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. fizj. med. nauka o słuchu

Wiktionary

Audiologia – nauka o słuchu. Jako dziedzina medycyny jest działem otorynolaryngologii, zajmującym się rozpoznawaniem i leczeniem chorób narządów słuchu i równowagi. W Polsce funkcjonuje w ramach specjalizacji lekarskiej audiologii i foniatrii trwającej 5 lat (2 lata modułu podstawowego z otorynolaryngologii i 3 lata modułu specjalistycznego z audiologii i foniatrii). Konsultantem krajowym audiologii i foniatrii od 21 czerwca 2017 roku jest prof. dr hab. n. med. Mariola Elżbieta Śliwińska-Kowalska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Specjaliści audiologii przeprowadzają różnorodne testy słuchu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiolog m.

 przym. audiologiczny

Wiktionary


audiologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z audiologią, dotyczący audiologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiologia ż., audiolog mos. / ż.

Wiktionary


audiolożka

→ audiolog


SJP.pl

Patrz:

audiolog

audiometr

przyrząd do badania słuchu, który nadaje odpowiednie tony o różnym natężeniu do obu uszu, przez co stwierdza się próg słyszalności tych tonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu;

Wiktionary

Audiometr (łac. "audio" → słyszę, gr. "metréō" → mierzę) – urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɔ̃mɛtr̥, AS: au̯dʹi ̯õmetr̦

Wiktionary


audiometria

dział audiologii zajmujący się pomiarem progów słyszalności i wnioskowaniem (z audiogramów) o ewentualnych uszkodzeniach i chorobach narządu słuchu


SJP.pl


audiometryczny

przymiotnik od: audiometria


SJP.pl


audion

najprostszy lampowy odbiornik radiowy, obecnie nieprodukowany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. elektron. pierwsza konstrukcyjnie trioda (lampowa);

Wiktionary

Audion, lampa audionowa (łac. "audio" - słyszę) - historyczna lampa elektronowa, pierwsza elektroniczna lampa wzmacniająca (trioda), działająca jako detektor oraz wzmacniacz (uzyskanego po detekcji) sygnału m.cz.[]. Dzięki tej podwójnej funkcji pozwoliła uzyskać większą czułość odbiornika, co umożliwiło odbiór stacji radiofonicznych, znajdujących się w znacznej odległości.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. audio

 temsłow. audio-

Wiktionary


audioprzewodnik

przenośne urządzenie z nagranymi informacjami ułatwiającymi zwiedzanie


SJP.pl


audioreportaż

reportaż w formie dźwiękowej


SJP.pl


audioserial

serial w formie dźwiękowej


SJP.pl


audiosfera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół dźwięków transmitowanych, świat dźwięku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Audiosfera jest coraz częściej tematem badań akademickich, znalazła też swoje miejsce w obiegu artystycznym.

 (1.1) Większa jest w percepcji audiosfery rola poznania intuicyjnego, afektywnego. Nie ma potrzeby intelektualizacji doświadczenia muzyki, można się po prostu w nią emotywnie zanurzać.

Wiktionary


audioskop

połączenie projektora z magnetofonem kasetowym


SJP.pl


audioteka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiór audiobooków zgromadzony w danej instytucji lub przez prywatną osobę

Wiktionary

Audioteka – polskie przedsiębiorstwo z branży audiobooków. Założone w 2008 r. przez Marcina Bemego i Błażeja Kuklę. W 2013 Beme otrzymał nagrodę Śląkfa w kategorii Wydawca/Promotor Roku za działaność Audioteki. W 2023 przejęte przez Wirtualną Polskę; w tym okresie firma miała około 215 tys. użytkowników, i udostepniała ok. 20,000 pozycji. W 2025 firma udostępniała ok. 30,000 pozycji, działała także poza Polską w Niemczech, na Litwie i w Czechach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Baśka ma bogatą audiotekę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawdʲjɔˈtɛka, AS: au̯dʹi ̯oteka

Wiktionary


audioteks

usługa polegająca na udostępnieniu abonentowi, za pośrednictwem sieci telefonicznej, możliwości korzystania z serwisów informacyjnych i rozrywkowych za podwyższoną opłatą; audiotekst


SJP.pl


audioteksowy

→ audioteks; audiotekstowy


SJP.pl


audiotekst

usługa polegająca na udostępnieniu abonentowi, za pośrednictwem sieci telefonicznej, możliwości korzystania z serwisów informacyjnych i rozrywkowych za podwyższoną opłatą; audioteks


SJP.pl


audiotele

rodzaj gry organizowanej przez stacje telewizyjne, polegającej na udzieleniu odpowiedzi (np. telefonicznej, esemesowej) na proste pytania zadawane na antenie, zwycięzcą jest osoba wylosowana spośród tych, które nadesłały poprawną odpowiedź


SJP.pl


audiotelediota

osoba biorąca udział w audiotele; audiotelowicz


SJP.pl


audiotelowicz

osoba biorąca udział w audiotele; audiotelediota


SJP.pl


audiowizor

rzadko: wideofon, wideotelefon


SJP.pl


audiowizualnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób wykorzystujący zarówno dźwięk (audio), jak i obraz (wideo)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wystąpienie zostało przedstawione audiowizualnie, z użyciem filmu i muzyki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiowizualność ż.

Wiktionary


audiowizualność

przekazywanie treści równocześnie za pomocą dźwięku i obrazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest audiowizualne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. audiowizualny

 przysł. audiowizualnie

Wiktionary


audiowizualny

równocześnie słyszalny i widzialny, słuchowo-wzrokowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audiowizualność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słuchowo-wzrokowy

Wiktionary


auditing

oficjalna kontrola polegająca na sprawdzeniu zgodności działań, danych lub procesów z przyjętymi założeniami, przepisami prawa lub obowiązującymi zasadami; audyting, audyt


SJP.pl


audrey

[czytaj: odrej, odri] obce imię żeńskie


SJP.pl


audycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od audyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie audyt, lecz tylko mały audycik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audyt m.

Wiktionary


audycja

1. część składowa programu radiowego lub telewizyjnego
2. koncert popularyzatorski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) program radiowy;

 (1.2) rodzaj wewnętrznego popisu w szkole muzycznej

Wiktionary

Zobacz też: Audycja (ujednoznacznienie).

Audycja – ciąg ruchomych obrazów z dźwiękiem lub bez niego (audycja audiowizualna) albo ciąg dźwięków (audycja radiowa), stanowiący, ze względu na treść, formę, przeznaczenie lub autorstwo, odrębną całość w stworzonym przez dostawcę usługi medialnej programie lub katalogu audycji publicznie udostępnianych w ramach audiowizualnej usługi medialnej na żądanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy słuchałeś porannej audycji?

 (1.2) W poniedziałek w małej sali koncertowej miała miejsce audycja muzyczna pt. „Muzyka barokowa”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdɨt͡sʲja, AS: au̯dycʹi ̯a

Wiktionary


audycyjka

zdrobnienie od: audycja


SJP.pl


audyfon

pracownia artysty plastyka, fotografa


SJP.pl


audyt

1. oficjalna kontrola np. dochodów firmy, polegająca na sprawdzeniu zgodności czegoś z przyjętymi założeniami, obowiązującym prawem, zasadami itp.; auditing;
2. akcja śledzenia aktywności użytkowników serwera w Internecie;
3. audyt energetyczny - doradztwo inwestycyjne mające na celu racjonalizację zużycia energii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

Wiktionary

Audyt – niezależna ocena danej organizacji, systemu, procesu, projektu lub produktu.

Przedmiot audytu jest badany pod względem zgodności z określonymi standardami, wzorcami, listami kontrolnymi, przepisami prawa, normami lub przepisami wewnętrznymi organizacji (polityki, procedury).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. audytorium n., audycik mrz., audytorka ż., audytor mos.

 przym. audytowy

Wiktionary


audyting

oficjalna kontrola polegająca na sprawdzeniu zgodności działań, danych lub procesów z przyjętymi założeniami, przepisami prawa lub obowiązującymi zasadami; auditing, audyt


SJP.pl


audytor

1. sędzia wojskowy
2. księgowy posiadający uprawnienia do weryfikacji rocznego bilansu firmy dla potrzeb zainteresowanych stron (urząd skarbowy, kontrahenci, akcjonariusze, inwestorzy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto przeprowadza audyt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Audytor – biegły rewident
  • Audytor – sędzia wojskowy
  • Audytor – sędzia kościelny
  • Audytor energetyczny
  • Audytor efektywności energetycznej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. audyt mrz.

 przym. audytorski, audytowy

Wiktionary


audytorium

1. sala wykładowa;
2. słuchacze wykładu, występu, koncertu itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sala wykładowa, odczytowa;

 (1.2) ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie

Wiktionary

Audytorium ( auditorium), sala wykładowa – sala wykładowa, odczytowa z zasady o amfiteatralnym układzie miejsc dla słuchaczy, lub ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W audytorium wiało nudą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawdɨˈtɔrʲjũm, AS: au̯dytorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. audytoryjny

 rzecz. audyt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aula, sala

 (1.2) publiczność, publika, słuchacze, widownia, widzowie, zebrani

Wiktionary


audytorka

księgowa posiadająca uprawnienia do weryfikacji rocznego bilansu firmy dla potrzeb zainteresowanych stron (urząd skarbowy, kontrahenci, akcjonariusze, inwestorzy)


SJP.pl


audytorski

dotyczący kontroli ksiąg i finansów firmy lub osoby przeprowadzającej taką kontrolę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z audytem lub audytorem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audytor mos.

Wiktionary


audytoryjny

przymiotnik od: audytorium


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z audytorium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audytorium n.

Wiktionary


audytowalność

→ audytowalny


SJP.pl

Patrz:

audytowalny

audytowalny

dający się audytować


SJP.pl


audytować

przeprowadzać audyt


SJP.pl


audytowy

→ audyt, postępowanie audytowe


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z audytem, dotyczący audytu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. audyt mrz., audytor mos., audytorka ż.

Wiktionary


audytywny

taki, który słychać, dający się odbierać za pomocą słuchu (np. audytywne środki nauczania); słuchowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fizj. przyswajany za pomocą słuchu; dotyczący percepcji dźwięków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam audytywny styl uczenia się.

Wiktionary


audyzm

dyskryminowanie głuchych i słabosłyszących


SJP.pl


auerowski

metal auerowski - stop, rzadziej czysty metal zdolny do wytwarzania iskier przy krzesaniu, stosowany w zapalniczkach kieszonkowych


SJP.pl


augelit

rzadki minerał z gromady fosforanów


SJP.pl

Augelit – rzadki minerał z rodziny fosforanów.

Wikipedia


augiasz

1. w mitologii greckiej: król Elidy na Peloponezie, syn Heliosa (lub Forbasa; Posejdona) i Hyrmine, brat Aktora, przyrodni brat króla Kolchidy Ajetesa, mający wielkie stada bydła trzymane w straszliwie brudnej stajni, którą oczyścił Herakles w jeden dzień;
2. stajnia Augiasza - przenośnie o jakimś środowisku, instytucji, w których panuje zamęt, nieład


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Wiktionary

Augiasz (gr. Αὐγείας Augeías, łac. Augeas, co znaczy "jasny") – w mitologii greckiej król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów.

Jego pochodzenie jest podawane odmiennie, w zależności od źródeł. Niektóre podają, że był synem Heliosa i Nausidame, inne uznają go za syna Posejdona.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewien Augiasz, który w tamtym czasie objął rządy nad Elidą, miał trzy tysiące wołów.

Wiktionary


augiaszowy

1. stajnia augiaszowa - mitologiczna stajnia nieczyszczona przez wile lat, w stanie skrajnego zaniedbania i zapuszczenia, którą Herakles oczyścił w ciągu jednego dnia; stajnia Augiasza;
2. w przenośni: o czymś w stanie wielkiego zaniedbania, o wielkim nagromadzeniu bałaganu i błędów, oczekującym na uporządkowanie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mitgr. związany z królem Augiaszem

Wiktionary


augit

minerał z grupy piroksenów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów;

Wiktionary

Augit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. "auge" = blask i nawiązuje do silnego, szklistego połysku tego minerału.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawʲɟit, AS: au̯ʹǵit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. augitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) minerał

Wiktionary


augitowy

→ augit


SJP.pl

Patrz:

augit

augment

gramatyczny prefiks e charakteryzujący formacje czasu przeszłego w szeregu starych języków indoeuropejskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego;

Wiktionary

Augment – w językoznawstwie występująca w odmianie czasownika dodatkowa samogłoska na początku wyrazu, zaznaczająca czasy przeszłe w niektórych językach indoeuropejskich, charakterystyczna m.in. dla greki klasycznej (występuje także w języku nowogreckim), sanskrytu oraz w pewnym zakresie języka ormiańskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡmɛ̃nt, AS: au̯gmẽnt

Wiktionary


augmentacja

1. w muzyce: dwukrotne powiększenie wartości rytmicznej nut;
2. dawniej: powiększenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu;

 (1.2) med. w kardiologii: zwiększenie wartości ciśnienia w głównych tętnicach spowodowane przez falę zwrotną;

 (1.3) med. w stomatologii: wypełnienie ubytków kości wyrostka zębodołowego;

Wiktionary

Augmentacja – technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu. Szeroko wykorzystywana w barokowej polifonii i przekształceniach wariacyjnych. Techniką odwrotną do augmentacji jest dyminucja.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: au̯gmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) augmentacja kości, sterowana regeneracja kości, pot. nadbudowa kości

Wiktionary


augmentacyjny

→ augmentacja


SJP.pl

Patrz:

augmentacja

augmentativum

w językoznawstwie: wyraz o charakterze augmentatywnym (zgrubiałym), wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentatyw, augmentatiwum, zgrubienie


SJP.pl


augmentatiwum

w językoznawstwie: wyraz o charakterze zgrubiałym, wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentatyw, augmentativum, augmentatywum, zgrubienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. wyraz utworzony za pomocą odpowiednich formantów (przyrostków), który oznacza powiększenie, wzmocnienie lub często także zabarwienie pejoratywne w stosunku do wyrazu podstawowego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrubienie, war. augmentatyw

Wiktionary


augmentatyw

w językoznawstwie: wyraz o charakterze augmentatywnym (zgrubiałym), wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentativum, augmentatiwum, zgrubienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. forma słowa wskazująca na większość, intensywność lub potęgę cechy wyrazu podstawowego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. augmentatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrubienie, war. augmentativum, augmentatiwum

Wiktionary


augmentatywność

→ augmentatywny


SJP.pl

Patrz:

augmentatywny

augmentatywny

w językoznawstwie: zgrubiały, mający lub nadający znaczenie zgrubiałe


SJP.pl


augmentatywum

w językoznawstwie: wyraz o charakterze zgrubiałym, wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentatyw, augmentativum, augmentatiwum, zgrubienie


SJP.pl


augsburczyk

mieszkaniec Augsburga; Augsburżanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Augsburga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augsburg mrz.

:: fż. augsburżanka ż., augsburka ż.

 przym. augsburski

Wiktionary


augsburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

Wiktionary

Augsburg ( Augusta Vindelicorum) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, stolica rejencji Szwabia, regionu Augsburg oraz siedziba powiatu ziemskiego Augsburg. Trzecie pod względem liczby ludności miasto Bawarii (po Monachium i Norymberdze). Leży nad rzekami Lech i Wertach, na przedgórzu alpejskim na wysokości 494 m n.p.m. Jedno z najstarszych miast niemieckich, założone przez Rzymian. Historyczna stolica Szwabii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡzburk, AS: au̯gzburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augsburczyk mos., augsburka ż., augsburżanka ż.

 przym. augsburski, augsburgski

Wiktionary


augsburgski

przymiotnik

 (1.1) związany z Augsburgiem, dotyczący Augsburga, pochodzący z Augsburga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] wyznanie augsburgskie w Niemczech i Prusach poznosiło katedry i kapituły — luboć zatrzymało tu i owdzie tytuł biskupów […].

 (1.1) Jestem tak samo daleki od ograniczoności łacińskiej, jak od ograniczoności bizantyjskiej, albo augsburgskiej czy genewskiej: wyznawana przeze mnie religia Ducha Świętego jest szersza i bardziej pojemna od wszystkich szczegółowych religii.

 (1.1) Między innymi rozmawiał ze swym przyjacielem, księciem augsburgskim, jak należało pomóc znakomitemu twórcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augsburg mrz.

 przysł. augsburgsko, po augsburgsku

Wiktionary


augsburka

mieszkanka Augsburga; Augsburżanka


SJP.pl


augsburski

→ Augsburg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Augsburgiem, dotyczący Augsburga

Wiktionary

Patrz:

Augsburg

Powiązane:

 rzecz. Augsburg mrz., augsburczyk mos.

Wiktionary


augsburżanin

mieszkaniec Augsburga


SJP.pl


augsburżanka

mieszkanka Augsburga


SJP.pl


augst

nazwisko


SJP.pl

Augst (gsw. "Augscht"; hist. "Baselaugst") – gmina (niem. "Einwohnergemeinde") w północnej Szwajcarii, w kantonie Bazylea-Okręg, w okręgu Laufen. 31 grudnia 2020 roku liczyła 1 061 mieszkańców.

Wikipedia


augur

1. w starożytnym Rzymie: kapłan zajmujący się wróżeniem, głównie ornitomancją, hieromancją i astromancją
2. przenośnie: człowiek uważający się za wyrocznię w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);

 (1.2) przen. człowiek uważający się lub uważany za wyrocznię w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Au

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡur, AS: au̯gur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. augurka ż.

Wiktionary


august

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; augustus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. jeden z tytułów cesarzy rzymskich;

 (1.2) przest. błazen, klown

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. sierpień

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • August – imię męskie
  • August – jeden z tytułów używanych przez rzymskich cesarzy
  • Oktawian August – pierwszy cesarz rzymski
  • August – jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Joaquin
  • August (1847-1889) – infant portugalski, książę Coimbry
  • August (1772-1822) – książę Saksonii-Gothy-Altenburga, pisarz
  • August (1655–1715) – książę Saksonii-Merseburga-Zörbig
  • August (1614-1680) – książę Sachsen-Weißenfels z dynastii Wettynów
  • August – w większości języków europejskich, nazwa miesiąca sierpień

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡust, AS: au̯gust

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. augusta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) augustus

Wiktionary


augusta

tytuł żon cesarzy w starożytnym Rzymie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: August

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Augusta – tytuł nadawany rzymskiej cesarzowej
  • Augusta – imię żeńskie
  • Augusta (1871–1938) – rosyjska schimniszka prawosławna, święta nowomęczennica
  • Augusta – rodzaj pająków z rodziny krzyżakowatych
  • Augusta – miejscowość w stanie Australia Zachodnia w Australii
  • Augusta – miejscowość w prowincji Ontario w Kanadzie
  • Augusta – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Syrakuzy
    • Augusta – stacja kolejowa
  • Augusta – diecezja tytularna Kościoła rzymskokatolickiego
  • Augusta – stolica stanu Maine
  • Augusta – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Woodruff
  • Augusta – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Richmond

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈɡusta, AS: au̯gusta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianin mos., augustianka ż.

Wiktionary


augustdor

złota moneta Augusta III o wartości 30 złotych


SJP.pl

Augustdor – złota moneta wartości pięciu talarów wprowadzona do obiegu przez Augusta II.

Nazwa pochodzi z języka francuskiego ("August d'or") i znaczy "złoty August".

Bito również podwójne złote augustdory i półaugustdory.

Wikipedia


auguste

[czytaj: oGÜST albo oGIST] francuskie imię męskie


SJP.pl


augustianie

katolicki zakon, oparty na regule świętego Augustyna, powstały we Włoszech w latach 1244-1256


SJP.pl

Nie mylić z: kanonicy regularni św. Augustyna. Zobacz też: rodzina augustiańska.

Zakon Świętego Augustyna (Augustianie, łac. "Ordo Sancti Augustini" – OSA; do 1963 augustianie-eremici, łac. "Ordo Eremitarum Sancti Augustini", OESA) – zgromadzenie zakonne powstałe 1 marca 1256 po zjednoczeniu wielu wspólnot eremickich, które żyły według reguły św. Augustyna.

Wikipedia


augustianin

zakonnik reguły św. Augustyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z zakonu żyjącego według reguły św. Augustyna z Hippony;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czytam książkę o austriackim augustianinie Grzegorzu Mendlu.

 (1.1) Honorata sprzedaje okulary słoneczne przed klasztorem augustianów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. August m., Augusta ż., Augustyn m., Augustyna ż., Augustów m., Augustynka ż., augustowianin m., augustowianka ż.

:: fż. augustianka ż.

 przym. augustiański, augustowski, Augustowy, Augustynowy

Wiktionary


augustianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. teol. doktryna rozwinięta przez Augustyna z Hippony

Wiktionary

Au

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod wpływem augustianizmu pozostawał m.in. św. Bonawentura.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn mos.

 przym. Augustynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) augustynizm

Wiktionary


augustianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Augustyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu żyjącego według reguły św. Augustyna z Hippony;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj podwieźliśmy jedną augustiankę do Cieszyna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. August mos., Augusta ż., Augustyn mos., Augustyna ż., Augustów mrz., Augustynka ż., augustowianin mos., augustowianka ż.

:: fm. augustianin mos.

 przym. augustiański, augustowski, Augustowy, Augustynowy

Wiktionary


augustianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Augustyna


SJP.pl

Zg

Wikipedia


augustiański

1. → augustianie, → augustianki;
2. dotyczący okresu panowania cesarza Augusta; augustowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z augustianami lub augustiankami, dotyczący augustianów lub augustianek

 (1.2) dotyczący okresu panowania cesarza Augusta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta wspólnota żyje charyzmatem augustiańskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianin m., augustianka ż., Augustyn mos., August mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) augustowski

Wiktionary


augustin

1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Augustin (imię) – imię męskie pochodzenia łacińskiego
  • Augustin (gmina) – gmina w Rumunii, w okręgu Braszów
  • Augustin (okręg Braszów) – wieś w Rumunii, w okręgu Braszów, w gminie Augustin

Wikipedia


augustka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. papierówka

Wiktionary


augusto

tytuł żon cesarzy w starożytnym Rzymie


SJP.pl


augustodun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Autun (miasto we Francji);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. augustoduński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Autun

Wiktionary


augustoduński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Augustodunem, dotyczący Augustodunu (współcz. Autun)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustodun mrz.

Wiktionary


augustostwo

August z małżonką; Augustowie


SJP.pl


augustowianin

mieszkaniec Augustowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec miejscowości Augustów

 (1.2) mieszkaniec miejscowości Augustowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawɡustɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: au̯gustovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianka ż., augustianin mos., Augustów mrz., Augustowo n.

:: fż. augustowianka ż.

 przym. augustowski

Wiktionary


augustowianka

mieszkanka Augustowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miejscowości Augustów

 (1.2) mieszkanka miejscowości Augustowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawɡustɔˈvʲjãnka, AS: au̯gustovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianka ż., augustianin mos., Augustów mrz., Augustowo n.

:: fm. augustowianin mos.

 przym. augustowski

Wiktionary


augustowie

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; augustus


SJP.pl


augustowo

nazwa kilkunastu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Augustowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie berezyńskim
  • Augustowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim
  • Augustowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim
  • Augustowo – wieś w obwodzie mohylewskim, w rejonie szkłowskim
  • Augustowo – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Widze.
  • Augustowo – dawna osada w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.
  • Augustowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brzozie
  • Augustowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dobrcz
  • Augustowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin
  • Augustowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
  • Augustowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
  • Augustowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Bielsk Podlaski

Wikipedia


augustowski

1. → Augustów (miasto);
2. → Augustowskie (region);
3. → Augustowo (wieś);
4. dotyczący okresu panowania cesarza Augusta; augustiański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący miejscowości Augustów

 (1.2) dotyczący miejscowości Augustowo

 (1.3) dotyczący okresu panowania cesarza Augusta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawɡuˈstɔfsʲci, AS: au̯gustofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianka ż., augustianin mos., August mos., Augustów mrz., Augustowo n., augustowianin mos., augustowianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) augustiański

Wiktionary


augustowskie

1. → Augustów (miasto);
2. → Augustowskie (region);
3. → Augustowo (wieś);
4. dotyczący okresu panowania cesarza Augusta; augustiański


SJP.pl


augustowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Augusta lub z nim związany


SJP.pl


augustus

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; august


SJP.pl


augustyn

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: Augustyna

Wiktionary

Augustyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego od łac. "Augustinus", utworzone od przydomka ‘Augustus’, nadanego Oktawianowi przez senat, oznaczające „należący do Augusta”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Augustyn Kowalski jest naszym sąsiadem.

 (1.1) Według św. Augustyna: wiedzy, o którą na próżno zabiegamy przyrodzonymi władzami naszego umysłu, Bóg udziela duszy drogą oświecenia.

 (1.1) I tu oczywiście stoimy przed zagadnieniem stosowanych na Śląsku wersji imion, czyli po prostu śląskich imion. Zatem przedstawimy kilka takich przykładów: JAN - Jon, Jonek, Joneczek, Jonik, Janik, Jasio, Jasiek, Jasiulek, Johan, Johanek, Hanys, Hanysek, Hanusek, Hanek, Hanuś; AGNIESZKA - Agnys , Agnysa, Agnyska, Anyszka, Neszka, Nyszka, Nysia, Nyśka; WILHELM - Wili, Wilym, Wiluś, Wilusiek; PAWEŁ - Paul, Paulek, Paulik; MARIA - Maryj, Maryjka, Marika; ANNA - Ana; PIOTR - Pioter, Pyjter; AUGUSTYN - August, Gustek, Gustel, Gustlik, Gustliczek; MAŁGORZATA - Gryjta, Gryjtka

 (1.1) W 396 roku umarł biskup Hippony Waleriusz, a Augustyn został obrany jego następcą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈɡustɨ̃n, AS: au̯gustỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustianin mos., augustianka ż., augustianizm mrz., augustynizm mrz., Augustynów mrz., Augustów mrz.

:: fż. Augustyna ż.

 przym. Augustynowy, augustyński, augustiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Gustlik

Wiktionary


augustyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Augustyn

Wiktionary

Augustyna – żeński odpowiednik imienia Augustyn.

Augustyna imieniny obchodzi 9 września, 3 października, 17 października i 13 listopada.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawɡuˈstɨ̃na, AS: au̯gustỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn mos., augustianin mos., augustianka ż.

Wiktionary


augustynek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Augustyn (imię męskie)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Augustynek-Wichura – polski aktor i spiker
  • Kazimierz Augustynek – polski historyk, działacz PZPR, narciarz

Wikipedia


augustyniak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Augustyniak – poetka
  • Beata Augustyniak (ur. 1971) – tancerka i aktorka
  • Benedykt Augustyniak (ur. 1932) – wioślarz, olimpijczyk, działacz sportowy
  • Bogdan Augustyniak (1940–2006) – reżyser teatralny, radiowy i telewizyjny, dyrektor Teatru na Woli
  • Damian Augustyniak (ur. 1979) – piłkarz i trener
  • Irena Augustyniak (1895–1978) – bibliotekarka, kierująca Biblioteką Główną Politechniki Łódzkiej
  • Jan Augustyniak (1893–1971) – bibliotekarz, kierujący Miejską Biblioteką Publiczną w Łodzi
  • Kajus Augustyniak (ur. 1962) – dziennikarz
  • Mieczysław Augustyniak (1895–1939) – wojskowy, poseł na Sejm
  • Mieczysław Augustyniak (ur. 1923) – działacz komunistyczny
  • Piotr Augustyniak (ur. 1932) – aktor
  • Rafał Augustyniak (ur. 1993) – piłkarz

Wikipedia


augustynizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. teol. doktryna rozwinięta przez Augustyna z Hippony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wpływem augustynizmu pozostawał m.in. św. Bonawentura.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn mos.

 przym. Augustynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) augustianizm

Wiktionary


augustynka

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Augustyn (imię męskie)


SJP.pl

Augustynka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Obejmuje dawne miejscowości Dąbrowa i Klateczka.

Wikipedia


augustynowicz

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herb szlachecki, nadawany w zaborze austriackim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Augustynowicz – polski herb szlachecki
  • Aleksander Augustynowicz – polski malarz, portrecista i pejzażysta
  • Anna Augustynowicz – polska reżyserka teatralna
  • Bolesław Augustynowicz – polski ziemianin, działacz gospodarczy i spółdzielczy
  • Cezary Augustynowicz – polski wokalista, muzyk, kompozytor, autor tekstów i multiinstrumentalista
  • Jan Tobiasz Augustynowicz – duchowny ormiańskokatolicki
  • Janusz Augustynowicz – polski geodeta, biegły sądowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza rodzina od stu lat pieczętuje się Augustynowiczem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn mos., August mos., Augustów mrz., Augustowo n.

Wiktionary


augustynowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Augustyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. augustynizm mrz., Augustyn mos., augustianin mos., augustianizm mrz., augustianka ż.

Wiktionary


augustyński

1. związany z Augustynem z Hippony;
2. → augustynizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Augustynem z Hippony lub augustynizmem

Wiktionary

Augustyński (forma żeńska: Augustyńska) – polskie nazwisko odimienne, utworzone przez dodanie sufiksu -ski do nazwy osobowej Augustyn. W 2014 roku posługiwało się nim 914 osób.

Wikipedia

Patrz:

augustynizm

Przykłady

 (1.1) Podczas jego rządów nastąpiła inkorporacja kapituły chełmińskiej do zakonu krzyżackiego oraz zmiana reguły obowiązującej w kapitule z augustyńskiej na krzyżacką.

 (1.1) Wyposażony w augustyński i bonawenturiański arsenał młody teolog, dzięki przyjaźni z sekretarzem kard. Josepha Fringsa z Kolonii, został doradcą kardynała na Soborze Watykańskim II.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustyn m.

Wiktionary


augustów

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; augustus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Polsce;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lm. od: August

Wiktionary

Zobacz też: Augustów w innych znaczeniach tej nazwy.

Augustów – miasto w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, siedziba powiatu augustowskiego i gminy wiejskiej Augustów.

Miasto królewskie starostwa augustowskiego w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie dąbrowskim, obwodzie augustowskim województwa augustowskiego. W latach 1975–1998 miasto należało do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Planowana jest budowa obwodnicy wokół Augustowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈɡustuf, AS: au̯gustuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. August mos., augustianin mos., augustianka ż., augustowianin mos., augustowianka ż., augustówka ż., Augustyn mos., Augustynowicz mrz.

 przym. augustowski

Wiktionary


augustówka

ozdobna, krzywa szabla typu karabeli z monogramem AR (Augustus Rex) na głowni, używana w XVIII w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. hist. rodzaj szabli polskiej o głowni opatrzonej monogramem królów Augusta II lub Augusta III; ; Gloger.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Augustówka – część miasta Warszawa, w dzielnicy Mokotów
  • Augustówka – część wsi Drelów w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
  • Augustówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Siemień
  • Augustówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck
  • Augustówka – część wsi Górkowo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Kolno
  • Augustówka – przysiółek wsi Wierzenica w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz
  • Augustówka – rodzaj bojowej szabli polskiej z XVII-XVIII wieku, o głowni opatrzonej monogramem królów Augusta II, Augusta III lub Stanisława Augusta Poniatowskiego
  • Augustówka – część miasta Warszawa, w dzielnicy Mokotów
  • Augustówka – rzeka w Łodzi
  • Augustówka – przystanek kolejowy w miejscowości Augustówka
  • Augustówka – wieś na Ukrainie obwodzie tarnopolskim
  • Augustówka – zniesiona kolonia w powiecie zwiahelskim guberni wołyńskiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawɡuˈstufka, AS: au̯gustufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Augustów mrz.

Wiktionary


auguścik

nazwisko


SJP.pl


aukcja

1. rodzaj publicznej sprzedaży, licytacji różnych towarów lub przedmiotów, gdzie nabywcą staje się osoba oferująca najwyższą cenę;
2. dawniej: powiększenie liczby czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

Wiktionary

Aukcja – forma sprzedaży, w której nabywcą zostaje osoba oferująca najwyższą cenę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tajemniczy nabywca kupił na aukcji dzieło flamandzkiego malarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawkt͡sʲja, AS: au̯kcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. aukcyjny

 rzecz. aukcjoner m., aukcjonowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) licytacja, przetarg

Wiktionary


aukcjonariusz

osoba biorąca udział w aukcji


SJP.pl


aukcjonariuszka

→ aukcjonariusz


SJP.pl

Patrz:

aukcjonariusz

aukcjonator

osoba sprzedająca towary na aukcji


SJP.pl


aukcjoner

osoba prowadząca aukcję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba prowadząca aukcję

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awkˈt͡sʲjɔ̃nɛr, AS: au̯kcʹi ̯õner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aukcja ż., aukcjonowanie n.

 przym. aukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) licytator

Wiktionary


aukcjonerka

→ aukcjoner


SJP.pl

Patrz:

aukcjoner

aukcjoning

odpłatne przyznawanie uprawnień na emisję szkodliwych dla środowiska substancji


SJP.pl


aukcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. wystawianie na licytację, sprzedawanie na aukcji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aukcja ż., aukcjoner m., aukcjonariusz m., aukcjonariuszka ż.

 czas. aukcjonować

 przym. aukcyjny

Wiktionary


aukcjonować

wystawiać towar na aukcję


SJP.pl


aukcyjny

związany z aukcją, przeprowadzający aukcje, dokonywany na zasadzie aukcji (np. dom aukcyjny, sprzedaż aukcyjna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z aukcjami, służący do przeprowadzania aukcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kontrowersyjna wydaje się być kwestia, czy zgodnie z brzmieniem art. 113 OrdPU odpowiedzialność z tytułu firmanctwa należy ograniczyć tylko do posługiwania się imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą tej osoby, czy też rozumując szerzej, jako firmanctwo można uznać także posługiwanie się pseudonimem innej osoby, np. w internetowym serwisie aukcyjnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aukcjonowanie n., aukcjoner mos., aukcja

Wiktionary


auklandzki

1. → Auckland (miasto w Nowej Zelandii);
2. bekas auklandzki - rodzaj ptaka


SJP.pl


auksanometr

przyrząd do pomiaru wzrostu roślin


SJP.pl


auksencjusz

imię męskie


SJP.pl

Auksencjusz – imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego, oznaczające „kwitnący”. Pochodzi od nazwy rodowej utworzonej od gr. "Auxēnōn", "Auksanon", związanego z czasownikiem αυξάνω — „kwitnę”.

Odnotowano przynajmniej sześciu świętych o tym imieniu, w tym św. Auksencjusz z Bitynii.

Wikipedia


auksochrom

atom, którego obecność w cząstce barwnika powoduje pogłębienie jego barwy


SJP.pl


auksologia

Auksologia – nauka o rozwoju ontogenetycznym (osobniczym) i oddziaływaniach środowiska zewnętrznego na rozwijające się dziecko. Zajmuje się prawidłowościami rozwoju dziecka, dąży do optymalnego rozwoju dziecka, ma wielkie znaczenie dla pediatrii i geriatrii. Wyniki badań auksologicznych mają duże znaczenie dla szkolnictwa. Nauczyciele klas 1-3 są zobowiązani do oceny auksologicznej dzieci z tych klas.

Wikipedia


auksospora

występująca u niektórych okrzemek diploidalna zygota powstała w wyniku fuzji gamet


SJP.pl

Au

Wikipedia


auksotrof

organizm, zazwyczaj drobnoustrój, którego rozwój zależy od dostępności czynników wzrostowych w okolicy


SJP.pl

Auksotrofy – organizmy żywe, pozbawione zdolności syntezy określonych, niezbędnych do ich wzrostu, skomplikowanych związków organicznych, takich jak witaminy, zasady purynowe czy aminokwasy. Organizm auksotroficzny musi pobierać ten związek z otoczenia, jako składnik swojego pożywienia. Przeciwieństwem auksotrofów są prototrofy.

Wikipedia


auksylijarny

przymiotnik

 (1.1) daw. pomocniczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawksɨlʲiˈjarnɨ, AS: au̯ksylʹii ̯arny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auksylijator

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomocniczy, posiłkowy, wspomagający

Wiktionary


auksyna

hormon wzrostowy roślin wytwarzany w stożkach wzrostu pędów i korzeni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. hormon wzrostu wytwarzany w stożkach wzrostu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈksɨ̃na, AS: au̯ksỹna

Wiktionary


auksztocki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Auksztoty, związany z Auksztotą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Auksztota ż.

Wiktionary


auksztota

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. etn. kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego;

Wiktionary

Auksztota ( Aukštaitija, dosł. "kraj górny"), również Litwa górna – kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie, na Nizinie Środkowolitewskiej i Pojezierzu Wileńskim, w dorzeczu górnej i środkowej Wilii, nad Niewiażą, Świętą i Muszą; historyczny ośrodek ekspansji państwa litewskiego. Najważniejszym ośrodkiem miejskim Auksztoty jest współcześnie Poniewież.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. auksztocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Litwa górna, Litwa właściwa

Wiktionary


auksztulewicz

nazwisko


SJP.pl


auktorament

dawniej: autorament;
1. pokrój, typ pochodzenie;
2. rodzaj zaciągu i organizacji w dawnym wojsku polskim


SJP.pl


auktorialny

w literaturoznawstwie:
1. narracja auktorialna - narracja w utworze epickim prowadzona z perspektywy osoby mającej nieograniczoną wiedzę o przedstawianych zdarzeniach i postaciach, pozostającej jednak na zewnątrz opisywanego świata, zachowującej do niej dystans;
2. powieść auktorialna - powieść wykorzystująca ten typ narracji


SJP.pl


aukuba

roślina doniczkowa pochodząca z Japonii; ospielica


SJP.pl

Aukuba ("Aucuba" Thunb.) – rodzaj roślin z rodziny gariowatych "Garryaceae". Dawniej w jego obrębie wyróżniano zwykle trzy gatunki, współcześnie – 10. Rośliny te występują we wschodniej Azji, na obszarze od Himalajów i Wietnamu po Półwysep Koreański i Japonię, z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie obecne są wszystkie gatunki, a 7 z nich jest endemitami tego kraju. Rośliny te rosną w różnych formacjach leśnych.

Wikipedia


aukubina

naturalny glikozyd o działaniu przeciwzapalnym, przeciwutleniającym i przeciwbakteryjnym


SJP.pl


aula

1. wysoka reprezentacyjna sala wykorzystywana podczas uroczystości
2. w antycznej Grecji - dziedziniec budowli, w Rzymie - pałac


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża sala wykładowa wykorzystywana również w celach reprezentacyjnych, na koncerty, pokazy

 (1.2) hist. kościelny budynek lub jego część przeznaczona na religijne dyskusje

 (1.3) dwór cesarski starożytnego Rzymu

 (1.4) wewnętrzny dziedziniec domów mieszkalnych starożytnej Grecji

Wiktionary

Aula – pojęcie o kilku znaczeniach:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Popiersie fundatora stało na postumencie w rogu auli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawla, AS: au̯la

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) audytorium

Wiktionary


aulakogen

w geologii: wielki rów tektoniczny


SJP.pl

Aulakogen – wielki, zwykle nieczynny geologicznie rów tektoniczny na platformie kratonu. Aulakogeny można traktować jako nieaktywną, kopalną formę ryftu.

Termin wprowadzony przez Nikołaja Szatskiego w roku 1946.

Wikipedia


auleta

muzyk grający na aulosie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk grający na aulosie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sztuce starogreckiej, szczególnie na wazach, pojawiają się auleci trzymający przede wszystkim dwie piszczałki. Stąd hipoteza, że pierwsza piszczałka służyła do grania właściwej melodii, zaś druga najprawdopodobniej była burdonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈlɛta, AS: au̯leta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aulos m., aulecista mos., aulecistka ż.

Wiktionary


auletka

→ auleta


SJP.pl

Patrz:

auleta

aulida

kraina w starożytnej Grecji


SJP.pl

Aulida (gr. Αὐλίς = "Aulis") – starożytne miasto portowe w Beocji nad zatoką Euripos, obecnie ruiny na południowy wschód od Chalkis.

Agamemnon przed wyprawą Greków na Troję złożył bogini Artemidzie w ofierze swoją córkę Ifigenię.

Ofiara złożona w Aulidzie z życia Ifigenii stała się kanwą tragedii Eurypidesa "Ifigenia w Aulidzie" i opery Christopha Willibalda Glucka, a także dramatu Johanna Wolfganga Goethego "Ifigenia w Taurydzie" (niem. "Iphigenie auf Tauris").

Wikipedia


aulidzki

przymiotnik od: Aulida (miasto portowe w starożytnej Grecji)


SJP.pl


aulodia

śpiew z towarzyszeniem aulosu


SJP.pl


aulos

cylindryczna piszczałka, popularny instrument muzyczny w starożytnej Grecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aulos – miejscowość we Francji
  • aulos – instrument muzyczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) w IV stuleciu aulos był używany właściwie tylko przez zawodowych muzyków i kurtyzany, dlatego określenie „grająca na aulosie” stało się synonimem hetery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawlɔs, AS: au̯los

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auleta mos., aulecista mos., aulecistka ż.

Wiktionary


aulowy

→ aula


SJP.pl

Patrz:

aula

aumiller

nazwisko


SJP.pl


aura

1. pogoda;
2. przenośnie: nastrój, klimat panujący w jakimś miejscu lub wokół kogoś, jakichś wydarzeń; klimat, atmosfera;
3. w medycynie: zespół objawów zapowiadających jakąś chorobę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. zespół zjawisk atmosferycznych

 (1.2) przen. nastrój panujący w określonym miejscu, czasie, momencie

 (1.3) med. zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki

 (1.4) ezot. hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aura – amerykański sztuczny satelita
  • Aura – planetoida o numerze katalogowym 1488
  • Aura – woreda w regionie Afar
  • Aura – gmina
  • Aurajoki (szw. Aura å) – rzeka
  • Aura – rzeka, dopływ Sinn
  • Aura an der Saale – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Bad Kissingen
  • Aura im Sinngrund – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Main-Spessart
  • Forst Aura – obszar wolny administracyjnie w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Main-Spessart
  • Aura – w mitologii greckiej koń Admeta
  • Aura – w mitologii greckiej nimfa frygijska szybka jak wiatr
  • Aura – opowiadanie Carlosa Fuentesa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niesprzyjająca aura nie była w stanie popsuć uroczystości.

 (1.2) Spotkanie notabli otaczała aura tajemnicy i niepewności.

 (1.4) Mówią, że mają aurę, ale zapewne mają tylko ała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawra, AS: au̯ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aura ż.

 przym. auryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogoda

 (1.2) atmosfera, klimat, nastrój

 (1.4) pole biologiczne

Wiktionary


auramina

żółty, syntetyczny barwnik zasadowy używany do barwienia bawełny, wełny, drewna, skór, papieru i do wyrobu laków barwnych, stosowany także jako środek antyseptyczny


SJP.pl


aurar

dawna drobna moneta islandzka; eyrir


SJP.pl


aureli

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Au

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Aureliusz mos., Aurelia ż.

Wiktionary


aurelia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. ent. rusałka wierzbowiec

Wiktionary

Aurelia – imię żeńskie pochodzące od nazwy rzymskiego rodu Aurelia, która z kolei pochodzi od aureolus – „złocisty, złoty”, co mogło znaczyć także „wspaniały”.

Aurelia imieniny obchodzi: 25 września, 15 października, 16 października i 2 grudnia.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) aurelia wielka

Wiktionary


aurelian

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. hist. Orlean

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aurelian – cesarz rzymski
  • Aurelian – imię męskie
  • Aurelian z Réôme, Aurelianus Reomensis – francuski zakonnik, pisarz i teoretyk muzyki
  • Aurelian – powieść Louisa Aragona
  • Aurelian Oil and Gas PLC – brytyjska spółka zależna Kulczyk Oil Ventures, przedsiębiorstwa należącego do Jana Kulczyka
  • Paweł Aurelian – święty Kościoła katolickiego, biskup

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Aureliusz mos., Aurelia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) współcz. Orlean

Wiktionary


aureliana

imię żeńskie


SJP.pl


aureliusz

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Aureliusz – imię męskie pochodzące od nazwy rzymskiego rodu Aurelia, która z kolei pochodzi od łacińskiego "aureolus" – "złocisty", co mogło znaczyć także "wspaniały". Imię to posiada licznych świętych patronów.

Łacińskie "Aurelius" mogło być używane jako imię (praenomen) i nazwisko (gentilicium) od Aureliana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Aureliusz i jestem złotnikiem z Krynicy.

 (1.1) 26 kwietnia, 20 lipca i 9 września przypadają imieniny Aureliusza.

 (1.1) Wczoraj odbył się ślub Klaudii i Aureliusza.

 (1.1) Byliśmy z wujkiem Aureliuszem na pielgrzymce w Watykanie.

 (1.1) Panie Aureliuszu, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈrɛlʲjuʃ, AS: au̯relʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aureliana ż., aureola ż., aureolka ż.

:: war. Aureli mos., Aurelian mos.

:: zdrobn. Aureliuszek mos., Aurelek mos.

:: fż. Aurelia ż.

 przym.

:: przest. gwara. Aureliuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Aureli, Aurelian; zdrobn. Aureliuszek, Aurelek

Wiktionary


aureliuszowie

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


aureliuszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Aureliusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Aureliuszowym domem rośnie dorodna śliwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aurelia ż., Aureliusz mos.

Wiktionary


aureola

1. w sztuce: świetlisty krąg nad głową świętego
2. świetność, chwał, splendor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych

 (1.2) przen. sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza

 (1.3) świetlista obwódka wokół jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

Aureola − gloria, świetlisty owal, krąg, otok wokół postaci bóstw i świętych.

Jeśli blask otacza całą postać, nazywa się go aureolą lub mandorlą (w kształcie migdała lub owalu). Mandorla służy niekiedy wyrażeniu szczególnie dobitnej manifestacji potęgi Bożej, jak w scenie Przemienienia, Wniebowstąpienia czy Sądu Ostatecznego. Natomiast świetlisty otok wokół głowy postaci o szczególnym znaczeniu duchowym nazywany jest nimbem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Blumenfeld (…) rozgarniał chudą, nerwową ręką jasnozłociste włosy, które jakby aureolą otaczały jego wysokie, bardzo ładne czoło i długą, cierpiącą twarz o gorzkim uśmiechu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawrɛˈɔla, AS: au̯reola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aureolka ż., Aureliusz mos., Aurelia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) nimb

 (1.3) halo

Wiktionary


aureolka

zdrobnienie od: aureola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od aureola

 (1.2) mała aureola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póki tej ozdoby swojej / Nie uroni dumna Polka, / Póty małe czółko stroi / Wszechpotęgi aureolka (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aureliusz mos., Aurelia ż., aureola ż.

Wiktionary


aureomycyna

antybiotyk stosowany w chorobach zakaźnych; chlorotetracyklina


SJP.pl


aureus

złota, drobna moneta w starożytnym Rzymie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) numizm. złota starorzymska moneta;

Wiktionary

Aureus, "nummus aureus" (złoty pieniądz), "denarius aureus" – złota moneta rzymska bita od I w. p.n.e. do początków IV w.

Po raz pierwszy wybita przez Sullę w czasie jego konsulatu 84/83 p.n.e., następnie przez Pompejusza (71 p.n.e.) oraz Cezara (48/47 p.n.e.) W tym okresie bito 40 aureusów z libry (pondusa, funta) złota, a wartość monety ustalono na 23 srebrne denary.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawrɛws, AS: au̯reu̯s

Wiktionary


auriga

woźnica kierujący wozem w igrzyskach w starożytnym Rzymie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • auriga – w starożytnym Rzymie woźnica powożący zaprzęgiem na wyścigach w cyrku lub na hippodromie albo rydwanem bojowym
  • Dules auriga – gatunek morskiej ryby z rodziny strzępielowatych.
  • Serranus auriga – j.w. (według niektórych źródeł poprawniejsza nazwa).
  • Ustnik pawik (łac. Chaetodon auriga) – ryba morska z rodziny chetonikowatych.
  • „Auriga Delficki” lub „Auriga z Delf” – inna nazwa posągu Woźnica z Delf.
  • Gwiazdozbiór Woźnicy, Woźnica – łac. Auriga.
  • Wydawnictwo „Auriga” w Warszawie, włączone w strukturę WAiF Wydawnictw Artystycznych i Filmowych (WAiF).
  • Oficyna Wydawnicza „Auriga” w Warszawie

Wikipedia


aurignac

Aurignac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Górna Garonna.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 983 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 55 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Aurignac plasuje się na 346. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 639.).

Wikipedia


aurikularia

planktoniczna larwa występująca w cyklu rozwojowym niektórych strzykw, mająca charakterystycznie pofałdowane pasmo rzęsek (przypominające kształtem uszka); usznica


SJP.pl

Aurikularia, usznica, uszatka – typ larwy charakterystyczny dla strzykw (Holothuroidea). Cechuje się dwoma pasami pofałdowanych, odchodzących ku tyłowi ciała, rzęsek, przypominających kształtem uszka. Aurikularia jest podobna do dwurzęsicy (Bipinnaria), od której odróżnia ją brak ramion. Kolejnym stadium, w które się przekształca, jest doliolaria - zwana też witellarią.

Wikipedia


aurikuloterapia

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

Aurikuloterapia – dział akupunktury polegający na leczeniu poprzez nakłuwanie małżowiny usznej.

Wikipedia


aurinia

przeplatka aurinia - motyl dzienny z rodziny rusałkowatych


SJP.pl


aurora

jutrzenka, zorza poranna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poet. zorza poranna, jutrzenka, świt

 (1.2) śrpol. kolor jasnopomarańczowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aurora – imię żeńskie
  • aurora (zorza polarna) – zorza (aurora borealis, aurora australis)
  • Aurora – bogini zorzy porannej, świtu w mitologii rzymskiej
  • Aurora, czyli Jutrzenka o poranku dzieło Jakuba Boehme
  • Aurora – telenowela
  • Królewna Aurora – bohaterka filmu wytwórni Walt Disney Pictures pt. „Śpiąca Królewna”
  • Wydawnictwo Aurora
  • Aurora – polska grupa muzyczna
  • Aurora – węgierska grupa muzyczna
  • Aurora – album Susumu Hirasawy
  • Aurora – album Yes
  • Aurora Aksnes – norweska piosenkarka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A wtenczas z dwustu gardeł wyrywa się triumfalny okrzyk. W górę. Do nieba. A niebo goreje aurorą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈrɔra, AS: au̯rora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aurora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zorza, jutrzenka, jutrznia, świt, brzask

Wiktionary


aurum

łacińska nazwa złota (pierwiastka chemicznego)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • aurum (łac.) – złoto
  • Aurum – album zespołu Closterkeller
  • Aurum – włoski likier z Pescary
  • Aurum – miasto opuszczone, w Stanach Zjednoczonych, w Nevadzie
  • Aurum – miasto opuszczone, w Stanach Zjednoczonych, w Kalifornii

Wikipedia


auryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z aurą, dotyczący aury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za pomocą światła zapalonej świecy oczyszcza się przestrzeń auryczną poddanego terapii pacjenta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aura ż., Aura ż.

Wiktionary


auryna

syntetyczny barwnik używany w analizie chemicznej; kwas rozolowy, koralina


SJP.pl

Auryna, kwas rozolowy, koralina – organiczny związek chemiczny, syntetyczny barwnik triarylometanowy, stosowany jako barwnik w analizie chemicznej.

Odkryty przez chemika niemieckiego F.F. Rungego (1795–1867). Znajduje się w smole pogazowej. Używany między innymi do wykrywania sody w mleku (dodanie sody do mleka hamuje rozwój bakterii kwasu mlekowego); Używany też w kolorystyce jako żółty barwnik.

Wikipedia


aurypigment

minerał, siarczek arsenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu;

Wiktionary

Aurypigment, orpiment – rzadki minerał z gromady siarczków. Zbudowany jest z trisiarczku diarsenu, As2S3. Nazwy pochodzą od złożeniach dwóch łacińskich słów – "aurum" (złoto) oraz "pigmentum" (barwnik), co nawiązuje do jego barwy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. aurypigmentowy

Wiktionary


auschwitz

[czytaj: ałszwic]
1. Auschwitz-Birkenau; w latach 1940-45 największy hitlerowski obóz koncentracyjny i zagłady w Oświęcimiu-Brzezince;
2. niemiecka nazwa miasta Oświęcim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) = hist. KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obozie koncentracyjnym Auschwitz istniało sześć komór gazowych.

 (1.1) Szwedzki neonazista został skazany na 32 miesiące więzienia za kradzież tablicy znad wejściowej bramy do obozu koncentracyjnego w Auschwitz w Polsce.

Wiktionary


auschwitz-birkenau

[czytaj: ałszwic-BIRkenał] największy hitlerowski obóz koncentracyjny i zagłady w Oświęcimiu-Brzezince


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych;

Wiktionary

Ko

Wikipedia


ausdruk

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. pozn. wyraz, wyrażenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ausdruck

Wiktionary


ausgus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ausgust

Wiktionary


ausgust

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ausgus

Wiktionary


auskultacja

w medycynie: metoda badania narządów wewnętrznych oparta na odsłuchu ich odgłosów w czasie pracy, przy opukiwaniu itd. (używana jest w tym celu np. słuchawka lekarska)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. osłuchiwanie narządów wewnętrznych pacjenta;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawskulˈtat͡sʲja, AS: au̯skultacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auskultowanie n.

 przym. auskultacyjny

Wiktionary


auskultant

dawniej: niższy urzędnik sądowy


SJP.pl


auskultowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. badanie chorego metodą auskultacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auskultacja ż., auskultant m., auskultator m.

 czas. auskultować

Wiktionary


auspicja

dawniej: auspicje (wróżenie, zwłaszcza z lotu ptaków)


SJP.pl


auspicje

w starożytnym Rzymie: wróżenie, zwłaszcza z lotu ptaków; * we współczesnej polszczyźnie w połączeniu: pod (czyimiś) auspicjami - pod czyjąś opieką, kuratelą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) w starożytnym Rzymie: wróżenie z lotu ptaków

 (1.2) dziś tylko we frazeologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awsˈpʲit͡sʲjɛ, AS: au̯spʹicʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżenie

Wiktionary


auspuc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nagana

Wiktionary


aussie

[czytaj: oz-i] potocznie: owczarek australijski


SJP.pl


aust.

skrót od: austriacki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = austriacki

Wiktionary


austen

[czytaj: Ostin] nazwisko


SJP.pl


austenit

składnik strukturalny stali i żeliw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) met. odmiana strukturalna stopów żelaza z węglem (stali i żeliw), polegająca na tym, że atomy węgla są rozpuszczone w żelazie o sieci krystalicznej typu regularnego ściennie centrowanego (FCC); roztwór stały węgla w żelazie γ (gamma)

Wiktionary

Austenit – składnik strukturalny stopów żelazo-węgiel, roztwór stały jednego lub więcej pierwiastków w Feγ. Jego nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego metalurga Williama Ch. Robertsa-Austena (1843–1902).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. austenityzowanie n.

Wiktionary


austenityczny

→ austenit


SJP.pl

Patrz:

austenit

austenityzowanie

w metalurgii: nagrzewać stal w celu uzyskania struktury austenitu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) met. rodzaj obróbki cieplnej stopów żelaza z węglem polegający na ogrzewaniu stopu w celu uzyskania struktury austenitu;

Wiktionary

Austenityzowanie – nagrzewanie stali w celu uzyskania struktury austenitu. Najczęściej temperatura austenityzowania jest o 30–50 °C wyższa od formula_1 lub formula_2 W przypadku stali wysokostopowych (w szczególności szybkotnących) nagrzewa się do wyższych temperatur (nawet do 50–70 °C poniżej linii solidus co może być odpowiednikiem nawet 1250 °C) w celu rozpuszczenia w austenicie jak największej liczby węglików które zostaną wydzielone jako drobnodyspersyjne wydzielenia w przyszłym odpuszczaniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie obróbki cieplnej stali wykonuje się następujące po sobie procesy austenityzowania i hartowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austenit mrz.

 przym. austenityczny

 czas. austenityzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) austenityzacja

Wiktionary


austenityzować

w metalurgii: nagrzewać stal w celu uzyskania struktury austenitu


SJP.pl


auster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. bóg wiatru południowego, utożsamiany z greckim Notosem;

Wiktionary

Auster (także Notus, łac. Auster, Notus, gr. Νότος Nótos) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie wiatru południowego i południowej strony świata.

Uosabiał wilgotny, wiejący latem wiatr. Był utożsamiany z greckim Notosem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawstɛr, AS: au̯ster

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Austerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Notus, Notos

Wiktionary


austeria

przestarzale: zajazd, szynk, oberża; osteria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. karczma

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • austeria – określenie karczmy
  • Austeria – powieść Juliana Stryjkowskiego z 1966 roku
  • Austeria – polski film z 1982 roku w reżyserii Jerzego Kawalerowicza, adaptacja powieści Juliana Stryjkowskiego
  • Austeria – krakowskie wydawnictwo
  • austeria Promnicka w Krakowie
  • austeria sławkowska
  • austeria wawerska
  • austeria w Białymstoku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) przy tym trakcie będzie austeria, gdzie warto by koniom wytchnąć, a samym się posilić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈstɛrʲja, AS: au̯sterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austernik m.

Wiktionary


austerlitz

[czytaj: AU-sterlic] obecnie Sławków, miasto w Czechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Sławków w Czechach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Austerlitz – niemiecka nazwa Sławkowa (Slavkov u Brna), miasta w Czechach, w kraju południowomorawskim, miejsce bitwy pod Austerlitz
  • Austerlitz – miejscowość w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork
  • Austerlitz – miejscowość w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kentucky
  • Fred Astaire, właśc. Frederick Austerlitz (1899–1987) – amerykański aktor, tancerz, wokalista
  • Robert Austerlitz (1923–1994) – rumuńsko-amerykański lingwista
  • Austerlitz – francuski film z 1960
  • Gare d’Austerlitz
  • Gare d’Austerlitz (stacja metra)
  • Pont d’Austerlitz

Wikipedia


austernik

dawniej: właściciel zajazdu, szynku, oberży; oberżysta


SJP.pl


austin

[czytaj: OStin] marka samochodów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;

Wiktionary

Austin (wym. []) – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Teksas oraz hrabstwa Travis (częściowo także w granicach sąsiednich hrabstw Williamson i Hays). Miasto położone jest w środkowo-wschodniej części stanu, nad rzeką Colorado. Czwarte pod względem zaludnienia miasto Teksasu, w 2023 roku zamieszkane przez 979 882 osób, obszar metropolitalny Austin–Round Rock–San Marcos liczył blisko 2,5 mln mieszkańców.

Wikipedia


austr.

skrót od: austriacki


SJP.pl


austral.

skrót od: australijski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = australijski

Wiktionary


australazja

część świata obejmująca Australię, Nową Zelandię i Melanezję (w tym Nową Gwineę oraz wiele mniejszych wysp w jej okolicach)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. region geograficzny obejmujący Australię, Nową Zelandię oraz wyspy położone w sąsiedztwie tych państw, zwłaszcza w zachodniej części Oceanii;

Wiktionary

Australazja – część świata rozciągająca się na przestrzeni ok. 70 mln km² morskiej półkuli globu (głównie Oceanu Spokojnego). Obszar obejmujący Australię, Nową Zelandię i Melanezję (w tym Nową Gwineę oraz wiele mniejszych wysp w jej okolicach, część z których położona jest we wschodniej części Indonezji). Nazwę utworzył Charles de Brosses w "Histoire des navigations aux terres australes" (1756).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Australazja jest domem dla wielu unikalnych gatunków roślin i zwierząt.

Wiktionary


australia

1. najmniejszy ziemski kontynent, położony na półkulach wschodniej i południowej;
2. państwo na kontynencie australijskim ze stolicą w Canberze; Związek Australijski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. najmniejszy kontynent na Ziemi;

 (1.2) geogr. polit. państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;

Wiktionary

Australia, formalnie Wspólnota Australii, Związek Australijski ( Commonwealth of Australia) – państwo demokratyczne, położone na półkuli południowej, obejmujące kontynent Australia, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanach Indyjskim i Spokojnym. Stolicą kraju jest Canberra, największym miastem jest Sydney.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedyś nazywano Australię Nową Holandią.

 (1.2) W Australii mieszka dużo Greków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈstralʲja, AS: au̯stralʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australijczyk mos., Australijka ż., australijskość ż.

 przym. australijski, australski, wewnątrzaustralijski

 przysł. australijsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Nowa Holandia, Nowa Południowa Walia

 (1.2) urz. ofic. Związek Australijski

Wiktionary


australijczyk

obywatel Australii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec, obywatel Australii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Australijczycy to nasi antypodzi, ponieważ mieszkają na przeciwnym krańcu Ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstraˈlʲijt͡ʃɨk, AS: au̯stralʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia ż.

:: fż. Australijka ż.

 przym. australijski

 przysł. australijsko

Wiktionary


australijka

obywatelka Australii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka, obywatelka Australii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstraˈlʲijka, AS: au̯stralʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia ż.

:: fm. Australijczyk mos.

 przym. australijski

 przysł. australijsko

Wiktionary


australijski

→ Australia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

Wiktionary

Patrz:

Australia

Przykłady

 (1.1) Australijski rząd prosi aborygenów o wybaczenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstraˈlʲijsʲci, AS: au̯stralʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. australijskość ż., Australia ż., Australijczyk mos., Australijka ż.

 przym. australski

 przysł. australijsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. australski

Wiktionary


australijsko

przysłówek

 (1.1) na sposób australijski, po australijsku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia ż., Australijczyk mos., Australijka ż., australijskość ż.

 przym. australijski

Wiktionary


australijskość

→ australijski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. cecha tego, co australijskie; australijski charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:

australijski

Powiązane:

 rzecz. Australia ż., Australijczyk mos., Australijka ż.

 przym. australijski

 przysł. australijsko

Wiktionary


australny

rzadko: południowy


SJP.pl


australopitek

przedstawiciel najstarszej i najbardziej prymitywnej z dotychczas znanych kopalnej grupy istot człowiekowatych, żyjący w okresie plejstocenu; do grupy australopiteków zalicza się parantropa, plezjantropa i zinjantropa (ziniantropa)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) paleoantrop. istota człowiekopodobna żyjąca ponad 3 mln lat temu;

Wiktionary

Au

Wikipedia


australorp

australijska rasa kur


SJP.pl


australski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. australijski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia

 przym. australijski

Wiktionary


austrazja

część państwa Franków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna, w VI–VII w. stanowiąca północno-wschodnią część merowińskiego królestwa Franków;

Wiktionary

Austrazja – kraina historyczna, w VI–VII w. stanowiąca północno-wschodnią część merowińskiego Królestwa Franków. Obejmowała tereny nad Mozą, Mozelą i środkowym Renem, które obecnie leżą we wschodniej Francji, zachodnich Niemczech, Belgii i Holandii. Głównymi ośrodkami i siedzibami władców były Metz i Reims.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) stosunki demograficzne w merowińskiej Austrazji różniły się od stosunków panujących w królestwach Wizygotów i Burgundów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. austrazyjski

Wiktionary


austrazyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Austrazją, dotyczący Austrazji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Własne prawa zachowywali również obcoplemieńcy, którzy osiedlili się wśród austrazyjskich Franków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austrazja ż.

Wiktionary


austria

państwo w Europie ze stolicą w Wiedniu; Republika Austrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

 (1.2) kib. reprezentacja austriacka

Wiktionary

Austria ( Österreich, []), Republika Austrii (niem. Republik Österreich, []) – państwo śródlądowe położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych ze stolicą w Wiedniu. Od 1995 Austria należy do Unii Europejskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Austria jest krajem europejskim.

 (1.2) Skończmy z teoretyzowaniem, z myśleniem, że Austria to będzie dla nas łatwiejszy rywal niż Holandia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawstrʲja, AS: au̯strʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austriackość ż., Austriak mos., Austriaczka ż.

 przym. austriacki

 przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Republika Austrii; gw. Górny Śląsk Austryjo; stpol. Rakuzy (Rakusy) / Rakuza

Wiktionary


austriacki

→ Austria


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Austrii lub Austriaków

Wiktionary

Patrz:

Austria

Przykłady

 (1.1) Wszyscy policjanci mówili biegle po niemiecku z austriackim akcentem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awstrʲˈjat͡sʲci, AS: au̯strʹi ̯acʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż., Austriak mos., Austriaczka ż., austriackość ż.

 przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. rakuski; gw. Śląsk Cieszyński austryjacki

Wiktionary


austriacko

przysłówek

 (1.1) na sposób austriacki, po austriacku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spisie znalazły się austriacko brzmiące nazwiska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż., Austriak mos., Austriaczka ż., austriackość ż.

 przym. austriacki

Wiktionary


austriackość

→ austriacki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co austriackie; austriacki charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:

austriacki

Przykłady

 (1.1) O austriackości miasta świadczy jego zabudowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż., Austriak mos., Austriaczka ż.

 przym. austriacki

 przysł. austriacko

Wiktionary


austriaczka

obywatelka Austrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka lub obywatelka Austrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyszedł, ale zaraz przed budynkiem spotkał młodą Austriaczkę. Zaczepił ją, rozmawiali jak gdyby nigdy nic, chciał zaprosić ją na drinka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awstrʲˈjat͡ʃka, AS: au̯strʹi ̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż.

:: fm. Austriak mos.

 przym. austriacki

 przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Rakuszanka; gw. Górny Śląsk Austryjoczka

Wiktionary


austriak

obywatel Austrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec lub obywatel Austrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego brat był Austriakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawstrʲjak, AS: au̯strʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austria ż.

:: fż. Austriaczka ż.

 przym. austriacki

 przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Rakuszanin; gw. Górny Śląsk Austryjok

Wiktionary


austro-węgierski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szujski rozumiał, że dualizm austro-węgierski ma trwały charakter i na niedający się przewidzieć okres, stanowić będzie fundament monarchii austro-węgierskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austro-Węgry lm nm., austro-węgierskość ż.

Wiktionary


austro-węgierskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest austro-węgierskie; cecha tych, którzy są austro-węgierscy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. austro-węgierski

 przysł. austro-węgiersko

Wiktionary


austro-węgry

europejskie państwo istniejące w latach 1867-1918


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Wiktionary

Austro-Węgry ( Österreich-Ungarn), także monarchia austro-węgierska ( Österreichisch-Ungarische Monarchie, Osztrák-Magyar Monarchia) – historyczne państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną. Istniały 51 lat, od 1867 do rozpadu w październiku 1918 w konsekwencji I wojny światowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Austro-Węgry były rządzone przez Habsburgów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ, AS: au̯stro‿vẽŋgry

Wiktionary

Powiązane:

 przym. austro-węgierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Monarchia Naddunajska; gw. Górny Śląsk Cysorstwo

Wiktionary


austroazjatycki

języki austroazjatyckie - języki starszej warstwy ludności Indochin, wykazujące związki z rodziną austronezyjską


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Azją Południowo-Wschodnią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja Południowo-Wschodnia ż.

Wiktionary


austrofaszysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik austrofaszyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zazwyczaj podkreślają oni walkę austrofaszystów o niepodległość Austrii i przeciwko narodowym socjalistom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austrofaszyzm m.

Wiktionary


austrofaszyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. hist. austriacka odmiana faszyzmu;

Wiktionary

Austrofaszyzm – określenie używane często w stosunku do prawicowych i autorytarnych rządów mających miejsce w Austrii pomiędzy 1934 a 1938 rokiem. Bazowały one na rządzącej partii, Froncie Ojczyźnianym ("Vaterländische Front") i oddziałach paramilitarnych "Heimwehr". Liderem austrofaszyzmu był Engelbert Dollfuß, a po jego zabójstwie Kurt Schuschnigg. Obaj byli początkowo politykami Austriackiej Partii Chrześcijańsko-Społecznej (CS), która szybko weszła w skład nowego ruchu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Austrofaszyzm nazywany jest czasem także faszyzmem imitacyjnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. austrofaszysta m.

Wiktionary


austrofil

miłośnik wszystkiego, co wiąże się z Austrią


SJP.pl


austrofilia

zafascynowanie tym, co austriackie; austrofilstwo


SJP.pl


austrofilka

→ austrofil


SJP.pl

Patrz:

austrofil

austrofilski

→ austrofil


SJP.pl

Patrz:

austrofil

austrofilstwo

zafascynowanie tym, co austriackie; austrofilia


SJP.pl


austrofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co austriackie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mająca niechętny stosunek do wszystkiego co austriackie

Wiktionary


austrofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co austriackie


SJP.pl


austrofobka

→ austrofob


SJP.pl

Patrz:

austrofob

austronezyjski

język austronezyjski - język z rodziny języków malajsko-polinezyjskich, używany na wyspach Oceanu Spokojnego i Indyjskiego


SJP.pl


austroslawizm

Austroslawizm − projekt wysunięty w połowie XIX wieku przez czeskich działaczy obozu narodowego (m.in. Františka Palackiego), oficjalnie przedstawiony w 1848 roku na Zjeździe Słowiańskim w Pradze, w którym wzięła udział duża liczba Polaków.

Wikipedia


austryjacki

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. austriacki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na cybuchu fajczyska czynsto był wymalowany cysorz austryjacki.

Wiktionary


austryjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Austria

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austryjok mos., Austryjoczka ż.

Wiktionary


austryjoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Austriaczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austryjo ż.

:: fm. Austryjok mos.

Wiktionary


austryjok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Austriak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Austryjo ż.

:: fż. Austryjoczka ż.

Wiktionary


auswajs

zaświadczenie o zatrudnieniu wydawane Polakom przez okupantów niemieckich; ausweis, Ausweis, Auswajs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. ausweis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawsfajs, AS: au̯sfai ̯s

Wiktionary


ausweis

[czytaj: ałswajs] zaświadczenie o zatrudnieniu wydawane Polakom przez okupantów niemieckich; auswajs, Auswajs, Ausweis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. zaświadczenie o zatrudnieniu w okresie okupacji hitlerowskiej

Wiktionary


auszpik

potrawa z ryby lub mięsa w galarecie; tymbalik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; Gloger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przyjęciu podano indyka w auszpiku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawʃpʲik, AS: au̯špʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galareta, tymbalik; reg. pozn. galart, trzęsionka; łódź|drygle.; żart. meduza

Wiktionary


ausztojer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. ałsztojer.

Wiktionary


ausztuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wyciąg, wykaz, spis, rejestr

Wiktionary


aut

[czytaj: ałt] out;
1. sytuacja, gdy piłka znajdzie się poza linią ograniczającą boisko, kort;
2. wprowadzenie piłki do gry spoza linii bocznej (np. w piłce nożnej);
3. obszar poza linią boiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) lm. D. zob. auto.

Wiktionary

Aut (ang. "out") – w grach sportowych opuszczenie, np. przez piłkę, regulaminowego pola gry. W części dyscyplin za przerwanie gry odpowiedzialny jest zawodnik, który ostatni raz dotknął piłki. Piłka po aucie staje się martwa. Aut w piłce siatkowej i tenisie karany jest przegraniem akcji, a w piłce nożnej i koszykówce oddaniem piłki przeciwnikom do wyprowadzenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sędzia odgwizdał aut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awt, AS: au̯t

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autowy

 rzecz. aucik mrz., outing mrz.

Wiktionary


autagonistofilia

dewiacja seksualna polegająca na podniecaniu się podczas publicznego współżycia seksualnego


SJP.pl


autapomorfia

Au

Wikipedia


autarcha

osoba sprawująca nieograniczoną władzę; autokrata (częściej), autokrator, samowładca, jedynowładca


SJP.pl


autarchia

rzadko: system władzy państwowej, w którym nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; jedynowładztwo, samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autokracja


SJP.pl

Autarchia – forma rządów polegających na rządach absolutnych, despotycznych, gdzie władza najwyższa należy wyłącznie do jednej osoby, która zarządza wszystkim zgodnie z własnym uznaniem. Władza ta nie jest kontrolowana przez żadne instytucje zewnętrzne, dokumenty itp. Władza ta ma wszystkie prawa tzn. sama kontroluje wszystkie czynności w państwie, mianuje urzędników, stanowi prawo itp.

Wikipedia


autarkia

autarkizm;
1. doktryna według której cnota sama wystarcza do szczęścia;
2. samowystarczalność gospodarcza państwa, odcięcie się od związków gospodarczych z resztą państw, likwidacja wymiany międzynarodowej, często jako wynik wojen lub izolacji państwa z przyczyn politycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. gospodarcza samowystarczalność;

 (1.2) ekon. polityka dążąca do osiągnięcia gospodarczej samowystarczalności

 (1.3) socjol. realizowanie przez jakąś grupę społeczną swoich celów w niezależności i izolacji od innych grup

 (1.4) filoz. wyznawany przez stoików pogląd, według którego do osiągnięcia szczęścia wystarczy sama cnota;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • autarkia (filozofia)
  • autarkia (ekonomia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈtarʲca, AS: au̯tarʹḱa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autarkizm m., autarkista m., autarkistka ż.

 przym. autarkiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) autarkizm

Wiktionary


autarkiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest autarkiczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autarkiczny

 przysł. autarkicznie

 rzecz. autarkizm mrz.

Wiktionary


autarkiczny

związany z autarkią, mający cechy autarkii (np. systemy autarkiczne, autarkiczna gospodarka)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gospodarczo samowystarczalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtarʲˈcit͡ʃnɨ, AS: au̯tarʹḱičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autarkiczność ż., autarkia ż., autarkizm m.

 przysł. autarkicznie

Wiktionary


autarkizm

autarkia;
1. doktryna według której cnota sama wystarcza do szczęścia;
2. samowystarczalność gospodarcza państwa, odcięcie się od związków gospodarczych z resztą państw, likwidacja wymiany międzynarodowej, często jako wynik wojen lub izolacji państwa z przyczyn politycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. autarkia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autarkia ż., autarkiczność ż.

 przym. autarkiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autarkia

Wiktionary


auteczko

zdrobnienie od: auto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: auto

 (1.2) małe auto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auto n., autko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autko

Wiktionary


autekologia

dział ekologii, ekologia fizjologiczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekol. dział ekologii, zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania środowiska abiotycznego na poszczególne organizmy, i odwrotnie

Wiktionary

Au

Wikipedia

Powiązane:

 przym. autekologiczny

Wiktionary


autem

forma rzeczownika.

 (1.1) N. lp. od: auto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɛ̃m, AS: au̯tẽm

Wiktionary


autentycznie

1. prawdziwy, rzeczywisty (np. autentyczne postacie, autentyczne trudności);
2. będący oryginałem (np. autentyczny dokument, autentyczne nagrania)


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tamte słowa były wtedy jak najbardziej na miejscu i brzmiały autentycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: au̯tẽntyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autentyka ż., autentyk m., autentyzm m., autentyczność ż.

 przym. autentyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprawdę, szczerze, prawdziwie

Wiktionary


autentyczniej

stopień wyższy od przysłówka: autentycznie


SJP.pl


autentyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: autentyczny; bardziej autentyczny


SJP.pl


autentyczność

→ autentyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

Wiktionary

Patrz:

autentyczny

Wymowa:

IPA: ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: au̯tẽntyčność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autentyk m., autentyzm m., autentyka ż.

 przym. autentyczny

 przysł. autentycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawdziwość, szczerość

Wiktionary


autentyczny

1. prawdziwy, rzeczywisty (np. autentyczne postacie, autentyczne trudności);
2. będący oryginałem (np. autentyczny dokument, autentyczne nagrania)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

 (1.2) niebędący kopią, falsyfikatem ani przeróbką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachował się autentyczny układ warstwowy przedmiotu.

 (1.2) Twoja żona to autentyczny Baran: uparta i impulsywna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯tẽntyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autentyk mrz., autentyka, autentyczność ż., autentyzm mrz.

 przysł. autentycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faktyczny, prawdziwy, realny, rzeczywisty, właściwy

 (1.2) oryginalny, prawdziwy

Wiktionary


autentyk

coś będące oryginałem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś, co jest autentyczne

Wiktionary

Autentyk – pierwszy wspólny album polskich raperów Pelsona i Vienia – członków zespołu hip-hopowego Molesta Ewenement. Został wydany 31 sierpnia 2002 roku nakładem wytwórni Pomaton EMI. Gościnnie wystąpili m.in. Pono, Sokół, Wilku, Tomasz Lipiński czy Frenchman – były członek grupy muzycznej Jamal.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autentyzm mrz., autentyczność ż., autentyka ż.

 przysł. autentycznie

 przym. autentyczny

Wiktionary


autentyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgodność z rzeczywistością, prawdziwość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autentyczność ż., autentyzm m., autentyk m.

 przysł. autentycznie

 przym. autentyczny

Wiktionary


autentykacja

proces sprawdzania, czy dana osoba lub urządzenie jest tym, za kogo się podaje; uwierzytelnianie


SJP.pl


autentysta

artysta wiernie odzwierciedlający w swych dziełach rzeczywistość, kopiujący rzeczywistość


SJP.pl


autentystka

→ autentysta


SJP.pl

Patrz:

autentysta

autentystyczny

→ autentyzm


SJP.pl

Patrz:

autentyzm

autentyzm

1. przedstawienie czegoś w sztuce w sposób prawdziwy, wierny rzeczywistości;
2. kierunek w polskiej poezji międzywojnia kładący nacisk na ukazywanie własnych przeżyć poety, swego środowiska społecznego itd.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cecha rzeczy autentycznej

 (1.2) szczerość osoby

 (1.3) film. liter. prawdziwość rzeczy, osób przedstawionych w dziele

 (1.4) liter. kierunek poetycki w polskiej literaturze okresu międzywojnia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • autentyzm (poezja)
  • autentyzm (muzyka)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autentyk mrz., autentyczność ż., autentyka ż.

 przym. autentyczny

 przysł. autentycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autentyczność, prawdziwość

 (1.2) autentyczność, prawdziwość, szczerość

Wiktionary


authoring

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. tworzenie interfejsów płyt w formatach DVD, miniDVD, VCD, blu-ray pozwalających użytkownikowi na nawigację po zawartości płyty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od wielu lat wykonujemy authoringi wszystkich rodzajów nośników z najwyższą możliwą jakością i precyzją.

Wiktionary


autko

małe auto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: auto

 (1.2) auto-zabawka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Staszek pieści to swoje autko bardziej niż żonę.

 (1.2) Niech mama już mu nie kupuje autek, bo nie ma gdzie tego trzymać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auto n., auteczko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) auteczko

 (1.2) samochodzik

Wiktionary


auto

[czytaj: ałto] samochód, zwłaszcza osobowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A mój tata ma lepsze auto niż twój!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔ, AS: au̯to

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. auteczko n., autko n.

 temsłow. auto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samochód, wóz, przest. automobil, pot. bryka, fura

Wiktionary


auto-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

 (1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący samochodu, motoryzacji

 (1.3) pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔ, AS: au̯to

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. auto n.

Wiktionary


auto-casco

[czytaj: autokasko] ubezpieczenie samochodu od nieszczęśliwych zdarzeń, np. wypadków, kradzieży; autocasco


SJP.pl


auto-detailing

[czytaj: ałtoditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, autodetailing, cardetailing, car-detailing, car detailing


SJP.pl


auto-tune

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) muz. techn. automatyczna korekta tonacji;

Wiktionary

Au

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. autotune

Wiktionary


autoafirmacja

samouwielbienie, niezwykle dobra samoocena


SJP.pl


autoagresja

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Autoagresja komórek
  • Autoagresja (psychologia)

Wikipedia


autoalarm

urządzenie montowane w samochodzie, mające zapobiec jego kradzieży lub przynajmniej sygnalizować (światłem, rzadziej dźwiękiem) próbę włamania


SJP.pl

Au

Wikipedia


autoalarmowy

→ autoalarm


SJP.pl

Patrz:

autoalarm

autoalergia

alergiczna reakcja organizmu na własne antygeny, skierowana przeciw własnym tkankom; autoagresja, autoimmunizacja


SJP.pl


autoanaliza

analiza własnych postaw, zachowań, własnej psychiki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozpatrywanie swoich czynów i przeżyć

Wiktionary


autoantonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. słowo posiadające dwa sprzeczne znaczenia, będące własnym przeciwieństwem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontranim, słowo Janus

Wiktionary


autoasekuracyjny

→ autoasekuracja


SJP.pl

Patrz:

autoasekuracja

autobana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. autostrada

 (1.2) pot. autostrada, zwłaszcza niemiecka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo jak ino widza autobana zarozki mom rajzyfiber.

Wiktionary


autobazar

autogiełda;
1. zorganizowana bezpośrednia sprzedaż samochodów przez właścicieli;
2. miejsce, w którym odbywa się sprzedaż samochodów


SJP.pl


autobieżnik

potocznie: bieżnik opony samochodu


SJP.pl


autobiograf

autor własnej biografii; autobiografista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba będąca autorem własnej biografii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozostawmy to mądrości biografów — łącznie z autobiografem, samym poetą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

:: fż. autobiografka ż.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiografia

opis własnego życia w formie literackiej lub filmowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) własnoręcznie napisany swój życiorys;

Wiktionary

Autobiografia (gr. "autós" „sam” + "bíos" „życie” + "gráphō" „piszę”) – utwór piśmienniczy, którego tematem jest własne życie autora, jego koleje losów i czyny, zdarzenia, których był świadkiem, doświadczenia, które nabywał, ewolucja zapatrywań i postawy wobec świata. Innymi słowy: biografia jakiejś osoby (całościowa lub fragmentaryczna) przez nią samą napisana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polityk rozważał napisanie autobiografii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja, AS: au̯tobʹi ̯ografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiograf mos., autobiografizowanie n., autobiografka ż.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pamiętnik

Wiktionary


autobiograficznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób autobiograficzny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

Wiktionary


autobiograficzność

→ autobiograficzny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. cecha dzieła opartego na wątkach autobiograficznych

Wiktionary

Patrz:

autobiograficzny

Przykłady

 (1.1) Mamy tu zapewne przejaw działania swoistej mitologii dokumentu, gdzie np. autobiograficzność uznawana jest za najwyższe kryterium prawdy i autentyzmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiograficzny

dotyczący autobiografii, będący autobiografią (np. autobiograficzny wątek, film autobiograficzny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W twórczości autobiograficznej tego pisarza można było dostrzec pewien ekshibicjonizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiograf m., autobiografizowanie n.

 przysł. autobiograficznie

 przym. biograficzny

 czas. autobiografizować

Wiktionary


autobiografista

autor własnej biografii; autobiograf


SJP.pl


autobiografizm

tendencja, polegająca na włączaniu przez pisarza w materię utworu własnych doświadczeń i przeżyć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. skłonność do wykorzystywania wątków autobiograficznych

Wiktionary

Autobiografizm – postawa, dzięki której doświadczenia i przeżycia pisarza zostają wykorzystane i dochodzą do głosu w jego twórczości; skłonność do czerpania tematu literackiego z faktów z własnego życia autora, z własnych przeżyć, pisanie o sobie i o swoim życiu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam Iwaszkiewicz wszystkie te odmiany autobiografizmu odnalazł w baśniach Andersena, o czym szerzej pisał we wstępie do ich polskiego wydania w 1956 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiografizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. poruszanie w utworze literackim wątków autobiograficznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiografka ż., autobiograf mos., autobiografia ż.

 czas. autobiografizować

 przym. autobiograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiografizować

wplatać autobiografię w wątek literacki


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) rzad. liter. wplatać wątek autobiograficzny

 (1.2) rzad. opisywać własne życie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiografka

autorka autobiografii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta będąca autorem własnej biografii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Często tak postępowały autobiografki z XIX i wcześniejszych wieków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

:: fm. autobiograf mos.

 czas. autobiografizować ndk.

 przym. autobiograficzny, biograficzny

 przysł. autobiograficznie

Wiktionary


autobiznes

potocznie: biznes samochodowy


SJP.pl


autoblokada

blokada w samochodzie uniemożliwiająca nietrzeźwemu kierowcy rozpoczęcie jazdy; blokada alkoholowa


SJP.pl


autobracketing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. funkcja niektórych aparatów fotograficznych polegająca na wykonaniu kilku zdjęć tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia;

Wiktionary

Au

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Większość zaawansowanych aparatów fotograficznych – tak cyfrowych, jak i analogowych – wyposażona jest w funkcję autobracketingu.

 (1.1) Wiadomo, że aby składać zdjęcia HDR, robimy zdjęcia z autobracketingiem i to najlepiej ze statywu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) AEB

Wiktionary


autoburdel

potocznie: miejsce postoju samochodu, w którym uprawia się seks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. miejsce, gdzie parkuje się samochody w celu uprawiania w nich seksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten parking to istny autoburdel, zajeżdżają super brykami i wiadomo, co tam robią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈburdɛl, AS: au̯toburdel

Wiktionary


autobus

duży pojazd przeznaczony do przewożenia kilkudziesięciu osób, służący do komunikacji miejskiej lub międzymiastowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) transp. mot. duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

 (1.2) gw. więzienna dużych rozmiarów paczka herbaty

Wiktionary

Autobus – pojazd samochodowy przeznaczony do przewozu większej liczby pasażerów.

Według ustawy – Prawo o ruchu drogowym pojazd ten przystosowany jest do przewozu więcej niż 9 osób (w tym kierowcy). Według definicji Europejskiej Komisji Gospodarczej, Eurostatu i Międzynarodowego Forum Transportu jest to pasażerski mechaniczny pojazd drogowy przeznaczony do przewozu więcej niż 24 osób (wliczając kierowcę) i posiadający zarówno miejsca siedzące, jak i stojące.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do pracy najczęściej jeżdżę autobusem linii 135.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔbus, AS: au̯tobus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobusiarz m.

:: zdrobn. autobusik m.

 przym. autobusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. więzienna przegub, przegubowiec

Wiktionary


autobusik

zdrobnienie od: autobus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od autobus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie autobus, lecz tylko mały autobusik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobus m., busik mrz.

 przym. autobusowy

Wiktionary


autobusowy

związany z autobusem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komunikacja autobusowa w Polsce jest dość dobrze rozwinięta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔbuˈsɔvɨ, AS: au̯tobusovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autobus m., autobusik m., autobusiarz m., busik mrz.

Wiktionary


autocad

[czytaj: ałtoKAD] programem wykorzystywany do dwuwymiarowego i trójwymiarowego komputerowego wspomagania projektowania; AutoCad


SJP.pl

AutoCAD – program tworzony i rozpowszechniany przez przedsiębiorstwo Autodesk, wykorzystywany do dwuwymiarowego (2D) i trójwymiarowego (3D) komputerowego wspomagania projektowania (CAD). Specjalizowane wersje AutoCAD-a (np. AutoCAD Mechanical) umożliwiają również wykonywanie grafiki inżynierskiej 2,5D, metodą FBM.

Wikipedia


autocamping

[czytaj: ałtokemping] kemping służący zmotoryzowanym turystom, z miejscami na samochody z przyczepą; autokemping


SJP.pl


autocasco

[czytaj: autokasko] ubezpieczenie samochodu od nieszczęśliwych zdarzeń, np. wypadków, kradzieży; auto-casco


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. dobrowolne ubezpieczenie samochodu, chroniące właściciela auta przed kosztami szkód w jego własnym pojeździe, niezależnie od tego, kto jest winny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. AC

Wiktionary


autocefalia

niezależność kościoła prawosławnego od zwierzchnictwa zagranicznych władz duchownych; autokefalia


SJP.pl


autocenzura

cenzura własnych tekstów, programów itp., często jako efekt dojścia do wniosku, że te teksty, programy są zbyt odważne, obrazoburcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kontrolowanie własnych wypowiedzi, publikacji, programów itp. pod względem politycznym lub obyczajowym

Wiktionary

Autocenzura (także samocenzura) – proces świadomego korygowania własnej twórczości z treści uznawanych za kontrowersyjne, obsceniczne czy wulgarne, lub nieuświadomionego dopasowania swojej twórczości do obowiązującego kanonu społecznego, konwenansu lub światopoglądu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Artysta dokonał autocenzury swojej dawnego arcydzieła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔt͡sɛ̃w̃ˈzura, AS: au̯tocẽũ̯zura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autocenzurowanie n.

 czas. autocenzurować się

Wiktionary


autocenzuralny

→ autocenzura


SJP.pl

Patrz:

autocenzura

autocenzurować

powstrzymywać się od publicznego wyrażania własnych opinii, twórczości lub informacji w obawie przed negatywnymi konsekwencjami


SJP.pl


autocharakterystyka

prezentacja własnego dorobku życiowego, osiągnięć lub życiorysu


SJP.pl


autochoria

sposób rozsiewania diaspor (np. nasion, zarodników) za pomocą mechanizmów wewnętrznych rośliny, bez udziału czynników zewnętrznych; samosiewność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. samoczynne rozsiewanie diaspor przez roślinę;

Wiktionary

Autochoria (samosiewność) – proces samoczynnego rozsiewania diaspor przez roślinę, przy wykorzystaniu własnych sił i mechanizmów rośliny macierzystej. Oddalenie się diaspor od rośliny macierzystej jest stosunkowo niewielkie, autochoria ma więc znaczenie głównie jako czynnik zwiększający zagęszczenie populacji w danym biotopie. Czasem diaspora, przenoszona niedaleko od rośliny macierzystej, trafia na inny czynnik transportujący ją dalej – jest to kombinowany sposób rozsiewania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oddalenie się diaspor od rośliny macierzystej jest stosunkowo niewielkie, autochoria ma więc znaczenie głównie jako czynnik zwiększający zagęszczenie populacji w danym biotopie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autochoryczny

 przysł. autochorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samosiewność

Wiktionary


autochorycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) bot. na sposób autochoryczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochoria ż.

 przym. autochoryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. samosiewnie

Wiktionary


autochoryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do autochorii, związany z autochorią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Analogicznie jak to jest w przypadku nasion, wyróżnia się diaspory rozprzestrzeniające się samoczynnie (autochoryczne), jak i rozsiewane biernie (allochoryczne).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochoria ż.

 przysł. autochorycznie

Wiktionary


autochrom

proces otrzymywania fotografii barwnych na płytach szklanych w postaci diapozytywów; autochrome


SJP.pl

Autochrom lub autochrome (szklane kolorowe płyty światłoczułe) – proces otrzymywania fotografii barwnych na płytach szklanych w postaci diapozytywów. Pionierem techniki autochromowej był XIX-wieczny fotograf Louis Ducos du Hauron z Francji, a jego wynalazek wprowadzili do produkcji w roku 1907 bracia Lumière.

Wikipedia


autochromia

w poligrafii: sposób drukowania polegający na połączeniu druku zwykłego i barwnej litografii, np. druk pocztówek kolorowych


SJP.pl


autochromosom

chromosom niebędący chromosomem płci; autosom


SJP.pl


autochton

rdzenny mieszkaniec danego obszaru; tubylec, tuziemiec, aborygen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rdzenny mieszkaniec jakiegoś terytorium

Wiktionary

Au

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przybyli z głębi kraju edukatorzy czechizowali autochtonów.

 (1.1) Na święta zostają w Warszawie głównie autochtoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochtonizm m.

:: fż. autochtonka ż.

 przym. autochtoniczny, autochtoński

 przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aborygen, krajowiec, tubylec, tuziemiec

Wiktionary


autochtonicznie

przysłówek

 (1.1) na sposób autochtoński, po autochtońsku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podano potrawy z warzyw i mięsa kangurzego o autochtonicznie brzmiących nazwach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochton mos., autochtonizm mrz., autochtonka ż.

 przym. autochtoniczny, autochtoński

Wiktionary


autochtoniczność

→ autochtoniczny


SJP.pl

Patrz:

autochtoniczny

autochtoniczny

1. dotyczący lub złożony z rdzennych mieszkańców danego obszaru;
2. skała autochtoniczna - masa skalna, która pomimo ruchów górotwórczych pozostała w miejscu powstania;
3. organizm autochtoniczny - zwierzę lub roślina pochodzące z tego miejsca, na którym występuje


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziemie na wschód od rzeki należały do autochtonicznych Australijczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochton mos., autochtonizm mrz., autochtonka ż.

 przym. autochtoński

 przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autochtoński, rdzenny, tubylczy

Wiktionary


autochtonizm

1. należenie do rdzennej ludności danego obszaru;
2. cecha czegoś pochodzącego z tego samego obszaru, na którym aktualnie występuje;
3. cecha mas skalnych, które pozostają na tym samym miejscu podczas ruchów górotwórczych


SJP.pl


autochtonka

rdzenna mieszkanka danego obszaru; aborygenka, tuziemka, tubylka, tubylczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rdzenna mieszkanka jakiegoś terytorium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochtonizm m.

:: fm. autochton mos.

 przym. autochtoniczny, autochtoński

 przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aborygenka, tubylka, tuziemka

Wiktionary


autochtoński

związany z autochtonem, autochtonami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W muzeum prezentowano autochtońskie narzędzia rolnicze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autochton mos., autochtonizm mrz., autochtonka ż.

 przym. autochtoniczny

 przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autochtoniczny, rdzenny, tubylczy

Wiktionary


autocross

[czytaj: ałtoKROS lub ałTOkros] wyścig samochodowy w trudnych warunkach terenowych z naturalnymi przeszkodami; autokros


SJP.pl


autocrossowy

→ autocross [czytaj: autokrosowy]; autokrosowy


SJP.pl


autocykl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. mot. rower z przyczepnym silnikiem niewielkiej mocy

 (1.2) daw. mot. motocykl

Wiktionary


autocytat

cytat z własnej wypowiedzi cytującego


SJP.pl


autoczyszczenie

funkcja automatycznego czyszczenia urządzenia


SJP.pl


autoczęści

potocznie: części do samochodów


SJP.pl


autodafe

[czytaj: autodaFE]
1. publiczne wykonywanie wyroków śmierci przez inkwizytorów pod koniec XV wieku, głównie w Hiszpanii i Portugalii;
2. palenie pism uznawanych za heretyckie;
3. przenośnie: publiczne wyznane winy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;

 (1.2) hist. publiczne wykonanie kary śmierci za herezję, najczęściej przez spalenie na stosie

 (1.3) hist. palenie ksiąg uznanych za heretyckie

 (1.4) przen. publiczne napiętnowanie kogoś; też: publiczne pokajanie się lub wyznanie czegoś

 (1.5) książk. przen. samobójstwo poprzez spalenie się żywcem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Więzienie, skazanie na galery, utrata mienia - kary te stosowano nagminnie wobec wszystkich klientów inkwizycji, z wyjątkiem czarownic: te czekało zawsze autodafe, czyli spalenie żywcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdaˈfɛ, AS: au̯todafe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) samospalenie

Wiktionary


autodestrukcja

niszczenie siebie samego (pod względem fizycznym, psychicznym itd.)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) działanie prowadzące do własnego zniszczenia, osłabienia lub poważnego pogorszenia własnej sytuacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konflikt wewnętrzny doprowadził organizację do autodestrukcji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autodestrukcyjny

Wiktionary


autodestrukcyjność

→ autodestrukcyjny; autodestruktywność


SJP.pl


autodestrukcyjny

przymiotnik od: autodestrukcja (np. autodestrukcyjne tendencje, autodestrukcyjne przejawy)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) niszczący samego siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autodestrukcja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoniszczący, samoniszczycielski

Wiktionary


autodestruktywność

cecha osób dobrowolnie podejmujących działania, które zagrażają swojemu życiu lub zdrowiu; autodestrukcyjność


SJP.pl


autodestruktywny

podejmujący działania, które zagrażają swojemu życiu lub zdrowiu; autodestrukcyjny


SJP.pl


autodetailer

[czytaj: ałtoditejler] osoba zawodowo odnawiająca samochody; autodetailingowiec, detailer, detailingowiec


SJP.pl


autodetailerka

→ autodetailer [czytaj: ałtoditejlerka]; detailerka


SJP.pl


autodetailing

[czytaj: ałtoditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, auto-detailing, cardetailing, car-detailing, car detailing


SJP.pl


autodetailingowy

→ autodetailing [czytaj: ałtoditejlingowy]; detailingowy, cardetailingowy


SJP.pl


autodeterminizm

teoria biologiczna głosząca, że organizm sam w sobie zawiera przyczyny swych funkcji i swej budowy


SJP.pl


autodiagnostyka

samodzielne wykrywanie i rozpoznawanie usterek, problemów lub nieprawidłowości we własnym działaniu


SJP.pl


autodiagnoza

samodzielne rozpoznanie u siebie choroby, problemu lub innego stanu; samodiagnoza


SJP.pl


autodrabina

strażacka drabina na podwoziu samochodowym


SJP.pl


autodrezyna

drezyna z silnikiem spalinowym


SJP.pl


autodrom

1. specjalny tor wyścigowy dla samochodów;
2. plac przeznaczony do postoju samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. wyścigowy tor samochodowy

 (1.2) mot. plac ćwiczeń dla kierowców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym autodromie rozbił się mój kumpel.

Wiktionary


autodromowy

→ autodrom


SJP.pl

Patrz:

autodrom

autodydakta

inaczej: samouk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. pedag. inaczej: samouk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoba samodzielnie kształcąca się nazywana jest naukowo autodydaktą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdɨˈdakta, AS: au̯todydakta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autodydaktyka ż., dydaktyka ż.

 przym. autodydaktyczny, dydaktyczny

 przysł. autodydaktycznie, dydaktycznie

Wiktionary


autodydaktyczny

→ autodydaktyzm; samokształceniowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. pedag. związany z autodydaktyką lub autodydaktą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdɨdakˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯todydaktyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autodydakta m., autodydaktyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samokształceniowy

Wiktionary


autodydaktyka

dawniej: samouctwo, samokształcenie; autodydaktyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. pedag. inaczej: samokształcenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdɨˈdaktɨka, AS: au̯todydaktyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autodydakta m.

 przym. autodydaktyczny

Wiktionary


autodydaktyzm

dawniej: samouctwo, samokształcenie; autodydaktyka


SJP.pl


autodyfuzja

dyfuzja z udziałem wyłącznie cząstek jednej substancji


SJP.pl


autodyktando

rodzaj dyktanda utrwalającego, ćwiczenie pośrednie pomiędzy przepisywaniem a pisaniem na podstawie pamięci wzrokowej


SJP.pl


autoedukacja

umiejętność wpływu na własny rozwój, przejmowanie zadania rozwijania i kształtowania kwalifikacji we własnym zakresie; samokształcenie, samowychowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) samowychowanie

Wiktionary


autoedukacyjny

→ autoedukacja


SJP.pl

Patrz:

autoedukacja

autoekologia

dział ekologii zajmujący się fizjologią i zachowaniem się organizmów w ich naturalnym środowisku


SJP.pl


autoekspresja

wyrażenie własnego zdania czy uczuć


SJP.pl


autoerotyczny

związany z autoerotyzmem (np. autoerotyczne zainteresowanie własnym ciałem)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) seks. charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoerotyzm m.

Wiktionary


autoerotyka

zachowania seksualne realizowane w pojedynkę; autoerotyzm


SJP.pl


autoerotyzm

1. zainteresowanie własnym ciałem, o zabarwieniu erotycznym, prowadzące do realizacji różnego rodzaju zachowań seksualnych w pojedynkę; narcyzm;
2. masturbacja, samogwałt, onanizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) seks. wzmożone zainteresowanie swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

Wiktionary

Autoerotyzm (autoerotyka) – różnego rodzaju zachowania seksualne realizowane w pojedynkę (w tym pieszczoty) przynoszące satysfakcję seksualną. Często kojarzone jedynie z onanizmem, a mogące mieć szerszy zakres. Pojęciowo bliższe erotyce.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Eros mzw./mos./mrz., autoerotyka ż.

 przym. autoerotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autoerotyka

Wiktionary


autoetnografia

badanie własnych doświadczeń w kontekście kultury


SJP.pl

Au

Wikipedia


autoeutanazja

samobójstwo osoby nieuleczalnie chorej i pragnącej śmierci


SJP.pl


autoewaluacja

samodzielna ocena własnych działań, wyników lub kompetencji; samoocena


SJP.pl


autofagia

trawienie przez komórkę niektórych własnych elementów jej struktury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. proces usuwania z komórki zbędnych elementów poprzez ich degradację;

Wiktionary

Autofagia (z gr. αυτός (autós) – sam i gr. φαγειν (fagein) – jeść, zjadać; tłumaczone jako "samozjadanie", ang. "self-eating"), inaczej autofagocytoza – biologiczny proces kataboliczny polegający na kontrolowanym rozkładzie przez komórkę cząsteczek chemicznych, fragmentów komórki i organelli komórkowych.

Wikipedia


autofagiczny

→ autofagia


SJP.pl

Patrz:

autofagia

autofellatio

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) technika masturbacyjna polegająca na oralnym pobudzaniu przez mężczyznę swojego własnego prącia;

Wiktionary

Autofellatio – forma masturbacji polegająca na oralnej stymulacji własnego penisa. Tylko niewielka liczba mężczyzn jest w stanie wykonać fellatio na sobie, ze względu na wymaganą elastyczność.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fellatio n.

Wiktionary


autofikcja

gatunek łączący autobiografię z fikcją literacką


SJP.pl


autofikcyjny

→ autofikcja


SJP.pl

Patrz:

autofikcja

autofil

osoba o wygórowanym mniemaniu o sobie; samolub


SJP.pl


autofilia

zachwyt nad sobą, uwielbienie samego siebie; samouwielbienie, narcyzm


SJP.pl


autofobia

chorobliwy lęk przed samotnością, byciem odizolowanym; monofobia


SJP.pl

Autofobia, monofobia, eremofobia – chorobliwy lęk przed samotnością lub byciem odizolowanym albo doświadczaniem egotyzmu. Chorzy nie zawsze są fizycznie sami, ale wierzą, że są ignorowani, niekochani lub nie ma w ich otoczeniu ludzi, których lubią (przyjaciół, rzadziej rodziny, gdyż związek chorego z rodziną jest stały i zazwyczaj częstszy niż z innymi grupami społecznymi).

Wikipedia


autofocus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Używanie autofocusu jest łatwe, jednak należy pamiętać o jego właściwej obsłudze. (z Internetu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót AF, automatyczny focus

Wiktionary


autofokus

automatyczne dostosowywanie ostrości w aparacie fotograficznym


SJP.pl

Autofokus, autofocus, AF – układ automatycznego ustawiania ostrości w aparatach fotograficznych.

Wikipedia


autoformatować

formatować samoczynnie, za pomocą automatu


SJP.pl


autogamia

zapłodnienie zachodzące w obrębie tego samego organizmu, to jest zapłodnienie komórki jajowej przez gametę męską pochodzącą z tego samego osobnika; u zwierząt - samozapłodnienie, u roślin - samopylność


SJP.pl

Au

Wikipedia


autogamiczny

przymiotnik od: autogamia


SJP.pl


autogamie

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|autogamia.

Wiktionary


autogaz

gaz do auta stosowany zamiast benzyny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gaz LPG

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracownicy stacji paliw nie będą obsługiwać dystrybutorów autogazu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔɡas, AS: au̯togas

Wiktionary


autogazowy

→ autogaz


SJP.pl

Patrz:

autogaz

autogeneza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości

Wiktionary


autogeniczny

1. książkowo: wywołany przyczynami wewnętrznymi; autogenny, autogenowy, samorzutny;
2. w biologii: czynniki autogeniczne wewnętrzne siły organizmów wpływające na ich ewolucję niezależnie od czynników środowiska;
3. w geologii: składniki autogeniczne - podstawowe składniki skał osadowych i spoiwa skał okruchowych, tworzące się w czasie kształtowania się skały lub później;
4. w technice: cięcie, spawanie autogeniczne - cięcie, spawanie metali wykonane pod działaniem wysokiej temperatury za pomocą płomienia acetylenowo-tlenowego; cięcie, spawanie gazowe;
5. w psychoterapii: trening autogeniczny - metoda polegająca m.in. na wykonywaniu ćwiczeń likwidujących napięcie nerwowe; trening autogenny


SJP.pl


autogenny

1. książkowo: wywołany przyczynami wewnętrznymi; autogeniczny, autogenowy, samorzutny;
2. w psychoterapii: trening autogenny - metoda polegająca m.in. na wykonywaniu ćwiczeń likwidujących napięcie nerwowe; trening autogeniczny


SJP.pl


autogenowy

książkowo: wywołany przyczynami wewnętrznymi; autogenny, autogeniczny, samorzutny


SJP.pl


autogiełda

autobazar;
1. zorganizowana bezpośrednia sprzedaż samochodów przez właścicieli;
2. miejsce, w którym odbywa się sprzedaż samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. giełda samochodowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Giełda samochodowa
  • gazeta „Auto Giełda Dolny Śląsk” (d. „Autogiełda Dolnośląska”)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie konkurujące ze sobą autogiełdy nie miałyby raczej szans utrzymania się w mieście, […].

Wiktionary


autogiro

wiropłat o samoczynnie obracającym się wirniku; wiatrakowiec; autożyro


SJP.pl


autognozja

poznawanie samego siebie


SJP.pl


autogolpe

praktykowana w krajach Ameryki Środkowej niezgodna z konstytucją forma przejęcia władzy w państwie przez szefa władzy wykonawczej


SJP.pl


autogonia

według popularnego w starożytności i średniowieczu poglądu: samorzutne powstanie niższych organizmów z nieorganicznej lub organicznej materii nieożywionej (np. much ze zgniłego mięsa, żab z mułu rzecznego); abiogeneza, samorództwo


SJP.pl


autograf

1. własnoręczny podpis kogoś sławnego;
2. potocznie, ironicznie: podpis;
3. w nauce o literaturze: rękopis jakiegoś autora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) własnoręczny podpis

 (1.2) rękopis wykonany przez autora dzieła

 (1.3) techn. urządzenie do prezentacji zdjęć wykonanych z lotu ptaka w formie trójwymiarowych map

Wiktionary

Autograf (gr. αὐτός 'sam' i γράφω 'piszę') – własnoręczne pismo jakiejś osoby (podpis, rękopis).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dużą sensację wzbudziło przybycie Mariana Krzaklewskiego, który przemaszerował główną ulicą wraz z licznymi zwolennikami do stolika AWS-u , gdzie rozdawał autografy.

 (1.1) […] wyrwał z tak pięknie oprawionej książki kartę z autografem […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔɡraf, AS: au̯tograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autografowanie n.

Wiktionary


autografia

wykonanie rysunku na papierze przedrukowym i odciśnięcie go na płycie (kamień lub blacha cynkowa); przedruk


SJP.pl


autograficzność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest autograficzne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autograficzny

 przysł. autograficznie

Wiktionary


autograficzny

1. własnoręczny;
2. wykonany techniką autografii


SJP.pl


autografowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. odtwarzanie pisma lub rysunku na podstawie oryginału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autograf m.

 czas. autografować

Wiktionary


autografować

przestarzałe: dokładnie reprodukować z oryginału pismo lub rysunek


SJP.pl


autohandel

potocznie: handel samochodami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. handel samochodami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈxãndɛl, AS: au̯toχãndel

Wiktionary


autohemoterapia

leczenie zastrzykami domięśniowymi krwi własnej pacjenta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) domięśniowe lub podskórne, natychmiastowe wstrzyknięcie podskórne krwi uprzednio pobranej u pacjenta, czasem z dodatkowymi substancjami

Wiktionary


autohipnotyczny

→ autohipnoza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z autohipnozą

Wiktionary

Patrz:

autohipnoza

Przykłady

 (1.1) Szaman może cię nauczyć wchodzenia w trans autohipnotyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔxʲipnɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯toχʹipnotyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autohipnoza

Wiktionary


autohipnoza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hipnoza wywoływana na sobie samym

Wiktionary

Au

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Specyficzną metodą pracy z autohipnozą jest użycie kaset z odpowiednio nagranymi sesjami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔxʲipˈnɔza, AS: au̯toχʹipnoza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autohipnotyczny

Wiktionary


autoholiczka

kobieta przywiązująca zbyt dużą wagę do posiadania lub używania samochodu


SJP.pl


autoholik

osoba przywiązująca zbyt dużą wagę do posiadania lub używania samochodu


SJP.pl


autoholizm

przywiązywanie zbyt dużej wagi do posiadania lub używania samochodu, traktowanie jako objaw choroby


SJP.pl


autoidentyfikacja

określenie własnej tożsamości, przynależności do danej kultury, religii lub organizacji, itp.; samoidentyfikacja


SJP.pl


autoidentyfikacyjny

→ autoidentyfikacja


SJP.pl

Patrz:

autoidentyfikacja

autoimmunizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wytwarzanie przez organizm przeciwciał skierowanych przeciwko własnym komórkom i niszczenie ich;

Wiktionary

Autoimmunizacja – odpowiedź odpornościowa układu odpornościowego organizmu, w przebiegu której powstają nieprawidłowe, skierowane przeciw własnym tkankom limfocyty T lub przeciwciała. Autoimmunizacja może prowadzić do powstania chorób autoimmunologicznych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) autoagresja

Wiktionary


autoimmunizacyjny

przymiotnik od: autoimmunizacja


SJP.pl


autoimmunologiczny

przymiotnik

 (1.1) med. taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autoimmunologiczna hemolityczna anemia to zagrażająca życiu choroba, w której układ odpornościowy psa atakuje jego krwinki czerwone.

Wiktionary


autointerpretacyjny

przymiotnik od: autointerpretacja


SJP.pl


autointoksykacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. med. proces, w którym organizm ulega zatruciu własnymi produktami przemiany materii lub toksynami wytwarzanymi wewnętrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samozatrucie

Wiktionary


autoironia

szczególna odmiana ironii, którą autor kieruje przeciwko sobie samemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ironia dotycząca samego siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konstrukcja, wielowątkowość, powtórzenia, autoironie, są to symptomy, powiedzmy, literackie. Dosłowne doświadczenie bycia przy umieraniu bliskiego człowieka staje się początkiem opowieści o literaturze i naszej wyobraźni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔjiˈrɔ̃ɲja, AS: au̯toi ̯irõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoironizowanie n., autoironiczność ż.

 czas. autoironizować

 przym. autoironiczny

 przysł. autoironicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. samoironia

Wiktionary


autoironiczny

przejawiający autoironię, nacechowany autoironią (np. autoironiczny komentarz, autoironiczna postawa)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ironiczny wobec siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoironia ż., autoironizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoironiczny

Wiktionary


autoironizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ironizowanie wobec samego siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoironia ż.

 czas. autoironizować

 przym. autoironiczny

 przysł. autoironicznie

Wiktionary


autojonizacja

dysocjacja elektrolityczna rozpuszczalnika amfiprotonowego wskutek wymiany protonów między jego cząsteczkami; autoprotoliza


SJP.pl


autokanibalizm

praktyka zjadania własnego ciała


SJP.pl

Autokanibalizm – praktyka zjadania własnego ciała. Forma kanibalizmu.

Wikipedia


autokar

autobus turystyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. autobus przeznaczony do długich podróży

Wiktionary

Autokar (autobus turystyczny, autobus dalekobieżny) – autobus przystosowany do przewozów pasażerskich na duże odległości, na trasach międzymiastowych i międzynarodowych. Według definicji Europejskiej Komisji Gospodarczej, Eurostatu i Międzynarodowego Forum Transportu jest to pasażerski mechaniczny pojazd drogowy przeznaczony do przewozu więcej niż 24 osób (wliczając kierowcę) i posiadający wyłącznie miejsca siedzące.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podróż autokarem jest tańsza od jazdy koleją, ale zwykle trwa dłużej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔkar, AS: au̯tokar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokarowy

Wiktionary


autokarmnik

automat do karmienia zwierząt gospodarskich; paszomat


SJP.pl


autokarowy

związany z autokarem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z autokarem, wykorzystujący autokar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokar

Wiktionary


autokarykatura

karykatura pokazująca samego autora


SJP.pl


autokatalityczny

→ autokataliza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z autokatalizą; taki, w którym produkt reakcji chemicznej działa jako katalizator tej samej reakcji, przyspieszając jej przebieg

Wiktionary

Patrz:

autokataliza

Powiązane:

 rzecz. autokataliza ż.

Wiktionary


autokataliza

zajwisko przyspieszenia reakcji katalitycznej pod wpływem jednego z produktów tej reakcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. reakcja chemiczna, w której jej produkt pełni rolę katalizatora dla tej samej reakcji, zwiększając jej szybkość

Wiktionary

Autokataliza – wzrost szybkości reakcji chemicznej pod wpływem jednego z produktów tej reakcji, który pełni funkcję katalizatora. Szybkość reakcji autokatalitycznej wzrasta w miarę jej postępu i związanego z tym wzrostu stężenia produktu będącego katalizatorem, a następnie maleje z powodu spadku stężenia substratów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Autokataliza ma znaczenie w procesach biologicznych, np. w powielaniu materiału genetycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokatalityczny

Wiktionary


autokefalia

niezależność kościoła prawosławnego od zwierzchnictwa zagranicznych władz duchownych; autocefalia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;

Wiktionary

Autokefalia (z gr. αὐτο – "samo", κεφαλή – "głowa") – status kościoła chrześcijańskiego (najczęściej prawosławnego albo orientalnego) oznaczający, że jego głowa (biskup, metropolita, patriarcha) nie jest odpowiedzialna przed jakimkolwiek innym hierarchą o wyższej randze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔkɛˈfalʲja, AS: au̯tokefalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokefaliczny

 rzecz. autokefaliczność ż.

Wiktionary


autokefaliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha cerkwi autonomicznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie były wcześniejsze przejawy autokefaliczności tej bliskowschodniej wspólnoty eklezjalnej?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokefaliczny

 rzecz. autokefalia ż.

Wiktionary


autokefaliczny

o Kościele prawosławnym: autonomiczny, niezależny od zagranicznych władz duchownych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właścicielem tej działki jest Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokefalia ż., autokefaliczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autonomiczny

Wiktionary


autokemping

kemping służący zmotoryzowanym turystom, z miejscami na samochody z przyczepą; autocamping


SJP.pl


autokempingowy

przymiotnik od: autokemping


SJP.pl


autoklaw

hermetycznie zamykany zbiornik, używany do sterylizacji materiałów opatrunkowych i narzędzi chirurgicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. med. hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

Wiktionary

Autoklaw – hermetycznie zamknięty, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania procesów chemicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Autoklawy stoją w sąsiednim pomieszczeniu.

 (1.1) W czasie wojny znaczne uszkodzenia w chorzowskich Zakładach spowodowała eksplozja autoklawu przy instalacji stężonego kwasu azotowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔklaf, AS: au̯toklaf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autoklawowy

Wiktionary


autoklawować

przeprowadzać sterylizację czegoś za pomocą autoklawy


SJP.pl


autoklawowy

→ autoklaw


SJP.pl

Patrz:

autoklaw

autokod

system automatycznego programowania maszyn cyfrowych


SJP.pl


autokolimacja

odwrócenie wiązki promieni przy jednoczesnym jej zawężeniu lub zogniskowaniu


SJP.pl


autokolimacyjny

→ autokolimacja


SJP.pl

Patrz:

autokolimacja

autokomentarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. publ. opinia wyrażona przez kogoś na temat własnego zachowania, własnej osoby, własnego utworu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komentarz m., komentator m., komentatorka ż., komentowanie n., skomentowanie n., komentacja ż.

 czas. komentować ndk., skomentować dk.

 przym. komentatorski

Wiktionary


autokomis

potocznie: komis samochodowy


SJP.pl


autokomisowy

→ autokomis


SJP.pl

Patrz:

autokomis

autokontrola

samokontrola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kontrolowanie samego siebie; panowanie nad sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziuta ma na pewno problemy z autokontrolą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samokontrola

Wiktionary


autokorekta

automatyczna korekta m.in. w edytorach tekstowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element oprogramowania poprawiający tekst automatycznie

Wiktionary


autokorelacja

1. w informatyce: pojęcie stochastyczne mające zastosowanie w analizie przestrzennej, dotyczące zmienności wartości atrybutów przy zmianie położenia, odnoszące się do obiektów przestrzennych ciągłych;
2. w statystyce, telekomunikacji: miara współzależności między elementami szeregu czasowego


SJP.pl

Autokorelacja – narzędzie matematyczne często używane w przetwarzaniu sygnałów do analizowania funkcji lub serii wartości. Mniej formalnie jest to statystyka opisująca, w jakim stopniu dany wyraz szeregu zależy od wyrazów poprzednich w szeregu czasowym. Autokorelacja jest funkcją, która argumentowi naturalnemu formula_1 przypisuje wartość współczynnika korelacji Pearsona pomiędzy szeregiem czasowym a tym samym szeregiem cofniętym o formula_1 jednostek czasu.

Wikipedia


autokorelacyjny

przymiotnik od: autokorelacja


SJP.pl


autokosmetyczny

→ autokosmetyka


SJP.pl

Patrz:

autokosmetyka

autokosmetyk

upiększanie i konserwacja samochodów


SJP.pl


autokosmetyka

upiększanie i konserwacja samochodów


SJP.pl


autokowariancja

wielkość równa kowariancji pomiędzy procesem stochastycznym a tym samym procesem przesuniętym o pewien odcinek czasu


SJP.pl

Autokowariancja – wielkość równa kowariancji pomiędzy procesem stochastycznym a tym samym procesem przesuniętym o pewien odcinek czasu.

Jeśli każdy stan procesu stochastycznego ma wartość oczekiwaną, formula_1 to autokowariancja jest dana wzorem:

Wikipedia


autokracja

system władzy państwowej, w którym nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; jedynowładztwo, samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autarchia (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

Wiktionary

Au

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈkrat͡sʲja, AS: au̯tokracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokrata m., autokratka ż., autokratyzm m.

 przym. autokratyczny

 przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autokratyzm, absolutyzm, dyktatura, jedynowładztwo, samowładztwo, samodzierżawie, despotyzm, despotia, tyrania; pot. zamordyzm

Wiktionary


autokrata

osoba sprawująca nieograniczoną władzę; autarcha (rzadziej), autokrator, samowładca, jedynowładca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. władca mający nieograniczoną, samodzielną władzę

 (1.2) książk. erud. osoba podejmująca decyzje samodzielnie i wymagająca od innych całkowitego podporządkowania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈkrata, AS: au̯tokrata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokracja ż., autokratka ż., autokrator mos., autokratyzm mrz.

 przym. autokratyczny

 przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autarcha, despota, dyktator, dzierżymorda, hegemon, jednowładca, jedynowładca, samodzierżca, samowładca, samowładnik, samowładzca, satrapa, tyran

 (1.2) sobiepanek, dzierżymorda, zamordysta, despota

Wiktionary


autokratka

władczyni absolutna, despotka, tyran


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta podejmująca decyzje samodzielnie i wymagająca od innych całkowitego podporządkowania

Wiktionary


autokrator

1. władca nieograniczony, absolutny; samowładca, autokrata, jedynowładca, jednowładca;
2. w starożytności: grecki tytuł cesarza rzymskiego i bizantyjskiego


SJP.pl

Au

Wikipedia


autokratyczny

dotyczący autokracji lub autokraty, właściwy autokracji lub autokracie (np. autokratyczny system władzy, autokratyczny władca)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. związany z autokratyzmem jako systemem rządów

 (1.2) charakterystyczny dla autokraty (jako cecha)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokratyzm mrz., autokracja ż., autokrata mos.

 przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) despotyczny, samowładny

 (1.2) absolutystyczny

Wiktionary


autokratywny

→ autokracja; autokratyczny, autorytarny, dyktatorski


SJP.pl


autokratyzm

1. system władzy państwowej, w którym nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; jedynowładztwo, samowładztwo, absolutyzm, autokracja, autarchia (rzadziej);
2. książkowo: cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim, postępuje w sposób władczy; despotyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;

 (1.2) władczość jako cecha charakteru; cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Autokratyzm twojej babki jest denerwujący.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈkratɨsm̥, AS: au̯tokratysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autokracja ż., autokrata m.

 przym. autokratyczny

 przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autokracja, samowładztwo, samodzierżawie, absolutyzm, despotyzm, dyktatura, tyrania, autorytaryzm, totalizm, totalitaryzm, régime

 (1.2) despotyzm, dyktatura, tyrania

Wiktionary


autokreacja

tworzenie własnego wizerunku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) budowanie / tworzenie swojego wizerunku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔkrɛˈat͡sʲja, AS: au̯tokreacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autokreacyjny

Wiktionary


autokreacyjny

→ autokreacja; autokreatywny


SJP.pl


autokreatywny

→ autokreacja; autokreacyjny


SJP.pl


autokros

wyścig samochodowy w trudnych warunkach terenowych z naturalnymi przeszkodami; autocross


SJP.pl


autokrosowiec

uczestnik autokrosu - wyścigu samochodowego w trudnych warunkach terenowych z naturalnymi przeszkodami; kierowca autokrosowy


SJP.pl


autokrosowy

→ autokros; autocrossowy


SJP.pl


autokrytyczny

samokrytyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. samokrytyczny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samokrytyczny

Wiktionary


autokrytyk

krytyka wystawiona samemu sobie przez samego siebie


SJP.pl


autokrytyka

krytyka wystawiona samemu sobie przez samego siebie


SJP.pl


autokuszetka

pociąg złożony z wagonów z miejscami do leżenia dla pasażerów i wagonów towarowych do przewozu samochodów


SJP.pl

Au

Wikipedia


autokwarantanna

dobrowolne czasowe odosobnienie kogoś, kto miał kontakt z osobą chorą na chorobę zakaźną


SJP.pl


autolakier

[czytaj: ałtolakier] lakier służący do pokrywania karoserii samochodowych


SJP.pl


autolakiernia

[czytaj: ałtolakiernia] zakład lub pomieszczenie, w którym lakieruje się karoserie samochodów; warsztat lakierniczy


SJP.pl


autolaweta

pojazd przystosowany do przewożenia samochodów na platformie transportowej


SJP.pl


autolitografia

rysunek na kamieniu litograficznym wykonany przez artystę grafika


SJP.pl

Au

Wikipedia


autolityczny

→ autoliza


SJP.pl

Patrz:

autoliza

autoliza

rozkład komórek i tkanek organizmu pod wpływem własnych enzymów hydrolitycznych; samotrawienie, samorozpuszczanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. samoistny enzymatyczny proces trawienia samch siebie – wielkocząsteczkowych składników obumarłej komórki lub całych komórek i tkanek po śmierci organizmu;

 (1.2) kulin. metoda wstępnego przygotowania ciasta chlebowego polegająca na wymieszania samej mąki z wodą i pozostawieniu ciasta na 20-60 minut dla poprawienia jego elastyczności oraz walorów smakowych

Wiktionary

Autoliza ( "αυτό" ‘samo’ i "λύσις" ‘rozszczepienie’), samostrawienie – enzymatyczny proces trawienia:

U roślin proces ten może być związany z powstawaniem przestworów międzykomórkowych (np. zbiorniki na olejki eteryczne cytrusów lub eukaliptusu) albo wynikać ze specjalizacji komórek (np. autoliza protoplastu tracheidów i trachejów).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autolizowanie n.

 czas. autolizować

Wiktionary


autolizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) biochem. zachodzenie procesu autolizy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoliza ż.

 czas. autolizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samorozpuszczanie

Wiktionary


autolizować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) biol. o komórce: rozpadać się pod wpływem własnych enzymów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autolizowanie n., autoliza ż.

 przym. autolityczny

Wiktionary


autolock

[czytaj: ałtolok] automatyczna blokada urządzenia


SJP.pl


autologiczny

taki, w którym osobnik otrzymuje własne komórki macierzyste, np. przeszczep autologiczny


SJP.pl


autolustracja

lustracja przeprowadzona na wniosek osoby posądzonej o współpracę z komunistycznymi służbami bezpieczeństwa


SJP.pl


automacik

zdrobnienie od: automat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od automat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie automat, lecz tylko mały automacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automat m., automatyzowanie n.

 przym. automatyczny

Wiktionary


automacja

automatyzacja;
1. zmechanizowanie jakiejś czynności;
2. wprowadzenie do produkcji, transportu itp. urządzeń automatycznych


SJP.pl


automafia

mafia działająca w przemyśle samochodowym lub handlu samochodami


SJP.pl


automania

potocznie: szczególne zamiłowanie do samochodów


SJP.pl


automaniaczka

→ automaniak


SJP.pl

Patrz:

automaniak

automaniak

potocznie: pasjonat samochodów


SJP.pl

Automaniak – program motoryzacyjny produkowany przez telewizję TVN w latach 1998-2025.

Wikipedia


automanipulacja

nieświadoma manipulacja własną osobą


SJP.pl


automapa

mapa samochodowa


SJP.pl

Au

Wikipedia


automat

1. maszyna wykonująca cykl pracy bez udziału człowieka lub z jego niewielkim udziałem;
2. potocznie: pistolet maszynowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

 (1.2) maszyna, która wydaje towar po wrzuceniu pieniędzy

 (1.3) pot. pistolet maszynowy

 (1.4) środ. mot. samochód z automatyczną skrzynią biegów

 (1.5) pot. pralka automatyczna

Wiktionary

Automat (gr. "αὐτόματος" z "αὐτο-" 'samo-' i "μένος" ‘myśl’) – maszyna lub ich zestaw, wykonujące samoczynnie cykl czynności lub operacji określony konstrukcją lub programem, niewymagające bezpośredniego udziału człowieka. Jest to układ sekwencyjny, posiadający przynajmniej jedną pętlę sprzężenia zwrotnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wsunąłem kartę kredytową do szczeliny automatu i wprowadziłem swój PIN.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔ̃mat, AS: au̯tõmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automatyzm mrz., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż., automatyzowanie n., zautomatyzowanie n.

:: zdrobn. automacik mrz.

 czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

 przym. automatyczny, automatyzacyjny, automatowy

 przysł. automatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) robot, maszyna

Wiktionary


automatem

1. maszyna wykonująca cykl pracy bez udziału człowieka lub z jego niewielkim udziałem;
2. potocznie: pistolet maszynowy


SJP.pl


automatowy

związany z automatem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z automatem (maszyną, bronią, itp.)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automat mrz.

Wiktionary


automatyczka

→ automatyk


SJP.pl

Patrz:

automatyk

automatycznie

przysłówek

 (1.1) techn. z udziałem automatu

 (1.2) wynikając z odruchu lub przyzwyczajenia, bez udziału świadomości

 (1.3) w sposób konsekwentny, jako naturalne lub regulaminowe następstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sterowanie sprężarką odbywa się w pełni automatycznie.

 (1.2) Społeczeństwo automatycznie maluje stereotyp mężczyzn, którzy odkładają, opóźniają małżeństwo lub wybierają nieżenienie się.

 (1.3) Samotna matka nie musi automatycznie przechodzić na pełny etat, gdy jej dziecko ukończy trzy lata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automat mrz., automatyczność ż., automatyk mos., automatyka ż., automatyzacja ż., automatyzm mrz., automatyzowanie n.

 czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

 przym. automatyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mechanicznie, samoczynnie

 (1.2) bezwiednie, machinalnie, mimowolnie, odruchowo, spontanicznie

 (1.3) konsekwentnie

Wiktionary


automatyczność

→ automatyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest automatyczne

Wiktionary

Patrz:

automatyczny

Powiązane:

 rzecz. automat m., automatyka ż., automatyzacja ż., automatyzowanie n., automatyk mos.

 czas. automatyzować ndk.

 przym. automatyczny

 przysł. automatycznie

Wiktionary


automatyczny

1. działający samoczynnie;
2. wykonywany za pomocą automatu;
3. powstający bez udziału świadomości i woli


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

 (1.2) rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

 (1.3) przen. wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie wprowadzane deszczomierze automatyczne dokonują pomiaru wysokości opadu (…) i zapisują tę informację w pamięci elektronicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯tõmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automat m., automacik m., automatyzm m., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż., automatyzowanie n., zautomatyzowanie n.

 czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

 przym. automatyzacyjny

 przysł. automatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoczynny, mechaniczny

 (1.2) pewny, nieuchronny, gwarantowany; pot. murowany

 (1.3) mimowolny, bezwiedny, machinalny

Wiktionary


automatyk

dziedzina techniki i nauki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmującą się automatyką

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. automatycznie

 rzecz. automatyka ż., automatyczność ż.

Wiktionary


automatyka

dziedzina techniki i nauki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. techn. dyscyplina zajmująca się urządzeniami sterującymi procesami bez udziału człowieka lub z jego ograniczonym udziałem

Wiktionary

Automatyka – dziedzina techniki i nauki zajmująca się zagadnieniami sterowania różnorodnymi procesami, głównie technologicznymi i przemysłowymi (zwykle bez udziału lub z ograniczonym udziałem człowieka).

Automatyka nie jest tożsama z automatyzacją, czyli metodami i środkami służącymi do wyeliminowania lub ograniczenia udziału człowieka w różnych czynnościach. Do automatyzacji może się przyczynić nie tylko automatyka, ale i mechanizacja, robotyka czy technika informatyczna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. automatyzowanie n., automatyk mos., automat mrz., automatyczność ż., automatyzacja ż.

 przysł. automatycznie

 przym. automatyczny

Wiktionary


automatyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

Wiktionary

Automatyzacja – znaczne ograniczenie lub zastąpienie (proces zastępowania) ludzkiej pracy fizycznej i umysłowej przez pracę maszyn działających na zasadzie samoregulacji i wykonujących określone czynności bez udziału człowieka (czyli samoczynnych). Również zastosowanie maszyn do pracy niemożliwej do wykonania w inny sposób. Automatyzacja jest kolejnym etapem po mechanizacji, gdzie bezpośrednia praca człowieka jest niezbędna przy wytworzeniu produktu finalnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednym z kluczowych czynników zrozumienia akceptacji klientów względem automatyzacji jest poziom ich specyzmu, czyli przekonania o wyższości ludzi nad innymi gatunkami i technologią – dowiedli naukowcy z polsko-amerykańskiego zespołu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automatyka ż., automatyzowanie n., automat mrz., automatyczność ż.

 czas. automatyzować ndk.

 przym. automatyczny

 przysł. automatycznie

Wiktionary


automatyzacyjny

związany z wprowadzeniem do produkcji, transportu itp. urządzeń automatycznych


SJP.pl


automatyzm

1. odruchowe, nieświadome wykonywanie czynności;
2. w fizjologii: samoczynna, bez bodźców zewnętrznych, praca niektórych narządów, np. serca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia

Wiktionary

Au

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. automat mrz., automatyzowanie n.

 przysł. automatycznie

 przym. automatyczny

Wiktionary


automatyzowalny

dający się automatyzować


SJP.pl


automatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie czegoś automatycznym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zautomatyzowanie n., automat m., automacik m., automatyzm m., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż.

 czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

 przym. automatyczny, automatyzacyjny

 przysł. automatycznie

Wiktionary


automatyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zautomatyzować)

 (1.1) wprowadzać automatyczne działanie w miejsce pracy ręcznej lub wymagającej stałego nadzoru człowieka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będziemy automatyzować linię produkcyjną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automatyzacja ż., automatyzowanie n., automat mrz., automatyczność ż.

 przysł. automatycznie

 przym. automatyczny

Wiktionary


automechanik

potocznie: osoba zajmująca się obsługą i naprawą samochodów, mechanik samochodowy


SJP.pl


automedon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. przyjaciel i woźnica Achillesa, syn Dioresa

Wiktionary

Automedon, Automedont ( Αὐτομέδων) – w mitologii greckiej wojownik achajski, uczestnik wojny trojańskiej, woźnica rydwanu Achillesa i jego towarzysz.

Pochodził z wyspy Skyros. Przybył pod Troję na czele kontyngentu złożonego z dziesięciu okrętów. Służył Achillesowi, a po jego śmierci Neoptolemosowi. Zabił w boju Trojańczyka Aretosa. Był wiernym towarzyszem, słynął też z łagodności. Brał udział w zdobyciu Ilionu.

Wikipedia


autometamorficzny

przymiotnik od: autometamorfizm


SJP.pl


automobil

przestarzale: auto, samochód; samojazd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. samochód

 (1.2) zabytkowy lub stary samochód

 (1.3) przest. duży, kryty pojazd, najpierw konny bezszynowy, następnie szynowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy raz w życiu jechała wspaniałym automobilem, toteż, mimo wstrząśnień nieuniknionych na obmurowaniach ścieków bocznej ulicy, miała złudzenie, iż uległa porwaniu do nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃ˈmɔbʲil, AS: au̯tõmobʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automobilista m., automobilistka ż., automobilizm m.

 przym. automobilowy

Wiktionary


automobilista

przestarzałe: kierowca rajdowy; wyścigowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. kierowca

 (1.2) przest. człowiek uprawiający sporty samochodowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Hubert Latham był francuskim automobilistą i pionierem lotnictwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃mɔbʲiˈlʲista, AS: au̯tõmobʹilʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automobil m., automobilizm m.

:: fż. automobilistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szofer

Wiktionary


automobilistka

→ automobilista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. kobieta prowadząca samochód lub zajmująca się automobilizmem

Wiktionary

Patrz:

automobilista

Powiązane:

 rzecz. automobilizm mrz.

:: fm. automobilista mos.

Wiktionary


automobilizm

przestarzałe: sport samochodowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. rozwój techniki samochodowej

 (1.2) sport. dziedzina sportu obejmująca wyścigi samochodowe, rajdy i inne zawody motoryzacyjne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Paradoksalność sytuacji polega na tym, że żeby się wyrwać z hałaśliwego i smrodliwego inferna „cywilizacji mechanicznej”, muszę się posługiwać hałaśliwym, wydzielającym trujące spaliny mechanizmem. Nie jestem więc bynajmniej entuzjastą automobilizmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automobil mrz., automobilista mos., automobilistka ż.

Wiktionary


automobilklub

klub gromadzący miłośników pojazdów mechanicznych i kierowców, zwłaszcza sportowych


SJP.pl

Automobilklub – klub działający najczęściej na terenie danego miasta lub regionu, a także krajowa federacja sportowa specjalizująca się w sporcie samochodowym zrzeszający kierowców lub odpowiada za działanie i rozwój sportu samochodowego w mieście, regionie lub całego kraju. Jego działania dążą do organizacji i koordynacji imprez sportu samochodowego na danym obszarze. Automobilkluby organizują również akcje mające na celu popularyzację sportów motorowych i bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Wikipedia


automobilowy

związany z automobilem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mot. związany z automobilami, starymi samochodami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. automobil mrz.

Wiktionary


automorficzny

przymiotnik od: automorfizm


SJP.pl


automorfizm

Automorfizm – izomorfizm struktury matematycznej na siebie, czyli jej wzajemnie jednoznaczny endomorfizm. W pewnym sensie jest to symetria obiektu – sposób odwzorowania obiektu na siebie przy zachowaniu całej jego struktury.

Wikipedia


automotywacja

motywowanie samego siebie


SJP.pl


automotywacyjny

→ automotywacja


SJP.pl

Patrz:

automotywacja

automyjnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. myjnia samochodowa

Wiktionary


autonaprawa

potocznie: naprawa samochodów; autoserwis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. naprawa samochodów

 (1.2) naprawienie siebie samego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Organizm człowieka od urodzenia ma tendencję do autonaprawy.

Wiktionary


autonarracja

narracja człowieka o samym sobie


SJP.pl


autonomia

prawo do samostanowienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. częściowa niezależność;

 (1.2) swoboda działania

Wiktionary

Pojęcie autonomia pochodzi od starogreckiego αυτονομία, (αὐτονομία) "autonomía – możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna". Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność (całkowita lub częściowa). Dotyczy zarówno zbiorowości, jak jednostek (samodzielność w decydowaniu o sobie, w etyce – niezależność od innych norm niż własne sumienie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Władze obszaru, który posiada autonomię, mogą często tworzyć własne ustawodawstwo.

 (1.2) Dając dziecku autonomię, nie myl jej nigdy z bezkarnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: au̯tõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 rzecz. autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomista m., autonomiczność

 przysł. autonomicznie

Wiktionary


autonomicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób autonomiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomiczność ż.

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 przysł. autonomistycznie

Wiktionary


autonomiczność

→ autonomiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest autonomiczne; cecha tych, którzy są autonomiczni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Autonomiczność okrętu
  • Autonomiczność sztuki

Wikipedia

Patrz:

autonomiczny

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomista mos., autonomistka ż., autonomizowanie n.

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 przysł. autonomicznie

Wiktionary


autonomiczny

1. oparty na autonomii, niezależny (np. autonomiczna republika);
2. autonomiczny układ nerwowy - układ nerwowy narządów wewnętrznych działający niezależnie od woli


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z autonomią; taki, który ma autonomię

 (1.2) dotyczący autonomii w etyce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy katolicy zrozumieli autonomiczny charakter państwa, a zwłaszcza autonomiczny charakter liberalnej demokracji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: au̯tõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż., autonomizacja ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n.

 przysł. autonomicznie

 przym. autonomistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samodzielny, niezależny

Wiktionary


autonomista

zwolennik autonomii politycznej, gospodarczej lub kulturalnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik idei autonomii politycznej, gospodarczej lub kulturalnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomizm m., autonomiczność ż.

:: fż. autonomistka

 przym. autonomistyczny, autonomiczny

Wiktionary


autonomistka

→ autonomista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka autonomii, np. politycznej, gospodarczej lub kulturowej

Wiktionary

Patrz:

autonomista

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n., zautonomizowanie n., autonomizm m.

:: fm. autonomista m.

 czas. autonomizować ndk., zautonomizować dk.

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 przysł. autonomicznie

Wiktionary


autonomistyczny

→ autonomia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z autonomistami, dotyczący autonomistów, autonomizmu, dążenia do autonomii

Wiktionary

Patrz:

autonomia

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizacja ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż., autonomizowanie n.

 czas. autonomizować ndk.

 przym. autonomiczny

 przysł. autonomicznie

Wiktionary


autonomizacja

proces uzyskiwania autonomii przez jakieś terytorium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces nadawania autonomii lub uzyskiwania samodzielności przez jakąś jednostkę

Wiktionary

Autonomizacja (jap. 自働化 jidōka) – jeden z dwóch filarów Systemu Produkcyjnego Toyoty. Polega na zaprojektowaniu systemów produkcyjnych w sposób, który umożliwia wykrywanie i eliminowanie błędów oraz odstępstw od przyjętych standardów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 rzecz. autonomizowanie n.

Wiktionary


autonomizm

autonomia; samodzielne działanie, niezależność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zasada, postawa lub dążenie polegające na samodzielnym i niezależnym decydowaniu o sobie

Wiktionary



Autonomizm – nurt radykalnie lewicowej myśli politycznej, powstały w latach 60. XX wieku we Włoszech jako kontynuacja ruchu komunizmu robotniczego (wł. "operaismo"). Z czasem ruch ten zasymilował wiele elementów myśli anarchistycznej, łącząc je z marksizmem. Grupy powołujące się na różnie rozumiany autonomizm pozostają czynne przede wszystkim w Niemczech, Danii, Włoszech i Francji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 rzecz. autonomizowanie n., autonomista mos., autonomistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. autonomiczność

Wiktionary


autonomizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. polit. nadawanie jakiemuś podmiotowi autonomii

 (1.2) książk. traktowanie jakichś zjawisk, procesów itp. jako samodzielnych i niezależnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizacja ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż.

 czas. autonomizować ndk.

 przym. autonomiczny, autonomistyczny

 przysł. autonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usamodzielnianie

Wiktionary


autonomizować

1. nadawać jakiemuś terytorium autonomię;
2. autonomizować się - uzyskiwać autonomię


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zautonomizować)

 (1.1) nadawać autonomię, czynić niezależnym

czasownik zwrotny niedokonany autonomizować się (dk. zautonomizować się)

 (2.1) stawać się niezależnym; uzyskiwać automonię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autonomizowanie n., autonomistka ż.

 przym. autonomistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uniezależniać, usamodzielniać

 (2.1) uniezależniać się, usamodzielniać się

Wiktionary


autoobracanie

automatyczne obracanie się widoku na ekranie urządzenia po jego przekręceniu


SJP.pl


autoocena

ocena wystawiana sobie przez samego siebie


SJP.pl


autoodszkodowanie

odszkodowanie za uszkodzenie, zniszczenie, utratę itp. samochodu


SJP.pl


autoodtwarzać

odtwarzać w sposób automatyczny


SJP.pl


autoodświeżanie

automatyczne odświeżanie czegoś


SJP.pl


autoogumienie

potocznie: ogumienie samochodu


SJP.pl


autooksydacyjny

przymiotnik od: autooksydacja


SJP.pl


autookulary

tekturowa osłona przez rażącym światłem słonecznym, zakładana na przednią szybę samochodu


SJP.pl


autoparodia

parodia własnego utworu, własnego stylu itp.


SJP.pl


autopasta

pasta do czyszczenia samochodów; pasta samochodowa


SJP.pl


autopastisz

świadome naśladowanie własnego stylu przez twórcę, np. pisarza, reżysera itp.


SJP.pl


autopercepcja

sposób, w który odbieramy samych siebie


SJP.pl


autopersyflaż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. rzad. persyflaż, który autor skierował wobec własnego stylu

Wiktionary


autopilot

mechanizm komputerowy przejmujący w samolocie, samochodzie, statku itp. pewne funkcje osoby sterującej, np. utrzymywanie na wyznaczonym kursie, stabilizowanie wysokości


SJP.pl


autoplagiat

1. plagiatowanie własnego utworu;
2. utwór powstały w wyniku powtórzenia własnego dzieła bez podania źródła


SJP.pl

Au

Wikipedia


autoplastyczny

przymiotnik od: autoplastyka


SJP.pl


autoplastyka

operacja plastyczna przeszczepienia tkanek w obrębie tego samego organizmu w celu uzupełnienia ubytku tkanki lub skorygowania wady; fizjoplastyka


SJP.pl


autoploidalność

→ autoploidalny


SJP.pl

Patrz:

autoploidalny

autopoliploidalność

→ autopoliploidalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest autopoliploidalne

Wiktionary

Patrz:

autopoliploidalny

Powiązane:

 przym. autopoliploidalny

 przysł. autopoliploidalnie

Wiktionary


autopoliploidalny

przymiotnik od: autopoliploid


SJP.pl


autopompa

Au

Wikipedia


autoportrecik

zdrobnienie od: autoportret


SJP.pl


autoportret

portret autorstwa osoby namalowanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) portret artysty wykonany przez siebie samego;

Wiktionary

Autoportret, portret własny – portret artysty wykonany przez niego samego; może nim być obraz, rzeźba, fotografia.

Pierwsze autoportrety pojawiły się w średniowieczu, a rozpowszechniły się pod koniec tej epoki. Na początku renesansu artyści swoje autoportrety włączali do malowanych przez siebie scen. Wraz z zanikaniem pojmowania roli artysty jako rzemieślnika, wykształcał się samodzielny autoportret (np. u Albrechta Dürera).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraz „Mężczyzna w turbanie” Jana van Eycka to prawdopodobnie autoportret artysty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈpɔrtrɛt, AS: au̯toportret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. autoportrecik m.

 przym. autoportretowy

Wiktionary


autoportretowy

→ autoportret


SJP.pl

Patrz:

autoportret

autoprezentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sposób, w jaki ktoś świadomie przedstawia się innym, prezentacja siebie

Wiktionary

Autoprezentacja – sposób, w jaki każdy człowiek poprzez swoje wypowiedzi, zachowania i sygnały niewerbalne komunikuje na zewnątrz kim jest, albo za kogo chciałby być uważany. Autoprezentacja jest podejmowana również w sytuacjach, które nie przynoszą namacalnych zysków, ale pozwalają budować pozytywną opinię o sobie u innych, dzięki czemu jednostka może kształtować i podtrzymywać swoją pożądaną tożsamość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prezentację wykorzystuje się między innymi podczas egzaminu maturalnego lub zawodowego, przedstawiania oferty swojej firmy, szkoleń pracowników, a nawet w czasie autoprezentacji (prezentacji siebie) na rozmowie kwalifikacyjnej.

Wiktionary


autopromocja

1. promocja własnej osoby, umiejętności itp.;
2. promocja własnych produktów lub usług w ramach własnych środków promocji (np. promocja innych czasopism wydawnictwa w jednym z czasopism)


SJP.pl

Autopromocja – przekaz pochodzący od dostawcy usługi medialnej mający służyć bezpośrednio lub pośrednio promocji jego audycji, towarów lub usług.

Wikipedia


autopromocyjny

→ autopromocja


SJP.pl

Patrz:

autopromocja

autopropaganda

rozpowszechnianie własnych dokonań, poglądów itp. przez przedstawianie tego w korzystnym świetle


SJP.pl


autoprotoliza

dysocjacja elektrolityczna rozpuszczalnika amfiprotonowego wskutek wymiany protonów między jego cząsteczkami; autojonizacja


SJP.pl


autoprzeszczep

przeszczep organów lub komórek, w którym biorca jest jednocześnie dawcą


SJP.pl


autopsja

1. stwierdzenie czegoś poprzez własną (naoczną) obserwację; oględziny
2. badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny śmierci i okoliczności jej towarzyszących; sekcja zwłok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sekcja zwłok;

 (1.2) własne doświadczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autopsję przeprowadza się zarówno w celach naukowych, jak i ze względów procesowych i sądowych.

 (1.2) Znam to z autopsji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔpsʲja, AS: au̯topsʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badanie post mortem, obdukcja zwłok, sekcja zwłok

Wiktionary


autopsyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest autopsyjne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autopsyjny

 przysł. autopsyjnie

Wiktionary


autopsyjny

→ autopsja


SJP.pl

Patrz:

autopsja

autor

1. twórca dzieła literackiego, naukowego, technicznego, dzieła sztuki itp.;
2. inicjator, projektodawca;
3. wykonawca jakiejś czynności, np. autor kradzieży; sprawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „twórca”. Zobacz też: Twórca (film).

Autor, twórca ( auctor - sprawca, twórca) – osoba, która tworzyła lub współtworzyła dzieło (utwór w rozumieniu prawa autorskiego).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W rozmowie z autorem dowiedziałem się, że jego muzą jest kawa – dużo kawy.

 (1.1) Podziwiam autora tej powieści za jego niezwykłą wyobraźnię.

 (1.1) Mój sąsiad jest autorem wielu zagadek szachowych.

 (1.1) Długie noce przy biurku to codzienność dla wielu autorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔr, AS: au̯tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorstwo n., autoryzacja ż., autoryzowanie n.

:: fż. autorka ż.

 czas. autoryzować ndk.

 przym. autorski, autoryzacyjny

 przysł. autorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) twórca, inicjator, kreator, pomysłodawca, projektodawca; pisarz

Wiktionary


autoradiografia

metoda obrazowania rozkładu substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie


SJP.pl

Autoradiografia – metoda obrazowania rozkładu substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie.

Autoradiografię wykonuje się pozostawiając na pewien czas kliszę rentgenowską przyłożoną ściśle do przedmiotu lub pokrywając próbkę emulsją światłoczułą. Wywołana emulsja ujawnia rozkład substancji promieniotwórczych w przedmiocie (autoradiogram). W technice autoradiografii oprócz klisz rentgenowskich można wykorzystywać również inne systemy detekcji promieniowania.

Wikipedia


autoradiogram

przyrząd dzięki któremu można zobrazować rozkład substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obraz rozmieszczenia substancji znakowanych radioizotopami powstający na kliszy fotograficznej lub detektorze w wyniku rejestracji promieniowania

Wiktionary

Autoradiogram – obraz uzyskiwany na materiale światłoczułym, który miał kontakt z materiałem radioaktywnym, np. skrawkiem komórki zawierającej związki znakowane izotopami promieniotwórczymi. Na autoradiogramie widać szczegółowe rozmieszczenie składników radioaktywnych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autoradiografia ż.

Wiktionary


autorament

1. rodzaj zaciągu w dawnym wojsku polskim;
2. przenośnie: rodzaj, typ


SJP.pl

Autorament – sposób rekrutacji lub rodzaj zaciągu w wojskach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, który powstał w ramach reform wojska przez króla Władysława IV w latach 30. XVII wieku. Ustalono podział na autorament narodowy i cudzoziemski. Wojska te stanowiły trzon armii, uzupełniany pospolitym ruszeniem.

Wikipedia


autoramentowy

związany z autoramentem


SJP.pl


autoreferat

sprawozdanie z własnej pracy badawczej lub streszczenie własnych tekstów publicystycznych


SJP.pl


autoreferencja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. odnoszenie czegoś do samego siebie, porównywanie czegoś ze sobą, szukanie związków ze sobą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɛfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: au̯toreferẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autoreferencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoodnoszenie się, samoreferencja

Wiktionary


autorefleksja

zastanowienie się, moment zadumy nad własnym postępowaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. refleksja nad samym sobą; introspekcja

 (1.2) myśl wynikająca z autorefleksji (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autorefleksyjny

Wiktionary


autorefleksyjny

przymiotnik od: autorefleksja


SJP.pl


autorefraktometr

zautomatyzowany przyrząd okulistyczny do badania właściwości refrakcyjnych oczu


SJP.pl


autoregeneracja

samorzutne odradzanie się


SJP.pl


autoregresja

metoda predykcji statystycznej przyszłych wartości szeregu czasowego


SJP.pl

Autoregresja – metoda predykcji statystycznej przyszłych wartości szeregu czasowego. Jest to zwykła regresja statystyczna w której zmienna objaśniana jest przyszłą wartością z szeregu, a zmienne objaśniające to wartości szeregu czasowego z przeszłości.

Często używa się najprymitywniejszej autoregresji liniowej, w której stosowany jest model regresji liniowej:

Wikipedia


autoregresyjny

→ autoregresja


SJP.pl

Patrz:

autoregresja

autoregulacja

automatyczna regulacja czegoś, zdolność tego do samoczynnej korekty działania w razie jakichś nieprawidłowości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność do samoczynnego regulowania własnego działania, bez konieczności stałego sterowania z zewnątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziecko stopniowo rozwija zdolność autoregulacji emocjonalnej.

Wiktionary


autoregulacyjny

przymiotnik od: autoregulacja


SJP.pl


autoreklama

1. reklamowanie samego siebie (swoich dzieł, osiągnięć itp.);
2. reklamowanie swojej firmy i jej wyrobów, zwłaszcza gdy nie wypada tego czynić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reklamowanie siebie samego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Początkowo sprawa wyglądała na żart gazety i autoreklamę ciemnoskórej, zamieszkałej w Londynie rosyjskiej fotomodelki Angeli Ermakowej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoreklama

Wiktionary


autoreklamiarski

przymiotnik od: autoreklama


SJP.pl


autoreklamowy

→ autoreklama


SJP.pl

Patrz:

autoreklama

autoresponder

w informatyce: program współpracujący z serwerem poczty elektronicznej, umożliwiający automatyczne podjęcie różnych działań w stosunku do przychodzących e-maili


SJP.pl

Autoresponder – program lub opcja w programie służąca do automatycznego odpowiadania rozmówcy - przy próbie kontaktu wysyła jako odpowiedź wiadomość o ustalonej z góry treści.

Często występuje jako opcja w programie pocztowym umożliwiająca szybkie wysłanie odpowiedzi do nadawcy e-maila. Jest także wykorzystywany w komunikatorach internetowych oraz na IRC-u jako informacja dla nadawcy wiadomości, że adresata nie ma w danej chwili przy komputerze.

Wikipedia


autorewers

automatyczne odtwarzanie drugiej strony kasety w radioodtwarzaczach kasetowych


SJP.pl


autoriksza

zmotoryzowana wersja rikszy, używana jako taksówka w niektórych krajach azjatyckich; tuk-tuk


SJP.pl

Autoriksza (riksza motorowa, tuk-tuk) – pojazd, pełniący rolę taksówki, popularny w krajach takich jak Tajlandia, Indie, Pakistan, Nepal, Bangladesz i Sri Lanka. Jest to zmotoryzowana wersja zwykłej rikszy, przeważnie trójkołowa.

Wikipedia


autorka

1. twórczyni dzieła literackiego, naukowego, technicznego, dzieła sztuki itp.;
2. sprawczyni, inicjatorka, projektodawczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) twórczyni jakiegoś dzieła, projektu lub wynalazku

 (1.2) inicjatorka jakiegoś przedsięwzięcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczególne uznanie zasługuje dbałość autorek o to, by teksty podręcznikowe odpowiadały zainteresowaniom studentów.

 (1.2) Dziadek od razu wiedział, że autorką niespodzianki była babcia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autor mos., autorskość ż., autorstwo n.

 przym. autorski

 przysł. autorsko

Wiktionary


autorodeo

zawody, w których kierowcy próbują zniszczyć lub unieruchomić samochody przeciwników uderzeniami własnego pojazdu


SJP.pl


autorotacja

1. samoczynne, stałe obracanie się samolotu lub szybowca względem osi wzdłużnej;
2. obracanie się nienapędzanego wirnika wiropłatu pod wpływem ukośnego opływu aerodynamicznego


SJP.pl

Autorotacja – zjawisko polegające na samoczynnym obrocie wirnika nośnego wiropłatów, np. śmigłowca czy wiatrakowca, wywołane ruchem wiropłata względem powietrza. W czasie autorotacji wirnik nośny nie ma mechanicznego połączenia z zespołem napędowym wiropłata, co jest sytuacją typową dla wiatrakowca i awaryjną dla śmigłowca.

Wikipedia


autorotacyjny

przymiotnik od: autorotacja


SJP.pl


autorski

→ autor


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z autorem

 (1.2) realizowany według własnego pomysłu

Wiktionary

Patrz:

autor

Przykłady

 (1.2) Obecnie posiada autorską pracownię malarstwa i jest profesorem ASP w Krakowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔrsʲci, AS: au̯torsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autor mos., autorka ż., autorstwo n., autoryzowanie n.

 czas. autoryzować ndk.

 przysł. autorsko

Wiktionary


autorsko

przysłówek

 (1.1) na sposób autorski, po autorsku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autor mos., autorek mos., autorka ż., autorstwo n.

 przym. autorski

Wiktionary


autorskość

→ autorski


SJP.pl

Patrz:

autorski

autorstwo

bycie autorem; fakt, że ktoś jest autorem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fakt bycia twórcą dzieła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Liczne opracowania przypisują mu autorstwo dzieła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autor m., autorka ż.

 przym. autorski

 przysł. autorsko

Wiktionary


autorytarnie

przysłówek

 (1.1) w sposób autorytarny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autorytarny

 rzecz. autorytaryzm mrz.

Wiktionary


autorytarność

narzucanie swojej woli innym, zmuszanie ich do posłuszeństwa


SJP.pl


autorytarny

1. oparty na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywający władzy; autorytatywny;
2. osobowość autorytarna - w psychologii: osobowość charakteryzująca się ślepym oddaniem autorytetom, łaknąca silnego przywództwa, zwalniającego ją z konieczności podejmowania decyzji, odznaczająca się uproszczonym postrzeganiem świata (dzieli się on na swoich i obcych)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. dotyczący autorytaryzmu

 (1.2) narzucający swoją wolę, opinię

 (1.3) oparty na czyimś autorytecie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W krajach zachodnich dominuje konsumpcyjność i permisywizm, u nas odczuwa się spotęgowane następstwa systemu autorytarnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytaryzm mrz., autorytet mrz.

 przysł. autorytarnie

Wiktionary


autorytaryzm

1. system rządów opartych na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywających władzy;
2. w psychologii: bycie autorytarnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • autorytaryzm (ustrój)
  • autorytaryzm (psychologia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nawyki autorytaryzmu, serwilizmu i posłuszeństwa przygotowały grunt pod załamanie demokracji i nadejście dyktatury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytatywność ż., autorytet m.

 przym. autorytarny, autorytatywny

 przysł. autorytarnie, autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) despotyzm, totalitaryzm

Wiktionary


autorytatywnie

przysłówek sposobu

 (1.1) od: autorytatywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mógłbyś rozpatrzyć autorytatywnie tę zagmatwaną sprawę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɨtaˈtɨvʲɲɛ, AS: au̯torytatyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytet m., autorytatywność ż., autorytaryzm mrz.

 przym. autorytatywny

Wiktionary


autorytatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: autorytatywny


SJP.pl


autorytatywność

1. cieszenie się autorytetem, uznaniem;
2. pewność siebie, stanowczość nieznosząca sprzeciwu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co autorytatywne, miarodajne, wiarygodne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autorytatywny

 przysł. autorytatywnie

 rzecz. autorytaryzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewność, miarodajność, wiarygodność

Wiktionary


autorytatywny

1. pewny, miarodajny, wiarogodny
2. oparty na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywający władzy; autorytarny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) oparty na wiarygodnym autorytecie

 (1.2) władczy, stanowczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To przecież rewelacyjny dokument, wielce autorytatywna ocena przedstawiona Papieżowi.

 (1.2) Narrator jest na ogół postacią autorytatywną; rości sobie prawo do wszechwiedzy, wobec odbiorcy przyjmuje postawę protekcjonalną lub częściej – opiekuńczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ, AS: au̯torytatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytet mrz., autorytatywność ż., autorytaryzm mrz.

 przysł. autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewny, wiarygodny, fachowy, miarodajny

 (1.2) autorytarny, samowładny, dyktatorski, totalitarny, hegemonistyczny, bezwzględny, władczy

Wiktionary


autorytet

1. powszechnie uznana czyjaś powaga, wpływ, znaczenie; posłuch, poważanie, szacunek, respekt;
2. człowiek mający duże poważanie ze względu na swą wiedzę lub postawę moralną, stawiany za wzór do naśladowania, mający wpływ na postawy i myślenie innych ludzi; chodząca encyklopedia, augur;
3. ciesząca się dużym szacunkiem instytucja, doktryna, pismo itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wpływ osobisty, powaga, prestiż

 (1.2) człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

Wiktionary

Autorytet (łac. "auctoritas" – powaga, znaczenie, autorytet, prestiż, upoważnienie, moc prawna, władza) – pojęcie mające kilka odmiennych, choć nakładających się często znaczeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przypadki pedofilii wśród duchownych podkopały autorytet Kościoła katolickiego.

 (1.2) Jan Paweł II jest dla mnie największym autorytetem moralnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈrɨtɛt, AS: au̯torytet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autorytaryzm m.

 przym. antyautorytatywny, autorytatywny, autorytarny

 przysł. autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atencja, estyma, respekt, szacunek, poważanie, kresy|uważanie.

Wiktionary


autoryzacja

oficjalna zgoda autora, udzielającego wywiadu lub kogoś, kto ma prawo dysponowania dziełem, produktem itp. na publikację dzieła, użytkowanie produktu itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła

 (1.2) telew. akceptacja treści wywiadu przez osobę, która go udzieliła

 (1.3) zezwolenie producenta na prowadzenie działalności w jego imieniu

 (1.4) inform. proces nadawania podmiotowi uprawnień do danych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • autoryzacja (informatyka)
  • autoryzacja (prawo prasowe)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autor mos., autoryzowanie n.

 czas. autoryzować ndk.

 przym. autoryzowany, nieautoryzowany

Wiktionary


autoryzacyjno-rozliczeniowy

służący autoryzacji i rozliczeniu (np. centrum autoryzacyjno-rozliczeniowe)


SJP.pl


autoryzacyjny

→ autoryzacja


SJP.pl

Patrz:

autoryzacja

autoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dokonywanie autoryzacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoryzacja ż., autor mos.

 czas. autoryzować

 przym. autoryzacyjny, autorski

Wiktionary


autoryzować

1. zatwierdzać (zatwierdzić), zezwalać (zezwolić);
2. zezwalać (zezwolić) przedsiębiorstwu na posługiwanie się określoną marką, dawać (dać) swoje pełnomocnictwo;
3. zezwalać (zezwolić) na wydanie, przekład swojego dzieła


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zautoryzować)

 (1.1) zezwalać na publikację, wykorzystanie pracy autorskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziennikarz ma obowiązek autoryzować jedynie wypowiedzi rozmówcy podawane in extenso.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoryzowanie n., autor mos., autoryzacja ż.

 czas. zautoryzować dk.

 przym. autoryzacyjny, autoryzowany, autorski

Wiktionary


autorzyna

lekceważąco: marny, lichy autor


SJP.pl


autosabotaż

działanie na własną niekorzyść, utrudnianie sobie osiągnięcia celu


SJP.pl


autosacrum

[czytaj: ałtosakrum] uroczystość poświęcenia samochodów


SJP.pl


autosalon

potocznie: salon samochodowy


SJP.pl


autosan

marka autobusów i firma


SJP.pl

Autosan – polskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Sanoku i marka autobusów, produkowanych niegdyś w Sanockiej Fabryce Autobusów „Autosan”, a następnie przez Autosan Sp. z o.o. Od 2022 oddział Huty Stalowa Wola.

Wikipedia


autosanie

sanie poruszane za pomocą silnika


SJP.pl


autosemantyczny

wyraz autosemantyczny (samoznaczący) - wyraz znaczeniowo samodzielnie informujący o obiektach występujących w rzeczywistości


SJP.pl


autoservice

[czytaj: autoserwis] autoserwis;
1. naprawa samochodów;
2. warsztat zajmujący się naprawą samochodów


SJP.pl


autoserwis

1. naprawa samochodów; autonaprawa;
2.warsztat zajmujący się naprawą samochodów


SJP.pl


autoserwisowy

→ autoserwis


SJP.pl

Patrz:

autoserwis

autosklep

potocznie: sklep samochodowy


SJP.pl


autoskopia

zaburzenie czucia ustrojowego wiążące się z przeświadczeniem, że jakiś organ ciała lub całe ciało uległo podwojeniu


SJP.pl

Autoskopia (łac. "autoscopia", "heautoscopia") – objaw z grupy pseudohalucynacji i zaburzeń czucia ustrojowego wiążący się z doznaniem, że ciało pacjenta uległo podwojeniu.

Wikipedia


autosom

chromosom niebędący chromosomem płci


SJP.pl


autosomalny

związany z autosomami (chromosomami innymi niż płciowe)


SJP.pl


autospłata

automatyczna spłata kredytu, pożyczki lub rat


SJP.pl


autostart

automatyczny start - początek jakiegoś działania; samostart


SJP.pl


autostereotyp

stereotyp odnoszący się do własnej grupy społecznej, własnej osoby, własnego narodu


SJP.pl

Autostereotyp – stereotyp, wyobrażenie o sobie lub własnej grupie społecznej lub narodowej, tak pozytywne, jak i negatywne, o jej zaletach i wadach. Samoocena własnej grupy, do której przyrównujemy przedstawicieli innych grup.

W badaniach przeprowadzonych przez CBOS w 2015 roku wśród Polaków wskazano na następujące cechy:

Wikipedia


autostop

forma podróżowania polegająca na korzystaniu z życzliwości przygodnie napotkanych kierowców; stop; okazja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami

Wiktionary

Autostop – forma turystyki lub podróżowania, polegająca na przemieszczaniu się przygodnie zatrzymanymi pojazdami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze dwa lata temu pojechaliśmy z Hirkiem autostopem do Medziugorie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔstɔp, AS: au̯tostop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostopowicz m., autostopowiczka ż.

 przym. autostopowy

Wiktionary


autostopem

forma podróżowania polegająca na korzystaniu z życzliwości przygodnie napotkanych kierowców; stop; okazja


SJP.pl


autostopowicz

osoba podróżująca autostopem; stopowicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto podróżuje autostopem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • autostopowicz – osoba podróżująca autostopem
  • Autostopowicz – film z 1986 roku
  • Autostopowicz – remake z 2007 roku
  • Autostopowicz – amerykański serial tv (1983–1991)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔˈpɔvʲit͡ʃ, AS: au̯tostopovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostop m.

:: fż. autostopowiczka ż.

 przym. autostopowy, autostopowiczowy

Wiktionary


autostopowiczka

kobieta podróżująca autostopem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która podróżuje autostopem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔpɔˈvʲit͡ʃka, AS: au̯tostopovʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostop m.

:: fm. autostopowicz

 przym. autostopowy

Wiktionary


autostopowiczowy

rzadko: odnoszący się do autostopowicza, autostopu


SJP.pl


autostopowy

związany z autostopem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący autostopu, związany z autostopem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔˈpɔvɨ, AS: au̯tostopovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostop m., autostopowicz m., autostopowiczka ż.

Wiktionary


autostrada

droga wielopasmowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

Wiktionary

Autostrada – rodzaj drogi; jej dokładna definicja różni się między państwami z uwagi na różnice w prawie.

Niemal każde państwo na świecie posiada w swoim prawodawstwie własną, ustawową definicję pojęcia autostrada [w Polsce określają ją art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (, ze zm.) oraz art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (, ze zm.) – "zobacz więcej"].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybudowana wówczas autostrada połączyła Poznań z Nowym Tomyślem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈstrada, AS: au̯tostrada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostradówka ż.

 przym. autostradowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk autobana

Wiktionary


autostradowy

związany z autostradą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z autostradą, dotyczący autostrady, występujący na autostradzie lub dla niej charakterystyczny

 (1.2) o obwodnicy miasta: będąca autostradą, klasyfikowana jako autostrada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostrada ż., autostradówka ż.

Wiktionary


autostradówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. pot. policja autostradowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autostrada ż.

 przym. autostradowy

Wiktionary


autostrzykawka

strzykawka z mechanizmem do automatycznego wypychania zawartości z jej wnętrza; autozastrzyk


SJP.pl


autostylia

przyrośnięcie chrząstki podniebienno-kwadratowej do mózgoczaszki


SJP.pl

Autostylia – typ połączenia łuku żuchwowego z mózgoczaszką, polegający na przyrośnięciu chrząstki podniebienno-kwadratowej ( palatoquadratum) na całej długości, od spodu i z boku, do mózgoczaszki. Następuje zrośnięcie obu chrząstek żuchwowych na przedzie. Łuk gnykowy pozostaje mocno rozwinięty. Ten typ połączenia wzmacnia zgryz, co umożliwia zwierzęciu rozcieranie twardego pokarmu (mięczaki i skorupiaki w twardych pancerzach).

Wikipedia


autosugestia

wmawianie czegoś samemu sobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. wmawianie czegoś sobie samemu;

Wiktionary

Autosugestia – technika pozwalająca na pracę nad ograniczającymi przekonaniami osoby ją stosującej. Polega na wielokrotnym powtarzaniu afirmacji, co powoduje podniesienie poczucia własnej wartości i przezwyciężenie ograniczających przekonań.

Autosugestia polega na powtarzaniu sobie pewnych wzorców, służących do osiągania celu. Wielu sportowców stosuje wizualizacyjną formę autosugestii. Wyobrażają sobie kilkukrotnie, że na przykład skaczą o tyczce i udaje im się przeskoczyć nad poprzeczką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔsuˈɡɛstʲja, AS: au̯tosugestʹi ̯a

Wiktionary


autoszczepionka

szczepionka wytworzona z antygenów drobnoustrojów osoby chorej, podawana tej samej osobie


SJP.pl


autoszkic

szkic autoportretu


SJP.pl


autoszkoła

szkoła jazdy samochodem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szkoła nauki jazdy

Wiktionary


autoszrot

potocznie: złomowisko samochodów; szrot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szrot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔʃrɔt, AS: au̯tošrot

Wiktionary


autoszyba

potocznie: szyba samochodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. pot. szyba samochodowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈʃɨba, AS: au̯tošyba

Wiktionary


autoszyderczy

szydzący sam z siebie


SJP.pl


autoteliczność

→ autoteliczny


SJP.pl

Autoteliczność (gr. "autos" - ten sam; "telos" - cel) – właściwość języka poetyckiego, który zawiesza dominantę (wyróżniający się składnik, nadający mu jednorodność i mający wpływ na pozostałe) referencjalną i skupia uwagę na samym sobie.

Wikipedia

Patrz:

autoteliczny

autoteliczny

1. będący celem samym w sobie;
2. będący wartością samą w sobie, tłumaczący się sam przez się, a nie przez okoliczności zewnętrzne


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. taki, który jest celem sam dla siebie

 (1.2) szt. taki, który jest wartością samą w sobie, usprawiedliwiającym się, tłumaczącym się sam przez się, a nie przez okoliczności zewnętrzne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Operetka czy balet są bardziej autoteliczne niż literatura społecznie zaangażowana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔtɛˈlʲit͡ʃnɨ, AS: au̯totelʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autoteliczność ż.

 przysł. autotelicznie

Wiktionary


autotematyczność

→ autotematyczny


SJP.pl

Patrz:

autotematyczny

autotematyczny

mający za temat samego siebie


SJP.pl


autotematyzm

tendencja do wypowiadania refleksji na temat procesu powstawania dzieła, sposobów i celów pisania i uczynienie z tego tematu utworu; jest charakterystyczny dla różnych rodzajów literackich


SJP.pl

Autotematyzm – polski termin literaturoznawczy i krytycznoliteracki, utworzony przez Artura Sandauera i rozwijany oraz interpretowany przez innych badaczy. Określa sytuację, w której w utworze literackim zawarte są refleksje i uwagi na temat niego samego i jego powstawania. Zjawisko autotematyzmu występowało już w literaturze XIX wieku, a nasiliło się w wieku XX (szczególnie w latach 50. po pojawieniu się nurtu nowej powieści).

Wikipedia


autoterapeutka

→ autoterapeuta


SJP.pl

Patrz:

autoterapeuta

autoterapeutyczny

→ autoterapia


SJP.pl

Patrz:

autoterapia

autotomia

reakcja obronna zwierzęcia polegająca na odrzuceniu przez nie części ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

Wiktionary

Autotomia (z greckiego αυτοτομία – "samooddzielanie się") – fizjologiczna reakcja obronna występująca głównie wśród bezkręgowców oraz jaszczurek, polegająca na odruchowym odrzuceniu przez zwierzę części ciała, kiedy jest ono w niebezpieczeństwie, najczęściej podczas ucieczki przed drapieżnikiem lub w reakcji na niekorzystne warunki środowiskowe. Odrzucona przez zwierzę część ciała jest zazwyczaj w większym lub mniejszym stopniu regenerowana.

Wikipedia


autotomio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: autotomia

Wiktionary


autotopagnozja

choroba polegająca na zaburzeniu zdolności rozpoznawania części własnego ciała


SJP.pl


autotransformator

transformator o jednym uzwojeniu, w którym część uzwojenia jest wspólna dla obwodów pierwotnego i wtórnego


SJP.pl

Autotransformator to specjalny transformator, w którym jest tylko jedno uzwojenie spełniające jednocześnie rolę pierwotnego i wtórnego. Autotransformator może mieć przekładnię stałą (stały stosunek liczby zwojów uzwojeń pierwotnego i wtórnego) lub też zmienną.

Wikipedia


autotransfuzja

Autotransfuzja, transfuzja autologiczna – zabieg przetaczania krwi, w którym biorcą i dawcą jest chory sam dla siebie. Leczenie pacjenta własną krwią konserwowaną pozwala na uniknięcie ryzyka związanego z immunizacją antygenami krwinkowymi, przeniesieniem chorób wirusowych, bakteryjnych i pasożytniczych.

Wikipedia


autotransplantacja

przeszczepienie tkanek lub części jakiegoś organu w obrębie tego samego organizmu


SJP.pl

Autotransplantacja (gr. test "autos" – 'sam'), autoprzeszczep, przeszczepienie autologiczne – przeszczepianie narządów, tkanek lub komórek w obrębie organizmu tego samego osobnika, w którym dawca i biorca są tą samą osobą. Z uwagi na pełną zgodność tkankową (w tym antygenów HLA) procedura ta nie wymaga stosowania leczenia immunosupresyjnego i nie wiąże się z ryzykiem odrzucenia przeszczepu.

Wikipedia


autotrof

organizm zdolny do wytwarzania materii organicznej ze związków nieorganicznych, przede wszystkim z dwutlenku węgla i wody; organizm autotroficzny, organizm samożywny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ekol. organizm samożywny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autotrofia ż.

Wiktionary


autotrofia

sposób odżywiania się organizmów (niektórych bakterii, roślin zielonych i glonów) polegający na pobieraniu ze środowiska związków nieorganicznych i przekształcanie ich w związki organiczne; autotrofizm, samożywność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. fizj. zdolność organizmów do samodzielnego wytwarzania związków organicznych z prostych substancji nieorganicznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autotrof mzw. / mrz.

 przym. autotroficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samożywność

Wiktionary


autotroficzny

o roślinach zielonych, niektórych bakteriach i glonach: wytwarzający niezbędne do życia substancje organiczne ze związków nieorganicznych; samożywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. zob. samożywny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autotrofizm mrz., autotrofia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samożywny

Wiktionary


autotrofizm

sposób odżywiania się organizmów (niektórych bakterii, roślin zielonych i glonów) polegający na pobieraniu ze środowiska związków nieorganicznych i przekształcanie ich w związki organiczne; autotrofia, samożywność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. zdolność organizmów do samodzielnego wytwarzania związków organicznych z prostych substancji nieorganicznych

Wiktionary

Au

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bakterie chemosyntetyczne podwodnych wulkanów wykazują autotrofizm przy użyciu siarkowodoru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autotroficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samożywność, war. autotrofia

Wiktionary


autotune

[czytaj: ałtotjun] środowiskowo: oprogramowanie do korekcji wysokości dźwięku, powszechnie stosowane w muzyce rozrywkowej


SJP.pl


autotypia

fotochemiczna technika stosowana w poligrafii, pozwalająca przygotować formę drukową dla ilustacji barwnych i półtonowych odbijanych metodą druku wypukłego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poligr. technika reprodukcji obrazów (zwłaszcza fotografii) za pomocą rastra

Wiktionary

Autotypia – metoda odwzorowywania jasności za pomocą punktów rastra o różnym polu powierzchni, rozmieszczonych regularnie według stałej rastra, tj. odległości pomiędzy środkami sąsiednich punktów. Małe punkty dają wrażenie małej jasności, duże tworzą ciemne partie obrazu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. autotypowy

Wiktionary


autousługi

potocznie: usługi motoryzacyjne


SJP.pl


autouzupełnianie

dynamiczne uzupełnianie wpisywanych przez użytkownika wyrazów lub fraz


SJP.pl

Autouzupełnianie (ang. "autocomplete") lub uzupełnianie wyrazów (ang. "word completion") – dynamiczne uzupełnianie często wykorzystywanych wyrazów lub całych fraz w trakcie ich wpisywania przez użytkownika w celu przyspieszenia szybkości wprowadzania tekstu. Autouzupełnianie, bazując na predykcji, umożliwia podpowiadanie użytkownikowi wyrazu lub frazy, którą ten ma zamiar wpisać, bez faktycznego wpisywania jej w całości.

Wikipedia


autowagon

wagon motorowy do przewożenia pasażerów i ładunków; autodrezyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. kolej. transp. wagon silnikowy poruszający się po szynach, wykorzystywany do przewozu towarów lub pasażerów

Wiktionary


autowalidacja

samoczynne sprawdzenie prawidłowości działania czegoś


SJP.pl


autować

1. w sporcie: zagrywać piłkę tak, że opuszcza ona pole gry;
2. potocznie: izolować;
3. potocznie: ujawniać czyjąś nieheteroseksualną orientację;
4. autować się - potocznie:
a) izolować się;
b) opuszczać jakieś miejsce;
c) wycofywać się z czegoś;
d) ujawniać swoją nieheteroseksualną orientację


SJP.pl


autowizerunek

sposób, w jaki dana osoba postrzega i przedstawia samego siebie


SJP.pl


autowy

przymiotnik od: aut


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sport. związany z autem, opuszczeniem przez piłkę obrębu boiska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aut n./mrz.

Wiktionary


autowyciszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. automatyczne wyciszanie się

 (1.2) rzad. psych. zaprzestanie lub ograniczenie interakcji z innymi ludźmi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wotherspoon […] wskazuje na jeszcze jedną strategię adaptacji podejmowaną przez uczniów posiadających dyskredytowane w przestrzeni szkoły atrybuty, która wyraża się w autowyciszaniu. Internalizacja hegemonijnego porządku powoduje, że uczeń uzyskuje przekonanie o braku szans na odniesienie sukcesu edukacyjnego, z kolei chcąc uniknąć kłopotów, rezygnuje z ekspresji własnej tożsamości […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciszanie n., wyciszenie n.

 czas. wyciszać ndk., wyciszyć dk.

Wiktionary


autozapis

automatyczny zapis


SJP.pl


autozapisywanie

automatyczne zapisywanie


SJP.pl


autozastrzyk

1. strzykawka z mechanizmem do automatycznego wypychania zawartości z jej wnętrza; autostrzykawka;
2. wstrzyknięcie leku do organizmu za pomocą tej strzykawki


SJP.pl


autożyro

wiropłat o samoczynnie obracającym się wirniku; wiatrakowiec; autogiro


SJP.pl


autsajder

[czytaj: ałtsajder] outsider;
1. człowiek nieakceptowany przez jakąś społeczność; wyrzutek;
2. osoba stojąca z boku, samowolnie izolująca się od społeczeństwa; samotnik;
3. zawodnik lub drużyna wyraźnie słabsi od najlepszych w wyścigach, rozgrywkach, zawodach itp., mający niewielkie szanse na zwycięstwo;
4. przedsiębiorca kapitalistyczny nienależący do monopolu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba spoza danej grupy

 (1.2) sport. uczestnik, który ma małe szanse na zwycięstwo

Wiktionary

Autsajder – album studyjny zespołu Dżem, wydany w grudniu 1993 roku.

Nagrań dokonano w Studio J.M. Audio Jacka Mastykarza w Krakowie w październiku 1993. Realizatorem dźwięku był Piotr Brzeziński przy współpracy Wojciecha Siwieckiego. Projekt okładki – Jerzy Linder i Jacek „Rubens” Rubacha. Jest to ostatni album Dżemu wydany za życia Ryszarda Riedla.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. outsider m., outsiderka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. outsider

Wiktionary


autsajderka

żeńska forma od autsajder; kobieta nieakceptowana przez jakąś grupę lub izolująca się od niej


SJP.pl


autsajderski

→ autsajder; outsiderski


SJP.pl


autun

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Francji, w Burgundii;

Wiktionary

Autun – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Saona i Loara. Autun jest podprefekturą departamentu.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 17 906 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 291 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Autun plasuje się na 10. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 6.).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autunit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Augustodun

Wiktionary


autunit

minerał, uwodniony fosforan uranylo-wapniowy, silnie promieniotwórczy; otunit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

Wiktionary

Autunit (też otunit) – minerał z gromady minerałów uranylu. Należy do minerałów rzadkich, występuje tylko w niektórych rejonach Ziemi. Nazwa pochodzi od miejscowości Autun we Francji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Autun n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otunit

Wiktionary


autyczka

kobieta dotknięta autyzmem; autystka, autystyczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. kobieta mająca autyzm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autyk m., autysta m., autystka ż.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autystka

Wiktionary


autyczny

autystyczny;
1. związany z autyzmem;
2. cierpiący na autyzm;
3. świadczący o tym, że ktoś cierpi na autyzm


SJP.pl


autyk

osoba dotknięta autyzmem, autysta, autystyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. psych. osoba mająca autyzm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autyzm u dorosłych ma wiele obliczy. Trudno opisać dorosłego autyka, tak jak trudno sklasyfikować samą chorobę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autysta m., autystka ż., autyczka ż.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autysta

Wiktionary


autysta

osoba dotknięta autyzmem; autyk, autystyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. psych. osoba mająca autyzm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś jego nazwisko funkcjonuje jako rzeczownik opisujący „autystów wysokofunkcjonujących” i nikt nie mówi już o eksterminacji „życia niewartego życia”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autyk m., autystka ż., autyczka ż.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autyk

Wiktionary


autystka

kobieta dotknięta autyzmem; autyczka, autystyczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. kobieta mająca autyzm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opisując tutaj różne wątki autyzmu i tkając jego materię na waszych oczach, zastanawiam się, czy ja kiedykolwiek byłam autystką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autyk m., autyczka ż.

:: fm. autysta m.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autyczka

Wiktionary


autystyczka

kobieta dotknięta autyzmem; autyczka, autystka


SJP.pl


autystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest autystyczne; cecha tych, którzy są autystyczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary


autystyczny

autyczny;
1. związany z autyzmem;
2. cierpiący na autyzm;
3. świadczący o tym, że ktoś cierpi na autyzm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) psych. związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) psych. będący w spektrum autyzmu

Wiktionary

Autystyczny – piosenka zespołu Luxtorpeda wydana na płycie Luxtorpeda.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Kuba nie jest niegrzeczny, tylko lekko autystyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: au̯tystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autyzm m., autysta m., autyk m., autystka ż., autyczka ż., autystyczność ż.

 przym. autyczny

 przysł. autystycznie, autycznie

Wiktionary


autystyk

osoba dotknięta autyzmem; autyk, autysta


SJP.pl


autyzm

skomplikowany zespół upośledzenia rozwoju, polegający na zamykaniu się w świecie własnych przeżyć, oderwaniu się od rzeczywistości; objaw schizofrenii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. psych. zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Echolalia jest cechą charakterystyczną dla autyzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɨsm̥, AS: au̯tysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autystka ż., autysta mos., autyk m., autyczka ż.

 przym. autystyczny

 przysł. autystycznie

Wiktionary


auu

wykrzyknik oznaczający wycie; au


SJP.pl


auxerre

[czytaj: osER] miasto we Francji


SJP.pl

Auxerre (,) – miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 38 819 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 777 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Auxerre plasuje się na 4. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 29.).

Wikipedia


auzoński

przymiotnik

 (1.1) stpol. łaciński

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈzɔ̃j̃sʲci, AS: au̯zõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


auć

wykrzyknik wyrażający ból; oj, aua, au


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …oznaczający ból

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Auć, auć! Ale gryzą, skubane!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awʲt͡ɕ, AS: au̯ʹć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) au, aua

Wiktionary


auł

azjatycka osada górska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj osady wiejskiego typu na Kaukazie albo w Azji Środkowej

Wiktionary

Auł – podstawowa jednostka społeczna funkcjonująca przez tysiące lat na terenie Wielkiego Stepu, składająca się z od 20 do 100 pasterzy z rodzinami.

W obrębie jednego aułu żyły blisko ze sobą spokrewnione rodziny, które posiadały wspólną własność i wspólną odpowiedzialność stado bydła, owiec i koni. Prywatną natomiast własnością poszczególnych rodzin były zwykle specjalne namioty – jurty wraz z zawartością.

Wikipedia


av

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł AV – część układu bodźcotwórczo-przewodzącego
  • AV Formula – hiszpański zespół wyścigowy
  • McDonnell Douglas AV-8B Harrier II – amerykańsko-brytyjski samolot rozpoznawczy
  • Av Norrøn Ætt – drugi album studyjny norweskiego zespołu muzycznego Helheim

Wikipedia


aval

poręczenie na wekslu lub czeku; awal


SJP.pl


avalanche

[czytaj: Awalansz] model samochodu marki Chevrolet


SJP.pl

Avalanche – zespół rockowy założony w listopadzie 2002 w Oświęcimiu. Rozwiązany w styczniu 2010 r. Wykonywał muzykę rockową inspirowaną lżejszymi gałęziami tego gatunku. Wybrani muzycy Avalanche stworzyli zespół Leo Minor.

Wikipedia


avalon

[czytaj: Awalon]
1. w mitologii celtyckiej: raj lub kraina zmarłych wyobrażane jako wyspa na mitycznym Morzu Zachodnim;
2. półwysep w Nowej Funlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) mitcelt. raj lub kraina zmarłych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Avalon – amerykański film obyczajowy
  • Avalon – polsko-japoński film fantastycznonaukowy
  • Avalon – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Santa Rosa
  • Avalon – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles
  • Avalon – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Stephens
  • Avalon – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Cape May
  • Avalon – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
  • Avalon – półwysep w Kanadzie, w prowincji Nowa Fundlandia i Labrador, na wyspie Nowa Fundlandia
  • Avalon – miasto we Francji, w departamencie Isère
  • Avalon – stacja zielonej linii metra w Los Angeles
  • Avalon – japońska wytwórnia muzyczna
  • Avalon – amerykańska grupa muzyczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈavalɔ̃n, AS: avalõn

Wiktionary


avancer

[czytaj: awąSE] posunąć naprzód (napis na zegarkach, najczęściej w formie skrótu "a")


SJP.pl


avans

internetowy sklep z AGD i RTV


SJP.pl

Avans – sklep internetowy, dawniej ogólnopolska sieć elektromarketów. Na sieć sprzedaży detalicznej Avans składało się ponad 250 sklepów własnych oraz kilkaset działających na zasadzie franczyzy. W dużych aglomeracjach miejskich sieć Avans obecna była w postaci Punktów Odbioru Osobistego sklepu internetowego. Sklepy sieci Avans oferowały klientom sprzęt multimedialny, RTV i AGD.

Wikipedia


avant

krój czcionki


SJP.pl

Zobacz też: Avant. Pismo Awangardy Filozoficzno-Naukowej.

Avant – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Osage.

Wikipedia


avanti

słowo pochodzenia włoskiego - często używane jako nazwa produktów komercyjnych: czekoladek czy czasopisma


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Avanti (czasopismo) – polski magazyn Agory o zakupach
  • Avanti (królestwo) – starożytne królestwo w Indiach
  • Avanti (z wł. „Naprzód”) – dziennik Włoskiej Partii Socjalistycznej założony w 1897 r. w Rzymie
  • Avanti! – amerykańsko-włoski film z 1972 roku w reżyserii Billy'ego Wilder'a

Wikipedia


avarua

[czytaj: awaru-a] stolica Wysp Cooka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Wysp Cooka;

Wiktionary

Av

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌavaˈruwa, AS: avaruu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awaruański

Wiktionary


avaruański

→ Avarua (stolica Wysp Cooka); awaruański


SJP.pl


avatar

awatar;
1. w religii hinduistycznej: ucieleśnienie, uosobienie jakiegoś bóstwa;
2. obrazek reprezentujący użytkownika w internecie, grze komputerowej, forum itp.


SJP.pl


avatarowy

→ avatar


SJP.pl

Patrz:

avatar

avd

Congregatio Ancillarum Verbi Domini - zakon służebnic Słowa Bożego


SJP.pl


ave

z łaciny: witaj, bądź pozdrowiony; salve


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Åve-el-Fåmene – walońska nazwa miejscowości Ave-et-Auffe
  • Ave-et-Auffe – dzielnica Rochefort
  • Ave – dzielnica Penzlina
  • Ave – rzeka, dopływ Oceanu Atlantyckiego
  • Lindy Ave – niemiecka lekkoatletka
  • ave – kod ISO 639-3 języka awestyjskiego
  • Ave – album Mirosława Czyżykiewicza
  • Ave – imię żeńskie
  • AVE

Wikipedia


avensis

[czytaj: awens-is] model samochodu marki Toyota


SJP.pl


aveo

model samochodu marki Chevrolet


SJP.pl


avi

skrót od: Audio Video Interleaved, popularny format pliku multimedialnego, w którym można zapisać jednocześnie obraz i dźwięk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Avi, wł. Edward Irving Wortis – amerykański pisarz
  • AVI – format kompresji plików
  • Piłkarze
    • Awi Kohen – izraelski piłkarz
    • Awi Nimni – izraelski piłkarz
    • Awi Ran – izraelski piłkarz
    • Awi Rikan – izraelski piłkarz
    • Awi Strul – izraelski piłkarz
  • Inne osoby
    • Awi Baumol – rabin
    • Awi Belleli – izraelski muzyk
    • Awi Dichter – izraelski polityk

Wikipedia


avia

Avia – czeskie (do 1992 roku czechosłowackie) przedsiębiorstwo, ulokowane w stolicy Czech – Pradze, produkujące samochody ciężarowe oraz autobusy, a dawniej samoloty.

Wikipedia


aviatorki

okulary wzorowane na modelu okularów przeciwsłonecznych produkowanych dla lotników amerykańskich w latach 30. XX wieku; pilotki, awiatory, aviatory, awiatorki


SJP.pl


aviatory

okulary wzorowane na modelu okularów przeciwsłonecznych produkowanych dla lotników amerykańskich w latach 30. XX wieku; pilotki, awiatory, awiatorki, aviatorki


SJP.pl


avicenna

uczony arabski (980-1037); Awicenna


SJP.pl


avignon

[czytaj: awiNIĄ] miasto na południu Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) zob. Awinion.

Wiktionary


aviomarin

nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu mdłości i wymiotów, zawierającego dimenhydraminę; Dimenhydrinat, Awiomarina


SJP.pl


avocado

[czytaj: awokado] awokado;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej dla smacznych owoców; smaczliwka;
2. owoc tego drzewa, o gruszkowatym kształcie, do 20 cm długości, ciemnozielonej skórce, tłustym miąższu i dużej pestce; gruszka awokado


SJP.pl


avokado

rzadko: awokado, avocado;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej dla smacznych owoców; smaczliwka;
2. owoc tego drzewa; gruszka avokado


SJP.pl


avon

[czytaj: ejwon]
1. nazwa kilku rzek w Wielkiej Brytanii, Kanadzie i Australii;
2. nazwa kilku miejscowości i gmin w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Avon – dawne hrabstwo w Anglii
  • Avon – miejscowość w hrabstwie Hampshire, w dystrykcie New Forest, w civil parish Sopley
  • Avon – miejscowość w hrabstwie Wiltshire, w dystrykcie Wiltshire, w civil parish Bremhill
  • Avon – rzeka w hrabstwach Wiltshire, Hampshire i Dorset, dopływ kanału La Manche
  • Avon – rzeka w hrabstwie Devon, dopływ kanału La Manche
  • Avon – rzeka w regionie Midlands, dopływ rzeki Severn
  • Avon – rzeka w hrabstwach Wiltshire, Somerset i Bristol, dopływ estuarium rzeki Severn
  • Avon – rzeka i
  • Avon – miasto w regionie Île-de-France
  • Avon – miasto w regionie Poitou-Charentes
  • Avon – rzeka w prowincji Ontario
  • Avon – rzeka w prowincji Nowa Szkocja

Wikipedia


avraham

obce imię męskie


SJP.pl


avril

obce imię żeńskie


SJP.pl

Avril – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Meurthe i Mozela.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 506 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 25 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Avril plasuje się na 590. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 167.).

Wikipedia


awa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. bot. pieprz metystynowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈava, AS: ava

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. pieprz metystynowy

Wiktionary


awacs

[czytaj: ejŁEKS] skrót od: Airborn Warning and Control System - amerykański system wczesnego ostrzegania


SJP.pl


awacza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, na półwyspie Kamczatka, uchodzi deltą do Zatoki Awaczyńskiej;

Wiktionary

Zobacz też: Ewa Frank, ps. Awacza.

Awacza ( Авача) – rzeka w Rosji, na półwyspie Kamczatka. Wypływa z Jeziora Awaczyńskiego, kierując się najpierw lekko na zachód, ale potem już zasadniczo na południe i południowy wschód. Liczy 122 km długości, a jej zlewisko ma powierzchnię 5090 km². Wpada – rozwidlając się w deltę – do Zatoki Awaczyńskiej na południowym wschodzie półwyspu, przepływa m.in. przez Jelizowo, miejscowość, w której znajduje się port lotniczy Pietropawłowsk Kamczacki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. awaczyński

Wiktionary


awaczyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Awaczą, dotyczący Awaczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awacza ż.

Wiktionary


awadhuta

członek indyjskiej gminy religijnej, założonej przez Ramanandę w XIV wieku, do której mógł należeć każdy, bez względu na kastę i wyznanie


SJP.pl

Awadhuta (dewanagari अवधूत, trl. avadhūta, ang. "avadhuta") – termin pochodzący z dharmicznych religii Indii, odnosi się do ekscentrycznego typu mistyków lub świętych, którzy wznieśli się ponad cielesną świadomość, dualność oraz światowe troski i postępują bez uwzględniania standardowej społecznej etykiety.

Wikipedia


awadhutowie

członek indyjskiej gminy religijnej, założonej przez Ramanandę w XIV wieku, do której mógł należeć każdy, bez względu na kastę i wyznanie


SJP.pl


awal

poręczenie na wekslu lub czeku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bank. poręczenie na wekslu lub czeku

Wiktionary

Awal (z fr. "aval", poręczenie wekslowe) – czynność prawna polegająca na przyjęciu przez poręczającego (awalistę) solidarnej odpowiedzialności za dług osoby podpisanej na wekslu. Awalista odpowiada za zapłatę weksla w przypadku, gdy osoba, za której dług wekslowy poręczył nie wywiązała się ze spłaty zobowiązania. Awal może dotyczyć całości lub części sumy wekslowej i każdej osoby podpisanej na wekslu; konieczne jest wówczas ujawnienie tego ograniczenia w treści weksla.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaval, AS: aval

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awalista

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poręczenie wekslowe

Wiktionary


awalista

osoba podpisująca awal, udzielająca poręczenia czekowego lub wekslowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. ekon. osoba, która udziela poręczenia wekslowego (awalu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavaˈlʲista, AS: avalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awal m.

Wiktionary


awalistka

→ awalista


SJP.pl

Patrz:

awalista

awalokiteśwara

w buddyzmie: bodhisattwa współczucia, jeden z trzech najważniejszych bodhisattwów w mahajanie i wadżrajanie (obok Mańdziuśriego i Wadżrapaniego)


SJP.pl

Awalokiteśwara (skt. अवलोकितेश्वर trl. Avalokiteśvara, ang. Avalokiteshvara, dosł. "Pan patrzący w dół" ([na świat], tzn. ze współczuciem); tyb. སྤྱན་རས་གཟིགས།, Wylie: spyan ras gzigs, wymowa: "Czenrezig" lub "Cienrezig" – jest jednym z najważniejszych bodhisattwów w buddyzmie mahajany i wadżrajany, uosabiającym współczucie.

Wikipedia


awamori

japoński napój alkoholowy wytwarzany z destylowanego ryżu, podawany głównie z dodatkiem wody i lodu


SJP.pl

Aw

Wikipedia


awangarda

1. grupa ludzi, których działalność jest oryginalna i wprowadza coś nowego;
2. zdarzenie wyprzedzające swoją epokę;
3. kierunek w sztuce, muzyce i literaturze XX wieku, charakteryzujący się sprzeciwem wobec tradycji, np. futuryzm, ekspresjonizm;
4. oddział żołnierzy ubezpieczający maszerującą grupę od przodu; straż przednia, forpoczta, szpica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

 (1.2) kult. ogół niejednorodnych tendencji w sztuce XX wieku, zrywających z tradycją, cechujących się radykalnym nowatorstwem;

 (1.3) wojsk. część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • awangarda – kierunek w sztukach plastycznych
  • awangarda – nurt w literaturze współczesnej
  • awangarda – element ubezpieczenia czołowego kolumny marszowej w wojsku
  • Awangarda – wrocławska galeria sztuki
  • awangarda poetycka – XX-wieczny nurt poetycki
  • Awangarda Krakowska – grupa literacka
  • awangarda klasy – pojęcie wywodzące się z marksizmu
  • serbska awangarda literacka – serbski ruch literacki
  • rock awangardowy – rodzaj muzyki rockowej
  • transawangarda – ruch w sztuce współczesnej lat 50.
  • Centrum Kultury Filmowej Awangarda 2 – kino w Olsztynie
  • Awangarda – Klub w Bydgoszczy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za awangardę eurokomunizmu uważana była Włoska Partia Komunistyczna.

 (1.2) Futuryzm jest z pewnością jednym z ruchów awangardy, który wywołał największy szok.

 (1.3) Zależnie od sytuacji i wielkości maszerującej kolumny awangarda może stanowić od 1/4 do 1/3 sił głównych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangardowość ż., awangardysta mos., awangardyzm mrz., awangardzista mos., awangardzistka ż.

 przym. awangardowy

 przysł. awangardowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forpoczta

 (1.2) awangardyzm

 (1.3) forpoczta; daw. straż przednia

Wiktionary


awangardia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. awangarda, straż przednia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãŋˈɡardʲja, AS: avãŋgardʹi ̯a

Wiktionary


awangardowość

1. cecha charakterystyczna dla twórców lub ich dzieł mających charakter awangardowy, czyli wyprzedzający swoją epokę, wprowadzający coś nowego w jakiejś dziedzinie; nowatorskość, nowatorstwo, prekursorstwo, postępowość;
2. odnoszenie się do awangardy - kierunku w sztuce XX wieku, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha bycia awangardowym; dążenie do nowości, radykalnej innowacyjności w sztuce, kulturze, myśleniu lub stylu życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Awangardowość jego twórczości szokowała współczesnych, ale dziś uważana jest za przełomową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangardzista mos., awangarda ż.

 przym. awangardowy

 przysł. awangardowo

Wiktionary


awangardowy

1. książkowo: taki, który wyprzeda swoją epokę, wprowadza coś nowego w jakiejś dziedzinie, np. nowe idee, pomysły, metody; nowatorski, przodujący, postępowy, prekursorski;
2. związany z awangardą - kierunkiem w sztuce XX wieku, charakteryzującym się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szt. związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)

 (1.2) taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowatorstwo myśli i działań artystycznych zbliża go do nurtu awangardowego w malarstwie początku XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãŋɡarˈdɔvɨ, AS: avãŋgardovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangardzista mos., awangardysta mos., awangardowość ż., awangardyzm m., awangarda ż.

 przysł. awangardowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przodujący, prekursorski

Wiktionary


awangardysta

przedstawiciel lub zwolennik awangardyzmu - kierunku w XX-wiecznej sztuce, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangardzista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. twórca lub zwolennik awangardy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangarda ż.

:: fż. awangardystka ż.

 przym. awangardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. awangardzista

Wiktionary


awangardystka

przedstawicielka lub zwolenniczka awangardyzmu - kierunku w XX-wiecznej sztuce, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangardzistka


SJP.pl


awangardyzm

kierunek w XX-wiecznej sztuce, charakteryzujący się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangarda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. liter. kierunek w sztuce i literaturze, który dąży do radykalnego przełamywania tradycji, eksperymentowania z formą i treścią oraz tworzenia nowych środków wyrazu

 (1.2) charakter awangardowy czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Awangardyzm w literaturze XX wieku przyniósł wiele eksperymentalnych form poetyckich i prozatorskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangarda ż., awangardysta mos., awangardystka ż., awangardzista mos., awangardzistka ż., awangardzizm mrz.

 przym. awangardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awangarda, war. awangardzizm

Wiktionary


awangardzista

przedstawiciel lub zwolennik awangardy - kierunku w XX-wiecznej sztuce, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangardysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. twórca łamiący tradycję i tworzący nowatorskie dzieła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awangarda ż., awangardowość ż., awangardysta mos., awangardystka ż., awangardyzm mrz.

:: fż. awangardzistka ż.

 przym. awangardowy

 przysł. awangardowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. awangardysta

Wiktionary


awangardzistka

przedstawicielka lub zwolenniczka awangardy - kierunku w XX-wiecznej sztuce, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangardystka


SJP.pl


awangardzizm

dawniej: kierunek w XX-wiecznej sztuce, charakteryzujący się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangarda, awangardyzm


SJP.pl


awania

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. coś przykrego, co dotyka kogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) afront, krzywda, obelga

Wiktionary


awanport

specjalnie wyodrębniony obszar wodny przed wejściem do portu, o niewielkiej głębokości, osłonięty od silnych wiatrów i prądów, przeznaczony do kotwiczenia statków oczekujących na wprowadzenie do portu; reda, przedmorze, przedport, przedporcie, kotwicowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) żegl. obszar wodny znajdujący się wewnątrz portu;

Wiktionary

Awanport (także: przedporcie lub przedport) – najdalsza z wewnętrznych części wodnej powierzchni portu (czyli część jego akwatorium), przylega do wejścia do portu i redy, ograniczona jest zazwyczaj falochronem. Z awanportu statki przechodzą do dalszych akwenów portowych: basenów portowych, doków lub kanałów portowych, lub też podchodzą bezpośrednio do nabrzeży, pirsów, pomostów itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do awanportu wpłynął statek handlowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvãnpɔrt, AS: avãnport

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedporcie, przedport

Wiktionary


awanportowy

związany z awanportem


SJP.pl


awanpost

dawniej: stały posterunek wojskowy przy obozie lub oddziale wojskowym, broniący do niego dostępu; straż przednia; forpoczta


SJP.pl


awans

powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności

 (1.2) sport. zajęcie wyższego miejsca w klasyfikacji, przejście do dalszego etapu

 (1.3) zdobycie wyższej pozycji w określonej grupie

 (1.4) przest. pieniądze wypłacane zaliczkowo, z góry

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • awans lekarski
  • awans nauczycielski
  • awans – przejście drużyny do rozgrywek wyższego szczebla
  • awans służbowy – uzyskanie wyższego stopnia w służbie państwowej, mianowanie na wyższy stopień
  • awans społeczny – wejście do wyższej sfery społecznej
  • awans zawodowy – zmiana stanowiska pracy na lepiej płatne lub bardziej prestiżowe
  • Awans – gmina w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Liège
  • Awans – ekranizacja powieści E. Redlińskiego z roku 1975 (reż. Janusz Zaorski)
  • Awans – powieść Edwarda Redlińskiego
  • Avans
  • promocja
  • degradacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Awans łączy się z podwyżką.

 (1.2) Zespół wywalczył awans dopiero po wygraniu barażu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈavãw̃s, AS: avãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awansowanie n.

:: zdrobn. awansik m.

 czas. awansować

 przym. awansowy

Wiktionary


awanscena

widoczna przed kurtyną część sceny; przedscenie; proscenium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. przód sceny; część sceny między kurtyną a widownią; odsłonięta część sceny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aktor wyszedł na awanscenę, aby wygłosić monolog.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedscenie, proscenium

Wiktionary


awanse

przestarzałe: szczególne względy, uprzejmości


SJP.pl


awansem

tyle co: z góry, naprzód, w formie zaliczki


SJP.pl


awansik

zdrobnienie od: awans


SJP.pl


awansowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przechodzenie na wyższe niż dotąd zajmowane stanowisko, funkcję

 (1.2) powierzanie komuś wyższego niż dotąd stanowiska, funkcji

 (1.3) przechodzenie do grupy społecznej mającej wyższą pozycję

 (1.4) sport. przechodzenie do wyższej kategorii rozgrywek sportowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awans m., awansik m., awanse nmos.

 czas. awansować

 przym. awansowy

Wiktionary


awansować

1. przesunąć, przesuwać kogoś na wyższe stanowisko;
2. objąć, obejmować wyższe stanowisko;
3. zdobyć, zdobywać wyższą pozycję, np. społeczną;
4. zająć, zajmować wyższą pozycję w jakiejś klasyfikacji, zwłaszcza sportowej


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień

 (1.2) uzyskiwać / uzyskać wyższe stanowisko lub stopień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrótce potem awansowali go na wiceprezesa.

 (1.2) Pracował na stanowisku doręczyciela, ale awansował i teraz pracuje w kadrach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awans m., awansowanie n.

 przym. awansowy

 przysł. awansem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) honorować, mianować, dawać / dać awans, podnosić / podnieść status, promować / wypromować

 (1.2) piąć się, obejmować stanowisko, zostać mianowanym

Wiktionary


awansowy

związany z awansem


SJP.pl


awantaż

1. przewaga, zysk, korzyść;
2. przewaga uzyskana przez gracza po wcześniejszej równej ilości punktów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. przewaga uzyskiwana po stanie równowagi punktowej

 (1.2) ekon. korzyść, zysk

 (1.3) przest. korzyść, pożytek

 (1.4) gw-pl|Warszawa. awantura

 (1.5) łow. odchylenie kolby broni od osi lufy, dzięki któremu przyrządy celownicze znajdują się na jednej linii z okiem celującego

Wiktionary

Awantaż – odchylenie przykładu broni od płaszczyzny pionowej, np. kolby od osi luf broni myśliwskiej, dzięki któremu przyrządy celownicze znajdują się na jednej linii z okiem celującego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈvãntaʃ, AS: avãntaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awantażownie n.

 przysł. awantażowny

Wiktionary


awantażownie

→ awantażowny


SJP.pl

Patrz:

awantażowny

awantażowny

dawniej: zyskowny, korzystny, pożyteczny


SJP.pl


awantażowy

przymiotnik od: awantaż


SJP.pl


awanti

środowiskowo: awantura; avanti


SJP.pl

Awanti (skt अवन्ति) – jedno z szesnastu mahājanapad (w sanskrycie, "wielkie państwo"). Prowadziło wojny z sąsiednim królestwem Magadha. Uznawane za miejsce powstania języka pali.

Wikipedia


awantura

kłótnia; waśń; spór; zajście; draka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwałtowna kłótnia, zamieszanie

 (1.2) ryzykowne, niepewne przedsięwzięcie, często wątpliwe pod względem moralnym

 (1.3) daw. zdarzenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Awantura – magazyn komiksowy
  • Awantura – zespół muzyczny
  • Awantura – polski film animowany z 1960 w reżyserii Lechosława Marszałka
  • Awantura – rosyjski film z 1995 w reżyserii Witalija Makarowa
  • Awanturnik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przechodziłam koło sklepu i słyszałam awanturę między ekspedientką i jakimś klientem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈtura, AS: avãntura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awanturnik mos., awanturnica ż., awanturnictwo n.

:: zdrobn. awanturka ż.

 czas. awanturować się

 przym. awanturniczy

 przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burda, kłótnia, sprzeczka

 (1.2) afera

Wiktionary


awanturka

1. zdrobnienie od: awantura;
2. pasta do smarowania pieczywa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: awantura

 (1.2) kulin. pasta do smarowania pieczywa, najczęściej z białego sera lub jajek i ryby lub sera i warzyw / ziół

 (1.3) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na śniadanie były kanapki z awanturką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈturka, AS: avãnturka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awantura ż., awanturnictwo n., awanturnik m., awanturnica ż.

 czas. awanturować się

 przym. awanturniczy

Wiktionary


awanturnica

awanturniczka;
1. kobieta agresywna, łatwo wpadająca w złość, wszczynająca awantury; zadziora, złośnica, prowokatorka;
2. przestarzałe: kobieta ekstrawagancka, prowadząca burzliwe życie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta skłonna do kłótni, awantur, często awanturująca się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile razy ci mówiłam, żebyś nie wpuszczał tu tej awanturnicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awantura ż., awanturka ż., awanturnictwo n., awanturniczość ż., awanturzenie n.

:: fm. awanturnik m.

 czas. awanturować się

 przym. awanturniczy

 przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. bizantyja

Wiktionary


awanturnictwo

skłonność do awantur i wszczynania awantur


SJP.pl


awanturniczka

awanturnica;
1. kobieta agresywna, łatwo wpadająca w złość, wszczynająca awantury; zadziora, złośnica, prowokatorka;
2. przestarzałe: kobieta ekstrawagancka, prowadząca burzliwe życie


SJP.pl


awanturniczo

przysłówek

 (1.1) ze skłonnością do awantur

 (1.2) w nieobliczalny, ryzykowny sposób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awanturnik mos., awanturniczość ż., awanturnica ż., awantura ż.

 przym. awanturniczy

 czas. awanturować się ndk.

Wiktionary


awanturniczo-erotyczny

cechujący się awanturnictwem i erotyzmem


SJP.pl


awanturniczo-miłosny

nacechowany awanturnictwem i miłością


SJP.pl


awanturniczość

→ awanturniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest awanturnicze; cecha tych, którzy są awanturniczy

Wiktionary

Patrz:

awanturniczy

Powiązane:

 przym. awanturniczy

 przysł. awanturniczo

 rzecz. awanturnica ż., awanturnik mos.

Wiktionary


awanturniczy

agresywny, łatwo wpadający w złość, kłótliwy; ryzykowny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy awanturnikowi, osobie kłótliwej

 (1.2) nacechowany awanturnictwem, ryzykanctwem, nieobliczalnością

 (1.3) przest. pełen niezwykłych, ryzykownych przygód

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awantura ż., awanturka ż., awanturnik m., awanturnica ż., awanturnictwo n., awanturniczość ż.

 czas. awanturować się

 przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłótliwy, porywczy, wybuchowy, mącicielski, rozrabiacki, warcholski, wichrzycielski

 (1.3) przygodowy

Wiktionary


awanturnik

1. osoba agresywna, łatwo wpadająca w złość, wszczynająca awantury; gwałtownik, choleryk;
2. przestarzale: osoba prowadząca pełne przygód życie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba skłonna do wszczynania kłótni

 (1.2) osoba prowadząca burzliwe życie, gotowa podjąć ryzyko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Awanturnik (L’Aventurier) – francuski film z 1934, w reżyserii Marcela L’Herbiera
  • Awanturnik (Four’s a Crowd) – amerykański film z 1938, w reżyserii Michaela Curtiza
  • Awanturnik (L’avventuriero) – włoski film z 1967, w reżyserii Terence’a Younga, na podstawie powieści Korsarz Josepha Conrada
  • Awanturnik (Adventurer) – brytyjski serial telewizyjny z 1987
  • AwanturNick – amerykański serial komediowy z 2018
  • Awantura

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pijany awanturnik w trakcie interwencji uderzył policjantkę pięścią w twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈturʲɲik, AS: avãnturʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awantura ż., awanturka ż., awanturnictwo n., awanturniczość ż., awanturzenie n.

:: fż. awanturnica ż., awanturniczka ż.

 czas. awanturować się

 przym. awanturniczy

 przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warchoł; pot. rozrabiaka, rozrabiacz; przest. hałaburda; gwara warszawska kobzacz

 (1.2) poszukiwacz przygód

Wiktionary


awanturny

taki, który wywołuje awantury, hałaśliwy; awanturniczy


SJP.pl


awanturować

awanturować się:
1. wszczynać kłótnie, burzliwie się spierać;
2. zachowywać się agresywnie


SJP.pl


awanturyn

bezpostaciowa, zielona odmiana kwarcu stosowana w jubilerstwie; awenturyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. zielony, żółty lub brunatnoczerwony kamień półszlachetny;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈturɨ̃n, AS: avãnturỹn

Wiktionary


awar

przedstawiciel koczowniczego ludu mieszanego pochodzenia ugro-ałtajskiego


SJP.pl


awaria

uszkodzenie jakiegoś urządzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

 (1.2) pot. nieprzewidziane komplikacje

 (1.3) więz. aresztowanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Awaria − polski krótkometrażowy film animowany.
  • awaria − stan niesprawności obiektu uniemożliwiający jego funkcjonowanie.
  • awaria techniczna
  • awaria wspólna
  • Awaria − polski zespół punkrockowy.
  • Maria Awaria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W systemie ogrzewania jest awaria.

 (1.1) O ile armata uzyskała ocenę pozytywną, to urządzenia do kierowania ogniem z powodu dwukrotnych awarii zdyskwalifikowano.

 (1.2) Poczekajcie, bo mam tu w kuchni małą awarię, coś się przypala.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvarʲja, AS: avarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awaryjność ż.

 przym. awaryjny

 przysł. awaryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zniszczenie, uszkodzenie, zepsucie, szkoda, usterka, wypadek

Wiktionary


awarka

przedstawicielka koczowniczego ludu mieszanego pochodzenia ugro-ałtajskiego


SJP.pl


awarowie

koczowniczy lud mieszany pochodzenia ugro-ałtajskiego


SJP.pl

Awarowie ( Άβαροι itp.) – lud koczowniczy o spornym pochodzeniu, który w połowie VI wieku pojawił się w Europie. Utworzony przez Awarów wspólnie z Kutigurami kaganat zasłynął na przełomie VI i VII wieku łupieżczymi wyprawami głównie przeciw Bizancjum. Po upadku kaganatu na początku IX wieku Awarowie stopniowo zaniknęli. Charakterystyczną cechą wyglądu zewnętrznego Awarów był niespotykany wśród ludów europejskich mężczyzn zwyczaj wiązania włosów w dwa warkocze.

Wikipedia


awarski

→ Awarowie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Awarami, dotyczący Awarów (narodu zamieszkującego Kaukaz)

 (1.2) hist. związany z Awarami, dotyczący Awarów (koczowniczego ludu, który osiedlił się w Europie w VI wieku)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

Wiktionary

Patrz:

Awarowie

Powiązane:

 rzecz. Awar mos., Awarka ż., awarskość ż.

Wiktionary


awarskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem awarskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem awarskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku awarskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: avarskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


awaruański

→ Avarua (stolica Wysp Cooka); avaruański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Avaruą, dotyczący Avarui

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Avarua ż.

Wiktionary


awaryjka

1. potocznie: światło awaryjne;
2. zdrobnienie od: awaria


SJP.pl


awaryjność

→ awaryjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. cecha tego, co awaryjne

Wiktionary

Awaryjność − podatność na awarie, przeciwieństwo niezawodności.

Możliwość wystąpienia awarii określa się, najczęściej w skali roku, jako prawdopodobieństwo wystąpienia odniesione do liczby zdarzeń, lub czasem unieruchomienia.

Absolutna doskonałość techniczna jest nieosiągalna, określa się zatem dopuszczalny stopień niedoskonałości. Skutki awarii wynikających z tej niedoskonałości ogranicza się poprzez zabezpieczenia i ubezpieczenia.

Wikipedia

Patrz:

awaryjny

Powiązane:

 rzecz. awaria ż.

 przym. awaryjny

 przysł. awaryjnie

Wiktionary


awaryjny

1. przeznaczony do użycia w wypadku awarii;
2. łatwo ulegający awariom;
3. powstały w wyniku awarii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stworzony na wypadek awarii

 (1.2) spowodowany przez awarię, będący wynikiem awarii

 (1.3) ulegający częstym awariom

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Mój samochód jest bardzo awaryjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavaˈrɨjnɨ, AS: avaryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awaria ż., awaryjność ż.

 przysł. awaryjnie

Wiktionary


awatar

w religii hinduistycznej: ucieleśnienie, uosobienie jakiegoś bóstwa; avatar, awatara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) rel. w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

 (1.2) inform. personifikacja osoby w cyberprzestrzeni, reprezentacja uczestników światów wirtualnych

 (1.3) inform. w internecie: obrazek wyświetlany obok nazwy użytkownika

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • awatar – reprezentacja osoby w rzeczywistości wirtualnej
  • Awatara – inkarnacja bóstwa w hinduizmie
  • – tytuł opowiadania francuskiego pisarza Théophile’a Gautiera
  • Avathar – kraina ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia
  • Avatar – włoski dramatyczny film niemy z 1916 roku
  • Awatar: Legenda Aanga – serial animowany
  • „Awatar”, czyli zamiana dusz – polski film z roku 1964 w reżyserii Janusza Majewskiego, adaptacja opowiadania Théophile’a Gautiera
  • Avatar – film Jamesa Camerona z 2009 roku
  • James Cameron’s Avatar: The Game – gra na podstawie filmu Avatar
  • Avatar – szwedzki zespół muzyczny
  • Awatar – album grupy Turbo
  • Avatar: Music from the Motion Picture – ścieżka dźwiękowa do filmu Jamesa Camerona Avatar

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy „zło sięga nieba", Wisznu staje się ziemskim awatarem. Obok oficjalnej listy awatarów istnieją wierzenia nieortodoksyjne. Za awatar Boga uważano często Gandhiego.

 (1.2) W e-sportach najistotniejsze są umiejętności samego gracza, awatar pełni tylko funkcję „kursora” lub — wprowadzając bliższą sportom terminologię — „koszulki”.

 (1.3) Zmień awatar. Bolek taki ma i na pierwszy rzuta oka można się pomylić, a poza tym nie kopiuje się czyichś awatarów i sygnaturek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvatar, AS: avatar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awatara

Wiktionary


awatara

w religii hinduistycznej: ucieleśnienie, uosobienie jakiegoś bóstwa; avatar, awatar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zob. awatar.

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: awatar

Wiktionary

Awatara (także Awatar) (dewanagari अवतार, transliteracja "avatāra", avatara, "zstąpienie", „zejście, inkarnacja”) – w hinduizmie wcielenie (inkarnacja) bóstwa, które zstępuje z nieba na ziemię w postaci śmiertelnej – ludzkiej, zwierzęcej lub hybrydalnej).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) awatar

Wiktionary


awdaniec

polski herb szlachecki; Abdank, Habdank, Abdaniec


SJP.pl


awdiejew

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksy Awdiejew (ur. 1940) – polski aktor filmowy, piosenkarz
  • Anton Awdiejew (ur. 1986) – rosyjski szpadzista
  • Igor Awdiejew (ur. 1973) – kazachski piłkarz
  • Michaił Awdiejew (1913–1979) – radziecki wojskowy

Wikipedia


awen

geologia: pionowy kanał w skałach wapiennych; awena (rzadko)


SJP.pl


awena

rzadko: awen (pionowy kanał w skałach wapiennych)


SJP.pl


awenina

białko występujące głównie w ziarnach owsa


SJP.pl

Awenina – białko występujące głównie w ziarnach owsa. Temu białku przypisuje się korzystny wpływ na temperament zwierząt.

Wikipedia


awenturyn

bezpostaciowa, zielona odmiana kwarcu stosowana w jubilerstwie; awanturyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z gromady krzemianów, odmiana kwarcu, SiO2;

Wiktionary

Awenturyn, awanturyn, kwarc awenturynowy – minerał lub skała, odmiana kwarcu o iskrzącym odbiciu, spowodowanym drobnymi inkluzjami miki lub hematytu. Ma zróżnicowaną barwę, np. srebrzystą, żółtawą, brunatnoczerwoną lub zieloną. Wariant zielony swą barwę zawdzięcza fuchsytowi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. awenturynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. awanturyn

Wiktionary


awentyn

jedno z siedmiu wzgórz, na których zostało zbudowane miasto Rzym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

 (1.2) geogr. adm. dzielnica Rzymu obejmująca Awentyn (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) imię|polski|m.;

 (2.2) mitrzym. syn Herkulesa i Rei, bóg wzgórza Awentyn (1.1)

Wiktionary

Awentyn ( Mons Aventinus, wł. "Aventino") – wysunięte najbardziej na południe wzgórze w Rzymie.

Początkowo nie wchodziło w skład miasta, mimo że było objęte murami miejskimi. Uważano bowiem, że jest obarczone złym omenem po tym, jak Remus, który wybrał je na swoją siedzibę podczas auspicjum przy zakładaniu Rzymu, nie uzyskał znaku sygnalizującego aprobatę bogów dla siebie jako założyciela miasta i jego przyszłego króla.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Dzisiaj obchodzimy wspomnienie świętego Awentyna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awentyński

Wiktionary


awentyński

→ Awentyn


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Awentynu, związany z Awentynem

Wiktionary

Patrz:

Awentyn

Przykłady

 (1.1) Bardzo mi podchodzi ta awentyńska pizza.

 (1.1) Spotkali się w jednym z awentyńskich kościołów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awentyn

Wiktionary


aweroa

niskie, wiecznie zielone drzewo owocowe z rodziny szczawikowatych, uprawiane w strefie tropikalnej; oskomian, karambola


SJP.pl


awerroes

Awerroes, Ibn Ruszd (pełne imię: Abu al-Walid Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Ahmad ibn Ruszd, ‏أبو الوليد محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن احمد بن رشد‎) (ur. 1126, zm. 10 grudnia 1198) – arabski uczony: filozof, teolog, lekarz, prawnik, polityk i matematyk z Kordowy, wygnany za „nieprawowierne” poglądy filozoficzne; zmarł na wygnaniu w Marrakeszu.

Wikipedia


awerroista

zwolennik awerroizmu


SJP.pl


awerroistyczny

→ awerroizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. związany z awerroizmem

Wiktionary

Patrz:

awerroizm

Powiązane:

 rzecz. Awerroes mos., awerroizm mrz.

Wiktionary


awerroizm

kierunek w filozofii głoszący odwieczność świata materialnego, śmiertelność duszy jednostkowej i niezależność prawd teologicznych i filozoficznych; nawiązuje do komentarzy arystotelizmu dokonanych przez Awerroesa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;

Wiktionary

Awerroizm – doktryna filozoficzna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacjach myśli Arystotelesa dokonanych przez Ibn Ruszda (Awerroesa). Głównymi filozofami uznającymi tę doktrynę byli Siger z Brabancji oraz Boecjusz z Dacji. Awerroizm był wielorako zwalczany przez Kościół katolicki, m.in. przez Tomasza z Akwinu i Étienne’a Tempiera, biskupa Paryża.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Awerroizm jest stanowiskiem rewolucyjnym, gdyż na miejsce modelu „nauki — służki religii„ proponuje model «nauki — wiedzy niepodległej i odrębnej».

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awerroista m.

 przym. awerroistyczny

Wiktionary


awers

1. strona główna monety, medalu;
2. wierzchnia strona tkaniny, haftu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) numizm. przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.;

 (1.2) szt. prawa strona haftu lub obrazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Awers monety ozdobiony jest orłem i wawrzynami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈavɛrs, AS: avers

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awersowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orzeł

Wiktionary


awersja

niechęć, odraza, abominacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niechęć do kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tamtego wypadku mam awersję do jazdy samochodem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvɛrsʲja, AS: aversʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awersyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abominacja, antypatia, idiosynkrazja, obrzydzenie, odraza, niechęć, uprzedzenie, wstręt

Wiktionary


awersowy

związany z awersem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. związany z awersem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Często stempel awersowy widnieje na monetach o różnym rewersie. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɛrˈsɔvɨ, AS: aversovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awers

Wiktionary


awersyjny

→ awersja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. będący z odczuciem niechęci; wzbudzający wstręt

Wiktionary

Patrz:

awersja

Powiązane:

 rzecz. awersja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstrętny

Wiktionary


awesta

Awesta ( upa-stāvaka – „pochwały”, abestāg) – kompilacja starożytnych świętych tekstów religijnych wyznawców zaratusztrianizmu (zoroastryzmu), które powstały prawdopodobnie w okresie od połowy II tysiąclecia do VII wieku p.n.e.

Wikipedia


awestyjski

1. → Awesta;
2. język awestyjski - staroirański język Awesty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. związany z Awestą, natchnioną księgą zaratusztrianizmu

 (1.2) jęz. zapisany pismem awestyjskim;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) jęz. należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

Wiktionary


awf

[czytaj: a-wu-EF] skrót od: Akademia Wychowania Fizycznego


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego lub żeńskiego

 (1.1) = eduk. sport. Akademia Wychowania Fizycznego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) AWF ma za zadanie kształcić nauczycieli wychowania fizycznego, trenerów, specjalistów w zakresie rehabilitacji ruchowej, rekreacji i turystyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿vu‿ˈɛf, AS: a‿vu‿ef

Wiktionary


awiacja

przestarzale o lotnictwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. lotnictwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oni drukują wiele artykułów popularyzujących awiację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvʲjat͡sʲja, AS: avʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awiatorka ż., awionetka ż., awiator m., awionika ż.

 przym. awiacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aeronautyka

Wiktionary


awiacyjny

przymiotnik od: awiacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. lotn. związany z awiacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Katastrofa awiacyjna wstrząsnęła całym krajem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awiatyka ż., awionetka ż., awiacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotniczy

Wiktionary


awiatka

czapka lotnicza zabezpieczająca przed zimnem


SJP.pl


awiator

przestarzale: lotnik, pilot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. lotn. lotnik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awionetka ż., awiacja ż., awiatyka ż.

:: fż. awiatorka ż.

Wiktionary


awiatorka

→ awiator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta zajmująca się lotnictwem

Wiktionary

Patrz:

awiator

Przykłady

 (1.1) Awiatorka i jej towarzysz lądowali w Wenezueli, Brazylii, Senegalu, Czadzie, Sudanie, Indiach, Birmie i Singapurze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awionetka ż., awiacja ż., awiatyka ż.

:: fm. awiator mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilotka, lotniczka

Wiktionary


awiatorki

→ awiator


SJP.pl

Patrz:

awiator

awiatory

przestarzale: lotnik, pilot


SJP.pl


awiatyka

przestarzale o lotnictwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. lotn. lotnictwo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awiacyjny

 rzecz. awiator mos., awiatorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotnictwo, war. awiacja

Wiktionary


awicenia

krzew z rodziny werbenowatych; rozcięża; roślęża


SJP.pl

Aw

Wikipedia


awiceniowate

rodzina roślin z klasy dwuliściennych


SJP.pl


awicenna

uczony arabski (980-1037); Avicenna


SJP.pl

Awicenna (łac. Avicenna; w j. perskim Abu Ali Husain ebn Abdallah Ebn-e Sina lub krótko Ibn Sina ابن سینا, ur. 980, zm. 1037) – perski uczony, głównie lekarz i filozof. Jego łacińskie nazwisko wywodzi się ze zniekształconego Ibn Sina, pod którym znany był w Persji.

Wikipedia


awidność

siła wiązania przeciwciała z antygenem


SJP.pl


awidyna

białko zwierzęce składające się z czterech łańcuchów polipeptydowych, występujące w jajach


SJP.pl

Awidyna – białko zwierzęce składające się z czterech łańcuchów polipetydowych, o masie ok. 70 kD, pI ok. 10, obecne w jajach. Wykazuje duże powinowactwo do biotyny (stała dysocjacji Kd kompleksu awidyna-biotyna wynosi 10−15 M) i jest to jedna z najmocniejszych zaobserwowanych w przyrodzie interakcji niekowalencyjnych. Jedna cząsteczka awidyny wiąże cztery cząsteczki biotyny.

Wikipedia


awifauna

ogół ptaków zamieszkujących dany obszar, środowisko lub żyjących w określonej epoce geologicznej; ornitofauna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym;

Wiktionary

Awifauna (ornitofauna) – ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, rodzaj środowiska (biotop) lub żyjących w określonym okresie geologicznym. Opisem awifauny zajmuje się dział

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Profesor wydał książkę o awifaunie Polski.

 (1.1) Opisem awifauny zajmuje się dział ornitologii nazywany awifaunistyką.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ornitofauna, ptactwo

Wiktionary


awifaunistyka

Awifaunistyka – dział ornitologii zajmujący się opisem terenu pod względem jakościowego (gatunkowego) oraz ilościowego występowania na nim ptaków. Teren opisywany przez awifaunistykę może być wyróżniony ze względu na szczególny rodzaj środowiska – biotop, lub obejmować dany obszar geograficzny np. całe państwo.

Wikipedia


awinion

miasto we Francji; Avignon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Wiktionary

Awinion ( Avignon, prowans. "Avinhon") – miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje pałac papieski ("Palais des Papes").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈvʲĩɲɔ̃n, AS: avʹĩńõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awiniończyk mos., awinionka ż.

 przym. awinioński

Wiktionary


awinionka

mieszkanka Awinionu (miasta we Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Awinionu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awinion mrz.

:: fm. awiniończyk mos.

 przym. awinioński

Wiktionary


awiniończyk

mieszkaniec Awinionu (miasta we Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Awinionu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awinion mrz.

:: fż. awinionka ż.

 przym. awinioński

Wiktionary


awinioński

→ Awinion (miasto we Francji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Awinionem (miastem we Francji)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod tym względem pałac Watykański wybudowany za pontyfikatu Mikołaja III z długimi ceremonialnymi przejściami, mnogością wielkich reprezentacyjnych pomieszczeń antycypował koncepcję rezydencji awiniońskiej.

 (1.1) Rozłam w Kościele katolickim utrzymywał się przez trzy dekady. Obozy rzymski i awinioński powoływały swoich kolejnych papieży, powodując dewastację autorytetu władzy papieskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Awinion mrz., awiniończyk mos., awinionka ż.

Wiktionary


awiofobia

chorobliwy lęk przed lataniem samolotem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. lęk przed lataniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisarz, Janusz L. Wiśniewski, który również cierpi na awiofobię, przyznaje, że jego dolegliwość wiąże się z niemożnością kontroli, jaką odczuwa, będąc na pokładzie samolotu.

Wiktionary


awiofon

przestarzałe, nieskomplikowane urządzenie, używane do porozumiewania się załogi samolotu między sobą


SJP.pl


awiomarina

nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu mdłości i wymiotów, zawierającego dimenhydraminę; Dimenhydrinat, Aviomarin


SJP.pl


awiomatka

potocznie: lotniskowiec


SJP.pl


awionetka

mały samolot sportowy lub turystyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lotn. mały samolot pasażerski;

Wiktionary

Aw

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. awiatorka ż., awiacja ż., awiator m., awionika ż.

 przym. awionetkowy, awiacyjny

Wiktionary


awioniczny

→ awionika


SJP.pl

Patrz:

awionika

awionik

1. dział techniki zajmujący się zastosowaniem w lotnictwie i astronautyce urządzeń automatycznych i elektronicznych;
2. wyposażenie pokładowe samolotu


SJP.pl

Awionik – specjalista z zakresu wyposażenia elektrycznego i pilotażowo-nawigacyjnego statków powietrznych. Może zajmować się projektowaniem, obsługą, poświadczaniem lub produkcją specjalistycznego sprzętu wyposażenia lotniczego.

Wikipedia


awionika

1. dział techniki zajmujący się zastosowaniem w lotnictwie i astronautyce urządzeń automatycznych i elektronicznych;
2. wyposażenie pokładowe samolotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lotn. astr. dziedzina techniki i przemysłu zajmująca się elektronicznymi systemami i urządzeniami stosowanymi w statkach powietrznych

 (1.2) techn. lotn. elektronika lotnicza

Wiktionary

Awionika – dwuznaczne pojęcie oznaczające:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Drony cywilne coraz częściej mają zaawansowaną awionikę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awionetka ż., awiacja ż.

Wiktionary


awista

1. o wkładach bankowych, kontach: wypłacany w każdej chwili na żądanie klienta;
2. o wekslach: płatny w momencie okazania


SJP.pl


awitaminoza

zaburzenie czynności organizmu spowodowane niedoborem lub brakiem określonej witaminy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

Wiktionary

Awitaminoza – schorzenie strukturalne lub funkcjonalne spowodowane całkowitym brakiem lub znaczącym niedoborem określonej witaminy w organizmie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czasem na kolację była zupa — zacierka na wodzie lub kasza. Nie było prawie nigdy ziemniaków lub warzyw. Dzieci cały czas zagrożone były awitaminozą. W lecie starano się, by otrzymywały jakieś owoce — najczęściej nieduże jabłko […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavʲitãmʲĩˈnɔza, AS: avʹitãmʹĩnoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witamina ż.

Wiktionary


awitaminozowy

→ awitaminoza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. związany z awitaminozą

Wiktionary

Patrz:

awitaminoza

awiważ

technika farbowania tkanin


SJP.pl

Awiważ (fr. "avivage") – technika farbowania tkanin polegająca na nadawaniu jej żywych kolorów oraz chrzęszczącą apreturę. Ma na celu uzyskanie lepszego chwytu oraz poprawienia własności przędnych tego włókna. Są to środki nanoszone już po wytworzeniu włókna bądź też po zabarwieniu.

Wikipedia


awiz

przestarzale: awizo;
1. zawiadomienie o nadejściu przesyłki pocztowej;
2. pisemna informacja o zrealizowaniu określonej operacji bankowej lub handlowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zawiadomienie, wezwanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod pozorem polowania odprawimy walną naradę. Mam ważne awizy i relacje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awizerskość ż.

 przym. awizerski

 przysł. awizersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. awizyja

Wiktionary


awizacja

zawiadomienie, donos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umówienie się z wyprzedzeniem na jakąś czynność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. awizować

 rzecz. preawizacja ż.

Wiktionary


awizacyjny

przymiotnik od: awizacja


SJP.pl


awizerski

→ awiz; awizowy


SJP.pl


awizo

1. zawiadomienie o nadejściu przesyłki pocztowej; awiz;
2. pisemna informacja o zrealizowaniu określonej operacji bankowej lub handlowej; awiz;
3. niewielki, szybki okręt wojenny do celów zwiadowczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poczt. pisemne zawiadomienie pocztowe o nadejściu przesyłki

 (1.2) pisemne zawiadomienie o dokonaniu operacji handlowej, giełdowej albo bankowej lub nadejściu towaru

 (1.3) mar. niewielki, szybki okręt wojenny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Awizo – klasa niewielkich okrętów.
  • W ekonomii – zawiadomienie o dokonaniu transakcji gospodarczej.
  • W systemie logistycznym – zawiadomienie o wysłaniu towaru.
  • W systemie pocztowym – zawiadomienie o nadejściu przesyłki pocztowej, której nie można doręczyć adresatowi bezpośrednio – awizo informuje adresata o możliwości odbioru przesyłki we wskazanym urzędzie ...
  • W łączności – łącznica telefoniczna pośrednicząca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Współcześnie awizo definiowane jest jako okręt mniejszy od korwety i większy od patrolowca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvʲizɔ, AS: avʹizo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. awizować

 rzecz. awizowiec mrz., awizowanie n., preawizacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) zawiadomienie, powiadomienie

Wiktionary


awizomat

urządzenie do wydawania przesyłek rejestrowanych


SJP.pl


awizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poczt. wypisywanie awiza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awizo n., preawizacja ż.

 czas. awizować

Wiktionary


awizować

1. pisemnie zawiadamiać, zawiadomić o nadejściu przesyłki, którą należy odebrać na poczcie;
2. środowiskowo: zapowiadać, zapowiedzieć, powiadamiać, powiadomić; anonsować (zaanonsować), zawiadamiać (zawiadomić)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaawizować)

 (1.1) urz. wystawiać awizo; formalnie powiadamiać o nadejściu przesyłki

 (1.2) informować o czymś w sposób oficjalny

 (1.3) bank. finans. oficjalnie zgłaszać zamiar dokonania operacji finansowej

czasownik zwrotny niedokonany awizować się (dk. zaawizować się)

 (2.1) być awizowanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. preawizacja ż., awizacja ż., awizo n., awizowanie n.

 czas. zaawizować dk.

 przym. awizacyjny, awizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) anonsować, powiadamiać, zawiadamiać

Wiktionary


awizowiec

mały statek przeznaczony do posyłek i służby wywiadowczej; awizo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mar. awizo (typ okrętu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awizo n.

Wiktionary


awizowy

→ awizo, → awiz


SJP.pl

Patrz:

awizo, → awiz

awizyja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. doniesienie, wiadomość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavʲiˈzɨja, AS: avʹizyi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. awiz

Wiktionary


awoceta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. zob. szablodziób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɔˈt͡sɛta, AS: avoceta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szablodziób

Wiktionary


awokado

avocado;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej dla smacznych owoców; smaczliwka;
2. owoc tego drzewa, o gruszkowatym kształcie, do 20 cm długości, ciemnozielonej skórce, tłustym miąższu i dużej pestce; gruszka awokado


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Persea|L.|ref=tak., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju awokado (1.1)

 (1.3) spoż. kulin. ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Marta robi pyszną sałatkę z awokado.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɔˈkadɔ, AS: avokado

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awokadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) avocado, smaczliwka

Wiktionary


awokadowy

→ awokado


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający awokado, mający smak awokado, związany z awokado

Wiktionary

Patrz:

awokado

Powiązane:

 rzecz. awokado n.

Wiktionary


awosz

potocznie o funkcjonariuszu węgierskiej służby bezpieczeństwa z czasów stalinowskich


SJP.pl


awoszka

→ awosz


SJP.pl

Patrz:

awosz

awpl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego, nazwa własna

 (1.1) = daw. polit. Akcja Wyborcza Polaków na Litwie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do litewskiego parlamentu weszło czterech Polaków. Dwóch z AWPL, dwóch z list partii litewskich.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. AWPL-ZChR

Wiktionary


aws

skrót od: Akcja Wyborcza Solidarność - polska partia polityczna


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

 (1.1) = polit. hist. Akcja Wyborcza Solidarność;

 (1.2) = eduk. Akademia Wymiaru Sprawiedliwości;

 (1.3) = wojsk. Agenturalny Wywiad Strategiczny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • AWS – Akcja Wyborcza Solidarność, polskie ugrupowanie polityczne.
  • AWS – Akademia Wymiaru Sprawiedliwości, uczelnia zawodowa służb państwowych.
  • AWS – węgierski zespół muzyczny.
  • AWS – radziecki karabin automatyczny.
  • AWS – Agenturalny Wywiad Strategiczny, część struktury Zarządu II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.
  • AWS – skrót z ang. Amazon Web Services, zbiór serwisów chmurowych firmy Amazon; jej częścią jest m.in. Amazon Elastic Compute Cloud.
  • Automatyczna stacja meteorologiczna, skrót od ang. Automatic weather station.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dużą sensację wzbudziło przybycie Mariana Krzaklewskiego, który przemaszerował główną ulicą wraz z licznymi zwolennikami do stolika AWS-u, gdzie rozdawał autografy.

 (1.2) We wrześniu 2026 r. mianowano nowego rektora AWS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿vu‿ˈɛs, AS: a‿vu‿es

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. AWS-iarz m., AWS-owiec m.

 przym. AWS-owy, AWS-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. SWWS, WSKiP

Wiktionary


aws-owiec

członek AWS (Akcji Wyborczej "Solidarność"); awuesowiec


SJP.pl


awuesiak

potocznie: awuesowiec - członek AWS (Akcji Wyborczej "Solidarność")


SJP.pl


awuesowiec

członek AWS (Akcji Wyborczej "Solidarność"); AWS-owiec


SJP.pl


awuesowski

przymiotnik od: AWS (Akcja Wyborcza "Solidarność"); AWS-owski


SJP.pl


awulsja

w geologii: powstawanie nowego koryta rzeki poza jego pierwotnymi zakolami


SJP.pl

Awulsja − proces tworzenia nowego koryta rzeki, które omija wcześniej istniejące meandry.

Wikipedia


awulsyjny

złamanie awulsyjne - złamanie polegające na oderwaniu fragmenty kości na skutek działania odpowiednio dużych sił ze strony układu mięśniowego


SJP.pl


awunkulat

szczególny rodzaj związków między bratem matki i jego siostrzeńcami, w którym siostrzeńcy dziedziczą majątek i pozycję społeczną po wuju; awunkułat


SJP.pl

Awunkulat (łac. "avunculus" – wuj ze strony matki) – system organizacji rodziny i taki system pokrewieństwa, w którym najważniejsza rola przypada bratu matki (wujowi). Wuj pełni rolę wzoru osobowego i to po nim siostrzeńcy dziedziczą pozycję społeczną lub majątek. Jest on najważniejszym męskim opiekunem dzieci swojej siostry. Rola ojca jest bardzo mała lub wręcz żadna.

Wikipedia


awunkułat

szczególny rodzaj związków między bratem matki i jego siostrzeńcami, w którym siostrzeńcy dziedziczą majątek i pozycję społeczną po wuju; awunkulat


SJP.pl


awykonalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest awykonalne; brak możliwości wykonania czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. awykonalny

 przysł. awykonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewykonalność, niemożliwość

Wiktionary


awykonalny

niemożliwy do wykonania lub zrealizowania


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) niewykonalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. awykonalność ż.

 przysł. awykonalnie

Wiktionary


awzelina

egzotyczne drewno używane do wykładania nawierzchni toru kolarskiego


SJP.pl


axamitowski

nazwisko, np. Wincenty Axamitowski (176-1828), generał dywizji armii Księstwa Warszawskiego; Aksamitowski


SJP.pl


axel

rodzaj skoku w łyżwiarstwie figurowym; aksel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. skok łyżwiarski, w którym łyżwiarz wybija się do przodu z pozycji jednonóż, wykonuje pełny obrót w powietrzu i ląduje na przeciwnej nodze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Axel (piłkarz)
  • Axel – skok w łyżwiarstwie figurowym
  • Axel (sporty siłowe) – polska nazwa konkurencji siłowej o nazwie Koła Apollina
  • Axel – imię Absalon
  • Axel (Holandia) – miejscowość

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawodniczka wykonała perfekcyjnego podwójnego axla w programie krótkim.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. aksel

Wiktionary


axentowicz

nazwisko


SJP.pl


axer

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Axer (1880–1948), polski matematyk, doktor matematyki
  • Erwin Axer (1917–2012), polski reżyser teatralny
  • Jerzy Axer (ur. 1946), polski filolog klasyczny
  • Maurycy Axer (1886–1942), polski adwokat, działacz społeczny
  • Otto Axer (1906–1983), polski malarz, scenograf i pedagog

Wikipedia


axt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Axt – śląski herb szlachecki. Według Alfreda Znamierowskiego jest to odmiana herbu Janina.

Wikipedia


ayahuasca

[czytaj: ajołaska] napój halucynogenny


SJP.pl

Ay

Wikipedia


aygo

model samochodu marki Toyota


SJP.pl


ayran

[czytaj: ajran] turecki napój przyrządzany z jogurtu i wody z dodatkiem soli; ajran


SJP.pl


ayrshire

[czytaj: ejrszir, ejrszajr] rasa bydła domowego, wyhodowana w Szkocji


SJP.pl

Ay

Wikipedia


ayurweda

[czytaj: ajurweda] tradycyjna medycyna indyjska; ajurweda


SJP.pl


ayurwedyjski

→ ayurweda [czytaj: ajurwedyjski]; ajurwedyczny, ajurwedyjski


SJP.pl


az

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • AZ – kod linii używany przez Alitalię, włoskiego narodowego przewoźnika lotniczego
  • AZ – amerykański raper
  • AZ Alkmaar – holenderski klub piłkarski
  • AZ – Azerbejdżan (oznaczenie kodowe według ISO 3166-1 w wersji dwuliterowej alfa-2)

Wikipedia


aza

imię żeńskie


SJP.pl

partykuła

 (1.1) stpol. azaliż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaza, AS: aza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czy, azali

Wiktionary


azadirachta

drzewo pochodzące z Indii, wykorzystywane do produkcji leków stosowanych w medycynie ajurwedycznej


SJP.pl


azaleina

czerwony barwnik anifinowy; azotan rosaniliny


SJP.pl

Azaleina – organiczny związek chemiczny należący do grupy flawonoli, będących podgrupą flawonoidów. Azaleina jest 3-"O"-α--ramnozydem azaleatyny.

Wikipedia


azali

1. dawniej: czy;
a) partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne, np. "Azali droga, na którą wstąpiła, godna jest pochwały?"; aza;
b) spójnik przyłączający pytanie zależne do zdania nadrzędnego, np. "Miał wątpliwości, azali naród jego prawdziwą wolność już uzyskał."; aza;
2. dawniej: może, zapewne, podobno


SJP.pl


azalia

krzew lub roślina dekoracyjna z rodziny wrzosowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bot. ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azalie, hortensje i irysy kwitną wiosną, a chryzantemy jesienią, wtedy także czerwienieją klony.

 (1.1) Te gatunki i odmiany, które mają zimozielone, skórzaste liście, nazywane są zwyczajowo rododendronami lub różanecznikami, natomiast te o miękkich, lekko owłosionych i zrzucanych na zimę lub półzimotrwałych liściach nazywa się azaliami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azaliowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różanecznik

Wiktionary


azaliaczek

kibitnik azaliaczek - motyl z rodziny kibitnikowatych


SJP.pl


azalijka

zdrobnienie od: azalia


SJP.pl


azaliowy

związany z azalią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z azalią (azaliami); składający się z azalii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azalia ż.

Wiktionary


azaliż

dawniej:
1. wzmocniona partykuła "azali";
2. spójnik "azali" wzmocniony partykułą "-ż"


SJP.pl

partykuła

 (1.1) przest. …wprowadzająca pytanie retoryczne

spójnik

 (2.1) przest. …przyłączający do zdania nadrzędnego pytanie zależne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azaliż droga, na którą wstąpiła, godna jest pochwały?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzalʲiʃ, AS: azalʹiš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyż, czyżby, przest. azali, stpol. zali

Wiktionary


azaliżby

"azaliż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


azan

nazwa systematyczna amoniaku


SJP.pl

To jest strona ujednoznaczniająca. Poniżej znajdują się różne znaczenia hasła „Azan”.

Wikipedia


azariasz

Azariasz – hebrajskie i biblijne imię męskie oznaczające „Jahwe dopomógł”, „Jahwe wspomaga” (hebr. Azarjahu, Azaria).

Wikipedia


azawad

region w północnym Mali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. region w Afryce, w północnej części Mali, zamieszkały przez Tuaregów;

 (1.2) geogr. polit. niepodległe państwo postulowane przez tuareskich bojowników secesjonistów

Wiktionary

Azawad, Azaouâd (fr. Azaouâd, Azawad; ar. أزواد, trl. "Azawād", trb. "Azauad"; ber. ⴰⵣⴰⵓⴷ, trl. "Azaud") – region w północnym Mali, obejmujący tereny saharyjskie leżące na północ od Timbuktu. Jego nazwa pochodzi prawdopodobnie od nazwy Vallée de Azaouagh – suchej doliny leżącej w Mali i Nigrze i w tłumaczeniu oznacza „krainę transhumancji”. Nazwa tego regionu przyjęta została przez tuareskich rebeliantów z Narodowego Ruchu Wyzwolenia Azawadu (MNLA) jako nazwa postulowanego przez nich państwa Azawad.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. azawadzki

Wiktionary


azazel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. jeden z upadłych aniołów w mitologii hebrajskiej i muzułmańskiej;

Wiktionary

Zobacz też: Azazel (powieść), Teatr Azazel.

Azazel (hebr. עזאזל, arab. عزازل "Azazil") – upadły anioł występujący w mitologii hebrajskiej i muzułmańskiej, znany również pod imionami Azael, Hazazel i Assasello. Jego imię oznacza „Bóg umacnia”, a z hebrajskiego „ten, który się oddalił”.

Wikipedia


azaż

dawniej:
1. wzmocniona partykuła "aza";
2. spójnik "aza" wzmocniony partykułą "-ż"


SJP.pl

partykuła

 (1.1) stpol. śrpol., także. gw-pl|Ostródzkie. czy, czyż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bogowie też zgoła, bo azaż bogowie / pastwią się tak nad sercy ludzkimi surowie?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. a zaż

Wiktionary


azbest

minerał o budowie włóknistej, z grupy serpentynów i amfiboli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

Wiktionary

Azbest – grupa naturalnych, włóknistych krzemianowych minerałów o stosunku długości do średnicy włókna co najmniej 100:1. Mają one własności toksyczne i rakotwórcze.

Nazwa azbest nie określa konkretnego minerału, lecz dotyczy ogółu minerałów krzemianowych tworzących włókna. Należą do nich:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azbest był stosowany m.in. jako materiał izolacyjny, jednak okazało się, że jest przyczyną pylicy azbestowej i międzybłoniaka opłucnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazbɛst, AS: azbest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbestoza ż., azbeścik mrz.

 przym. azbestowy

Wiktionary


azbestocement

materiał budowlany wyrabiany z azbestu i cementu


SJP.pl


azbestocementowy

związany z azbestocementem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z azbestocementem; zbudowany z azbestocementu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbestocement mrz.

Wiktionary


azbestowy

związany z azbestem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z azbestem, wykonany z azbestu; mający w sobie azbest

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azbest był stosowany m.in. jako materiał izolacyjny, jednak okazało się, że jest przyczyną pylicy azbestowej i międzybłotniaka opłucnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbest mrz.

Wiktionary


azbestoza

choroba zawodowa związana z narażeniem na azbest; rodzaj pylicy płuc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba spowodowana nagromadzeniem włókien azbestu w drogach oddechowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Objawy azbestozy to duszność, suchy kaszel, bóle w klatce piersiowej czy świst oddechowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbest mrz.

Wiktionary


azbestyna

ogniotrwała farba z azbestu, sproszkowanego krzemienia, wodorotlenku potasu i sodowanego szkła wodnego


SJP.pl


azbeścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od azbest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azbest m.

Wiktionary


azbomika

materiał termoizolacyjny złożony z łupka, diatomitu i azbestu


SJP.pl


azbuka

alfabet słowiański opracowany przez Cyryla; cyrylica


SJP.pl

Az

Wikipedia


azbukownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) glosariusz staroruski i ruski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W XVI–XVII wieku pojawiły się znacznie obszerniejsze azbukowniki z alfabetycznym układem haseł, informacją o pochodzeniu wyrazów, ich tłumaczeniem bądź objaśnieniem.

Wiktionary


azdyk

urządzenie do wykrywania okrętów podwodnych; asdic


SJP.pl


azeka

Azeka (hebr. עֲזֵקָה) – miasto biblijne, zlokalizowane w północno-wschodniej części Judy na szlaku z wybrzeża na Wyżynę Judzką. W sąsiedztwie Azeki na wysokości doliny Elah znajdowała się droga do Betlejem. Miasto jest utożsamiane ze współczesnym Tell Zakarie.

Wikipedia


azelainowy

przymiotnik

 (1.1) farm. dotyczący kwasu azelainowego

Wiktionary


azeotrop

ciekła mieszanina wieloskładnikowa, mająca pod stałym ciśnieniem stałą temperaturę wrzenia, a skład ilościowy cieczy jest dokładnie taki sam jak skład pary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. mieszanina cieczy, której temperatura wrzenia pod pewnym ciśnieniem jest wyższa lub niższa od temperatury wrzenia jej poszczególnych składników i której para ma taki sam skład, co postać ciekła;

Wiktionary

Mieszanina azeotropowa (azeotrop) – ciekła mieszanina (roztwór) dwóch lub więcej związków chemicznych, która jest w równowadze termodynamicznej z parą nasyconą powstającą z tej mieszaniny. Skład pary i cieczy jest taki sam. Gdy mówimy o azeotropie w kontekście wykresu fazowego, parametry takie określamy nazwą punktu azeotropowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dodatnie azeotropy mają niższą temperaturę wrzenia niż jakikolwiek inny roztwór danych składników pod tym samym ciśnieniem, a więc izobara wrzenia osiąga minimum przy składzie azeotropowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azeotropia ż.

 przym. azeotropowy

Wiktionary


azeotropowy

związany z azeotropem


SJP.pl


azer

przedstawiciel narodu turkijskiego zamieszkującego głównie północno-zachodni Iran oraz Azerbejdżan; Azerbejdżanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Azerbejdżanu

 (1.2) osoba narodowości azerskiej lub poczuwająca się do niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według szacunków Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców Armenię zamieszkuje wciąż od 30 do kilkuset Azerów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɛr, AS: azer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azerskość ż., azerski mrz.

:: fż. Azerka ż.

 przym. azerski, proazerski

 przysł. azersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Azerbejdżanin

Wiktionary


azerb.

skrót od: azerbejdżański


SJP.pl


azerbejdżan

1. państwo w Azji ze stolicą w Baku; Republika Azerbejdżańska;
2. kraina historyczna w Azji Zachodniej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Baku;

 (1.2) geogr. hist. zob. Azerbejdżan Irański.

 (1.3) geogr. adm. zob. Azerbejdżan Wschodni.

 (1.4) geogr. adm. zob. Azerbejdżan Zachodni.

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) D. i B. lm. od: Azerbejdżanin

Wiktionary

Az

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Azerbejdżanie wskaźniki śmierci samobójczej są ponad sześćdziesięciokrotnie niższe niż spowodowanej zabójstwem, w Armenii ponad jedenastokrotnie, w Meksyku zaś - blisko siedmiokrotnie.

 (1.1) Obecnie istnieje jeszcze prawdopodobny potomek języka albano-kaukaskiego – język udi, którym posługuje się ok. 8 tys. ludzi, głównie w Azerbejdżanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn, AS: azerbei ̯ǯãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azerski mrz., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżanka ż., Azer mos., Azerka ż., azerskość ż.

 przym. azerbejdżański, azerski, antyazerbejdżański, antyazerski, proazerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Republika Azerbejdżanu

Wiktionary


azerbejdżanin

1. obywatel Azerbejdżanu;
2. przedstawiciel narodu turkijskiego zamieszkującego głównie północno-zachodni Iran oraz Azerbejdżan; Azer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azerbejdżanie mówią po azerbejdżańsku, armeńsku i rosyjsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãɲĩn, AS: azerbei ̯ǯãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżan m., Azer mos., Azerka ż., azerski mrz.

:: fż. Azerbejdżanka ż.

 przym. azerbejdżański, azerski, proazerski

Wiktionary


azerbejdżanka

1. obywatelka Azerbejdżanu;
2. przedstawicielka narodu turkijskiego zamieszkującego głównie północno-zachodni Iran oraz Azerbejdżan; Azerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãŋka, AS: azerbei ̯ǯãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżan mrz., Azer mos., Azerka ż., azerski mrz.

:: fm. Azerbejdżanin mos.

 przym. azerbejdżański, azerski, proazerski

Wiktionary


azerbejdżański

→ Azerbejdżan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Azerbejdżan

Wiktionary

Patrz:

Azerbejdżan

Przykłady

 (1.1) W Azerbejdżanie mówi się po azerbejdżańsku, armeńsku i rosyjsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci, AS: azerbei ̯ǯãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżan mrz., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżanka ż.

 przym. proazerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azerski

Wiktionary


azerka

przedstawicielka narodu turkijskiego zamieszkującego głównie północno-zachodni Iran oraz Azerbejdżan; Azerbejdżanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Azerbejdżanu, przedstawicielka narodu azerskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W półfinale Azerki zagrają z Węgierkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azerskość ż., azerski mrz.

:: fm. Azer mos.

 przym. azerski, proazerski

 przysł. azersko

Wiktionary


azerski

→ Azerowie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Azerbejdżanu;

Wiktionary

Patrz:

Azerowie

Wymowa:

IPA: aˈzɛrsʲci, AS: azersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżanka ż., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżan mrz., azerskość ż., Azer mos., Azerka ż.

 przym. proazerski

 przysł. azersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azerbejdżański

Wiktionary


azersko

przysłówek

 (1.1) na sposób azerski, po azersku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azerski mrz., Azer mos., Azerka ż., azerskość ż.

 przym. azerski

Wiktionary


azerskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem azerskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem azerskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku azerskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: azerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


azerskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co azerskie; azerski charakter czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azerbejdżan mrz., azerski mrz., Azer mos., Azerka ż.

 przym. azerski, proazerski

 przysł. azersko

Wiktionary


azetydyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy nasyconych heterocyklicznych amin, mający postać czteroczłonowego pierścienia składającego się z trzech atomów węgla i jednego atomu azotu; bezbarwna, lotna ciecz o zasadowym charakterze, stosowana jako półprodukt w syntezie m.in. leków i pestycydów; analog pirolidyny; wzór chemiczny|C3H7N.

Wiktionary

Azetydyna – heterocykliczny organiczny związek chemiczny zbudowany z czteroczłonowego pierścienia zawierającego jeden atom azotu. Sama w przyrodzie występuje rzadko, ale jej pochodne mają znaczenie biologiczne jako związki obronne roślin i zwierząt (np. kwas azetydyno-2-karboksylowy jest toksyną występującą w korzeniach konwalii majowej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Chinach czy Indiach działa wiele fabryk, które wytwarzają azetydynę i pochodne w skali handlowej.

Wiktionary


aziewicz

nazwisko


SJP.pl


azincourt

Azincourt – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Pas-de-Calais, niedaleko od miasta Hesdin.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 250 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 30 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Azincourt plasuje się na 970. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 431.).

Wikipedia


aziz

nazwisko obce


SJP.pl


azj.

skrót od: azjatycki; azjat.


SJP.pl


azja

część świata tworząca wraz z Europą kontynent zwany Eurazją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. największy kontynent na Ziemi;

 (1.2) geogr. hist. prowincja rzymska obejmująca zachodnią część półwyspu Azja Mniejsza;

 (1.3) mitgr. okeanida, córka tytana Okeanosa i tytanidy Tetydy;

 (1.4) mitgr. jedna z nereid

 (1.5) geogr. zob. Azja Mniejsza.

Wiktionary

Azja (gr. Ἀσία "Asía", łac. "Asia") – w zależności od podejścia: największy kontynent na Ziemi lub część świata, która razem z Europą tworzy największy kontynent, Eurazję. Nazywana jest często kontynentem wielkich kontrastów geograficznych.

Sąsiaduje z Europą od zachodu, Afryką od południowego zachodu, Oceanem Indyjskim i Australią od południowego wschodu oraz Pacyfikiem od wschodu. Dokładny przebieg zachodniej granicy geograficznej przedstawiony jest w haśle granica Europa-Azja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy Kaukaz leży w Europie czy w Azji?

 (1.1) My, w Polsce, często widzimy Azję mylnie. Ponieważ są dwie Azje. Jest Azja islamu i innych wielkich kultur, wielkich cywilizacji (…). I jest Azja stepu, Azja Środkowa, Azja pustynna, Azja syberyjska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazʲja, AS: azʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azjata mos., Azjatka ż., azjatyckość ż., azjarcha mos.

 przym. azjatycki, wewnątrzazjatycki

 przysł. azjatycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Azyjo

 (1.5) Anatolia

Wiktionary


azjanicki

1. ludy azjanickie - pierwotne ludy zamieszkujące Europę i Azję Przednią od okresu paleolitu, przed przybyciem tam innych ludów (celtyckich, indoeuropejskich itp.);
2. języki azjanickie - dawne, wymarłe języki tych ludów


SJP.pl


azjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. Azjata

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azjański

Wiktionary


azjanizm

styl w retoryce antycznej oparty na wzorach z Azji Mniejszej, charakteryzujący się przeładowaniem figurami retorycznymi, bujnością, kwiecistością i patetycznością, przeciwieństwo attycyzmu


SJP.pl

Azjanizm – odmiana stylu retorycznego przeciwstawiana attycyzmowi. Azjanizm, inspirowany retoryką rodem z Azji Mniejszej, charakteryzował się wybujałością i kwiecistością stylu, mnogością figur i tropów. Teoria wymowy oderwała się od filozofii, szczególnie logiki, stając się sztuką zadziwiania odbiorcy zabiegami słownymi.

Wikipedia


azjarcha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. kapłan stojący na czele wszystkich świątyń, w których oddawano kult boski cezarom w Azji (rzymskiej prowincji w Anatolii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Również niektórzy z azjarchów, którzy mu byli życzliwi, posłali do niego z prośbą, by nie udawał się do teatru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż., Azjata mos., Azjatka ż.

 przym. azjatycki

Wiktionary


azjat.

skrót od: azjatycki; azj.


SJP.pl


azjata

mieszkaniec Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Liu jest Azjatą. (On) pochodzi z Chin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzʲjata, AS: azʹi ̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż.

:: fż. Azjatka ż.

 przym. azjatycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. żółtek

Wiktionary


azjatka

mieszkanka Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Azji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzʲjatka, AS: azʹi ̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż.

:: fm. Azjata mos.

 przym. azjatycki

Wiktionary


azjatycki

→ Azja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

Wiktionary

Patrz:

Azja

Przykłady

 (1.1) Imbir to przyprawa stosowana bardzo często w wielu kuchniach azjatyckich, a w szczególności w kuchni indyjskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci, AS: azʹi ̯atycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azjatyckość ż., Azja ż., Azjata mos., Azjatka ż., azjarcha mos.

Wiktionary


azjatyckość

→ azjatycki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest azjatyckie; cecha tych, którzy są azjatyccy

Wiktionary

Patrz:

azjatycki

Przykłady

 (1.1) O azjatyckości Stambułu świadczy jego kuchnia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż., Azjata mos., Azjatka ż.

 przym. azjatycki

Wiktionary


azjatyzacja

1. proces wypierania białych z różnych dziedzin życia przez rdzennych Azjatów;
2. nadawanie czemuś charakteru azjatyckiego


SJP.pl


azjański

dawniej: azjatycki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. azjatycki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azjanin mos.

Wiktionary


aznar

nazwisko obce


SJP.pl


aznavour

[czytaj: aznaWUR] nazwisko obce


SJP.pl


azobakter

bakteria żyjąca w glebie lub wodzie, potrafiąca wiązać wolny azot z powietrza; azotobakter


SJP.pl


azobenzen

związek organiczny zawierający grupę azową


SJP.pl

Azobenzen, difenylodiazen – organiczny związek chemiczny, jeden z aromatycznych związków azowych. Jest najprostszym arylowym związkiem azowym. Termin „azobenzen” jest często stosowany również w odniesieniu do związków, które są pochodnymi diazenu (diimidu), które nazywa się „diazenami”. Diazeny to związki silnie absorbujące światło i są powszechnymi barwnikami.

Wikipedia


azoiczny

dotyczący azoiku, najstarszej ery w dziejach Ziemi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bez śladów życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azoik mrz.

Wiktionary


azoik

w geologii: najstarsza era w dziejach Ziemi, która trwała od początków geologicznych dziejów Ziemi do około 2,5 miliarda lat temu; archeozoik, archaik, era archaiczna


SJP.pl


azolla

paprotka stosowana jako dekoracja zbiorników wodnych, np. akwarium


SJP.pl

Azolla ("Azolla") – rodzaj wodnej paproci różnozarodnikowej klasyfikowany do rodziny salwiniowatych. Obejmuje 8 gatunków. Z powodu introdukcji gatunki należące do tego rodzaju rozprzestrzenione są już niemal na całym świecie. W Polsce jeden gatunek występuje jako inwazyjny – azolla drobna "A. filiculoides" (podawana była także azolla meksykańska "A. mexicana" = "A. filiculoides" subsp. "cristata", ale uznawane jest to za omyłkę).

Wikipedia


azoospermia

brak plemników w nasieniu wskutek wrodzonego niedorozwoju jąder, uszkodzenia komórek plemnikotwórczych lub zarośnięcia kanalików najądrzy; jedna z przyczyn niepłodności u mężczyzn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. brak plemników w nasieniu;

Wiktionary

Azoospermia – laboratoryjny obraz niepłodności polegający na całkowitym braku plemników w ejakulacie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zarośnięcie kanalików najądrzy jest jedną z przyczyn azoospermii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɔːˈspɛrmʲja, AS: az•ospermʹi ̯a

Wiktionary


azor

imię psa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) zoonim imię dla psa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) bibl. liter. imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (3.1) geogr. miejscowość w Izraelu, w dystrykcie Tel Awiwu;

Wiktionary

Azor (hebr.: אזור; arab. يازور) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Tel Awiwu, w Izraelu.

Leży na równinie Szaron w aglomeracji miejskiej Gusz Dan, w otoczeniu miast Tel Awiw, Ramat Gan, Or Jehuda, Holon i Riszon le-Cijjon, oraz moszawów Gannot i Miszmar ha-Sziwa. Na wschód od miasteczka jest międzynarodowy port lotniczy im. Ben-Guriona.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod oknem kuchni, miejsca już nie pomnę, / Azor i Kartusz dwa kondle ogromne / siedziały razem po dobrym obiedzie.

 (2.1) Po przesiedleniu babilońskim Jechoniasz był ojcem Salatiela; (…) Eliakim ojcem Azora; Azor ojcem Sadoka (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɔr, AS: azor

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz.

:: zdrobn. Azorek m.

 przym. Azorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Azorek

Wiktionary


azorczyk

mieszkaniec Azorów (archipelagu na Oceanie Atlantyckim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Azorów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azory nmos.

:: fż. Azorka ż.

 przym. azorski

Wiktionary


azorek

mieszkanka Azorów (archipelagu na Oceanie Atlantyckim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) pieszcz. zoonim imię dla psa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyprowadziłaś już Azorka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azor mzw.

:: zdrobn. Azorcio mzw.

Wiktionary


azorella

południowoamerykańska roślina uprawna z rodziny selerowatych


SJP.pl

Az

Wikipedia


azorka

mieszkanka Azorów (archipelagu na Oceanie Atlantyckim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Azorów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azory nmos.

:: fm. Azorczyk mos.

 przym. azorski

Wiktionary


azorski

→ Azory (archipelag)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Azorami, leżący na Azorach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azory nmos., Azorczyk mos., Azorka ż.

Wiktionary


azory

archipelag na Oceanie Atlantyckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

 (1.2) geogr. adm. osiedle w Krakowie, w dzielnicy Prądnik Biały;

 (1.3) geogr. adm. dzielnica Kutna na zachodnim krańcu miasta;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: Azor

Wiktionary

Az

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azory były prawdopodobnie odwiedzane w starożytności przez Kartagińczyków, a w średniowieczu przez Arabów i Normanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɔrɨ, AS: azory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azorczyk mos., Azorka ż.

 przym. azorski

Wiktionary


azot

pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7, odkryty przez Daniela Rutherforda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

Wiktionary

Az

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Winorośl zasilamy niewielkimi dawkami azotu, a preparaty przeciwgrzybowe stosujemy w czasie zauważenia choroby i profilaktycznie.

 (1.1) Azot jest głównym gazem w atmosferze ziemskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɔt, AS: azot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azotek m., azotan m., azotyn m., azotniak m., azotowiec m., azotoks m., azotowanie n.

 czas. azotować

 przym. azotowy, azotawy, azotanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. N; daw. dusień, saletroród

Wiktionary


azotan

sól kwasu azotowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę zmierzyć zawartość azotanu sodu w tym roztworze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɔtãn, AS: azotãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotek m., azotniak m., azotyn m., azotowiec m., azotowanie n.

 przym. azotanowy, azotowy, azotawy

Wiktionary


azotanowy

związany z azotanem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. odnoszący się do azotanów (związków chemicznych zawierających anion azotanowy (NO₃⁻))

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do przygotowania roztworu użyto soli azotanowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotowanie n.

 przym. azotowy

Wiktionary


azotany

sól kwasu azotowego


SJP.pl

Azotany, nazwa systematyczna: trioksydoazotany(1−); w systemie Stocka: azotany(V) – grupa związków chemicznych, sole i estry kwasu azotowego ().

Wikipedia


azotawy

kwas azotawy - związek nieorganiczny, słaby i nietrwały kwas tlenowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. zawierający azot na niższym stopniu utlenienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotek mrz., azotowanie n.

 przym. azotowy

Wiktionary


azotek

związek azotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny azotu z metalem lub półmetalem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azotki glinu, galu i indu przyjmują diamentopodobną strukturę wurcytu, w której atomy zajmują tetraedryczne położenia.

 (1.1) Azotek galu jest piekielnie wytrzymałym materiałem — topi się w temperaturze kilku tysięcy stopni i ciśnieniu kilkanaście tysięcy razy większym od atmosferycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotan m., azotyn m., azotowanie n.

 czas. azotować ndk.

 przym. azotawy, azotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. saletrorodek

Wiktionary


azotemia

w medycynie: podwyższona zawartość azotu we krwi


SJP.pl


azotki

związek azotu


SJP.pl

Az

Wikipedia


azotkowy

→ azotek


SJP.pl

Patrz:

azotek

azotniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od azotniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azotniak m.

Wiktionary


azotniak

nawóz azotowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. nawóz mineralny o zawartości mniej więcej dwadzieścia procent azotu;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotan m., azotyn m.

:: zdrobn. azotniaczek m.

Wiktionary


azotobakter

bakteria żyjąca w glebie lub wodzie, potrafiąca wiązać wolny azot z powietrza; azobakter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, potocznie męskozwierzęcy

 (1.1) mikrobiol. nazwa systematyczna|Nitrobacter|Winogradsky|ref=tak., rodzaj tlenowych bakterii glebowych lub wodnych zdolnych do wiązania azotu atmosferycznego (N₂) w postać przyswajalną dla roślin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azotobaktery poprawiają żyzność gleby dzięki nitryfikacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azotobakteryna ż.

Wiktionary


azotobakteryna

preparat zawierający żywe kultury azobakterów (bakterii żyjących w glebie i w wodzie, mających zdolność wiązania wolnego azotu z powietrza); szczepionka nawozowa


SJP.pl


azotogen

szczepionka do szczepienia roślin motylkowych ich bakteriami symbiotycznymi


SJP.pl


azotoks

marka insektycydu; Azotox


SJP.pl


azotolubny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża bogatego w związki azotu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nitrofilny

Wiktionary


azotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. nasycanie czegoś azotem

Wiktionary

Az

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotek m., azotowiec m., azotan m., azotyn m., azotoks m.

 czas. azotować ndk.

 przym. azotowy, azotawy, azotanowy

Wiktionary


azotować

nasycać azotem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. naazotować)

 (1.1) met. nasycać powierzchnię metalu azotem, w celu zwiększenia twardości, odporności na zużycie i korozję

czasownik zwrotny niedokonany azotować się (dk. naazotować się)

 (2.1) być azotowanym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wałki rozrządu zostały azotowane, aby zwiększyć ich żywotność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot mrz., azotowanie n., azotek mrz.

 przym. azotowy

Wiktionary


azotowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca V grupę główną układu okresowego: azot, fosfor, arsen, antymon i bizmut


SJP.pl

Azotowce

Wikipedia


azotowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: azotowy

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lp. od: azot

Wiktionary


azotowiec

każdy pierwiastek z piątej grupy układu okresowego Mendelejewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek należący do piętnastej grupy układu okresowego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotowanie n.

 przym. azotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pniktogen

Wiktionary


azotowy

przymiotnik od: azot


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. związany z azotem; zawierający azot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puryna wchodzi w skład zasad azotowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɔˈtɔvɨ, AS: azotovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azot m., azotek m., azotowiec m., azotan m., azotyn m., azotoks m., azotowanie n.

 czas. azotować ndk.

 przym. azotawy, azotanowy

Wiktionary


azotox

marka insektycydu; Azotoks


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Azotox – organiczny związek chemiczny z grupy chlorowanych węglowodorów
  • Azotox – zespół muzyczny z Ćmielowa grający punk rocka

Wikipedia


azoturia

podwyższony poziom substancji azotowych w moczu


SJP.pl


azotyn

sól kwasu azotawego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu azotawego (wzór chemiczny|HNO2.); związek chemiczny zawierający grupę azotynową (-wzór chemiczny|NO2.) związaną z metalem lub innym atomem (zwykle ich grupą)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azotynowy, azotowy

 rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotek mrz., azotniak mrz., azotowanie n.

Wiktionary


azotynowy

→ azotyn


SJP.pl

Patrz:

azotyn

azotyny

sól kwasu azotawego


SJP.pl

Azotyny, nazwa Stocka: azotany(III) – grupa związków chemicznych, soli lub estrów kwasu azotawego.

Wikipedia


azow

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim;

 (1.2) wojsk. ukraiński pułk sformowany w 2014 r. w odpowiedzi na hybrydową inwazję Rosji;

Wiktionary

Azow ( Азов) – miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie rostowskim, położone nad Donem, 7 km od jego ujścia do Morza Azowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈazɔf, AS: azof

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azowski

Wiktionary


azowie

dynastia bogów nordyckich


SJP.pl

Asowie lub Azowie (Æsir, aesir – wym. ['aiser] po islandzku; liczba pojedyncza Áss, żeńska forma Ásynja, żeńska liczba mnoga Ásynjur – Asyny bądź Asynje) – jedna z dwóch głównych dynastii bogów nordyckich, ród dobroczynnych bogów polityki i działań militarnych, którzy władają światem.

Wikipedia


azowski

1. związany z Morzem Azowskim;
2. związany z Azowem (miastem w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. związany z Azowem (miastem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azow

Wiktionary


azowy

grupa azowa - grupa wchodząca w skład niektórych związków organicznych, zawierająca dwa atomy azotu


SJP.pl

Azowy ( Азовы) – wieś (sieło) w Rosji, w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym, w rejonie szuryszkarskim. W 2021 liczyła 302 mieszkańców, głównie Chantów.

Wikipedia


azozwiązek

związek organiczny zawierający grupę azową


SJP.pl


azs

[czytaj: a-zet-ES] skrót od: Akademicki Związek Sportowy


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = sport. Akademicki Związek Sportowy;

 (1.2) = inform. automat ze stosem;

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (2.1) = med. atopowe zapalenie skóry;

 (2.2) = med. alergiczne zapalenie spojówek;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Akademicki Związek Sportowy
  • atopowe zapalenie skóry
  • alergiczne zapalenie spojówek
  • automat ze stosem – w informatyce, niedeterministyczny automat gramatyk bezkontekstowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) AZS jest studenckim stowarzyszeniem sportowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿zɛt‿ˈɛs, AS: a‿zet‿es

Wiktionary


aztecki

→ Aztekowie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Aztekami, dotyczący Azteków, ich kultury, sztuki

Wiktionary

Patrz:

Aztekowie

Wymowa:

IPA: asˈtɛt͡sʲci, AS: astecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azteckość ż., Aztek mos., Azteczka ż.

 przysł. aztecko

Wiktionary


aztecko

przysłówek

 (1.1) na sposób aztecki, po aztecku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na scenie pojawiły się aztecko ubrane małolaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azteckość ż., Aztek mos.

 przym. aztecki

Wiktionary


azteckość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) typowo aztecki charakter czegoś, kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aztek mos.

 przym. aztecki

 przysł. aztecko

Wiktionary


aztecy

1. nazwa nadawana członkowi indiańskiego ludu, przybyłego w XIII w. z północy (z mitycznej praojczyzny Aztlán, która dała początek nazwie Aztekowie) i osiadłemu w Dolinie Meksyku;
2. mieszkaniec imperium azteckiego


SJP.pl


azteczka

1. nazwa nadawana członkini indiańskiego ludu, przybyłego w XIII w. z północy (z mitycznej praojczyzny Aztlán, która dała początek nazwie Aztekowie) i osiadłemu w Dolinie Meksyku;
2. mieszkanka imperium azteckiego


SJP.pl


aztek

1. nazwa nadawana członkowi indiańskiego ludu, przybyłego w XIII w. z północy (z mitycznej praojczyzny Aztlán, która dała początek nazwie Aztekowie) i osiadłemu w Dolinie Meksyku;
2. mieszkaniec imperium azteckiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek historycznego indiańskiego plemięemienia z Ameryki Środkowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prapoczątki Azteków opisuje średniowieczny dokument indiański, zwany także „Wstęgą Wędrówki”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azteckość ż.

:: fż. Azteczka ż.

 przym. aztecki

 przysł. aztecko

Wiktionary


aztekowie

najsilniejszy naród indiański w prekolumbijskim Meksyku; Aztecy


SJP.pl

Aztekowie (znani również jako Mexikowie albo Meszikowie) – najsilniejszy w prekolumbijskim Meksyku lud posługujący się językiem nahuatl z rodziny uto-azteckiej. W momencie przybycia hiszpańskich konkwistadorów Aztekowie stali na czele najsilniejszej federacji miast-państw w całej Mezoameryce.

Wikipedia


azuki

fasola azuki - roślina z rodziny bobowatych o nasionach podobnych do fasoli; fasola adzuki


SJP.pl

Azuki (fr. "Azougui") – stanowisko archeologiczne w północno-zachodniej Mauretanii, na północny zachód od Ataru. W XII wieku była to siedziba dynastii Almorawidów. Jej członkowie dokonywali stąd najazdów na Imperium Ghany. Stąd też podbili Maroko. Do naszych czasów zachowały się ruiny cytadeli i nekropolii. W okolicy natrafiono na jeszcze starsze petroglify.

Wikipedia


azulan

nazwa handlowa leku stosowanego w stanach zapalnych skóry, błon śluzowych jamy ustnej oraz przy skurczach przewodu pokarmowego, zawierającego wyciąg płynny z kwiatów rumianku


SJP.pl


azulanowy

→ azulan


SJP.pl

Patrz:

azulan

azulejo

cienkie płytki ceramiczne pokryte nieprzepuszczalnym szkliwem; azulejos


SJP.pl

Azulejo – cienkie ceramiczne płytki, najczęściej kwadratowe, pokryte nieprzepuszczalnym i błyszczącym szkliwem. Powierzchnia azulejo jest jedno lub wielokolorowa, gładka lub z fakturą. Płytek azulejo używano jako elementów mozaik składających się z wielu, czasem ponad kilku tysięcy elementów, pokrywających całe ściany, oraz jako oddzielnych kompozycji dekoracyjnych.

Wikipedia


azulejos

cienkie płytki ceramiczne pokryte nieprzepuszczalnym szkliwem; azulejo


SJP.pl


azulen

węglowodór nienasycony


SJP.pl


azulenowy

→ azulen


SJP.pl

Patrz:

azulen

azuryt

minerał, zasadowy węglan miedzi; błękit górski; błękit miedzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał – zasadowy węglan miedzi;

Wiktionary

Azuryt – minerał z gromady węglanów, zasadowy węglan miedzi. Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od perskiego "lazhward" i arabskiego lazurd oznaczających barwę niebieską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azuryt przybiera odcienie od jasnoniebieskiego do granatowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzurɨt, AS: azuryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azurytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błękit górski, błękit miedzi

Wiktionary


azurytowy

→ azuryt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z azurytu, składający się z azurytu, zawierający azuryt

Wiktionary

Patrz:

azuryt

Wymowa:

IPA: ˌazurɨˈtɔvɨ, AS: azurytovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azuryt

Wiktionary


azydek

sól kwasu azotowodorowego mająca właściwości wybuchowe


SJP.pl


azydki

sól kwasu azotowodorowego mająca właściwości wybuchowe


SJP.pl

Azydki – sole lub związki organiczne zawierające grupę N3. Wiele z nich ma właściwości wybuchowe oraz silnie toksyczne, porównywalnie z cyjankami.

Wikipedia


azydkowy

→ azydek


SJP.pl

Patrz:

azydek

azygografia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. med. badanie rentgenowskie żyły nieparzystej z użyciem środka kontrastowego

Wiktionary


azyjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Azja

Wiktionary


azyl

1. schronienie udzielane przez państwo cudzoziemcowi prześladowanemu na terenie innego państwa;
2. przenośnie: schronienie, miejsce bezpiecznego pobytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;

 (1.2) praw. schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych;

Wiktionary

Azyl ( asylum, z gr. "ásylon" „wolny od grabieży; nietykalny”; "a-" „bez” i "sýlon" „prawo zagarnięcia”) – miejsce odosobnienia, ucieczki, schronienia, zwłaszcza dla osób ściganych przez prawo. Znaczenie wywodzi się ze zwyczaju, według którego nie można było wydać przestępcy ukrywającego się w sanktuarium.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybrał więc mazurską pustkę, uznając ją za wystarczająco bezpieczny azyl.

 (1.2) Liczba ubiegających się o azyl w Szwecji Ukraińców wzrosła sześciokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɨl, AS: azyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azylant m., azylantka ż.

:: zdrobn. azylek m.

 przym. azylowy, azylancki

 przysł. azylancko

Wiktionary


azylancki

odnoszący się do azylanta, właściwy azylantom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z azylantami, dotyczący azylantów, przeznaczony dla nich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azyl mrz., azylant mos., azylowiec m., azylantka ż., azylum n.

 przym. azylowy

Wiktionary


azylant

uchodźca, któremu jakieś państwo udzieliło azylu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, której udzielono azylu

 (1.2) osoba ubiegająca się o azyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jeśli Polska odmawia przyjmowania azylantów z greckich obozów, musi zorganizować repatriację tych osób lub udzielić im zezwolenia na pobyt czasowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɨlãnt, AS: azylãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azyl m.

:: fż. azylantka ż.

 przym. azylancki

Wiktionary


azylantka

→ azylant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: azylant

Wiktionary

Patrz:

azylant

Powiązane:

 rzecz. azylant mos., azyl mrz.

 przym. azylancki

Wiktionary


azylowiec

osoba, która znalazła azyl


SJP.pl


azylowy

→ azyl


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z azylem

Wiktionary

Patrz:

azyl

Przykłady

 (1.1) Na początku oświadczył: – Brytyjski rząd wprowadza ostre prawo azylowe.

 (1.1) Wielka Brytania wywalczyła sobie odstępstwa od powstającej wspólnej polityki imigracyjnej, azylowej i kontroli granic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azyl m.

 przym. azylancki

Wiktionary


azylski

w archeologii: kultura azylska - kultura wczesnego mezolitu


SJP.pl


azyma

chleb pieczony bez zakwasu i soli, używany jako opłatki, hostie w Kościele katolickim


SJP.pl


azymucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od azymut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azymut m.

Wiktionary


azymut

1. kąt zawarty między kierunkiem północy a innym, dowolnym kierunkiem, mierzony zgodnie z ruchem wskazówek zegara;
2. kąt między płaszczyzną południka niebieskiego a płaszczyzną przechodzącą przez dany obiekt oraz bieguny niebieskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

Wiktionary

Azymut (ar. "as-sumūt", "as-simūt"(lm), od "samt" – prosta droga, kierunek, cel) – kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym. Wartość azymutu liczy się zgodnie z ruchem wskazówek zegara i wyraża w mierze kątowej, najczęściej w stopniach. Azymut może służyć do orientacji w terenie i do orientowania pomiarów geodezyjnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wartość azymutu boku PK obliczymy uwzględniając fakt, że w każdej ćwiartce układu współrzędnych prostokątnych znaki przyrostów tworzą inną kombinację.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. azymucik mrz.

 przym. azymutalny

Wiktionary


azymutalny

→ azymut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z azymutem, dotyczący azymutu

Wiktionary

Patrz:

azymut

Powiązane:

 rzecz. azymut m.

 przym. azymutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azymutowy

Wiktionary


azymutowy

przymiotnik

 (1.1) rzad. związany z azymutem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. azymutalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azymutalny

Wiktionary


azyna

związek heterocykliczny; pirydyna


SJP.pl


azynowy

zawierający azynę (pirydynę, jeden ze związków heterocyklicznych) lub w jakiś inny sposób związany z tym związkiem; pirydynowy


SJP.pl


azytromycyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. antybiotyk z grupy makrolidów o długim okresie półtrwania, dający stosunkowo mało działań niepożądanych

Wiktionary

Azytromycyna – organiczny związek chemiczny, antybiotyk makrolidowy, należący do grupy tzw. azalidów, o działaniu bakteriostatycznym, hamującym syntezę białek bakteryjnych. Charakteryzuje się wysoką koncentracją w zakażonych tkankach i długim okresem półtrwania. Występowanie i nasilanie się objawów niepożądanych jest mniejsze niż u erytromycyny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azytromycynę zwykle przyjmuje się przez trzy dni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa systematyczna: 9-deoksy-9α-aza-9α-metylo-9α-homoerytromycyna A; nazwy handlowe: Azibiot, Azimycin, Aziteva, Azithro-Mepha, Azithromycin-1A Pharma, Azithromycin-Ratiopharm, Azitrin, Azitrogen, AzitroLEK, Azitrox, Azix, Azycyna, Azyter, Bactrazol, Canbiox, Macromax, Macromaxicn, Nobaxin, Oranex, Sumamed, Zetamax; wzór sumaryczny C38H72N2O12

Wiktionary


ać

spójnik

 (1.1) stpol. aby

partykuła

 (2.1) stpol. niech, oby

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: at͡ɕ, AS: ać

Wiktionary


aćarja

mistrz, nauczyciel w hinduizmie; aczaria


SJP.pl

Aćarja (dewanagari आचार्य, transliteracja "ācārya", ang. "acharya", jap. "ajari"; tyb. "Lobpyn") – mistrz, profesor. Tytuł nadawany w Azji Środkowej w religiach dharmicznych wielkim duchowym nauczycielom (sanatanadharmy) i wybitnie wykształconym uczonym.

Wikipedia


aćpan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); acpan, aspan, waćpan, wacpan, waspan, asan, acan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Co aćpan pleśćeciesz! — zawołał Łowczy — co aćpan pleśćeciesz! zestarzałeś się i w piętkę gonisz…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. aćpani ż.

Wiktionary


aćpani

staropolski tytuł grzecznościowy kierowany do kobiety, skrót zwrotu: waszmość pani; acpani


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Toć zawiść nie mogąca strawić cnoty, wdzięków i wpływów aćpani, śmié głosić, żeś była panną respektową w domu ś. p., którego worek lepiéj dźwięczał, niż tarcza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. aćpan m.

Wiktionary


ała

wykrzyknik

 (1.1) okrzyk bólu

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) infant. gw-pl|Górny Śląsk. miejsce bolesne

 (2.2) żart. gw-pl|Górny Śląsk. coś nie tak z głową, szajba, idiotyzm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ała! To jest gorące!

 (2.1) On mo ała na prawyj szłapie.

 (2.2) Ty mosz ała!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawa, AS: au̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aua!, au!, auć!

Wiktionary


ałabaj

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. owczarek środkowoazjatycki

Wiktionary


ałajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ałajem (Górami Ałajskimi), dotyczący Ałaju (Gór Ałajskich)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałaj mrz.

Wiktionary


ałapajewsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą;

Wiktionary

Ałapajewsk (ros. Алапаевск) – miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałapajewski

Wiktionary


ałas

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) geol. niecka w skałach luźnych powstająca wskutek wytapiania klinów lodowych na obszarach występowania wieloletniej zmarzliny;

Wiktionary

Ałas – forma geologiczna związana z termokrasem. Zagłębienie lub niecka, powstające w skałach luźnych na skutek wytapiania lodu gruntowego wypełniającego szczeliny sieci poligonalnych, w szczególności klinów lodowych. Są typowe dla rejonu wiecznej zmarzliny, gdzie warstwa czynna gruntu sięga do głębokości występowania. Ałasy mogą mieć średnicę paruset metrów.

Wikipedia


ałatyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie niżnonowogrodzkim, Mordowii i Czuwaszji, lewy dopływ Sury;

 (1.2) geogr. miasto w Rosji, w Czuwaszji, położone nad Ałatyrem (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ałatyr – rzeka w Rosji, dopływ Sury
  • Ałatyr – miasto w Rosji, w Czuwaszji
  • Alatyr – mityczny kamień, na którym wyrasta drzewo świata

Wikipedia


ałazeja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji;

Wiktionary

Ałazeja (ros. Алазея, "Ałazieja") – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji. Długość 1590 km; powierzchnia dorzecza 64 700 km²; średni przepływ przy ujściu 320 m³/s.

Powstaje na płaskowyżu Ałazejskim z połączenia rzek "Kadyłczan" i "Nelkan"; płynie niezwykle krętym biegiem przez nizinę Kołymską; uchodzi do Morza Wschodniosyberyjskiego dzieląc się na kilka odnóg. Główny dopływ Rossocha (lewy). W dorzeczu ponad 24000 jezior, przeważnie niewielkich.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałazejski

Wiktionary


ałazejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ałazeją, dotyczący Ałazei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałazeja ż.

Wiktionary


ałczewsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim;

Wiktionary

Ałczewsk ( Алчевськ) – miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim, w Donieckim Zagłębiu Węglowym, oddalone 45 km od Ługańska. Stacja kolejowa.

Od 1961 miasto trzy razy zmieniało nazwy. Od 1931 do 1961 nazywało się Woroszyłowśk (Ворошиловск), później do 1991 Kommunarśk (Коммунарск), od 1991 nazywa się Ałczewsk.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałczewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Woroszyłowsk (1931-1961), hist. Komunarsk (1962-1992)

Wiktionary


ałdan

rzeka w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji we wschodniej Syberii, prawy dopływ Leny;

 (1.2) geogr. miasto w Rosji, w Jakucji; ośrodek administracyjny ułusu ałdańskiego;

Wiktionary

Ał

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałdański

Wiktionary


ałdański

→ Ałdan (rzeka w Azji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Ałdanem (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji lub miastem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałdan mrz.

Wiktionary


ałganow

nazwisko


SJP.pl


ałma-ata

największe miasto i dawna stolica Kazachstanu; Ałma Ata, Ałmaty


SJP.pl


ałmaacki

przymiotnik od miasta: Ałma Ata; ałmacki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Ałmatami (Ałma-Atą)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałmaatka ż., ałmaatczyk mos., ałmatczyk mos., ałmatka ż., Ałma-Ata ż., Ałmaty nmos.

 przym. ałmacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałmacki

Wiktionary


ałmaatczyk

mieszkaniec Ałma Aty (miasta w Kazachstanie); Ałmatczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ałma Aty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Igor jest rodowitym ałmaatczykiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałma Ata ż.

:: fż. ałmaatka ż.

 przym. ałmaacki

Wiktionary


ałmaatka

mieszkanka Ałma Aty (miasta w Kazachstanie); Ałmatka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ałma Aty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prababcia Nadii była rodowitą ałmaatką.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ałmaacki

 rzecz. Ałma Ata ż.

:: fm. ałmaatczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ałmatka

Wiktionary


ałmacki

przymiotnik od: Ałma Ata; ałmaacki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ałmatami (Ałma-Atą)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałmatczyk mos., ałmatka ż., Ałma-Ata ż., Ałmaty nmos.

 przym. ałmaacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałmaacki

Wiktionary


ałmatczyk

mieszkaniec Ałma Aty (miasta w Kazachstanie); Ałmaatczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ałmatów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego rodzice są rodowitymi ałmatczykami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ałmacki, ałmaacki

 rzecz. Ałmaty lm nm.

:: fż. ałmatka ż.

Wiktionary


ałmatka

mieszkanka Ałma Aty (miasta w Kazachstanie); Ałmaatka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ałmatów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia Leny była rodowitą ałmatką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałmaty lm nm.

:: fm. ałmatczyk mos.

 przym. ałmacki, ałmaacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ałmaatka

Wiktionary


ałmaty

największe miasto i dawna stolica Kazachstanu; Ałma-Ata, Ałma Ata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto Kazachstanu, do 1997 stolica kraju;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (2.1) geogr. największe miasto Kazachstanu, do 1997 stolica kraju

Wiktionary

Ałmaty, Ałma-Ata ( Алматы, Алматы lub Алма-Ата) – największe miasto Kazachstanu, położone w południowo-wschodniej części kraju, na wysokości ok. 700 m n.p.m. u podnóża Zailijskiego Ałatau (Tienszan), w pobliżu granicy z Kirgistanem, na terenie charakteryzującym się dużą aktywnością sejsmiczną. Miasto stanowi główny ośrodek przemysłowy, kulturalny i naukowy Kazachstanu: znajduje się w nim Akademia Nauk oraz liczne uczelnie. W latach 1991–1997 pierwsza stolica niepodległego Kazachstanu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieliśmy międzylądowanie w Ałmatach w Kazachstanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈma.tɘ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałmatczyk mos., ałmatka ż.

 przym. ałmacki, ałmaacki

Wiktionary


ałsknechtować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wysługiwać

Wiktionary


ałsztojer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiano, posag

Wiktionary


ałtaj

1. system górski w Azji Środkowej;
2. autonomiczna republika w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. azjatyckie pasmo górskie;

 (1.2) geogr. polit. autonomiczna republika Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Ałtaj (ros. Алтай; kaz. Алтай; mong. Алтайн нуруу, "Altajn nuruu"; chiń. upr. 阿尔泰山脉; pinyin "Ā’ěrtài Shānmài") – łańcuch górski w Azji Środkowej, na terytorium Rosji, Kazachstanu, Chin i Mongolii. Rozciąga się na długości ponad 2000 km od równin pustyni Gobi ku północnemu zachodowi, rozszerzając się w części zachodniej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Abakańskie ogiery cieszyły się (…) powodzeniem na Ałtaju, gdzie z ich pomocą ulepszono i uszlachetniono miejscową rasę koni, prawie wyradzającą się i zdrobniałą.

 (1.1) Wypływa jako Czarny Irtysz z lodowców na południowo-zachodnich zboczach Ałtaju Mongolskiego w Chinach, niedaleko granicy z Mongolią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtaj, AS: au̯tai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałtajski mrz., Ałtajczyk mos., Ałtajka ż.

 przym. ałtajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Republika Ałtaju

Wiktionary


ałtajczyk

mieszkaniec Ałtaju, autonomicznej republiki w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ałtaju (Republiki Ałtaju)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałtaj mrz.

:: fż. Ałtajka ż.

 przym. ałtajski

Wiktionary


ałtajka

mieszkanka Ałtaju (autonomicznej republiki w Rosji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ałtaju (Republiki Ałtaju)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałtaj mrz.

:: fm. Ałtajczyk mos.

 przym. ałtajski

Wiktionary


ałtajski

przymiotnik od: Ałtaj


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ałtajem, dotyczący Ałtaju

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język ałtajski (właściwy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tędy właśnie, poprzez doliny ałtajskie, przemieszczały się ludy z zachodu na wschód i ze wschodu na zachód.

 (2.1) Miron znał kilka zdań w ałtajskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtajsʲci, AS: au̯tai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ałtaj mrz., Ałtajczyk mos., Ałtajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) daw. ojrocki

Wiktionary


ałtarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. ołtarz

Wiktionary


ałun

uwodniony siarczan glinowo-potasowy, stosowany w farbiarstwie, garbarstwie, papiernictwie oraz w lecznictwie do tamowania ran


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

 (1.2) chem. pot. ałun potasowy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ałun potasowy – zwyczajowa nazwa dwunastowodnego siarczanu glinu potasu, , także minerał tego związku
  • – zwyczajowa nazwa dwunastowodnych siarczanów mieszanych o wzorze ogólnym {{chem2|M^{I}M^{III}(SO4)2*12H2O}}, także minerały tych związków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawũn, AS: au̯ũn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ałunowy

Wiktionary


ałunator

urządzenie wspomagające pracę filtrów oczyszczających wodę przez dodawanie do niej środka chemicznego wywołującego koagulację zanieczyszczeń stałych i osiadanie ich na dnie


SJP.pl


ałunit

minerał, zasadowy siarczan potasu i glinu; kamień ałunowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

Wiktionary

Ałunit (kamień ałunowy) – minerał, hydroksosiarczan glinu i potasu KAl3[(OH)6/(SO4)2]. Nazwa pochodzi od "łac. Alunit (alumen) lub franc. alun = ałun", ponieważ z minerału tego otrzymuje się ałun.

Wikipedia


ałunitowy

→ ałunit


SJP.pl

Patrz:

ałunit

ałunowy

związany z ałunem, zawierający ałun (np. kamień ałunowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zawierający ałun, właściwy ałunowi, dokonywany przy użyciu ałunu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałun mrz.

Wiktionary


ałuny

uwodniony siarczan glinowo-potasowy, stosowany w farbiarstwie, garbarstwie, papiernictwie oraz w lecznictwie do tamowania ran


SJP.pl


ałupka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Republice Autonomicznej Krymu, nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Ałupka (ukr. "Алупка", krm. "Alupka", ros. "Алупка") – miasto na Ukrainie, w Republice Autonomicznej Krymu, nad Morzem Czarnym, 17 km na południowy zachód od Jałty; około 8,7 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałupski

Wiktionary


ałuszta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość wypoczynkowa na Krymie;

Wiktionary

Ałuszta ( Алушта, Алушта, Aluşta) – ukraińska miejscowość wypoczynkowa na Krymie. Od marca 2014 znajduje się pod okupacją Rosji. Miasto leży nad Morzem Czarnym, na trasie Symferopol–Jałta.

Ałuszta jest położona w dolinie rzek Ułu-Uzień i Demerdżi otoczonej górami z dominującymi szczytami Czatyr-Dahu i Demerdży.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ałusztański

Wiktionary


ałycza

cierniste drzewo lub krzew z rodziny różowatych; owoc tej rośliny; śliwa ałycza, śliwa rozczapierzona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Prunus cerasifera|ref=tak. lub nazwa systematyczna|Prunus divaricata., ciernisty krzew lub drzewo z rodziny różowatych (nazwa systematyczna|Rosaceae|ref=tak.), o małych jadalnych owocach, często uprawiane jako roślina żywopłotowa;

 (1.2) bot. owoc ałyczy (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ałyczowy

Wiktionary


ałyczowy

związany z ałyczą, dotyczący ałyczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ałyczą

 (1.2) zrobiony z owoców ałyczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałycza ż., ałycz ż.

Wiktionary


ałła

rosyjskie imię żeńskie


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) okrzyk wojenny Turków i Tatarów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałłachowanie n., ałłakowanie n.

 czas. ałłachować ndk., ałłakować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hałła

Wiktionary


ałłach

rzadko w islamie: Bóg, stwórca świata i najwyższy sędzia; Allah, Allach, Ałłah


SJP.pl


ałłachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie okrzyku „ałła”

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ałłachować ndk.

 wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałłakowanie, hałłakowanie, hałłakowanie

Wiktionary


ałłachować

dawniej: wołać "ałła" (okrzyk wojenny Tatarów i Turków); ałłakować, hałłachować, hałłakować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wołać „ałła!”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałłachowanie n.

 wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałłakować, hałłakować, hałłakować

Wiktionary


ałłah

rzadko w islamie: Bóg, stwórca świata i najwyższy sędzia; Allah, Allach, Ałłach


SJP.pl


ałłakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie okrzyku bojowego „ałła”

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ałłakować

 wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałłachowanie, hałłakowanie, hałłakowanie

Wiktionary


ałłakować

dawniej: wołać "ałła" (okrzyk wojenny Tatarów i Turków); ałłachować, hałłachować, hałłakować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wołać „ałła!”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ałłakowanie n.

 wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ałłachować, hałłakować, hałłakować

Wiktionary


ań-cwaj

partykuła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaraz, szybko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo bydym ań-cwaj nazodź.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaroz, zarozki

Wiktionary


ańcia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż., forma imienia Anna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Anna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Ana, reg. śl. Andzia

Wiktionary


ańfachowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwykły

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. kiepski, byle jaki

Wiktionary


ańfart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. wjazd na teren oficyny

Wiktionary


ańlasfarba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. farba podkładowa

Wiktionary


aśka

zdrobnienie od: Joanna (imię żeńskie); Asia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Joanna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale akcja! Aśka powiedziała dyrektorowi, że jest idiotą!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., Joanna ż.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Asia, Asieńka; neutr. Joanna

Wiktionary


aśram

aśrama, aszram, aszrama;
1. każde z czterech stadiów życia członków trzech wyższych stanów społeczeństwa indyjskiego (warna);
2. pustelnia, erem


SJP.pl


aśrama

aszrama, aszram, aśram;
1. każde z czterech stadiów życia członków trzech wyższych stanów społeczeństwa indyjskiego (warna);
2. pustelnia, erem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aśrama (stadium życia)
  • Aśrama (pustelnia)

Wikipedia


aśćka

dawny tytuł grzecznościowy w odniesieniu do kobiet; wasza miłość, waśćka


SJP.pl


aż

spójnik lub partykuła wzmacniająca


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …podkreślająca wielkość jakiejś cechy

spójnik

 (2.1) …wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiedziałem, że w Wielkiej Brytanii mieszkania są aż tak drogie.

 (1.1) Tomek jeździ samochodem aż do przesady ostrożnie; moim zdaniem mógłby jeździć trochę szybciej.

 (1.1) Z powodu spóźnienia jednego z prelegentów konferencja przedłużyła się aż do godziny 18.

 (2.1) Tak długo próbował, aż w końcu udało mu się złożyć uszkodzony mechanizm w całość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aʃ, AS: aš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk aże

 (2.1) dopóki; gw. Górny Śląsk aże

Wiktionary


ażarele

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kowieńskim;

Wiktionary

Ażarele (lit. "Ežerėlis") – miasto na Litwie, położone w okręgu kowieńskim, 25 km od Kowna.

W XIX w. obszar leżał w granicach powiatu mariampolskiego Królestwa Polskiego. Osada rozwinęła się w XX w. w związku z wydobyciem torfu. W 1956 uzyskała status osiedla typu miejskiego. W 1956 powstał dom kultury, w 1963 otwarto bibliotekę, a w l. 1992-1998 powstał kościół pw. św. Antoniego Padewskiego. W 2006 zatwierdzono herb miasta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Ażarela|Ms=Ażarelu.

Wiktionary


ażby

przestarzałe: spójnik zdań określających przeciąg czasu, termin, koniec oczekiwania itp.


SJP.pl


aże

dawniej, gwarowo: aż


SJP.pl

partykuła

 (1.1) stpol., także. gw-pl|Górny Śląsk,Miedźna,Podhale,San,Pińczów,Kieleckie,Rudawa,Opole,Wieluń,Radomsko,Rabka-Zdrój,Zakopane,Żarki, Siewierz, Pilica,Zagórze,Nidzica, Ełk. aż

 (1.2) gw-pl|Dzierżysławice. tylko, jedynie

spójnik

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. aż, że

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A tu ano i u nas bywają, / co byli aże dwa roki / w Japonii; jak była wojna.

Wiktionary


ażeby

partykuła wyrażająca życzenie, zwykle treści ujemnej (wzmocnione żeby)


SJP.pl

spójnik

 (1.1) zob. aby.

wykrzyknik

 (2.1) reg. pozn. …żeby nie wiem co!

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu czyta powieść, ten rozdział, kiedy, podczas gwiaździstej nocy, p. Rambaud naprawiał zepsutą lalkę małej Joasi, Helena tonęła we łzach bezprzedmiotowego żalu, a Opat Jouve radził, ażeby wyszła za mąż.

 (2.1) Nie dam sie na to namówić, ażeby!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈʒɛbɨ, AS: ažeby

Wiktionary


ażio

wyrażona procentowo nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych powyżej ich wartości nominalnej; agio; aggio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hand. nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych ponad ich wartość nominalną;

Wiktionary

Aż

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ażiotaż mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agio, aggio, ażyo

Wiktionary


ażiotaż

spekulacyjna gra na giełdzie wykorzystująca różnice kursów papierów wartościowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) finans. sposób spekulacji na giełdzie oparty na różnicach kursów papierów wartościowych

Wiktionary

Ażiotaż albo ażiotarstwo – spekulacje wykorzystujące podnoszenie lub obniżanie wartości pieniężnych, papierów rentowych, obligacji, akcji wszelkiego rodzaju, weksli itp. połączone z działaniami zmierzającymi do sztucznego oddziaływania na kształtowanie się ich cen tak w kierunku ich zwyżki, jak i obniżki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plagą naszego miasta jest ażiotaż biletów kolejowych i przekupstwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażio n.

Wiktionary


ażur

1. dekoracyjna kompozycja otworów w dowolnym materiale; ażury;
2. haft lub dzianina z dziurkami;
3. ozdoba jubilerska z cienkich drucików


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. techn. ozdobny układ otworów w dowolnym materiale

 (1.2) przedmiot zdobiony ażurem (1.1)

 (1.3) włók. rodzaj haftu lub dzianiny z dziureczkami

Wiktionary

Ażur (z franc. "ajour" – dziurka) – rodzaj zdobienia polegający na wycięciu w materiale otworów o ozdobnym kształcie, skomponowanych tak, aby prześwitywała przez nie płaszczyzna tła. Ten ozdobny układ otworów wykonywany jest w dowolnym materiale i tworzy zespół dekoracyjny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ażurek m., ażurka ż., ażurowość ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ażurowość

 (1.2) filigran

 (1.3) koronka

Wiktionary


ażurek

zdrobnienie od: ażur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. zdrobn. od: ażur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur m., ażurowość ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ażur, mereżka, ścieg obrąbkowy

Wiktionary


ażurka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. pisanka wykonana z wydmuszki jaja poprzez wywiercanie symetrycznych wzorów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pokoju stało coś w rodzaju drzewka ozdobionego ażurkami z wydmuszek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur mrz., ażurowość ż.

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisanka ażurowa

Wiktionary


ażurki

zdrobnienie od: ażur


SJP.pl


ażurkowy

→ ażurek


SJP.pl

Patrz:

ażurek

ażurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonywanie w jakimś materiale otworów w celach dekoracyjnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ćwierćbrogsy charakteryzują się tylko ażurowaniem wzdłuż szwów, ale na nosku nie mają wybitego medalionu, często też krawędzie nie są ząbkowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur mrz., ażurek mrz., ażurowość ż.

 czas. ażurować

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary


ażurować

przebijać tworzywo otworami, układającymi się w motyw dekoracyjny


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) techn. wykonywać w tworzywie układ otworów w celu dekoracyjnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur m., ażurek m., ażurowość ż., ażurowanie n.

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary


ażurowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: ażurowy

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lp. od: ażur

Wiktionary


ażurowo

przysłówek

 (1.1) z otworami układającymi się we wzór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur mrz., ażurek m., ażurka ż., ażurowość ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przym. ażurowy

Wiktionary


ażurowość

1. cecha czegoś zrobionego z materiału z otworkami;
2. delikatność, przejrzystość, przezroczystość; koronkowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ażurowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur mrz., ażurek mrz., ażurka ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przym. ażurowy

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ażur

Wiktionary


ażurowy

1. zrobiony z materiału z otworkami lub z cienkich drucików; dziurkowany;
2. delikatny, prześwitujący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który posiada specjalne, regularne otwory, przepuszczając światło

 (1.2) dotyczący haftu lub dzianiny z dziureczkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Archeolodzy znaleźli ażurową lunulę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaʒuˈrɔvɨ, AS: ažurovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ażur m., ażurek m., ażurowość ż., ażurowanie n.

 czas. ażurować ndk.

 przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koronkowy, siatkowy

Wiktionary


ażury

1. dekoracyjna kompozycja otworów w dowolnym materiale; ażury;
2. haft lub dzianina z dziurkami;
3. ozdoba jubilerska z cienkich drucików


SJP.pl


b

1. trzecia litera polskiego alfabetu;
2. spółgłoska;
3. głoska;
4. symbol bitu (jednostka informacji);
5. symbol barnu (jednostka powierzchni);
6. symbol barii (jednostka ciśnienia);
7. dźwięk h obniżony o pół tonu; hes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. trzecia litera polskiego alfabetu;

Wiktionary

B (wymowa: "be", minuskuła: b) – druga litera alfabetu łacińskiego, trzecia litera alfabetu polskiego. Oznacza w danym języku zwykle spółgłoskę zwartą dwuwargową dźwięczną, np. [].

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

 abc • jeśli się powiedziało a, trzeba powiedzieć b

etymologia.

 (1.1) litera łacińska b < fenicka i północnosemicka litera bếth < gr. β; wymowa etym|niem|b.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|B.}}

źródła.

== b (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|b.

znaczenia.

litera

 (1.1) ba, minuskuła drugiej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ, AS: be

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

 abc • jeśli się powiedziało a, trzeba powiedzieć b

etymologia.

 (1.1) litera łacińska b < fenicka i północnosemicka litera bếth < gr. β; wymowa etym|niem|b.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|B.}}

źródła.

== b (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|b.

znaczenia.

litera

 (1.1) ba, minuskuła drugiej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: B

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

 abc • jeśli się powiedziało a, trzeba powiedzieć b

etymologia.

 (1.1) litera łacińska b < fenicka i północnosemicka litera bếth < gr. β; wymowa etym|niem|b.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|B.}}

źródła.

== b (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|b.

znaczenia.

litera

 (1.1) ba, minuskuła drugiej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: B

Wiktionary


b-boy

[czytaj: biboj] osoba tańcząca breakdance; breakdancer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba tańcząca breakdance

Wiktionary

B-boy/b-girl (oznacza: breakboy/girl, beatboy/girl, bronxboy/girl, babyboy/girl) – osoba tańcząca breakdance (b-boying).

Określenie b-boy powstało w latach 80. XX wieku w Bronksie, gdzie nazywano tak osoby tańczące m.in. na imprezach DJ-a Kool Herca, uważanego za ojca chrzestnego kultury hiphopowej, w nietypowy sposób wykonując toprock, a w dalszych etapach rozwoju breakdance’u również footwork i resztę elementów.

Wikipedia


b-cia

skrót od: bracia


SJP.pl


b-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "b"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji B-dur (1.1)

Wiktionary

B-dur – tonacja muzyczna, która oparta jest na skali durowej. Jej toniką jest b.

Gama B-dur zawiera dźwięki: b, c, d, es, f, g, a. Tonacja B-dur zawiera dwa bemole.

Pokrewną jej molową tonacją równoległą jest g-moll, jednoimienną molową – b-moll.

Wikipedia


b-klasowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) należący do klasy jakości B

Wiktionary


b-learning

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. zintegrowana metoda kształcenia, łącząca tradycyjne metody nauki z aktywnościami prowadzonymi zdalnie za pomocą technologii komputerowej i Internetu (m-learningiem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Schemat przeprowadzania zajęć w systemie b-learningu polega na przeplataniu zajęć stacjonarnych zajęciami zdalnymi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. b-learningowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blended learning

Wiktionary


b-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "b"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji b-moll (1.1)

Wiktionary

b-moll – gama muzyczna oparta na skali molowej, której toniką jest b.

Gama b-moll w odmianie naturalnej (eolskiej) zawiera następujące dźwięki: b, c, des, es, f, ges, as. W zapisie tonacji b-moll występuje pięć bemoli.

Wikipedia


b.

skrót od: biernik


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bardzo

 (1.2) = bez

 (1.3) = bieżący

 (1.4) = brat

 (1.5) = były

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyniki b. zadowalają osoby studiujące.

 (1.2) Nie ma bez b. bez.

 (1.3) W b. roku została zaplanowana rozbudowa.

 (1.4) Spotkał się z b. w weekend.

 (1.5) Kupiłem książkę „Rosja i kraje b. ZSRR”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbard͡zɔ, AS: barʒo

Wiktionary


b.a.

skrót od: bez autora


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bez autora

Wiktionary


b.d.

skrót od: bez daty


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bez daty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) b.r.

Wiktionary


b.m.

skrót

 (1.1) = bez miejsca

Wiktionary


b.o.

skrót od: bez ograniczeń (czytany jako cały, odmienny wyraz); bez ogr.


SJP.pl


b.r.

skrót od: bez roku, brak roku wydania


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bez roku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) b.d.

Wiktionary


b.u.

skrót od: bez uwag


SJP.pl


b.v.m.

skrót od: Beata Virgo Maria (z łaciny: Najświętsza Maryja Panna)


SJP.pl


b.w.

skrót

 (1.1) = bez wydawcy

Wiktionary


b.zm.

skrót od: bez zmian


SJP.pl


b/k

skrótowiec w funkcji przymiotnika

 (1.1) = spoż. kulin. bez kości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do gulaszu zużyto 5 kg karczku b/k i 10 dkg smalcu.

Wiktionary


b16

[czytaj: be szesnaście] skrótowo: papież Benedykt XVI


SJP.pl


b2b

przymiotnik

 (1.1) praw. związany z transakcjami zawieranymi pomiędzy podmiotami gospodarczymi;

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) praw. umowa zawierana pomiędzy podmiotami gospodarczymi, zwłaszcza między firmą a osobą prowadzącą jednoosobową działalność

Wiktionary

B2B ( business-to-business) – skrót pochodzący z języka angielskiego oznaczający transakcje pomiędzy dwoma lub więcej podmiotami gospodarczymi; określenie relacji występujących pomiędzy przedsiębiorstwami (w odróżnieniu od relacji pomiędzy przedsiębiorstwami i klientami indywidualnymi, określanymi jako B2C).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy tworzeniu systemu transakcji handlowej B2B należy pamiętać, że ma on służyć realizacji strategicznych celów firmy.

 (1.1) Specyfika rynku B2B określa zakres działań marketingowych i ich wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstwa.

 (2.1) Jeżeli przechodzisz na B2B z etatu u tego samego pracodawcy, czeka Cię kilka istotnych ograniczeń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) business-to-business

Wiktionary


ba

1. wykrzyknik, który wyraża głównie podziw, zdziwienie
2. w wierzeniach staroegipskich: dusza ludzka ginąca wraz z ciałem


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …zapowiadająca kontynuację i wzmocnienie poprzedniej wypowiedzi

wykrzyknik

 (2.1) pot. wyrażenie, że odpowiedź jest w oczywisty sposób twierdząca

 (2.2) wyrażenie nierealności planów, marzeń, itp.

 (2.3) wyrażenie zakłopotania

rzeczownik

 (3.1) rel. jedna z odmian duszy w wierzeniach starożytnych Egipcjan;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ba – w starożytnym Egipcie dusza ludzka, żywa po śmierci człowieka
  • Ba – miasto na Fidżi
  • Ba – prowincja w Fidżi
  • Ba – rzeka w Fidżi
  • Ba – chińskie państwo istniejące w okresie Zachodniej Dynastii Zhou
  • Ba – wieś w Serbii, w okręgu kolubarskim, w gminie Ljig
  • Ba – symbol pierwiastka chemicznego bar
  • BA – skrótowiec związku chemicznego β-Alanina
  • Ba – siglum biblijne Księgi Barucha
  • Ba – krwinki zasadochłonne (bazofile)
  • BA – skrót od Bachelor of Arts – anglosaskiego stopnia naukowego
  • BA – skrót od Business Archiv

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była ładną dziewczyną. Ba, była prześliczną dziewczyną.

 (1.1) Każdy ruch, ba, każde podniesienie powiek wydawało się mu ciężkim trudem.

 (2.1) — Masz własne mieszkanie? — No ba!

 (2.2) — Masz własne mieszkanie? — Ba! Gdyby jakiś bank dał mi kredyt…

 (2.3) — Dla Boga! Waćpan tutaj? tak niespodzianie… — Ba! Ojciec waćpanny zakazał mi przestępować tutejszych progów, więc jej przeskakują.

 (2.3) Ba! ale tu wojna za pasem. Ręka zdrowa. Wstyd rycerzowi w zaloty chodzić, gdy ojczyzna ręce wyciąga i ratunku prosi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ba, AS: ba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powiem więcej

 (2.1) jasne, oczywiście

 (2.2-3) ech

Wiktionary


baal

kananejski i fenicki bóg przyrody i płodności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. mit. starożytne bóstwo semickie, które czczono głównie w regionie Kanaanu i Syropalestyny; bóg burzy, deszczu i urodzaju

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Biblii Baal jest często przedstawiany jako fałszywe bóstwo.

Wiktionary


baalbecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Baalbekiem, dotyczący Baalbeku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baalbek mrz.

Wiktionary


baalbek

miasto w Libanie


SJP.pl

Baalbek, Balabakk ( ‏بعلبك‎) – miasto w północno-wschodnim Libanie, położone w dolinie Bekaa pomiędzy górami Liban i Antyliban (86 km na północny wschód od Bejrutu).

Czwarte co do wielkości miasto kraju z liczbą mieszkańców przekraczającą 80 tysięcy.

Wikipedia


baalizm

kult Baala, związany z dorocznym cyklem przemian w przyrodzie


SJP.pl


baas

(skrót od: arab. Hizb al-Ba's al-Arabijj al-Isztirakijj) Socjalistyczna Partia Odrodzenia Arabskiego, panarabska partia polityczna; Baas


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BaaS — Backend as a Service, usługa chmury obliczeniowej
  • Bernard Baas — francuski filozof
  • Gilberto Keb Baas — meksykański bokser
  • Jan Baas — holenderski polityk i nauczyciel
  • Partia Baas,
  • Bas

Wikipedia


baasista

zwolennik doktryny politycznej panarabskiej partii Baas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. członek irackiej Partii Baas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baasizm m.

:: fż. baasistka ż.

 przym. baasistowski

Wiktionary


baasistka

→ baasista


SJP.pl

Patrz:

baasista

baasizm

doktryna polityczna panarabskiej partii BAAS


SJP.pl

Ba

Wikipedia


baasskap

supremacja (gł. Europejczyków w Republice Południowej Afryki)


SJP.pl


bab

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|baba.

Wiktionary

Sajjid Ali Muhammad (ur. 20 października 1819, zm. 9 lipca 1850) – kupiec z Szirazu, który w 1844 roku ogłosił się „Babem” – bramą do Allaha i zapowiadał nadejście Tego, Którego Bóg objawi – Obiecanego wszystkich religii. Był założycielem babizmu.

Życie Baba na podstawie podań wyznawców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 90% bab poniżej 30 roku życia ma siano w głowie zamiast mózgu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bap, AS: bap

Wiktionary


baba

1. żartobliwie albo z niechęcią o kobiecie;
2. przestarzałe: stara kobieta; staruszka;
3. żona, narzeczona, kochanka;
4. handlarka, przekupka, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi;
5. o chłopcu, mężczyźnie tchórzliwym, nieśmiałym, zniewieściałym;
6. ciasto w kształcie ściętego stożka;
7. część kafara uderzająca wbijany pal;
8. posąg kamienny, zwykle kobiety z pucharem lub rogiem w ręku, wznoszony w stepowych krajach Europy i Azji w okresie od 2 tys. lat p.n.e. do XII w. n.e.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. rub. lub pogard. o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

 (1.2) pot. przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi

 (1.7) stpol. szach. królowa

 (1.14) sport. w krokiecie kołek, od którego rozpoczynana jest gra

 (1.15) czarownica, wiedźma

 (1.19) gw-pl|Bukowina. bochenek chleba

 (1.20) gw-pl|Górny Śląsk. kobieta (bez konotacji)

 (1.21) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. duży drewniany młot górniczy

 (1.22) gw-pl|Kociewie. daszek nad piecem

 (1.23) gw-pl|Kociewie. odmiana gruszek

 (1.26) daw. szczotka na długim kiju (do omiatania sufitu)

 (1.28) ornit. pelikan różowy, pelikan baba

 (1.29) techn. bud. kanał łączący oddalony trzon z kominem, zwykle budowany na strychu pod kątem 30-45°

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • baba (babka) – ciasto upieczone w formie okrągłej (często z kominem) lub w podłużnej.
  • baba (kafar) – urządzenie budowlane służące do wbijania pionowych pali w ziemię lub w dno zbiornika wodnego
  • Baba – bogini w mitologii sumeryjskiej
  • baba – w hindi znaczy Ojciec i jest często stosowanym tytułem w Indiach. Również w złożeniach np. Babadźi
  • baba – daw. akuszerka
  • baba – postać z wierzeń słowiańskich
  • Baba – dawna gromada w Polsce
  • baba – w krajach słowiańskich nazwa wielu skał, szczytów i wzniesień
  • Baba – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Baba – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Baba – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
  • Baba – część wsi Zosin w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Baby, ach te baby, czym by bez nich był ten świat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaba, AS: baba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babcia ż., babunia ż., babiniec ż., babiarz m., babiarka ż., babol m.

:: zdrobn. babina ż., babka ż., babeczka ż., babuleńka ż.

:: zgrub. babsko n., babon m., babsztyl m.

 przym. babi, babski, babciny

 czas. babieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babsztyl, babsko

 (1.3) babka

 (1.4) fajtłapa

 (1.13) boba, bob

 (1.14) pikieta

 (1.17) znachorka, babka

Wiktionary


baba-chłop

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; babochłop, kobieton, chłopobaba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To taka baba-chłop, świetnie nada się na szefa magazynu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈba‿xwɔp, AS: baba‿χu̯op

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba-grzmot, babochłop, kobieton, herod-baba

Wiktionary


baba-grzmot

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To taka baba-grzmot, świetnie nada się na szefa magazynu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈba‿ɡʒmɔt, AS: baba‿gžmot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba-chłop, babochłop, kobieton, herod-baba

Wiktionary


baba-jaga

postać z baśni ludowych, przedstawiana jako złośliwa starucha; Baba Jaga, Baba-Jędza, Baba Jędza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przen. niesympatyczna lub brzydka kobieta

 (1.2) pot. żart. o okrągłej miotle lub mopie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ożenił się z taką babą-jagą, szkoda chłopaka.

 (1.1) Jutro powiem tej babie-jadze, co o niej myślę.

 (1.2) Weź no mi tu zaraz tę babę-jagę i pozamiataj migiem podwórze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaba‿ˈjaɡa, AS: baba‿i ̯aga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba jaga, brzydula, czarownica

Wiktionary


baba-jędza

postać z baśni ludowych, przedstawiana jako złośliwa starucha; Baba-Jaga, Baba Jaga, Baba Jędza


SJP.pl


babadag

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza;

 (1.2) geogr. hydron. jezioro w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza

Wiktionary

Babadag – miasto w południowo-wschodniej Rumunii; w okręgu Tulcza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najstarszy wakuł został założony w Babadag w 1484 r. (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. babadaski

Wiktionary


babadżanian

nazwisko


SJP.pl


babakoto

gatunek lemura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. zob. indris.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabaˈkɔtɔ, AS: babakoto

Wiktionary


babaszka

rodzaj zecerskiego justunku o stopniu jednego kwadratu; firet kwadratowy, firet kwadratu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj justunku średniego, posiadający stopień jednego kwadratu i grubość 24, 36 i 48 punktów typograficznych;

Wiktionary

Babaszka, babaszek, firet kwadratowy, firet kwadratu – rodzaj zecerskiego justunku średniego o stopniu jednego kwadratu i grubości 24, 36 oraz 48 punktów typograficznych; na początku XX wieku babaszką nazywano justunek wydrążony wzdłuż obu dłuższych boków szyny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) babaszek, firet kwadratowy, firet kwadratu

Wiktionary


babbit

stop łożyskowy cyny z antymonem i miedzią; babit


SJP.pl


babbitt

nazwisko obce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Almon W. Babbitt – mormoński przywódca
  • Art Babbitt – amerykański animator
  • Benjamin T. Babbitt – amerykański przedsiębiorca i wynalazca
  • Bruce Babbitt – amerykański polityk, sekretarz zasobów wewnętrznych USA, gubernator Arizony
  • Dina Babbitt – amerykańska artystka pochodzenia czesko-żydowskiego
  • George T. Babbitt Jr. – amerykański wojskowy
  • Harry Babbitt – amerykański piosenkarz
  • Irving Babbitt – amerykański krytyk literacki i myśliciel
  • Isaac Babbitt – amerykański wynalazca
  • Luke Babbitt – amerykański bejsbolista
  • Milton Babbitt – amerykański kompozytor
  • Natalie Babbitt – amerykańska pisarka

Wikipedia


babbityzm

styl życia charakteryzujący się oportunizmem, kultem dobrobytu i mieszczańską moralnością


SJP.pl


babcia

1. pieszczotliwie o matce ojca lub matki;
2. starsza kobieta; staruszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

 (1.2) pot. stara kobieta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • babcia (babka, baba), prababcia – nazwa relacji w rodzinie
  • babcia (babka) – ogólne określenie oznaczające kobietę w podeszłym wieku
  • Babcia – baśń literacka Hansa Christiana Andersena
  • Babcia, my i gangsterzy – powieść Ewy Ostrowskiej
  • Babcia na jabłoni – powieść Miry Lobe
  • Babcia Weatherwax – postać wymyślona przez Terry’ego Pratchetta
  • Babcia Gąska – postać występująca w anglojęzycznych baśniach i rymowankach
  • Babcia – czeski film z 1940, reżyseria: František Čáp
  • Babcia (ang. The Grandmother) – amerykański film krótkometrażowy z 1970, reżyseria: David Lynch
  • Babcia – czechosłowacki film telewizyjny z 1971, reżyseria: Antonín Moskalyk
  • Babcia – burkiński film z 1989, reżyseria: Idrissa Ouédraogo
  • Babcia – amerykański film z 2014, reżyseria: Peter Cornwell, na podst. opowiadania Stephena Kinga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mnie zawsze babcia odprowadza do przedszkola.

 (1.1) Moja babcia ma siedemdziesiąt lat.

 (1.2) Do autobusu weszła jakaś babcia z siatkami pełnymi zakupów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapʲt͡ɕa, AS: bapʹća

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., baba ż., babunia ż., babula ż., babulka ż., babuleńka ż., babulina ż., babusia ż., babcinka ż., babuńcia ż., prababcia ż., prababka ż.

 przym. babciny, babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba, babka, babunia; gw. Górny Śląsk oma, starka, staroszka, starzinka

 (1.2) babula, babuleńka

Wiktionary


babcin

przymiotnik

 (1.1) związany z babcią, dotyczący babci, należący do babci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. babciny

Wiktionary


babcinka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babula, babulka, babuleńka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. babcia

 (1.2) pot. rub. o starszej kobiecie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma już mojej babcinki.

 (1.2) Widzisz tę drepczącą babcinkę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babcia ż., babuńcia ż.

 przym. babciny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babunia

 (1.2) babuleńka

Wiktionary


babciny

→ babcia; babciowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z babcią, dotyczący babci, należący do babci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Wielkanoc zawsze robię szynkę według babcinego przepisu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bapʲˈt͡ɕĩnɨ, AS: bapʹćĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babka ż., babcia ż., babunia ż., babon m., babcinka ż.

 przym. babi, babcin

Wiktionary


babciować

potocznie: pełnić funkcję babci


SJP.pl


babciowe

→ babcia; babciny


SJP.pl


babciowy

→ babcia; babciny


SJP.pl


babczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Babek Oleckich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babczanin m.

 przym. babecki

Wiktionary


babczur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. icht. lud. nazwa systematyczna|Cottus gobio|ref=tak., głowacz białopłetwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głowacz białopłetwy, głowacz pospolity

Wiktionary


babczyć

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Małopolska, Tarnobrzeg, Brzeziny, Siennica Różana. być położną, zajmować się położnictwem, odbierać poród

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. palić fajkę

 (1.5) gw-pl|Śląsk. mówić nie na temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka także lekarka (t. j. kobieta, która babczyła przy rodzeniu), chodzi do każdego z chrzestnych gości, i również dopominając się „na mydło“, dostaje od nich po kilka groszy.

 (2.1) W tem cieple trzymałem 30 korcy kartofli przez miesiąc cały, i nie dostrzegłem na nich innej zmiany, jak że z upływem czasu coraz bardziej wolniały, babczyły się, nabierały koloru żywszego, w żółty wpadającego, i lekko kulczyć się poczęły.

 (2.1) Ziemia istotnie pęka, bo stygnie i kurczy się. (…) Dziś jest jeszcze kulą, lecz w miarę jak coraz bardziej będzie wewnątrz ostygała i babczyła się, niby wyschły owoc, to kształt jej kulisty (…).

Wiktionary


babczyński

nazwisko


SJP.pl


babec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. bot. czosnek niedźwiedzi, nazwa systematyczna|Allium ursinum|ref=tak.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) daw. icht. głowacz pręgopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus poecilopus|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babczy czosnek

Wiktionary


babecki

nazwisko


SJP.pl


babeczka

1. zdrobnienie od: babka (ciastko)
2. pieszczotliwie o babce (młodej kobiecie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: babka

 (1.2) cuk. niewielkich rozmiarów wypiek

Wiktionary

Babeczka (babka) – określenie stosowane do ciastek wypiekanych w foremkach o kształtach zbliżonych do odwróconego stożka ściętego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wczoraj na urodzinową kolację dla mamy upiekliśmy pasticjo i cynamonowe babeczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbɛt͡ʃka, AS: babečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., baba ż., babsko n.

 przym. babkowy

Wiktionary


babeczkowy

→ babeczka


SJP.pl

Patrz:

babeczka

babel

1. hebrajska nazwa miasta Babilon;
2. wieża Babel:
a) w biblijnej Księdze Rodzaju: konstrukcja budowana w Babilonie w celu sięgnięcia nieba;
b) przenośnie: wielojęzyczne zbiorowisko ludzi;
c) przenośnie: brak porozumienia między ludźmi;
d) przenośnie: miejsce, w którym panuje zamęt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (2.1) bibl. biblijna wieża opisana w Księdze Rodzaju

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wieża Babel – budowla opisana w Biblii
  • Babel – francuski film z 1999 roku
  • Babel – amerykański film z 2006 roku
  • Babel – album Mumford & Sons
  • Babel – album zespołu Karcer
  • Babel – album zespołu Quo Vadis
  • Hugon Babel – polski wojskowy
  • Irena Babel – polska aktorka i reżyserka
  • Isaak Babel – rosyjski prozaik
  • Meike Babel – niemiecka tenisistka
  • Ryan Babel – holenderski piłkarz
  • Franciszek Babel de Fronsberg – polski uczony

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Babilonia ż.

Wiktionary


babelski

→ Babel


SJP.pl

Patrz:

Babel

baberniotka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Sowin (powiat nyski). ciuciubabka

Wiktionary


babesioza

choroba zwierzęca wywoływana przez pierwotniaki niszczące czerwone krwinki, przenoszona przez kleszcze; babeszjoza


SJP.pl


babeszjoza

przenoszona przez kleszcze śmiertelna choroba psów i kotów, powodująca rozpad krwinek czerwonych; babesioza, piroplazmoza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi);

Wiktionary

Babeszjoza, babezjoza, piroplazmoza (łac. "babesiosis") – choroba pasożytnicza zwierząt (rzadko u ludzi) wywołana przez wewnątrzerytrocytarne pierwotniaki z rodzaju "Babesia" przenoszone na żywiciela poprzez kleszcze z rodzaju "Ixodes".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Objawy babeszjozy są podobne do objawów malarii – wysoka gorączka, bóle mięśni, anemia i ew. krwawy mocz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabɛˈʃʲjɔza, AS: babešʹi ̯oza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babezjoza, piroplazmoza

Wiktionary


babeuf

[czytaj: baBEF] Franciszek (albo François) Babeuf zw. Gracchus (1760-97), francuski polityk


SJP.pl


babezjoza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Objawy babezjozy są podobne do objawów malarii – wysoka gorączka, bóle mięśni, anemia i ew. krwawy mocz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabɛˈzʲjɔza, AS: babezʹi ̯oza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babeszjoza, piroplazmoza

Wiktionary


babi

przestarzałe: babski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla baby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie opowiadaj mi o tych waszych babich problemach, bo ja się w tym w ogóle nie rozeznaję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabʲi, AS: babʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., baba ż., babsko n., babol m., babinka ż., babina ż., babcia ż., babiniec mrz.

 przym. babski, babciny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babski, kobiecy, żeński, damski

Wiktionary


babiacki

przymiotnik od: Babiak; babiakowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Babiaka, związany z Babiakiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babiak m., babiaczanin m., babiaczanka ż.

Wiktionary


babiaczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Babiaka

 (1.2) kobieta pochodząca ze Babiaka, urodzona w Babiaku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babiak m.

:: fm. babiaczanin m.

 przym. babiacki

Wiktionary


babiak

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Babiak – kolonia w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Babiak – część wsi Nowy Borek w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
  • Babiak – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
  • Babiak – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak
  • Babiak – część wsi Grzymiszew w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Tuliszków
  • Babiak – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim
  • Babiak – gromada w powiecie kolskim
  • Babiak – gromada w powiecie lidzbarskim
  • Babiak – stacja kolejowa na magistrali węglowej w Babiaku (powiat kolski)
  • Roberta Zofia Babiak (1905–1945) – polska zakonnica
  • Miron Babiak (1932–2013) – polski kapitan żeglugi wielkiej
  • Stanisław Babiak (ur. 1951) – generał brygady Wojska Polskiego

Wikipedia


babiakowski

przymiotnik od: Babiak; babiacki


SJP.pl


babiana

południowoafrykańska roślina uprawna z rodziny kosaćcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj wieloletnich roślin;

Wiktionary

Babiana ("Babiana" Ker Gawl.) – rodzaj wieloletnich roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Należy do niego ok. 80 gatunków roślin występujących w południowej Afryce. Nazwa łacińska pochodzi z niderlandzkiego słowa "babianer", odnoszącego się do pawiana, którego przysmakiem są bulwy tej rośliny. Gatunkiem typowym jest "Babiana plicata" (Ker Gawl.).

Wikipedia


babianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bab

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Babianka (wieś) w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew
  • Babianka (kolonia) w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew
  • Babianka (Ukraina) (ukr. Баб'янка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jajka ozdobione przez babianki wygrały gminny konkurs na najpiękniejszą pisankę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baby m.

:: fm. babianin m.

 przym. babski

Wiktionary


babiarski

rzadko:
1. babski, plotkarski;
2. → babiarz


SJP.pl

Patrz:

babiarz

babiarz

mężczyzna uganiający się za kobietami, kobieciarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mężczyzna obsesyjnie zainteresowany kobietami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabʲjaʃ, AS: babʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babsko n., babka ż., babiarka ż.

Wiktionary


babiasól

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. bot. kowniatek nadmorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. kowniatek nadmorski, kowniatek morski, koper morski, babia sól nadmorska

Wiktionary


babiański

nazwisko


SJP.pl


babica

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie podkarpackim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Babica – potok, dopływ Raby
  • Babica – struga, dopływ Elbląga
  • Babica – szczyt w Beskidzie Makowskim
  • Babica – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
  • Babica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec
  • Babica (Bułgaria)
  • Babica (Serbia)
  • Babica – mijanka w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec
  • Babica Kolonia

Wikipedia


babice

1. wieś w województwie śląskim;
2. wieś w województwie małopolskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Babice – część miasta Oświęcim
  • Babice – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Obsza
  • Babice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
  • Babice – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
  • Babice – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
  • Babice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
  • Babice – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Baborów
  • Babice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Krzywcza
  • Babice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Nędza
  • Babice – część wsi Załuczne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
  • Babice – część wsi Kramarzówka w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pruchnik
  • Babice – część wsi Bystrowice w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica

Wikipedia


babicki

przymiotnik od: Babice


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Babicki – polski adwokat, polityk i działacz społeczny
  • Józef Babicki – polski teoretyk i praktyk pedagogiki
  • Krzysztof Babicki – polski reżyser teatralny
  • Ryszard Babicki – polski specjalista w zakresie chemicznej technologii drewna

Wikipedia


babicz

nazwisko


SJP.pl


babiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Babicy

 (1.2) mieszkanka Babic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babica m., Babice

:: fm. babiczanin m.

 przym. babicki

Wiktionary


babienica

wieś w województwie śląskim


SJP.pl

Babienica (daw. "Babienice" oraz "Babinica", niem. "Babinitz") wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Woźniki. Liczy ponad 1000 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie częstochowskim.

Wikipedia


babienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. lekcew./pogard. nabieranie cech typowo kobiecych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: babʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż.

 czas. babieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewieścienie

Wiktionary


babieć

1. lekceważąco o mężczyźnie: upodabniać się do baby (kobiety), nabierać cech uznawanych za kobiece; niewieścieć;
2. o kobiecie: starzeć się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. lekcew./pogard. nabierać cech typowo kobiecych; niewieścieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kiedy Krzysiek się zakochał, coraz bardziej babieje. Ta jego ukochana trzyma go pod pantoflem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabʲjɛ̇t͡ɕ, AS: babʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babienie n.

 czas. zbabieć dk.

 przym. zbabiały

Wiktionary


babij

nazwisko


SJP.pl


babik

nazwisko


SJP.pl

Babik ( Бабик) – wieś w Rosji, w rejonie wołogodzkim obwodu wołogodzkiego. W 2010 r. liczyła 4 mieszkańców.

Wikipedia


babikrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. bot. kokoryczka, nazwa systematyczna|Polygonatum|Mill.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. kokoryczka

Wiktionary


babilistek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. babka lancetowata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babski listek

Wiktionary


babilon

starożytne miasto w Mezopotamii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) staroż. geogr. starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

 (1.2) geogr. osada śródleśna w Polsce położona w województwie pomorskim, w gminie Chojnice;

Wiktionary

Babilon (sum. ká.dingir.raki „brama boga”; akad. "Bāb-ilim" „brama boga” lub "Bāb-ilāni" „brama bogów”; gr. Βαβυλών "Babylōn"; bibl. בָּבֶל "Bābel"; arab. بابل "Bābil") – starożytne miasto położone w Mezopotamii nad Eufratem, w pobliżu obecnego miasta Al-Hilla, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne "Atlal Babil" w Iraku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszego jej unicestwienia dokonał król Nabuchodonozor, który ponadto zniszczył kraj, a jego mieszkańców uprowadził na 70 lat w niewolę do Babilonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲilɔ̃n, AS: babʹilõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babilonia ż., Babilonka ż., Babilończyk mos., babilończyk mos., babilonka ż.

 przym. babiloński

Wiktionary


babilonia

starożytne państwo semickie w Mezopotamii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;

Wiktionary

Babilonia (akad. 𒆳𒆍𒀭𒊏𒆠, "māt Akkadī") – starożytne państwo semickie w Mezopotamii na terenie obecnego Iraku.

Osiągnięcia cywilizacyjne Babilonii wywodzone są z wcześniejszych cywilizacji Sumeru i Akadu, w których rozwijały się takie dziedziny kultury i nauki, jak religia, astronomia, astrologia, matematyka, medycyna, architektura i literatura.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ciągu wieków kolejne ludy (…), które napływały do Babilonii przejmowały jej dziedzictwo i z powodzeniem je kontynuowały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja, AS: babʹilõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babilończyk mos., Babel, Babilon, Babilonka, Babilończyk

 przym. babiloński

Wiktionary


babilonka

mieszkanka Babilonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miasta Babilon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babilon mrz.

:: fm. babilończyk mos.

Wiktionary


babilończyk

mieszkaniec Babilonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec miasta Babilon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babilon mrz., Babilonia ż., Babilończyk mos., Babilonka ż.

:: fż. babilonka ż.

 przym. babiloński

Wiktionary


babiloński

→ Babilon, → Babilonia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Babilonią, Babilonem

Wiktionary

Patrz:

Babilon, → Babilonia

Przykłady

 (1.1) Fatalna opinia o tej liczbie sięga zamierzchłych, jeszcze babilońskich czasów, kiedy uchodziła za tę liczbę, która wzburza doskonałość systemu dwunastkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci, AS: babʹilõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babilończyk mos., Babilonka ż., Babilon m., Babilonia ż., babilończyk mos.

Wiktionary


babiludek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Niemodlińskie,Piechocice. ciuciubabka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Niemodlińskie,Piechocice babiludka

Wiktionary


babiludka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Niemodlińskie,Piechocice. zob. babiludek.

Wiktionary


babimojski

→ Babimost


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Babimostu, związany z Babimostem

Wiktionary

Patrz:

Babimost

Powiązane:

 rzecz. Babimost mrz., Babimojszczyzna ż., babimościanin mos., babimościanka ż.

Wiktionary


babimojszczyzna

region historyczny obejmujący tereny na pograniczu wielkopolsko-brandenbursko-śląskim


SJP.pl

Babimojszczyzna – region historyczny i etnograficzny na pograniczu województw wielkopolskiego i lubuskiego. Głównym ośrodkiem jest Babimost, od którego region wziął nazwę. Pozostałe większe ośrodki: Kargowa, Nowe Kramsko, Podmokle Wielkie, Dąbrówka Wielkopolska

Wikipedia


babimost

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie lubuskim;

Wiktionary

Zobacz też: Babimost w innych znaczeniach tej nazwy.

Babimost – miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Babimost.

Babimost leży w historycznej Wielkopolsce. Uzyskał lokację miejską w 1397 roku, Babimost Nowe Miasto lokowany był w 1652, zdegradowany w 1781 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babka urodziła się w Babimoście w okolicach Zielonej Góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩmɔst, AS: babʹĩmost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babimojszczyzna ż., babimościanin mos., babimościanka ż.

 przym. babimojski

Wiktionary


babimościanin

mieszkaniec Babimostu


SJP.pl


babimościanka

mieszkanka Babimostu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Babimostu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babimost mrz.

:: fm. babimościanin mos.

 przym. babimojski

Wiktionary


babimór

widłak babimór - gatunek rośliny kosmopolitycznej z rodziny widłakowatych; widłak goździsty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Lycopodium clavatum|ref=tak., gatunek widłaka rosnącego w lasach sosnowych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babimór często okupuje teren wspólnie z widłakiem jałowcowatym (Lycopodium annotinum L.).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩmur, AS: babʹĩmur

Wiktionary


babin

żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Bełżyce, położona nad rzeką Krężniczanką, rozsławiona przez towarzystwo nazywane Rzeczpospolitą Babińską;

 (1.2) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie hoszczańskim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Babin – osiedle w Szczecinie
  • Babin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce
  • Babin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
  • Babin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
  • Babin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo
  • Babin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Babin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój
  • Babin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Bielice
  • Babin – gromada w powiecie bełżyckim
  • Babin – gromada w powiecie zwoleńskim
  • Babin – dawny przystanek kolejowy
  • Babin – wieś

Wikipedia

Powiązane:

 przym. babiński

 rzecz. babinianka ż.

Wiktionary


babina

żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staruszka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Babina – rodzaj płazów;
  • Babina – miasto w środkowo-północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej;
  • Babina – miejscowość na Ukrainie w rejonie starosamborskim;
  • Babina – miejscowość na Ukrainie w rejonie samborskim;
  • Babina – wieś w Polsce
  • Babina – przystanek kolejowy na Białorusi
  • Babina – kanał wodny łączący jezioro Dąbie z Odrą, w Szczecinie;
  • Babina - nieistniejąca już kopalnia węgla brunatnego w Łęknicy (woj. lubuskie)
  • Babina Poljana

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩna, AS: babʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. babinka ż.

 przym. babi

Wiktionary


babinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Babina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babin m.

:: fm. babinianin m.

 przym. babiński

Wiktionary


babinicz

pseudonim Andrzeja Kmicica - bohatera "Potopu" Henryka Sienkiewicza


SJP.pl


babiniec

żartobliwe określenie zbiorowiska kobiet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żart. duża liczba kobiet zgromadzona w jednym miejscu

 (1.2) daw. także obecnie gw-pl|Kraków, Bukowina. archit. przedsionek kościoła lub wydzielona część synagogi, przeznaczone dla kobiet;

Wiktionary

Babiniec – staropolska nazwa przedsionka kościelnego (kruchty) przeznaczonego dla kobiet żebrzących, w którym nauk katechetycznych mogły słuchać osoby uważane za "heretyków" lub Żydzi. Nazwa dotyczy także pomieszczeń (przeznaczonych dla kobiet lub żeńskiej służby) synagog, cerkwi i dużych dworów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbulwersowany babiniec poruszał się bardzo szybko w kierunku Urzędu Miejskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩɲɛt͡s, AS: babʹĩńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babka ż., babsko n.

 przym. babski, babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kruchta

Wiktionary


babinka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. babina; stara kobieta, staruszka

 (1.2) daw. bot. babiana

Wiktionary

 "Zobacz też: Kanał Babinka."

Babinka – ciek w Wielkopolsce, przepływający przez gminy Kórnik i Mosina, a uchodzący do Kopla na terenie Poznania, w Głuszynie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ławeczce przy wejściu na cmentarz siedziała babinka w chustce na głowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩnka, AS: babʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babina ż.

 przym. babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staruszka, starowinka, babcia

 (1.2) współcz. babiana

Wiktionary


babiogórka

mieszkanka Babiej Góry (masywu górskiego w Beskidzie Żywieckim)


SJP.pl


babiogórski

przymiotnik od: Babia Góra


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Babią Górą, odnoszący się do Babiej Góry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babiogórskie szlaki mogą być niebezpieczne zimą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabʲjɔˈɡursʲci, AS: babʹi ̯ogursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babia Góra

Wiktionary


babiogórzec

mieszkaniec Babiej Góry (masywu górskiego w Beskidzie Żywieckim)


SJP.pl


babiok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kopka siana

Wiktionary


babirusa

gatunek dzikiej świni żyjącej na wyspach Archipelagu Malajskiego; babirussa


SJP.pl


babirussa

gatunek dzikiej świni żyjącej na wyspach Archipelagu Malajskiego; babirusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Babirussa., rodzaj ssaka z podrodziny świń;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju babirussa (1.1)

Wiktionary


babistyczny

→ babizm


SJP.pl

Patrz:

babizm

babiszon

potocznie: niesympatyczna kobieta


SJP.pl


babit

stop łożyskowy cyny z antymonem i miedzią; babbit


SJP.pl


babiuch

nazwisko


SJP.pl


babizm

ruch społeczno-religijny w Persji w XIX w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dziewiętnastowieczny perski ruch społeczny i religijny sprzeciwiający się muzułmańskiemu fanatyzmowi;

Wiktionary

Babizm ( ‏بابی ها‎, Bâbihâ) – ruch religijny wywodzący się z islamu, powstały ok. 1844 roku w Persji. Babizm zakładał szereg reform społecznych i religijnych, reinterpretował dżihad, wprowadzał nowy kalendarz, monogamię (wyznawcy mogli brać za żonę tylko współwyznawczynie) i równość ludzi wobec prawa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbabʲism̥, AS: babʹism̦

Wiktionary


babizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. spadek po babce

Wiktionary


babić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. pomagać położnicy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marko Babić – chorwacki piłkarz, występował na MŚ 2002 w Korei Południowej i Japonii
  • Nikola Babić – jugosłowiański piłkarz, pochodzący z Chorwacji, grał m.in. w Rapidzie Wiedeń
  • Milan Babić – przywódca Serbów chorwackich
  • babić – odmiana winorośli właściwej

Wikipedia


babięta

wieś w województwie warmińsko-mazurskim


SJP.pl

Ba

Wikipedia


babiński

przymiotnik od: Babin


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Babiński – herb szlachecki
  • Aleksander Babiński (1823–1899) – polski inżynier górniczy
  • Andrzej Babiński (1938–1984) – polski poeta
  • Andrzej Babiński (1934–2015)– polski dziennikarz
  • Antoni Babiński (1812–1847) – emisariusz Towarzystwa Demokratycznego Polskiego
  • Czesław Babiński (1919–1977) – śpiewak
  • Henri Babinski (1855–1931) – francuski inżynier i autor książek kucharskich polskiego pochodzenia
  • Jan Babiński (1873–1921) – polski chemik, inżynier cukrownik, wykładowca akademicki
  • Józef Babiński (1857–1932) – francuski neurolog polskiego pochodzenia
  • Leon Babiński (1891–1973) – polski prawnik, cywilista
  • Mieczysław Babiński (1897–1984) – polski taternik i japonista
  • Stanisław Babiński (1937–2021) – polski polityk

Wikipedia


babka

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrakcyjna kobieta;
3. pieczone w specjalnej formie ciasto o kształcie stożkowatym i okrągłej podstawie;
4. stara, wiejska kobieta;
5. niewielka roślina wieloletnia o kilku sercowatych liściach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) matka ojca lub matki

 (1.2) starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna

 (1.3) przest. wiejska kobieta pomagająca przy porodach, zajmująca się też ziołolecznictwem, znachorstwem i wróżbiarstwem

 (1.4) pot. młoda, atrakcyjna kobieta

 (1.5) cuk. kulin. słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka

 (1.6) zob. babka z piasku.

 (1.7) bot. nazwa systematyczna|Plantago|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny babkowatych;

 (1.8) bot. nazwa systematyczna|Alisma plantago-aquatica|L.|ref=tak., roślina nadwodna z rodziny żabieńcowatych;

 (1.9) bot. lud. ślaz

 (1.10) mykol. zob. koźlarz babka.

 (1.11) icht. nazwa systematyczna|Gobiidae|ref=tak., ryba z rodziny babkowatych;

 (1.12) roln. kopka ze snopków ustawiana na polu

 (1.13) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Bukowina. kowadełko do klepania sierpa lub kosy

 (1.14) reg-pl|Podkarpacie. drobna moneta zdawkowa

 (1.15) gw-pl|Górny Śląsk. roln. ostatni snopek podczas żniw

 (1.16) daw. icht. głowacz pręgopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus poecilopus|ref=tak.

 (1.17) daw. icht. lud. głowacz białopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus gobio|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • babka – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)
  • babka – nazwa zwyczajowa wielu gatunków ryb z rodziny babkowatych (Perciformes)
  • babka – rodzaj roślin z rodziny babkowatych (Plantaginaceae)
  • Babka – monotypowy rodzaj ryb z rodziny babkowatych (Gobiidae), jedynym przedstawicielem jest babka łysa
  • Babka – jezioro w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki
  • Babka – osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, gminie Mogilno
  • Babka – rzeka na Ukrainie, dopływ Dońca
  • Babka – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
  • Babka – skała na wzgórzu Żarnowa w Łączkach Kobylańskich
  • Babka – wieś na Ukrainie w rejonie waraskim (do 2020 – w rejonie włodzimierzeckim)
  • Babka – turnia w polskich Tatrach Zachodnich
  • Babka I – skała w rezerwacie przyrody Pazurek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babka ma siedemdziesiąt lat.

 (1.2) Jesteś młodą kobietą, a stroisz się jak stara babka.

 (1.4) Ale fajna babka idzie chodnikiem.

 (1.5) Upiekłam babkę dla gości.

 (1.6) Ten piasek jest świetny. Babki, które stawialiśmy, są niezwykle foremne.

 (1.7) Kwiatostany babki wytwarzają bardzo duże ilości pyłku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapka, AS: bapka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babcia ż., babina ż., babunia ż., babusia ż., babula ż., babulka ż., babuleńka ż., babsko n., babiszcze n., babiniec m., babiarz m., babiarka ż., babkarstwo n., babkowate nmos.

:: zdrobn. babeczka ż.

 przym. babciny, babi, babski, babkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. babcia, babunia, stpol. baba

 (1.2) baba, babcia, babina, babula, babulka, babuleńka, staruszka, starowina, starowinka, starucha

 (1.3) szeptucha, szeptunka, majściera

 (1.4) babeczka, cizia, kociak, lala, laleczka, lalunia, laska, szprycha

 (1.5) baba; gw. Górny Śląsk zista, babowka

 (1.6) babka z piasku

 (1.8) babka wodna / żabieniec babka wodna

 (1.9) malwa

 (1.10) kozak, koźlak, koźlarek, podbrzeźniak

Wiktionary


babkarstwo

przestarzałe: niefachowe położnictwo uprawiane przez babki - akuszerki, przede wszystkim na wsi


SJP.pl


babki

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrakcyjna kobieta;
3. pieczone w specjalnej formie ciasto o kształcie stożkowatym i okrągłej podstawie;
4. stara, wiejska kobieta;
5. niewielka roślina wieloletnia o kilku sercowatych liściach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Babki – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie
  • Babki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
  • Babki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
  • Babki – gromada
  • Babki – szczyt w Tatrach Zachodnich
  • Babkowate (rośliny)
  • Babkowate (ryby)

Wikipedia


babkowate

1. rodzina roślin dwuliściennych zrosłopłatkowych;
2. kosmopolityczna rodzina ryb słodkowodnych i morskich z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Plantaginaceae|Juss|ref=tak., rodzina roślin z rzędu jasnotowców;

 (1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Gobiidae|Cuvier|ref=tak., rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych;

forma przymiotnika.

 (2.1) plural|babkowaty.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • babkowate (Plantaginaceae) – rodzina roślin z rzędu jasnotowców
  • babkowate (Gobiidae) – rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych

Wikipedia

Powiązane:

 przym. babkowaty

 rzecz. babka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) babki

Wiktionary


babkowaty

o cechach babkowatych (1. rodzina roślin;
2. rodzina ryb)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. o cechach roślin z rodziny babkowatych

 (1.2) icht. o cechach ryb z rodziny babkowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babkowate nmos.

Wiktionary


babkowiec

ryba z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl


babkowy

→ babka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) z babki (rośliny nazwa systematyczna|Plantago|L.|ref=tak.)

Wiktionary

Patrz:

babka

Przykłady

 (1.1) Proszek babkowy powstaje z ususzonych i startych w moździerzu liści babki.

 (1.1) Urwałem tylko liść babkowy i ona roześmiała się i zerwała drugi liść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babeczka ż., babka ż.

 przym. babczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. babczany

Wiktionary


babkówka

niedźwiedziówka babkówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


babochłop

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; baba-chłop, kobieton, chłopobaba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pejor. pogard. kobieta, która wygląda i zachowuje się jak mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedz temu babochłopowi, że ja w szpilkach i kostiumie po strychu latać nie zamierzam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbɔxwɔp, AS: baboχu̯op

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba-chłop, baba-grzmot, herod-baba, kobieton

Wiktionary


babok

postać z polskich legend (m.in. śląskich), istota nadprzyrodzona, zjawa, straszydło związane z ciemnością; bebok, bobok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) infant. gw-pl|Łódź, Górny Śląsk, Częstochowa., straszydło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) gw-pl|Poznań. osoba ociężała fizycznie lub umysłowo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) infant. pot. posp. wydzielina z nosa

 (3.2) infant. gw-pl|Poznań. zaschnięta wydzielina z nosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak byłem mały, to mnie rodzice babokiem straszyli

 (1.1) Posłuchaj i śpij, bo nie ma baboków. Jestem ja i ty, tylko ja i ty.

 (3.1) Jacusiu, chodź, babcia wytrze ci baboka z noska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabɔk, AS: babok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babołk, bebok, bobok

 (3.1) babol, gil, smark, koza

Wiktionary


babokracja

rządy lub poglądy kobiet oparte na podstawowych założeniach feminizmu


SJP.pl


babol

potocznie:
1. zaschła wydzielina w nosie;
2. błąd, pomyłka;
3. ocena niedostateczna;
4. kobieta niesympatyczna lub brzydka; babsztyl;
5. w piłce nożnej: słaby strzał, którego bramkarz nie obronił; szmata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg. pozn. wydzielina z nosa

 (1.2) błąd (ortograficzny)

 (1.3) niesympatyczna lub brzydka kobieta

Wiktionary

Babol (perski: بابل, daw. Barforusz) – miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran, nad rzeką Babol uchodzącą do Morza Kaspijskiego.

W 2011 miejscowość liczyła 219 467 mieszkańców. Dla porównania, w 2006 było ich 201 335, w 1996 – 158 346[], a w 1966 – 44 tys. Nieopodal leży miejscowość Babolsar. Rozwinięty przemysł rybny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. baba ż.

 przym. babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smark, reg. pozn. dundel

Wiktionary


babon

kobieta, zwłaszcza otyła, brzydka lub złośliwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pogard. kobieta, wobec której mówiący żywi negatywne uczucia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy kobieta jest już niepłodna, przed okresem, wróżka natura zabiera jej dary i odstrasza zalotników, zamieniając w ociężałego, zapryszczonego, zirytowanego babona.

 (1.1) Cesarzowa Cixi – straszny babon, rządzący kilkadziesiąt lat marionetkowymi cesarzami Chin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż.

 przym. babciny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babsko, babsztyl, babus

Wiktionary


baborowianin

mieszkaniec Baborowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


baborowianka

mieszkanka Baborowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Baborowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baborów mrz.

:: fm. baborowianin mos.

 przym. baborowski

Wiktionary


baborowski

→ Baborów


SJP.pl

Patrz:

Baborów

baborów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Baborów (daw. "Baworów", niem. "Bauerwitz", Bavorov) – miasto w południowej Polsce, województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Baborów. Geograficzne leży na Płaskowyżu Prudnicko-Głubczyckim, nad rzeką Psiną. Lokalny ośrodek usługowy, wytwórnia pasz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Baborów leży na Przedgórzu Sudeckim nad rzeką Psiną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbɔruf, AS: baboruf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baborowski

 rzecz. baborowianka ż.

Wiktionary


baborówko

wieś w województwie wielkopolskim


SJP.pl

Baborówko (pol. hist. "Baworówko") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły. Położona jest 5 km na południowy wschód od Szamotuł, przy szlaku kolejowym Poznań – Szczecin z przystankiem Baborówko.

Wikipedia


baboszewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Baboszewa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baboszewo m.

:: fm. baboszewianin m.

 przym. baboszewski

Wiktionary


baboszewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Baboszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Baboszewo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Baboszewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


baboszewski

przymiotnik od: Baboszewo


SJP.pl


babowka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. babka (wypiek)

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. forma do pieczenia babki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zista

Wiktionary


babołk

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. babok. (straszydło)

Wiktionary


babranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|babrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. babrać

 rzecz. babrzysko n.

Wiktionary


babranina

1. poruszanie się w czymś lepkim, grząskim; babranie się, grzebanie się;
2. potocznie:
a) drobiazgowa, żmudna robota; papranina;
b) brudna praca; papranina;
c) zmaganie się z powracającymi problemami;
d) brudna, mokra substancja


SJP.pl


babrać

1. brudzić;
2. grzebać w czymś;
3. psuć coś, robić coś źle


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) brudzić, paprać

 (1.2) pot. grzebać w czymś

 (1.3) gw-pl|Poznań. długo przesiadywać rozmawiając

czasownik zwrotny niedokonany babrać się

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. brudzić się

 (2.2) gw-pl|Górny Śląsk. guzdrać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Malarz babrał farbą wszystko dookoła.

 (1.2) Dziecko babrało kijkiem w błocie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabrat͡ɕ, AS: babrać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. babranie n.

 (2.1)

:: rzecz. babrok mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzić, ciaprać, paprać

Wiktionary


babrok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. niedbalec, partacz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brudas

Wiktionary

Powiązane:

 czas. babrać ndk.

Wiktionary


babrzysko

błotniste miejsce, w którym zwierzęta zażywają kąpieli błotnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) środ. łow. grząskie miejsce w lesie, gdzie dla ochrony przed insektami zwierzęta tarzają się w błocie, głównie jelenie i dziki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fotograf próbował sfotografować jelenia, gdy ten tarzał się w babrzysku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babranie n., ubabranie n.

 czas. babrać ndk., ubabrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brochowisko, kąpielisko

Wiktionary


babski

przymiotnik od: baba


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący baby

 (1.2) zachowujący się jak kobieta

 (1.3) dotyczący Babska, babszczanina lub babszczanki

 (1.4) dotyczący Bab, babianina lub babianki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., baba ż., babianka ż., babsko n., babszczanka ż., babiniec mrz.

 przym. babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zniewieściały

Wiktionary


babsko

pogardliwie: kobieta, zwłaszcza otyła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogard. obraź. pejor. kobieta brzydka lub niesympatyczna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale to babsko jest brzydkie!

 (1.1) Nie znoszę tego wrednego babska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapskɔ, AS: bapsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż., babiniec m., babka ż., babeczka ż., babiarz mos.

 przym. babski, babi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babsztyl, babus, babon, megiera; gw. Górny Śląsk murchla, gw. Zaolzie myrszyna, myrszina

Wiktionary


babskość

ogół cech i zachowań typowych dla baby; zniewieściałość


SJP.pl


babstwo

1. ogół cech typowych dla baby;
2. ogół bab


SJP.pl


babszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Babska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Babsk m.

:: fm. babszczanin m.

 przym. babski

Wiktionary


babsztyk

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. pozn. patrz: babsztyl

Wiktionary


babsztyl

obraźliwie o kobiecie niesympatycznej lub brzydkiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pogard. o kobiecie brzydkiej lub niesympatycznej

Wiktionary

Babsztyl – polski zespół muzyczny wykonujący muzykę folkową, a następnie country rockową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten wstrętny babsztyl znów zablokował mój samochód na parkingu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapʃtɨl, AS: bapštyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baba ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babon, babsko; książk. megiera; przen. krowa; reg. śl. murchla

Wiktionary


babu

1. indyjska forma grzecznościowa zwracania się do kogoś na piśmie, odpowiadająca polskiemu "pan", "szanowny pan";
2. indyjski urzędnik piszący po angielsku;
3. Hindus nieźle posługujący się angielszczyzną


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Babu – indyjskie określenie honoryfikatywne
  • urzędnik w języku hindi
  • Mahesh Babu – indyjski aktor
  • DJ Babu – amerykański didżej

Wikipedia


babucha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta wpodeszłym wieku

Wiktionary


babuchowski

nazwisko


SJP.pl


babuchów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego;

Wiktionary

Babuchów (ukr. Бабухів, "Babuchiw") – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim (do 2020 roku w rejonie rohatyńskim), nad Gniłą Lipą.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. babuchowski

Wiktionary


babuciek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prosię

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brówek, gusiok

Wiktionary


babuin

gatunek pawiana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Papio cynocephalus|L.|ref=tak., gatunek pawiana żyjący we wschodniej, środkowej i południowej Afryce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babuiny potrafią rozpoznawać się nawzajem po głosie, nawet z odległości kilkuset metrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbujĩn, AS: babui ̯ĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pawian masajski, pawian zielony

Wiktionary


babula

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babulka, babuleńka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. starsza kobieta, zwykle postrzegana jako miła i budząca sympatię

 (1.2) pieszcz. matka jednego z rodziców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babcia ż.

:: zdrobn. babulka ż., babuleńka ż.

Wiktionary


babuleńka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babulina, babunia, babuńcia, babusia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: babulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babula ż., babka ż., babcia ż., baba ż.

Wiktionary


babulina

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babunia, babuńcia, babusia


SJP.pl


babulinka

zdrobnienie od: babulina


SJP.pl


babulka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babuleńka, babulina, babula, babulka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia


SJP.pl


babunia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babuńcia, babusia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

 (1.2) pot. stara kobieta

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babunia kocha was, moje wnusie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbũɲa, AS: babũńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babcia ż., baba ż., babka ż.

 przym. babciny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babcia, babuńcia

 (1.2) babcia, babuńcia, babuleńka

Wiktionary


babuniny

należący do babuni, dotyczący babuni (np. babuniny sweterek, babunine serce)


SJP.pl


babus

pogardliwie lub żartobliwie o kobiecie, zwłaszcza dużej i grubej, o męskich cechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. żart. kobieta, baba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ ten babus ględzi!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babsko

Wiktionary


babusia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: babcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na razie korzystamy z gościnności babusi i naszą codzienną lurę przyrządzamy w zagrodzie naprzeciw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babka ż., babcia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babunia

Wiktionary


babuszka

zdrobnienie od: babka (kobieta)


SJP.pl


babuwista

zwolennik babuwizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik babuwizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babuwizm mrz.

Wiktionary


babuwistyczny

przymiotnik

 (1.1) związany z babuwizmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babuwizm mrz.

Wiktionary


babuwizm

doktryna filozoficzna głoszona w XVIII w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. doktryna komunizmu utopijnego głoszona w XVIII w.;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fakt, iż nie zupełnie jeszcze zanikła ta szaleńcza wiara w prawodawstwo, znajduje potwierdzenie w obecnym eksperymencie bolszewików w Rosji, w którym na nowo odżył babuwizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbuvʲism̥, AS: babuvʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. babuwista mos., babuwistka ż.

 przym. babuwistyczny

Wiktionary


babuć

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zootechn. wieprzek, tucznik

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. prosiak, świnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A eszcze jak babuć boł szumny to boła samo radojść, bo gazda wiydzioł, że bydzie kupa szpyrki i miynsa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kormik

Wiktionary


babuńcia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babusia


SJP.pl


babuśka

pieszczotliwie o babci; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: babusia

Wiktionary


baby

[czytaj: bejbi]
1. potocznie: niemowlę, małe dziecko;
2. żartobliwie, poufale o ukochanej osobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ang. rzad. niemowlę, małe dziecko

forma rzeczownika.

 (2.1) lp. D. baba

 (2.2) lm. M. baba

 (2.3) lm. B. baba

 (2.4) lm. W. baba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baby – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Dąbrowice
  • Baby – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
  • Baby – część wsi Gruszczyce w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Baby – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
  • Baby – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo
  • Baby – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kruszyna
  • Baby – osada w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
  • Baby – część wsi Czekanów w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski
  • Baby – gromada
  • Baby – stacja kolejowa
  • Baby (biał. Бабы; ros. Бабы) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie łuninieckim, w sielsowiecie Kożangródek
  • Baby – miejscowość i gmina w regionie Île-de-France, w departamencie Seine-et-Marne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten piesek jest nadal baby, ale już takie większe baby.

 (2.1) Jest baba i nie ma baby.

 (2.2) Są baby i nie ma bab.

 (2.3) Widzę baby.

 (2.4) Moje drogie baby!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjbʲi, AS: bei ̯bʹi

Wiktionary


baby-look

[czytaj: bejbi luk] dziewczęcy wygląd twarzy kobiety uzyskany za pomocą odpowiedniego makijażu


SJP.pl


baby-showerowy

→ baby shower [czytaj: bejbi-szałerowy]


SJP.pl


baby-sitter

[czytaj: bejbi s-iter] mężczyzna odpłatnie opiekujący się dziećmi; babysitter


SJP.pl


baby-sitterka

[czytaj: bejbi s-iterka] kobieta odpłatnie opiekująca się dziećmi podczas krótkiej nieobecności rodziców; babysitterka, baby-sitter


SJP.pl


baby-sitting

[czytaj: bejbi s-iting] odpłatna opieka nad dziećmi w domu rodziców podczas ich krótkiej nieobecności; babysitting


SJP.pl


babyfon

[czytaj: bejbifon] elektroniczny zestaw do nasłuchiwania


SJP.pl


babyjogger

[czytaj: bejbidżoger] wózek dziecięcy o konstrukcji umożliwiającej bieganie z nim i używanie go w trudniejszym terenie


SJP.pl


babysitter

[czytaj: bejbi s-iter] kobieta odpłatnie opiekująca się dziećmi podczas krótkiej nieobecności rodziców; babysitterka, baby-sitter


SJP.pl


babysitterka

[czytaj: bejbis-iterka] kobieta odpłatnie opiekująca się dziećmi podczas krótkiej nieobecności rodziców; baby-sitter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opiekunka do dzieci

Wiktionary


babysitting

[czytaj: bejbi s-iting] odpłatna opieka nad dziećmi w domu rodziców podczas ich krótkiej nieobecności; baby-sitting


SJP.pl


baca

góral kierujący wypasem stada owiec na górskich pastwiskach; starszy wiekiem i doświadczeniem pasterz; w czasie wypasu, na hali zajmuje się głównie wyrobem sera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) starszy, doświadczony pasterz kierujący pracą juhasów w polskich Karpatach

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Baca też brudny wychylił okopconą twarz z niskiej koleby, pozierając ciekawie ku wyrębom (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡sa, AS: baca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bacówka ż., bacowanie n.

 przym. bacowski

 czas. bacować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. bacza

Wiktionary


bacalhau

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. solone i suszone płaty dorsza

Wiktionary


bacbijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bacbami, dotyczący Bacbów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język bacbijski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bacbowie lm m.

Wiktionary


bacciarelli

[czytaj: Baczjarelli] Marcello Bacciarelli (1731-1818), malarz włoski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bacciarelli – herb szlachecki
  • Marcello Bacciarelli – włoski malarz
  • Ryszard Bacciarelli – polski aktor

Wikipedia


bacewicz

nazwisko


SJP.pl


bach

wyraz używany na oznaczenie dźwięku spowodowanego uderzeniem, wystrzałem, a także na oznaczenie czynności, przy której powstaje taki dźwięk


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) odgłos uderzenia

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

 (2.1) pot. gwałtownie upaść, uderzyć/walnąć (się/kogoś/o coś); ogólniej wykonać gwałtownie jakąś inną czynność

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bach – gmina w Austrii, w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Reutte
  • Bach – miejscowość we Francji
  • Bach an der Donau – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Ratyzbona
  • Rodzina Bachów – rodzina muzyków i kompozytorów działająca przez sześć pokoleń w Niemczech. Wywodzi się z niej ponad 50 muzyków, w tym co najmniej 22 kompozytorów
    • Johann Sebastian Bach (1685–1750) – niemiecki kompozytor
      • Maria Barbara Bach (1684–1720) – pierwsza żona Johanna Sebastiana Bacha
      • Anna Magdalena Bach (1701–1760) – druga żona Johanna Sebastiana Bacha
  • Pozostali przedstawiciele rodziny Bachów:
    • Veit Bach (ok. 1550–1619)
    • Johannes Bach (ok. 1550–1626)
    • Christoph Bach (1613–1661)
    • Johann Christoph Bach I (1642–1703)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) jeszcze dość daleko było od Semenowej polany, a już słyszę: bach! bach! bach! walą chłopy siekierami, a las jakby gadać umiał, bach! bach! bach! milami odpowiada (…)

 (2.1) … wszystkie diabły bach do torby!

 (2.1) Który chłopom mąci w łbach, tego drągiem po łbie - bach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bax, AS: baχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzdęk, trach, bęc

Wiktionary


bachalski

nazwisko


SJP.pl


bachanalia

bachanalie; bakchanalia; bakchanalie;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hulanki, pijaństwo, orgie

 (1.2) hist. obrzędy na cześć Bachusa

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbaxãˈnalʲja, AS: baχãnalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachus mos./mzw., Bachus, bachant, bachantka, bachanalijka, bachandria

 przym. bachusowy, bachiczny

 czas. bachować, bachusować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachanalie

Wiktionary


bachanalie

bachanalia; bakchanalia; bakchanalie;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki


SJP.pl


bachancki

→ bachant


SJP.pl

Patrz:

bachant

bachanek

nazwisko


SJP.pl


bachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg. pozn. zażywanie kąpieli

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bachać się

Wiktionary


bachant

uczestnik bachanaliów


SJP.pl

Bachant – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2498 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 267 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Bachant plasuje się na 318. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 362.).

Wikipedia


bachantka

1. w mitologii greckiej: uczestniczka bachanaliów; menada;
2. przenośnie: kobieta rozwiązła, prowadząca hulaszczy tryb życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mit. towarzyszka Bachusa

 (1.2) hist. uczestniczka bachanaliów

 (1.3) przest. uczestniczka hulanek i orgii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Szły za nim inne wozy, pełne dworzan w świetnych strojach, senatorów, kapłanów i nagich bachantek z wieńcami na głowach i dzbanami wina w ręku, w części spitych i wydających dzikie okrzyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãntka, AS: baχãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachus mos./mzw., Bachus mos., bachant, bachanalia, bachanalijka, bachandria

 czas. bachować, bachusować

 przym. bachusowy, bachiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) menada

 (1.3) rozpustnica

Wiktionary


bacharach

[czytaj: BAkarak] nazwisko


SJP.pl

Bacharach – miasto w Niemczech, położone kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Mainz-Bingen, wchodzi w skład gminy związkowej Rhein-Nahe. Leży ok. 48 km na południe od Koblencji.

Wikipedia


bachata

1. rodzaj muzyki z Dominikany traktującej o miłości i uczuciowości;
2. rodzaj tańca do tej muzyki


SJP.pl

Bachata – rodzaj muzyki i tańca, który powstał i pierwotnie ewoluował w wiejskich i rolniczych terenach Dominikany. Tematyka piosenek jest przede wszystkim romantyczna i uczuciowa; najczęściej spotykane są utwory mówiące o smutku i złamanym sercu. Na początku dla określenia nowego gatunku używano terminu "amargue", czyli „gorzka muzyka”, dopóki nie pojawiła się nazwa "bachata", bez konotacji z nastrojem. Często jest porównywana do bluesa.

Wikipedia


bachatowy

→ bachata


SJP.pl

Patrz:

bachata

bachać

regionalnie:
1. uderzać, walić;
2. bachać się -
a) kąpać się;
b) przewracać się na podłogę


SJP.pl


bachczysaraj

miasto na Ukrainie; Bakczysaraj, Bachczyseraj (rzadko), Bakczyseraj (rzadko)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. war. zob. Bakczysaraj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bakczysaraj m.

 przym. bachczysarajski, bakczysarajski

Wiktionary


bachczyseraj

rzadko: miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bakczysaraj, Bakczyseraj (rzadko)


SJP.pl


bachelet

[czytaj: baczielet] nazwisko


SJP.pl


bachiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bachiczne; cecha tych, którzy są bachiczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bachiczny

 przysł. bachicznie

Wiktionary


bachiczny

bachusowy;
1. związany z kultem Bachusa;
2. pijacki, hulaszczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. mający związek z Bachusem lub jego kultem

 (1.2) przest. lub książk. żywiołowy, hulaszczy, swawolny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nastrój był bachiczny, ale nie pijacki, atmosfera festynu, ale nie orgii alkoholowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachus mzw./mos., bachantka ż., bachanalia

 czas. bachować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dionizyjski

Wiktionary


bachleda

nazwisko popularne na Podhalu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bachleda – polskie nazwisko
  • Jan Bachleda – strona ujednoznaczniająca
  • Jakub Bachleda – polski przewodnik tatrzański i narciarz
  • Klemens Bachleda (1851–1910) – przewodnik tatrzański i ratownik górski
  • Marcin Bachleda (ur. 1982) – polski skoczek narciarski
  • Bachleda-Curuś

Wikipedia


bachmann

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albert Bachmann (ur. 1906–?) – szwajcarski gimnastyk
  • Angelika Bachmann (ur. 1979) – niemiecka tenisistka
  • Axel Bachmann Schiavo (ur. 1989) – paragwajski szachista
  • Julius Bachmann (1844–1924) – pruski polityk
  • Jürgen Bachmann (ur. 1942) – niemiecki pływak
  • Ingeborg Bachmann (1926–1973) – austriacka eseistka, pisarka i poetka
  • Klaus Bachmann ur. 1963) – niemiecki dziennikarz i publicysta
  • Kurt Bachmann 1909–1997) – niemiecki polityk
  • Michele Bachmann (ur. 1956) – amerykańska polityk
  • Sebastian Bachmann (ur. 1986) – niemiecki florecista
  • Silke Bachmann (ur. 1977) – włoska narciarka alpejska
  • Tina Bachmann (ur. 1986) – niemiecka biathlonistka

Wikipedia


bachmat

nieduży, bardzo wytrzymały koń wierzchowy, używany dawniej przez jazdę tatarską i polską


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) śrpol. szybki koń wierzchowy

 (1.2) hist. hipol. niewielki, wytrzymały koń tatarski;

Wiktionary

Bachmat (tatar. "bachmat") – koń tatarski niewielkich rozmiarów, ale charakteryzujących się dużą siłą fizyczną, szybkością, zwinnością i wytrzymałością na trudy oraz na zmienne warunki klimatyczne.

W mowie potocznej występowało dawniej jako określenie człowieka niewielkiego i krępego, lecz silnego fizycznie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jechał przodem na karym bachmacie wraz z kilkoma dragonami.

 (1.2) Przesiadła się jednak na Azjowego bachmata, bo dzianet (…) był jednak od bachmata delikatniejszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaxmat, AS: baχmat

Wiktionary


bachmistrz

w dawnej Polsce: urzędnik górniczy w żupach krakowskich; bergmistrz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. górn. kierownik żupy solnej

Wiktionary

Bachmistrz – prywatny przedsiębiorca w żupach solnych zajmujący się budową szybów i eksploatacją złóż, bądź też urzędnik żupny nadzorujący prace techniczne górników w kopalni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaxmʲisṭʃ, AS: baχmʹisṭš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. barkmistrz

Wiktionary


bachmut

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Wiktionary

Bachmut ( Бахмут, w latach 1924–2016 Artiomowsk, Артемівськ, Artemiwśk) – miasto we wschodniej części Ukrainy (obwód doniecki), w Donieckim Zagłębiu Węglowym.

W trakcie wojny rosyjsko-ukraińskiej miasto było miejscem kilkumiesięcznych, krwawych walk, z powodu których uległo znacznym zniszczeniom.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bachmucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Artiomowsk (1924-2016)

Wiktionary


bachnięcie

cios, walnięcie lub rzut


SJP.pl


bachnąć

potocznie:
1. rzucić;
2. uderzyć;
3. bachnąć się - położyć się bezwładnie


SJP.pl


bachocki

→ Bachotek


SJP.pl

Patrz:

Bachotek

bachor

dosadnie o niegrzecznym, denerwującym dziecku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pejor. dziecko, zwłaszcza niegrzeczne (daw. szczególnie żydowskie)

 (1.2) daw. sport. zwykły uczestnik gry w palanta

 (1.3) gwara. bękart

 (2.2) gwara. żwacz

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaxɔr, AS: baχor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bachorek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dziecko.

Wiktionary


bachora

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. jelita zwierzęce

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. potrawa z pieczonego nadzienia z ziemniaków i słoniny w kiszce wieprzowej

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: bachor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachorczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bachorc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bachorce m.

:: fm. bachorczanin m.

 przym. bachorecki

Wiktionary


bachorek

zdrobnienie od: bachor; bachorzę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. bachor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachor mzw./mrz.

Wiktionary


bachoro

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. jelito

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. żołądek wieprzowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachorski

nazwisko


SJP.pl


bachorza

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bachorza – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo
  • Bachorza – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Huszlew
  • Bachorza – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski
  • Bachorza – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn
  • Bachorza – struga, dopływ Budkowiczanki
  • Bachorza – kanał, dopływ Zgłowiączki
  • Bachorza – region etnograficzny w woj. kujawsko-pomorskim
  • Bachorza Aleksandrowska

Wikipedia


bachorze

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorza


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bachorze – osada na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice nad wschodnim brzegiem jeziora Charzykowskiego
  • Bachorze – osada leśna na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice nad wschodnim brzegiem jeziora Charzykowskiego
  • Bachorze – dawna wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Stepnica

Wikipedia


bachorzę

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorze


SJP.pl


bachotek

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce


SJP.pl

Bachotek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Zbiczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Miejscowość leży nad północno-wschodnim brzegiem jeziora Bachotek.

Wikipedia


bachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bachować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bachować ndk.

Wiktionary


bachować

czasownik

 (1.1) hulać, pić, bankietować, birbantować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxɔvat͡ɕ, AS: baχovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachowanie n., bachant, bachantka, bachanalia, bachanalijka, bachandria

 przym. bachusowy, bachiczny

 czas. bachusować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachusować

Wiktionary


bachowice

Bachowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Spytkowice, na wysokości 260–310 m n.p.m., na Pogórzu Wielickim, nad Bachówką, dopływem Wisły.

Wikipedia


bachowski

charakterystyczny dla twórczości Jana Sebastiana Bacha; taki, jak w muzyce Bacha


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Jana Sebastiana Bacha, charakterystyczny, typowy dla Bacha lub jego muzyki, taki jak u Bacha

 (1.2) hist. związany z austriackim premierem Aleksandrem von Bachem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) System bachowski bywa nazywany również neoabsolutyzmem, co jest uprawnione w tym sensie, że rzeczywiście – w porównaniu z absolutyzmem Metternicha – okazał się nowocześniejszy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Bachowski

Wiktionary


bachrania

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. grubaska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachraty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. gruby

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wybrzuszony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grónie moje, grónie, • bachrate kopuły, • ku wóm z wiatrem leci • mój myślunek czuły!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachórz mrz., bachróń mos., bachrula ż., bachrocz mos., bachora nmos., bachoro n., bachrania ż.

Wiktionary


bachrocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brzuchacz, grubas

 (1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cieszyński. bogacz

 (1.3) pieszcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński. o dziecku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachrula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. grubaska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachróń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. ktoś brzuchaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachtaran

miasto w Iranie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bachtaran – dawna nazwa ostanu w Iranie, obecnie Kermanszach
  • Bachtaran – dawna nazwa miasta w Iranie, obecnie Kermanszach

Wikipedia


bachtarański

→ Bachtaran


SJP.pl

Patrz:

Bachtaran

bachtiarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bachtiarami, dotyczący Bachtiarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język bachtiarski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bachtiar mos., Bachtiarka ż.

Wiktionary


bachtin

Michaił M. Bachtin (1895-1975), rosyjski teoretyk literatury, badacz kultury


SJP.pl


bachtinowski

taki, jak w teoriach Bachtina, charakterystyczny dla jego koncepcji


SJP.pl


bachus

łacińska forma imienia Dionizosa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. człowiek nadużywający alkoholu

 (1.2) przest. otyły człowiek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bachus mos., bachusek mos./mrz., bachusy nmos., bachuski nmos., bachusowanie n., bachusowość ż., bachantka ż., Bachanalia nmos., bachanalia nmos., bachanalijka ż., bachanalie nmos., Bakchos mos.

 czas. bachusować ndk.

 przym. bachusowy, Bachusowy, bachancki, bachiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak; przest. opilec; pot. moczygęba, moczymorda, ochlaptus, opój

 (1.2) brzuchacz, brzuchal, grubas

Wiktionary


bachusek

tutkarz bachusek - gatunek chrząszcza z rodziny tutkarzowatych


SJP.pl


bachuski

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gwara. zwyczaj obchodzenia wsi w zapusty

 (1.2) gwara. dziwacznie przebrane osoby uczestniczące w bachuskach (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bachus mos./mzw., bachusy, Bachus

Wiktionary


bachusowy

właściwy Bachusowi, przypominający jego lub obchody ku jego czci; hulaszczy, pijacki


SJP.pl


bachusy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. ostatnie trzy dni karnawału

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxusɨ, AS: baχusy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bachus, bachuski, bachus

 przym. bachusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachusowe święta, ostatki, zapusty, gwara. kusaki, kuse dni

Wiktionary


bachórz

1. wieś w Polsce;
2. dopływ Wisły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brzuch

Wiktionary

Bachórz – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Dynów. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bachorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

 przym. bachraty

Wiktionary


bachórzec

wieś w Polsce


SJP.pl

Bachórzec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Dubiecko. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 884.

Wikipedia


bachów

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Ukrainie


SJP.pl

Bachów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Krzywcza. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


baciar

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciarz, batiar, andrus, antek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lwów. ulicznik, łobuz;

 (1.2) lwów. rzad. włóczęga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baciarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) andrus, batiar, baciarz, gawrosz

Wiktionary


baciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów. pogard. kobieta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzisz ją, jaka mi pani! sama czem cielska nie ma nakryć, a zachciało jej się Feliksa! Owa! baciarka!… sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baciar mos., baciarz mos.

Wiktionary


baciarski

→ baciar, → baciarz; batiarski


SJP.pl


baciarz

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciar, batiar, andrus, antek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Kraków, Lwów. łobuz, ulicznik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baciarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baciar

Wiktionary


bacik

zdrobnienie od: bat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Bacik (ur. 1965) – polski dr hab. nauk o kulturze fizycznej
  • Kazimierz Bacik (1953–2017) – polski piłkarz ręczny
  • Mariusz Bacik (ur. 1972) – polski koszykarz
  • Paweł Bacik (ur. 1988) – polski koszykarz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bat m.

Wiktionary


back-story

[czytaj: bek-story] pomniejsza opowiastka dziejąca się w tle głównej fabuły książki lub filmu; backstory


SJP.pl


back-up

[czytaj: bekap] kopia zapasowa pliku; backup, archiwizacja danych


SJP.pl


backdoor

[czytaj: bekdor] w informatyce: luka w zabezpieczeniach systemu stworzona umyślnie dla późniejszego wykorzystania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) inform. luka w zabezpieczeniach, swoista furtka utworzona umyślnie w celu późniejszego wykorzystania

Wiktionary

Backdoor (pol. „tylne drzwi”, „furtka”) – ukryty i nieautoryzowany mechanizm, umożliwiający obejście standardowych procedur uwierzytelniania lub zabezpieczeń systemu komputerowego, aplikacji, serwera lub sieci.

Backdoor w systemie może być np. pozostawiony przez crackera, który włamał się przez inną lukę w oprogramowaniu (której przydatność jest ograniczona czasowo do momentu jej usunięcia) bądź poprzez podrzucenie użytkownikowi konia trojańskiego.

Wikipedia


backdoors

[czytaj: bekdors] celowy błąd w warstwie ochronnej systemu komputerowego, umożliwiający wejście do niego bez konieczności logowania się; backdoor, furtka


SJP.pl


backend

[czytaj: bekend] w informatyce: część aplikacji działająca na serwerze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. część systemu informatycznego niewidoczna dla użytkownika, realizująca logikę biznesową i przechowująca dane

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backendowiec mos.

 przym. backendowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. back-end, back end

Wiktionary


backendowiec

[czytaj: bekendowiec] programista zajmujący się backendem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. inform. programista zajmujący się backendem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszym zespole pracuje 4 backendowców i 2 frontendowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backend mrz.

 przym. backendowy

Wiktionary


backendowy

→ backend [czytaj: bekendowy]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) środ. inform. związany z backendem, dotyczący backendu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usługa backendowa zwraca dane o użytkowniku w formacie JSON.

 (1.1) Spring jest popularnym frameworkiem backendowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backend mrz., backendowiec mos.

Wiktionary


backgammon

[czytaj: bakgamon] gra planszowa dla dwóch graczy; tryktrak


SJP.pl


background

[czytaj: bekgrałnd] zespół czynników mających wpływ na bieżącą sytuację człowieka, np. środowisko, wychowanie, otocznie, przeszłe doświadczenia itd.


SJP.pl


backhand

[czytaj: bekhend] bekhend; w tenisie, ping-pongu itp.: uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w prawej ręce bądź ze strony prawej - trzymaną w lewej; w hokeju: przy uderzeniu z lewej strony kijem trzymanym niżej prawą ręką i na odwrót


SJP.pl


backhandowy

→ backhand [czytaj: bekhendowy]; bekhendowy


SJP.pl


backlash

[czytaj: baklasz] potocznie: fala sprzeciwu, krytyki


SJP.pl


backline

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. wzmacniacze, kolumny i pozostały sprzęt nagłośnieniowy do gitar czy syntezatorów; niekiedy zalicza się do niego także zestawy perkusyjne oraz instrumenty klawiszowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielka radość z otrzymania angażu, jeszcze większa z dobrze zapowiadającego się wynagrodzenia, a do tego informacja, że klub zapewnia backline?

Wiktionary


backmasking

[czytaj: bekmasking] metoda ukrywania wiadomości poprzez użycie w utworze muzycznym dźwięku nagranego od tyłu


SJP.pl

Backmasking (z ang. „tylne, wsteczne maskowanie”) – wykorzystywana głównie w muzyce metoda ukrywania wiadomości, możliwej do odczytania tylko przy wstecznym przesłuchaniu utworu (tekstu).

W muzyce backmasking został spopularyzowany przez zespół The Beatles, który użył tej techniki w albumie Revolver, nagrywając wokal i instrumenty od tyłu.

Wikipedia


backpacker

[czytak: bekpeker] osoba podróżująca po świecie wyłącznie z plecakiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) określenie turysty podróżującego po świecie z plecakiem jako jedynym bagażem, sypiającego w schroniskach i najczęściej odwiedzającego kraje, w których jest taniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Backpackerów można poznać po doborze miejsc noclegowych (schroniska, a nie hotele), środków transportu (komunikacja publiczna, a nie transfer), długości wakacji (miesiące) i wielkości budżetu (mały). Backpakerzy jeżdżą do krajów, gdzie jest tanio/biednie. Do najpopularniejszych kierunków należą Azja oraz Ameryka Południowa i Środkowa.

 (1.1) Biura podróży doskonale wiedzą, że najlepiej sprzedają się długie po horyzont, perłowo-białe, bezludne plażaaże. Które dopiero my odkryjemy. Nikt nie jest równie mocno przywiązany do tej pogoni za nietkniętym, co backpackerzy. Nikt tak bardzo nie obawia się turystycznych pułapek i nikt tak bardzo nie upiera się przy nazywaniu siebie podróżnikiem – a nie turystą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backpacking

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżnik, turysta

Wiktionary


backpackerka

[czytak: bekpekerka] kobieta podróżująca po świecie wyłącznie z plecakiem


SJP.pl


backpackerski

→ backpacker [czytaj: bekpekerski]


SJP.pl


backpacking

[czytaj: bekpeking] podróżowanie po świecie wyłącznie z plecakiem, zwykle niewielkim kosztem dzięki korzystaniu z tanich noclegów, własnego pożywienia i transportu publicznego


SJP.pl

Backpacking („podróżowanie z plecakiem” od ang. "backpack" – „plecak”) – forma indywidualnej turystyki, polegająca na odbywaniu podróży z niewielkim bagażem. Taki model turystyki czynnej charakteryzuje się organizowaniem podróży na własną rękę, korzystaniem z transportu publicznego, tanich noclegów (np. w schronisku, namiocie).

Wikipedia


backslash

[czytaj: bekslesz] znak graficzny (\) stosowany głównie w informatyce, dzielący nazwy katalogów, np. w systemie MS-DOS; lewy ukośnik, odwrotne łamanie, ukośnik odwrotny, ukośnik wsteczny


SJP.pl


backspace

[czytaj: bekspejs] klawisz na klawiaturze komputera usuwający znak znajdujący się przed kursorem, cofający kursor o jedną pozycję; Backspace, cofacz


SJP.pl

Backspace – klawisz na klawiaturze, który w maszynach do pisania przesuwał kartkę jedną pozycję wstecz. W klawiaturze komputerowej klawisz ← Backspace usuwa znak stojący przed kursorem tekstowym i przesuwa ten kursor o jedną pozycję do tyłu.

W maszynach do pisania maszynistka mogła wpisać na przykład małą literę „a” z akcentem (á) poprzez wpisanie „a”, wciśnięcie ← Backspace i wciśnięcie klawisza z akcentem.

Wikipedia


backstage

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. kulisy, zaplecze, zwykle pokazu mody

Wiktionary

Backstage – drugi wspólny album polskiego rapera Dioxa i duetu producenckiego The Returners. Został wydany 14 maja 2012 roku nakładem wytwórni Prosto. Płyta zawiera 15 utworów, wśród których wystąpili Pelson, Hades, O.S.T.R. i Rak. Miksowanie i mastering nagrań wykonał znany z występów w zespole HiFi Banda – Czarny HIFI. W celu promocji albumu zrealizowane zostały teledyski do utworów „Telefon” i „Przestępcy”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeprowadziłem z nią krótki wywiad na backstage'u.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekstejdż m.

 przym. backstage'owy, bekstejdżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bekstejdż

Wiktionary


backstory

[czytaj: bek-story] pomniejsza opowiastka dziejąca się w tle głównej fabuły książki lub filmu; back-story


SJP.pl


backup

[czytaj: bekap] kopia zapasowa pliku; back-up, archiwizacja danych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. kopia zapasowa danych sporządzona dla ich zabezpieczenia

 (1.2) inform. czynność wykonywania backupu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W domowych warunkach przydatność takiego „całościowego” backupu jest nieco ograniczona – napędy taśmowe nie stanowią standardowego wyposażenia komputerów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backupowanie n., zbackupowanie n.

 czas. backupować ndk., zbackupować dk.

 przym. backupowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopia bezpieczeństwa, kopia zapasowa

Wiktionary


backupowy

→ backup [czytaj: bekapowy]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) inform. dotyczący backupu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Serwer backupowy umożliwia regularne tworzenie kopii zapasowych plików, folderów, baz danych i innych ważnych danych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. backup mrz., backupowanie n., zbackupowanie n.

 czas. backupować ndk., zbackupować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopiowy

Wiktionary


bacnąć

dawniej: pacnąć;
1. uderzyć, zwłaszcza czymś o płaskiej, szerokiej powierzchni, np. packą;
2. upaść z charakterystycznym odgłosem; klapnąć


SJP.pl


bacon

[czytaj: Bejkon albo Bekon] nazwisko pisarza angielskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bacon (ang. Bacon Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Vernon
  • hrabstwo Bacon (ang. Bacon County) – w stanie Georgia
  • Augustus Octavius Bacon (1839–1914) – amerykański polityk
  • Charles Bacon (1885–1968) – amerykański lekkoatleta, biegacz
  • Delia Bacon (1811–1859) – amerykańska pisarka i uczona
  • Dwayne Bacon (ur. 1995) – amerykański koszykarz
  • Edgar Bacon 1887–1963) – brytyjski zapaśnik
  • Ernest Bacon (1893–1966) – brytyjski zapaśnik
  • Francis Bacon (1561–1626) – angielski filozof
  • Francis Bacon (1909–1992) – brytyjski malarz
  • Jim Bacon (1950–2004) – australijski polityk
  • Kevin Bacon (ur. 1958) – amerykański aktor

Wikipedia


bacowa

żona bacy


SJP.pl


bacowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bycie bacą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baca m., bacówka ż.

 czas. bacować

 przym. bacowski

Wiktionary


bacować

być bacą, pełnić funkcję bacy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pracować jako baca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baca mos., bacowanie n., bacówka ż.

 przym. bacowski

Wiktionary


bacowski

przymiotnik od: baca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bacą albo bacowaniem, należący do bacy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baca m., bacówka ż., bacowanie n.

 czas. bacować

Wiktionary


bacytracyna

antybiotyk


SJP.pl

Bacytracyna – mieszanina organicznych związków chemicznych z grupy antybiotyków polipeptydowych wytwarzanych przez pewne szczepy "Bacillus subtilis" lub "Bacillus licheniformis". Głównymi składnikami są bacytracyny A, B1, B2 i B3. Wykazują działanie bakteriobójcze wobec bakterii Gram-dodatnich. Nie działają na "Pseudomonas aeruginosa" i "Enterobacteriaceae".

Wikipedia


bacza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. baca

Wiktionary


baczek

zdrobnienie od: bak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bak m.

Wiktionary


baczenie

pilnowanie, zwracanie uwagi na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|baczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. baczyć

 rzecz. baczność ż.

 wykrz. baczność

Wiktionary


baczewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Baczewski – polski wojskowy, powstaniec listopadowy
  • Józef Baczewski (1829–1911) – polski przemysłowiec, powstaniec styczniowy
  • Jan Baczewski (1890–1958) – polski działacz w Niemczech, poseł do polskiego Sejmu Ustawodawczego (1947–1952)
  • Marek Krystian Emanuel Baczewski (ur. 1964) – polski poeta i prozaik (prawdziwe nazwisko Kowalik)
  • Stefan Baczewski (1892–1940) – polski przemysłowiec
  • Baczewski – polski herb szlachecki

Wikipedia


baczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, położona między Dunajem a Cisą;

Wiktionary

Zobacz też: Baczka (rejon złoczowski).

Baczka (serb. "Bačka", węg. "Bácska", słow. "Báčka", rus. Бачка) − kraina historyczna w północnej Serbii i południowych Węgrzech, stanowiąca część Wojwodiny. Jest naturalnie ograniczona przez rzeki Cisę i Dunaj.

Na obszarze Baczki żyje chorwacka mniejszość etniczna i Buniewcy.

Wikipedia


baczkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogusław Baczkowski (ur. 1951) – polski chirurg ortopeda
  • Krzysztof Baczkowski (ur. 1938) – polski historyk
  • Michał Baczkowski (ur. 1969) – polski historyk
  • Mieczysław Baczkowski (1898–1973) – polski wojskowy
  • Staw Baczkowski – sztuczny zbiornik wodny w Poznaniu

Wikipedia


baczliwy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. uważny

Wiktionary


baczmag

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmeg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. obuw. skórzany but turecki ze ściętą ukośnie z tyłu cholewą, trzewik na płaskiej podeszwie, w Polsce obuwie popularne w XVII wieku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie boso, lecz zruciwszy zdeptane baczmagi,
W samych mesztach dla swoich meczetów powagi
Bez broni na znak skruchy Turcy do nich kroczą,
Choć we krwi ludzkiej ręce po łokcie ubroczą
.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baczmog, baszmag, baszmak

Wiktionary


baczmagi

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmeg


SJP.pl

Ba

Wikipedia


baczmeg

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmag


SJP.pl


baczmegi

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmag


SJP.pl


bacznie

przysłówek sposobu

 (1.1) uważnie, z uwagą

 (1.2) stpol. roztropnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bacznie przyglądał się wszystkim przechodniom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃʲɲɛ, AS: bačʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baczność ż.

 przym. baczny

 wykrz. baczność

Wiktionary


baczniej

stopień wyższy od przysłówka: bacznie


SJP.pl


baczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: baczny


SJP.pl


baczność

skupiona uwaga, szczególna ostrożność; czujność, uważność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. uwaga, czujność, ostrożność

 (1.2) daw. rozsądek, roztropność, przezorność

wykrzyknik

 (2.1) wojsk. harc. komenda nakazująca przyjęcie postawy stojącej, wyprostowanej, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Baczność, prezentuj broń!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: bačność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baczenie n., niebaczność ż.

 czas. baczyć ndk.

 przym. baczny

 przysł. bacznie, na baczność

Wiktionary


baczny

uważny, czujny, ostrożny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) czujny, uważny

 (1.2) stpol. rozsądny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas letnich i wczesnojesiennych wędrówek po Tatrach zwracałem baczniejszą uwagę na ten problem, zasięgając również opinii na ten temat u innych turystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃnɨ, AS: bačny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bacznie

 rzecz. baczność ż.

 wykrz. baczność

Wiktionary


baczyn

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie małopolskim;
3. wieś w województwie zachodniopomorskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baczyn – przysiółek wsi Mników w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki.
  • Baczyn – wieś w woj. małopolskim w pow. suskim, w gminie Budzów
  • Baczyn – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
  • Baczyna

Wikipedia


baczyć

uważać na coś, strzec czegoś (częste z przeczeniem, np. nie bacząc na ...)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest., książk. uważać

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) stpol. rozważać

 (2.2) stpol. patrzeć

 (2.3) stpol. słyszeć

 (2.5) gw-pl|Rogi (powiat krośnieński). usuwać pestki z owoców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech konsulowie baczą, żeby państwo nie doznało jakiegoś uszczerbku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃɨt͡ɕ, AS: bačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baczność ż., baczenie n.

 wykrz. baczność

Wiktionary


baczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baczyński – herb szlachecki, odmiana herbu Sas przynależna rodzinie Baczyńskich
  • Baczyński – polski film z 2013 roku
  • Baczyński – album ze ścieżką dźwiękową do filmu Baczyński (2013)
  • Astronomia poety. Baczyński – album muzyczny Meli Koteluk i kwartetu Kwadrofonik
  • Baczyński – polskie nazwisko. 27.01.2022 r. nosiło je 4 419 Polskich obywateli.
  • Baczyński (Pisz do mnie listy) – singel polskiej piosenkarki Sanah
  • Alex Baczyński-Jenkins (ur. 1987) – polski choreograf
  • Andrzej Baczyński (1957–2015) – polski ksiądz katolicki, teolog i medioznawca
  • Eryk Baczyński (ur. 1998) – polski działacz społeczny i prawnik
  • Gosia Baczyńska (ur. 1965) – polska projektantka mody
  • Jerzy Baczyński (ur. 1950) – polski dziennikarz, redaktor naczelny tygodnika „Polityka”
  • Jerzy Leszkowicz-Baczyński (ur. 1957) – polski socjolog

Wikipedia


bacówka

pasterski budynek mieszkalny, drewniany (szałas, koleba) zajmowany przez bacę i juhasów podczas wypasu owiec na hali; niewielkie schronisko turystyczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drewniany budynek stawiany na halach pasterskich, w którym przez kilka miesięcy w roku, na czas wypasu, przebywa baca wraz z juhasami;

 (1.2) schronisko dla turystów na górskim szlaku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bacówka – drewniany domek pasterski
  • bacówka – małe górskie schronisko turystyczne
  • Bacówka – część wsi Ponice w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój
  • Bacówka – część wsi Kuków w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
  • Bacówka – część wsi Rzepiennik Marciszewski w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
  • Bacówka – część wsi Las w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Ślemień

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈt͡sufka, AS: bacufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baca m., bacowanie n.

 czas. bacować ndk.

 przym. bacowski

Wiktionary


bacławski

nazwisko


SJP.pl


bad

dawne uzdrowisko, miejscowość kąpielowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. uzdrowisko, miejscowość kąpielowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bad – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej
  • Bad – siódmy solowy album Michaela Jacksona, wydany w 1987
  • „Bad” – singel Michaela Jacksona, z albumu o tym samym tytule
  • „Bad” – utwór U2
  • „Bad” – singel Davida Guetty oraz duetu Showtek
  • „Bad” – singel Jamesa Bay
  • „Bad” – singel Dona Diablo i Zaka Abla

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już w XIX w. wierzono w zdrowotną moc czystej wody używanej w każdej postaci. Wówczas to upowszechniła się moda na wyjazdy do „badów”, rozrywkę dostępną wcześniej tylko dla arystokracji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bat, AS: bat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrój, kurort, miejscowość kuracyjna, miejscowość uzdrowiskowa, uzdrowisko

Wiktionary


bada

forma czasownika.

 (1.1) 3 os. lp. ter. od: badać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbada, AS: bada

Wiktionary


badachszan

kraina historyczna i prowincja Afganistanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jednostka administracyjna i region w Afganistanie;

Wiktionary

Badachszan (pers. بدخشان) – jedna z 34 prowincji (wilajet) w Afganistanie, w polskim piśmiennictwie także pod nazwą Badakszan. Zamieszkana jest głównie przez Tadżyków, oraz przez mniejszość kirgiską i uzbecką. Obszar ten był dawniej miejscem postoju na Jedwabnym Szlaku, a w latach 1657–1873 istniał tu chanat zamieszkany przez Uzbeków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad sto lat temu w Badachszanie istniał chanat zamieszkany przez Uzbeków.

 (1.1) Obecnie mieszkańcami Badachszanu są głównie Tadżycy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. badachszański

Wiktionary


badachszański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Badachszanem, dotyczący Badachszanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badachszan mrz.

Wiktionary


badacki

ruch badacki - ruch restoracjonistyczny powstały w XIX wieku


SJP.pl


badacz

człowiek zajmujący się badaniami naukowymi; naukowiec; uczony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zajmujący się badaniami naukowymi

 (1.2) odkrywca, podróżnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badacze z Uniwersytetu Ateńskiego odkryli, że elektroniczny papieros może szkodzić naszym płucom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadat͡ʃ, AS: badač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badawczość ż., badanie n., zbadanie n.

:: fż. badaczka ż.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naukowiec, uczony, pracownik naukowy

 (1.2) odkrywca, podróżnik

Wiktionary


badaczka

kobieta zajmująca się badaniami naukowymi; uczona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta naukowiec, zgłębiająca jakiś temat, problem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uznając konflikt różnych porządków wartości za motyw stricte Iwaszkiewiczowski, wybitna badaczka szczegółowo opisuje jeden tylko z licznych przypadków tego typu konfliktów, a mianowicie zderzenie „estetyzmu” z „tyrteizmem”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈdat͡ʃka, AS: badačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badanie n., zbadanie n.

:: fm. badacz m.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksploratorka

Wiktionary


badadychuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Grudziądz. ręcznik

Wiktionary


badający

1. wykonywać czynności stosowane w nauce w celu ścisłego, dokładnego poznania rzeczywistości;
2. sprawdzać stan zdrowia człowieka lub zwierzęcia;
3. sprawdzać coś, ustalać coś za pomocą wzroku, dotyku, słuchu, powonienia


SJP.pl

Patrz:

badać

badalny

możliwy do zbadania


SJP.pl


badan

garbnik wyodrębniony z rośliny zielnej - bergenii


SJP.pl


badana

→ badany


SJP.pl


badanie

1. czynności mające na celu poznanie czegoś za pomocą analizy naukowej;
2. zespół czynności mających na celu skontrolowanie stanu zdrowia pacjenta;
3. wynik tej kontroli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. sprawdzenie stanu zdrowia

 (1.2) poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego

 (1.3) szczegółowa obserwacja i analiza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • badanie cytologiczne
  • badanie fizykalne
  • badanie histopatologiczne
  • badania kliniczne wyrobów medycznych
  • badanie krwi biochemiczne
  • badanie krwi morfologiczne
  • badanie lekarskie
  • badanie laryngologiczne
  • badanie moczu
  • badanie neurologiczne
  • badanie opisowe
  • badanie per rectum

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W poniedziałek przejdzie badania w zagrzebskiej klinice i lekarze podejmą decyzję o ewentualnej operacji, która miałaby się odbyć po zakończeniu sezonu.

 (1.2) Profesor wykonał szereg badań potwierdzających słuszność swojej tezy.

 (1.3) Badanie naszych bagaży zajęło celnikom godzinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈdãɲɛ, AS: badãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badacz m., badaczka ż., zbadanie n., badany mos.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary


badany

osoba poddawana badaniu


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: badać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba poddawana badaniom

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wydaje się, że etap narzeczeństwa nastaje tak po prostu, znienacka. Nikt z badanych nie wspominał o decyzji poprzedzonej głębokimi przemyśleniami, czy to na pewno ten jedyny/ta jedyna.

 (2.1) W czasie gdy badani grali w zmodyfikowaną wersję słynnego Pac-Mana, naukowcy zaobserwowali, że w zależności od bliskości zagrożenia strachem zarządzają różne obszary mózgu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badanie n., badacz m., badaczka ż.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary


badawczo

przysłówek

 (1.1) w sposób badawczy, uważnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badawczość ż., badacz m., badanie n., badaczka ż., badany mos.

 czas. badać ndk.

 przym. badawczy

Wiktionary


badawczo-rozwojowy

badawczy i rozwojowy


SJP.pl


badawczo-zwiadowczy

przymiotnik

 (1.1) związany jednocześnie z wykonywaniem badań i zwiadu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój zespół badawczo-zwiadowczy dotarł na powierzchnię świata, który figurował wówczas pod nazwą Kandydat 19.2 z zapasami wystarczającymi, aby zapewnić nam jedzenie i ciepło na rok.

Wiktionary


badawczość

→ badawczy


SJP.pl

Patrz:

badawczy

badawczy

1. przenikliwy, czujny (np. badawcze spojrzenie)
2. dotyczący badań naukowych (np. prace badawcze)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z badaniem, mający na celu badanie, dociekanie, poznawanie

 (1.2) o wzroku, spojrzeniu: mający na celu poznanie intencji rozmówcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze na studiach udało się jej wyjechać na wyprawę badawczą do Nubii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badanie n., zbadanie n., badacz m., badaczka ż., badany mos.

 czas. badać ndk., zbadać dk.

 przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) studialny, studyjny

Wiktionary


badać

1. wykonywać czynności stosowane w nauce w celu ścisłego, dokładnego poznania rzeczywistości;
2. sprawdzać stan zdrowia człowieka lub zwierzęcia;
3. sprawdzać coś, ustalać coś za pomocą wzroku, dotyku, słuchu, powonienia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbadać)

 (1.1) przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)

 (1.2) sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

 (1.3) przyglądać się czemuś lub komuś uważnie

 (1.4) prowadząc śledztwo, przesłuchiwać kogoś

 (1.5) daw. torturować w celu wydobycia zeznań

czasownik zwrotny niedokonany badać się (dk. zbadać się)

 (2.1) poznawać się nawzajem

 (2.2) poddawać się badaniu lekarskiemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Co powinien zrobić lekarz, który zauważy, że jego kolega niedokładnie bada pacjenta?

 (1.3) Badał wzrokiem okolicę, szczególnie przyglądając się jej mieszkańcom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadat͡ɕ, AS: badać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badanie n., badacz mos., badaczka ż., badany mos.

 przym. badawczy

 przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analizować, studiować

Wiktionary


baddeleit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; badeleit, brazylit


SJP.pl


badejki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poznań,Grudziądz,Gniezno. kąpielówki

 (1.2) gw-pl|Biskupizna. majtki męskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W badejkach do bimby się ładujesz? Chyba ci amba odbiła!

Wiktionary


badeleit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; baddeleit, brazylit


SJP.pl


baden

1. miasto w Austrii;
2. miasto w Szwajcarii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baden – powiat w kraju związkowym Dolna Austria
  • Baden – miasto w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Baden
  • Baden – miejscowość
  • Baden – dawna nazwa miasta Baden-Baden
  • Baden – niemiecka nazwa krainy historycznej Badenia
  • Baden – były powiat
  • Baden – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Prince George’s
  • Baden – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Beaver
  • Baden (ang. Baden Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward
  • Baden – okręg w kantonie Argowia
  • Baden – miasto w kantonie Argowia, w okręgu Baden
    • Baden – stacja kolejowa w Baden

Wikipedia


baden-baden

miasto w Niemczech


SJP.pl

Baden-Baden (do 1931 "Baden") – uzdrowiskowe miasto na prawach powiatu położone w południowych Niemczech, w zachodniej części kraju związkowego Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Mittlerer Oberrhein. Najmniejsze ze wszystkich dziewięciu miast na prawach powiatu w kraju związkowym. Baden-Baden wykazuje silne powiązania z północną Alzacją we Francji, do której należało będąc pod zwierzchnictwem francuskim.

Wikipedia


baden-powell

[czytaj: bejden połel, beden połel albo baden powel] nazwisko


SJP.pl


badeni

nazwisko


SJP.pl


badenia

niemiecka kraina historyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W księstwach niemieckich rewolucja rozpoczęła się w wielkim księstwie Badeni z jego administracyjnym centrum Rastatt i w ciągu kilku tygodni rozszerzyła się na wszystkie kraje Związku Niemieckiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badeńczyk mos., Badenka ż.

 przym. badeński

Wiktionary


badenia-wirtembergia

niemiecki kraj związkowy graniczący z Francją i Szwajcarią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraj związkowy w południowej części Niemiec;

Wiktionary

Badenia-Wirtembergia ( Baden-Württemberg) – kraj związkowy w południowej części Niemiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podróż po Badenii-Wirtembergii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja, AS: badẽńa‿vʹirtẽmberʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. badeńsko-wirtemberski

Wiktionary


badenka

1. mieszkanka Badenii;
2. mieszkanka Badenii-Wirtembergii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Badenii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badenia ż.

:: fm. Badeńczyk mos.

 przym. badeński

Wiktionary


badentuch

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ręcznik kąpielowy

Wiktionary


badeńczyk

1. mieszkaniec Badenii;
2. mieszkaniec Badenii-Wirtembergii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Badenii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badenia ż.

:: fż. Badenka ż.

 przym. badeński

Wiktionary


badeński

→ Baden, → Badenia, → Badenia-Wirtembergia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Badenią lub Badeńczykami, dotyczący Badenii

 (1.2) związany z miastem Baden-Baden (dawniej Baden) położonym w Badenii

 (1.3) związany z miastem Baden w Austrii

Wiktionary

Patrz:

Baden, → Badenia, → Badenia-Wirtembergia

Przykłady

 (1.1) Bieg wypadków wskazuje jednak, że udzielenie wydatnej pomocy Palatynatowi w ówczesnej sytuacji militarnej, wobec słabości sił badeńskich, spowodowałoby natychmiastowy marsz naprzód stojącego nad Neckarem korpusu wojsk gen. Peuckera i zamiast Palatynatu – Badenia znalazłaby się w ręku wroga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badenka ż., Badenia ż., Badeńczyk m.

Wiktionary


badeńsko-wirtemberski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Badenią-Wirtembergią, dotyczący Badenii-Wirtembergii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Badenia-Wirtembergia ż.

Wiktionary


badge

[czytaj: badż] badż; środowiskowo:
1. magnetyczna karta identyfikacyjna;
2. metalowy znaczek z grafiką; przypinka


SJP.pl


badia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. zob. mormi borneański.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Badia – wieś w Bangladeszu, w prowincji Ćottogram
  • Badia – wieś w Mali, w regionie Kayes
  • Badia – miejscowość we Włoszech, w Tyrolu Południowym
  • badia (Catopuma badia) – ssak łożyskowy z rodziny kotowatych
  • Badia – opactwo benedyktyńskie we Florencji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Borneo występują badia, nazywane też mormi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadʲja, AS: badʹi ̯a

Wiktionary


badian

1. wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny magnoliowatych;
2. owoc tej rośliny, zwany także: anyż gwiaździsty, badianek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Illicium|L.|ref=tak., rodzaj wiecznie zielonych drzew lub krzewów o lancetowatych liściach, występujący pierwotnie w Azji Wschodniej oraz w Ameryce Północnej i Środkowej;

 (1.2) kulin. suszony owoc badianu właściwego w formie charakterystycznej gwiazdy złożonej z kilku mieszków

 (1.3) czerwonobrunatne, wonne drewno pozyskiwane z drzew rodzaju badianu (1.1), wykorzystywane w rzeźbiarstwie

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spokrewniony z nim badian japoński (Illicium anisatum) nie tylko nie posiada właściwości leczniczych, ale jest lekko toksyczny.

 (1.2) Wszystko razem wrzucamy do garnka i przygrzewamy. Możliwe są inne dodatki, jak np. anyż gwiazdkowaty (badian), skórka z cytryny itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badianek mrz.

 przym. badianowy, badianowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anyż gwiazdkowaty, anyż gwiaździsty; daw. war. bodzian

Wiktionary


badianek

owoc badianu; anyż gwiaździsty, badian


SJP.pl


badianowate

o cechach badianowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


badianowaty

o cechach badianowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. o cechach roślin z rodziny badianowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badianowate nmos., badian m.

Wiktionary


badianowce

rząd roślin dwuliściennych z podklasy magnoliowych; Illiciales


SJP.pl


badianowiec

przedstawiciel rzędu roślin dwuliściennych z podklasy magnoliowych


SJP.pl


badis

rodzaj słodkowodnych ryb z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl

"Badis" - rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny badisowatych (Badidae).

Wikipedia


badki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majtki, slipki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kąpielówki

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. krótkie spodenki

Wiktionary

Badki ( बड्की) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Karnali w dystrykcie Jumla. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 636 gospodarstw domowych i 3579 mieszkańców (1735 kobiet i 1844 mężczyzn).

Wikipedia


badminton

gra przeznaczona dla dwóch lub czterech osób polegająca na przebijaniu nad siatką lotki (zazwyczaj zrobionej z piór i zakończonej gumowym końcem) za pomocą rakietki; kometka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowyastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

Wiktionary

Zobacz też: Badminton – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia).

Badminton – 2- lub 4-osobowa dyscyplina sportowa, konkurencja olimpijska od 1992 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: badˈmʲĩntɔ̃n, AS: badmʹĩntõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badmintonista mos., badmintonistka ż.

 przym. badmintonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kometka

Wiktionary


badmintonista

zawodnik grający w badmintona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gracz w badmintona

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badminton mrz.

:: fż. badmintonistka ż.

 przym. badmintonowy

Wiktionary


badmintonistka

→ badmintonista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej grająca w badmintona

Wiktionary

Patrz:

badmintonista

Powiązane:

 rzecz. badminton mrz.

:: fm. badmintonista mos.

 przym. badmintonowy

Wiktionary


badmintonowy

związany z badmintonem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sport. związany z badmintonem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badminton mrz., badmintonista mos., badmintonistka ż.

Wiktionary


badnonć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zobaczyć, sprawdzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk łobocyć

Wiktionary


badoglio

[czytaj: badoljo] nazwisko


SJP.pl


badowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Badowski – polskie nazwisko
  • Adam Badowski (1857–1903) – polski malarz i ilustrator
  • Adam Badowski (ur. 1975) – polski przedsiębiorca
  • Bernard Badowski (1887–1948) – polski polityk i działacz samorządowy
  • Czesław Badowski (1898–1979) – polski nauczyciel, wychowawca i leśnik
  • Jan Badowski (1539–1575 lub 1539–1608) – polski szlachcic, pierwszy „starszy” i sędzia Kozaków rejestrowych
  • Jan Władysław Badowski (1907–1980) – polski aktor, lalkarz i reżyser
  • Józef Badowski – komornik ziemski sochaczewski
  • Kazimierz Badowski (1907–1990) – polski działacz robotniczy i komunistyczny
  • Leon Badowski (1880–1960) – polski śpiewak operowy
  • Ryszard Badowski (1930–2021) – polski dziennikarz
  • Stefan Badowski (1909–1989) – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Wikipedia


badura

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryka Badura (1902–1943) – działaczka ruchu oporu
  • Jan Badura (1898–1966) – polski robotnik i działacz robotniczy
  • Jan Badura (1907–1975) – piłkarz, reprezentant Polski
  • Jerzy Badura (1845–1911) – duchowny ewangelicki, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim
  • Józef Badura (1903–1943) – polski nauczyciel, działacz spółdzielczy i polityk
  • Paul Badura-Skoda (1927–2019) – austriacki pianista
  • Paweł Badura (1905–1979) – polski hutnik i działacz komunistyczny
  • Ryszard Badura (1923–2019) – profesor chirurgii weterynaryjnej
  • Wanda Badura-Madej (ur. 1943) – polska psycholog kliniczna
  • Zbigniew Badura (ur. 1920) – polski konstruktor lotniczy i szybownik
  • Zofia Badura (ur. 1954) – polska poetka
  • Badura – polska marka obuwnicza

Wikipedia


badyhala

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hala kąpielowa

Wiktionary


badyl

1. uschła łodyga rośliny, pozbawiona liści;
2. potocznie roślina o długich łodygach;
3. w łowiectwie noga łosia lub jelenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łodyga rośliny, uschła i pozbawiona liści, sterczący patyk

 (1.2) gw-pl|Lwów. chwast

 (1.3) łow. noga łosia, jelenia

 (1.4) uczn. przen. wysoka osoba

 (1.5) uczn. przen. lm. badyle – długie ręce

 (1.6)  gw-pl|Kraków. lm. badyle – sucha nać ziemniaków

 (1.7) daw. bot. poziewnik, nazwa systematyczna|Galeopsis|L.|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To są badyle zeszłorocznych pomidorów.

 (1.2) Co ty, uprawiasz tu badyle?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadɨl, AS: badyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badylarz m., badylarka ż., badylarstwo n.

:: zdrobn. badylek m.

 przym. badylowy, badylowaty, badylkowaty, badylasty, badylarski

Wiktionary


badylara

lekceważąco: ogrodniczka, zieleniarka


SJP.pl


badylarka

1. niewielki, pospolity, rudobrązowy gryzoń z rodziny myszowatych;
2. lekceważąco o ogrodniczce, zieleniarce


SJP.pl

Badylarka ("Micromys") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia


badylarski

→ badylarz


SJP.pl

Patrz:

badylarz

badylarstwo

potocznie o podmiejskim ogrodnictwie, uprawianiu działek


SJP.pl


badylarz

1. lekceważąco o ogrodniku, zieleniarzu;
2. w łowiectwie: byk łosia lub daniela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekceważąco o ogrodniku

 (1.2) łódź. reg. pozn. zawodowy hodowca kwiatów

 (1.3) łódź. bogaty prywatny przedsiębiorca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) łow. byk łosia lub daniela

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • badylarz – pochodzące z okresu PRL pogardliwe, propagandowe określenie prywatnego przedsiębiorcy-ogrodnika.
  • badylarz – samiec łosia – byk o porożu podobnym do wieńca jelenia, składającym się z krótkich tyk i długich odnóg, niemających kształtu łopat.
  • badylarka (Micromys minutus) – ssak z rodziny myszowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chciała uciec do miasta, ale wyszła za mąż za badylarza i została na wsi.

 (1.2) Nic więc dziwnego, że badylarze z Plewisk należeli do najzamożniejszych ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈdɨlaʃ, AS: badylaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badyl mrz., badylek mrz., badylarstwo n., badylarzowa ż., badylarzówna ż.

:: fż. badylarka ż.

 przym. badylarski, badylowy, badylkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kwiaciarz; gw. Górny Śląsk badylorz

 (1.3) prywaciarz

Wiktionary


badylarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka badylarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badyl m., badylek m., badylarz m., badylarstwo n., badylarzowa ż., badylarka ż.

 przym. badylarski, badylowy, badylkowy

Wiktionary


badyle

w gwarze myśliwskiej:
1. poroże łosia w formie rosoch, czyli prostych odnóg, a nie łopat;
2. kończyny jelenia, łosia


SJP.pl


badylek

zdrobnienie od: badyl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od badyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na głowie kwietny ma wianek, • W ręku zielony badylek, • A przed nią bieży baranek, • A nad nią lata motylek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badylarzówna ż., badyl m., badylarz m., badylarka ż., badylarstwo n.

 przym. badylowy, badylowaty, badylkowaty, badylasty, badylarski

Wiktionary


badylorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. badylarz, przedsiębiorca ogrodniczy

Wiktionary


badziak

nazwisko


SJP.pl


badziew

potocznie: coś beznadziejnego, bezwartościowego; badziewie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. badziewie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbad͡ʑɛf, AS: baʒ́ef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badziewie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. badziewie; barachło, tandeta, szmelc, szajs, chłam, dziadostwo, bubel

Wiktionary


badziewiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik produktów niskiej jakości lub używanych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badziewie n.

Wiktionary


badziewiara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka produktów niskiej jakości lub używanych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badziewie n.

Wiktionary


badziewiarski

potocznie: do niczego, tandetny; badziewny, badziewiasty, do kitu


SJP.pl


badziewiasty

potocznie: do niczego, tandetny; badziewny, badziewiarski, do kitu


SJP.pl


badziewie

potocznie: coś beznadziejnego, bezwartościowego; badziew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. rzecz tandetna, źle wykonana, bezwartościowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten proszek z marketu to chyba jakieś badziewie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈd͡ʑɛvʲjɛ, AS: baʒ́evʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. badziew m., badziewiak m., badziewiara ż., badziewstwo n., badziewność ż., badziewiowatość ż., badziewiarskość ż.

 przym. badziewny, badziewiowaty, badziewiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. badziew; barachło, tandeta, szmelc, szajs, chłam, dziadostwo, bubel

Wiktionary


badziewiowaty

potocznie: do niczego, tandetny; badziewny, badziewiarski, badziewiasty


SJP.pl


badziewniej

stopień wyższy od przysłówka: badziewnie


SJP.pl


badziewność

→ badziewny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest badziewne; cecha tych, którzy są badziewni

Wiktionary

Patrz:

badziewny

Powiązane:

 rzecz. badziewie n., Badziewiak m., Badziewiakowa ż.

 przym. badziewny

 przysł. badziewnie

Wiktionary


badziewny

potocznie: do niczego, tandetny; badziewiarski, badziewiasty, do kitu


SJP.pl


badzik

środowiskowo: mały metalowy znaczek z grafiką, niewielka przypinka; mały badż


SJP.pl


badzinia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) gw-pl|Bujwidze,Wileńszczyzna. włóczykij, włóczęga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. badziać się

Wiktionary


badziński

nazwisko


SJP.pl


badż

badge; środowiskowo:
1. magnetyczna karta identyfikacyjna;
2. metalowy znaczek z grafiką; przypinka


SJP.pl


baedecker

[czytaj: BEdeker] nazwisko


SJP.pl


baedeker

przewodnik dla turystów; bedeker


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) zob. bedeker.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈdɛkɛr, AS: bedeker

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewodnik

Wiktionary


baeyer

[czytaj: bajer] nazwisko, np. Adolf von Baeyer (1835-1917), niemiecki chemik


SJP.pl


baez

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dave Baez – amerykański portorykański aktor telewizyjny filmowy i teatralny, model
  • Joan Baez – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów oraz producentka
  • Báez

Wikipedia


baffin

[czytaj: BAfin] nazwisko


SJP.pl


bafta

skrót angielskiego: British Academy of Film and Television Arts - Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych, organizacja przyznająca corocznie nagrody w dziedzinie filmów, telewizji i mediów interaktywnych


SJP.pl


bag-in-box

[czytaj: beg in boks] kartonowy pojemnik z opakowaniem foliowym do przechowywania płynów, wyposażony w kranik; bag in box


SJP.pl

Bag-in-box (ang. worek w pudełku) – kombinacja opakowania foliowego i kartonowego przeznaczona do pakowania i przechowywania różnorakich produktów płynnych i półpłynnych z zachowaniem ich świeżości i wszelkich pozostałych walorów przez dłuższy czas.

Wikipedia


bagany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rzad. gw-pl|Śląsk Cieszyński. rodzaj mocnego obuwia roboczego ze skóry wieprzowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagańcze lm. nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagańcze

Wiktionary


bagatela

1. coś nieistotnego lub łatwego do zrobienia; drobiazg, głupstwo, błahostka;
2. ogrodowy pałacyk lub pawilon, modny w osiemnasto- i dziewiętnastowiecznej Polsce;
3. krótki utwór, zwykle fortepianowy, o pogodnym nastroju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. rzecz bez większego znaczenia

 (1.2) gw-pl|Bukowina. kłamstwo

 (1.3) archit. pawilon ogrodowy o funkcji wypoczynkowej i rozrywkowej, popularny w XVIII i XIX wieku; również cała posiadłość z ogrodem;

 (1.4) muz. krótki utwór, zazwyczaj fortepianowy, utrzymany w pogodnym nastroju;

wykrzyknik

 (2.1) używany dla podkreślenia znikomości liczby, ilości, kosztu, pracy, trudu itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bagatela – rzecz bez znaczenia
  • Bagatela – część wsi Gruszka Duża w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Nielisz
  • Bagatela – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski
  • Bagatela – zespół pałacowy w gminie Ostrów Wielkopolski
  • bagatela – krótki utwór, zwykle fortepianowy, o pogodnym nastroju
  • bagatela – pałacyk, zwykle w ogrodzie, modny w XVIII–XIX w.
  • Bagatela – dawny folwark na Białorusi
  • Bagatela – dawny zaścianek. Tereny, na których leżał znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Tumiłowicze
  • Teatr Bagatela w Krakowie
  • Ulica Bagatela w Warszawie
  • s/y Bagatela

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla ciebie taka kwota to bagatela, ale dla mnie nie.

 (1.3) Majętny teść zakupił im pod miastem gustowną bagatelę, gdzie odbywały się wesołe spotkania.

 (1.4) Tworzył je nawet sławny Beethoven, który napisał kilkadziesiąt bagateli.

 (2.1) Oddać w banku osiemset rubli, aha… Do Lublina wysłać trzy albumy, tuzin portmonetek… Właśnie!… Do Wiednia przekaz na tysiąc dwieście guldenów… Z kolei odebrać transport… Zmonitować rymarza za nieodesłanie walizek… Bagatela!… Napisać list do Stasia… Bagatela…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaɡaˈtɛla, AS: bagatela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatelizacja ż., bagatelizowanie n.

 czas. bagatelizować

 przym. bagatelny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błahostka, drobnostka, drobiazg, szczegół, zdrobn. bagatelka

 (1.2) brechnia

Wiktionary


bagatelizacja

lekceważenie, niedocenianie czegoś, nietraktowanie czegoś z należytą powagą; bagatelizowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umniejszenie znaczenia jakiejś rzeczy, pojęcia, wydarzenia lub osobyfakt|Zob. uwagi w dyskusji.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bagatelizacja tego problemu nie pomoże ci w jego przezwyciężeniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaɡatɛlʲiˈzat͡sʲja, AS: bagatelʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatela ż., bagatelizowanie n.

 czas. bagatelizować

 przym. bagatelny

 wykrz. bagatela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banalizacja

Wiktionary


bagatelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uznawanie czegoś za nieistotne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatela ż., bagatel ż., bagatelka ż., bagatelność ż., bagatelizacja ż.

 czas. bagatelizować

 przym. bagatelny

 wykrz. bagatela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekceważenie

Wiktionary


bagatelizować

uważać coś za drobnostkę, bagatelę; lekceważyć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbagatelizować)

 (1.1) uważać za niezbyt ważne

 (1.2) przedstawiać jako mało ważne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bagatelizuj problemu; jest poważniejszy, niż myślisz.

 (1.2) Rząd celowo bagatelizuje wzrost cen.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatela ż., bagatelizowanie n., bagatelka ż., bagatelizacja ż.

 przym. bagatelny

 wykrz. bagatela, bagatelka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekceważyć, nie doceniać, pot. olewać

 (1.2) lekceważyć, pomniejszać, umniejszać

Wiktionary


bagatelizujący

uważać coś za drobnostkę, bagatelę; lekceważyć


SJP.pl

Patrz:

bagatelizować

bagatelka

rzecz bez znaczenia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bagatelka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Sokolniki
  • Bagatelka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław
  • Bagatelka – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany.

Wikipedia


bagatelny

mało znaczący, nieważny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający znikomą wartość; niewarty szczególnej uwagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sięgnąć ręką do kosza to drobnostka, bagatelny wyczyn wobec tej kluczowej sprawy.

 (1.1) (…) znalezienie 35 mln to nie jest bagatelny problem, to naprawdę są olbrzymie pieniądze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagatelizowanie n., bagatelizacja ż., bagatela ż.

 czas. bagatelizować

 wykrz. bagatela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błahy, drobny, nieistotny, nieważny, nieznaczący, trywialny

Wiktionary


bagazja

wzorzysta tkanina jedwabna lub bawełniana


SJP.pl

Bagazja, bagaia – tkanina bawełniana lub jedwabna, o wątku i osnowie w innych kolorach.

W Polsce tkana rzadkim splotem płóciennym, a na Węgrzech tkana bardzo gęsto. Dość popularna i niedroga, używana na chusteczki, suknie oraz kamizelki.

Wikipedia


bagańcze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. rodzaj mocnego obuwia roboczego ze skóry wieprzowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagany lm. nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. bagany

Wiktionary


bagaż

rzeczy zapakowane do przewozu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zapakowane przedmioty zabierane w podróż

 (1.2) przen. doświadczenia, wspomnienia gromadzone w czasie życia

Wiktionary

Zobacz też: Bagaż – postać ze Świata Dysku Terry’ego Pratchetta.

Bagaż (franc. "bague" "pakunek", z łac. "bacca", "baga", niem. "Pack", "Gepäck"k) – rzeczy osobiste spakowane do walizek, kufrów, plecaków itp., przeznaczone do przewożenia środkami transportu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poproszono mnie o oddanie bagażu do sprawdzenia.

 (1.2) Mój znajomy wlecze za sobą ogromny bagaż doświadczeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡaʃ, AS: bagaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagażówka ż., bagażnik m., bagażowy mos., bagażownia ż., nadbagaż mrz., bagażowe n.

 przym. bagażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekwipunek, ładunek, walizki

 (1.2) ciężar

Wiktionary


bagażnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce na bagaż na rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach itp.

 (1.2) mot. zamykane miejsce na bagaż w samochodach, autobusach itp.

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umocuj to pudełko na bagażniku, bo spadnie.

 (1.2) W tym aucie bagażnik jest wyjątkowo z przodu.

 (1.2) Objętość bagażnika była zadziwiająco duża jak na tak mały samochód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɡaʒʲɲik, AS: bagažʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagaż mrz., bagażowy mos., bagażówka ż., bagażownia ż., nadbagaż mrz., bagażowe n.

 przym. bagażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. kufer

Wiktionary


bagażowe

opłata za przewóz bagażu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) opłata za przewóz bagażu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagażowy mos., bagaż mrz., bagażnik mrz., bagażownia ż.

 przym. bagażowy

Wiktionary


bagażownia

pomieszczenie do przechowywania bagażu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przechowalnia bagażu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagaż mrz., bagażówka ż., bagażnik mrz., bagażowy mos., nadbagaż mrz., bagażowe n.

 przym. bagażowy

Wiktionary


bagażowy

przymiotnik od: bagaż


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bagażem, dotyczący bagażu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

 (2.2) kolej. pracownik zatrudniony w bagażowni

 (2.3) kolej. pracownik obsługujący wagon bagażowy (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jacku, czy możesz poprosić jakiegoś bagażowego o pomoc, zamiast tak się męczyć?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagaż m., bagażówka ż., bagażnik m., bagażownia ż., nadbagaż mrz., bagażowe n.

Wiktionary


bagażówka

taksówka bagażowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) taksówka bagażowa do przewozu dużych przedmiotów (mebli, sprzętów AGD, RTV)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagaż m., bagażnik m., bagażowy m., bagażownia ż.

 przym. bagażowy

Wiktionary


bagdad

stolica Iraku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Iraku;

Wiktionary

Bagdad ( ‏بغداد‎ []) – stolica Iraku, ośrodek administracyjny muhafazy Bagdad, główny ośrodek gospodarczy i kulturalny kraju. Znajduje się w centrum Iraku, na Nizinie Mezopotamskiej, na obu brzegach rzeki Tygrys, w miejscu jej największego zbliżenia do Eufratu. Powierzchnia miasta wynosi ok. 900 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Bagdadzie znajduje się największa na świecie placówka dyplomatyczna Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡdat, AS: bagdat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagdadczyk mos., bagdadka ż.

 przym. bagdadzki, podbagdadzki

Wiktionary


bagdadczyk

mieszkaniec Bagdadu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bagdadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈdaṭt͡ʃɨk, AS: bagdaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagdad mrz.

:: fż. bagdadka ż.

 przym. bagdadzki

Wiktionary


bagdadka

mieszkanka Bagdadu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bagdadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈdatka, AS: bagdatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagdad m.

:: fm. bagdadczyk mos.

 przym. bagdadzki

Wiktionary


bagdady

skóry baranków; futro z tych skór


SJP.pl


bagdadzki

→ Bagdad


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Bagdadu (stolicy Iraku)

Wiktionary

Patrz:

Bagdad

Przykłady

 (1.1) W ten sposób zapoczątkowana została Kolej Bagdadzka, czyli wielka magistrala mająca połączyć Berlin przez Wiedeń, Belgrad, Sofię, Stambuł z Bagdadem i Zatoką Perską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈdat͡sʲci, AS: bagdacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagdad mrz., bagdadczyk mos., bagdadka ż.

Wiktionary


baggala

dwu- lub trzymasztowa łódź, spotykana u wybrzeży Oceanu Indyjskiego; baghala


SJP.pl

Baggala (arab. bağla - muł) – tradycyjny arabski statek żaglowy.

Wikipedia


baggio

[czytaj: badżjo] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dino Baggio (ur. 1971) – włoski piłkarz
  • Eddy Baggio (ur. 1974) – włoski piłkarz
  • Michele Baggio (ur. 1976) – włoski siatkarz
  • Roberto Baggio (ur. 1967) – włoski piłkarz
  • Sebastiano Baggio (1913–1993) – włoski duchowny katolicki, kardynał
  • Fabio Baggio CS (ur. 1965) – włoski duchowny katolicki, kardynał

Wikipedia


baggy

[czytaj: bagi] luźne, szerokie spodnie o obniżonym kroku


SJP.pl


baghala

dwu- lub trzymasztowa łódź, spotykana u wybrzeży Oceanu Indyjskiego; baggala


SJP.pl


baghlan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północno-wschodnim Afganistanie;

 (1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Wiktionary

Baghlan (dari, paszto: بغلان, "Baghlān") – miasto w północno-wschodnim Afganistanie, w prowincji Baghlan, położone w pobliżu rzeki Kondoz, na terenie Hindukuszu, ok. 500 m n.p.m. W 2010 roku miasto liczyło 76 409 mieszkańców.

Ważną rolę w gospodarce miasta stanowią uprawy buraków cukrowych oraz bawełny oraz związany z nimi przemysł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyprowadziła się z Baghlanu na wiosnę 2021.

 (1.2) W Baghlanie znajdują się ruiny świątyni zaratusztriańskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baghlański

Wiktionary


baghlański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Baghlanem, dotyczący Baghlanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupony stały się dostępne w baghlańskich sklepach i punktach usługowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baghlan mrz.

Wiktionary


bagienice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bagienice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Chorzele
  • Bagienice – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Wąsosz
  • Bagienice – część wsi Stare Kiełcze w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w Kolno
  • Bagienice – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły
  • Bagienice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
  • Bagienice –
  • Bagienice Duże, Bagienice Małe, Bagienice Nowe, Bagienice Szlacheckie, Bagienice-Folwark

Wikipedia


bagieniec

owad z rzędu chruścików


SJP.pl

Bagieniec – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Jaworzyna Śląska.

Wikipedia


bagienka

zdrobnienie od: bagno


SJP.pl

Bagienka (Bagienko) – zespół trzech śródleśnych jezior wytopiskowych położonych w Borach Tucholskich, w gminie Lubichowo, w powiecie starogardzkim województwa pomorskiego na północ od Mermetu. Powierzchnia największego Jeziora Bagienko (środkowego) wynosi 6,8 ha. Po obu jego stronach, północno-zachodniej i południowo-wschodniej, znajdują się dwa mniejsze jeziora leśne – również o nazwie „Bagienko”.

Wikipedia


bagienko

zdrobnienie od: bagno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: bagno

 (1.2) przen. niezdrowe, nieciekawe, niemoralne środowisko lub sytuacja

 (1.3) daw. bot. modrzewnica, nazwa systematyczna|Andromeda|L.|ref=tak.

 (1.4) daw. bot. modrzewnica pospolita, nazwa systematyczna|Andromeda polifolia|L.|ref=tak.

 (1.5) daw. bot. różanecznik, nazwa systematyczna|Rhododendron|L.|ref=tak.

 (1.6) daw. bot. lud. bagno zwyczajne, nazwa systematyczna|Ledum palustre|L.|ref=tak. 1753

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bagienka, nazwa oboczna Bagienko – zespół trzech śródleśnych jezior wytopiskowych w Borach Tucholskich
  • Bagienko – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Brańszczyk
  • Bagienko – część wsi Zełwągi w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Motłoch utopił starą wiedźmę w bagienku na uroczysku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛ̃nkɔ, AS: baǵẽnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagno n., bagnistość ż., bagno

 przym. bagienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) współcz. modrzewnica

 (1.4) współcz. modrzewnica pospolita, modrzewnica północna, modrzewnica zwyczajna

 (1.5) daw. bahun, daw. lud. bagienko indyjskie, współcz. azalia, rododendron, różanecznik

 (1.6) współcz. bagno zwyczajne, lud. bagno pospolite, bagniak, dziki rozmaryn, rozmaryn leśny

Wiktionary


bagiennik

mech bagienny z rzędu rokietowców, w Polsce prawnie chroniony; mokradłosz żmijowaty, bagiennik żmijowaty


SJP.pl


bagiennikowate

rodzina owadów wodnych z rzędu chruścików


SJP.pl

Li

Wikipedia


bagienność

→ bagienny


SJP.pl

Patrz:

bagienny

bagienny

pokryty bagnami, rosnący na bagnach (np. tereny bagienne, roślinność bagienna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bagnem, dotyczący bagna, właściwy bagnom, rosnący na bagnach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na trasę swoją ruszyły bataliony, dochodząc lasem do bagiennego rozlewiska zwanym błotami Horodziatyna, a przez miejscową ludność Wielkimi Bagnami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛ̃nːɨ, AS: baǵẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagno n., bagienko n., bagnisko n., zabagnianie n., zabagnienie n., bagnica ż., bagiennik m., bagiennikowate nmos., bagnik m., Bagienna ż., Bagno n., bagnistość ż.

 czas. zabagniać ndk., zabagnić dk.

 przym. bagnisty, bagnowy, bagiennikowy, bagnicowy, bagiennikowaty

 przysł. bagiennie, bagnisto, bagniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagnisty, podmokły

Wiktionary


bagier

maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; bagrownica, czerpaczka, czerparka, draga, pogłębiarka, szlamownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. statek wydobywający grunt z dna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɟɛr, AS: baǵer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagrownica ż., bagrowisko n., bagrowanie n.

 czas. bagrować ndk.

 przym. bagrowniczy, bagrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagrownica, draga, pogłębiarka, czerpaczka, czerparka, szlamownik, szuflica

Wiktionary


bagieta

1. drewniana listwa używana do wyrobu ram i gzymsów;
2. zgrubienie od: bagietka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od bagietka

 (1.2) techn. drewniana listwa o charakterze ozdobnym, używana do wyrobu ram i gzymsów

 (1.3) slang. policjant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłem tak głodny, że zjadłem całą bagietę z żółtym serem i szynką.

 (1.2) Do wykonania ramy lustra zużyto 3 mb bagiety.

 (1.2) Sala jadalna miała bagiety srebrne i była malowana na biało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛta, AS: baǵeta

Wiktionary


bagietka

1. podłużna bułka z mąki pszennej;
2. szklany pręcik, spłaszczony na końcu, używany w laboratoriach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. długa, cienka bułka;

 (1.2) chem. szklany pręcik służący w laboratoriach głównie do mieszania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bagietka – rodzaj pieczywa
  • bagietka – przyrząd laboratoryjny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wcześnie rano przyniosłem ze sklepu jeszcze ciepłą bagietkę, masło, mleko i dżem truskawkowy.

 (1.2) Zawartość probówek wymieszano dokładnie bagietką szklaną. Osad przylegający do bagietki usuwano, ocierając jąo wewnętrzną ścianę probówki i spłukując wodą dwukrotnie przekroploną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛtka, AS: baǵetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bułka paryska, bułka wrocławska

 (1.2) mieszadełko

Wiktionary


bagietkowy

→ bagietka


SJP.pl

Patrz:

bagietka

bagiewnik

rodzaj ptaków z rodziny chruścieli


SJP.pl


bagieński

nazwisko


SJP.pl


bagiński

nazwisko


SJP.pl

Bagiński (forma żeńska: Bagińska; liczba mnoga Bagińscy) – polskie nazwisko, które nosi ponad 11 tysięcy osób, najwięcej na północno-wschodnim Mazowszu (ziemia łomżyńska i wiska) oraz na Dolnym Śląsku. W rankingu najpopularniejszych nazwisk w kraju na miejscu 356.

Wikipedia


baglama

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈlãma, AS: baglãma

Wiktionary


bagnecik

zdrobnienie od: bagnet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bagnet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie bagnet, lecz tylko mały bagnecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnet m.

 przym. bagnetowy

Wiktionary


bagnet

sztylet nasadzony na lufę karabinu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

 (1.2) mot. wskaźnik poziomu oleju w silniku samochodowym (lub innych urządzeniach) w postaci długiego, metalowego ostrza

Wiktionary

Bagnet (fr. "baïonette" od miasta "Bayonne") – rodzaj kolnej broni białej mocowanej u wylotu lufy broni strzeleckiej (np. karabinu). Po nałożeniu bagnet stanowi jej przedłużenie, umożliwiając efektywniejsze wykorzystanie jej w walce wręcz.

W Polsce początkowo zwany był bajonetem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla żadnego komunisty nie była wtedy do przyjęcia teza, że PRL trzyma się na radzieckich bagnetach.

 (1.1) Wyciągnąłem z niego bagnet, a ten wstał i mówi, o, ulżyło mi.

 (1.1) …w tej chwili stanowczej na wzgórzu (…) zabłysnął bagnet i pokazał się hełm żandarma.

 (1.2) Bagnet złamał się przy wyciąganiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡnɛt, AS: bagnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bagnecik m.

 przym. bagnetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. bajonet

Wiktionary


bagnetowy

przymiotnik od: bagnet


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bagnetem, dotyczący bagnetu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnet mrz., bagnecik mrz.

Wiktionary


bagniak

1. rodzaj mchu z rodziny szmotłochowatych;
2. potocznie: maślak pstry (jadalny grzyb z rodziny maślakowatych)


SJP.pl


bagnica

bylina z rodziny bagnicowatych, rosnąca na torfowiskach; bagnica torfowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bagnica – rodzaj roślin z rodziny bagnicowatych (Scheuchzeriaceae F. Rudolphi), obejmujący jeden gatunek - bagnicę torfową
  • Bagnica – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Rzeczenica
  • Bagnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
  • Bagnica (dopływ jeziora Bukowo) – rów, dopływ Bukowa
  • Bagnica (dopływ Drawy) – struga, dopływ Drawy
  • Bagnica (dopływ Jodłówki) – w Masywie Śnieżnika

Wikipedia


bagnicki

nazwisko


SJP.pl


bagnicowate

rodzina roślin jednoliściennych, występujących w strefie umiarkowanej


SJP.pl


bagnicowaty

o cechach bagnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. o cechach roślin z rodziny bagnicowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnicowate nmos.

Wiktionary


bagniczek

1. modraszek bagniczek - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych;
2. piórolotek bagniczek - gatunek motyla z rodziny piórolotkowatych


SJP.pl


bagniczka

1. modraszek bagniczek - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych;
2. piórolotek bagniczek - gatunek motyla z rodziny piórolotkowatych


SJP.pl


bagniewski

nazwisko


SJP.pl

Bagniewski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Pomian.

Wikipedia


bagnik

1. pająk z rodziny darownikowatych, występujący w około 100 gatunkach;
2. mech z rodziny szmotłochowatych, w Polsce pod ochroną


SJP.pl


bagnisko

zgrubienie od: bagno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. bagno.

 (1.2) zgrub. od: bagno

 (1.3) daw. bot. bażyna (nazwa systematyczna|Empetrum|L.|ref=tak.)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bagnisko – inne określenie bagna
  • Bagnisko – potok, dopływ Boberki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za miedzą Danuśki zaczynały się bagniska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagno n., bagno n.

 przym. bagienny

Wiktionary


bagnistość

→ bagnisty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stopień zabagnienia danego obszaru;

 (1.2) odprzym. cecha tego, co jest bagniste

Wiktionary

Bagnistość – stopień zabagnienia danego obszaru, określa stosunek powierzchni zajętej przez bagna formula_1 do powierzchni pola odniesienia formula_2 obliczany według wzoru:

Wikipedia

Patrz:

bagnisty

Wymowa:

IPA: baɟˈɲistɔɕt͡ɕ, AS: baǵńistość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagno n., bagno n., bagienko n.

 przym. bagienny, bagnisty

 przysł. bagiennie, bagniście

Wiktionary


bagnisty

taki jak na bagnach; błotnisty (np. bagnisty grunt, bagnisty teren)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pokryty bagnami

 (1.2) podobny do bagna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie można zbudować domu na bagnistym terenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagno n., bagnistość ż., bagno n.

 przym. bagienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagienny

 (1.2) błotnisty, grząski

Wiktionary


bagno

1. teren podmokły;
2. rodzaj rośliny należącej do rodziny wrzosowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekol. obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Ledum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

 (1.3) bot. roślina z rodzaju bagno (1.2);

 (1.4) przen. sytuacja, środowisko niemoralne; demoralizacja, zepsucie

 (1.5) pot. przen. beznadziejna sprawa, duże kłopoty

 (1.6) daw. bot. nazwa systematyczna|Myricaria germanica|ref=tak., września pobrzeżna

 (1.7) daw. bot. nazwa systematyczna|Tamarix|L.|ref=tak., tamaryszek

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez bagno prowadzi ścieżka edukacyjna.

 (1.3) Bagno zwyczajne było niegdyś używane jako środek przeciw molom.

 (1.5) Ta robota to bagno. Muszę się zwolnić stamtąd jak najszybciej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡnɔ, AS: bagno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagnistość ż., zabagnianie n., zabagnienie n., bagnica ż., bagiennik m., bagiennikowate nmos., bagnik m., Bagienna ż., Bagno n., Bagna nmos.

:: zdrobn. bagienko n.

:: zgrub. bagnisko n.

 czas. zabagniać ndk., zabagnić dk.

 przym. bagienny, bagnisty, bagnowy, bagiennikowy, bagnicowy, bagiennikowaty

 przysł. bagiennie, bagnisto, bagniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagnisko, mokradło, błota, trzęsawisko, grzęzawisko, topiel, torfowisko, moczar, moczary, oparzelisko; gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

 (1.2) lud. bagniak, dziki rozmaryn, rozmaryn leśny; reg-pl|Kresy|bahun.

 (1.4) błoto, błotko, bagienko, grzęzawisko, kloaka, rynsztok, szambo, trzęsawisko

 (1.6) współcz. września pobrzeżna

 (1.7) współcz. tamaryszek

Wiktionary


bagnoznawstwo

nauka o ewolucji i tworzeniu się bagien; paludologia


SJP.pl


bago

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. tabaka do żucia

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. śmierdzący osad w fajce

Wiktionary


bagram

miasto w Afganistanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Afganistanie;

Wiktionary

Bagram – miasto w środkowym Afganistanie, w prowincji Parwan. Leży około 60 km na północ od Kabulu. Pochodzi jeszcze z czasów starożytnych. W mieście znajduje się Baza lotnicza Bagram. W 2021 roku liczyło ponad 119 tys. mieszkańców.

W roku 1938 belgijscy archeolodzy, prowadzący wykopaliska w centrum miasta, odkryli zamurowane pomieszczenie, w którym ukryto artefakty pochodzące „ze wszystkich stron świata”. W skład tzw. skarbu z Bagram wchodziły m.in.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obrazy z Bagramu pozostaną już w pamięci Zachodu, szczególnie w Europie, i na pewno nie wpłyną na wzmocnienie transatlantyckich więzi w ich tradycyjnym sensie.

Wiktionary


bagrationowsk

miasto w Rosji; Iławka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w obwodzie królewieckim w Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Bagrationowsk, Iława Pruska, Iławka ros. Багратионовск, niem. "Preußisch Eylau," lit. "Prūsų Ylava," ros. hist. Прусская Илава, "Pruskaja Iława" – miasto w obwodzie królewieckim w Rosji (6,4 tys. mieszkańców w 2021), położone przy granicy z Polską. Centrum rejonu bagrationowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bagrationowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Iława Pruska

Wiktionary


bagrationowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bagrationowskiem, dotyczący Bagrationowska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagrationowsk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iławski

Wiktionary


bagrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogłębianie dna bagrem

Wiktionary

Bagrowanie – mechaniczne usuwanie warstwy osadów dennych ze zbiorników wodnych lub cieków.

Usunięcie ze zbiornika części osadów dennych jest równoznaczne z usunięciem zdeponowanego w nich ładunku substancji biogennych, dlatego działanie to jest zaliczane do zabiegów rekultywacyjnych jezior.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bagier m., bagrownica ż., bagrowisko n.

 czas. bagrować ndk.

 przym. bagrowniczy, bagrowy

Wiktionary


bagrować

wykonywać roboty ziemne za pomocą pogłębiarki (bagra, bagrownicy), zwłaszcza pogłębiać dno zbiornika wodnego


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pogłębiać dno bagrem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maszyna podjeżdżała, opuszczała czerpak i „bagrowała” ziemię.

 (1.1) W wyniku badań okazało się, że najstarsze, rzymskie ślady historii Cezarei tkwią na głębokości pięciu metrów poniżej dna morskiego. Bagrując na tej głębokości, wydobyto nieuszkodzony wielki dzban i pięknie rzeźbioną lampę oliwną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɡrɔvat͡ɕ, AS: bagrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bagier m., bagrownica ż., bagrowisko n., bagrowanie n.

 przym. bagrowniczy, bagrowy

Wiktionary


bagrowisko

usypisko powstałe z piasku, gruzu itp. wybieranego przez pogłębiarki (bagry, bagrownice)


SJP.pl


bagrownica

maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; bagier, czerpaczka, czerparka, draga, pogłębiarka, szlamownik


SJP.pl


bagrowniczy

przymiotnik od: bagrownica


SJP.pl


bagrowski

nazwisko


SJP.pl


bagrowy

związany z bagrem


SJP.pl


bagrzysta

osoba obsługująca pogłębiarkę


SJP.pl


bagulalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bagulalami, dotyczący Bagulalów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język bagulalski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagulalowie lm m.

Wiktionary


bahaicki

→ bahaita


SJP.pl

Patrz:

bahaita

bahaista

wyznawca bahaizmu - ruchu religijnego wyodrębnionego z babizmu; bahaita


SJP.pl


bahaistka

wyznawczyni bahaizmu - ruchu religijnego wyodrębnionego z babizmu; bahaitka


SJP.pl


bahaistyczny

→ bahaizm


SJP.pl

Patrz:

bahaizm

bahaita

wyznawca bahaizmu - ruchu religijnego wyodrębnionego z babizmu; bahaista


SJP.pl


bahaitka

wyznawczyni bahaizmu - ruchu religijnego wyodrębnionego z babizmu; bahaistka


SJP.pl


bahaizm

ruch religijny wyodrębniony z babizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. religia wywodząca się z babizmu, której celem jest utworzenie religii ogólnoświatowej, unifikującej religie monoteistyczne – babizm, judaizm, chrześcijaństwo i islam;

Wiktionary

Bahaizm, bahá'í – religia monoteistyczna założona w Persji w XIX wieku przez Bahá’u’lláha, podkreślająca duchową jedność całej ludzkości. Szacuje się, że obecnie na świecie jest od pięciu do sześciu milionów bahaitów (bahaistów) w ponad 200 państwach i terytoriach. Bahaizm wyłonił się z islamu szyickiego, konkretniej babizmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈxajism̥, AS: baχai ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bahaita m., bahaitka ż.

 przym. bahaicki

 przysł. bahaicko

Wiktionary


bahama

żółtopomarańczowy kolor


SJP.pl


bahamczyk

obywatel Bahamów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Bahamów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po obezwładnieniu Bahamczyka, doprowadzono go do pomieszczeń służbowych w celu przeprowadzenia dalszych czynności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmt͡ʃɨk, AS: baχãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahamy nmos.

:: fż. Bahamka ż.

 przym. bahamski

Wiktionary


bahamka

1. obywatelka Bahamów (państwa)
2. mieszkanka Bahamy (wyspy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Bahamów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bahamka Shaunae Miller z czasem 49.44 s wygrała finałowy bieg na 400 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmka, AS: baχãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahamy nmos.

:: fm. Bahamczyk mos.

 przym. bahamski

Wiktionary


bahamski

→ Bahama, → Bahamy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Bahamy

 (1.2) odnoszący się do archipelagu Bahamy

Wiktionary

Patrz:

Bahama, → Bahamy

Przykłady

 (1.1) Bahamska flaga ma trzy poziome pasy koloru niebieskiego i żółtego oraz czarny trójkąt po lewej stronie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmsʲci, AS: baχãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahamy nmos., Bahamczyk mos., Bahamka ż.

Wiktionary


bahamy

1. archipelag około 700 wysp koralowych na Oceanie Atlantyckim, w Ameryce Środkowej, w Indiach Zachodnich;
2. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Nassau; Wspólnota Bahamów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim;

 (1.2) geogr. polit. państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

Wiktionary

Bahamy ( The Bahamas), Wspólnota Bahamów (ang. Commonwealth of The Bahamas) – państwo wyspiarskie, położone na archipelagu Bahamy należącym do Indii Zachodnich na Oceanie Atlantyckim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Według danych ONZ Bahamy posiadają najmłodszą wiekowo populację świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmɨ, AS: baχãmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahamczyk mos., Bahamka ż.

 przym. bahamski, bahama

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ofic. urz. Wspólnota Bahamów

Wiktionary


bahia

[czytaj: baIja]
1. stan w Brazylii;
2. dawna nazwa Salvadoru (miasta w Brazylii)


SJP.pl

Bahía () – jeden z 26 stanów Brazylii, położony w Regionie Północno-Wschodnim. Od północy graniczy ze stanem Pernambuco, od zachodu ze stanami Piauí, Tocantins i Goiás, południa ze stanami Minas Gerais i Espírito Santo, a wschodnią granicę wyznacza Ocean Atlantycki.

Wikipedia


bahnarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej Region Płaskowyżu Centralnego w Wietnamie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Bahnar mos.

 przym. bahnarski

Wiktionary


bahr

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bahr – wieś
  • Bahr al-Dżabal – obszar podmokły
  • Egon Bahr – niemiecki polityk (1922–2015).
  • Feliks Bahr – polski adwokat przysięgły, oficer ordynansowy
  • Jerome Bahr – amerykański poeta i eseista.
  • Jerzy Bahr – polski dyplomata i działacz państwowy, były szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego.
  • Bahr el Ghazal
  • Al-Bahr al-Ahmar
  • Baar
  • Bar
  • Janbu al-Bahr
  • Sedd el Bahr

Wikipedia


bahrajn

państwo w Azji ze stolicą w Manamie; Królestwo Bahrajnu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

 (1.2) geogr. wyspa na Zatoce Perskiej stanowiąca większą część terytorium Bahrajnu (1.1)

Wiktionary

Bahrajn (#PATRZ

, trb. "Al-Bahrajn"), oficjalnie Królestwo Bahrajnu (#PATRZ

, trb. "Mamlakat al-Bahrajn") – państwo wyspiarskie o ustroju monarchicznym, położone w Azji, w Zatoce Perskiej, na archipelagu między Katarem a wschodnim wybrzeżem Arabii Saudyjskiej. W 1971 roku uzyskał niepodległość. Od lat 30. XX wieku wydobywa się tam ropę naftową, a uzyskane dochody inwestuje na miejscu. Od 2002 roku panujący Bahrajnem używa tytułu "król" (wcześniej posługiwał się tytułem "emir").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bahrajn jest monarchią konstytucyjną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaxrajn, AS: baχrai ̯n

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrańczyk mos., Bahranka ż., Bahrajnka ż., Bahrajńczyk mos.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Królestwo Bahrajnu

Wiktionary


bahrajnka

obywatelka Bahrajnu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Bahrajnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrajnka, AS: baχrai ̯nka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahranka ż.

:: fm. Bahrańczyk mos., Bahrajńczyk mos.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bahranka

Wiktionary


bahrajńczyk

obywatel Bahrajnu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Bahrajnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrajj̃n͇t͡ʃɨk, AS: baχrai ̯ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrańczyk mos.

:: fż. Bahranka ż., Bahrajnka ż.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bahrańczyk

Wiktionary


bahrajński

→ Bahrajn; bahrański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. bahrański.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrańczyk mos., Bahranka ż., Bahrajńczyk mos., Bahrajnka ż.

Wiktionary


bahranka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Bahrajnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrãŋka, AS: baχrãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrajnka ż.

:: fm. Bahrańczyk mos., Bahrajńczyk mos.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bahrajnka

Wiktionary


bahrańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Bahrajnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: baχrãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrajńczyk mos.

:: fż. Bahranka ż., Bahrajnka ż.

 przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bahrajńczyk

Wiktionary


bahrański

→ Bahrajn; bahrajński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Bahrajn

 (1.2) odnoszący się do wyspy Bahrajn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrãj̃sʲci, AS: baχrãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bahrajn mrz., Bahrańczyk mos., Bahranka ż., Bahrajńczyk mos., Bahrajnka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bahrajński

Wiktionary


baht

jednostka monetarna Tajlandii (1 baht = 100 satangów)


SJP.pl


baigneuse

Baigneuse (fr. – kąpiąca się) – rodzaj szezlongu popularnego w I połowie XIX wieku w kształcie owalu, wyściełanego, na niskich nóżkach.

Szeroki fotel – leżanka posiadał owalne głębokie siedzenie, kształtem przypominał ówczesne wanny.

Otoczony był z trzech stron nierównej wysokości oparciami: wklęsłym i lekko wywiniętym, wyższym od wezgłowia i niższym od nóg. Tylne oparcie lekko wygięte.

Wikipedia


bailly

[czytaj: baJI] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anne-Lise Bailly (ur. 1983) – francuska biathlonistka
  • Benjamin Bailly (ur. 1990) – belgijski kierowca wyścigowy
  • David Bailly (1584–1657) – holenderski malarz
  • Eric Bailly (ur. 1994) – iworyjski piłkarz
  • Jean Sylvain Bailly (1736–1793) – francuski astronom
  • Logan Bailly (ur. 1985) – belgijski piłkarz
  • Patrice Bailly-Salins (ur. 1964) – francuski biathlonista
  • Pierre Bailly (1889–1973) – francuski architekt
  • Rosa Bailly (1890–1976) – francuska pisarka i poetka
  • Sandrine Bailly (ur. 1979) – francuska biathlonistka
  • Sylvie Bailly-Salins (ur. 1969) – francuska biathlonistka
  • Bailly – francuska gmina w regionie Île-de-France

Wikipedia


bainit

składnik strukturalny stali hartowanych i żeliw szarych; odmiana perlitu


SJP.pl

Bainit – składnik metastabilny powstający z rozpadu austenitu w przedziale temperatur między temperaturą powstawania perlitu, a temperaturą początku pojawiania się martenzytu. Zawiera przesycony ferryt, w którym węgiel jest wydzielany w postaci węglików.

Wikipedia


baird

[czytaj: berd] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alexander Boyd Baird (1891–1967) – kanadyjski polityk
  • Bobby Baird (1912–1953) – brytyjski kierowca wyścigowy
  • Chris Baird (ur. 1982) – północnoirlandzki piłkarz
  • Diora Baird (ur. 1983) – amerykańska aktorka i modelka
  • Don Baird (ur. 1951) – australijski lekkoatleta, skoczek o tyczce
  • Edward Jan Baird (1894–1971) – polski przedstawiciel nauk rolniczych
  • George Thomas Baird (1847–1917) – kanadyjski polityk
  • George Baird (1907–2004) – amerykański lekkoatleta, sprinter
  • James Baird (1893–1917) – nowozelandzki rugbysta
  • John Baird (1874–1941) – brytyjski polityk i dyplomata
  • John Logie Baird (1888–1946) – szkocki inżynier
  • Kadecia Baird (ur. 1995) – gujańska lekkoatletka, sprinterka

Wikipedia


bairiki

1. wyspa w atolu Tarawa;
2. stolica Kiribati


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Kiribati;

Wiktionary

Bairiki – miasto na wyspie Bairiki, na atolu Tarawa w grupie wysp Gilberta, w jednostce administracyjnej South Tarawa, faktyczna stolica Kiribati. Jest to główne centrum administracyjne republiki Kiribati (siedziba prezydenta i większości ministerstw), ale parlament został przeniesiony na wyspę Ambo. Bairiki jest też siedzibą katolickiej diecezji Tarawa i Nauru. W 2000 roku miasto liczyło 3524 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbajiˈrʲici, AS: bai ̯irʹiḱi

Wiktionary


baisse

[czytaj: bes] spadek cen towarów na giełdzie lub kursu papierów wartościowych; bessa


SJP.pl


bait

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. przen. prowokacyjny wpis na forum publicznym

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarzutka, podpucha

Wiktionary


baixi

Baixi (chin. trad.: 百戲; chin. upr.: 百戏; pinyin: "bǎixì"; dosł. sto sztuk) – rodzaj chińskich widowisk łączących tradycyjne formy przedstawień taneczno-wokalnych z akrobatyką, żonglerką lub symbolicznymi elementami walki, które pojawiły się w czasach dynastii Han (206 p.n.e.–220 n.e.), choć według niektórych źródeł były znane już w okresie dynastii Qin (221 p.n.e.–206 p.n.e.).

Wikipedia


baiza

[czytaj: bajza] waluta zdawkowa Omanu (1/1000 riala)


SJP.pl

Baiza (baisa) – drobna jednostka monetarna Omanu emitowana:

Wikipedia


baić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gwara. mówić

Wiktionary


baj

w literaturze dziecięcej: baśniowa postać opowiadająca bajki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. postać baśniowa opowiadająca bajki

wykrzyknik

 (2.1) …zachęcający kogoś do opowiadania bajki

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lp. od: baja (forma charakterystyczna)

forma czasownika.

 (4.1) 2. os. lp. rozk. od: bajać

Wiktionary

Baj – polskie nazwisko. Pojawiło się po 1624 roku. Podczas jednej z bitew polscy chłopi wzięli do niewoli wielu Tatarów, którzy potem obrabiali chłopskie pola, gdy gospodarze musieli odrabiać pańszczyznę. Osiedlili się wtedy w okolicznych wsiach, dając początek rodzinom o nazwisku Baj.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. baja ż., bajacz mos., bajanie n., bajarz mos.

 czas. bajać ndk., nabajaćdk.

 przym. bajkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajacz, bajarz

Wiktionary


baja

1. miękka tkanina bawełniana, grubsza odmiana flaneli
2. zgrubienie od: bajka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. ciepła i miękka tkanina bawełniana, grubsza od flaneli; Gloger.

 (1.2) zgrub. bajka

 (1.3) gw-pl|Bukowina. łazienka

 (1.4) rel. islamska przysięga wierności składana kalifowi przez muzułmanów;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: baj

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: bajać

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Założył płaszcz z bai.

 (1.2) Obejrzyj baję i zmykaj spać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaja, AS: bai ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baj mos., bajka ż.

 wykrz. baj

 czas. bajać

 przym. bajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bania, wanna

Wiktionary


baja-bongo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eufem. seks. stosunek płciowy heteroseksualny

wykrzyknik

 (2.1) żart. wyraz zadowolenia; por. super, git, zajebiście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaja‿ˈbɔ̃ŋɡɔ, AS: bai ̯a‿bõŋgo

Wiktionary

Synonimy:

 bajabongo

Wiktionary


bajabongo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eufem. seks. stosunek płciowy heteroseksualny

wykrzyknik

 (2.1) żart. wyraz zadowolenia; por. super, git, zajebiście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaja‿ˈbɔ̃ŋɡɔ, AS: bai ̯a‿bõŋgo

Wiktionary

Synonimy:

 baja-bongo

Wiktionary


bajader

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. rzad. długi, jedwabny woreczek w jaskrawe, poprzeczne pasy, zakończony niewielką baryłką

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: bajadera

Wiktionary


bajadera

1. hinduska tancerka kultowa, pełniąca służbę przy świątyni Buddy; almeja
2. dawna tkanina indyjska w poprzeczne, kolorowe pasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. kuliste (rzadziej prostokątne) ciastko wytwarzane na bazie odpadów cukierniczych;

 (1.2) hinduska tancerka pełniąca służbę przy świątyni

 (1.3) dawna tkanina indyjska w poprzeczne, kolorowe pasy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bajadera – operetka
  • bajadera (dewadasi) – hinduska tancerka
  • bajadera (także w formie „bajaderka”) – ciastko
  • Bajadera – książka Jarosława Abramowa-Newerly

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. bajaderka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tanecznica indyjska, dewadasi

Wiktionary


bajaderka

ciastko wyrabiane z okruchów cukierniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zob. bajadera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajadera ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajadera

Wiktionary


bajak

nazwisko


SJP.pl


bajan

instrument muzyczny, udoskonalona harmonia ręczna (rodzaj akordeonu) z klawiaturami guzikowymi dla obu rąk, spopularyzowana w Rosji pod koniec XIX wieku; guzikówka, harmoszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. bajarz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bajan I – wódz Awarów
  • Bojan (Bajan) – legendarny ruski poeta-śpiewak
  • Anna Bajan (ur. 1957) – polska pięcioboistka nowoczesna
  • Jerzy Bajan (1901–1967) – polski lotnik
  • Konrad Bajan (1930–2016) – polski ekonomista
  • Marek Bajan (ur. 1956) – polski pięcioboista nowoczesny
  • Bajan – rosyjski krążownik pancerny
  • Bajan – rosyjski krążownik pancerny
  • Bajan – rosyjski pociąg pancerny
  • bajan – rosyjski instrument muzyczny
  • lista Bajana – lista pilotów polskich II wojny światowej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbajãn, AS: bai ̯ãn

Wiktionary


bajanchongorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bajanchongorem, dotyczący Bajanchongoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajanchongor mrz.

Wiktionary


bajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bajać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajać

 rzecz. baj mos., bajarka ż., bajarz mos., bajka ż.

 wykrz. baj

Wiktionary


bajarka

kobieta, która opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; gawędziarka, plotkarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej opowiadająca baśnie, bajki itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajka fż., bajanie n.

:: fm. bajarz mos.

 czas. bajać ndk.

 przym. bajkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gawędziarka, opowiadaczka

Wiktionary


bajarski

→ bajarz


SJP.pl

Patrz:

bajarz

bajarstwo

opowiadanie bajek, baśni


SJP.pl


bajarz

ten, kto opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; bajczarz, gawędziarz, plotkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba opowiadająca bajki lub baśnie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bajarz – gawędziarz, anegdociarz
  • Bajarz – mistrz gry w grach fabularnych
  • Bajarz (ang. Storyteller) – serial telewizyjny z 1987 roku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. baj mos., bajarka ż., bajka fż., bajanie n.

 czas. bajać ndk.

 przym. bajkowy

 wykrz. baj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gawędziarz

Wiktionary


bajać

przestarzałe:
1. opowiadać fantastyczne historie, baśnie;
2. opowiadać niestworzone rzeczy; ględzić, pleść bzdury


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabajać)

 (1.1) książk. opowiadać baśnie, fantastyczne historie

 (1.2) książk. ględzić, pleść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajät͡ɕ, AS: bai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajarz m., bajarka ż., baja m./ż., bajanie n.

 przym. bajkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bajdurzyć, pleść androny, pleść od rzeczy, pleść trzy po trzy

Wiktionary


bajbak

człowiek gnuśny, leniwy


SJP.pl


bajbardzo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. żart. byle co, nic ważnego; także ktoś, kogo można lekceważyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty już Pana Boga nie miej za bajbardzo – rzekł drugi. – On się zna na farbowanych lisach.

 (1.1) Mam sobie aspana za bajbardzo i za hetkę pętelkę, i mocno sobie tego życzę, abym waćpanu w łeb strzelił.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ba i bardzo; daw. lada co

Wiktionary


bajbot

mała łódź żaglowa lub wiosłowa; bąk; bączek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. niewielka łódź wiosłowa

 (1.2) żegl. mała żaglówka śródlądowa o nietypowej budowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajbɔt, AS: bai ̯bot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bączek, bąk

Wiktionary


bajca

rzadko: bejca;
1. farba do drewna;
2. zaprawa do nasion posiadająca właściwości grzybobójcze;
3. zaprawa farbiarska;
4. zaprawa z octu i korzeni do marynowania mięs


SJP.pl


bajcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bajt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajt m.

Wiktionary


bajcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mówienie nieprawdy, wprowadzanie w błąd

 (1.2) zob. bejcowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajcować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdurzenie, bujanie, blagowanie, bajerowanie, kłamanie, chrzanienie

Wiktionary


bajcować

przesadzać w opowiadaniu, w relacjach, starając się kogoś zwieść; bujać, blagować, bajerować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. peklować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajcowanie n.

Wiktionary


bajczany

dawniej: bajeczny


SJP.pl


bajczarski

→ bajczarz


SJP.pl

Patrz:

bajczarz

bajczarz

ten, kto opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; bajarz, gawędziarz, plotkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) plotkarz

Wiktionary


bajczyć

plotkować


SJP.pl


bajda

wiadomość, relacja, opowiadanie zmyślone, nieprawdziwe, niemające sensu; brednia, bzdura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. opowiadanie zmyślone, niemające sensu

 (1.2) lekcew. bajka, baśń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań opowiadać nam takie bajdy, przecież i tak nikt w nie nie wierzy.

 (1.2) Moją ulubioną bajdą jest powieść „Wspomnienia niebieskiego mundurka”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajda, AS: bai ̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary


bajdak

duża bezpokładowa łódź rzeczna żaglowo-wiosłowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. żegl. duża bezpokładowa, jednomasztowa łódź żaglowo-wiosłowa, używana dawniej na rzekach Ukrainy i Białorusi oraz do wypraw na Morzu Czarnym;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dam ci tedy parę czajek, bo bajdakami porohów nie przejedziesz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdas, bajdarka

Wiktionary


bajdaracki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bajdaratą, dotyczący Bajdaraty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajdarata ż.

Wiktionary


bajdarata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, uchodząca do Zatoki Bajdarackiej Morza Karskiego;

Wiktionary

Bajdarata – rzeka, po której biegnie umowna granica Europy i Azji, jednocześnie jej ujście do Morza Karskiego (68°15′) jest najdalej na wschód wysuniętym punktem Europy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bajdaracki

Wiktionary


bajdarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. wiosłowo-żaglowa łódź towarowa używana na Wołdze w okolicach Astrachania, a w XIX w. również na Dnieprze i Prypeci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdak

Wiktionary


bajdała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. pot. osoba która lubi bajdurzyć, bajać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już ta bandura mówi wciąż o pogodzie – klita bajdała o urodzajach i lepszych czasach, – nowiniarz łże coś świeżego o teatrze lub uroczystościach publicznych – resztę, dokończa łgarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdziarka ż., bajduła m., bajdziarz m., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdziurzyć, bajdurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajarz, bajduła, bajdziarz

Wiktionary


bajdewind

wiatr wiejący od dziobu pod kątem ostrym do linii symetrii statku; bejdewind


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. nazwa wiatru z kierunku pomiędzy wiatrem wiejącym prostopadle do burt statku (półwiatr) a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego, czyli od strony dziobu;

 (1.2) żegl. kurs przy bajdewindzie (1.1)

Wiktionary

Bajdewind, też bejdewind, wiatr ostry (z niderlandzkiego. "bei den Wind" – dosł. przez wiatr). Wiatr wiejacy na jacht z kierunku dziobu: pomiędzy wiatrem wiejącym prostopadle do burt jednostki (półwiatr), a łopotem żagli, kiedy jacht nie może poruszac się naprzód (kąt martwy). W zależności od wielkości kąta martwego danej jednostki przedział ten wynosi od ok. 30° do ok. 80°.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bajˈdɛvʲĩnt, AS: bai ̯devʹĩnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bejdewind, ćwierćwiatr

Wiktionary


bajdura

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. brednia, głupstwo

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

 (2.1) pot. człowiek, który opowiada bajki, bajarz

 (2.2) pot. osoba mówiąca od rzeczy, nieprawdomówna

Wiktionary

Bajdura – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo, w dystrykcie As-Safira. W 2004 roku liczyła 569 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wróciłeś już do domu i wymyślasz, że wygrałeś konkurs. To na pewno bajdura!

 (2.1) Z drugiej strony słowa o wyraźnie ujemnej konotacji, nazywające osobę o cesze nachalnego, natrętnego gadulstwa (babrok, żwok, czasem też bajdura), są stosowane przede wszystkim na określenie mężczyzn […]

 (2.2) Synu, jesteś bardzo nieprawdomówny, oni zaczną cię przezywać bajdurą!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajda ż., bajdziarstwo n., bajdurzenie n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brednia, głupstwo, kłamstwo, bajka

 (2.1) bajdała, bajduła, bajdziarz, bajarz

 (2.2) kłamca, łgarz, blefiarz

Wiktionary


bajdurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zmyślanie, opowiadanie bajd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę was, ludzie światowi, wy, którzy, o tej porze, pędzicie za swymi uciechami na bal lub do Opery i którzy wieczór, kładąc się, odczytacie do poduszki jakieś zużyte bluźnierstwo starego Woltera, jakieś rozsądne bajdurzenie Pawła Ludwika Courrier, jakąś rozprawę ekonomiczną komisji parlamentarnej […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajda ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdziarstwo

Wiktionary


bajdurzyć

opowiadać zmyślone rzeczy, mówić bez sensu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. mówić głupstwa

 (1.2) pot. zmyślać bajki, opowiadania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co też pan bajdurzy, przecież to wszystko nieprawda!

 (1.2) Lubię przebywać z moim tatą, świetne opowiadania nam bajdurzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż. bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajać, bzdurzyć, kłamać, okłamywać, pleść androny, pleść od rzeczy, pleść trzy po trzy

 (1.2) bajać

Wiktionary


bajduła

(r. żeński) dawniej: gawędziarka, gaduła, nudziara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba lubiąca bajdurzyć, opowiadać bajdy

 (1.2) pot. osoba tworząca i opowiadająca plotkaotki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego ty wymyślasz tyle bzdur? Jesteś jakimś bajdułą!

 (1.2) Ten osiedlowy bajduła znów wymyślił plotkaotkę o mnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdała, bajdziarz, bajarz

 (1.2) bajdziarz

Wiktionary


bajdziara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazowsze. zgrub. osoba, która bajdziurzy, mówi głupstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nienawidzę jej za to, że opowiada o mnie same głupoty. Jest wielką bajdziarą!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajda ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. bajdziarka, fm. bajdziarz, bajduła

Wiktionary


bajdziarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazowsze. osoba która bajdziurzy, mówi głupstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszym mieście pałęta się wiele bajdziarek, które strasznie zmyślają.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziara ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrub. bajdziara, fm. bajdziarz

Wiktionary


bajdziarski

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się, zaliczany do bajdziarstwa, do bajd

 (1.2) zmyślony, mało prawdopodobny

 (1.3) pochodzący od bajdziarza, bajdziarki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj o dziesiątej wybieram się do klubu bajdziarskiego. Będziemy tam opowiadać różny wymyślone przez nas bajki.

 (1.2) Strasznie mi nazmyślałeś. Czy ty myślisz, że Ci uwierzę w tą bajdziarską opowieść o tym, jak to Ci pies zeżarł pracę domową?!

 (1.3) Jak chcesz już tak kłamać to nie mnie. Ubierz swój słomiany, bajdziarski kapelusz i w miasto ludzi oszukiwać!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

Wiktionary


bajdziarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) opowiadanie bajd, bajdurzenie

 (1.2) rozsiewanie plotkaotek, plotkarstwo

 (1.3) rozsiewanie kłamstw, kłamanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po całym naszym mieście chodzi wiele ludzi, którzy zajmują się bajdziarstwem. Takie bajeczki wszystkim opowiadają!

 (1.2) Moja przyjaciółka jest świetną plotkaraotkarą. Myślę, że gdy przyjdzie czas na jej emeryturę, to będzie zajmować się tylko bajdziarstwem.

 (1.3) Czy ty myślisz, że ktoś ci uwierzy w te bajeczki? Przecież to same bajdziarstwo!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajda ż., bajdura ż., bajdurzenie n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdurzenie

 (1.2) bajdurzenie, plotkarstwo

 (1.3) kłamanie

Wiktionary


bajdziarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba opowiadająca bajdy

 (1.2) człowiek tworzący i opowiadający plotkaotki

 (1.3) osoba zanudzająca innych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. daw. bajdała, bajduła; przest. bajarz

 (1.2) pot. plotkarz, bajduła, gaduła, gawędziarz

 (1.3) pot. nudziarz; reg. bałaguła

Wiktionary


bajdziurzyć

czasownik niedokonany

 (1.1) reg. bajdurzyć, gadać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już nikt z naszego miasta Ci nie wierzy! I to wszystko tylko przez to, że cały czas musisz coś bajdziurzyć!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

 czas. bajdurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

 przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajdurzenie

Wiktionary


baje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wagary

Wiktionary

Baje (wł. "Baia", łac. "Baiae") – miasto nad Zatoką Neapolitańską w rzymskiej Kampanii, modne uzdrowisko ze wspaniałymi willami, m.in. Cezara i Nerona. Miejsce śmierci cesarza Hadriana. Większa część starożytnego miasta znalazła się w wyniku aktywności wulkanicznej pod wodami Zatoki Neapolitańskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We środa my byli na bajach i pilimy jabcoki. → W środę byliśmy na wagarach i piliśmy jabole.

Wiktionary


bajeczka

zdrobnienie od: bajka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ekspr. o bajce dla dzieci

 (1.2) pot. ekspr. o zmyślonej sprawie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziwnie piękna bajeczka / W uszach moich wciąż dzwoni...

 (1.2) Przestałbyś już opowiadać takie bajeczki i tak ci nikt nie uwierzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈjɛt͡ʃka, AS: bai ̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajeczność ż., bajka ż., bajkowość ż.

 przym. bajkowy, bajeczny

 przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajka

 (1.2) kłamstewko

Wiktionary


bajecznie

przysłówek

 (1.1) niezwykle i doskonale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyszła jesień i w parku zrobiło się bajecznie.

 (1.1) Widziałem, że była bajecznie z tego kontenta, ale nie mam jej tego za złe...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajeczka ż., bajkowość ż., bajeczność ż.

 przym. bajeczny, bajkowy

 przysł. bajkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajkowo

Wiktionary


bajeczniej

stopień wyższy od przysłówka: bajecznie


SJP.pl


bajeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bajeczny


SJP.pl


bajeczno-historyczny

mający elementy bajkowe i historyczne


SJP.pl


bajeczność

→ bajeczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co bajeczne

Wiktionary

Patrz:

bajeczny

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajeczka ż.

 przym. bajeczny, bajkowy

 przysł. bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajkowość

Wiktionary


bajeczny

1. wspaniały, niezwykły;
2. dotyczący bajki; bajkowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przen. cechujący się niezwykłością

 (1.2) istniejący w bajce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajeczka ż., bajkowość ż., bajeczność ż.

 przym. bajkowy

 przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudny, cudowny, nadzwyczajny, niesłychany, niezwykły, piękny, przepiękny, śliczny, wspaniały, wyborny, wyjątkowy, wyśmienity, znakomity

 (1.2) bajkowy, baśniowy, magiczny, nieprawdopodobny, nieprawdziwy, zaczarowany

Wiktionary


bajek

utwór pisany prozą lub wierszem, którego bohaterami są najczęściej zwierzęta, ludzie bądź przedmioty


SJP.pl


bajer

potocznie:
1. błahe kłamstwo, zwykle w celu zaimponowania komuś;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś;
3. coś, co zachwyca, budzi duże zainteresowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. luksusowy gadżet lub dodatek

 (1.2) pot. naginanie prawdy lub zakamuflowane kłamstwo

 (1.3) gw-pl|Lwów, Warszawa. kłamstwo

 (1.4) gw. więz. kłamstwo, przechwałka

Wiktionary

Bajer ("Bair", "Bayer") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Leliwa, z nobilitacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masz fajny bajer na stronie dyskusji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajɛr, AS: bai ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajerant m., bajerantka ż., bajerowanie n., zbajerowanie n.

 czas. bajerować ndk., zbajerować dk.

 przym. bajerancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bałach, farmazon, haft, kicior, kit, pic

Wiktionary


bajera

potocznie: umiejętność podrywania


SJP.pl


bajerancki

potocznie: wspaniały, doskonały, efektowny; bombowy, bajerny


SJP.pl


bajerant

potocznie: kłamca, oszust; kiciarz


SJP.pl


bajerantka

kobieta lubiąca oszukiwać, fantazjować


SJP.pl


bajerek

potocznie:
1. wypowiedź mająca na celu zaimponowanie komuś; bajer, bajerka;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś; bajer, bajerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. luksusowy gadżet lub dodatek

Wiktionary


bajerka

potocznie:
1. wypowiedź mająca na celu zaimponowanie komuś; bajer, bajerek;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś; bajer, bajerek;
3. okłamywanie, nabieranie; bajerowanie, bujanie


SJP.pl

Bajerka – struga, prawobrzeżny dopływ Wisły o długości 16,14 km i powierzchni zlewni 21,55 km².

Struga płynie na Pogórzu Śląskim. Jej źródła znajdują się w okolicy miejscowości Pogórze. W górnym biegu przebiega pośród rozproszonej zabudowy i pól uprawnych, natomiast w środkowym i dolnym dolina potoku jest zalesiona. Uchodzi w sposób naturalny do Jeziora Goczałkowickiego.

Wikipedia


bajerny

potocznie: wspaniały, doskonały, efektowny; bombowy, bajerancki


SJP.pl


bajerok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Bawarczyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajery lm nm.

Wiktionary


bajerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mówienie nieprawdy w celu zrobienia na kimś wrażenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy ci się wreszcie znudzi bajerowanie nastolatek?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajɛrɔˈvãɲɛ, AS: bai ̯erovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajer m., bajeranctwo n., bajerant m., bajerantka ż.

 czas. bajerować ndk., zbajerować dk., nabajerować dk.

 przym. bajerancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłamanie; pot. blagowanie, bajcowanie, bajtlowanie, bujanie, kitowanie, kręcenie, picowanie, ściemnianie

Wiktionary


bajerować

pospolicie: opowiadać nieprawdę, przesadzać w opowiadaniu często w celu zaimponowania komuś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. kłamać, przesadzać w opowiadaniu

 (1.2) gw. więzienna kłamać, oszukiwać

 (1.3) pot. mamić

 (1.4) pot. podrywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań mi tu bajerować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajɛˈrɔvat͡ɕ, AS: bai ̯erovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajer m., bajeranctwo n., bajerant m., bajerantka ż., bajerowanie n., zbajerowanie n., nabajerowanie n.

 czas. zbajerować dk., nabajerować dk.

 przym. bajerancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kłamać.

 (1.2) picować

Wiktionary


bajerowski

należący do Bayera, związany z Bayerem, np. aspiryna bajerowska; bayerowski


SJP.pl


bajerski

nazwisko


SJP.pl


bajery

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. adm. Bawaria

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajerok mos.

Wiktionary


bajeryt

minerał, wodorotlenek glinu


SJP.pl


bajgiel

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgieł, bajgiełek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Lwów, Kraków, Warszawa. żydowskie pieczywo w kształcie bułki z dziurką; słodkawy precel;

 (1.2) sport. w tenisie ziemnym: pot. wygrana seta do zera

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszego bajgla upiekł żydowski piekarz w siedemnastym wieku w Krakowie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajgeł, obwarzanek

Wiktionary


bajgielek

zdrobnienie od: bajgiel


SJP.pl


bajgieł

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgiel, bajgiełek


SJP.pl


bajgiełek

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgiel, bajgieł


SJP.pl


baji

[czytaj: badzi] baji chiński - gatunek walenia; delfin chiński


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. na przykład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baji naszo słóżka mo wiyncej rozumu niż nikiery gazdowski syn.

Wiktionary


bajka

utwór pisany prozą lub wierszem, którego bohaterami są najczęściej zwierzęta, ludzie bądź przedmioty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;

 (1.2) liter. utwór o treści fantastycznej

 (1.3) pot. zmyślona informacja

 (1.4) pot. film lub serial animowany

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) bajki Ezopa

 (1.2) Mama czyta dziecku bajkę na dobranoc.

 (1.3) Co ty za bajki opowiadasz?! Śnieg w czerwcu?!

 (1.4) „Shrek” to moja ulubiona bajka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajka, AS: bai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajarz m., bajarka ż., bajkowość ż., baja ż., bajanie n.

:: zdrobn. bajeczka ż.

 czas. bajać ndk.

 przym. bajkowy, bajeczny

 przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baśń; gw. Górny Śląsk bojka

 (1.3) bujda, bzdura, dyrdymały

 (1.4) kreskówka

Wiktionary


bajkalidy

grupa starych, fałdowych pasm górskich, usytuowanych głównie w okolicach Bajkału


SJP.pl

Bajkalidy – grupa starych fałdowych pasm górskich znajdujących się głównie w okolicach jeziora Bajkał. Zostały one sfałdowane i pierwotnie wypiętrzone na skutek ruchów górotwórczych w neoproterozoiku oraz kambrze (orogeneza bajkalska). Zalicza się do nich:

Wikipedia


bajkalit

minerał, diopsyd o dużej zawartości żelaza; salait


SJP.pl


bajkalski

→ Bajkał (jezioro w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bajkałem, dotyczący Bajkału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na terenie bajkalskiego rezerwatu często spotyka się rosomaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajˈkalsʲci, AS: bai ̯kalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajkał mrz., Zabajkale n.

Wiktionary


bajkał

jezioro w Rosji, położone w Azji, 456 m n.p.m., w górach południowo-wschodniej Syberii, najgłębsze jezioro na świecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Rosji

Wiktionary

Bajkał ( Байкал) – jezioro tektoniczne w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim. Jest najstarszym i najgłębszym jeziorem na świecie, a pod względem powierzchni drugim jeziorem w Azji i siódmym na świecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiek Bajkału ocenia się na 20-30 mln lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajkaw, AS: bai ̯kau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przybajkale n., Zabajkale n., bajkałówka ż., Bajkalsk m.

 przym. bajkalski, zabajkalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. syberyjskie morze, błękitne oko Syberii

Wiktionary


bajkałówka

wędrowna kaczka pochodząca z Syberii; cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska


SJP.pl

Bajkałówka, cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska, kłochtun ("Sibirionetta formosa") – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Wikipedia


bajker

potocznie: rowerzysta; bajkers, bikers, biker


SJP.pl


bajkers

potocznie: rowerzysta; bajker, biker, bikers


SJP.pl


bajkonur

kosmodrom w Kazachstanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

Wiktionary

Bajkonur ( Байқоңыр, Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszystkie loty załogowe startują z kosmodromu Bajkonur, który Rosja wynajmuje od Kazachstanu za sumę 115 mln dolarów rocznie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bajkonurski

Wiktionary


bajkonurski

przymiotnik od: Bajkonur (kosmodrom w Kazachstanie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bajkonurem, dotyczący Bajkonuru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajkonur mrz.

Wiktionary


bajkopis

dawniej: osoba pisząca bajki, autor bajek; bajkopisarz


SJP.pl


bajkopisarka

kobieta pisząca bajki, autorka bajek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pisarka zajmująca się tworzeniem bajek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiadomo z daleka, kto nadchodzi z głębi literackich czeluści. Poeta z Petersburga? Prozaik z Wiednia? Scenarzysta z Birmy? Bajkopisarka z Seulu? Maleńki liryk z Japonii? Tym razem jest to dramaturg z Botswany. – ((…)) – mówi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajkopisarstwo n.

:: fm. bajkopisarz m.

 przym. bajkopisarski

Wiktionary


bajkopisarski

→ bajkopisarstwo, → bajkopisarz


SJP.pl

Patrz:

bajkopisarstwo, → bajkopisarz

bajkopisarstwo

sztuka pisania bajek; fabulistyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sztuka pisania bajek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W starożytności wiele źródeł było spisywanych po jakimś fakcie. Trudno byłoby uwierzyć w bajkopisarstwo tych ludzi, bo musieli się na czymś opierać, na jakichś podaniach, świadkach, dokumentach, które nie zachowały się do naszych czasów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajkopisarz m., bajkopisarka ż.

 przym. bajkopisarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fabulistyka

Wiktionary


bajkopisarz

1. potocznie: osoba, która zmyśla historie lub opowiada nieprawdziwe rzeczy;
2. osoba pisząca bajki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ezop był bajkopisarzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajkɔˈpʲisaʃ, AS: bai ̯kopʹisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajkopisarstwo n.

:: fż. bajkopisarka ż.

 przym. bajkopisarski

Wiktionary


bajkoterapeuta

terapeuta głośno czytający bajki dzieciom


SJP.pl


bajkoterapeutka

terapeutka głośno czytająca bajki dzieciom


SJP.pl


bajkoterapia

głośne czytanie bajek dzieciom, będące formą terapii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metoda terapeutyczna wspierająca rozwój dziecka poprzez literaturę dziecięcą

Wiktionary

Ba

Wikipedia


bajkowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Bajkowce ( Байківці, "Bajkiwci") – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie tarnopolskim, siedziba hromady.

W II Rzeczypospolitej miejscowość znajdowała się w powiecie tarnopolskim województwa tarnopolskiego. Położona nad rzeką Hniezdeczna. Wieś liczy 3 265 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bajkowiecki

Wiktionary


bajkowo

przysłówek

 (1.1) jak w bajce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bajkowo – wieś w Bułgarii
  • Bajkowo – wieś w Macedonii Północnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panorama Tatr okazała się być bajkowo piękna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajeczka ż., bajka ż., bajkowość ż.

 przym. bajkowy, bajeczny

 przysł. bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajecznie

Wiktionary


bajkowość

→ bajkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co bajkowe

Wiktionary

Patrz:

bajkowy

Powiązane:

 rzecz. bajka ż., bajeczka ż.

 przym. bajeczny, bajkowy

 przysł. bajecznie, bajkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baśniowość

Wiktionary


bajkowski

nazwisko


SJP.pl


bajkowy

1. wspaniały, niezwykły;
2. dotyczący bajki; bajeczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który budzi skojarzenie z bajkami

 (1.2) związany z bajką, dotyczący bajki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koloryt wody jest zupełnie bajkowy: szafir, plamaamy seledynowe i jasnoniebieskie pasma posypane białymi grzywkami fal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajˈkɔvɨ, AS: bai ̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajeczność ż., bajkowość ż., bajka ż., bajeczka ż., baj m., bajarz m., bajarka ż.

 czas. bajać

 przym. bajeczny

 przysł. bajkowo, bajecznie

 wykrz. baj

Wiktionary


bajkpark

wydzielone miejsce przeznaczone do sportowej jazdy rowerem; bikepark, bike park


SJP.pl


bajlaga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wkładka w kanapce (np. plaster wędliny)

Wiktionary


bajlando

potocznie:
1. dobra zabawa, impreza, czas
2. wyraz zadowolenia


SJP.pl


bajm

polski zespół popowo-rockowy


SJP.pl

Bajm – polski zespół muzyczny założony w 1978 w Lublinie. Początkowo grał ballady i piosenki turystyczne, później poszerzył repertuar o muzykę z pogranicza popu i pop-rocka. Skład zespołu zmieniał się kilkukrotnie, przy czym od samego początku występuje w nim Beata Kozidrak.

Wikipedia


bajok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kraków. umiarkowanie obraźliwe pleciuga, mitoman

Wiktionary


bajon

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anthony Bajon (ur. 1994) – francuski aktor
  • Filip Bajon (ur. 1947) – reżyser filmowy
  • Kasper Bajon (ur. 1983) – polski pisarz i scenarzysta
  • Leszek Bajon – polski muzyk, profesor Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu
  • Bajon – świątynia buddyjska w Angkor Thom
  • Bajon – styl w architekturze khmerskiej i tajskiej
  • Bajon – postać fikcyjna z cyklu powieściowego C.S. Lewisa Opowieści z Narnii

Wikipedia


bajonet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wojsk. bagnet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈjɔ̃nɛt, AS: bai ̯õnet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. bagnet

Wiktionary


bajonka

mieszkanka Bajonny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bajonny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajonna ż.

:: fm. bajończyk mos.

 przym. bajoński

Wiktionary


bajonna

miasto we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowo-zachodniej Francji;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Bayonne”. Zobacz też: Bayonne – miasto w Stanach Zjednoczonych.

Bajonna ( Bayonne, ; gask. i Baiona) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Pyrénées-Atlantiques; podprefektura departamentu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spędziliśmy w Bajonnie trzy tygodnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajończyk mos., bajonka ż.

 przym. bajoński

Wiktionary


bajor

dawniej: bajoro; bajura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. przest. zbiornik brudnej wody i błota

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: bajoro

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alwida Antonina Bajor (1942–2024) – polska pisarka i dziennikarka
  • Barbara Bajor – polska prawniczka
  • Bronisława Bajor (ur. 1939) – polska polityk i rolnik
  • Franciszek Bajor (1921–2002) – polski nauczyciel i polityk
  • Gizi Bajor (1893–1951) – węgierska aktorka
  • Marek Bajor (ur. 1970) – polski piłkarz i trener
  • Michał Bajor (ur. 1957) – polski aktor i piosenkarz
  • Natalia Bajor (ur. 1997) – polska tenisistka stołowa
  • Piotr Bajor (ur. 1960) – polski aktor
  • Piotr Bajor (ur. 1972) – polski duchowny rzymskokatolicki
  • Piotr Bajor (ur. 1981) – polski politolog
  • Szymon Bajor (ur. 1988) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bajoro n., bajorko n., bajorzysko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bajoro

Wiktionary


bajorek

małe bajoro


SJP.pl

Bajorek (wł. bagliore – blask oślepiający) – złota, srebrna nić lub drucik do haftu ozdobnego, zwykle skręcona w spiralę.

W Polsce bajorka używa się m.in. do haftowania sztandarów i oznak stopni wojskowych, a także do oznaczania klasy orderu i stopnia odznaczenia na ich baretkach.

Wikipedia


bajorko

małe bajoro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od bajoro

 (1.2) niewielkie bajoro

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jezioro Bajorko – jezioro na Pojezierzu Dobrzyńskim, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Grążawy;
  • Jezioro Bajorko – jezioro na Pojezierzu Ełckim, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk;

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Saba chłeptał wodę od bajorka do bajorka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajoro n., bajorzysko n., bajor mrz.

Wiktionary


bajoro

pogardliwie o terenie podmokłym, błotnistym, np. zarośniętym stawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbiornik brudnej wody i błota

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potokiem woda huczy spadając pianą po śliskich skałach, a pod jazami na bajorach srebrnołuskie pstrągi rzucają się błyskawicznie szybko (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈjɔrɔ, AS: bai ̯oro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bajorko n.

:: zgrub. bajorzysko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. bajor

Wiktionary


bajorski

nazwisko


SJP.pl


bajos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. piętro (wiek) jury środkowej;

Wiktionary

Bajos (ang. "Bajocian")

Nazwa piętra (wieku) pochodzi od nazwy miasta Bayeux w Normandii (Francja).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbajɔs, AS: bai ̯os

Wiktionary


bajowy

zrobiony z bai (np. bajowa koszulka)


SJP.pl


bajończyk

członek Legionu Bajońskiego - polskiego ochotniczego oddziału wojskowego utworzonego w 1914 roku we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bajonny, osoba z tego miasta

 (1.2) hist. członek polskiej formacji sformowanej podczas I wojny światowej w Bajonnie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajonna ż.

:: fż. bajonka ż.

 przym. bajoński

Wiktionary


bajoński

przymiotnik od: Bajonna (miasto we Francji); układ bajoński, konwencja bajońska - umowa między Francją a Księstwem Warszawskim, księstwo przejęło wierzytelności Prus (43 mln za 21 mln franków), sumy te okazały się nieściągalne; bajońskie sumy - wielkie, nieściągalne kwoty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Bajonny, związany z Bajonną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bajonna ż., bajończyk mos., bajonka ż.

Wiktionary


bajpas

bypass, by-pass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. obejście niedrożnej tętnicy wykonane z fragmentu naczynia krwionośnego lub z tworzywa sztucznego

 (1.2) med. operacja kardiochirurgiczna wszczepienia bajpasów (1.1)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) by-pass, bypass

Wiktionary


bajpasowy

→ bajpas


SJP.pl

Patrz:

bajpas

bajraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. zob. bajrak.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bajrakowaty

Wiktionary


bajram

święto muzułmańskie przypadające na zakończenie ramadanu (Mały Bajram) i w siedemdziesiąt dni po nim (Duży Bajram)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Id al-Adha (Kurban Bajram) – Święto Ofiarowania w islamie, obchodzone jest 10. dnia miesiąca zu al-hidżdża (12. miesiąc kalendarza muzułmańskiego) w 3. dniu pielgrzymki większej do Mekki
  • Id al-Fitr (Ramadan Bajram) – święto zakończenia postu w Ramadanie

Wikipedia


bajroniczność

→ bajroniczny


SJP.pl

Patrz:

bajroniczny

bajroniczny

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajronistyczny, byroniczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liter. posiadający cechy bohaterów dzieł Byrona, tajemniczych i melancholijnych samotnych buntowników

Wiktionary


bajronista

poeta wzorujący się na twórczości Georga Gordona Byrona, poety angielskiego romantyzmu, a także człowiek wzorujący się na bohaterach tego poety


SJP.pl


bajronistka

→ bajronista


SJP.pl

Patrz:

bajronista

bajronistyczny

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajroniczny (byroniczny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bajronizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Byron, bajronizm

Wiktionary


bajronizm

byronizm;
1. postawa życiowa wzorująca się na bohaterach Byrona (poety angielskiego) - samotnych buntownikach skłóconych ze światem;
2. prąd literacki powstały pod wpływem twórczości Byrona (poety angielskiego)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kierunek w literaturze oraz styl obyczajowości związany z George'em Byronem

Wiktionary

Bajronizm – termin użyty po raz pierwszy przez XIX-wieczną krytykę literacką na określenie kilku charakterystycznych cech wczesnej twórczości angielskiego poety, George’a Gordona Byrona.

Pojęcie to odnosi się głównie do literatury i związane jest ze stworzonym przez G.G. Byrona modelem bohatera romantycznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Byron

 przym. bajronistyczny

Wiktionary


bajronizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. naśladowanie postaci z dzieł Byrona

 (1.2) książk. tworzenie dzieł pod wpływem inspiracji Byrona

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajronizować

Wiktionary


bajronizować

nawiązywać do twórczości Bayrona lub stylu jego poezji


SJP.pl


bajronowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Byrona lub z nim związany; Byronowski, Byronowy, Bajronowy


SJP.pl


bajronowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Byrona lub z nim związany; Bajronowski, Byronowy, Byronowski


SJP.pl


bajroński

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajroniczny, bajronowski, bajronistyczny


SJP.pl


bajrysz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Lwów. lokfakt.

Wiktionary


bajs

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kęs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Dej no bajsa! – Ja, bier ta żymła i wcinej!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajsnóńć dk., bajsnonć dk., bajsnyć dk.

Wiktionary


bajscanga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajscangi, canga, cangi

Wiktionary


bajscangi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajscanga, canga, cangi

Wiktionary


bajsnyć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć (także. skosztować)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajs mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk użrić

Wiktionary


bajsnóńć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajs mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) użrić

Wiktionary


bajstlować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majsterkować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajstlyrz mos.

Wiktionary


bajstlyrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majsterkowicz

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajstlować ndk.

Wiktionary


bajstruk

regionalnie: nieślubne dziecko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Kresy południowe, Bukowina, Lubelszczyzna wschodnia. nieślubne dziecko

 (1.2) gw-pl|Kamieniec Podolski. zły duch chroniący krzak bzu przed wykopaniem

Wiktionary


bajszpil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przykład

Wiktionary


bajt

najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, składająca się z 8 bitów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

 (1.2) archit. jednostka mieszkalna w architekturze islamu;

 (1.3) liter. typ wersu popularnego w poezji arabskiej i perskiej;

Wiktionary

Bajt (dop. "bajtu" lub "bajta") – historycznie najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, najczęściej składająca się z 8 bitów.

W związku z tym, że jeden bajt mógł zawierać dowolną liczbę bitów starsze normy zalecają używanie terminu oktet. Aby uniknąć niejednoznaczności IEC zaleca używanie terminu bajt tylko w znaczeniu oktetu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre pliki zajmują tylko kilka bajtów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajt, AS: bai ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajcik mrz., kilobajt mrz., megabajt mrz., gigabajt mrz., terabajt mrz., petabajt mrz., eksabajt mrz., zettabajt mrz., jottabajt mrz.

Wiktionary


bajta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Łódź. środ. dzieża do wyrabiania ciasta

Wiktionary

Bajta (arab. بيتا, w tłumaczeniu Dom) – miasto palestyńskie w muhafazie Nablus w północnym Zachodnim Brzegu, położone 13 kilometrów na północny wschód od Nablusu. Według Palestyńskiego Centralnego Biura Statystycznego w 2016 liczyło 11 017 mieszkańców. Składa się z pięciu klanów, które obejmują trzydzieści rodzin. Posiada wiele domów i więzień sięgających czasów rzymskich. Obecnym burmistrzem, który został wybrany w 2004 roku, jest Arab asz-Szurafa.

Wikipedia


bajtel

potocznie: chłopiec, podrostek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. dziecko; osoba w wieku dziecięcym, ale nie niemowlęcym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za bajtla my łazili na rzeka chytać raki.

 (1.1) Nie było wtedy pieniędzy, żyli my skromnie, w doma było pięcioro bajtli (trzy dziołchy i dwóch synkow), to i wydatków było dużo.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajtlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajtlik, synek

Wiktionary


bajtlik

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bojtlik.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bajtel.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Bajtlik (ur. 1989) – polski artysta grafik
  • Piotr Bajtlik (ur. 1982) – polski aktor
  • Stanisław Bajtlik (ur. 1955) – polski astrofizyk i dziennikarz

Wikipedia


bajtlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bajtlować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bajtlować ndk.

Wiktionary


bajtlować

potocznie:
1. gadać głupstwa, gadać dużo o byle czym; paplać, pleść, pytlować;
2. mówić rzeczy niepokrywające się z prawdą; blagować, fantazjować, zmyślać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. dużo i niepotrzebnie gadać

 (1.2) pot. oszukiwać potokiem słów

 (1.3) gw-pl|Warszawa. zawracać głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajˈtlɔvat͡ɕ, AS: bai ̯tlovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajtel mos., bajtlowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paplać, pleść, pytlować

 (1.2) blagować, nabierać

Wiktionary


bajtowy

→ bajt


SJP.pl

Patrz:

bajt

bajtoła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. leń

Wiktionary


baju

w wyrażeniu "baj, baju (będziesz w raju)" albo "baju, baju (będziesz w raju)" - zmyślasz, nie mówisz prawdy


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) zob. baju, baju.

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) Ms. i W. od baj

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (3.1) odzież. etn. kobiecy wełniany kaftan, element portugalskiego stroju ludowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gadu, gadu, gadu, gadu, gadu, gadu nocą • Baju, baju, baju, baju, baju, baju w dzień.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. baj m., bajarz m., bajacz m., bajarka ż., baja ż., bajka ż., bajeczka ż., bajanie n., nabajanie n., bajkowość ż., bajeczność ż., bajdurzenie n., nabajdurzenie n., zabajdurzenie n.

 czas. bajać ndk., nabajać dk., bajdurzyć ndk., nabajdurzyć dk., zabajdurzyć dk.

 przym. bajkowy, bajeczny, bajarski

 przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary


bajukać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. raczkować

Wiktionary


bajura

dawniej: bajoro; bajor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów. błoto

 (1.2) pot. benzyna lub inne paliwo do silnika

 (1.3) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Wiktionary


bajzel

potocznie:
1. bałagan, nieporządek;
2. zamieszanie, zamęt;
3. dom publiczny; burdel, burdelówka;
4. miejsce handlu narkotykami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. wielki nieporządek, bałagan

 (1.2) pot. zamieszanie, zamęt

 (1.3) przest. wulg. dom publiczny, burdel

 (1.4) środ. miejsce ulicznej sprzedaży i łatwego kupna narkotyków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W robocie cały czas mają bajzel.

 (1.2) Ale się zrobił bajzel.

 (1.3) Za rogiem jest bajzel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajzɛl, AS: bai ̯zel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajzlowanie n., bajzelmama ż.

 czas. bajzlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałagan, chlew, kipisz, kram, pieprznik, syf; wulg. burdel, burdel na kółkach, pierdolnik; przen. kołchoz; dziada z babą brakuje, stajnia Augiasza

 (1.2) bezprawie, bezrząd, chaos, galimatias, koniec świata, mętlik, pandemonium, pomieszanie z poplątaniem, nieład, nieporządek, rozgardiasz, zamęt; pot. dom wariatów, kociokwik, kołowacizna, kołowrót, meksyk, miszmasz, młyn, urwanie głowy; przen. kołchoz; książk. bezhołowie

 (1.3) iron. przybytek miłości; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; wulg. burdelchata, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo

Wiktionary


bajzelek

zdrobnienie od: bajzel


SJP.pl


bajzelmama

kobieta prowadząca dom publiczny; burdelmama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta prowadząca dom publiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajzel mrz.

Wiktionary


bajzeltata

burdeltata;
1. alfons, sutener, stręczyciel;
2. właściciel domu publicznego


SJP.pl


bajzelówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grub. prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajzɛˈlufka, AS: bai ̯zelufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


bajzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. posp. powodowanie bałaganu, nieporządku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajzel m.

 czas. bajzlować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bałaganienie

Wiktionary


bajzlować

potocznie: robić nieporządek, bajzel


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bałaganić

 (1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cieszyński. majsterkować, coś tam robić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajzel mrz., bajzlowanie n.

Wiktionary


bajzlowy

→ bajzel


SJP.pl

Patrz:

bajzel

bajęda

potocznie: niepoważne opowiadanie, bzdura, bajanie, bajda


SJP.pl


bak

1. zbiornik na ciecze;
2. żegl. górny pokład dziobowej części statku albo pokład nadbudówki dziobowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

 (1.2) zawartość baku (1.1)

 (1.3) zarost na policzkach

 (1.4) żegl. skrajna część pokładu położona najbliżej dziobu;

 (1.5) pot. daw. bakarat

 (1.6) stpol. krzyk

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: baka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bak – miasto na Węgrzech
  • Bak – polski raper
  • bak – zbiornik paliwa
  • bak – skrajna część pokładu dziobowego na jednostce pływającej
  • bak – kod ISO 639-2 języka baszkirskiego
  • Bäk – gmina w Niemczech

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zostało mi niewiele w baku, więc zatankowałem do pełna.

 (1.2) Na wyjazd w Bieszczady zużyłem dwa baki i nic już nie zostało w zbiorniku.

 (1.3) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.

 (1.4) W bakiście pod bakiem trzymam kotwicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bak, AS: bak

Wiktionary

Powiązane:

 (1.3)

 rzecz.

:: zdrobn. baczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiornik paliwa

 (1.3) baczek, bokobroda, faworyt; gw. Górny Śląsk kotlet

 (1.4) fordek

Wiktionary


baka

1. stojący znak nawigacyjny; stawa
2. pływająca beczka umocowana do kotwicy, służąca za drogowskaz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. znak nawigacyjny

 (1.2) pot. marihuana

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • András Baka (ur. 1952) – węgierski prawnik
  • Józef Baka (1707–1780) – polski poeta i kaznodzieja, jezuita
  • Mirosław Baka (ur. 1963) – polski aktor
  • Sándor Baka (ur. 1994) – węgierski wioślarz
  • Władysław Baka (1936–2021) – polski ekonomista i polityk
  • Baka – szczyt górski na wyspie Borneo w Indonezji
  • Baka – wieś na Słowacji, w kraju trnawskim, w powiecie Dunajská Streda
  • BAKA – dawny konwent mangi i anime, który odbywał się we Wrocławiu
  • Baka – grupa etniczna w Gabonie i Kamerunie
  • Baka – legendarne haitańskie widmo
  • Baka – polski herb szlachecki
  • Baka – amerykańska nazwa na japoński samolot samobójczy Yokosuka MXY7

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaka, AS: baka

Wiktionary


bakalarczyk

nazwisko


SJP.pl


bakalariat

najniższy stopień naukowy przyznawany na uniwersytetach anglosaskich i szwajcarskich; bakalaureat


SJP.pl


bakalarski

→ bakałarz; bakałarski


SJP.pl


bakalarstwo

1. dawny najniższy stopień naukowy nadawany na uniwersytetach; bakałarstwo;
2. praca nauczyciela w dawnej szkole elementarnej; bakałarstwo;
3. żartobliwie: praca nauczyciela; belferka, belferstwo, nauczycielstwo;
4. pejoratywnie: bezmyślne korzystanie z ustalonych, wyuczonych schematów w pracy umysłowej lub artystycznej


SJP.pl


bakalarz

nazwisko


SJP.pl


bakalaureat

najniższy stopień naukowy przyznawany na uniwersytetach anglosaskich i szwajcarskich; bakalariat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. osoba posiadająca najniższy anglosaski stopień uniwersytecki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. eduk. dawny najniższy uniwersytecki stopień naukowy

 (2.2) eduk. anglosaski najniższy uniwersytecki stopień naukowy

 (2.3) eduk. międzynarodowa matura

Wiktionary

Bakalaureat, A.B., AB ( artium baccalaureus, dosł. bakałarz sztuk, w domyśle „wyzwolonych”) – niższy tytuł lub stopień wprowadzający otrzymującego go bakałarza do kariery naukowej.

Wikipedia

Powiązane:

:: fż. bakalaureatka ż.

Wiktionary


bakalie

suszone owoce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) spoż. suszone lub kandyzowane owoce południowe stosowane jako dodatek cukierniczy;

Wiktionary

Bakalie – suszone owoce, zwykle południowe, i orzechy, stosowane głównie w cukiernictwie. Stanowią dodatek do niektórych rodzajów ciast, m.in. keksów, mazurków czy pierników oraz są używane jako dekoracja wielu rodzajów ciastek. Bakalie stosowane są w całości, płatkach lub pokruszone na duże kawałki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bakaliówka ż., bakaliowiec m.

 przym. bakaliowy

Wiktionary


bakaliowy

przymiotnik od: bakalie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. odnoszący się do bakalii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stole widniały różne bakaliowe smakołyki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakalie nmos.

Wiktionary


bakan

żeglugowy znak nawigacyjny; baken


SJP.pl


bakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bakać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bakać ndk.

Wiktionary


bakar

dawniej: bakarat - hazardowa gra w karty


SJP.pl

Bakar (wł. "Buccari") – miasto w zachodniej Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, siedziba miasta Bakar. W 2011 roku liczyło 1473 mieszkańców.

Wikipedia


bakarat

1. gatunek cennego szkła z francuskiej huty w Baccarat;
2. przedmiot wykonany z takiego szkła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. hazardowa gra w karty;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) szt. rodzaj szkła kryształowego wyrabiany w hucie w Baccarat

Wiktionary

Bakarat – karciana gra hazardowa szeroko rozpowszechniona w kasynach, rozgrywana między bankierem (stałym lub zmiennym – którego wybiera się spośród graczy) i kolejno z każdym z graczy. O wyniku rozgrywki decyduje liczba zdobytych punktów w 2 lub 3 kartach, zliczanych według precyzyjnie określonych reguł. Jedną z odmian tej gry jest "chemin de fer".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym kasynie w bakarata gra się przy trzech stołach.

 (1.1) Nawet najlepsze systemy gry w bakarata zawodzą, więc któregoś dnia dziewiętnastoletni Wilhelm dowiedział się od matki, że odtąd musi sam zarobkować na siebie.

 (2.1) W spadku po babci dostałam komplet kryształowych kieliszków z bakaratu z ręcznymi zdobieniami.

 (2.2) Wpuszczam je w kałamarz z grubościennego szkła, osiemnastowieczny bakarat bez atramentu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkarat, AS: bakarat

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. przest. bak, daw. bakar, daw. bakara

 (1-2) przym. bakaratowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. bak, daw. bakar, daw. bakara

Wiktionary


bakaratowy

przymiotnik od: bakarat


SJP.pl


bakaraty

wyroby ze szkła kryształowego


SJP.pl


bakasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; balans na rękach, w którym kolana wspierają się na ramionach, a pośladki i reszta ciała unoszą się nad podłogą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja żurawia, pozycja kruka, żuraw, kruk

Wiktionary


bakać

w staropolszczyźnie:
1. wykrzykiwać coś z radości;
2. krzyczeć, wołać;
3. strofować, łajać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. palić marihuanę

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. palić (tytoń)

 (1.3) stpol. wołać

 (1.4) stpol. upominać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. pracować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbakat͡ɕ, AS: bakać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk kurzyć

Wiktionary


bakałarski

→ bakałarz; bakalarski


SJP.pl


bakałarstwo

bakalarstwo;
1. dawny najniższy stopień naukowy nadawany na uniwersytetach;
2. praca nauczyciela w dawnej szkole elementarnej


SJP.pl


bakałarz

1. osoba, której przyznano bakalaureat;
2. dawniej: nauczyciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. nauczyciel

 (1.2) śrpol. nauczyciel szkoły elementarnej

 (1.3) daw. osoba, która na średniowiecznym uniwersytecie uzyskała najniższy stopień akademicki bakalaureat

 (1.4) żart. belfer, nauczyciel

 (1.5) nauk. m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) nauk. m.in. w krajach anglosaskich tytuł lub stopień naukowy (zawodowy) uzyskiwany po ukończeniu studiów pierwszego stopnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Będąc bakałarzem, chciał zdobyć wyższe wykształcenie na Uniwersytecie Bolońskim, lecz jego niskie stopnie niestety na to mu nie pozwoliły.

 (1.4) Mój dziadek opowiadał mi o swoim bakałarzu z historii, u którego nigdy nie dostał oceny bardzo dobrej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkawaʃ, AS: bakau̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakałarzowanie n., bakałarzowa ż.

:: fż. bakałarka ż.

 przym. bakałarzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) nauczyciel

Wiktionary


bakałarzewo

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, położona nad Rospudą;

Wiktionary

Bakałarzewo – wieś w Polsce położona w północnej części województwa podlaskiego, w powiecie suwalskim. Siedziba gminy Bakałarzewo. Dawniej miasto; uzyskało lokację miejską przed 1558 rokiem, zdegradowane w 1870 roku.

Miejsce corocznych konferencji naukowych poświęconych historycznemu dziedzictwu Wielkiego Księstwa Litewskiego na dawnym pograniczu polsko-litewsko-pruskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wypływ Rospudy z pd. części zarośniętego trzciną jeziora. Na dalszym szlaku do Bakałarzewa szereg przeszkód.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakałarzewski

Wiktionary


bakałarzewski

→ Bakałarzewo


SJP.pl

Patrz:

Bakałarzewo

bakałarzowa

dawniej: żona bakałarza


SJP.pl


bakałarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bycie bakałarzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakałarz mos., bakałarka ż.

 czas. bakałarzować

 przym. bakałarzowy

Wiktionary


bakałarzować

być bakałarzem; bakałarzyć


SJP.pl


bakałarzowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub tytułem bakałarza, dotyczący bakałarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakałarz mos., bakałarka ż., bakałarzowanie n.

 czas. bakałarzować dk.

 przym. bakalarski

Wiktionary


bakałarzówna

dawniej: córka bakałarza


SJP.pl


bakbort

lewa burta statku; bakburta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. bakburta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡbɔrt, AS: bagbort

Wiktionary


bakburta

lewa burta statku; bakbort


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. lewa burta statku patrząc z rufy na dziób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ja odpowiedziałem: „Tego na bakburcie!”. Moje własne usta zdradziły mnie i sypnęły żeglarską terminologią. – To trochę jak prywatny język szaleńca, prawda? –

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈburta, AS: bagburta

Wiktionary


bakch

stopa wierszowa w poezji antycznej; bakchej


SJP.pl


bakchanalia

bachanalia; bachanalie; bakchanalie;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki


SJP.pl


bakchanalie

bachanalia; bachanalie; bakchanalia;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki


SJP.pl


bakchej

stopa wierszowa w poezji antycznej; bakch


SJP.pl


bakcyl

1. bakteria, zarazek, drobnoustrój;
2. przenośnie: złapać bakcyla - zainteresować się czymś, dać się wciągnąć w coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) przest. zarazek

 (1.2) przen. słabość do czegoś, pasja, zainteresowanie, tendencja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbakt͡sɨl, AS: bakcyl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobnoustrój, mikroorganizm, mikrob, zarazek

Wiktionary


bakczysaraj

miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bachczyseraj (rzadko), Bakczyseraj (rzadko)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Krymie;

Wiktionary

Bakczysaraj ( Бахчисарай, "Bachczysaraj"; Бахчисарай, "Bachczisaraj"; Bağçasaray) – miasto na Krymie, położone w Górach Krymskich. W 2018 roku liczyło ok. 26,9 tys. mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Bakczysaraj.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bachczysaraj m.

 przym. bakczysarajski, bachczysarajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bachczysaraj

Wiktionary


bakczysarajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bakczysarajem, dotyczący Bakczysaraju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bakczysaraj mrz., Bachczysaraj mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachczysarajski

Wiktionary


bakczyseraj

rzadko: miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bakczysaraj, Bachczyseraj (rzadko)


SJP.pl


bakczysz

napiwek, łapówka, głównie na Bliskim Wschodzie i w północnej Afryce; bakszysz


SJP.pl


bakelit

tworzywo z żywic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

Wiktionary

Bakelit (Bakelite) – tworzywo sztuczne oparte na żywicy fenolowo-formaldehydowej, prawdopodobnie jedno z pierwszych tworzyw sztucznych produkowanych na dużą skalę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamy w toalecie sedes z bakelitu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkɛlʲit, AS: bakelʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakelitowy, bakelizowany

Wiktionary


bakelitowy

zrobiony z bakelitu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który jest zrobiony z bakelitu, zawierający bakelit lub składający się z bakelitu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bakelitowe obudowy są trwałe ale dość kruche.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbakɛlʲiˈtɔvɨ, AS: bakelʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakelit m.

Wiktionary


bakelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. nasycanie żywicami fenolowo–formaldehydowymi

 (1.2) techn. pociąganie lakierem bakielitowym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bakelizować

Wiktionary


bakelizować

nasączać żywicą


SJP.pl


bakembard

dawniej: bak, faworyt, zarost na policzkach; bakenbard, bakenbart


SJP.pl


bakembardy

dawniej: baki, bokobrody; faworyty, bakenbardy, bakenbarty


SJP.pl


baken

żeglugowy znak nawigacyjny; bakan


SJP.pl


bakenbard

dawniej: bak, faworyt, zarost na policzkach; bakembard, bakenbart


SJP.pl


bakenbardy

dawniej: baki, bokobrody; faworyty, bakembardy, bakenbarty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. bokobrody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprawił naprędce zawiesiste bakenbardy, podciągnął sztywne kołnierzyki, potarł z impetem czuprynę (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbakɛ̃nˈbardɨ, AS: bakẽnbardy

Wiktionary


bakenbart

dawniej: bak, faworyt, zarost na policzkach; bakembard, bakenbard


SJP.pl


bakenbordy

przestarzałe: baki, bokobrody; bakembardy, bakenbardy


SJP.pl


baker

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baker – wyspa na Oceanie Spokojnym należąca do Stanów Zjednoczonych
  • Baker – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Bernardino
  • Baker – miasto w stanie Luizjana, w parafii East Baton Rouge
  • Baker – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Stoddard
  • Baker – miasto w stanie Montana, w hrabstwie Fallon
  • Baker – jednostka osadnicza w stanie Minnesota, w hrabstwie Clay
  • Baker – miejscowość w stanie Nevada, w Parku Narodowym Wielkiej Kotliny
  • Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Izard
  • Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lafayette
  • Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Randolph
  • Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Morgan
  • Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Guthrie

Wikipedia


bakfisza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. podlotek

Wiktionary


bakhand

rzadko: w tenisie, ping-pongu itp.: uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w prawej ręce bądź ze strony prawej - trzymaną w lewej; w hokeju: przy uderzeniu z lewej strony kijem trzymanym niżej prawą ręką i na odwrót; backhand, bekhend


SJP.pl


bakier

rzeczownik

 (1.1) wyłącznie w wyrażeniu na bakier; Gloger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) zob. na bakier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbacɛr, AS: baḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakierowanie n.

Wiktionary


bakiera

nazwisko


SJP.pl


bakierowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zsuwanie na bakier

 (1.2) przen. zbaczanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakier m.

 czas. bakierować

Wiktionary


bakierować

dawniej: krzywić, zbaczać, skręcać, zwracać na bok, zsuwać na bakier


SJP.pl


bakijczyk

mieszkaniec Baku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Baku, osoba pochodząca z Baku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈcijt͡ʃɨk, AS: baḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baku n.

:: fż. bakijka ż.

 przym. bakijski, bakiński

Wiktionary


bakijka

mieszkanka Baku, stolicy Azerbejdżanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Baku, kobieta pochodząca z Baku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈcijka, AS: baḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baku n.

:: fm. bakijczyk mos.

 przym. bakijski, bakiński

Wiktionary


bakijski

→ Baku; bakiński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Baku, dotyczący Baku, pochodzący z Baku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Alijew jest zbyt doświadczonym politykiem, by nie zdawać sobie sprawy z nowych zagrożeń dla swojej władzy. Nie brakuje mu przeciwników, którzy szukają możnych sponsorów i tylko czekają na okazję, by go usunąć z bakijskiego tronu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈcijsʲci, AS: baḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baku n., bakijczyk mos., bakijka ż.

 przym. bakiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakiński

Wiktionary


bakista

skrzynia lub schowek pod koją marynarską


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. schowek na łodzi pod pokładem lub pod kojami;

Wiktionary

Bakista – schowek w postaci skrzyni, stosowany na jachtach, kutrach i innych jednostkach pływających. Stanowi element zabudowy wnętrza kabiny lub wbudowany może być w zagłębienie pokładu zwane kokpitem. Jego wieko bywa koją lub siedziskiem. Bakista służy do przechowywania np. wyposażenia hotelowego lub rzeczy osobistych załogi. Jeżeli jest umieszczona w kokpicie zwykle chowane są w niej elementy wyposażenia pokładowego takie jak np. cumy, odbijacze itd.

Wikipedia


bakiński

→ Baku; bakijski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Baku, dotyczący Baku, pochodzący z Baku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojska tureckie bez wszelkiego trudu »zdobyły« pozycye na wzgórzach bakińskich i wkroczyły do miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baku n., bakijczyk m., bakijka ż.

 przym. bakijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakijski

Wiktionary


baklava

turecki deser; baklawa, bakława


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. słodkie, warstwowe ciasto przygotowywane z cienkiego ciasta (filo), posiekanych orzechów i syropu cukrowego lub miodu, charakterystyczne dla kuchni Bliskiego Wschodu, Bałkanów i Kaukazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na deser podano pyszną baklavę z pistacjami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. baklawa

Wiktionary


baklawa

turecki deser; baklava, bakława


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cuk. słodki deser orientalny rozpowszechniony w kuchni tureckiej, bałkańskiej i innych, złożony z płatów ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami posiekanych orzechów (włoskich albo migdałów), nasączonych cukrowym syropem lub miodem;

Wiktionary

Zobacz też: balaklawa – nakrycie głowy.

Baklawa, baklava – słodki deser pochodzenia orientalnego, rozpowszechniony w Turcji i w krajach bałkańskich. Złożony z wielu (niekiedy z czterdziestu) cienkich płatów (arkuszy) ciasta filo, przekładanych warstwą dowolnych orzechów i oblanych słodkim syropem. Do najczęściej używanych należą pistacje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wewnątrz mówiło się po francusku i jadło ptifurki, lecz także turecką baklawę, rosyjskie pirożki, wiedeńskie strudle – przegląd najważniejszych w Rumunii wpływów kulturowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bakˈlava, AS: baklava

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baklava, bakława

Wiktionary


bakoma

marka produktów mlecznych i firma


SJP.pl

Bakoma Sp. z o.o. – polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działająca w sektorze spożywczym.

Wikipedia


bakonista

zwolennik bakonizmu


SJP.pl


bakonistka

zwolenniczka bakonizmu


SJP.pl


bakonistyczny

dotyczący bakonizmu, bakonisty


SJP.pl


bakonizm

system poglądów pochodzący od F. Bacona


SJP.pl


bakopa

ozdobna roślina wodna lub bagienna


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bakort

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ryb. lewy bok łodzi, bakburta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burty kwaczy – raz bakortem, drugi raz sztymborkiem – wynurzały się z piany, jakby jeszcze poratunku szukając.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbakɔrt, AS: bakort

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakburta

Wiktionary


bakowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Bakowem, dotyczący Bakowa (współcz. Bacău)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baków mrz.

Wiktionary


bakoński

przymiotnik od: Bakony (góry zrębowe na Węgrzech; Las Bakoński)


SJP.pl


bakpulwer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. proszek do pieczenia

Wiktionary


baks

potocznie: dolar; dolec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. dolar USA

Wiktionary

Baks – wieś i gmina położona w południowej części Węgier, w powiecie Kistelek, wchodzącego w skład komitatu Csongrád.

Wikipedia


baksztag

1. część olinowania na statku;
2. wiatr wiejący ukośnie od rufy;
3. jeden z kursów statku względem wiatru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. lina stabilizująca maszt, ciągnąca się od masztu ku tyłowi i burcie;

 (1.2) żegl. lina od bukszprytu do burty

 (1.3) żegl. ukośny wiatr, wiejący od baksztagu (1.1) do masztu

 (1.4) żegl. kurs przy baksztagu (1.3)

Wiktionary

Baksztag (z niem. "Backstag") – lina olinowania stałego stabilizująca maszt, biegnąca od jego topu do okucia na burcie umieszczonego na odcinku między masztem a rufą bądź nazwa kursu względem wiatru.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbakʃtak, AS: bakštak

Wiktionary


bakszysz

napiwek, łapówka, głównie na Bliskim Wschodzie i w północnej Afryce; bakczysz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna

 (1.2) pot. łapówka

Wiktionary

Bakszysz (od ‏بخشش‎, "bachszesz") – rodzaj napiwku, a raczej coś w rodzaju zawoalowanej jałmużny, obyczaj związany z religią islamu nakazujący wiernym dzielenie się częścią swoich dochodów z biednymi, a żeby biednego nie urazić darowizną w postaci czystej jałmużny pretekstem może być nawet symboliczna pomoc czy po prostu zwykła uprzejmość, którą się wynagradza właśnie bakszyszem.

Wikipedia


bakteria

organizm jednokomórkowy niewidoczny gołym okiem, mający ogromne znaczenie w przyrodzie oraz wywołujący szereg chorób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mikrobiol. rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jogurt powstaje z mleka w wyniku aktywności obecnych w nim bakterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bakˈtɛrʲja, AS: bakterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakterioza ż.

 przym. bakteryjny

 przysł. bakteryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikrob, zarazek

Wiktionary


bakterie

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|bakteria.

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bakˈtɛrʲjɛ, AS: bakterʹi ̯e

Wiktionary


bakteriemia

obecność bakterii we krwi nie wywołująca objawów chorobowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem;

Wiktionary

Bakteriemia – obecność żywych bakterii we krwi. U zdrowych osób łagodne zakażenia mają charakter przejściowy i nie powodują żadnych następstw. W przypadku zaburzeń układu odpornościowego może przekształcić się w zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS), sepsę, wstrząs septyczny i niewydolność wielonarządową (MODS).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bakteriemia może nie mieć żadnych powikłań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲˈjɛ̃mʲja, AS: bakterʹi ̯ẽmʹi ̯a

Wiktionary


bakteriobójczo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób bakteriobójczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przeciwieństwie do zwykłego cukru ksylitol działa bakteriobójczo, dlatego wpływa na wzmocnienie odporności organizmu. Likwiduje zapalenie dziąseł i ma działanie przeciwpróchnicze – potwierdziła to amerykańska Agencja Żywności i Leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲjɔˈbujt͡ʃɔ, AS: bakterʹi ̯obui ̯čo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriobójczość ż.

 przym. bakteriobójczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antyseptycznie, odkażająco, antybakteryjnie

Wiktionary


bakteriobójczość

→ bakteriobójczy


SJP.pl

Patrz:

bakteriobójczy

bakteriobójczy

zabijający bakterie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bakteriobójczy mechanizm działania penicyliny polega na hamowaniu biosyntezy ściany komórkowej młodych, namnażających się komórek bakterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲjɔˈbujt͡ʃɨ, AS: bakterʹi ̯obui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bakteriobójczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciwbakteryjny, antybakteryjny

Wiktionary


bakteriochlorofil

zielony barwik występujący u niektórych bakterii, biorący udział w procesie fotosyntezy; chlorofil bakteryjny


SJP.pl


bakteriocyd

substancja niszcząca lub hamująca rozwój bakterii i innych drobnoustrojów chorobotwórczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja bakteriobójcza

Wiktionary


bakteriocydyna

substancja niszcząca inwazyjne bakterie Gram-dodatnie


SJP.pl


bakteriocyna

białkowy metabolit wytwarzany przez bakterie o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, wykorzystywany jako biokonserwant do przechowywania żywności oraz do hamowania wzrostu bakterii patogennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metabolit wytwarzany przez bakterie wykazujące działanie przeciwdrobnoustrojowe

Wiktionary


bakteriofag

wirus mający zdolność niszczenia bakterii; fag


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mikrobiol. wirus atakujący bakterie;

Wiktionary

Bakteriofag, fag – wirus atakujący bakterie. Przeważnie dany bakteriofag zdolny jest do infekcji tylko jednego gatunku (a czasem nawet tylko szczepu) bakterii. Bakteriofagi mogą przybierać kształty złożone (buławkowate), pałeczkowate lub wielościenne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybrane szczepy bakteriofagów są wykorzystywane do niszczenia bakterii chorobotwórczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲˈjɔfak, AS: bakterʹi ̯ofak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriofagia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fag

Wiktionary


bakteriofagowy

→ bakteriofag


SJP.pl

Patrz:

bakteriofag

bakteriofobia

chorobliwy lęk przed bakteriami


SJP.pl


bakterioid

odmienna od normalnej forma rozwojowa lub zamierająca bakterii, powstała w wyniku niekorzystnych warunków rozwojowych; bakteroid


SJP.pl


bakteriolitycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) mikrobiol. w sposób prowadzący do lizy komórki bakteryjnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lizozym działa bakteriolitycznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakterioliza ż.

Wiktionary


bakteriolityczny

niszczący bakterie wskutek ich rozpuszczania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. chem. niszczący bakterie na drodze bakteriolizy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakterioliza ż.

Wiktionary


bakterioliza

zjawisko rozpadu bakterii pod wpływem działania przeciwciał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. biologiczny proces zniszczenia bakterii, prowadzący do rozpadu ich ściany komórkowej i śmierci komórki;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bakteriolityczny

 przysł. bakteriolitycznie

Wiktionary


bakteriolizyna

przeciwciało powodujące bakteriolizę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mikrobiol. substancja, która powoduje rozpad komórek bakteryjnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Działanie bakteriolizyny polega na trawieniu ściany komórkowej bakterii.

Wiktionary


bakteriolog

specjalista w dziedzinie bakteriologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mikrobiol. mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdaniem bakteriologów, laboratoryjne badania diagnostyczne w kierunku obecności pałeczek Yersinia wykonywane są w Polsce sporadycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk, AS: bakterʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriologia ż.

:: fż. bakteriolożka ż.

 przym. bakteriologiczny

 przysł. bakteriologicznie

Wiktionary


bakteriologia

dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mikrobiol. dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

Wiktionary

Bakteriologia – dział mikrobiologii poświęcony badaniu, wykorzystywaniu i zwalczaniu bakterii, a także sprawdzaniu ich ogólnych właściwości.

Podstawy współczesnej bakteriologii stworzył Ludwik Pasteur w XIX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja, AS: bakterʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriolog mos., bakteriolożka ż.

 przym. bakteriologiczny

 przysł. bakteriologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. bakt.

Wiktionary


bakteriologicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób dotyczący bakteriologii, badań nad bakteriami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Próbka została bakteriologicznie przebadana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriolog mos., bakteriologia ż.

 przym. bakteriologiczny

Wiktionary


bakteriologiczny

odnoszący się do bakteriologii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Broń bakteriologiczna jest zabroniona.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriolog mos., bakteriolożka ż., bakteriologia ż.

 przysł. bakteriologicznie

Wiktionary


bakteriolożka

→ bakteriolog


SJP.pl

Patrz:

bakteriolog

bakteriomocz

obecność bakterii w moczu; bakteriuria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. obecność bakterii w moczu;

Wiktionary

Bakteriomocz, bakteriuria – stan, w którym stwierdza się obecność bakterii w moczu.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bakteriuria; daw. prątkomocz

Wiktionary


bakterioplankton

Bakterioplankton, bakterie planktonowe – rodzaj planktonu składający się z drobnoustrojów zawieszonych w wodzie. Wiele z nich przemieszcza się aktywnie, lecz ich zdolności lokomocyjne nie wystarczają, by przeciwstawiać się prądom wodnym. Bakterioplankton ma zwykle wymiary mniejsze niż 1 μm, lecz niektóre bakterie autotroficzne są większe.

Wikipedia


bakterioryza

współżycie bakterii z roślinami wyższymi


SJP.pl


bakterioskopia

badanie bakterii za pomocą mikroskopu


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bakteriostatycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) mikrobiol. hamując wzrost i rozmnażanie się bakterii, nie powodując ich zabicia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chloramfenikol działa bakteriostatycznie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakteriostatyczny

Wiktionary


bakteriostatyczny

powstrzymujący rozmnażanie się bakterii (np. środek bakteriostatyczny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteriostatyk m., bakteriostaza ż.

 przysł. bakteriostatycznie

Wiktionary


bakteriostatyk

środek bakteriostatyczny


SJP.pl


bakterioterapia

metoda leczenia polegająca na uodpornieniu organizmu przez wprowadzenia do niego odpowiednio spreparowanych zawiesin osłabionych lub zabitych bakterii chorobotwórczych lub jadów bakteryjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. metoda leczenia polegająca na stosowaniu preparatów bakteryjnych

Wiktionary


bakterioza

choroba rośliny wywołana przez bakterie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. choroba spowodowana bakteriami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Student omówił bakteriozy ogórka i pomidora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteria ż.

Wiktionary


bakteriuria

obecność bakterii w moczu; bakteriomocz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. bakteriomocz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakteriomocz; daw. prątkomocz

Wiktionary


bakteroid

odmienna od normalnej forma rozwojowa lub zamierająca bakterii, powstała w wyniku niekorzystnych warunków rozwojowych; bakterioid


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bakterycyd

substancja niszcząca lub hamująca rozwój bakterii, środek bakteriobójczy; bakteriocyd


SJP.pl


bakteryjny

przymiotnik od: bakteria


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. biol. związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W leczeniu bakteryjnego zapalenia spojówek stosuje się miejscowo maści i krople z antybiotykami bądź sulfonamidami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛˈrɨjnɨ, AS: bakteryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakteria ż.

 przysł. bakteryjnie

Wiktionary


baktria

starożytna kraina w Azji Środkowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Wiktionary

Baktria (gr. "Baktriana", Βακτριανα; pers. "Bākhtar"; arab. i ind. "Bhalika"; chiń. 大夏, "Dàxià") – starożytna, grecka nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie. Jej stolica to Baktra (Balhika, Bokhdi, obecnie Balch).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W VI wieku p.n.e. Cyrus II Wielki przyłączył Baktrię do swego imperium jako satrapię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baktryjczyk mos., Baktryjka ż., baktrian mzw.

 przym. baktryjski

Wiktionary


baktrian

wielbłąd dwugarbny, żyjący w stanie dzikim na pustyni Gobi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Camelus ferus|Przewalski|ref=tak., duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baktriany żyją w dużej części Azji, nie tylko w Baktrii.

 (1.1) Na baktrianach jeździ się wierzchem i przewozi ładunki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaktrʲjãn, AS: baktrʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baktria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielbłąd dwugarbny

Wiktionary


baktrozaur

roślinożerny dinozaur z rodziny hadrozaurów; jaszczur maczugowaty, paraiguanodon


SJP.pl

Baktrozaur ("Bactrosaurus johnsoni"), maczugowaty jaszczur – roślinożerny dinozaur z rodziny hadrozaurów (Hadrosauridae). Spokrewniony z lambeozaurem. Był jednym z pierwszych kaczodziobów nieposiadających grzebienia na głowie.

Żył w późnej kredzie (ok. 97–85 mln lat temu) na terenach Azji. Długość ciała ok. 6 m, wysokość ok. 2 m, masa ok. 1,5–3 t. Jego szczątki znaleziono w Chinach (Mongolia Wewnętrzna) i w Mongolii.

Wikipedia


baktryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Baktrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiadomo czy Baktryjczykiem był Zaratustra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baktria ż.

:: fż. Baktryjka ż.

 przym. baktryjski

Wiktionary


baktryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Baktrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Archeolog zakochał się w Baktryjce z kruczoczarnymi włosami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baktria ż.

:: fż. Baktryjczyk mos.

 przym. baktryjski

Wiktionary


baktryjski

→ Baktria


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Baktrią, dotyczący Baktrii

Wiktionary

Patrz:

Baktria

Powiązane:

 rzecz. Baktryjka ż., Baktryjczyk mos., Baktria ż.

Wiktionary


baku

1. zbiornik na ciecze;
2. żegl. górny pokład dziobowej części statku albo pokład nadbudówki dziobowej


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) lp. D., Ms., W. od bak

Wiktionary

Baku ( Bakı) – stolica i największe miasto Azerbejdżanu, najstarszy i największy port nad Morzem Kaspijskim. Znajduje się we wschodniej części kraju, na Półwyspie Apszerońskim. Położone jest na wysokości 28 m poniżej poziomu morza, będąc tym samym najniżej położoną stolicą świata oraz największym miastem położonym poniżej poziomu morza. W 2009 roku Baku zamieszkane było przez ponad 2 miliony mieszkańców, co stanowiło niemal 1/4 populacji Azerbejdżanu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaku, AS: baku

Wiktionary


bakufu

szogunat, siogunat;
1. japońska wojskowa administracja feudalna w latach 1992-1868, w której rządy sprawował szogun;
2. okres w historii Japonii, w którym rządy sprawował szogun


SJP.pl


bakulit

1. wapień z okresu kredowego
2. głowonóg kopalny z grupy amonitów z okresu kredowego


SJP.pl


bakulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. zool. kość prącia występująca u niektórych ssaków;

 (1.2) anat. zool. część pokładełka niektórych owadów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bakulum () – kość prącia występująca u niektórych ssaków
  • bakulum, bakula () – część pokładełka niektórych owadów

Wikipedia


bakun

1. lichy, tani tytoń fajkowy;
2. odmiana machorki uprawiana na dawnej Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) rodzaj machorki uprawianej kiedyś na Ukrainie i Wołyniu

 (1.2) daw. pośledni, tani tytoń fajkowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konstantin Bakun (ur. 1985) – rosyjski (wcześniej ukraiński) siatkarz
  • Nonna Bakun-Czubarow (1937–2012) − polska geolog
  • Piotr Bakun (ur. 1972) – polski koszykarz
  • Serhij Bakun (ur. 1962) − ukraiński trener piłkarski
  • Stanisław Bakun (1875–1942) – polski wojskowy i weterynarz
  • Wojciech Bakun (ur. 1981) – polski polityk i samorządowiec
  • Tytoń bakun − gatunek roślin jednorocznych z rodziny psiankowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak jechaliśmy pociągiem, to zaobserwowałem, że w ogródkach rośnie czasem bakun — tytoń na Podolu bardzo popularny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bahun, korbacz, machorka, duchan, tiutium, tiutin

Wiktionary


bakunin

nazwisko


SJP.pl


bakunowy

przymiotnik

 (1.1) związany z bakunem, dotyczący bakunu, zawierający bakun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pudel po ziemi – piłka po powietrzu lata / A obłok bakunowy przeciąga nad gajem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakun m., bakunista m.

Wiktionary


bakutil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zakład przemysłowy przerabiający padłe zwierzęta i poubojowe resztki zwierzęce na paszę dla zwierząt, żelatynę spożywczą i mydło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkutʲil, AS: bakutʹil

Wiktionary


bakuła

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bakuła – polskie nazwisko
  • Bogdan Bakuła (ur. 1963) – polski ciężarowiec
  • Elżbieta Bakuła (ur. 1935) – polska nauczycielka i działaczka partyjna
  • Hanna Bakuła (ur. 1950) – polska malarka, scenograf i kostiumolog
  • Leszek Bakuła (1930–1997) – polski pisarz
  • Stanisława Bakuła (1925–1989) – polska wycinankarka, pisankarka, tkaczka, hafciarka i koronczarka
  • Zygmunt Bakuła (1920–1943) – polski robotnik, żołnierz Gwardii Ludowej
  • Bakuła – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim
  • Bakuła – dawna gromada

Wikipedia


baków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Bacău, miasto w Rumunii;

 (1.2) geogr. przysiółek w Polsce, w gminie Masłów w województwie kieleckim

 (1.3) geogr. szczyt w Beskidzie Makowskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baków – miejscowość w Rumunii
  • Baków – szczyt w Beskidzie Makowskim (w Paśmie Pewelskim)
  • Baków – przysiółek w gminie Masłów w województwie kieleckim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponadto z polską organizacją kościelną było związane biskupstwo mołdawskie z siedzibą w Bakowie oraz aż do połowy XVIII w. biskupstwo wrocławskie (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bakowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bacău

Wiktionary


bakłaszka

regionalnie: wojskowa manierka


SJP.pl


bakłażan

roślina jednoroczna warzywna z rodziny psiankowatych, dorastająca do 1 m wysokości; oberżyna, psianka podłużna, gruszka miłosna, jajko krzewiaste


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roln. roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna nazwa systematyczna|Solanum melongena|L.|ref=tak., o jadalnych owocach;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) spoż. warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogrodzie wyrosły nam dorodne bakłażany.

 (2.1) Na obiad jedliśmy zapiekankę z bakłażanami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bakˈwaʒãn, AS: baku̯ažãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakłażanówka ż.

:: zdrobn. bakłażanek m.

 przym. bakłażanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psianka podłużna, oberżyna, jajko krzewiaste

 (2.1) gruszka miłosna, oberżyna, bakman; reg. bałtarzan

Wiktionary


bakłażanowy

→ bakłażan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący rośliny bakłażana, związany z rośliną bakłażana

 (1.2) kulin. spoż. dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

Wiktionary

Patrz:

bakłażan

Przykłady

 (1.2) Do tego pasowałby sos bakłażanowy.

 (2.1) Kupiłam sobie piękny bakłażanowy stanik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbakwaʒãˈnɔvɨ, AS: baku̯ažãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bakłażan m., bakłażanowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oberżynowy

 (2.1) oberżynowy, czarnofioletowy, brunatnofioletowy

Wiktionary


bal

gruby, budulcowy pień drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

 (1.2) duży, wstępnie obrobiony pień

 (1.3) bud. tarcica mająca grubość minimum 5 cm i szerokość nie mniejszą niż dwukrotna grubość

 (1.4) daw. duża paczka

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka

 (1.6) gw-pl|Bukowina. przyjęcie z okazji chrzcin

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Bal (zm. 1646) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Adam Bal (1867–1927) – polski prawnik i urzędnik terytorialny
  • Andrij Bal (1958–2014) – ukraiński piłkarz i trener
  • Anton Bal (ur. 1963) – papuaski duchowny rzymskokatolicki
  • Antoni Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Duygu Bal (ur. 1987) – turecka siatkarka
  • Ewa Bal (ur. 1973) – polska filolog, italianistka
  • Maciej Bal (zm. 1511) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Matjasz III Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Michał Bal zm. 1496) – polski duchowny katolicki ,bernardyn
  • Mieke Bal (ur. 1946) – holenderska krytyczka i teoretyczka kultury
  • Mykoła Bal (1913–1999) – radziecki wojskowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku Sylwestra spędzamy na balu.

 (1.2) Ciężarówka przywiozła ogromne bale.

 (1.5) (gwara.) Zeflik przywalił balem w eka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bal, AS: bal

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. balet mrz., baletnica ż., balowanie n., zabalowanie n.

:: czas. balować ndk., zabalować dk.

:: przym. balowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kłoda, kloc, pal, belka

 (1.4) bela

 (1.5) gw. Górny Śląsk bala

 (1.6) kyrściny

Wiktionary


bala

gruby, budulcowy pień drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka (do gry)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bala – miasto w Walii
  • Bala – jezioro w Walii
  • Bala – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu
  • Băla – gmina w okręgu Marusza w Rumunii
  • Bala – wieś w Rumunii
  • Bala – gmina w Rumunii
  • Bala – wieś w Syrii
  • Bala – miasto w Palestynie
  • Bala – piąta siła, duchowa moc posiadana przez Buddę lub Bodhisattwę
  • Athanase Bala (1927–2019) – kameruński duchowny rzymskokatolicki
  • Ferid Bala (1934–2020) – albański muzykolog
  • Haradin Bala (1957–2018) – kosowski wojskowy i zbrodniarz wojenny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Holdek ciepnył bala z autu.

Wiktionary


balaam

prorok z Mezopotamii


SJP.pl

Balaam a. Bileam, syn Beora ( ‏בִּלְעָם‎) – postać biblijna ze Starego Testamentu, prorok błogosławiący naród wybrany.

Wikipedia


balafon

zachodnioafrykański instrument perkusyjny z grupy idiofonów, popularny m.in. w Senegalu i Burkina Faso


SJP.pl

Balafon – tradycyjny zachodnioafrykański instrument perkusyjny z rodziny idiofonów, do dziś bardzo popularny m.in. w takich krajach jak Burkina Faso, Gambia, Gwinea, Mali i Senegal. Odmiana ksylofonu, w którym wysuszone owoce tykwy służą jako pudła rezonansowe. Często w tykwach można spotkać dziury zaklejone cienką folią, która pełni rolę membrany, co nadaje dźwiękowi specyficzne brzęczące brzmienie (tradycyjnie do robienia membran używane były do tego celu bardzo gęste sieci pająków).

Wikipedia


balak

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balak – wieś w Armenii, w prowincji Sjunik
  • Balak – postać biblijna ze Starego Testamentu
  • Operacja Balak – izraelska operacja wojskowa w 1948 roku

Wikipedia


balaklawa

potocznie: kominiarka


SJP.pl


balanchine

[czytaj: BAlanczin] nazwisko


SJP.pl


balandrować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. hulać

Wiktionary


balanga

potocznie: impreza, zabawa z dużą ilością alkoholu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. huczna impreza towarzyska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balanga – polski film z 1993 roku
  • Balanga – miasto w prowincji Bataan w regionie Luzon Środkowy na Filipinach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro w klubie jest balanga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlãŋɡa, AS: balãŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balangowicz m., balangista m., balangowiczka ż., balangowanie n.

 czas. balangować ndk.

 przym. balangowy

 przysł. balangowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) party, biba, bibka, popijawa

Wiktionary


balangowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. uczestniczenie w balandze lub w balangach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balanga ż., balangowicz m., balangowiczka ż.

 czas. balangować ndk.

 przym. balangowy

Wiktionary


balangować

potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; baletować, imprezować


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) brać udział w imprezach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łeb mnie boli, za długo wczoraj balangowałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalãŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: balãŋgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balanga ż., balangowanie n., balangowicz mos., balangowiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imprezować, bawić się

Wiktionary


balangowicz

1. osoba często uczestnicząca w balangach;
2. uczestnik balangi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) częsty uczestnik balang, osoba lubiąca imprezować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balanga ż., balangowanie n.

:: fż. balangowiczka ż.

 czas. balangować ndk.

Wiktionary


balangowiczka

1. kobieta często uczestnicząca w balangach;
2. uczestniczka balangi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. częsta uczestniczka balang, kobieta lubiąca imprezować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balanga ż., balangowanie n.

:: fm. balangowicz m.

 czas. balangować ndk.

Wiktionary


balangowy

→ balanga


SJP.pl

Patrz:

balanga

balans

1. chwianie się w celu utrzymania równowagi;
2. załatwianie na przemian różnych spraw z zachowaniem równowagi między nimi;
3. przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń równoważnych, składający się z poziomej belki opartej na dwóch słupach; równoważnia, balansjer;
4. drąg używany w niektórych sportach w celu łatwiejszego utrzymania równowagi; balansjer;
5. regulator chodu zegarka, zastępujący wahadło; balansjer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przechylanie się w celu utrzymania równowagi

 (1.2) element budowy zegarka mechanicznego regulujący jego chód;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbalãw̃s, AS: balãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balansowanie n., balansjer m., balansjerka ż.

 czas. balansować

Wiktionary


balansista

artysta cyrkowy, wykonujący, w celu zabawienia publiczności, sztuczki cyrkowe na linie zawieszonej na pewnej wysokości nad ziemią


SJP.pl


balansjer

1. część mechanizmu w postaci dźwigni przenoszącej siły w ruchu zmiennokierunkowym, dawniej stosowana np. w maszynach parowych;
2. przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń równoważnych, składający się z poziomej belki opartej na dwóch słupach; równoważnia, balans;
3. drąg używany w niektórych sportach w celu łatwiejszego utrzymania równowagi; balans;
4. regulator chodu zegarka, zastępujący wahadło; balans


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. kółko wahadłowe w zegarkach mechanicznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balans mrz.

Wiktionary


balansjera

mały, szybki statek z ożaglowaniem lugra


SJP.pl


balansjerka

przyrząd do bicia monet wynaleziony w XVI wieku, używany do roku 1830


SJP.pl


balansowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|balansować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalãw̃sɔˈvãɲɛ, AS: balãũ̯sovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. balansować ndk.

 rzecz. balans m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) równoważenie

Wiktionary


balansować

1. chwiać się, przechylać się w różne strony w celu utrzymania równowagi;
2. potocznie: zręcznie wymijać przeszkody, przechylając ciało w różne strony;
3. potocznie: skłaniać się na przemian ku czemuś; lawirować;
4. dawniej: bawić się, hulać, włóczyć się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) utrzymywać równowagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Artysta balansował na linie, nie tracąc równowagi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balansowanie n., balans mrz.

Wiktionary


balansowy

przymiotnik od: balans


SJP.pl


balansówka

ręczna prasa śrubowa


SJP.pl


balantydiaza

choroba przewodu pokarmowego wywołana przez pasożytujące w jelitach orzęski


SJP.pl


balas

1. mała ozdobna kolumienka, element balustrady; tralka; balaska;
2. potocznie: stolec o podłużnym kształcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. pionowy element balustrady w formie słupka lub kolumienki;

 (1.2) pot. przen. stolec o podłużnym kształcie

Wiktionary

Balas (także balasek, balaska, tralka) – pionowy element balustrady schodów, balkonu, tarasu lub ustawiane nad gzymsem głównym, złożony na ogół z jednej lub dwóch kolumienek o gruszkowato wybrzuszonym trzonie, zwanych też lalkami, wsparty na bazie, zwieńczony zazwyczaj plintą, podpierający poręcz.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. balasa ż., balaska ż.

:: zdrobn. balasaek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balasa, balasek, balaska, tralka

Wiktionary


balasa

słupek balustrady rzeźbiony lub toczony; balas


SJP.pl


balasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; siad, w którym kolana są połączone, pośladki spoczywają na piętach, a tułów leży na udach, głowa luźno zwisa, ramiona wzdłuż łydek

Wiktionary

Balasana (zapis stylizowany: BALASANA) – trzeci singel polskiego piosenkarza Sobla z jego trzeciego albumu studyjnego, zatytułowanego "Napisz jak będziesz". Singel został wydany 10 kwietnia 2025.

Nagranie otrzymało w Polsce status złotego singla, przekraczając liczbę 62 500 tysięcy sprzedanych kopii.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pozycja dziecka, dziecko

Wiktionary


balasek

zdrobnienie od: balas


SJP.pl


balaska

mała ozdobna kolumienka, element balustrady; tralka; balas


SJP.pl


balast

1. specjalne obciążenie, stosowane głównie na statkach, łodziach podwodnych i balonach, służące do regulacji równowagi i głębokości zanurzenia lub wysokości lotu;
2. niepotrzebne, szkodliwe obciążenie czymś; coś zbytecznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mors. obciążenie stosowane głównie do obniżenia środka ciężkości i poprawienia stateczności;

 (1.2) mors. na okrętach podwodnych zbiornik otaczający kadłub napełniany w chwili zanurzenia i opróżniany w chwili wynurzania

 (1.3) lotn. w balonach i sterowcach: dodatkowy ładunek służący do zrzucania w ramach regulowania tempa wznoszenia się i opadania

 (1.4) przen. zbędny ciężar psychiczny lub fizyczny

Wiktionary

Balast – dodatkowy element lub ładunek, którego podstawową cechą jest znaczny ciężar, wykorzystywany na różnego rodzaju statkach wodnych (zarówno nawodnych, jak i podwodnych), pojazdach lądowych specjalnego przeznaczenia, oraz statkach powietrznych. Wykorzystywany także we wszystkich rodzajach modeli statków i pojazdów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) By obniżyć środek ciężkości na statek jako balast załadowano gruz.

 (1.2) Marynarz kręcił pokrętłami od balastu.

 (1.3) Załogi zrzuciły balast w określonym miejscu.

 (1.4) Koniec procesu rozwodowego był dla niego prawdziwym zrzuceniem balastu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalast, AS: balast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balastowanie n., balaścik mrz.

 czas. balastować

 przym. balastowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) ciężar, brzemię, jarzmo, garb

Wiktionary


balastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mors. lotn. obciążanie balastem

Wiktionary

Balastowanie – w terminologii żeglarskiej przeciwdziałanie momentowi przechylającemu jednostkę będącemu wynikiem oddziaływania wiatru z ożaglowaniem. Może być wykonywane przez załogę poprzez przejście na burtę nawietrzną oraz np. wykorzystanie trapezu lub zapewnione przez odpowiednio umieszczony ciężar zwany balastem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. balast m.

 czas. balastować

 przym. balastowy

Wiktionary


balastować

1. obciążać coś balastem, np. statek, balon itp.;
2. w sporcie: wychylać się w celu zapewnienia równowagi, np. na wirażu z motocykla z przyczepą, z sanek sportowych, jachtu;
3. podsypywać żwir, tłuczeń pod podkłady torów kolejowych


SJP.pl


balastowy

związany z balastem, dotyczący balastu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z balastem, dotyczący balastu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balast m., balastowanie n.

Wiktionary


balata

1. drzewo z rodziny sączyńcowatych; zwięźla;
2. substancja otrzymywana z soku tego drzewa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balata – obóz palestyńskich uchodźców na Zachodnim Brzegu Jordanu
  • balata – rodzaj żywicy
  • Jardin de Balata – ogród botaniczny na Martynice

Wikipedia


balaton

jezioro na Węgrzech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. jezioro na Nizinie Panońskiej, największe jezioro Węgier;

Wiktionary

Balaton, Jezioro Błotne – największe jezioro Węgier i zarazem Europy Środkowej, położone w południowo-zachodnich Węgrzech, w obrębie komitatów Somogy, Veszprém i Zala, na Nizinie Panońskiej, u południowych podnóży Lasu Bakońskiego, około 80 km od Budapesztu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈlatɔ̃n, AS: balatõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balatoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezioro Błotne

Wiktionary


balatoński

→ Balaton


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Balatonem, dotyczący Balatonu

Wiktionary

Patrz:

Balaton

Powiązane:

 rzecz. Balaton mrz.

Wiktionary


balayage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, baleyage


SJP.pl


balazs

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrei Balazs (ur. 1986) – rumuński skoczek narciarski
  • Artur Balazs (ur. 1952) – polski polityk

Wikipedia


balaścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od balast

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie balast, lecz tylko mały balaścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balast m.

Wiktionary


balbecki

→ Baalbek (miasto w Libanie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Baalbekiem, dotyczący Baalbeku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baalbek mrz.

Wiktionary


balbierski

przymiotnik od: balbierz


SJP.pl


balbierz

dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balwierz, barbierz


SJP.pl


balbina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Balbina – żeński odpowiednik imienia Balbin o pochodzeniu łacińskim.

W XXI wieku imię rzadkie. W styczniu 2025 roku w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 986 kobiet o imieniu Balbina nadanym jako imię pierwsze. Dla porównania, najczęściej nadane jako imię pierwsze – Anna, nosi 1,068,330 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawsze, gdy widział Balbinę, różowił się i nie mógł z siebie nic wykrztusić.

 (1.1) Spotkajmy się pod kościołem św. Balbiny o 16.30.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈbʲĩna, AS: balbʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Balbin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Balbinka

Wiktionary


balbineczka

zdrobnienie od: Balbina (imię żeńskie)


SJP.pl


balbininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Balbiny lub z nią związany


SJP.pl


balbinka

zdrobnienie od: Balbina (imię żeńskie)


SJP.pl


balboa

waluta Panamy równa 100 centesimom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) monet. waluta Panamy;

Wiktionary

Balboa – jednostka monetarna Republiki Panamy. Nazwa waluty pochodzi od nazwiska hiszpańskiego konkwistadora Vasco Núñeza de Balboa. Kod waluty to PAB. Balboa zastąpiła dolar amerykański, używany wcześniej. Obecnie Panama nie ma własnych banknotów, w obiegu jest dolar amerykański. Kurs balboa jest powiązany w stosunku 1:1 z dolarem amerykańskim.

Wikipedia


balbutologopedia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział logopedii, dotyczy zaburzeń mowy związanych z jąkaniem

Wiktionary


balcar

nazwisko


SJP.pl


balcer

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balcer – przysiółek wsi Skaje w Polsce, położony w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn
  • Adam Balcer (ur. 1976) – polski politolog
  • Bogdan Balcer (1936–2018) – polski historyk
  • Łukasz Balcer (ur. 1935) – polski prawnik i polityk
  • Mieczysław Balcer (1906–1995) – polski piłkarz i lekkoatleta
  • Pan Balcer w Brazylii – poemat epicki Marii Konopnickiej

Wikipedia


balcerak

nazwisko


SJP.pl


balcerek

nazwisko


SJP.pl


balcerowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Jan Balcerowicz (ur. 1939) – polski pisarz, poeta i dziennikarz
  • Bolesław Balcerowicz (ur. 1943) – polski wojskowy
  • Ewa Balcerowicz (ur. 1953) – polska ekonomistka
  • Leszek Balcerowicz (ur. 1947) – polski polityk i ekonomista
  • Piotr Balcerowicz (ur. 1964) – polski orientalista i filozof
  • Balcerowicz – herb szlachecki
  • Plan Balcerowicza – program reform gospodarczo-ustrojowych realizowanych w Polsce od 1990 roku
  • Balcerowicz musi odejść – slogan polityczny używany w Polsce na przełomie XX i XXI wieku

Wikipedia


balcerowiczowski

→ Balcerowicz


SJP.pl

Patrz:

Balcerowicz

balcerowski

nazwisko


SJP.pl


balcerski

nazwisko


SJP.pl


balcerzak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alojzy Balcerzak (1930–2021) – polski grafik, malarz, artysta plastyk, popularyzator sztuki i wykładowca
  • Andrzej Balcerzak (1925–2017) – polski aktor
  • Feliks Balcerzak (1910–1996) – polski wojskowy i działacz społeczny
  • Jerzy Balcerzak (ur. 1942) – polski geodeta i kartograf
  • Józef Balcerzak (1903–1942) – polski działacz robotniczy
  • Józef Balcerzak (1909–?) – polski działacz ludowy i polityk
  • Klaudiusz Balcerzak (ur. 1944) – polski przedsiębiorca, samorządowiec i polityk
  • Marian Balcerzak (1949–2000) – polski piłkarz
  • Michał Balcerzak – polski prawnik
  • Piotr Balcerzak (ur. 1975) – polski lekkoatleta, sprinter
  • Sebastian Balcerzak (ur. 1980) – polski koszykarz

Wikipedia


balcewicz

nazwisko


SJP.pl


baldach

1. rodzaj kwiatostanu, np. cebuli, marchwi;
2. dawniej: baldachim (osłona z tkaniny)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. rodzaj kwiatostanu i owocostanu;

 (1.2) włók. rodzaj wschodniej jedwabnej tkaniny, złotogłów bagdadzki

 (1.3) przest. zob. baldachim.

Wiktionary

Baldach (łac. "umbella", ang. "umbel") – u roślin rodzaj kwiatostanu, w którym pojedyncze kwiaty wyrastają na mniej więcej jednakowej długości szypułkach z jednego miejsca na szczycie pędu. Najwcześniej rozkwitają kwiaty zewnętrzne, czym bliżej środka, tym później.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. baldachim mrz.

:: zdrobn. baldaszek m.

 przym. baldachowaty

Wiktionary


baldachim

osłona z tkaniny w kształcie daszka na drążkach, przenośna albo umocowana nad tronem, amboną itp.; baldach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

 (1.2) archit. dekoracyjny element w kształcie wieżyczki lub aediculi, umieszczony nad ołtarzem, amboną, posągiem, nagrobkiem itp.

 (1.3) lotn. środkowa część płata nośnego umieszczonego nad kadłubem samolotu dwupłatowego lub jednopłatowego w układzie parasol;

Wiktionary

Baldachim (łac. "baldakinus", z wł. "baldacchino") – podstawowe znaczenia to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Następca szedł pod baldachimem, przed nim kapłan z puszką, w której paliły się kadzidła – wreszcie kilka młodych dziewcząt rzucających róże na ścieżkę, którą książę miał przechodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈdaxʲĩm, AS: baldaχʹĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baldach m.

 przym. baldachowaty

Wiktionary


baldachimowy

związany z baldachimem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z baldachimem; wyposażony w baldachim; w kształcie baldachimu

Wiktionary


baldachogrono

rodzaj kwiatostanu


SJP.pl

Ba

Wikipedia


baldachokształtny

przypominający kształtem baldach


SJP.pl


baldachokwiatowe

rząd roślin z baldaszkowatymi kwiatostanami; Umbelliflorae


SJP.pl


baldachokwiatowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; araliowiec


SJP.pl


baldachokwiatowy

o cechach baldachokwiatowych (rząd roślin)


SJP.pl


baldachowaty

podobny do baldachu (kwiatostanu)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. mający kształt baldachu, przypominający baldach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baldach mrz., baldachim mrz.

Wiktionary


baldaszek

zdrobnienie od: baldach


SJP.pl

Baldaszek (łac. "umbellula", ang. "umbellule") – mały baldach, najczęściej będący częścią składową kwiatostanu zwanego baldachem złożonym. W baldaszku pojedyncze kwiaty wyrastają na mniej więcej jednakowej długości szypułkach z jednego miejsca na osi pędu. Najwcześniej rozkwitają kwiaty zewnętrzne, czym bliżej środka, tym później.

Wikipedia


baldaszkowate

rodzina roślin zielnych z klasy dwuliściennych, o kwiatach zebranych w baldachy i pustych łodygach, występujących głównie w strefach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej; selerowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Apiaceae|Lindl.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu selerowców;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cieszynianka należy do baldaszkowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baldaszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) selerowate

Wiktionary


baldaszkowaty

1. o cechach baldaszkowatych (rodzina roślin);
2. mający kształt baldaszka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. o cechach roślin z rodziny baldaszkowatych

 (1.2) mający kształt baldaszka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baldaszkowate nmos., baldaszek mrz.

 przym. baldaszkowy

Wiktionary


baldaszkowiec

srogoń baldaszkowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny tasznikowatych


SJP.pl

Ba

Wikipedia


baldaszkowy

związany z baldaszkiem, dotyczący baldaszka


SJP.pl


baldasznik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. bot. agapant, nazwa systematyczna|Agapanthus|L’Hér.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. agapant

Wiktionary


baldur

w mitologii nordyckiej: syn Odyna i Frigg, symbol dobra, piękna i mądrości


SJP.pl

Ba

Wikipedia


baldurek

baldurek pręgowany, baldurek pstrokaty - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych


SJP.pl


baldwin

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baldwin – gmina
  • Baldwin Street – ulica w Dunedin
  • Baldwin – półwysep
  • Baldwin – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Duval
  • Baldwin – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Banks
  • Baldwin – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Randolph
  • Baldwin – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jackson
  • Baldwin – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii St. Mary
  • Baldwin – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  • Baldwin – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lake
  • Baldwin – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chemung
  • Baldwin – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Nassau

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaldvʲĩn, AS: baldvʹĩn

Wiktionary


baldwina

imię żeńskie


SJP.pl

Baldwina – żeński odpowiednik imienia Baldwin.

Wikipedia


balearczyk

mieszkaniec Balearów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Balearów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baleary nmos.

:: fż. Balearka ż.

 przym. balearski

Wiktionary


balearka

mieszkanka Balearów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Balearów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baleary nmos.

:: fm. Balearczyk mos.

 przym. balearski

Wiktionary


balearski

→ Baleary


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Balearów

 (1.2) dotyczący Morza Balearskiego

Wiktionary

Patrz:

Baleary

Powiązane:

 rzecz. Baleary nmos., Balearczyk mos., Balearka ż.

Wiktionary


baleary

archipelag na Morzu Śródziemnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego;

 (1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna Królestwa Hiszpanii obejmująca wyspy Baleary (1.1)

Wiktionary

Baleary ( Islas Baleares, Illes Balears) – region Hiszpanii obejmujący archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego o powierzchni 5014 km². Baleary liczą ok. 1,07 mln mieszkańców. Znajduje się w pobliżu wschodniego hiszpańskiego wybrzeża. Archipelag składa się z kilku wysp, z czego trzy największe to Majorka, Minorka i Ibiza.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Balearczyk mos., Balearka ż.

 przym. balearski

Wiktionary


balecik

zdrobnienie od: balet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od balet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie balet, lecz tylko mały balecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet m., baletka ż., baletnik m., baletnica ż., baletniczka ż.

 przym. baletowy, baletniczy

Wiktionary


baleja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Wilno,Łopatowszczyzna,Bujwidze,Supraśl,Sokółka,Suwalszczyzna,Litwa,Brasławszczyzna,Mrągowo,Olecko,Polesie,Tykocin,Suraż,Sejny,Sławęcin. balia

Wiktionary


balejaż

farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balayage, baleyage


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu

Wiktionary

Balejaż, balayage (z balayage – zamiatanie) – technika fryzjerska koloryzacji włosów, polegająca na nakładaniu pędzlem na niektóre, cienkie pasma włosów farby o różnych tonach. Rezultat powinien być zbliżony do naturalnych różnic kolorystycznych pasm włosów. Do balejażu używa się od trzech do sześciu odcieni farby. Farbowanie takie ma na celu uzyskanie optycznego efektu nadania fryzurze objętości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widziałaś Dorotę z nowym balejażem na głowie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛjaʃ, AS: balei ̯aš

Wiktionary


balek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. belka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk belek

Wiktionary


balena

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. wieloryb datadef|1534|2. poł. XVIII w..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛ̃na, AS: balẽna

Wiktionary


balenit

1. ulepszone drewno warstwowe, stosowane w konstrukcjach lotniczych
2. dawniej: sztuczny fiszbin


SJP.pl

Balenit – rodzaj uszlachetnionej sklejki, która charakteryzuje się bardzo dużą wytrzymałością na rozrywanie. Prasowanie balenitu odbywa się na gorąco, gdzie warstwy brzozowego forniru są nasiąknięte NaOH oraz nasączone żywicą fenoloformaldehydową. [].

Wikipedia


baleno

model samochodu marki Suzuki


SJP.pl

„Baleno” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez okręty Regia Marina i Marina Militare:

Wikipedia


balerina

baleryna;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tancerka, solistka zespołu baletowego

 (1.2) pot. damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balerina – film animowany z 2016 roku
  • Balerina – film dokumentalny z 2006 roku
  • Balerina na łodzi – film z 1969 roku
  • „Ballerina” – singel Malou Prytz z 2020 roku
  • „Ballerina” – piosenka Namie Amuro z 2014 roku
  • Ballerina – film z 1966 roku w reżyserii Normana Campbella

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Baleriny są co prawda wygodne, ale trudno w nich wyglądać niczym długonoga piękność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalɛˈrʲĩna, AS: balerʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) balerinka

Wiktionary


balerinka

rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. obuw. damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balerina

Wiktionary


balerinki

obuwie damskie, czółenka na płaskim obcasie; balerynki, baleriny


SJP.pl


baleriny

baleryna;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka


SJP.pl


baleron

rodzaj wędliny wyrabianej z karkówki wieprzowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. kulin. rodzaj wędzonej lub gotowanej wędliny z peklowanej karkówki bez kości, w osłonce naturalnej lub sztucznej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. ktoś otyły

Wiktionary

Baleron – wędlina (wędzonka) wyrabiana z peklowanego i wędzonego karczku wieprzowego. Jest obok szynki najwyżej cenioną polską wędliną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjadłbym kanapkę z baleronem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛrɔ̃n, AS: balerõn

Wiktionary


baleryna

balerina;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka


SJP.pl


balerynka

rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; baleryna, balerina, balerinka


SJP.pl


balerynki

obuwie damskie, czółenka na płaskim obcasie; balerinki


SJP.pl


balet

1. rodzaj widowiska teatralnego będącego połączeniem tańca artystycznego, muzyki i fabuły; utwór muzyczny będący kanwą takiego widowiska;
2. grupa tancerzy, zespół tańczący w teatrze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

 (1.2) muz. utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

 (1.3) pot. skład osobowy tancerzy, biorący udział w balecie (1.1) lub inny widowisku tanecznym

Wiktionary

Termin balet (z fr. "ballet", a to z wł. "balletto" zdrobnienie od "ballo" „taniec”) ma kilka powiązanych z sobą znaczeń:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzisiejszym balecie wystąpiła podobno jakaś światowej sławy tancerka.

 (1.3) Odwołano dzisiejsze przedstawienie, bo strajkuje cały balet, a połowa orkiestry choruje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalɛt, AS: balet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baletnica ż., baletniczka ż., baletka ż., balety nmos., baletowanie n.

:: zdrobn. balecik m.

 czas. baletować ndk.

 przym. baletowy

 przysł. baletowo

Wiktionary


baletka

(najczęściej w liczbie mnogiej - baletki) but przeznaczony do tańca w balecie albo przypominający taki but, ale noszony na co dzień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choreogr. środ. teatr. lekki pantofel przystosowany do tańca na palcach, stosowany w balecie

 (1.2) kulin. (bitka), ciasteczko biszkoptowe przełożone marmoladą lub powidłami i posypane makiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛtka, AS: baletka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet mrz., baletnica ż., baletniczka ż., baletowanie n., balecik mrz.

Wiktionary


baletki

pantofle o sztywnej podeszwie dla tancerek, pozwalające wykonywać kroki taneczne na czubkach palców


SJP.pl

Baletki – buty do tańca klasycznego i treningu w balecie.

Wikipedia


baletmistrz

kierownik zespołu baletowego; osoba zajmująca się reżyserowaniem i choreografią przedstawień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) choreogr. kierownik artystyczny zespołu baletowego lub twórca układów choreograficznych

Wiktionary

Baletmistrz (zapis stylizowany: BALETMISTRZ) – jedenasty album studyjny polskiego rapera Bonsona. Wydawnictwo ukazało się 27 września 2024 nakładem wytwórni muzycznej Def Jam Recordings w dystrybucji Universal Music Polska.

Album jest utrzymany w stylu muzyki hip-hop. Składa się z wersji standardowej (1 CD).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. baletmistrzyni ż.

 przym. baletmistrzowski

Wiktionary


baletmistrzowski

dotyczący baletmistrza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z osobą lub stanowiskiem baletmistrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baletmistrz mos.

Wiktionary


baletmistrzyni

1. tancerka występująca w balecie;
2. kierowniczka zespołu baletowego


SJP.pl


baletnica

1. tancerka występująca w balecie;
2. potocznie: kobieta, która dobrze tańczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaw. szt. kobieta, która tańczy w balecie

 (1.2) pot. kobieta, dziewczynka tańcząca perfekcyjnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalɛtʲˈɲit͡sa, AS: baletʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet mrz., baletka ż., baletniczka ż., baletowanie n., balecik mrz.

 przym. baletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerka baletowa, balerina

Wiktionary


baletniczka

zdrobnienie od: baletnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: baletnica

 (1.2) dziewczynka-baletnica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet m., balecik m., baletnica ż., baletka ż., baletowanie n.

 przym. baletowy

 przysł. baletowo

Wiktionary


baletniczy

dawniej: baletowy


SJP.pl


baletnik

tancerz w balecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. szt. mężczyzna, który tańczy w balecie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balecik mrz., baletowanie n.

 przym. baletowy

Wiktionary


baletoman

miłośnik baletu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wielki miłośnik baletu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baletomania ż.,

:: fż. baletomanka ż.

Wiktionary


baletomania

uwielbienie baletu, fascynacja sztuką baletową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wielkie zainteresowanie baletem, zamiłowanie do baletu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baletoman m., baletomanka ż.

Wiktionary


baletomanka

→ baletoman


SJP.pl

Patrz:

baletoman

baletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. uczestniczenie w potańcówkach, zabawach towarzyskich, zakrapianych spotkaniach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet m., baletnik m., baletnica ż., baletniczka ż., baletka ż.

 czas. baletować

 przym. baletowy, baletniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balowanie, imprezowanie

Wiktionary


baletować

potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; balangować, imprezować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) rzad. choreogr. tańczyć balet lub jak w balecie

 (1.2) pot. chodzić po imprezach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet mrz., baletowanie n., balety nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bawić się, imprezować

Wiktionary


baletowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest baletowe; cecha tych, którzy są baletowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baletowy

 przysł. baletowo

Wiktionary


baletowy

związany z baletem, dotyczący baletu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) choreogr. dotyczący baletu, zajmujący się baletem, skupiający się na balecie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotykała tu inne uczennice szkoły baletowej, podobnie niepewne, czujące się nieswojo, zażenowane własną fizjologią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balety nmos., balet mrz., baletnica ż., baletnik mos., baletniczka ż., baletki nmos., baletowanie n., balecik mrz., baletowość ż.

Wiktionary


balety

potocznie: zabawa taneczna; tańce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. spotkanie towarzyskie, podczas którego tańczy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrze, że nie grają w niedzielę, bo pewnie po sobotnich baletach chłopcy nie mieliby sił do biegania […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balet m.

 czas. baletować ndk.

 przym. baletowy

Wiktionary


balewski

nazwisko


SJP.pl


baley

[czytaj: balej] nazwisko


SJP.pl


baleyage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, balayage


SJP.pl


bali

gatunek bydła występującego na wyspach indonezyjskich, dawniej dziki, obecnie udomowiony


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: bal

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bali – wyspa w Indonezji
  • Bali – prowincja w Indonezji
  • Bali – cieśnina w Indonezji
  • Bali – morze w Indonezji
  • Bali – miasto w Kamerunie
  • Bali – miejscowość na Krecie
  • Bali – dzielnica Nowego Tajpej na Tajwanie
  • (770) Bali – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Bali – album zawierający muzykę etniczną w stylu gamelan
  • bali – rasa bydła
  • Bali – serial animowany, produkcji francuskiej z 2006 roku
  • Chokher Bali – bengalski dramat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbalʲi, AS: balʹi

Wiktionary


balia

duże, drewniane naczynie do prania bielizny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. hist. rodzaj płytkiej, dużej wanny do prania;

 (1.2) daw. gw-pl|Kraków. wanna (do kąpieli)

Wiktionary

Balia (baleja, z niem. gwar. "Balje") – duże i płytkie naczynie do ręcznego prania domowej bielizny.

Pierwotnie wykonywane z drewnianych klepek, krągłe lub wydłużone, szerokie i płytkie. Podobnie jak beczka, spajane obręczami drewnianym (z leszczyny) bądź z taśmy stalowej, zwanej bednarką. Rzemieślniczo sprzęt ten wytwarzali bednarze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babcia prała w balii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalʲja, AS: balʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. balijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. baleja

Wiktionary


balice

wieś w województwie małopolskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce;

 (1.2) pot. Międzynarodowy Port Lotniczy Kraków-Balice;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Janikowo
  • Balice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
  • Balice – część wsi Wiśniowa w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Wiśniowa
  • Balice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno
  • Balice – nieistniejąca wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
  • Balice – gromada w powiecie buskim
  • Balice – gromada w powiecie krakowskim
  • Balice – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie mościskim
  • port lotniczy Kraków-Balice im. Jana Pawła II, ulokowany w Balicach
  • lądowisko Balice-LPR

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Miałem lecieć z Balic, ale lecę z Pyrzowic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baliczanin m., baliczanka ż.

 przym. balicki

Wiktionary


balicki

→ Balice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Balicami, dotyczący Balic

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Balicka (ur. 1963) – polska siatkarka
  • Danuta Balicka (1932–2020) – polska aktorka
  • Ewa Balicka-Witakowska (ur. 1948) – polska historyk stuki, etiopistka
  • Gabriela Balicka-Iwanowska (1867–1962) – polska botanik i polityk
  • Natalia Balicka (1917–2009) – polska mikrobiolog
  • Andrzej Balicki (zm. 1420) – polski rycerz
  • Anton Balicki (1891–1937) – białoruski działacz narodowy
  • Antoni Balicki (1882–1956) – polski pedagog i pisarz
  • Bogusław Balicki (1937–2010) – polski malarz i projektant graficzny
  • Cezary Balicki (ur. 1958) – polski brydżysta i szachista
  • Franciszek Klemens Balicki (zn. 1708) – polski kaznodzieja i teolog
  • Grigorij Balicki (1906–1989) – radziecki dowódca partyzancki i działacz partyjny

Wikipedia

Patrz:

Balice

Powiązane:

 rzecz. Balice nmos.

Wiktionary


baliczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: bal

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. piłeczka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. bal mrz., balik mrz.

:: czas. balować ndk.

:: przym. balowy

:: przysł. balowo

 (1.2)

:: rzecz. bal mrz., balik mrz.

Wiktionary


baligrodzianin

mieszkaniec Baligrodu


SJP.pl


baligrodzianka

mieszkanka Baligrodu


SJP.pl


baligrodzki

→ Baligród


SJP.pl

Patrz:

Baligród

baligród

wieś w Polsce


SJP.pl

Baligród – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Baligród. Ma statut sołectwa.

Leży w dolinie rzeki Hoczewki. Jest siedzibą gminy Baligród. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1634, zdegradowany w 1919.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Baligród. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim. Od 1 stycznia 1999 do 1 stycznia 2002 w powiecie bieszczadzkim.

Wikipedia


balijczyk

mieszkaniec Bali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bali n., balijski mrz.

:: fż. Balijka ż.

 przym. balijski

Wiktionary


balijka

mała balia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: balia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balia ż.

Wiktionary


balijski

→ Bali (wyspa indonezyjska)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wyspą Bali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język balijski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bali n., Balijczyk mos., Balijka ż.

Wiktionary


balik

zabawa przy muzyce dla dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: bal

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. piłeczka

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. bal mrz.

:: czas. balować ndk.

:: przym. balowy

:: przysł. balowo

 (1.2)

:: rzecz. bal mrz.

::: zdrobn. baliczek mrz.

Wiktionary


balin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balin – postać literacka; rycerz z legend arturiańskich
  • Balin – postać literacka; krasnolud ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia
  • Balin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Balin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin
  • Balin – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
  • Balin – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Chrzanów
  • Balin – wieś, niegdyś miasto na Ukrainie
  • Balin – dawna gromada w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972
  • Balin – przystanek kolejowy (dawna stacja) w przysiółku Okradziejówka w Balinie

Wikipedia


balinger

mały statek żaglowy używany w XIII–XV wieku; berlinger


SJP.pl


balisa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. nadajnik lub transponder w torze, między szynami, umożliwiający lokalizowanie pociągów

Wiktionary

Balisa – urządzenie montowane w pobliżu toru pojazdów szynowych, służące do transmisji danych między tym urządzeniem a pojazdem lub między pojazdem a tym urządzeniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W torze nr 5 zainstalowano balisę.

Wiktionary


balisong

niewielki, składany nóż do walki wręcz; motylek


SJP.pl

Ba

Wikipedia


balista

starożytna i średniowieczna oblężnicza machina wojenna kształtem często zbliżona do kuszy, która służyła do miotania kul kamiennych i kłód okutych żelazem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. hist. starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈlʲista, AS: balʹista

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kusza

Wiktionary


balistokardiograf

aparat do badania układu krążenia


SJP.pl


balistokardiografia

metoda badania układu krążenia za pomocą balistokardiografu


SJP.pl

Balistokardiografia (bkg) – nieinwazyjna metoda diagnostyczna, stosowana do rejestrowania mechanicznej czynności serca. Metoda opiera się na rejestracji ruchów ciała wywołanych skurczami mięśnia sercowego – zgodnie z III zasadą dynamiki występuje odrzut ciała w kierunku przeciwnym do wyrzucanej krwi przez serce. Balistokardiogram pokazuje kierunek oraz przyspieszenie tego ruchu odrzutowego.

Wikipedia


balistokardiograficzny

przymiotnik

 (1.1) med. związany z balistokardiografią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balistokardiografia ż.

Wiktionary


balistokardiogram

zapis rytmicznych drgań ciała uzyskany w czasie badania układu krążenia metodą balistokardiografii


SJP.pl


balistycznie

→ balistyczny


SJP.pl

Patrz:

balistyczny

balistyczny

przymiotnik od: balistyka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z balistyką, dotyczący balistyki

 (1.2) taki, który leci po krzywej balistycznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No i teraz jeszcze trzeba przeprowadzić ekspertyzę balistyczną broni Wirskiego, żeby potwierdzić, że to z jego pistoletu zastrzelono Kmieciaka.

 (1.2) Korea Północna wystrzeliła rakietę balistyczną, która przeleciała nad Japonią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: balʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balistyka ż., balistyt m., balista ż.

 przysł. balistycznie

Wiktionary


balistyk

specjalista w zakresie balistyki


SJP.pl


balistyka

nauka o ruchu pocisków, będąca podstawą przy projektowaniu broni, amunicji i pocisków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka badająca ruch pocisków;

Wiktionary

Balistyka (z gr. βάλλειν "ballein" „rzut”) – nauka o miotaniu i ruchu pocisków oraz rakiet. Została zapoczątkowana w średniowieczu. Jest podstawą projektowania amunicji i broni oraz sporządzania danych potrzebnych przy strzelaniu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. balistyczny

 przysł. balistycznie

Wiktionary


balistyt

proch bezdymny, opracowany w roku 1888 przez Alfreda Nobla, stosowany jako paliwo rakietowe, proch artyleryjski itp.


SJP.pl

Ba

Wikipedia


baliszewski

nazwisko


SJP.pl


baliw

urzędnik biorący udział w postępowaniu sądowym i egzekucji wyroków sądowych w średniowiecznej Anglii i Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. adm. w przedrewolucyjnej Francji: urzędnik stojący na czele baliwatu (seneszalii), początkowo wędrowny, pełnił role administracyjne, podatkowe, wojskowe a zwłaszcza sądownicze

 (1.2) hist. na Wyspach Brytyjskich: urzędnik zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych

 (1.3) w niektórych krajach anglosaskich: pomocnik szeryfa lub urzędnik sądowy zajmujący się utrzymaniem porządku na sali sądowej

 (1.4) hist. urzędnik zakonny zajmujący się zarządem baliwatu

Wiktionary

Baliw (ang. "bailiff", z łacińskiego "baiulus" – goniec, wychowawca, nauczyciel) – w średniowiecznej Anglii i Francji urzędnik, zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych. Współcześnie termin używany w krajach anglosaskich dla określenia pomocnika szeryfa lub urzędnika sądowego zajmującego się utrzymaniem porządku na sali sądowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbalʲif, AS: balʹif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baliwat

Wiktionary


baliwat

struktura organizacyjna w niektórych zakonach rycerskich, pośrednia między przeoratem a komandorią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. w przedrewolucyjnej Francji: jednostka administracyjna na czele której stał baliw;

 (1.2) hist. rel. jednostka organizacyjna w niektórych zakonach, pośrednia między przeoratem a komandorią;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baliwat – jednostka terytorialna we Francji ancien régime’u
  • Baliwat – jednostka administracyjno-terytorialna w organizacji zakonów rycerskich

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W zakonie maltańskim baliwaty dzieliły się na komandorie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baliw mos.

Wiktionary


balizuar

rodzaj ssaka z rodziny łasicowatych


SJP.pl

Balizuar ("Arctonyx") – rodzaj ssaków z podrodziny Melinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Wikipedia


baliński

nazwisko


SJP.pl


balka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Grudziądz. piłka

Wiktionary


balkon

płyta na zewnątrz budynku połączona z pomieszczeniem wewnętrznym otoczona balustradą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

 (1.2) teatr. piętro widowni

Wiktionary

Balkon – element architektoniczny budynku, nadwieszony, posiadający formę otwartą. Stanowi część składową lokalu (mieszkania) i zazwyczaj powiązany jest z pomieszczeniem reprezentacyjnym. Jest to przestrzeń użytkowa – umożliwiająca lepszy, wzrokowy kontakt z otoczeniem i rekreacyjna – stanowiąca połączenie wnętrza budynku z zewnętrzem, będąca namiastką „zielonej izby” lub tarasu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyszedłem na balkon, żeby zobaczyć pokaz sztucznych ogni.

 (1.2) Kup bilety na balkon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalkɔ̃n, AS: balkõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. balkonik m.

 przym. balkonowy

Wiktionary


balkonetka

biustonosz o niskim, poziomym kroju, podnoszący dekolt poprzez wypchnięcie piersi w górę i skierowanie ich ku środkowi klatki piersiowej


SJP.pl


balkonik

1. mały balkon;
2. urządzenie pomagające poruszać się osobie niepełnosprawnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. mały balkon

 (1.2) urządzenie na kółkach pomagające przemieszczać się osobie niepełnosprawnej

Wiktionary

Chodzik dla seniora, balkonik – urządzenie ułatwiające przemieszczanie się osoby starszej lub niepełnosprawnej.

Ze względu na konstrukcję wyróżnia się różnego typu chodziki/balkoniki:

Balkoniki posiadają często regulację wysokości, siedzenie, czasem koszyk na zakupy, a w przypadku chodzików na kółkach też hamulec.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. balkon m., balkuniorz mos.

Wiktionary


balkoning

skakanie z balkonu do basenu hotelowego lub z jednego balkonu na drugi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skakanie do basenu z balkonu hotelowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 25-latek zginął skacząc z siódmego piętra hotelu do basenu na hiszpańskiej Ibizie (…) To już szósta tego lata ofiara śmiertelna tzw. balkoningu…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈkɔ̃ɲĩŋk, AS: balkõńĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balkoningowy

Wiktionary


balkoningowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący balkoningu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Balkoningowi zapaleńcy uznają balkoning za sport ekstremalny, nie za formę bezmyślnej rozrywki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalkɔ̃ɲĩŋˈɡɔvɨ, AS: balkõńĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balkoning m.

Wiktionary


balkonolodżia

rodzaj lodżii; balkonologgia


SJP.pl


balkonologgia

rodzaj lodżii; balkonolodżia


SJP.pl


balkonowy

przymiotnik od: balkon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z balkonem, dotyczący balkonu; stanowiący część balkonu; dziejący się na balkonie

 (1.2) związany z balkonem (piętrem widowni w teatrach, kinach itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaprezentowali sprzęt do pielęgnacji ogrodów, szeroką gamę kwiatów, roślin doniczkowych, rabatowych, balkonowych oraz wodnych i akwariowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balkon mrz., balkuniorz mos.

Wiktionary


balkuniorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg. osoba mieszkająca na wsi lecz nie zajmująca się rolnictwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balkon m., balkonik m.

 przym. balkonowy

Wiktionary


ballada

1. gatunek synkretyczny, łączący w sobie cechy różnych rodzajów literackich: epiki, liryki i dramatu,
2. utwór muzyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;

 (1.2) muz. nastrojowy utwór

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Król elfów” Goethego jest słynną balladą.

 (1.2) Był to pogłos jakiejś rockowej ballady, której słowa wydały się Kubie dziwnie znajome.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈːada, AS: ba•lada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balladystka ż., balladowość ż., balladyczność ż.

 przym. balladowy, balladyczny

 przysł. balladowo

Wiktionary


balladka

zdrobnienie od: ballada


SJP.pl


balladowość

zespół cech charakterystycznych dla ballady; balladyczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest balladowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ballada ż.

 przym. balladowy

 przysł. balladowo

Wiktionary


balladowy

związany z balladą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do ballady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piosenka balladowa to jej żywioł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balladowość ż., ballada ż.

Wiktionary


balladyczność

zespół cech charakterystycznych dla ballady; balladowość


SJP.pl


balladyczny

właściwy balladzie


SJP.pl


balladyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Balladyna – dramat romantyczny w pięciu aktach, napisany przez Juliusza Słowackiego w Genewie w 1834 roku, a wydany w Paryżu w roku 1839.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbalːaˈdɨ̃na, AS: ba•ladỹna

Wiktionary


balladysta

1. autor ballad;
2. piosenkarz śpiewający ballady


SJP.pl


balladystka

balladzistka
1. autorka ballad;
2. piosenkarka śpiewająca ballady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) autorka ballad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ballada ż.

Wiktionary


balladzista

balladysta
1. autor ballad;
2. piosenkarz śpiewający ballady


SJP.pl


balladzistka

→ balladzista


SJP.pl

Patrz:

balladzista

ballard

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ballard – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Barbara
  • Ballard – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Uintah
  • hrabstwo Ballard (ang. Ballard County) – hrabstwo w stanie Kentucky
  • Daniel Ballard (ur. 1999) – północnoirlandzki piłkarz
  • Greg Ballard (1955–2016) – amerykański koszykarz i trener
  • Guy Ballard (1878–1939) – amerykański twórca ruchu religijnego „Jam jest”
  • Hank Ballard (1927–2003) – amerykański piosenkarz
  • J.G. Ballard (1930–2009) – brytyjski pisarz
  • Robert Ballard (1575–1650) – francuski kompozytor i lutnista
  • Robert Ballard (ur. 1942) – amerykański oceanograf
  • (11277) Ballard – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia


ballata

włoska pieśń 3-głosowa, w której głos solowy śpiewa na tle dwóch instrumentów


SJP.pl

Ballata – włoski układ stroficzny, występujący w wielu odmianach, składający się z krótszej strofy (riprezy) i kilku dłuższych strof rozwijających podany w riprezie temat. W zależności od długości riprezy wyróżnia się formy:

Ballaty jako jeden z pierwszych pisał Guido Cavalcanti, wykorzystując strofę królewską:

Wikipedia


balleyage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, balayage


SJP.pl


bally

[czytaj: baLI] nazwisko


SJP.pl


balneoklimatyczny

związany z leczeniem balneologicznym i klimatycznym


SJP.pl


balneolog

specjalista w zakresie balneologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz zajmujący się balneologią, leczeniem wodami i kąpielami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneologia ż.

:: fż. balneolożka ż.

 przym. balneologiczny

Wiktionary


balneologia

nauka, dział medycyny obejmujący leczenie kąpielami w wodzie mineralnej i borowinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;

Wiktionary

Balneologia (z łac. "balneum" – „łaźnia”, z gr. "lógos" – „słowo, nauka”) – jedna z najstarszych dziedzin medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz zastosowaniem ich w lecznictwie, zwłaszcza terapii chorób przewlekłych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbalnɛɔˈlɔɟja, AS: balneoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneolog mos.

 przym. balneologiczny

Wiktionary


balneologiczny

przymiotnik od: balneologia (np. zakład balneologiczny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z balneologią, dotyczący balneologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Budapeszcie jest też pięć luksusowych hoteli balneologicznych, z najstarszym i słynnym hotelem Gellerta na czele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneologia ż., balneolog mos.

Wiktionary


balneolożka

→ balneolog


SJP.pl

Patrz:

balneolog

balneotechniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z balneotechniką, dotyczący balneotechniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneotechnika ż., balneotechnik mos.

Wiktionary


balneotechnik

specjalista w dziedzinie balneotechniki


SJP.pl


balneotechnika

nauka o budowie i urządzaniu leczniczych zakładów kapielowych, łaźni, zdrojowisk


SJP.pl


balneoterapeutyczny

przymiotnik od: balneoterapia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z balneoterapią, dotyczący balneoterapii; oparty na balneoterapii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balneoterapia ż.

Wiktionary


balneoterapia

leczenie za pomocą kąpieli mineralnych, gazowych, borowinowych i mineralnych wód pitnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;

Wiktionary

Balneoterapia – dział fizjoterapii zajmujący się zabiegami rehabilitacyjnymi wykorzystującymi wody lecznicze w różnych temperaturach, peloidy i gazy, w celu leczenia schorzeń pacjenta. Stosowany między innymi przez Hipokratesa. Rozwinięty na szeroką skalę przez Rzymian.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja, AS: balneoterapʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balneoterapeutyczny

Wiktionary


balocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od balot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie balot, lecz tylko mały balocik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balot m.

Wiktionary


balomania

nadmierne uczęszczanie na bale, zabawy


SJP.pl


balometr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd służący do mierzenia prędkości oraz przepływu powietrza w instalacjach wentylacji

Wiktionary

Balometr – przyrząd służący do mierzenia prędkości oraz przepływu gazów, zwłaszcza powietrza w instalacjach wentylacji i klimatyzacji. Odmiana anemometru. Pozwala na szybki pomiar przepływu bez konieczności stosowania metody Log Czebyszewa. Składa się z kaptura pomiarowego osadzonego na specjalnie zaprojektowanym zestawie czujników. W zależności od rozwiązania konstrukcyjnego wartość przepływu objętościowego uzyskuje się na podstawie prędkości przepływu, kompensacji spadku ciśnienia.

Wikipedia


balon

1. statek powietrzny poruszający się razem z wiatrem, składający się z powłoki wypełnionej gazem oraz gondoli;
2. zabawka dla dzieci wykonana z gumy lub tworzywa sztucznego, napełniana najczęściej powietrzem lub helem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

 (1.2) lotn. wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;

 (1.3) gw-pl|Łomna Dolna,Kozakowice,Koniaków, Mszana Górna,Sękowa, Żarnowiec (powiat krośnieński), Czelatyce,Radgoszcz (powiat dąbrowski), Nienadówka. reg-pl|Kresy południowe. piłka (na Kresach: gumowa)

 (1.4) gw-pl|Lwów. tramwaj

 (1.5) naczynie szklane do domowego wyrobu wina

Wiktionary

Balon – statek powietrzny z grupy aerostatów (statków lżejszych od powietrza), bez napędu silnikowego. Składa się z powłoki wykonanej z nieprzepuszczalnej, lekkiej tkaniny nagumowanej lub z tworzywa sztucznego, o dużej wytrzymałości i zawieszonego pod nią kosza (gondoli).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Salę weselną ozdobiono balonami.

 (1.2) Niebieski balon z dużym koszem szybował po niebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalɔ̃n, AS: balõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balonówka ż., balonówa ż., balony nmos.

:: zdrobn. balonik m.

 przym. balonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk balón, luftbalón

 (1.5) dymion

Wiktionary


balonek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zdrobn. od: balon

 (1.2) daw. mały balon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balon mrz., balonik mrz.

 przym. baloniasty, balonowaty, balonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balonik

Wiktionary


balonet

zbiornik napełniany powietrzem atmosferycznym


SJP.pl

Balonet – komora wypełniona powietrzem, znajdująca się wewnątrz powłoki balonu lub sterowca ciśnieniowego, służąca do utrzymywania odpowiedniego kształtu balonu na uwięzi lub sterowca.

Wikipedia


balonfok

duży, trójkątny żagiel, bardzo wypukły, podnoszony dodatkowo na statkach sportowych zamiast foka


SJP.pl

Balonfok – duży żagiel używany przy słabych wiatrach zamiast foka.

Wikipedia


baloniarka

→ baloniarz


SJP.pl

Patrz:

baloniarz

baloniarski

przymiotnik od: baloniarz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sport. związany z baloniarstwem albo baloniarzami

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balonowy

 rzecz. balonówka ż., balonówa ż.

Wiktionary


baloniarstwo

sport balonowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport lub hobby polegające na lataniu balonem na gorące powietrze

Wiktionary


baloniarz

1. pilot balonowy lub miłośnik sportów balonowych;
2. producent lub sprzedawca baloników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pasjonat latania balonem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balonowy

 rzecz. balonówka ż., balonówa ż.

Wiktionary


baloniasty

przypominający kształtem balon; balonowaty


SJP.pl


balonik

1. mały balon (pojazd lub gumowa zabawka);
2. zdrobnienie od: balon (zwykle jako gumowa zabawka);
3. potocznie: alkomat, zwłaszcza ten używany przez policję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały balon, balon-zabawka

 (1.2) pot. przest. podręczny alkomat, którym milicja sprawdzała trzeźwość kierowców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Balonik podobał się wszystkim dzieciom, dlatego często się nim bawiły.

 (1.2) Wypiłam wcześniej trzy piwa, więc wpadłam w panikę, gdy milicjant kazał mi dmuchnąć w balonik.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balonowy

 rzecz. balonek mrz., balon mrz., balonówka ż., balonówa ż.

Wiktionary


balonikowanie

zabieg leczniczy mający na celu udrożnienie i poszerzenie naczynia krwionośnego; angioplastyka


SJP.pl


balonikowy

→ balonik


SJP.pl

Patrz:

balonik

baloniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fura na gumowych kołach

Wiktionary


balonkliwer

trójkątny żagiel podnoszony na sztagu, silnie uwypuklający się pod wpływem wiatru, używany na statkach sportowych zamiast kliwra


SJP.pl


balonowanie

1. w medycynie - zabieg polegający na rozszerzaniu światła naczynia krwionośnego lub innej struktury ciała;
2. potocznie: potocznie: wybrzuszanie się lub uwypuklanie czegoś


SJP.pl


balonowaty

przypominający kształtem balon; baloniasty


SJP.pl


balonowy

przymiotnik od: balon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z balonem, dotyczący balonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balonek mrz., balonówka ż., balon m., balonik m., baloniarz m., baloniarstwo n., balonówa ż.

 przym. baloniarski

Wiktionary


balony

1. statek powietrzny poruszający się razem z wiatrem, składający się z powłoki wypełnionej gazem oraz gondoli;
2. zabawka dla dzieci wykonana z gumy lub tworzywa sztucznego, napełniana najczęściej powietrzem lub helem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) slang. kobiece piersi

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: balon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta laska ma zajebiste balony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biust, grub. melony, wulg. cyce, cycki

Wiktionary


balonówa

potocznie: guma balonowa, guma do żucia; balonówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. pot. guma balonowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balon m., balonik m., baloniarz m., baloniarstwo n.

 przym. balonowy, baloniarski

Wiktionary


balonówka

potocznie: guma balonowa, guma do żucia; balonówa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. guma balonowa

 (1.2) mot. opona o szerokim przekroju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedziało się więc na tym trzepaku i żuło balonówkę albo łuskało słoneczniki, plućując obficie łupinami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balon m., balonik m., baloniarz m., baloniarstwo n.

 przym. balonowy, baloniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guma balonowa

Wiktionary


balot

1. szczelnie zapakowana paczka towarów tego samego rodzaju, najczęściej przeznaczona do wysyłki;
2. środowiskowo: bela zwiniętej, sprasowanej słomy, siana lub torfu;
3. dawniej: głosowanie za pomocą gałek lub kartek; balotaż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szczelnie zapakowana paczka z towarem jednego rodzaju

 (1.2) bela sprasowanej i zwiniętej słomy, siana lub ściółki

Wiktionary

Balot – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Côte-d’Or.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 93 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 6 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Balot plasuje się na 817. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 623.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbalɔt, AS: balot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) balotaż

Wiktionary


balotada

w jeździectwie: podskok konia na tylnych nogach, wykonany w miejscu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeźdz. podskok konia w miejscu na tylnych nogach bez wierzgnięcia, stosowany w ujeżdżaniu klasycznym i pokazach jeździeckich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojciech Orlik ze swoją grupą [...] wykonują bardzo rozbudowane pokazy [...]. Takie elementy jak „balotada” wykonywane są bez ogłowia: koń pozostaje całkowicie wolny i niczym nie skrępowany.

Wiktionary


balotaż

1. dodatkowe głosowanie, wybór jednego z dwóch kandydatów, którzy wcześniej uzyskali tę samą liczbę głosów; dogrywka;
2. dawniej: głosowanie za pomocą gałek lub kartek; balot


SJP.pl

Ba

Wikipedia


balotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) głosowanie przy pomocy czarnych i białych kartek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balotaż m.

 czas. balotować

Wiktionary


balotować

1. układać w baloty;
2. dawniej: głosować za pomocą gałek lub kartek


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbalotować)

 (1.1) poddawać kogoś głosowaniu (balotażowi), zwłaszcza za pomocą gałek, kul lub kartek

 (1.2) roln. prasować i wiązać siano, słomę lub kiszonki w duże, cylindryczne lub prostopadłościenne bele (baloty)

 (1.3) ogrod. zabezpieczać bryłę korzeniową krzewu lub drzewa (zazwyczaj wraz z ziemią) poprzez owinięcie jej jutą, siatką lub folią na czas transportu

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) med. wykazywać zdolność do przemieszczania się w środowisku płynnym pod wpływem uderzenia lub pchnięcia palcami, a następnie powracać na swoje miejsce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balotowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wotować

 (2.1) odbijać się

Wiktionary


balowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. uczestniczenie w potańcówkach, zabawach towarzyskich, zakrapianych spotkaniach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bal m., zabalowanie n.

 czas. balować ndk., zabalować ndk.

 przym. balowy

 przysł. balowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baletowanie, imprezowanie

Wiktionary


balować

1. bawić się na balu;
2. potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; balangować, imprezować, baletować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabalować)

 (1.1) pot. bawić się na balu

 (1.2) pot. beztrosko spędzać czas, chodząc na przyjęcia i zabawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przed jednym ze spotkań mistrzów Polski młodzieniec do późnej nocy balował ze swoimi kompanami we wrocławskich knajpach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabalowanie n., bal m., balowicz m., balowiczka ż., balowanie n.

 czas. zabalować dk.

 przym. balowy

Wiktionary


balowicz

1. uczestnik zabawy, imprezy;
2. hulaka, utracjusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczestnik balu

 (1.2) osoba spędzająca czas na zabawach i przyjęciach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bal mrz.

 czas. balować ndk.

 przym. balowy

Wiktionary


balowiczka

1. uczestniczka zabawy, imprezy;
2. utracjuszka


SJP.pl


balownica

dawniej: kobieta lubiąca uczęszczać na bale, zabawy


SJP.pl


balowy

przymiotnik od: bal (zabawa taneczna)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z balem, dotyczący balu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robiło się na zamówienie: buty z cholewami, wywrotki, takie balowe czółenka z mięciuteńkiej skórki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bal m., balowicz m., balowiczka ż., balownik m., balownica ż., balowanie n., zabalowanie n.

 czas. balować ndk., zabalować dk.

 przysł. balowo

Wiktionary


balsa

1. drzewo z rodziny serecznikowatych, którego drewna używano dawniej do budowy tratw, dziś jachtów; ogorzałka;
2. dawna tratwa inkaska, wykonywana z drewna drzewa o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Ochroma lagopus|ref=tak., drzewo rosnące w Ameryce Południowej i Środkowej;

 (1.2) drewno balsy (1.1)

 (1.3) tratwa bądź łódka z drewna balsy (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balsa – gatunek drzewa
  • Balsa – program do obsługi poczty elektronicznej
  • Balsa – wieś i gmina na Węgrzech

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Balsa jest bardzo lekka, lżejsza nawet od korka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalsa, AS: balsa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balsowy

Wiktionary


balsam

1. naturalny roztwór z żywicy drzew (np. w terpentynie);
2. kosmetyk lub lek otrzymany z takiego roztworu;
3. coś przynoszącego ulgę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. kosmet. techn. półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

 (1.2) hist. starożytny preparat do balsamowania zwłok

 (1.3) przen. coś lub ktoś kto łagodzi, przynosi spokój

 (1.4) stpol. żywica

 (1.5) środ. przestępcze samogon, bimber

 (1.6) bot. pot. nazwa systematyczna|Ocimum basilicum|L.|ref=tak., bazylia pospolita

Wiktionary

Balsam (łac. "balsamum") – naturalny roztwór żywic w olejkach eterycznych, wydzielany przez drzewa w przewodach żywicznych. Używany w przemyśle kosmetycznym (do pielęgnacji ciała), farmaceutycznym, ma też zastosowanie techniczne (np. balsam z jodły balsamicznej używany jest w mikroskopii).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłam sobie balsam do ciała z bergamotką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalsãm, AS: balsãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsamik mrz., balsamowanie n., balsamista, balsaminka, balsamowiec

 czas. balsamować

 przym. balsamiczny, balsamowy, balsamowaty

 przysł. balsamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krem

 (1.3) pociecha

 (1.6) bazylia pospolita, pot. bazylia wonna, bazylek ogrodowy, bazylijka zwyczajna, bazyliszka polska

Wiktionary


balsamacja

zabezpieczanie zwłok przed rozkładem; balsamizacja, tanatopraksja, tanatopraktyka


SJP.pl


balsamicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) tak, jak balsam; w sposób łagodzący, kojący, przyjemny lub leczniczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam mrz., balsamowanie n.

 przym. balsamiczny

Wiktionary


balsamiczny

1. świeży i aromatyczny;
2. uspokajający, kojący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o przyjemnym zapachu, aromatyczny, przesycony balsamem

 (1.2) przen. uspokajający, przynoszący ukojenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalsãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: balsãmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam m., balsamowanie n.

 czas. balsamować ndk.

 przysł. balsamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uspokajający

Wiktionary


balsamik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od balsam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie balsam, lecz tylko mały balsamik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam m., balsamowanie n.

Wiktionary


balsamina

roślina zielna lub półkrzew z rodziny niecierpkowatych; niecierpek ogrodowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Impatiens balsamina|ref=tak., roślina ozdobna o dużych różnobarwnych kwiatach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalsãˈmʲĩna, AS: balsãmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsaminka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niecierpek ogrodowy

Wiktionary


balsaminka

1. naczynko na wonne zioła, używane przez Żydów w domu i bóżnicy, najczęściej w formie wieżyczki; besaminka;
2. roślina kwiatowa z rodziny niecierpkowatych, uprawiana w celach ozdobnych; balsamina, niecierpek balsamina


SJP.pl

Ba

Wikipedia


balsamista

osoba balsamująca ciała zmarłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która balsamuje zwłoki

Wiktionary

Balsamista (jap. 死化粧師 Shigeshoushi) – manga autorstwa Mitsukazu Mihary. Przeznaczona dla osób dorosłych. W Polsce wydawana jest przez wydawnictwo Hanami. Do tej pory ukazało się sześć tomów. W 2007 roku na podstawie komiksu "Balsamista" powstał serial telewizyjny, który wyemitowała telewizja TV Tokyo. "Balsamista" wybrany został mangą roku 2008 w plebiscycie portali Poltergeist i Anime.com.pl.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tak przygotowaną mumię balsamiści włożą do drewnianej, zdobionej trumny w kształcie człowieka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam m., balsamowanie n.

:: fż. balsamistka ż.

 czas. balsamować dk.

 przym. balsamowy

Wiktionary


balsamistka

→ balsamista


SJP.pl

Patrz:

balsamista

balsamizacja

zabezpieczanie zwłok przed rozkładem; balsamacja, tanatopraksja, tanatopraktyka


SJP.pl


balsamka

balsamka ogórkowata - tropikalna i subtropikalna roślina z rodziny dyniowatych


SJP.pl

Ni

Wikipedia


balsamodrzew

dawniej: balsamowiec - rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych


SJP.pl


balsamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zabezpieczanie zwłok przed rozkładem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Staroegipskie metody balsamowania zwłok okazały się niezwykle skuteczne.

 (1.1) Nowoczesne balsamowanie, zwane przez specjalistów tanatopraksją, polega na wpompowaniu w żyły zmarłego chemicznych płynów infuzyjnych i nasycenia ciała środkami chemicznymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalsãmɔˈvãɲɛ, AS: balsãmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsamacja ż., balsam m., balsamik m., balsamista m., zabalsamowanie n., balsamowiec mrz.

 czas. balsamować ndk., zabalsamować dk.

 przym. balsamiczny, balsamowy

 przysł. balsamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balsamacja, tanatopraksja

Wiktionary


balsamowaty

taki, który przypomina balsam


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający balsam

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam mrz.

Wiktionary


balsamować

1. zabezpieczać zwłoki przed rozkładem za pomocą środków konserwujących;
2. rozprowadzać na skórze balsam - lek lub kosmetyk


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starożytni Egipcjanie używali tej samej metody, aby balsamować zwierzęta, jak i ludzi, co zaskakuje naukowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balsam mrz., balsamowanie n., balsamowiec mrz., balsamista mos.

 przym. balsamiczny

Wiktionary


balsamowiec

rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Commiphora|ref=tak., rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych, występujących głównie w Afryce i Bliskim Wschodzie;

 (1.2) dendr. drzewo z rodzaju balsamowiec (1.1)

Wiktionary

Balsamowiec ("Commiphora") – rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych ("Burseraceae"). Liczy ok. 180 gatunków występujących głównie w Afryce (na tym kontynencie rozprzestrzenionych jest 150 gatunków), poza tym w południowej Azji i w równikowej części Ameryce Południowej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. balsam m., balsamowanie n.

 czas. balsamować ndk.

Wiktionary


balsamowy

→ balsam


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z balsamem, dotyczący balsamu

 (1.2) zawierający balsam

Wiktionary

Patrz:

balsam

Powiązane:

 rzecz. balsam mrz., balsamowanie n., balsamista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) balsamiczny

Wiktionary


balsowy

odnoszący się do balsy


SJP.pl


baltazar

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baltazar – imię
  • Baltazar – babiloński książę
  • Baltazar – autobiografia Sławomira Mrożka
  • Baltazar – poemat Jana Kasprowicza
  • Baltazar (1477–1507) – książę Meklemburgii
  • Baltazar (1336–1406) – margrabia Miśni i landgraf Turyngii
  • Baltazar (1926–1997) – brazylijski piłkarz
  • Baltazar (ur. 1959) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziadek nauczył Baltazara jeździć na rowerze.

 (1.1) Wtedy Baltazar przeraził się bardzo i kolor jego twarzy zmienił się, a jego możnowładców ogarnęło zmieszanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈtazar, AS: baltazar

Wiktionary


balteus

w starożytnym Rzymie: część uprzęży lub pas do noszenia miecza


SJP.pl


balthasar

[czytaj: BALtazar]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


baltimorczyk

[czytaj: boltimorczyk] mieszkaniec Baltimore (miasta w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Baltimore

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baltimore n.

:: fż. baltimorka ż.

 przym. baltimorski

Wiktionary


baltimore

[czytaj: BOLtimor] miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto stanu Maryland w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Baltimore (wym.) – miasto na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, największe w stanie Maryland, położone nad zatoką Chesapeake. Leży około 60 km na północny wschód od Waszyngtonu, z którym tworzy wspólny skonsolidowany obszar metropolitalny (CSA Baltimore–Washington). Baltimore jest miastem niezależnym (niewchodzącym w skład żadnego hrabstwa), dlatego w celach statystycznych i administracyjnych traktowane jest na równi z hrabstwem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niedzielę zwiedzimy akwarium w Baltimore.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baltimorczyk mos., baltimorka ż.

 przym. baltimorski

Wiktionary


baltimorka

[czytaj: boltimorka] mieszkanka Baltimore (miasta w USA)


SJP.pl


baltimorski

→ Baltimore [czytaj: boltimorski]; boltimorski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Baltimore, dotyczący Baltimore

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baltimore n., baltimorczyk mos., baltimorka ż.

Wiktionary


baltolog

specjalista w dziedzinie baltologii; naukowiec badający kulturę i języki ludów nadbałtyckich; bałtolog, bałtysta


SJP.pl


baltologia

nauka o kulturze, języku i historii ludów nadbałtyckich; bałtologia


SJP.pl


baltona

przedsiębiorstwo handlowe


SJP.pl

Ba

Wikipedia


baltonowski

chleb baltonowski - tradycyjny, polski chleb pszenno-żytni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z Baltony, sklepu bezcłowego, a w czasach PRL-u - sklepu dla marynarzy i innych osób zatrudnionych za granicą, którego produkty uważane były za dobre jakościowo

Wiktionary


baluchiterium

wymarły bezrogi nosorożec


SJP.pl


balustrada

poręcz oparta na słupkach, stanowiąca obramowanie balkonu, schodów itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

Wiktionary

Balustrada – ażurowe lub pełne zabezpieczenie (ogrodzenie) schodów, tarasów, balkonów, dachów, wiaduktów, mostów itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i pełniące jednocześnie funkcję ozdobną. Balustrada może być również ażurową przegrodą pomiędzy pomieszczeniami lub wydzielającą część większej przestrzeni (np. w kościołach oddziela prezbiterium od nawy, kaplice od nawy).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbaluˈstrada, AS: balustrada

Wiktionary

Powiązane:

 przym. balustradowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barierka, poręcz, reg. śl. gelender

Wiktionary


balustradka

zdrobnienie od: balustrada


SJP.pl


balustrado

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: balustrada

Wiktionary


balustradowy

związany z balustradą, dotyczący balustrady


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z balustradą, dotyczący balustrady; mający formę balustrady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balustrada ż.

Wiktionary


balut

filipińska potrawa w postaci gotowanego ptasiego jaja, w którym znajduje się rozwinięty zarodek


SJP.pl

Ba

Wikipedia


balwierka

→ balwierz


SJP.pl

Patrz:

balwierz

balwierski

→ balwierz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub zawodem balwierza, dotyczący balwierza

Wiktionary

Patrz:

balwierz

Powiązane:

 rzecz. balwierz mos., balwierka ż.

Wiktionary


balwierz

1. dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balbierz, barbierz;
2. regionalnie: fryzjer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. fryzjer zajmujący się także m.in. rwaniem zębów i wykonujący zabiegi felczerskie; Gloger.

 (1.2) reg. pozn. fryzjer

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inaczej: cyrulik
  • Balwierz
    • Walentyna Balwierz
  • Balwierczak
  • Don Kichot (powieść)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do świeżej rany nieraz byłem wzywany, zwłaszcza w okolicy mało w medyków i balwierzy zasobnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalvʲjɛʃ, AS: balvʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balwiernia ż.

:: fż. balwierka ż.

 przym. balwierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyrulik, golibroda

Wiktionary


balzac

[czytaj: balZAK] nazwisko francuskie, m.in. Honoré de Balzac [czytaj: onoRE de balZAK] - pisarz francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balzac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente
  • Catherine Henriette de Balzac d’Entragues (1579–1633) – francuska arystokratka
  • Honoré de Balzac (1799–1850) – francuski powieściopisarz
  • Jean-Louis Guez de Balzac (1597–1654) – francuski pisarz

Wikipedia


balzak

nazwisko, np. Honoriusz Balzak (Honoré de Balzac, 1799-1850), pisarz francuski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. spolszczone nazwisko francuskiego powieściopisarza Balzaca;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy w biblioteczce dwie powieści Balzaka.

Wiktionary


balzakiana

wszystko, co dotyczy życia i twórczości Balzaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Balzaka

 (1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Balzakiem i jego twórczością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sali na drugim piętrze prezentowane są balzakiana.

 (1.2) Wszystkie balzakiana biblioteka otrzymała w darze od wdowy po profesorze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balzakista mos., balzakowskość ż.

 przym. balzakowski

 przysł. balzakowsko

Wiktionary


balzakista

znawca, miłośnik dzieł Balzaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. znawca lub badacz twórczości Balzaka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwóch balzakistów przyjechało na kongres z Francji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balzakiana lm nm., balzakowskość ż.

 przym. balzakowski

 przysł. balzakowsko

Wiktionary


balzakistka

→ balzakista


SJP.pl

Patrz:

balzakista

balzakowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Balzaka lub z nim związany; Balzakowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z twórczością Honoriusza Balzaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. balzakiana nmos., balzakista mos.

 przym. Balzakowski

Wiktionary


balzakowy

taki jak u Balzaka, charakterystyczny dla Balzaka; balzakowski


SJP.pl


balón

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lotn. balon

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk luftbalón

Wiktionary


bam

wykrzyknik naśladujący bicie zegara; bim, bom, bim-bam, bim-bom


SJP.pl

Bam ( ‏بم‎) – miasto położone w pustynnym rejonie południowo-wschodniego Iranu, w prowincji Kerman. Znane na świecie dzięki ruinom starożytnego miasta "Arg-e Bam". W 2004 krajobraz kulturowy miasta Bam został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia


bama

ołtarz pod gołym niebem wzniesiony ku czci kananejskich bogów płodności


SJP.pl

Bama (hebr. "wyżyna") – typ kananejskiego sanktuarium. Zazwyczaj miała postać sztucznego lub naturalnego wzgórza, na szczycie którego ustawione były betyle albo kamienne stele poświęcone bóstwu. Wyżyny miewały także formę niskiego kamiennego podwyższenia, z kilkoma stopniami umożliwiającymi wejście.

Wikipedia


bamakijczyk

mieszkaniec Bamako


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bamako

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãmaˈcijt͡ʃɨk, AS: bãmaḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamako n.

:: fż. bamakijka ż.

 przym. bamakijski

Wiktionary


bamakijka

mieszkanka Bamako (stolicy Mali)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bamako

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãmaˈcijka, AS: bãmaḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamako n.

:: fm. bamakijczyk mos.

 przym. bamakijski

Wiktionary


bamakijski

→ Bamako


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Bamako

Wiktionary

Patrz:

Bamako

Wymowa:

IPA: ˌbãmaˈcijsʲci, AS: bãmaḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamako n., bamakijczyk mos., bamakijka ż.

Wiktionary


bamako

stolica Mali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Mali;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bamako jest stolicą, a zarazem największym miastem Mali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈmakɔ, AS: bãmako

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bamakijczyk m., bamakijka ż.

 przym. bamakijski

Wiktionary


bambara

język afrykański, używany głównie w Mali


SJP.pl

Bambara albo Bamana – grupa etniczna w Afryce Zachodniej, której przedstawiciele zamieszkują obszary w środkowym biegu Nigru – głównie w południowo-wschodnim Mali, gdzie stanowią 31% ludności. Mniejsze społeczności Bambara znajdują się w Gwinei (1% ludności), Francji, Senegalu, Nigrze, Wybrzeżu Kości Słoniowej i Mauretanii. Posługują się językiem bambara należącym do grupy mande rodziny nigero-kongijskiej.

Wikipedia


bambaryła

potocznie:
1. kobieta głupia, ociężała umysłowo; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym);
2. kobieta gruba, otyła; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Białystok. głupek, ciężki umysł

 (1.2) reg-pl|Białystok., gw-pl|Rogi (powiat krośnieński). grubas

Wiktionary


bamber

1. mieszkaniec kilku wsi pod Poznaniem, potomek osadników niemieckich;
2. potocznie: bogaty mieszkaniec wsi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań., łódź.zamożny chłop, bogaty gospodarz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bogaty rolnik

 (1.3) gw-pl|Poznań. niemiecki osadnik, wieśniak pochodzenia niemieckiego;

 (1.4) gw-pl|Poznań. człowiek nieokrzesany, prymitywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sobotę zawsze odbywał się tam targ rolny, na którym swoje towary sprzedawali rolnicy z podpoznańskich wiosek. Zamożniejsi bambrzy przyjeżdżali tu swoimi wozami, które natychmiast zamieniały się w stragany na kołach, oferujące mieszkańcom miasta drób, jajka, warzywa i pyry w workach albo w mniejszych ilościach na wymborki.

 (1.1) Poszedłech do bambra i kupiołch cetnar mączytych pyr.

 (1.2) Hajna to je srogi bamber, mo kupa pola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamberga ż., reg-pl|Poznań|bambera. ż., gw. Górny Śląsk bamberstwo n.

 przym. bamberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk bauer, bur, gospodorz

 (1.4) prostak, gbur, burak, współcz. pogard. wieśniak

Wiktionary


bamberczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bambergu; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bamberczykom, podobnie jak innym osadnikom niemieckim przybyłym do Wielkopolski, zaproponowano bardzo dobre warunki osiedlenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamberg mrz., Bamberga ż., bamber mos.

:: fż. bamberka ż.

 przym. bamberski

Wiktionary


bamberg

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Niemczech, w Bawarii;

Wiktionary

Bamberg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Frankonia, siedziba regionu Oberfranken-West oraz powiatu Bamberg (do którego nie należy). Leży nad rzeką Regnitz, która w odległości około 7 km od centrum miasta dwoma ramionami uchodzi do Menu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bamberczyk mos., bamberka ż., bamber mos.

 przym. bamberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. daw. Bamberga

Wiktionary


bamberga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Bamberg, miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria;

 (1.2) astr. planetoida 324;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bamberga – miasto w Niemczech
  • Bamberga – planetoida

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To na ten czas datuje się wspaniałą darowiznę zanotowaną w dokumentach klasztoru św. Michała w Bamberdze

 (1.1) W dotychczasowej historiografii przeważa pogląd, że templariuszy sprowadził na swe ziemie (Śląsk) książę Henryk Brodaty za pośrednictwem swego szwagra Ekberta (biskupa bamberskiego) z komendy zakonu istniejącej już wówczas w Bamberdze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bamberczyk mos., bambr mos., bamber mos., bamberka ż.

 przym. bamberski

Wiktionary


bamberka

regionalnie:
1. osadniczka niemiecka;
2. żona bogatego gospodarza;
3. kobieta prymitywna, nieokrzesana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bambergu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamberg mrz., Bamberga ż., bamber mos.

:: fm. bamberczyk mos.

 przym. bamberski

Wiktionary


bamberski

→ Bamberg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bambergiem, dotyczący Bambergu (hist. Bambergi)

 (1.2) reg. pozn. dotyczący bambra, potomka niemieckich osadników w Poznańskiem

 (1.3) reg. pozn. gw-pl|Górny Śląsk. łódź. dotyczący bogatego chłopa

Wiktionary

Patrz:

Bamberg

Przykłady

 (1.2) Mówiono, że to bamberskie chaty, bo w ten sposób domy budowali tu Niemcy na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbɛrsʲci, AS: bãmbersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamberg mrz., Bamberga ż., bamber mos., bamberczyk mos., bamberka ż.

Wiktionary


bambersko

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wymierzony policzek

Wiktionary


bamberstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. duże gospodarstwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bamber mos.

Wiktionary


bambetle

potocznie: manatki, rzeczy osobiste


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rzeczy osobiste

 (1.2) starocie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbɛtlɛ, AS: bãmbetle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeczy, manatki, manele, klamoty

 (1.2) graty, rupiecie, starzyzna

Wiktionary


bambik

ktoś słaby, początkujący; słabeusz, nieudacznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nowicjusz, osoba niedoświadczona

Wiktionary


bambinizm

wyidealizowane i naiwne postrzeganie świata przyrody; bambizm, bambizacja


SJP.pl


bambino

1. potocznie: czułe, serdeczne zwrócenie się do jakiejś osoby, np. narzeczonej, dziecka itp.;
2. odmiana dyni melonowej; bania;
3. wizerunek dzieciątka Jezus;
4. środowiskowo: tabletka amfetaminy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bambino – gramofon produkowany przez Unitra Fonica
  • Bambino – nazwa popularnych lodów, związane z okresem PRL
  • Bambino – odmiana dyni melonowej
  • Bambino – marka kosmetyków produkowanych przez Pollena Uroda
  • Bambino – ikonograficzne przedstawienie dzieciątka Jezus
  • Bambino – drugi utwór muzyczny Dalidy, który przyniósł jej popularność
  • Bambino – rasa kotów krótkowłosych
  • Bambino – czeski serial z 1984
  • Bambino - kredki ołówkowe i świecowe

Wikipedia


bambizm

wyidealizowane i naiwne postrzeganie świata przyrody; bambinizm, bambizacja


SJP.pl


bambo

pogardliwie: Murzyn; czarnuch, morus, bambus, asfalt


SJP.pl

Bambo – wiersz dla dzieci Juliana Tuwima opublikowany po raz pierwszy w 1935 na łamach „Wiadomości Literackich”.

Wiersz został także dodany do późniejszych wydań "Elementarza" Mariana Falskiego przeznaczonego do nauczania początkowego.

Wikipedia


bambocjada

scenka rodzajowa, zwykle o charakterze groteskowym, w malarstwie europejskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. hist. groteskowa scenka rodzajowa przedstawiona na obrazie stworzonym w Europie w XVII lub XVIII wieku przez grupę tzw. bambocciantów

 (1.2) daw. żart. dzieło uważane za dziwaczne, nietuzinkowe

 (1.3) daw. rubaszny, bezceremonialny żart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Estetyka szoku wypracowana przez Wertmüller wyróżniała się na tle całego ówczesnego kina włoskiego cechami typowymi dla bambocjady […], odmiany gatunkowej, która była bardzo popularna w sztuce siedemnasto- i osiemnastowiecznej, a później stała się trwałym elementem włoskiego teatru ludowego.

Wiktionary


bambosz

ciepły, miękki pantofel domowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. miękki, ciepły kapeć noszony w domu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy widziałeś może, gdzie Pimpek zawlókł moje zielone bambosze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãmbɔʃ, AS: bãmboš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciap, kapeć, laczek, łapeć, papeć, papuć; zdrobn. bamboszek

Wiktionary


bamboszada

dawniej: rubaszny figiel, żart; bambocjada


SJP.pl


bambosze

miękkie obuwie domowe


SJP.pl


bamboszek

mały bambosz, zwykle dziecięcy


SJP.pl


bamboszki

mały bambosz, zwykle dziecięcy


SJP.pl


bambotle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. rzeczy osobiste

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ładuj te swoje bambotle i w drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbɔtlɛ, AS: bãmbotle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klamoty

Wiktionary


bambrzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. placek ziemniaczany pieczony bezpośrednio na piecu

Wiktionary


bambuko

w potocznym wyrażeniu: zrobić kogoś w bambuko - oszukać kogoś, ośmieszyć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. ktoś głupi (tylko we frazeologii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbukɔ, AS: bãmbuko

Wiktionary


bambus

drewniejąca bylina z rodziny wiechlinowatych (traw); źdźbła do 30 cm średnicy; rośnie bardzo szybko, do 1 m na dobę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Bambusa|Shreb.|ref=tak., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

 (1.2) bot. pot. roślina z rodzaju bambus (1.1)

 (1.3) pot. roślina z podrodziny bambusowych, podobna do bambusa (1.2), jednak z innego rodzaju

 (1.4) pot. materiał, drewno uzyskane z bambusa (1.2) lub bambusa (1.3)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) pogard. obraź. osoba rasy żółtej bądź czarnej

 (2.2) stud. student rasy żółtej bądź czarnej

 (2.3) uczn. ktoś głupi

Wiktionary

Bambus ("Bambusa" Shreb.) – rodzaj roślin wieloletnich o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych. Stanowi jeden z kilkudziesięciu rodzajów zwyczajowo określanych mianem „bambusów”, wchodzących w skład podrodziny bambusowych ("Bambusoideae"). Rodzaj liczy ok. 150 gatunków występujących naturalnie w tropikalnej i subtropikalnej części Azji, poza tym niektóre gatunki są szeroko rozpowszechnione w uprawie i rosną jako dziczejące na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki bambusu mogą bardzo szybko rosnąć.

 (2.1) Na obcokrajowca rodem z Czarnego Lądu lecą epitety, np. "czarnuch" lub "bambus".

 (2.3) Straszny z ciebie bambus!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãmbus, AS: bãmbus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bambusowiec m., bambusówka ż., bambusowe nmos.

:: zdrobn. bambusik m.

 przym. bambusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łaskotnica

 (2.1) bambuko

Wiktionary


bambuska

→ bambus


SJP.pl

Patrz:

bambus

bambusowate

o cechach bambusowatych (podrodzina roślin)


SJP.pl


bambusowaty

o cechach bambusowatych (podrodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. o cechach roślin z rodziny bambusowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bambusowate nmos.

Wiktionary


bambusowe

przymiotnik od: bambus


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bambusowiec

rodzaj gryzoni z rodziny ślepcowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gatunki gryzoni z podrodziny bambusowców (Rhizomyinae, dawniej klasyfikowanej w randze rodziny Rhizomyidae), w tym:
    • Bambusowiec (gryzoń) – (Rhizomys sumatrensis),
  • Gecinulus grantia – dzięcioł z rodzaju Gecinulus oraz jego podgatunki, przez część systematyków uznawane za odrębne gatunki:
    • G. (g.) grantia – bambusowiec rdzawogrzbiety,
    • G. (g.) viridis – bambusowiec zielony.

Wikipedia


bambusowy

przymiotnik od: bambus


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bambusem, dotyczący bambusa, zrobiony z bambusa, składający się z bambusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gadali przy tym dużo i sprzeczali się trochę, ale wreszcie za pomocą powrozów, koców oraz bambusowych drążków urządzili coś w rodzaju głębokiego, nieruchomego kosza, w którym Nel mogła siedzieć lub leżeć, lecz z którego nie mogła spaść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bambus m.

:: zdrobn. bambusik m.

Wiktionary


bambusówka

bambusówka chińska - gatunek ptaka z rodziny kurowatych


SJP.pl


bambyrsko

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. wymierzony policzek

Wiktionary


bamian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Afganistanie, w górach Hindukusz;

 (1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bamian – prowincja w środkowym Afagnistanie
  • Bamian – miasto w środkowym Afganistanie, stolica prowincji Bamian

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyprowadziła się z Bamianu na wiosnę 2021.

 (1.2) To w Bamianie talibowie wysadzili posąg Buddy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bamiański

Wiktionary


bamiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bamianem, dotyczący Bamianu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bamian mrz.

Wiktionary


bamoncić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bredzić

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kręcić się w głowie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bamontny

Wiktionary


bamontny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszołomiony

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bamoncić ndk.

Wiktionary


ban

1. w średniowieczu (od X w.): zarządca banatu - okręgu wojskowego na Węgrzech;
2. węgierski namiestnik w krajach słowiańskich w okresie ich przynależności do Węgier;
3. w Jugosławii w latach 1929-1941: zarządca okręgu (banowiny)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) drobna moneta rumuńska równa setnej części leja;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. węgierski wojskowy zarządca lub namiestnik;

 (2.2) hist. w Jugosławii lat 1929–1941: zarządca prowincji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (3.1) środ. inform. blokada użytkownika w Internecie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ban – jednostka informacji
  • ban – dawna drobna moneta turecka (nazywana również szelągiem). Obecnie drobna moneta rumuńska i mołdawska, równa 1/100 lei
  • ban – blokada użytkownika w informatyce
  • ban – tytuł władcy
  • ban – kod ISO 639-2 języka balijskiego
  • Ban – wieś w Rumunii, w okręgu Sălaj, w gminie Bănișor
  • BAN – Bułgarska Akademia Nauk – państwowa autonomiczna organizacja uczonych w Bułgarii
  • BAN – Business Angels Network – sieć aniołów biznesu
  • Shigeru Ban – japoński architekt
  • Ban Ki-moon – sekretarz generalny ONZ

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To było bardzo tanie, kosztowało tylko 50 banów.

 (3.1) Daj bana temu wandalowi, zanim znowu coś zniszczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãn, AS: bãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. banowy

 czas. zbanować

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 przym. banowy

 czas. zbanować

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etym|rum.

 (2.1-2) etym|serb.-etym|chorw., być może z etym|tur.

 (3.1) etym|ang|ban.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ban (język angielski.) ==

wymowa.

 IPA|bæn., SAMPA|b{n.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-ban.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-ban.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Fake estate-ban.wav.

znaczenia.

czasownik

 (1.1) zakazać, zabronić

rzeczownik

 (2.1) zakaz

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


bana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. kolej. pociąg

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tramwaj

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolej

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. dworzec kolejowy

 (1.5) stpol. płaszczyzna narzędzia (kowadła, młota)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (gwara.) Pojadymy baną do Altrajchu.

 (1.4) (gwara.) Ecik poszoł na bana po fatra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniok mos., baniorz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk banka

 (1.4) gw. Górny Śląsk banhof

Wiktionary


banach

1. w średniowieczu (od X w.): zarządca banatu - okręgu wojskowego na Węgrzech;
2. węgierski namiestnik w krajach słowiańskich w okresie ich przynależności do Węgier;
3. w Jugosławii w latach 1929-1941: zarządca okręgu (banowiny)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Banach (1910–1990) – polski pisarz, krytyk artystyczny, filozof i podróżnik
  • Andrzej Kazimierz Banach (1944–2019) – polski historyk nauki i wychowania XVI–XX w.
  • Czesław Banach (1931–2020) – polski pedagog
  • Ed Banach (ur. 1960) – amerykański zapaśnik
  • Iwona Banach (ur. 1960) – polska pisarka i tłumaczka
  • Jerzy Banach (1922–2005) – polski historyk sztuki
  • Joanna Banach (ur. 1992) – polska lekkoatletka
  • Jolanta Banach (ur. 1958) – polska polityk
  • Kazimierz Banach (1904–1985) – polski działacz ludowy, publicysta i pedagog
  • Korneliusz Banach (ur. 1994) – polski siatkarz
  • Lou Banach (ur. 1960) – amerykański zapaśnik
  • Łukasz Banach → Norman Leto (ur. 1980) – polski artysta i pisarz

Wikipedia


banachewicz

nazwisko


SJP.pl


banachiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tadeusz Banachiewicz (1882–1954) – polski astronom
  • Banachiewicz – krater na Księżycu
  • (1286) Banachiewicza – planetoida pasa głównego

Wikipedia


banachowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Banachowicz (ur. 1952) – polski profesor sztuk plastycznych
  • Bożena Banachowicz (ur. 1945) – polska pielęgniarka i działaczka związkowa
  • Dariusz Banachowicz (ur. 1962) – polski policjant
  • Eugeniusz Banachowicz (ur. 1946) – polski kompozytor
  • Ewa Banachowicz – polska biofizyk

Wikipedia


banachowski

nazwisko


SJP.pl


banacki

→ Banat (kraina historyczna)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Banatem, dotyczący Banatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Banat mrz., ban mos., banat mrz., Banatyjczyk mos., Banatyjka ż., Banatczyk mos., Banatka ż., banatka ż.

 przym. bański

Wiktionary


banaczek

nazwisko


SJP.pl

Banaczek (ang. "Banacek") – amerykański telewizyjny serial kryminalny, zrealizowany w latach 1972–1974 z George’em Peppardem w roli tytułowego detektywa polskiego pochodzenia. W Polsce był emitowany pod koniec lat 70. w TVP.

Wikipedia


banak

nazwisko


SJP.pl


banalizacja

1. nadawanie cech banalności, łatwizny, trywialności;
2. stawanie się banalnym, prostym, błahym


SJP.pl

Banalizacja – techniczne przystosowanie szlaku kolejowego do kursowania pociągów po każdym z torów szlakowych w obu kierunkach. Umożliwia to ruch pociągów po torze szlakowym w kierunku przeciwnym do zasadniczego (potocznie "pod prąd") podczas prac modernizacyjnych, awarii czy też w celu wyprzedzenia (lub przepuszczenia) innego pociągu.

Wikipedia


banalizm

nurt w literaturze polskiej, zakładający celowe pisanie nieinteresujących tekstów w nudny sposób


SJP.pl

Ba

Wikipedia


banalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie czegoś banalnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbanalizowanie n., banał m., banalizacja ż., banalność ż., banalizm m.

 czas. banalizować ndk., zbanalizować dk.

 przym. banalny

 przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banalizacja

Wiktionary


banalizować

uważać coś za banalne, czynić coś banalnym


SJP.pl


banalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób banalny, bardzo prosty, pospolity, oczywisty, pozbawiony oryginalności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor banalnie przedstawił ten problem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banalność ż.

 przym. banalny

Wiktionary


banalniej

stopień wyższy od przysłówka: banalnie


SJP.pl


banalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: banalny


SJP.pl


banalnieć

stawać się banalnym, trywialnym, oczywistym; powszednieć


SJP.pl


banalność

→ banalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co banalne

Wiktionary

Patrz:

banalny

Powiązane:

 rzecz. banał m., banalizacja ż., banalizowanie n., zbanalizowanie n.

 czas. banalizować ndk., zbanalizować dk.

 przym. banalny

 przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwykłość, pospolitość, konwencjonalność, schematyczność, stereotypowość, szablonowość, tuzinkowość

Wiktionary


banalny

1. pozbawiony oryginalności; pospolity, szablonowy, oklepany;
2. mało znaczący, nieistotny; błahy;
3. bardzo łatwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

 (1.2) błahy, mało ważny

 (1.3) bardzo łatwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z nudów poszliśmy do kina na banalną komedię.

 (1.2) Obawiałem się, że to był rak, na szczęście to jest banalne schorzenie.

 (1.3) Zadania maturalne z matematyki były w tym roku banalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈnalnɨ, AS: bãnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banał m., banalność ż., banalizowanie n.

 przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konwencjonalny, oklepany, pospolity, rutynowy, schematyczny, standardowy, stereotypowy, szablonowy, sztampowy, tuzinkowy, typowy, zwyczajny, zwykły

 (1.2) bagatelny, błahy, głupi, mało znaczący, nic nieznaczący, nieistotny, nieważny, niepoważny; pot. bzdurny

 (1.3) nieskomplikowany, prosty, trywialny

Wiktionary


banan

owoc tropikalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina z rodziny bananowatych;

 (1.2) spoż. owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

 (1.3) pot. szeroki i szczery uśmiech

 (1.6) środ. pałka policyjna

 (1.7) pot. podłużny ponton przypominający banan (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. pogard. młody człowiek pochodzący z bogatej rodziny, prowadzący beztroski tryb życia

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mijaliśmy plantacjaantacje bananów.

 (1.2) Na obiad zjedliśmy pieczone banany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnãn, AS: bãnãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bananowiec mrz., bananownia ż., bananojad mzw., bananówka ż., bananówa ż.

:: zdrobn. bananik m.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figa rajska, błogosława, muza, pizang

 (1.5) ogórek, zbananowiec

 (2.1) bananowiec

Wiktionary


banana

forma rzeczownika.

 (1.1) D., B. lp. od: banan

Wiktionary

Banana – miasto w zachodniej części Demokratycznej Republice Konga, nad Oceanem Atlantyckim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjem sobie banana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈnãna, AS: bãnãna

Wiktionary


bananek

zdrobnienie od: banan


SJP.pl


bananiarnia

miejsce hodowli bananów


SJP.pl


bananik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od banan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie banan, lecz tylko mały bananik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bananownia ż., bananowate nmos., bananówa ż., banan m., bananówka ż.

Wiktionary


bananojad

ptak afrykański; szyszak; chełmiak; turak


SJP.pl


bananowate

rodzina roślin jednoliściennych, spotykanych w okolicach zwrotnikowych, o wielkich liściach wyrastających z kłącza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Musaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin tropikalnych należąca do rzędu imbirowców;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nibyłodyga u bananowatych powstaje z pochew liści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mrz., bananik mrz., bananowiec mrz., bananownia ż., bananówka ż., bananówa ż.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary


bananowaty

o cechach bananowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) bot. przypominający kształtem owoc banana

 (1.2) bot. o cechach roślin z rodziny bananowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bananownia ż., bananówa ż., bananowate nmos., banan mrz., bananówka ż.

Wiktionary


bananowiec

1. palma bananowa;
2. statek, który jest przystosowany i wykorzystywany do transportowania bananów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. banan (roślina)

 (1.2) żegl. statek do przewożenia bananów (owoców bananowca (1.1))

 (1.3) kulin. ciasto z bananami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. młody człowiek prowadzący „bananowy”, beztroski tryb życia dzięki pozycji społecznej rodziców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Palmy, bananowce, tamaryndy i krzewy kawowe – wszystko to rosło wokół, dom tonął w poplątanej, zbitej roślinności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mos./mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) banan

Wiktionary


bananownia

pomieszczenie przeznaczone do hodowli palm bananowych; dojrzewalnia bananów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. dojrzewalnia bananów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mrz., bananik mrz., bananowate nmos., bananowiec mrz., bananówka ż., bananówa ż.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary


bananowy

1. przymiotnik od: banan; zrobiony z bananów lub podobny do banana;
2. o kolorze: taki, jak banan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bananów (drzew i owoców)

 (1.2) przyrządzony z bananów, z dodatkiem bananów

 (1.3) mający kolor banana: żółty o odcieniu zielonkawym, jasnożółty

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bananowe batony są najlepsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãnãˈnɔvɨ, AS: bãnãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bananówa ż., banan m., bananowiec m., bananownia ż., bananówka ż., bananowate nmos.

Wiktionary


bananówa

sięgająca ziemi spódnica, uszyta z podłużnych kawałków materiału; bananówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. spódnica uszyta z długich pasm materiału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała ubraną bananówę i przewiewną bluzeczkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mzw./mrz., bananek mrz., bananik mrz., bananowate lm nm., bananowiec mrz., bananownia ż., bananówka ż.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bananowa spódnica, bananówka

Wiktionary


bananówka

likier bananowy na spirytusie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. spódnica uszyta z długich pasm materiału

 (1.2) pot. daw. dziewczyna żyjąca beztrosko na koszt rodziców

 (1.3) spoż. nalewka bananowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka Halina chętnie chodziła w bananówkach, a dziadek Zbyszek w dzwonach.

 (1.3) Aksamitny ale wyrazisty smak mocnej bananówki uatrakcyjni niejedno spotkanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banan mzw./mrz., bananek mrz., bananik mrz., bananowate lm nm., bananowiec mrz., bananownia ż., bananówa ż.

 przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bananowa spódnica, bananówa

Wiktionary


banasiak

nazwisko


SJP.pl


banasiewicz

nazwisko


SJP.pl


banasik

nazwisko


SJP.pl


banasiuk

nazwisko


SJP.pl


banasiński

nazwisko


SJP.pl


banaszak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Banaszak (1881–1932) – polski prawnik i polityk
  • Bogusław Banaszak (1955–2018) – polski prawnik
  • Edward Banaszak (1892–1977) – polski wojskowy
  • Ewa Lewicka-Banaszak (ur. 1951) – polska działaczka związkowa i gospodarcza
  • Ewa Banaszak (ur. 1964) – polska socjolog
  • Grzegorz Banaszak (ur. 1958) – polski matematyk
  • Hanna Banaszak (ur. 1957) – polska wokalistka
  • Jerzy Banaszak (ur. 1956) – polski piłkarz i trener
  • Józef Banaszak (ur. 1947) – polski entomolog
  • Liliana Banaszak (ur. 2000) – polska koszykarka
  • Ludwik Banaszak (1901–1968) – polski inżynier, działacz gospodarczy
  • Maciej Banaszak (ur. 1975) – polski przedsiębiorca i polityk

Wikipedia


banaszczyk

nazwisko


SJP.pl


banaszek

nazwisko


SJP.pl


banaszewski

nazwisko


SJP.pl


banaszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewa Banaszkiewicz (ur. 1961) – polska brydżystka
  • Grażyna Banaszkiewicz (ur. 1953) – polska reżyserka, poetka, dziennikarka i fotografik
  • Jacek Banaszkiewicz (ur. 1947) – polski historyk mediewista
  • Marek Banaszkiewicz (1956–2000) – polski piłkarz
  • Marek Banaszkiewicz – polski astronom
  • Stanisław Banaszkiewicz (ur. 1932) – polski chemik
  • Telesfor Banaszkiewicz (1908–1940) – polski wojskowy, piłkarz, lekkoatleta, ekonomista i działacz społeczny
  • Wacław Banaszkiewicz (1872–1931) – polski wojskowy
  • Władysław Banaszkiewicz (1902–1944) – polski wojskowy i lekkoatleta, biegacz
  • Władysław Banaszkiewicz – polski lekkoatleta, chodziarz
  • Zbigniew Banaszkiewicz (ur. 1959) – polski polityk i urzędnik państwowy

Wikipedia


banaszyński

nazwisko


SJP.pl


banat

nadgraniczna prowincja wojskowa w średniowiecznych Węgrzech, zarządzana przez bana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Banat – kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, położona w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej, między Dunajem, Cisą i jej dopływem Maruszą oraz Karpatami Południowymi
  • Banat – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh

Wikipedia

Powiązane:

 przym. banacki

Wiktionary


banatka

pszenica pochodzenia węgierskiego


SJP.pl


banał

to, co jest oczywiste, powszechnie znane; komunał, truizm, frazes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane

 (1.2) brak oryginalności w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Banały można tylko powtarzać. Ci, którym uda się powiedzieć coś niebanalnego, przechodzą do historii. A to co powiedzieli, szybko staje się banałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnaw, AS: bãnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banalność ż., banalizacja ż., banalizowanie n.

 czas. banalizować, banalizować się

 przym. banalny

 przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frazes, komunał, liczman, oczywistość, ogólnik, slogan, stara śpiewka, truizm

 (1.2) banalność, schematyzm, stereotypowość, pospolitość, przeciętność, tuzinkowość, szablonowość

Wiktionary


banaś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Banaś (ur. 1951) – polski polityk i działacz partyjny
  • Adam Banaś (ur. 1982) – polski piłkarz
  • Antoni Banaś (1873–1936) – polski prawnik i polityk ludowy
  • Bolesław Banaś (1912–1991) – polski ekonomista i szermierz
  • Dariusz Banaś (ur. 1969) – polski fizyk i nauczyciel akademicki
  • Franciszek Banaś (1901–1985) – polski wojskowy i policjant
  • Grzegorz Banaś (ur. 1960) – polski inżynier i polityk
  • Jan Banaś (ur. 1943) – polski piłkarz
  • Janusz Banaś (ur. 1954) – polski lekkoatleta, skoczek w dal
  • Józef Banaś (ur. 1950) – polski matematyk
  • Julia Banaś (ur. 1997) – polska modelka
  • Katarzyna Banaś (ur. 1973) – polska malarka

Wikipedia


banaśkiewicz

nazwisko


SJP.pl


bancerz

nazwisko


SJP.pl


bancik

zdrobnienie od: bant


SJP.pl


banczek

zdrobnienie od: bank


SJP.pl


band

[czytaj: bend] zespół muzyczny (zwłaszcza jazzowy lub rozrywkowy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zespół muzyczny

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: banda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Band – miejscowość w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni
  • Band – wieś w Rumunii, w okręgu Marusza, w gminie Band
  • Band – gmina w Rumunii, w okręgu Marusza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chłopcy założyli band, który próbował w harcówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃nt, AS: bẽnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zespół

Wiktionary


band-zola

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taśma izolacyjna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk izolband

Wiktionary


banda

1. grupka osób popełniających czyny niezgodne z prawem;
2. potocznie: grupa, gromada osób;
3. ogrodzenie zabezpieczające ustawiane na zewnętrznych krawędziach torów wyścigowych, saneczkowych i lodowisk;
4. listwa wokół stołu bilardowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zorganizowana grupa przestępcza

 (1.2) przen. żart. kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie

 (1.3) przen. duża i uciążliwa grupa ludzi

 (1.4) ochronna bariera wzdłuż jezdni

 (1.5) sport. ochronne ogrodzenie okalające miejsce odbywania konkurencji sportowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • banda – element stroju korporacji akademickich, rodzaj szarfy
  • banda – rodzaj ściany, otaczającej pole gry, np. w hokeja na lodzie, także w bilardzie. W hokeju banda ma wysokość 40 cali (ok. 1 m)
  • banda – grupa ludzi, zazwyczaj niezorganizowana; określenie używane zazwyczaj przy omawianiu grup przestępczych, szczególnie młodocianych („banda wyrostków”)
  • Morze Banda – morze otwarte położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego
  • Wyspy Banda – wyspy w archipelagu Moluków
  • banda – język z Moluków
  • Banda – grupa etniczna w Afryce Środkowej
  • Banda – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
  • Banda – dystrykt w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
  • Banda – były przywódca Malawi
  • Banda – polska grupa artystyczna z Wilna
  • Banda – polska wersja czeskiego przeboju Jaromira Vejvody Škoda lásky (wym. szkoda laski)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy pewnego razu szedłem na zbiórkę harcerską, zaatakowała mnie banda.

 (1.2) Doskonale nadaje się do dzikich pląsów o zachodzie słońca, wespół w zespół z bandą przyjaciół na dobre i na złe.

 (1.3) Banda idiotów gra w piłkę przed moimi drzwiami!

 (1.5) W ubiegłym tygodniu w lidze szwedzkiej Rosjanin doprowadził do karambolu, który gdyby nie dmuchana banda skończyłby się tragicznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnda, AS: bãnda

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. bandyta m., bandytyzm m., bandzior m., bandytka ż.

 przym. bandycki

 (1.4-5)

 rzecz. bandaż m., banderola ż., bandażowanie n., zabandażowanie n.

 czas. bandażować ndk., zabandażować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gang, szajka

 (1.2) grupa, paczka, towarzystwo

 (1.3) hałastra, horda, wataha, zgraja

Wiktionary


bandama

rodzaj chusty na głowę; bandanka, bandamka, bandanna, bandana


SJP.pl

Bandama – rzeka w Wybrzeżu Kości Słoniowej, obok Komoé i Sassandry jedna z trzech najważniejszych rzek kraju.

Ma długość ok. 700 km (od źródeł Białej Bandamy), a powierzchnia jej dorzecza wynosi 97 tys. km². Uchodzi do Zatoki Gwinejskiej.

W środkowym biegu rzeki znajduje się elektrownia wodna i zbiornik retencyjny Kossou.

Wikipedia


bandamka

rodzaj chusty na głowę; bandanka, bandanna, bandana, bandama


SJP.pl


bandana

rodzaj chusty na głowę; bandanka, bandamka, bandanna, bandama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wzorzysta chustka noszona na szyi, twarzy lub na głowie;

Wiktionary

Bandana – trójkątna lub kwadratowa chusta o dużym wyborze kolorów zakładana na głowę lub szyję, wiązana zazwyczaj na karku. Ma ona charakter ochronny lub dekoracyjny.

Bandany występują często w różnych kulturach i religiach, głównie wśród kobiet: ortodoksyjnych żydówek, muzułmanek oraz ortodoksyjnych chrześcijanek (na przykład amiszek). Są także popularne wśród członków kultury hip-hopu oraz gangów ulicznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bãnˈdãna, AS: bãndãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandaż mrz.

Wiktionary


bandanek

rodzaj chusty na głowę; bandanka, bandamka


SJP.pl


bandanka

rodzaj chusty na głowę; bandamka, bandanna, bandana, bandama


SJP.pl


bandanna

rodzaj chusty na głowę; bandamka, bandanka, bandana, bandama


SJP.pl


bandarzewski

nazwisko


SJP.pl


bandaż

taśma służąca do mocowania opatrunku, unieruchomienia kończyny itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

 (1.2) techn. izolująca lub wzmacniająca taśma nakładana na przewody, rury lub podłużne elementy konstrukcyjne

Wiktionary

Bandaż (fr. "bandage") – płat lub wstęga gazy, płótna, muślinu bądź innej tkaniny, dzianiny a nawet tkanino-dzianiny; stosowany do mocowania opatrunków, unieruchomienia kończyny lub powstrzymania krwawienia. W sprzedaży występuje najczęściej w postaci rolek taśmy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z nich wspierał się na kuli świeżo wystruganej i miał głowę przewiązaną bandażem, drugi trzymał rękę na chustce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãndaʃ, AS: bãndaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandażowanie n., banda ż., bandana ż., bandażownica ż., bandażownictwo n.

 czas. bandażować, zabandażować, obandażować

 przym. bandażowy

Wiktionary


bandażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) owijanie bandażem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãndaʒɔˈvãɲɛ, AS: bãndažovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandaż m., bandażyk m., bandażownictwo n., bandażownica ż., zabandażowanie n.

 czas. bandażować ndk., zabandażować dk.

Wiktionary


bandażować

1. zabezpieczać przed uszkodzeniem, zniszczeniem;
2. owijać bandażem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) zakładać bandaż, owijać bandażem

 (1.2) techn. zabezpieczać rury przez owijanie ich materiałami izolacyjnymi lub ochronnymi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãndaˈʒɔvat͡ɕ, AS: bãndažovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandaż m., bandażyk m., bandażownica ż., bandażownictwo n., bandażowanie n., zabandażowanie n., obandażowanie n.

 czas. zabandażować dk., obandażować dk.

 przym. bandażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opatrywać

Wiktionary


bandażownica

1. maszyna do bandażowania uzwojeń wirników silników elektrycznych;
2. torba sanitariusza wojskowego, zawierająca materiały opatrunkowe


SJP.pl


bandażownictwo

1. dział rzemiosła obejmujący wytwarzanie materiałów i urządzeń ortopedycznych i protetycznych;
2. technika bandażowania chorych


SJP.pl


bandażowy

→ bandaż


SJP.pl

Patrz:

bandaż

bandażyk

zdrobnienie od: bandaż


SJP.pl


bandażysta

rzemieślnik wytwarzający części do protez oraz elementy do aparatów ortopedycznych


SJP.pl


bandeau

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odzież. szeroka opaska przykrywająca biust i tworząca prosty dekolt, bez ramiączek, czasem marszczona w celu uwydatnienia biustu; także bluzka lub sukienka z takim dekoltem

przymiotnik

 (2.1) mający dekolt w formie bandeau (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W najprostszym wariancie stanik bandeau to po prostu taśma elastycznego materiału, niekiedy zmarszczonego pośrodku w celu wyodrębnienia piersi. (z Internetu)

Wiktionary


bandelok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. kolczyk z podłużnym kamieniem

Wiktionary


bandeneon

instrument muzyczny z grupy idiofonów dętych klawiszowych, rodzaj małej harmonii ręcznej


SJP.pl


bandera

1. flaga na statku, będąca flagowym znakiem przynależności państwowej i charakteru działania;
2. przenośnie: flota, marynarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. flaga określająca przynależność państwową statku wodnego;

 (1.2) żegl. przynależność państwowa statku wodnego lub floty;

Wiktionary

Bandera (z hiszp. "Bandera") – podstawowa flaga podnoszona na jednostce pływającej, określająca przynależność państwową statku, w szerszym znaczeniu sama przynależność państwowa (np. "statek bandery estońskiej"). Bandera ma najczęściej kształt prostokąta, jej kolorystyka, wzór oraz proporcje wymiarów określone są w ustawodawstwie danego państwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na statku podniesiono w końcu banderę.

 (1.2) Do portu zawinął statek bandery panamskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈdɛra, AS: bãndera

Wiktionary

Powiązane:

 przym. banderowy

Wiktionary

Synonimy:

 daw. pawilon

Wiktionary


banderas

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antonio Banderas – aktor pochodzenia hiszpańskiego
  • Banderas – brytyjski duet pop-rockowy
  • Bahía de Banderas (zatoka) – zatoka w Meksyku

Wikipedia


banderfał

lina służąca do wciągania bandery


SJP.pl


banderia

1. konny oddział eskorty honorowej, biorący udział w pewnych uroczystościach, np. w powitaniu znakomitych osób; świta konna, orszak konny;
2. dawniej: węgierska chorągiew jazdy, wystawiana przez króla, magnatów, miasta itd.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hipol. konna eskorta honorowa

 (1.2) daw. chorągiew, sztandar

 (1.3) daw. hipol. wojsk. węgierska chorągiew jazdy

Wiktionary


banderilla

[czytaj: bandeRILja lub bandeRIja] mała włócznia używana w czasie korridy do drażnienia byka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. dziryt z chorągiewką używany podczas corridy

Wiktionary

Banderilla (l.mn. "banderillas") – odmiana hiszpańskiej przekąski (tapas).

Banderilla składa się z produktów nadzianych na drewniany szpikulec długości około 10 cm (może to być wykałaczka). Nadziewa się na niego najczęściej pikle, np. ogórki, oliwki, cebulę, paprykę chili, ale może to też być jajko lub kawałek chleba. Istotą dania jest umiejętne połączenie smaku kwaśnego (pikle) z ostrym (chili).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. banderillero m.

Wiktionary


banderillero

[czytaj: banderilJEro lub banderiJEro] zapaśnik korridy wbijający bykowi banderillę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. uczestnik korridy wbijający w kark byka banderillę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banderilla ż.

Wiktionary


banderola

1. opaska na pliku banknotów, świadcząca, że zostały one przeliczone;
2. opaska na opakowaniu, świadcząca, że zawartość jest nienaruszona albo że uiszczono cło lub podatek akcyzowy;
3. opaska na papierach przesyłanych pocztą;
4. ornament w kształcie wstęgi, zwykle z napisem;
5. dawniej: proporczyk, chorągiewka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) papierowa opaska na towarach, banknotach, dokumentach;

 (1.2) ornament w formie wstęgi, zwykle z odpowiednim napisem, występujący głównie w malarstwie średniowiecznym

 (1.3) daw. chorągiewka, proporczyk

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbãndɛˈrɔla, AS: bãnderola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banderolowanie n.

:: zdrobn. banderolka ż.

 czas. banderolować ndk.

Wiktionary


banderolka

zdrobnienie od: banderola


SJP.pl


banderolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zakładanie lub naklejanie banderoli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banderola ż., banderolka ż.

 czas. banderolować ndk.

Wiktionary


banderolować

zakładać na coś banderolę, oklejać banderolą


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) opatrywać banderolą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banderola ż., banderolka ż., banderolowanie n.

Wiktionary


banderowiec

1. członek Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, działającej w czasie II wojny światowej;
2. pogardliwie: Ukrainiec; ukr, ukrak, widlarz, upadliniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. hist. członek organizacji nacjonalistycznej działającej w czasie II wojny światowej na Ukrainie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Banderowcy poddani masowym represjom niemieckim przeszli jesienią 1941 do konspiracji.

 (1.1) W lecie 1943 roku rozpoczęła się na szeroką skalę ludobójcza akcja banderowców skierowana przeciwko Polakom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãndɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: bãnderovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. banderowski

Wiktionary


banderowski

→ banderowiec


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. hist. związany ze Stepanem Banderą lub z jedną z powiązanych z nim organizacji (OUN-B, UPA);

 (1.2) polit. związany z kultem, upamiętnianiem Stepana Bandery, odwołujący się do dziedzictwa politycznego po Stepanie Banderze, banderyzmu

 (1.3) pot. pejor. związany z ukraińskim nacjonalizmem

Wiktionary

Patrz:

banderowiec

Powiązane:

 rzecz. banderowiec mos., banderyzm mrz.

Wiktionary


banderowy

związany z banderą, dotyczący bandery


SJP.pl


banderylier

rzadko: zapaśnik korridy wbijający bykowi banderillę; banderillero


SJP.pl


banderyzm

stosowanie retoryki i symboliki banderowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. kult odwołujący się do dziedzictwa politycznego Stepana Bandery

Wiktionary


banderówka

członkini nacjonalistyczno-faszystowskiej organizacji na Ukrainie w okresie drugiej wojny światowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyznawczyni banderyzmu

Wiktionary


bandik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Chaeropus|Ogilby|ref=tak., wymarły torbacz z rodziny bandikowatych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sierść na grzbiecie bandika miała kolor brązowopomarańczowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandikowate nmos.

Wiktionary


bandikot

rodzaj gryzoni z podrodziny myszy


SJP.pl

Bandikot ("Bandicota") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia


bandikowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chaeropodidae|Gill|ref=tak., wymarła monotypowa rodzina ssaków z rzędu jamrajokształtnych;

Wiktionary

Bandikowate (Chaeropodidae) – wymarła monotypowa rodzina ssaków z rzędu jamrajokształtnych (Peramelemorphia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedstawiciele rodziny bandikowatych zasiedlali Australię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandik mzw.

Wiktionary


bandla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstążka do włosów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bandliczka ż.

Wiktionary


bandleader

[czytaj: bendlider] lider zespołu muzycznego; bandlider


SJP.pl


bandleaderka

→ bandleader [czytaj: bandliderka]; bandliderka


SJP.pl


bandliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstążeczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandla ż.

Wiktionary


bandlider

lider zespołu muzycznego; bandleader


SJP.pl

Bandlider (ang. "bandleader") – muzyk kierujący zespołem muzycznym, zwłaszcza jazzowym. Bandlider może być zarazem wokalistą, instrumentalistą lub dyrygentem zespołu.

Do zadań bandlidera może należeć kompletowanie składu, organizowanie muzyków w zespół, prowadzenie prób i występów, dobór lub przygotowanie repertuaru oraz kształtowanie dynamiki, frazowania i ekspresji wykonania. W odróżnieniu od dyrygenta bandlider często występuje razem z prowadzonym zespołem.

Wikipedia


bandliderka

→ bandlider; bandleaderka


SJP.pl


bando

birmańska sztuka walki wręcz


SJP.pl


bandog

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rodzaj psa obronnego o nieujednoliconym genotypie i zróżnicowanym wyglądzie, będący krzyżówką dużych, walecznych ras

Wiktionary

Bandog – polski zespół hardcore punk, działający w latach 90.

Nazwa zespołu wywodzi się od rasy psów, które posiadają członkowie zespołu. Członkowie zespołu są wielkimi fanami hokeja na lodzie, a szczególnie klubu Cracovia, czemu dali wyraz w piosence "Jest sobota", która jednakże nie ukazała się na żadnym oficjalnym wydawnictwie.

Wikipedia


bandolet

1. pas skórzany przewieszony przez ramię, używany przez jazdę w XVII i XVIII wieku do zawieszania na nim lekkiej broni palnej;
2. lekka broń palna noszona przez jazdę w XVII i XVIII wieku na takim pasie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bandolet – rodzaj broni palnej używanej w XVI i XVII w.
  • bandolet (bandolier) – szeroki wojskowy pas przewieszany przez ramię

Wikipedia


bandolier

dawniej: szeroki pas skórzany przewieszony przez ramię, podtrzymujące broń palną albo ładownicę; bandolet


SJP.pl

Bandolier, także bandolet (z fr. "bandoulière" – pas przez ramię) – szeroki pas noszony przez ramię (skośnie w poprzek tułowia), służący do przenoszenia amunicji. Niekiedy do bandolierów mocowano również broń palną (zob. bandolet) oraz akcesoria do jej obsługi.

Wikipedia


bandoneon

rodzaj harmonii ręcznej, odmiana koncertyny; popularna w Argentynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwotnie na bandoneonie miano wykonywać repertuar kościelny.

 (1.1) Pierwsze bandoneony powstały w Niemczech.

Wiktionary


bandoneonista

muzyk grający na bandoneonie


SJP.pl


bandora

rzadko: ludowy ukraiński instrument muzyczny szarpany; bandura


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bandos

przestarzałe: robotnik najmujący się do pracy na roli poza miejscem zamieszkania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. zaw. najemny sezonowy robotnik rolny;

Wiktionary

Bandos (bandoch, bandor) – dawna nazwa robotnika sezonowego wynajmującego się do pracy w rolnictwie, najczęściej latem i jesienią, w okolicach znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weszło do karczmy kilku galicyjskich bandosów.

 (1.1) To jest jakaś nacja sama w sobie, odmienna od tej miejskiej, wiejskiej, osiadłej. To ci, co nie przynależą do żadnego pana ani do żadnej gminy, wałęsi różni, wagabundy, swawolni bandosi, bieguni różnego rodzaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãndɔs, AS: bãndos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. bandoska ż.

 przym. bandoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bandoch

Wiktionary


bandoska

najemna robotnica rolna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta pracująca na roli poza miejscem zamieszkania

 (1.2) gwara. przestępcza dziewczyna ze wsi

 (1.3) gw-pl|Warszawa. prostytutka

Wiktionary

Patrz:

bandos

Wymowa:

IPA: bãnˈdɔska, AS: bãndoska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. bandos m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zob. prostytutka.

Wiktionary


bandoski

→ bandos


SJP.pl

Patrz:

bandos

bandosz

nazwisko


SJP.pl


bandowy

→ banda


SJP.pl

Patrz:

banda

bandrowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Bandrowski (1881–1966) – polski pianista i malarz
  • Aleksander Bandrowski (1860–1913) – polski śpiewak operowy, tenor
  • Bronisław Bandrowski (1879–1914) – polski filozof i psycholog
  • Dymitr Bandrowski (XVII/XVII w.) – łowczy buski
  • Ernest Bandrowski (1853–1920) – polski nauczyciel, chemik, poseł i działacz społeczny
  • Ewa Bandrowska-Turska (1894–1979) – śpiewaczka
  • Jan Bandrowski (1928–2006) – polski chemik
  • Jerzy Bandrowski (1883–1930) – polski pisarz i dziennikarz
  • Juliusz Marian Bandrowski (1855–1919) – polski lekarz, dziennikarz i działacz społeczny
  • Juliusz Kaden-Bandrowski (1885–1944) – polski pisarz
  • Kazimierz Bandrowski (1927–2007) – polski lekkoatleta, chodziarz
  • Tadeusz Bandrowski (1895–?) – polski wojskowy

Wikipedia


bandrów

wieś w województwie podkarpackim


SJP.pl


bandtkie

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Wincenty Bandtkie (1783–1846) − polski historyk prawa
  • Jerzy Samuel Bandtkie (1768–1835) − polski filolog i bibliotekarz

Wikipedia


bandung

miasto w Indonezji


SJP.pl

Bandung – miasto w Indonezji, ośrodek administracyjny prowincji Jawa Zachodnia, liczy ponad 2,4 mln mieszkańców, a razem z przedmieściami około 6 milionów.

Wikipedia


bandura

ludowy ukraiński instrument muzyczny szarpany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

 (1.2) gw-pl|Rogi (powiat krośnieński). ziemniak

Wiktionary

Bandura (prawdopodobnie z gr. "pandóra" – wszystko dająca) – ukraiński ludowy instrument muzyczny należący do chordofonów, w którym struny szarpie się palcami lub plektronem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawni bandurzyści, zwłaszcza ukraińscy, deklamowali przy towarzyszeniu bandury rapsody i śpiewali dumy narodowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈdura, AS: bãndura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandurzysta m., bandurzystka ż., bandurzenie n.

:: zdrobn. bandurka ż.

 czas. bandurzyć ndk.

Wiktionary


bandurek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. mit. duch bagienny, straszydło

Wiktionary


bandurka

mała bandura


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Bandurka (1948–2022) – polska artystka
  • Mieczysław Bandurka (1927–2003) – polski historyk i polityk
  • Zofia Bandurka (1913–1993) – polska nauczycielka

Wikipedia


bandurski

nazwisko


SJP.pl


bandurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bandurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bandurzyć

 rzecz. bandura ż.

Wiktionary


bandurzysta

grający na bandurze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na bandurze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bandurzysta – osoba grająca na bandurze
  • Bandurzysta – wiersz Markijana Szaszkewycza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawni bandurzyści, zwłaszcza ukraińscy, deklamowali przy towarzyszeniu bandury rapsody i śpiewali dumy narodowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandura ż.

:: fż. bandurzystka ż.

 przym. bandurowy

 czas. bandurzyć

Wiktionary


bandurzystka

→ bandurzysta


SJP.pl

Patrz:

bandurzysta

bandurzyć

czasownik

 (1.1) daw. grać, pobrzękiwać na bandurze

 (1.2) daw. gadać, gwarzyć o rzeczach małej wagi i niemądrych

czasownik zwrotny bandurzyć się

 (2.1) zbierać się na burzę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈduʒɨt͡ɕ, AS: bãndužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandura ż., bandurzysta m., bandurzenie n.

 przym. bandurowy

Wiktionary


banduński

→ Bandung


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bandungiem, dotyczący Bandungu

Wiktionary

Patrz:

Bandung

Powiązane:

 rzecz. Bandung mrz.

Wiktionary


bandy

rodzaj hokeja na lodzie, w którym zamiast krążka używa się piłeczki; hokej rosyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. odmiana hokeja;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: banda

 (2.2) M., B. i W. lm. od: band

Wiktionary

Bandy – zespołowa gra sportowa podobna do hokeja na lodzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãndɨ, AS: bãndy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hokej rosyjski

Wiktionary


bandycki

przymiotnik od: bandyta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bandytą, dotyczący bandyty

przymiotnik jakościowy

 (2.1) właściwy bandycie, charakterystyczny dla bandyty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandyta m., bandytyzm m., bandyctwo n., bandzior mos./mzw.

 przysł. bandycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozbójniczy, zbójecki

Wiktionary


bandyctwo

1. dokonywanie napadów, grabieży i morderstw; bandytyzm;
2. działanie przynoszące ludziom szkodę, zasługujące na potępienie i karę; bandytyzm;
3. ogół bandytów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. bandytyzm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandytyzm m., bandyta m., bandzior mos./mzw.

 przym. bandycki

 przysł. bandycko

Wiktionary


bandyk

nazwisko


SJP.pl


bandyta

zbir, człowiek żyjący z bandytyzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bandyta – włoski film w reżyserii Alberta Lattuady z 1946 roku
  • Bandyta – polski film w reżyserii Macieja Dejczera z 1997 roku
  • Bandyta – album Michała Lorenca ze ścieżką dźwiękową do filmu fabularnego pt. Bandyta
  • Bandyta – argentyński film w reżyserii Pablo Fendrika z 2007 roku
  • Bandyta – singel polskiego rapera Sobla
  • Bandyta – kanadyjski film z 2022 roku z Joshem Duhamelem w roli głównej
  • Jednoręki bandyta – maszyna hazardowa
  • Rozbójnik
  • Ostatni żywy bandyta – amerykański western z 1993 roku
  • Bandyci – film fabularny produkcji amerykańskiej z 2001 roku
  • Bandyci czasu – brytyjska komedia fantasy z 1981
  • Uwaga! Bandyci! – film dramatyczny produkcji włoskiej z 1951 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szeryf w milczeniu patrzył na zabitego bandytę, po czym zdmuchnął dym wydobywający się z lufy jego rewolweru i włożył broń do kabury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈdɨta, AS: bãndyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banda ż., bandyctwo n., bandytyzm mrz.

:: zgrub. bandzior

 przym. bandycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bandzior, oprych, opryszek, rzezimieszek, łotr, łotrzyk, zbir; przest. apasz

Wiktionary


bandyterka

potocznie:
1. bandyckie postępowanie;
2. ogół bandytów


SJP.pl


bandytka

→ bandyta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta bandyta

Wiktionary

Patrz:

bandyta

bandytyzm

bandyctwo;
1. dokonywanie napadów, grabieży i morderstw;
2. działanie przynoszące ludziom szkodę, zasługujące na potępienie i karę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dokonywanie ciężkich przestępstw, w tym zabójstw i rozbojów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banda ż., bandyctwo n., bandyta m., bandzior m.

 przym. bandycki

 przysł. bandycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozbójnictwo; pot. bandyctwo

Wiktionary


bandzioch

potocznie: brzuch; bańdzioch, bebech, brzucho, wancioch, wancioł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraków. brzuch

 (1.2) gw. więzienna brzuch, żołądek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. więzienna ambasada, bebech, samara

Wiktionary


bandzior

złoczyńca, gagatek, opryszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zgrub. bandyta

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) środ. mot. Fiat 125

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwóch bandziorów ukradło mi samochód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲd͡ʑɔr, AS: bãńʒ́or

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandyta m., bandytyzm m., bandyctwo n.

 przym. bandycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bandyta, oprych, opryszek, rzezimieszek, zbir

Wiktionary


bandziorek

→ bandzior


SJP.pl

Patrz:

bandzior

bandziorka

→ bandzior


SJP.pl

Patrz:

bandzior

bandziorski

→ bandzior


SJP.pl

Patrz:

bandzior

bandziorstwo

dokonywanie aktów przemocy, rozbojów, morderstw; bandytyzm


SJP.pl


bandż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środek oszałamiający pochodzenia roślinnego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bendź, blekot

Wiktionary


bandżi

skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungee; bungie


SJP.pl


bandżo

instrument muzyczny, rodzaj gitary; banjo; banjola; bandżola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. strunowy instrument muzyczny pochodzenia afrykańskiego, spopularyzowany w Ameryce Północnej, mający okrągły korpus z napiętą membraną zamiast tradycyjnego pudła rezonansowego oraz gryf ze strunami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bandżo jest charakterystycznym instrumentem bluegrassu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãn͇d͡ʒɔ, AS: bãṇǯo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. banjo

Wiktionary


bandżola

instrument muzyczny, rodzaj gitary; banjola; banjo; bandżo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. strunowy instrument muzyczny, odmiana banjo;

Wiktionary

Bandżola, bandżolka – instrument muzyczny, odmiana banjo mandolinowego; bardzo popularny w Warszawie przed II wojną światową, używany przez podwórkowe kapele; wyparty przez gitarę.

Pudło rezonansowe bandżoli zbudowane jest podobnie jak w tradycyjnym banjo, natomiast układ strun odpowiada mandolinie (cztery podwójne struny). Technika gry jest taka sama jak dla mandoliny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pisarz grywał na bandżoli i to bardzo dobrze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. banjola

Wiktionary


bandżul

stolica Gambii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Gambii;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bandżul jest położony w zachodniej Gambii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãn͇d͡ʒul, AS: bãṇǯul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandżulanin mos., bandżulanka ż.

 przym. bandżulski

Wiktionary


bandżulanin

mieszkaniec Bandżulu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bandżulu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãn͇d͡ʒuˈlãɲĩn, AS: bãṇǯulãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bandżul mrz.

:: fż. bandżulanka ż.

 przym. bandżulski

Wiktionary


bandżulanka

mieszkanka Bandżulu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bandżulu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãn͇d͡ʒuˈlãnka, AS: bãṇǯulãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bandżul mrz.

:: fm. bandżulanin mos.

 przym. bandżulski

Wiktionary


bandżulczyk

mieszkaniec Bandżulu (stolicy Gambii)


SJP.pl


bandżulka

mieszkanka Bandżulu (stolicy Gambii)


SJP.pl


bandżulski

→ Bandżul (stolica Gambii)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Bandżul

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãn͇ˈd͡ʒulsʲci, AS: bãṇǯulsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bandżul m., bandżulanin m., bandżulanka ż.

Wiktionary


bandżysta

osoba grająca na bandżo


SJP.pl


bandżystka

kobieta grająca na bandżo


SJP.pl


banek

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; sosna Banksa


SJP.pl


baner

banner, reklama umieszczana na stronie internetowej, a także zawieszana na budynkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jedna z form reklamy w postaci zdjęcia lub innej grafiki umieszczanej na stronach internetowych lub na budynkach

 (1.2) stpol. ganek, altanka, strych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnɛr, AS: bãner

Wiktionary

Powiązane:

 przym. banerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banner

Wiktionary


banerek

niewielki baner


SJP.pl


banerka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. puszka

 (1.2) białystok. konserwa

Wiktionary


banerowy

→ baner; bannerowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z banerem, dotyczący baneru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baner m.

Wiktionary


baneroza

potocznie: nadmiar banerów reklamowych


SJP.pl


bang

wykrzyknik naśladujący odgłos wystrzału z broni palnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bang – amerykański zespół muzyczny
  • Bang – grecki zespół muzyczny
  • Bang – album Anitty
  • Bang – album Chiefa Keefa
  • Bang – album zespołu The Jesus Lizard
  • Bang – singel Anitty
  • Bang – singel zespołu Gorky Park
  • Bang – singel zespołu Blur
  • Bang – singel Mortalcia

Wikipedia


bangalur

miasto w Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. Bangaluru, miasto w południowych Indiach (oficjalna nazwa do 2006 roku);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bangalurczyk mos., bangalurka ż.

 przym. bangalurski

Wiktionary


bangalurczyk

mieszkaniec Bangaluru


SJP.pl


bangalurka

mieszkanka Bangaluru


SJP.pl


bangalurski

→ Bangalur (miasto w Indiach)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Bangalurem (od 2006 roku: Bengaluru)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangalur m./ż.

Wiktionary


banger

[czytaj: benger] przebojowy utwór muzyczny; hit, szlagier


SJP.pl


bangi

stolica Republiki Środkowoafrykańskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stolica Republiki Środkowoafrykańskiej;

Wiktionary

Zobacz też: Bangi (Arghakhanchi).

Bangi (fr. "Bangui") – stolica i największe miasto Republiki Środkowoafrykańskiej, położone w południowej części kraju na zachodnim brzegu rzeki Ubangi. Zostało założone w 1889 jako fort wojsk francuskich.

Bangi było również miejscem działalności rebeliantów i zniszczeń spowodowanych przez bunty na tle politycznym. Z tych powodów miasto w 1996 zostało ogłoszone jednym z najbardziej niebezpiecznych na świecie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãŋʲɟi, AS: bãŋʹǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bangijczyk mos., bangijka ż.

 przym. bangijski

Wiktionary


bangijczyk

mieszkaniec Bangi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec miasta Bangi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋʲˈɟijt͡ʃɨk, AS: bãŋʹǵii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangi n.

:: fż. bangijka ż.

 przym. bangijski

Wiktionary


bangijka

mieszkanka Bangi (stolicy Republiki Środkowoafrykańskiej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miasta Bangi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋʲˈɟijka, AS: bãŋʹǵii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangi n.

:: fm. bangijczyk mos.

 przym. bangijski

Wiktionary


bangijski

→ Bangi (stolica Republiki Środkowoafrykańskiej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Bangi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋʲˈɟijsʲci, AS: bãŋʹǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangi n., bangijczyk mos., bangijka ż.

Wiktionary


bangiowe

krasnorost bangiowy - glon morski należący do rzędu bangiowych, wykorzystywany w przemyśle spożywczym m.in. do wyrobu agaru, składników sushi


SJP.pl

Bangiowe ("Bangiophyceae" Wettst.) – klasa krasnorostów.

Wikipedia


bangiowy

krasnorost bangiowy - glon morski należący do rzędu bangiowych, wykorzystywany w przemyśle spożywczym m.in. do wyrobu agaru, składników sushi


SJP.pl


bangkocki

→ Bangkok (stolica Tajlandii); bangkokijski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Bangkoku (stolicy Tajlandii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋkˈːɔt͡sʲci, AS: bãŋ•kocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangkok m., bangkokijczyk m., bangkokijka ż.

Wiktionary


bangkok

stolica Tajlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Tajlandii;

Wiktionary

Bangkok (taj. Krung Thep lub Krung Thep Mahanakhon) – stolica i największe miasto Tajlandii, położona przy ujściu rzeki Menam do Zatoki Tajlandzkiej. Liczba ludności wynosi ponad 5,6 miliona[], a aglomeracja ma około 15 milionów. Połączenie azjatyckich tradycji z nowoczesną infrastrukturą sprawiło, że jest to jeden z najpopularniejszych na świecie celów turystycznych. W 2018 miasto odwiedziło 21,98 mln turystów – Bangkok był najczęściej odwiedzanym miastem na świecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W aglomeracji Bangkoku znajduje się bardzo dużo terenów zielonych zaprojektowanych jako zielone strefy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋkːɔk, AS: bãŋ•kok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bangkokijczyk mos., bangkokijka ż.

 przym. bangkocki

Wiktionary


bangkokijczyk

mieszkaniec Bangkoku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bangkoku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangkok m.

:: fż. bangkokijka ż.

 przym. bangkocki

Wiktionary


bangkokijka

mieszkanka Bangkoku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bangkoku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangkok m.

:: fż. bangkokijczyk mos.

 przym. bangkocki

Wiktionary


bangkokijski

→ Bangkok (stolica Tajlandii); bangkocki


SJP.pl


bangladeski

→ Bangladesz; banglijski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci, AS: bãŋgladesʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangladesz mrz., Banglijczyk mos., Banglijka ż.

 przym. banglijski, probanglijski, antybanglijski, probangladeski, antybangladeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banglijski

Wiktionary


bangladesz

państwo w Azji ze stolicą w Dhace; Ludowa Republika Bangladeszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Wiktionary

Bangladesz ( বাংলাদেশ), Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ, "Gonoprodźatontri Bangladesz") – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z zachodu, północy i wschodu z Indiami, a na południowym wschodzie z Mjanmą. Jest jednym z najgęściej zaludnionych krajów świata, a stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bangladesz jest republiką oraz członkiem Wspólnoty Narodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋɡˈladɛʃ, AS: bãŋgladeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Banglijczyk mos., Banglijka ż., bangladeskość ż.

 przym. bangladeski, banglijski, probangladeski, antybangladeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Ludowa Republika Bangladeszu; hist. Pakistan Wschodni

Wiktionary


banglać

żartobliwie: działać (spełniać swoje funkcje)


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) slang. działać, poprawnie funkcjonować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banglanie n.

Wiktionary


banglijczyk

obywatel Bangladeszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Bangladeszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baŋˈɡlij.t͡ʂɘk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangladesz mrz.

:: fż. Banglijka ż.

 przym. bangladeski, banglijski, probanglijski, probangladeski, antybanglijski, antybangladeski

Wiktionary


banglijka

obywatelka Bangladeszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Bangladeszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baŋˈɡlij.ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangladesz mrz.

:: fm. Banglijczyk mos.

 przym. bangladeski, banglijski, probanglijski, probangladeski, antybanglijski, antybangladeski

Wiktionary


banglijski

→ Bangladesz; bangladeski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bangladeszem lub Banglijczykami, dotyczący Bangladeszu lub Banglijczyków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bangladesz mrz., Banglijczyk mos., Banglijka ż.

 przym. bangladeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bangladeski

Wiktionary


banhof

dawniej, dziś w gwarze śląskiej: dworzec kolejowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dworzec kolejowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kejsik sam bůł banhof, a terozki je rudera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bana

Wiktionary


bania

1. kulisty przedmiot;
2. duże naczynie do przechowywania i przenoszenia płynów; duża bańka;
3. potocznie: dynia;
4. rosyjska łaźnia parowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Mazury, Górny Śląsk. dynia

 (1.2) pot. głowa

 (1.3) wschodnioeuropejska łaźnia parowa;

 (1.4) gwara. więz. wódka

 (1.5) uczn. stud. ocena niedostateczna

 (1.6) naczynie, duża bańka

 (1.7) stpol. źródło lecznicze

 (1.8) stpol. kopalnia soli

 (1.9) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. gniazdo os lub szerszeni

 (1.10) archit. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kopuła

 (1.11) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. siarczysty policzek, mocne uderzenie

 (1.12) gw-pl|Zaolzie. guz

 (1.13) gw-pl|Bukowina. łazienka

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: banie (się)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bania – rodzaj łaźni
  • bania – w gwarze podhalańskiej: kopalnia rudy
  • Bania – część wsi Stanisławice w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Bania – część wsi Tarnawa w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Bania – część wsi Kwików w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Szczurowa
  • Bania – część wsi Laskowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Laskowa
  • Bania – część wsi Młynne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Bania – część wsi Siekierczyna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Bania – część wsi Sowliny w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa,
  • Bania – część wsi Pcim w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
  • Bania – część wsi Cieniawa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
  • Bania – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ale mnie bania boli po wczorajszej balandze.

 (1.4) On jest na bani. → On jest nietrzeźwy.

 (1.5) Niby geniusz, a ma gołe banie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲa, AS: bãńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banieczka ż., baniak m., bannik mos., zabaniak mrz., bańka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baniak

 (1.13) baja, wanna

Wiktionary


baniaczek

zdrobnienie od: baniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od baniak

 (1.2) lwów. kapelusz, melonik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludmiła w trosce o swoje peonie kupiła cały baniaczek z nawozem kwiatowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniak m., zabaniak mrz.

Wiktionary


baniaczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Lwów. obijać się, próżnować, próżniaczyć się

czasownik zwrotny niedokonany baniaczyć się

 (2.1) gw-pl|Lwów. baniaczyć (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednemu goszcz pucuje, to drugi tymczasem uczeknie, bo un si spieszy. Un cały noc baniaczył, a teraz to un nima czasu na minuty albo pół…

 (1.1) Wicek był lekkoduchem, lubił „baniaczyć” i durzyć wszystkie dziewczęta, które za nim przepadały.

 (2.1) — Baniaczysz się przez całe popołudnie. Ino sumujesz i sumujesz — powiedziała babka Leokadia, patrząc z troską na swojego dziewiętnastoletniego wnuka.

 (2.1) Można by było Trupiszyna wziąć dziś na werdebę, baniaczyć się z nim do rana, spoić go fest, a rano pijanemu wyjęlibyśmy list z kieszeni […].

Wiktionary


baniak

1. pękaty garnek lub pojemnik do przechowywania płynów;
2. potocznie: głowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duży, zamykany pojemnik na płyn

 (1.2) reg-pl|Kraków. głowa

 (1.3) pot. głowa

 (1.4) gwara. więz. głowa

 (1.5) grub. duża pierś kobieca

 (1.6) reg-pl|Kresy. garnek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec kupił dwudziestolitrowy baniak wody mineralnej.

 (1.3) Dostał w baniak z całej siły.

 (1.5) Ta kobieta miała konkretne baniaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲak, AS: bãńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bania ż., bańka ż., banieczka ż., baniaczek mrz., zabaniak mrz.

 czas. zabaniaczyć dk.

 przym. bańkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bania

 (1.4) gwara. więz. bańka, czapa, dekiel

 (1.5) balon, bufor, melon, zderzak

Wiktionary


baniakarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. muz. perkusista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈɲakaʃ, AS: bãńakaš

Wiktionary


banialuka

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: brednia, niedorzeczność, głupstwo; pierdoła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pejor. opowieść zmyślona, nieprawdziwa lub pozbawiona sensu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co ty mi za banialuki opowiadasz?! Przecież oboje wiemy, że to nieprawda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãɲaˈluka, AS: bãńaluka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brednia, niedorzeczność, andron, trele-morele, farmazon, bzdura, duby smalone

Wiktionary


banian

1. olbrzymie drzewo z rodzaju figowiec, pochodzące z Himalajów, z którego kanarów wyrastają liczne korzenie przybyszowe (tzw. kolumnowe) otaczające macierzysty pień ogromną kolumnadą; figowiec bengalski;
2. kasta kupców i handlarzy hinduskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. pot. figowiec bengalski

Wiktionary


baniastość

→ baniasty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest baniaste; cecha tych, którzy są baniaści

Wiktionary

Patrz:

baniasty

Powiązane:

 przym. baniasty

 przysł. baniasto

Wiktionary


baniasty

mający kształt bani; kulisty, pękaty, wypukły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kulisty kształt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniastość ż.

Wiktionary


banica

wieś w województwie małopolskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • banica – bułgarskie danie
  • banica – 1/100 kuny – waluty chorwackiej
  • Banica – wieś w Bułgarii
  • Banica – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Czaszka
  • Banica – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Strumica
  • Banica – przysiółek wsi Krzywa w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Sękowa
  • Banica – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Uście Gorlickie

Wikipedia


banicja

w średniowieczu: kara polegająca na pozbawieniu skazanego praw publicznych i wydaleniu go poza granice państwa; wygnanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) karne wygnanie bez prawa powrotu

 (1.2) przen. wykluczenie ze środowiska

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W średniowieczu na banicję mógł skazywać król lub cesarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banit mos., banita mos., banitka ż.

Wiktionary


banicyjny

→ banicja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący banicji

Wiktionary

Patrz:

banicja

Powiązane:

 rzecz. banita mos.

Wiktionary


baniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Banicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Banica m.

:: fm. baniczanin m.

 przym. banicki

Wiktionary


banie

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. banie się.

forma rzeczownika.

 (2.1) Ms. i W. od: ban

 (2.2) M., B. i W. lm. od: bania

Wiktionary

Zobacz też: Banie (żleb).

Banie (dawniej niem. "Bahn") – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Banie, nad rzeką Tywą, pomiędzy jeziorami Dłużec (Długie Bańskie) i Jeziorem Mostowym. Siedziba gminy Banie.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

:: czas. bać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lękanie, obawianie

Wiktionary


banieczka

zdrobnienie od: bańka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: bańka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈɲɛt͡ʃka, AS: bãńečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bania ż., bańka ż., baniak m.

 przym. bańkowaty

Wiktionary


baniewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Baniewicz (ur. 1963) – polski pisarz fantasy
  • Dominika Baniewicz (ur. 2007) – litewska zawodniczka narodowości polskiej, uprawiająca breaking
  • Elżbieta Baniewicz (ur. 1949) – polska krytyczka teatralna
  • Małgorzata Frontczak-Baniewicz (ur. 1960) – polska lekarka, neurobiolog i patomorfolog
  • Napoleon Baniewicz (1904–1979) – polski lekarz, neurolog i psychiatra
  • Tadeusz Baniewicz (1879–1974) – polski inżynier elektryk, współtwórca miasta ogrodu Podkowa Leśna, długoletni dyrektor WKD
  • Wiera Baniewicz (1949–2020) – polska śpiewaczka operowa

Wikipedia


banino

kaszubska wieś w województwie pomorskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś kaszubska w gminie Żukowo, w powiecie kartuskim, w województwie pomorskim

Wiktionary

Banino (dodatkowa nazwa w języku Banino; Banin) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Banino". W skład sołectwa wchodzi również miejscowość Borowiec.

Miejscowość jest siedzibą Ochotniczej Straży Pożarnej oraz parafii rzymskokatolickiej Niepokalanego Poczęcia NMP, należącej do dekanatu Żukowo w archidiecezji gdańskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Budujemy się z żoną w Baninie od roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baninianin m., baninianka ż.

 przym. baniński

Wiktionary


baniocha

wieś w Polsce


SJP.pl

Baniocha – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria. Leży nad Małą (rzeka), która tworzy bagienną dolinę ciągnącą się na południe w stronę wsi Ługówka, przy drodze krajowej nr 79.

Administracyjnie na terenie wsi utworzono dwa sołectwa "Baniocha-Wieś" i "Baniocha-Osiedle"

Wikipedia


baniok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk. kolejarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Bukowina. naczynie sporych rozmiarów, o objętości równej czterem wiadrom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U nos we wsi co drugo chałpa, to baniok mieszko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banhof mrz., baniorz m., bana ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baniorz, ajzynbaniok

Wiktionary


baniopień

glon występujący w przybrzeżnej strefie Pacyfiku


SJP.pl


baniorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolejarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bana ż., baniok mos.

Wiktionary


banioski

→ Baniocha


SJP.pl

Patrz:

Baniocha

baniowaty

rzadko: przypominający kształtem banię


SJP.pl


baniowy

przymiotnik od: bania


SJP.pl


banit

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. banita.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banita mos., banitka ż., banicja ż.

Wiktionary


banita

człowiek pozbawiony swych praw i skazany na wygnanie, wyrzutek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. człowiek skazany na banicję, wypędzony z ojczyzny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈɲita, AS: bãńita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banicja ż., banit m.

:: fż. banitka

 czas. banitować

 przym. banicyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygnaniec; przest. ekspatriant; daw. banit

Wiktionary


banitka

→ banita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta skazana na banicję, wypędzona z ojczyzny

Wiktionary

Patrz:

banita

Powiązane:

 rzecz. banit mos., banita mos., banicja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygnanka

Wiktionary


banitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|banitować.

Wiktionary


banitować

dawniej: skazywać na wygnanie z kraju


SJP.pl

czasownik

 (1.1) skazywać na banicję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I za ten to błąd banitujemy go na zawsze stąd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banita mos.

Wiktionary


banjan

członek indyjskiej kasty kupców


SJP.pl


banjo

[czytaj: bandżo] murzyński instrument muzyczny, rodzaj gitary; bandżo; bandżola; banjola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

Wiktionary

Banjo (bandżo) – muzyczny instrument strunowy z grupy szarpanych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãn͇d͡ʒɔ, AS: bãṇǯo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bandżo n., banjolina ż., banjola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bandżo

Wiktionary


banjola

[czytaj: bandżola] instrument muzyczny, rodzaj gitary; bandżola; bandżo; banjo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. strunowy instrument muzyczny, odmiana banjo;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bard przygrywał sobie na banjoli i śpiewał o Czerniakowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banjo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bandżola

Wiktionary


banjumasańskojęzyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który posługuje się językiem banjumasańskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem banjumasańskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku banjumasańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãnʲjũmaˈsãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bãnʹi ̯ũmasãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


bank

1. przedsiębiorstwo zajmujące się różnego rodzaju operacjami pieniężnymi; gmach tego przedsiębiorstwa;
2. magazyn, nagromadzenie cennych materiałów lub informacji (bank krwi, bank danych itp.);
3. suma stawek w grze hazardowej; pula


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bank. instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów

 (1.2) bank. archit. budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)

 (1.3) gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane

 (1.4) med. miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. ławka

 (1.6) gw. więzienna pewność

 (1.7) gw. więzienna zapas

Wiktionary

Bank – osoba prawna wykonująca na podstawie odpowiednich zezwoleń działalność gospodarczą, polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów oraz wykonywaniu innych czynności określonych przepisami prawa (w Polsce ustawy Prawo bankowe) i wymienionych w statucie banku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W którym banku otworzyłeś rachunek?

 (1.2) Czemu w tym banku zawsze są takie kolejki?

 (1.3) Pani w futrze przejęła bank.

 (1.4) Wczoraj doniesiono o brakach w banku krwi.

 (1.5) Pierońskie gizdy zaś ten bank zachachmęcili, co stoł przy familoku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋk, AS: bãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankowość ż., bankowiec mos., bankowczyni ż., bankierstwo n., bankier mos., bankierowa ż., bankierówna ż., bankierka ż., bankowanie n.

 czas. bankować ndk.

 przym. bankowy, wewnątrzbankowy, wokółbankowy, bankierski

 przysł. bankowo, na bank

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pula

Wiktionary


bank.

skrót od: bankowość, bankowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


banka

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; sosna Banksa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tramwaj

 (1.2) gw-pl|Bukowina. słoik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym kierunku powinno się jechać: nocną banką do Świętochłowic i poczekać 10 minut na nocny 23 czy 7.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk|bana.

 (1.2) słoik, gw-pl|Bukowina. borkan

Wiktionary


banki

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|bank.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Banki – część wsi Andrzejów w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Kamień
  • Banki – część wsi Lipinki w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Żmudź
  • Banki – wieś w Chorwacji, w żupanii istryjskiej, w mieście Poreč
  • Banki – miasto we wschodnich Indiach, w stanie Orisa
  • Banki – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh
  • Bańki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãŋʲci, AS: bãŋʹḱi

Wiktionary


bankiecik

zdrobnienie od: bankiet


SJP.pl


bankier

1. właściciel, dyrektor lub liczący się akcjonariusz banku;
2. w grach hazardowych: gracz trzymający bank


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) właściciel lub dyrektor banku

 (1.2) karc. gracz trzymający bank

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Były bankier został nowym premierem Grecji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank m., bankowiec m., bankierz m., bankierstwo n.

:: fż. bankierka

 przym. bankowy, bankierski

 przysł. bankowo

Wiktionary


bankierka

1. właścicielka, dyrektorka lub akcjonariuszka banku;
2. rzadko: kobieta trzymająca bank w grze w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) właścicielka, dyrektorka lub akcjonariuszka banku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank m., bankowiec m., bankierz m., bankierstwo n.

:: fm. bankier mos.

 przym. bankowy, bankierski

 przysł. bankowo

Wiktionary


bankierowa

→ bankier (dawniej); bankierski


SJP.pl


bankierowy

→ bankier (dawniej); bankierski


SJP.pl


bankierski

1. właściwy bankierowi, należący do bankiera, charakterystyczny dla właściciela lub dyrektora banku;
2. należący do osoby trzymającej bank w grach hazardowych;
3. czek bankierski - czek wystawiony przez bank ze wskazaniem jako trasata banku-korespondenta


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bankierem, dotyczący bankiera; charakterystyczny dla bankierów

 (1.2) należący do bankiera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank m., bankowość ż., bankier mos., bankierka ż., bankowiec mos.

 przym. bankowy

Wiktionary


bankierstwo

1. zawód bankiera;
2. ogół bankierów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zawód bankiera

 (1.2) ogół bankierów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankowość ż., bankowiec mos., bank mrz., bankier mos., bankierka ż.

 przym. bankowy

Wiktionary


bankierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. bankier

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋʲcɛʃ, AS: bãŋʹḱeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankier m., bankierka ż.

Wiktionary


bankierówna

dawniej: córka bankiera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. córka bankiera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank mrz., bankowiec mos.

Wiktionary


bankiet

1. wystawne przyjęcie urządzone w celu uświetnienia jakiejś uroczystości lub uczczenia jakiejś osoby;
2. przeszkoda jeździecka na hipodromie;
3. potocznie: przyjęcie, prywatka, zabawa;
4. niewysoki nasyp ziemi zabezpieczający wykop lub tor kolejowy przed napływem wód powierzchniowych; bankieta;
5. w budownictwie: najniższa część muru fundamentowego w gruncie nośnym, poszerzona w celu lepszego rozłożenia ciężaru budowli na grunt; ława fundamentowa; bankieta;
6. w okopach: ława ziemna do opierania i ustawiania broni do strzelania; bankieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wystawne, uroczyste przyjęcie

 (1.2) gw-pl|Bukowina. zabawa organizowana na zakończenie szkoły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezydent urządził bankiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋcɛt, AS: bãŋḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankietowicz m., bankietnik m., bankietowiczka ż., bankietowanie n., bankietówka ż.

 czas. bankietować ndk.

 przym. bankietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wypusknoj

Wiktionary


bankieta

bankiet;
1. niewysoki nasyp ziemi zabezpieczający wykop lub tor kolejowy przed napływem wód powierzchniowych;
2. w budownictwie: najniższa część muru fundamentowego w gruncie nośnym, poszerzona w celu lepszego rozłożenia ciężaru budowli na grunt; ława fundamentowa;
3. w okopach: ława ziemna do opierania i ustawiania broni do strzelania


SJP.pl


bankietka

rodzaj niskiej ławeczki bez oparcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. podłużna, niska, obita ławeczka bez oparcia;

Wiktionary

Bankietka – rodzaj mebla. Niewielka, lekka, miękko wyścielona lub wyplatana ławka. Bankietka była pozbawiona oparcia, mogła posiadać niskie poręcze boczne. Siedzisko spoczywało na czterech, sześciu lub ośmiu nogach. Mebel bywał rzeźbiony, malowany i złocony. Ustawiano go pod ścianami i we wnękach okiennych w salach balowych i koncertowych, w pomieszczeniach recepcyjnych, holach i korytarzach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na muzealnej bankietce przysiadł ostatni żyjący członek rządu Polski Podziemnej Adam Bień.

Wiktionary


bankietowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczestniczenie w bankiecie, bywanie na bankietach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankiet m., bankietowicz m., bankietnik m., bankietowiczka ż.

 czas. bankietować

 przym. bankietowy

Wiktionary


bankietować

potocznie: uczestniczyć w bankiecie, chodzić na przyjęcia, prywatki; imprezować


SJP.pl


bankietowicz

1. osoba często uczestnicząca w bankietach;
2. uczestnik bankietu


SJP.pl


bankietowiczka

1. kobieta często uczestnicząca w bankietach;
2. uczestniczka bankietu


SJP.pl


bankietowo-konferencyjny

organizujący bankiety i konferencje, służący na bankiety i konferencje (np. sala bankietowo-konferencyjna)


SJP.pl


bankietowo-weselny

organizujący bankiety i wesela, służący na bankiety i wesela (np. ośrodek bankietowo-weselny)


SJP.pl


bankietowy

przymiotnik od: bankiet


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bankietem, dotyczący bankietu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankiet mrz., bankiecik m., bankietnik m., bankietowicz m., bankietowiczka ż., bankietowanie n.

 czas. bankietować ndk.

Wiktionary


bankietówka

1. eleganckie, bogato zdobione ciastko o nietypowych kształtach;
2. serwetka bankietowa


SJP.pl

Bankietówka – eleganckie, bogato zdobione ciastko o nietypowych kształtach, uzyskiwanych przez zastosowanie specjalnych tac z wgłębieniami (gniazdkami) i wycinaków (wykrawaczek). Podstawę stanowi cienki blat biszkoptowy. Na to wykłada się dodatki, takie jak: owoce, przetwory owocowe, musy, kremy, czekolada, galaretki, masy orzechowe, orzechy, migdały, polewy, żele, marcepan. Bankietówki są wyrobami okolicznościowymi, podaje się je np. na wystawnych przyjęciach.

Wikipedia


bankiwa

ptak z rodziny bażantów, uważany powszechnie za przodka kury domowej


SJP.pl


banknocik

zdrobnienie od: banknot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od banknot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banknot m.

Wiktionary


banknot

pieniądz w formie papierowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bank. odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

Wiktionary

Banknot (niem. "Banknote", ang. "bank-note" – kwit bankowy) – papierowy pieniądz emitowany przez bank centralny stanowiący prawny środek płatniczy w danym kraju lub obszarze. Dawniej rodzaj weksla emitowanego przez dowolny bank, poświadczający posiadanie przez okaziciela pewnej wartości (np. złota). Banknoty wyparły z powszechnego użytku pieniądze kruszcowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na chodniku leżały rozrzucone stuzłotowe banknoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋknɔt, AS: bãŋknot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. banknocik m.

 przym. bankotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. bilet bankowy, daw. asygnata, bankocetel, slang. fałat, motyl

Wiktionary


banknotowy

związany z banknotem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z banknotem, dotyczący banknotów

Wiktionary


banknotówka

potocznie: mały portfel na banknoty


SJP.pl


bankofon

środowiskowo: usługa bankowa polegająca na możliwości sprawdzenia stanu własnego konta, płaceniu rachunków lub zlecaniu przelewów przez telefon


SJP.pl


bankokracja

nieformalne rządy banków i bankierów, posiadanie przez finansjerę nadmiernego wpływu na gospodarkę i politykę


SJP.pl

Bankokracja – nieformalne rządy banków i bankierów, posiadanie przez finansjerę nadmiernego wpływu na politykę (głównie gospodarczą) państwa, lub system ustrojowy, w którym władzę jawną sprawują bankierzy.

Jako pierwszy określenia tego użył brytyjski poseł do parlamentu William Fullarton 10 kwietnia 1797 roku, komentując nim monopol Banku Anglii na rynkach finansowych Imperium Brytyjskiego.

Wikipedia


bankolinia

system umożliwiający wykonywanie operacji bankowych przez telefon


SJP.pl


bankomacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bankomat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie bankomat, lecz tylko mały bankomacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankomat m.

Wiktionary


bankomat

maszyna wydająca gotówkę po wsunięciu karty tożsamości w otwór i wybiciu na klawiaturze żądanej sumy oraz numeru szyfru; cashomat, automatyczny kasjer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

Wiktionary

Bankomat (ang. "automated teller machine", ATM) – samoobsługowe urządzenie służące przede wszystkim do wypłaty gotówki. Obecnie bankomaty służą także do drukowania potwierdzeń, dostarczania informacji o stanie konta, przyjmowania wpłat na konto itp. operacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Działanie bankomatu opiera się na systemie informatycznym umożliwiającym wymianę informacji z centralą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋˈkɔ̃mat, AS: bãŋkõmat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bankomatowy

 rzecz. bankomacik mrz.

Wiktionary


bankomatowy

→ bankomat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bankomatem; związany z obsługą bankomatu

Wiktionary

Patrz:

bankomat

Powiązane:

 rzecz. bankomat mrz.

Wiktionary


bankować

potocznie:
1. przechowywać coś w specjalnym banku, np. krew, nasienie;
2. przeprowadzać transakcje bankowe


SJP.pl


bankowicz

nazwisko


SJP.pl


bankowiec

potocznie: osoba zajmująca się bankowością, pracownik banku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik banku

Wiktionary

Bankowiec – osoba zawodowo zajmująca się pieniędzmi, zarządzaniem ryzykiem oraz pomocą klientom w pozyskaniu kapitału.

Bankowiec jest pracownikiem umysłowym zatrudnionym w banku, a praca osób zatrudnionych jako bankowcy polegać może np. na dokonywaniu operacji pieniężnych, polegających na: prowadzeniu oraz obsłudze wszelkich rachunków bankowych – tak dotyczących osób fizycznych, co i podmiotów gospodarczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli chcesz być dobrym bankowcem, musisz być zorientowanym w nowych produktach bankowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankowość ż., bankierka ż., bank m., bankier m., bankierowa ż., bankierówna ż., bankierczyk m., bankierstwo n.

 przym. bankowy, bankierski

Wiktionary


bankowo

przysłówek

 (1.1) na sposób bankowy, zgodnie z zasadami bankowości

 (1.2) pot. na pewno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankowość ż., bank mrz., bankier mos., bankierka ż.

 przym. bankowy

Wiktionary


bankowość

1. ogół spraw dotyczących działalności banków;
2. nauka o bankowych operacjach finansowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. bank. nauka zajmująca się działalnością sektora bankowego;

 (1.2) bank. działalność banków i instytucji pokrewnych, dziedzina gospodarki

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jurek jest wykładowcą bankowości na naszej uczelni.

 (1.2) W latach sześćdziesiątych zaczęła funkcjonować bankowość międzynarodowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank mrz., bankier mos., bankierstwo n., bankowiec mos.

 przym. bankowy, bankierski

 przysł. bankowo

Wiktionary


bankowy

1. związany z bankiem, dotyczący jego działalności
2. potocznie: taki, który ma stuprocentowe szanse na realizację, spełnienie się; pewny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bankami, dotyczący banków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez 10 miesięcy wrocławskiej policji i prokuraturze nie udało się złapać sprawców kradzieży trzech milionów złotych z wrzutni bankowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋˈkɔvɨ, AS: bãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank m., bankowość ż., bankowiec m., bankierstwo n., bankier m., bankierka ż.

 przym. przybankowy, bankierski

 przysł. bankowo

Wiktionary


bankowóz

opancerzony samochód ciężarowy do przewozu pieniędzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opancerzony pojazd przewożący pieniądze, walory, metale, kamienie szlachetne itp., którymi obraca bank

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wówczas, przypomnijmy, rabuś podający się za konwojenta skradł z bankowozu 8 milionów złotych, których do tej pory nie odzyskano

Wiktionary


bankroft

kanadyjska odmiana jabłoni


SJP.pl


bankrucki

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bankruta lub bankrutów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrut mos., bankrutka ż.

Wiktionary


bankructwo

1. niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli;
2. upadłość, ruina majątkowa, krach;
3. przenośnie: utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

 (1.2) niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli

 (1.3) utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd orzekł bankructwo FC Parma. Klubu nie było stać nawet na opłacenie rachunków za energię elektryczną, a wczoraj prezes klubu został aresztowany pod zarzutem "prania brudnych pieniędzy".

 (1.2) Na bankructwie Grecji można zarobić

 (1.3) To kolejny dowód moralnego bankructwa samozwańczych stróżów jedynie słusznej moralności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋˈkrut͡stfɔ, AS: bãŋkructfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankrut m., bankrutka ż., bankrutowanie n.

 czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

 przym. bankrucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upadłość, niewypłacalność, krach, plajta

 (1.2) niewypłacalność

Wiktionary


bankrut

człowiek zbankrutowany, niewypłacalny, którego upadłość ogłoszono sądownie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

 (1.2) przen. osoba lub firma, której grozi niewypłacalność

 (1.3) przen. ktoś, kto się skompromitował, zawiódł zaufanie, doznał klęski

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przedsiębiorstwo, którego kierownik używa pieczątki „zarządca komisaryczny”, jest postrzegane jako bankrut

 (1.3) Niestety, zły los niweczył wszystkie nadzieje. Nie widzi pani, że jestem życiowym bankrutem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋkrut, AS: bãŋkrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrutowanie n.

:: fż. bankrutka ż.

 czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

 przym. bankrucki

Wiktionary


bankrutka

→ bankrut


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która straciła cały majątek, zbankrutowała

Wiktionary

Patrz:

bankrut

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrutowanie n.

:: fm. bankrut mos.

 czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

 przym. bankrucki

Wiktionary


bankrutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekon. popadanie w stan niewypłacalności i upadłości

 (1.2) przen. doznawanie klęski, doświadczanie upadku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrut m., bankrutka ż.

 czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

Wiktionary


bankrutować

1. stawać się bankrutem;
2. tracić znaczenie, wartość


SJP.pl

czasownik niedokonany nieprzechodni (dk. zbankrutować)

 (1.1) finans. stawać się bankrutem, tracić cały majątek

 (1.2) przen. o idei, grupie ludzi: tracić wartość i znaczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wierzyciele bankrutującej fabryki bardzo długo nie mogli dojść do porozumienia, w końcu krakowskim targiem ustalono, że w zamian za przejęcie nieruchomości przez pierwszą firmę, druga firma otrzyma wszystkie materiały z magazynów i resztę pieniędzy z kont bankowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãŋkruˈtɔvat͡ɕ, AS: bãŋkrutovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bankructwo n., bankrut mos., bankrutka ż., bankrutowanie n.

 czas. zbankrutować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plajtować, upadać

 (1.2) upadać

Wiktionary


banks

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (13956) Banks – planetoida
  • Banks – miejscowość w Kumbrii (Anglia)
  • Banks – miejscowość w hrabstwie Lancashire (Anglia)
  • Banks – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Pike
  • Banks – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Bradley
  • Banks – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Washington
  • Banks – jednostka osadnicza w stanie Idaho, w hrabstwie Boise
  • Banks (ang. Banks Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Fayette
  • Banks (ang. Banks Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Antrim
  • Banks (ang. Banks Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Carbon
  • Banks (ang. Banks Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Indiana
  • hrabstwo Banks (ang. Banks County) – hrabstwo w stanie Georgia w Stanach Zjednoczonych

Wikipedia


banksja

pirofit, roślina z rodziny srebrnikowatych


SJP.pl

Banksja ("Banksia") – rodzaj wiecznie zielonych drzew i krzewów należących do rodziny srebrnikowatych. Obejmuje 183 gatunki. Rośliny te występują w Australii, głównie w jej południowo-zachodniej części. Kwiaty zapylane są przez ptaki (np. miodojady) oraz torbacze. Banksje są pirofitami – nasiona często uwalniane są dopiero w wyniku pożaru buszu. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Wikipedia


bankster

pogardliwie: bankier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. przen. bankier-gangster, bankier postrzegany jako kryminalista, bezwzględnie wyłudzający pieniądze od obywateli, cynicznie bogacący się kosztem klientów w opresji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są sprawy, w których nie ma dzielenia włosa na czworo i hamletyzowania. Tak jest w sprawie Grecji – ofiary banksterów, neoliberalnej polityki cięć (…) i egoizmu bogatych krajów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋkstɛr, AS: bãŋkster

Wiktionary


banksterka

→ bankster


SJP.pl

Patrz:

bankster

banksterski

→ bankster


SJP.pl

Patrz:

bankster

banksterstwo

pogardliwie: bankierstwo;
1. działania bankiera postrzegane jako nielegalne;
2. ogół bankierów postrzeganych jako przestępcy


SJP.pl


bankuch

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuch, baumkuchen, sękacz


SJP.pl


banner

reklama umieszczana na stronie internetowej, a także zawieszana na budynkach; baner


SJP.pl

Banner, baner – forma reklamy, komunikatu lub innego przekazu. Najczęściej jest to wydrukowany na płachcie materiału przekaz informacyjny lub reklamowy.

W internecie banner to graficzna forma przekazania treści informacyjnych bądź reklamowych, często będąca odnośnikiem do strony promowanego produktu. Jednym z rodzajów banerów internetowych jest interaktywny „baner rozwijany” (ang. expand banner), który rozwija się do większej postaci w wyniku pewnej interakcji.

Wikipedia


bannerowy

→ banner [czytaj: banerowy]; banerowy


SJP.pl


bannik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitsłow. duch opiekuńczy związany z łaźniami (baniami)

Wiktionary

Bannik (ros.), łaźnik, łaziennik (biał.) – wschodniosłowiański demon władający łaźnią. Bannik był zasadniczo wrogi wobec ludzi i mógł utopić kąpiących się.

Wyobrażano go sobie jako starca z wielką głową pokrytą rozczochranymi włosami. Pozostawiano mu w łaźni jako ofiarę trochę wody, składano mu także w ofierze czarną kurę dla zabezpieczenia przed utopieniem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãɲːik, AS: bã•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bania ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łaźnik

Wiktionary


banoffee

[czytaj: banofi] wyrób cukierniczy będący połączeniem bananów i toffi; banoffi


SJP.pl


banoffi

[czytaj: banofi] wyrób cukierniczy będący połączeniem bananów i toffi; banoffee


SJP.pl


banowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|banować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. banować, zbanować

Wiktionary


banować

blokować dostęp do usługi w Internecie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbanować)

 (1.1) inform. pot. dawać komuś bana, uniemożliwiając korzystanie z jakiejś usługi internetowej

 (1.2) gw-pl|Bukowina, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. żałować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) gw-pl|Zaolzie. nalegać, naprzykrzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedzieli, że na forum będą banować wszystkich za takie zachowanie!

 (1.2) Chciało ci sie, matko bogatego zięcia, • bedziesz ty banować swoigo dziywczęcia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. banowanie n.

 czas. zbanować

Wiktionary


banowi

forma rzeczownika.

 (1.1) C. lm. od: ban

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈnɔvʲi, AS: bãnovʹi

Wiktionary


banowina

jednostka administracyjna w Królestwie Jugosławii w latach 1929 - 1941, odpowiednik województwa


SJP.pl


banshee

[czytaj: benszi] z folkloru irlandzkiego: zjawa zwiastująca śmierć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (1.1) folk. w mitologii irlandzkiej zjawa w kobiecej postaci, najczęściej zwiastująca śmierć w rodzinie;

Wiktionary

Banshee (ang. [], z irl. "bean-sidhe", w nowoirlandzkim "bean sí" [], „kobieta z kurhanu”) – w mitologii irlandzkiej zjawa w kobiecej postaci, najczęściej zwiastująca śmierć w rodzinie.

Wikipedia


bant

1. wąski pas płótna naszyty na żaglu, zwiększający jego sztywność i wytrzymałość; banta;
2. element drewnianej konstrukcji dachu, belka spajająca krokwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. wzmocnienie fragmentów żagla w postaci naszytych, dodatkowych kawałków płótna;

 (1.2) stpol. belka wzmacniająca krokiew

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. techn. zawias

Wiktionary

Bant – wieś w Holandii w prowincji Flevoland.

Wieś powstała po osuszeniu terenów Polderu Północno-Wschodniego.

Leży około 10 kilometrów na północ od Emmeloord.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bant ma za zadanie zwiększyć wytrzymałość żagla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnt, AS: bãnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Górny Śląsk zowiasa

Wiktionary


banta

1. wąski pas płótna naszyty na żaglu, zwiększający jego sztywność i wytrzymałość; banta;
2. element drewnianej konstrukcji dachu, belka spajająca krokwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. zob. bant.

 (1.2) reg-pl|Kresy. grzęda

Wiktionary

Banta, bant – grube, płócienne naszycie wzmacniające żagiel, umieszczane poprzecznie oraz w jego narożnikach, czyli w miejscach szczególnie narażonych na działanie dużych naprężeń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãnta, AS: bãnta

Wiktionary


bantam

1. zabytkowe miasto w Indonezji na Jawie; Banten;
2. miejscowość na wyspie Home Island; Bantam Village


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bantam (ob. Banten) – miasto w Indonezji
  • Sułtanat Bantam (Banten) – państwo historyczne
  • Bantam – miejscowość na Wyspach Kokosowych
  • American Bantam – dawne amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
  • BSA Bantam – motocykl produkcji BSA
  • Ford Bantam – samochód produkcji Forda
  • BAT Bantam – brytyjski samolot myśliwski
  • Northrop X-4 Bantam – amerykański samolot eksperymentalny
  • Bantam – szwedzki przeciwpancerny pocisk kierowany
  • Bantam Books

Wikipedia


bantamczyk

mieszkaniec Bantamu (miasta w Indonezji)


SJP.pl


bantamka

wschodnioazjatycka kura karłowata, hodowana amatorsko jako ptak ozdobny ze względu na oryginalne upierzenie


SJP.pl

Bantamka – popularna rasa kury domowej z grupy ozdobnych kur karłowatych, hodowana jako ptak ozdobny.

Wikipedia


bantamki

wschodnioazjatycka kura karłowata, hodowana amatorsko jako ptak ozdobny ze względu na oryginalne upierzenie


SJP.pl


bantamski

przymiotnik od: Bantam


SJP.pl


banteng

azjatycki gatunek dzikiego bydła; bydło bali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Bos javanicus|ref=tak. banteng azjatycki (ssak z rodziny wołowatych)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãntɛ̃ŋk, AS: bãntẽŋk

Wiktionary


banting

Banting – miasto we Malezji w stanie Selangor. W 2000 roku liczyło 50 274 mieszkańców.

Wikipedia


bantka

regionalnie: żerdka


SJP.pl


bantować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trzaskać, hałasować

Wiktionary


bantu

1. język afrykański, używany między innymi przez lud Bantu;
2. związany z Bantu - grupą plemion;
3. związany z bantu - językiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) etn. grupa plemięemion afrykańskich zaliczanych do rasy czarnej, zamieszkujących stepy w środkowej i południowej Afryce;

 (1.2) jęz. rodzina języków afrykańskich, którymi posługują się plemięemiona bantu (1.1);

Wiktionary

Bantu – zespół około 400 grup etnicznych zamieszkujących tereny przede wszystkim stepowe w środkowej i południowej Afryce. Liczą łącznie około 100 mln ludzi, trudnią się głównie rolnictwem i hodowlą. Ich organizacje plemienne zostały rozbite w XIX w. przez europejskich kolonizatorów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Historią migracji ludów bantu zajmuje się bantuistyka.

 (1.2) Pochodzenie języków bantu od wspólnego prajęzyka nie jest dziś w zasadzie przez nikogo podważane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bantustan mrz., bantuistyka ż.

Wiktionary


bantuidalny

język bantuidalny - język z grupy nigero-kongijskich, np. język bantu


SJP.pl


bantuski

→ bantu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bantu, dotyczący Bantu

Wiktionary

Patrz:

bantu

Powiązane:

 rzecz. bantustan mrz., Bantu

Wiktionary


bantustan

1. jedno z wydzielonych w latach 1971–1981 z obszaru Republiki Południowej Afryki terytoriów, które miały być autonomicznymi regionami a stały się rezerwatami wykorzystywanymi w polityce apartheidu;
2. niepraworządne i źle zarządzane państwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. jeden z zamieszkanych przez ludność murzyńską regionów autonomicznych utworzonych w Afryce Południowej doby apartheidu;

 (1.2) przen. biedne, zacofane państwo

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bantu n.

 przym. bantuski

Wiktionary


banusz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. potrawa z mąki kukurydzianej i śmietany

Wiktionary

Banusz – potrawa, którą przygotowuje się z mąki kukurydzianej i śmietany, dodaje się do niej skwarki, grzyby, bryndzę itp. Rozpowszechniona jest w regionie karpackim na Ukrainie oraz w Rumunii (pod nazwą "bălmuș").

Wikipedia


bany

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|ban.

Wiktionary


banzai

japońskie pozdrowienie w formie okrzyku, wyrażające entuzjazm albo triumf; hurra!, wiwat!, niech żyje!


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) japońskie pozdrowienie

Wiktionary

Banzai! (jap. 万歳 banzai; dosł. 10 tys. lat; dawna pisownia 萬歳) – japoński okrzyk wyrażający radość, uznanie, pozdrowienie: „Niech żyje!”, „Hurra!”, wiwatowanie na cześć kogoś lub z powodu osiągnięcia czegoś (np. sukcesu wyborczego).

Zwrot pochodzi z Chin. Znaki 万歳 (obecna pisownia w ChRL 万岁) czyta się po chińsku "wànsuì".

Wikipedia


banzaj

japońskie pozdrowienie w formie okrzyku, wyrażające entuzjazm albo triumf; banzai


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) japońskie pozdrowienie

Wiktionary


banówka

1. szczyt w Tatrach;
2. rzeka w północnej Polsce i w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki), uchodzi do Zalewu Wiślanego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Banówka – szczyt w Tatrach
  • Banówka – rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki)

Wikipedia


bao

chińskie kuliste kluski z farszem, gotowane na parze; baozi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bao (inaczej: bau, baozi) – potrawa kuchni chińskiej (kluski gotowane na parze)
  • BaO (tlenek baru) – nieorganiczny związek chemiczny
  • BAO – barionowe oscylacje akustyczne

Wikipedia


baobab

ogromne, długowieczne drzewo liściaste rosnące w Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widziałam zebu na tle afrykańskich baobabów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɔbap, AS: baobap

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baobabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpi chleb

Wiktionary


baobabowy

→ baobab


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z baobabu lub baobabów

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części baobabu

 (1.3) będący częścią baobabu

Wiktionary

Patrz:

baobab

Wymowa:

IPA: ˌbaɔbaˈbɔvɨ, AS: baobabovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baobab m.

Wiktionary


baon

pododdział w różnych rodzajach wojsk, złożony zwykle z kilku kompanii (lub jednostek im równorzędnych); batalion


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. batalion

Wiktionary

Baon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 43 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 5 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Baon plasuje się na 867. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1008.).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. batalion mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batalion

Wiktionary


baonowy

→ baon


SJP.pl

Patrz:

baon

baor

potocznie: bogaty chłop, zwłaszcza w Niemczech, zatrudniający robotników; bauer (częściej)


SJP.pl


baozi

chińskie kuliste kluski z farszem, gotowane na parze; bao


SJP.pl

Baozi (chiń. 包子; pinyin "bāozi", także: "bao", "bau", "humbow", "nunu", "bausak", "pow" oraz "pau") – zróżnicowanych rozmiarów kluski gotowane na parze, charakterystyczne dla kuchni chińskich, ale jadane także w Malezji i Singapurze. Popularne w restauracjach chińskich na całym świecie. Wywodzą się z północnych regionów Chin. "Baozi" w dialektach północnych oznacza "bułeczkę".

Wikipedia


baptista

nazwisko


SJP.pl


baptiste

[czytaj: baTIST]
1. francuskie imię męskie;
2. francuskie nazwisko;
3. skrócona wersja francuskiego imienia Jean-Baptiste


SJP.pl

Baptiste – brytyjski serial telewizyjny wyprodukowany przez Two Brothers Pictures, który jest spin-offem Zaginiony. Serial jest emitowany od 17 lutego 2019 roku przez BBC One.

Wikipedia


baptysja

rodzaj roślin z rodziny bobowatych


SJP.pl

Baptysja, bratwa ("Baptisia") – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej Kanadzie oraz wschodniej i środkowej części Stanów Zjednoczonych. Rosną na obszarach pod wpływem klimatu umiarkowanego kontynentalnego i ciepłego, w prerii i widnych lasach, w miejscach wilgotnych, nad strumieniami i suchych – na piaskach i terenach skalistych.

Wikipedia


baptysta

wyznawca baptyzmu (odłamu protestantyzmu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek jednego z Kościołów protestanckich, który uznaje wyłącznie chrzest w wieku świadomym na wyznanie wiary

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • baptysta – wyznawca baptyzmu
  • Baptysta – imię

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tadeusz jest baptystą, więc nie ochrzcił swojego dziecka jako niemowlęcia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baptystyczny

 rzecz. baptyzm mrz.

Wiktionary


baptysterium

1. budynek ze zbiornikiem wody pośrodku, przeznaczony do odprawiania obrzędów chrztu
2. naczynie do przechowywania wody chrzcielnej; chrzcielnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. chrzcielnica

 (1.2) rel. archit. budynek w którym dokonywano chrztu

Wiktionary

Baptysterium ( baptisterium z gr. "βαπτιστήριον" od "βαπτίζειν" 'zanurzać') – budowla wznoszona przez chrześcijan, przeznaczona do wykonywania obrzędu chrztu, niekiedy usytuowana w pobliżu kościoła. Określenie „baptysterium” odnosi się także do samej niecki (sadzawki, basenu) chrzcielnej, umożliwiającej przynajmniej częściowe zanurzenie kandydata do chrztu.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chrzcielnica

Wiktionary


baptystka

→ baptysta


SJP.pl

Patrz:

baptysta

baptystyczny

→ baptyzm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z baptyzmem lub baptystami

Wiktionary

Patrz:

baptyzm

Powiązane:

 rzecz. baptyzm m., baptysta m., baptystka ż.

Wiktionary


baptyzm

odłam wyznania protestanckiego powstały w XVII wieku w Anglii, przyjmujący Biblię jako jedyny autorytet w sprawach wiary i obyczajów; baptyści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaptɨsm̥, AS: baptysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baptysta m., baptystka ż.

 przym. baptystyczny

Wiktionary


baptyści

odłam wyznania protestanckiego powstały w XVII wieku w Anglii, przyjmujący Biblię jako jedyny autorytet w sprawach wiary i obyczajów; baptyzm


SJP.pl


bar

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Ba
2. zakład gastronomiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gastr. lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;

 (1.2) gastr. miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

 (1.3) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;

 (1.4) fiz. jedna z jednostek ciśnienia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bar – miasto
    • Bar – stacja kolejowa w Bar
  • Bar – gmina
  • Bar – miejscowość
  • Bar – rzeka przepływająca przez teren departamentu Ardeny, lewy dopływ rzeki Mozy
  • Bar – miejscowość
  • Bar – potok, dopływ Dunajca
  • Bar – wieś w Buriacji, w rejonie muchorszybirskim
  • Bar – miasto w obwodzie winnickim
  • Bar – wieś w obwodzie lwowskim
    • Bar – przystanek kolejowy w Bar
  • Bar – osada

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odkąd rzuciła mnie żona, chodzę na obiady do baru.

 (1.2) Jacek podszedł do baru i zapłacił za drinki.

 (1.3) Bar został odkryty w 1794 roku.

 (1.4) Ciśnienie atmosferyczne wynosi 1 bar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bar, AS: bar

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. barman m., barmanka ż., barmaństwo n.

:: zdrobn. barek m., bareczek m.

 przym. barowy

 przym. barowy

 przym. baryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knajpa

 (1.2) kontuar

 (1.3) Ba

Wiktionary


bar-do

buddyjski stan pośredni pomiędzy życiem a śmiercią; bardo


SJP.pl


bara

jednostka ciśnienia, używana w meteorologii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bara – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny
  • Bara – osada wsi Nawodna w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
  • Bara – miejscowość w Hiszpanii, w Aragonii
  • Bara – miejscowość na Słowacji, w kraju koszyckim, w powiecie Trebišov
  • Bara – miejscowość w Szwecji
  • Bara – miasto w Pakistanie
  • Bara – miasto i dystrykt w Sudanie
  • Bara – dystrykt w Nepalu
  • Bara – wieś w Rumunii, w okręgu Temesz, w gminie Bara
    • Bara – gmina w Rumunii, w Okręgu Temesz
  • Bara – malgaska grupa etniczna żyjąca w Madagaskarze
  • Irina Bara (ur. 1995) – rumuńska tenisistka

Wikipedia


bara-bara

potocznie, żartobliwie: stosunek seksualny; bara bara, cimcirimci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żart. seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robiliśmy bara-bara całą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbara‿ˈbara, AS: bara‿bara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figo-fago, fiku-miku, umcia-umcia, mambo w poziomie

Wiktionary


baraba

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. łajdak, chuligan

Wiktionary


baraban

wielki bęben używany przez tureckie pułki janczarskie; taraban


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. muz. taraban — wielki bęben pochodzenia tureckiego, używany w dawnych formacjach wojskowych;

 (1.2) gw-pl|Białostockie, Buskie, Garwolińskie, Iłżeckie, Kieleckie, Koneckie, Konińskie, Kozienickie, Łaskie, Opoczyńskie, Piotrkowskie, Radomskie, Rawsko-Mazowieckie, Skierniewickie, Suwalszczyzna, Wileńszczyzna., reg-pl|Kresy Północne. muz. bęben

 (1.3) gw-pl|Kolbuszowskie, Suwalszczyzna, Polesie. techn. roln. walcowaty element maszyn rolniczych, pełniący funkcję łożyska dla noży w sieczkarni lub obudowy silnika w młockarni

 (1.4) przest. gw-pl|Wileńszczyzna. żelazna sztaba lub inny przedmiot uderzany w celu wydobycia dźwięku, pełniący funkcję zastępczą dla dzwonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy głębokich dźwiękach wielkiego barabanu śpiewali liczącą setki zwrotek pieśń „Witaj, Matko uwielbiona”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barabanszczyk mos., barabąszczyk mos., barabanista mos.

 czas. barabanić ndk., zabarabanić dk.

Wiktionary


barabasz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Barabasz – w Nowym Testamencie współwięzień Jezusa, przewidziany do ułaskawienia z okazji święta Paschy i głosem ludu ostatecznie uwolniony od kary ukrzyżowania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A Barabasz był zbrodniarzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrabaʃ, AS: barabaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Barabaszowy

Wiktionary


barabański

dawniej: wąs barabański - sumiasty wąs; wąs bałabański


SJP.pl


barabińsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie nowosybirskim;

Wiktionary

Barabińsk (ros. Барабинск) – miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie nowosybirskim. 28,7 tys. mieszkańców (2020).

Miejscowość została założona w roku 1893, a prawa miejskie otrzymała w roku 1917.

W mieście rozwinął się przemysł mleczarski, działają zakłady naprawcze taboru kolejowego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barabiński

Wiktionary


barabiński

przymiotnik od: Barabińsk (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Barabińskiem, dotyczący Barabińska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barabińsk mrz.

Wiktionary


barabola

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. gw-pl|Biała Podlaska. ziemniak, kartofel

Wiktionary


barabolec

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) białystok. wino owocowe

 (1.2) białystok. ciasto z zakalcem

Wiktionary


barachło

1. potocznie: coś starego, bezwartościowego, bezużytecznego;
2. pogardliwie o ludziach; hołota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. coś bezwartościowego, tandetnego, byle co

 (1.2) gw-pl|Warszawa. stare rzeczy

 (1.3) pot. posp. lekceważąco o ludziach; hołota

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po co kupiłeś to barachło?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baraxwˈɔ, AS: baraχu̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badziewie, tandeta, siaja

Wiktionary


barack

[czytaj: barak] obce imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barak

Wiktionary


baraczek

zdrobnienie od: barak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od barak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barak m.

 przym. barakowy

Wiktionary


barajas

[czytaj: barahas] dzielnica Madrytu z największym na Półwyspie Iberyjskim lotniskiem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barajas – dzielnica Madrytu
  • Barajas – stacja metra w Madrycie
  • Barajas – stanowisko archeologiczne w Pénjamo, w Meksyku
  • port lotniczy Madryt-Barajas

Wikipedia


barak

prowizoryczna budowla, przeznaczona na tymczasowe zamieszkanie, przechowywanie towaru etc.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) prowizoryczny budynek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • barak – prowizoryczna budowla, przeznaczona na tymczasowe zamieszkanie, przechowywanie towaru itp.
  • Barak – moszaw w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, w Samorządzie Regionu Ha-Gilboa
  • Barak – biblijny sędzia Izraela
  • Barak – nazwa indyjskiej rzeki Surma w jej górnym biegu
  • Barak – część wsi Korytno w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
  • Barak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
  • Barak – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
  • Barak – część wsi Miedzierza w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Smyków
  • Barak – przysiółek wsi Sorbin w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Bliżyn
  • Barak – gromada
  • Borak-chan, Barak – chan Złotej Ordy
  • Ehud Barak – izraelski premier

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pół godzinie wszedł do żebraczej dzielnicy koło rzeki i w końcu dotarł do zamierzonego magazynu, stojącego osobno między rozrzuconymi szopami, barakami i przechowalniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarak, AS: barak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. baraczek m.

 przym. barakowy

Wiktionary


baraka

rasa psów myśliwskich, pochodząca z XIX wieku z Bośni; bośniacki pies gończy


SJP.pl

Baraka ( ‏بركة‎ "baraka") – z arabskiego „błogosławieństwo”. Dar, jakim obdarzył proroka Mahometa Allah. Muzułmanie wierzą, że każdy prorok od Adama do Mahometa obdarzony jest podobną opieką, a ponadto nieomylnością w sprawach wiary. Dlatego też Mahometa nazywa się często "al-insān al-kāmil" ( ‏الانسان الكامل‎) (dosł. „człowiek doskonały”).

Wikipedia


barakowy

przymiotnik od: barak


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z barakiem, dotyczący baraków; mieszczący się w barakach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barak mrz., baraczek mrz.

Wiktionary


barakowóz

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) wóz spełniający funkcje mieszkalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć to tylko ocieplony barakowóz, przy obecnym lokum wygląda jak pałac.

Wiktionary


barakuda

barrakuda;
1. podobna do szczupaka drapieżna, tropikalna ryba morska o jadalnym mięsie, dochodząca do trzech metrów długości;
2. przenośnie: chciwa, egoistyczna kobieta interesu; megiera, ksantypa, modliszka


SJP.pl


barakudowate

rodzina ryb drapieżnych, żyjących w morzach tropikalnych i subtropikalnych; barrakudowate


SJP.pl


barakudowaty

o cechach barakudowatych (rodzina ryb); barrakudowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) icht. o cechach ryb z rodziny barakudowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barakudowate nmos., barakuda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barrakudowaty

Wiktionary


baran

1. samiec owcy; tryk;
2. potocznie: człowiek głupi, nieinteligentny;
3. futro baranie; kożuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. samiec owcy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. pogard. głupek, idiota

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • baran – samiec owcy domowej
  • baran – znak zodiaku
  • Baran – gwiazdozbiór
  • Baran – uroczysko w Polsce, w Kąkolewnicy koło Radzynia Podlaskiego, miejsce egzekucji w czasie II wojny światowej
  • Baran – polskie nazwisko
  • Baran – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Firlej
  • Baran – część wsi Kocmyrzów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
  • Baran – część wsi Luborzyca w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
  • Baran – część wsi Sławniów w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Pilica
  • Baran – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
  • Baran – osada w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
  • Andrzej Baran (1944–2024) – polski polityk, prezydent Dąbrowy Górniczej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biały dywan ze skór baranów, nadzwyczaj puszysty, tłumił zupełnie kroki.

 (2.1) Gdzie się pchasz, baranie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarãn, AS: barãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baranek m., baranina ż., baranica ż., Baran m.

 czas. baranieć, zbaranieć dk.

 przym. barani

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tryk

 (2.1) małpa, głupek

Wiktionary


baranek

1. młody samiec owcy domowej i owiec dzikich;
2. mały baran (tryk);
3. w religii chrześcijańskiej: figurka wyobrażająca baranka, stawiana na stole w czasie Świąt Wielkanocnych;
4. potocznie: wyprawiona skóra jagnięcia;
5. potocznie: futro ze skór jagniąt; baranica;
6. krzew z rodziny werbenowatych (witułkowatych), rosnący dziko w obszarze śródziemnomorskim; niepokalanek pospolity;
7. baranek scytyjski - roślina z gromady paprotników;
8. w łowiectwie: ptak z rodziny bekasów, należący do rzędu siewkowatych;
9. przenośnie: mała, biała chmurka;
10. przenośnie: pienista fala, biały grzebień fali;
11. przenośnie: człowiek łagodny, pokorny, potulny; aniołek, trusia, niewiniątko;
12. przenośnie: dziecko, które podlega naszej opiece; owieczka, podopieczny;
13. przenośnie: każdy z parafian podlegających opiece proboszcza; owieczka, podopieczny;
14. w budownictwie: kędzierzawa powierzchnia tynku kładzionego w celach ozdobnych; 15. żartobliwie: fryzura z krótkich, bardzo skręconych włosów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. mały, młody baran

 (1.2) pot. łagodna, miła osoba

 (1.3) pot. biały obłok, z wyglądu puszysty

 (1.4) biała spieniona szczytowa część fali morskiej

 (1.5) skóra z barana

 (1.6) mocno skręcone krótkie włosy

 (1.7) bud. środ. nierówny wierzch tynku z grudkami

 (1.8) pot. tradycyjna figurka wielkanocna

 (1.9) ornit. zob. kszyk.

 (1.10) rzem. element służący do blokowania z tyłu ucha kolczyka w kształcie sztyftu

 (1.11) środ. jeźdz. jednoczesne wybijanie się narowiącego się zwierzęcia z czterech nóg

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • baranek – młody samiec owcy domowej
  • baranek – rodzaj tynku
  • Baranek – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
  • Baranek – przysiółek wsi Ciosny w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wiśniew
  • Frida Baranek (ur. 1961) – brazylijska rzeźbiarka, graficzna, architekt i artysta plastyk
  • Miroslav Baranek (ur. 1973) – czeski piłkarz
  • Stanisław Baranek – krakowski architekt
  • Wiktor Baranek – polski urzędnik, działacz narodowy, uczestnik powstań śląskich.
  • Baranek – piosenka Stanisława Staszewskiego
  • Baranek Boży – w religii chrześcijańskiej symbol Chrystusa
  • Baranek Shaun – serial animowany oraz postać fikcyjna z filmu animowanego Golenie owiec
  • Baranek turyński – rasa królika

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wilk porwał dwa baranki z naszego stada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrãnɛk, AS: barãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baran mzw., Baran mos., baranina ż., baranienie n., zbaranienie n.

 czas. baranieć ndk., zbaranieć dk.

 przym. barani, barankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.9) kszyk, koziołek

Wiktionary


barani

1. odnoszący się do barana;
2. zrobiony z futra lub mięsa barana


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z baranem, dotyczący barana

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do barana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten kożuch jest zrobiony z baraniej wełny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrãɲi, AS: barãńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baran m., baran m., baranek mzw., baranina ż., baranica ż.

 przym. barańczy

 czas. zbaranieć

Wiktionary


baraniak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Baraniak (1904–1977) – polski duchowny rzymskokatolicki, salezjanin, biskup
  • Barbara Baraniak (1954–2022) – polska pedagog
  • Mirosław Baraniak (1964–2019) – polski lekkoatleta, oszczepnik

Wikipedia


baraniarz

dawniej:
1. osoba wyprawiająca baranie skóry;
2. pasterz owiec; owczarz


SJP.pl


baranica

1. wyprawiona skóra barania, często podszyta suknem, służąca dawniej do przykrywania nóg w podróży;
2. czapka z futra baraniego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. wyprawiana skóra barania; skóra barania do przykrycia nóg w podróży

 (1.2) czapka z futra baraniego

 (1.3) kraw. długi kożuch barani

 (1.4) daw. struna skrzypiec z baraniego jelita

Wiktionary

Baranica – wieś we wschodniej Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Gorzków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Gorzków. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 115 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okryj się baranicą, bo nogi odmrozisz.

 (1.2) Wdział na głowę baranicę i spiesznie wyszedł z izby.

 (1.3) Szedł przez zasypane śniegiem pole w tej swojej baranicy, która sięgała mu do kolan.

 (1.4) Jankowi pękła baranica, gdy przygrywał do oberka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarãˈɲit͡sa, AS: barãńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baran mzw., Baran mos./mzw.

 przym. barani

Wiktionary


baraniec

podłużny lub kopulasty występ podłoża skalnego, wygładzony i porysowany przez lodowiec; muton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) stpol. baranek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • baraniec – forma ukształtowania powierzchni ziemi
  • Baraniec – szczyt w Górach Kaczawskich
  • Baraniec – szczyt w Tatrach Zachodnich
  • Baraniec – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Baraniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń
  • Baraniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
  • Baraniec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Pyzdry

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈrãɲɛt͡s, AS: barãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baran mos./mzw.

Wiktionary


baraniecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Baraniecki (1828–1891) – polski lekarz i działacz społeczny
  • Andrzej Baraniecki (1934–2003) – polski polityk
  • Bronisław Baraniecki (ur. 1934) – polski operator filmowy
  • Karol Baraniecki (1911–1986) – polski rysownik i satyryk
  • Leszek Baraniecki (1926–2007) – polski geograf i geomorfolog
  • Ludwik Baraniecki (1897–1920) – polski wojskowy
  • Łukasz Baraniecki (1798–1858) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup
  • Kazimierz Baraniecki (1900–1940) – polski wojskowy
  • Marek Baraniecki (ur. 1954) – polski pisarz i dziennikarz
  • Marian Baraniecki (1848–1895) – polski matematyk
  • Tomasz Baraniecki (1801–1859) – polski lekarz, społecznik i filantrop
  • Wanda Baraniecka-Szaynok (1889–1971) – polska lekarka i wojskowa

Wikipedia


baranieć

głupieć, mieszać się, tracić trzeźwość umysłu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbaranieć)

 (1.1) pot. tracić orientację; nie wiedzieć, jak się zachować, będąc zaskoczonym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baran mzw./mos., baran mrz., baranek mrz., baranienie n., baranina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupieć, mieszać się

Wiktionary


baranina

mięso z barana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mięso otrzymywane z owcy lub barana;

Wiktionary

Baranina (mięso baranie) – mięso otrzymane z owcy. Jest jednym z kilku mięs używanych w kuchni europejskiej (głównie na południu Europy). Dawniej baranina była bardzo popularna, dziś jednak jej spożycie jest znacznie mniejsze. Baranina jest również popularna w krajach muzułmańskich, gdzie religia zabrania spożycia wieprzowiny. Stanowi podstawę diety w Mongolii. Jest także podstawowym rodzajem pożywienia (obok ryb) na Islandii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj na obiad jedliśmy pieczoną baraninę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarãˈɲĩna, AS: barãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baran mos./mzw., baran m., baranek m.

 przym. barani

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. skopowina

Wiktionary


baraninka

zdrobnienie od: baranina


SJP.pl


baraniogórski

→ Barania Góra


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Baraniej Góry, związany z Baranią Górą

Wiktionary

Patrz:

Barania Góra

Przykłady

 (1.1) W lesie baraniogórskim można spotkać szereg dorodnych świerków, a także grzyby, zerwy skalne oraz osuwiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarãɲɔˈɡursʲci, AS: barãńogursʹḱi

Wiktionary


baranisko

zgrubienie od: baran


SJP.pl


baranki

futro z jagnięcych skór


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baranki – wieś w rejonie kamienieckim obwodu brzeskiego w składzie sielsowietu Widomla
  • Baranki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny
  • Baranki – osiedle w Ełku (w województwie warmińsko-mazurskim)
  • Baranki – pasmo należące do Wzgórz Trzebnickich, w Gminie Oborniki Śląskie
  • Pruszanka-Baranki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk

Wikipedia


barankiewicz

nazwisko


SJP.pl


barankowaty

potocznie: potulny, łagodny, pokorny


SJP.pl


barankowy

→ baranek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący baranka, odnoszący się do baranka

Wiktionary

Patrz:

baranek

Przykłady

 (1.1) Przyglądał się sobie długo, z poważną twarzą, poprawiając barankową czapkę i gładząc brodę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baranek mzw., Baran ż./mos./mzw.

Wiktionary


baranow

nazwisko, m.in. Aleksander A. Baranow (1747-1819) - rosyjski kupiec i handlarz futer, jeden z organizatorów kolonizacji Alaski


SJP.pl


baranowianin

1. mieszkaniec Baranowa Sandomierskiego (miasta w Polsce);
2. mieszkaniec Baranowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Baranowa; także. osoba pochodząca z Baranowa, urodzona w Baranowie

 (1.2) mieszkaniec Baranowa Sandomierskiego; także. osoba pochodząca z Baranowa Sandomierskiego, urodzona w Baranowie Sandomierskim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baranów mrz.

:: fż. baranowianka ż.

 przym. baranowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wybitny / znany baranowianin • szanowni / drodzy baranowianie! • rodowity baranowianin • baranowianin z krwi i kości / od urodzenia / z dziada pradziada

Wiktionary


baranowianka

1. mieszkanka Baranowa Sandomierskiego (miasta w Polsce);
2. mieszkanka Baranowa


SJP.pl


baranowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Żor


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baranowice – część miasta Żory
  • Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
  • Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
  • Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Baranowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
  • Baranowice – część wsi Ochaby Wielkie w woj., w pow. cieszyńskim, w gminie Skoczów
  • Baranowice – część wsi Drogomyśl woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Strumień
  • Baranowice – gromada
  • Baranowice – dawna gmina

Wikipedia


baranowicki

→ Baranowicze, → Baranowice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Baranowicz, związany z Baranowiczami

Wiktionary

Patrz:

Baranowicze, → Baranowice

Przykłady

 (1.1) Dom Polski jest otwarty na potrzeby Polaków z mniejszych miejscowości w rejonie baranowickim…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baranowicze nmos.

Wiktionary


baranowicz

nazwisko


SJP.pl

Baranowicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Syrokomla.

Wikipedia


baranowiczanin

1. mieszkaniec Baranowicz (miasta na Białorusi);
2. mieszkaniec Baranowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


baranowiczanka

1. mieszkanka Baranowicz (miasta na Białorusi);
2. mieszkanka Baranowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


baranowicze

miasto na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Białorusi;

Wiktionary

Baranowicze ( Баранавічы, "Baranawiczy"; Барановичи, "Baranowiczi") – miasto w zachodniej części Białorusi, w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu baranowickiego.

Baranowicze są ośrodkiem przemysłu metalowego i włókiennictwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ba.ra.nɔˈvi.t͡ʂɛ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baranowicki

Wiktionary


baranowo

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. wieś na Białorusi;
3. wieś na Litwie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baranowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Baranowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Baranowo
  • Baranowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak
  • Baranowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
  • Baranowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki
  • Baranowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Wielbark
  • Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Łubowo
  • Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
  • Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne
  • Baranowo – część wsi Góreczki Wielkie w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Pakosław
  • Baranowo – gmina
  • Baranowo – gromada w powiecie przasnyskim

Wikipedia


baranowski

→ Baranów, → Baranowo, → Baranów Sandomierski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Wikipedia

Patrz:

Baranów, → Baranowo, → Baranów Sandomierski

baranów

1. samiec owcy; tryk;
2. potocznie: człowiek głupi, nieinteligentny;
3. futro baranie; kożuch


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baranów – część miasta Suchedniów
  • Baranów – część wsi Trzydnik Mały w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Trzydnik Duży
  • Baranów – osada w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Baranów
  • Baranów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Baranów
  • Baranów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Chotcza
  • Baranów – część wsi Falatycze w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Platerów
  • Baranów – część wsi Wesoła w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Nozdrzec
  • Baranów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
  • Baranów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
  • Baranów – część wsi Małoszów w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
  • Baranów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Baranów
  • Baranów – dawna nazwa wsi Przyborów w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów

Wikipedia


baranówek

1. wieś w województwie świętokrzyskim;
2. wieś w województwie wielkopolskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baranówek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Baćkowice
  • Baranówek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew
  • Baranówek – dzielnica Kielc

Wikipedia


baranówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baranówka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Lubartów
  • Baranówka – nazwa niestandaryzowana, część wsi Smardzewice położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki
  • Baranówka – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
  • Baranówka – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Frombork
  • Baranówka – część wsi Śniadków Górny A, położonej w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory
  • Baranówka – przysiółek wsi Jelna w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna
  • Baranówka – część Rzeszowa
  • Baranówka – osiedle w Rzeszowie
  • Baranówka – przystanek kolejowy w Baranówce w województwie małopolskim
  • Baranówka – poprzednia nazwa leśniczówki Baranówka-Leśniczówka w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Frombork
  • Baranówka – miasto w obwodzie żytomierskim
  • Baranówka – wieś w rejonie jarmolinieckim obwodu chmielnickiego

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baranowski

Wiktionary


barasinga

ssak z rodziny jeleniowatych występujący w Indiach i Nepalu


SJP.pl

Barasinga ("Rucervus") – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia


baraszki

figlowanie, dokazywanie; figle, psoty, zbytki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rzad. dokazywanie, swawolenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baraszki – skała w grupie Chochołowych Skał w Dolinie Szklarki na Wyżynie Olkuskiej
  • Baraszki – mikrorejon na Litwie, część Wilna
  • Baraszki – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim
  • Baraszki – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Zaucie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam nie śmieszki, nie za gęsiami hukanie, nie schówki nie dudki, nie baraszki, tam mocnej ręki potrzeba i mocnego rozumu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baraszkowanie n.

 czas. baraszkować ndk., pobaraszkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baraszkowanie, figle, swawola, zabawa, zbytki

Wiktionary


baraszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


baraszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zabawa i dokazywanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baraszki nmos.

 czas. baraszkować ndk.

Wiktionary


baraszkować

bawić się beztrosko, dokazywać, swawolić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pobaraszkować)

 (1.1) spędzać czas na psotach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogli jednak usnąć i jeszcze długo w noc baraszkowali, śmiejąc się i wydrwiwając spłoszonego doktora, a wynosząc pod niebiosa, piękność i przymioty niezrównane, jego lepszej połowy.

 (1.1) Aż wszy po grzbiecie mi baraszkują, gdy na nią spoglądam!

 (1.1) Oto grupa półnagich marynarzy baraszkuje na dolnym pokładzie z obskakującą ich niby żywa piłka — suczką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baraszki lm nm., baraszkowanie n.

 czas. pobaraszkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokazywać, figlować, zabawiać się

Wiktionary


barat

szczelnie zamknięty zbiornik stalowy, stosowany m.in. w papierniach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barat – wieś w Chorwacji, w żupanii istryjskiej, w gminie Kanfanar
  • Barat – wieś w Chorwacji, w żupanii istryjskiej, w gminie Višnjan

Wikipedia


barateria

rozmyślne, bezprawne działanie kapitana lub członka załogi na szkodę statku


SJP.pl


baratron

1. w starożytnych Atenach: przepaść, do której wrzucano przestępców;
2. przenośnie: otchłań, zagłada


SJP.pl


barańczak

nazwisko


SJP.pl


barańczy

przymiotnik

 (1.1) stpol. barani

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrãj̃n͇t͡ʃɨ, AS: barãĩ ̯ṇčy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barani

Wiktionary


barańczyce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, siedziba gminy wiejskiej w II RP;

Wiktionary

Barańczyce ( Баранівці) – wieś w rejonie samborskim obwodu lwowskiego. Wieś liczy 545 mieszkańców (2025).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barańczycki

Wiktionary


barański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albina Barańska (1932–2018) – polska dekoratorka wnętrz, scenografka i kostiumograf filmowa
  • Andrzej Barański (1934–2023) – polski chemik
  • Andrzej Barański (ur. 1941) – polski reżyser i scenarzysta
  • Anna Barańska (ur. 1965) – polska historyk
  • Anna Barańska (ur. 1976) – polska himalaistka
  • Anna Barańska (ur. 1984) – polska siatkarka
  • Antoni Barański (1850–1915) – polski lekarz i weterynarz
  • Bogumiła Barańska (ur. 1986) – polska siatkarka
  • Bożena Brun-Barańska (1919–1993) – polska śpiewaczka operowa i aktorka
  • Ewa Barańska (1947–2017) – polska pisarka
  • Fabian Barański (ur. 1999) – polski wioślarz
  • Feliks Barański (1915–2006) – polski matematyk

Wikipedia


baraństwo

potocznie: ogół osób głupich, mało inteligentnych


SJP.pl


baraż

dodatkowy mecz lub dogrywka decydująca o kolejności miejsc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. dodatkowa walka między zawodnikami mającymi tyle samo punktów, mająca ustalić ostateczną kolejność miejsc

Wiktionary

Baraż – w wielu dyscyplinach sportu np. szermierce, kajakarstwie czy żużlu dodatkowy mecz, wyścig, walka lub dogrywka, rozstrzygająca o miejscu zajętym przez zwycięską drużynę lub zawodników, rozgrywany w przypadku braku rozstrzygnięcia dotychczasowych rozgrywek np. remisu, zdobycia równej ilości punktów czy też identycznego czasu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zespół wywalczył awans dopiero po wygraniu barażu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaraʃ, AS: baraš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dogrywka

Wiktionary


barażowy

związany z barażem, dotyczący barażu


SJP.pl


barbacki

nazwisko


SJP.pl


barbados

wyspa i państwo w Ameryce Środkowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

 (1.2) geogr. wyspa, którą zajmuje państwo Barbados (1.1)

Wiktionary

Barbados – państwo wyspiarskie w Ameryce Środkowej, zajmujące wyspę o tej samej nazwie, położoną w archipelagu Małych Antyli, na Oceanie Atlantyckim. Najbardziej na wschód wysunięta wyspa Karaibów. Powierzchnia kraju wynosi 430 km², a liczba ludności – 294 560 (2020). Stolicą i największym miastem jest Bridgetown. Językiem urzędowym jest angielski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolicą Barbadosu jest Bridgetown.

 (1.2) Wysiadając z samolotu na lotnisku Grantleya Adamsa na Barbados, Ted z trudem powstrzymał głośny śmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbadɔs, AS: barbados

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbadoska ż., Barbadosyjka ż., Barbadoszczyk mos., Barbadosyjczyk mos.

 przym. barbadoski, probarbadoski, antybarbadoski

Wiktionary


barbadoska

→ Barbados


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Barbadosu

Wiktionary

Patrz:

Barbados

Powiązane:

 rzecz. Barbados mrz., Barbadosyjka ż.

:: fm. Barbadoszczyk mos., Barbadosyjczyk mos.

 przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbadosyjka

Wiktionary


barbadoski

→ Barbados


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. odnoszący się do Barbadosu jako państwa

Wiktionary

Patrz:

Barbados

Przykłady

 (1.1) Rihanna jest barbadoską piosenkarką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarbaˈdɔsʲci, AS: barbadosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbadoszczyk mos., Barbadosyjka ż., Barbadosyjczyk mos., Barbadoska ż., Barbados mrz.

Wiktionary


barbadosyjczyk

obywatel Barbadosu; Barbadoszczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Barbadosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbados mrz., Barbadoszczyk mos.

:: fż. Barbadosyjka ż., Barbadoska ż.

 przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbadoszczyk

Wiktionary


barbadosyjka

obywatelka Barbadosu; Barbadoska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Barbadosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbados mrz., Barbadoska ż.

:: fm. Barbadoszczyk mos., Barbadosyjczyk mos.

 przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbadoska

Wiktionary


barbadoszczyk

obywatel Barbadosu; Barbadosyjczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Barbadosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbados mrz., Barbadosyjczyk mos.

:: fż. Barbadoska ż., Barbadosyjka ż.

 przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbadosyjczyk

Wiktionary


barbakan

element średniowiecznej fortyfikacji obronnych miasta lub zamku, broniący dostępu do bramy lub mostu; rondel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. wojsk. zwykle okrągła, murowana budowla stanowiąca element średniowiecznego budownictwa obronnego, wysunięta przed linię murów i połączona z bramą miejską;

Wiktionary

Barbakan – element średniowiecznego budownictwa obronnego, ważny składnik fortyfikacji miejskich, zazwyczaj w formie okrągłej, murowanej budowli wysuniętej przed linię murów obronnych i połączonej z bramą miejską za pośrednictwem osłoniętego przejścia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozwinięciem barbakanów były stosowane od XVI wieku raweliny.

 (1.1) Rekonstrukcję warszawskiego barbakanu wykonano na podstawie rycin.

Wiktionary


barbar

imię żeńskie


SJP.pl

Barbar (również Berber, arab. بربر, "Barbar") – miasto w północno-wschodnim Sudanie, w wilajecie Nahr an-Nil, położone nad Nilem. W 2010 roku miasto liczyło 27 254 mieszkańców.

Wikipedia


barbara

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 234;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara – dawna wieś
  • Barbara – potok, dopływ Osławicy
  • Barbara – potok, dopływ Wapienicy
  • Barbara – osiedle Czechowic-Dziedzic w województwie śląskim, w powiecie bielskim
  • Barbara (Berbera) – miasto
  • Barbara – miejscowość
  • Barbara – pseudonim artystyczny piosenkarki francuskiej Monique Serf (1930 - 1997)
  • Barbara – pseudonim artystyczny malarki Olgi Biglieri
  • Barbara (1843-1915) – rosyjska mniszka prawosławna,
  • Barbara (1908-1986) – polska mniszka prawosławna
  • Barbara (zm. 1918) – rosyjska święta nowomęczennica, mniszka prawosławna
  • Barbara (ur. 1947) – rosyjska mniszka prawosławna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Barbara i pracuję w kopalni doświadczalnej na Górnym Śląsku.

 (1.1) W Kościele katolickim na 4 grudnia przypada wspomnienie św. Barbary z Nikomedii, patronki górników i artylerzystów.

 (1.1) Część łożyska w tym miejscu była zarośnięta i okryta kwitnącymi nenufarami, które bardzo się podobały pannie Barbarze.

 (1.1) Zygmunt II August, król polski i wielki książę litewski, poślubił potajemnie Barbarę Radziwiłłównę.

 (1.1) Barbary dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 4 grudnia.

 (1.2) Barbara porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbara, AS: barbara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbórka ż., barbórka ż., barbarka ż., barburka ż., barbaryzacja ż., barbarzyńca mos., barbarzyniec mos., barbarus mos., barbarzynka ż., barbaryzm mrz., barbarzyńskość ż., barbarzyństwo n., barbaria ż.

:: zdrobn. Barbarka ż., Basia ż., Baśka ż., Basieńka ż., Basiunia ż., Basiulka ż., Barbórka ż.

::: reg. śl. Barborka ż.

:: zgrub. Bacha ż., Bachna ż.

:: reg. śl. Barbora ż.

 czas. barbaryzować ndk., barbaryzować się ndk.

 przym. Barbarzyn, barbórkowy, barbarzyński, barbarski

 przysł. barbarzyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Barbarka, Basia, Baśka, Basieńka, Basiunia, Basiulka, Barbórka; zgrub. Bacha, Bachna; gw. Górny Śląsk Barbora; zdrobn. gw. Górny Śląsk Barborka

Wiktionary


barbarella

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) liter. imię żeńskie z literatury i filmu

Wiktionary

Barbarella lub Barbarella: królowa galaktyki – film fantastyczny produkcji francusko-włoskiej z 1968 roku w reżyserii Rogera Vadima. Obraz powstał na podstawie komiksu Jean-Claude’a Foresta pod tym samym tytułem.

Polska premiera odbyła się w czerwcu w 1970 roku.

Wikipedia


barbari

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. tradycyjny irański duży placek chlebowy o podłużnym kształcie i charakterystycznymi żłobkowaniami

Wiktionary


barbaria

kraj dziki, niecywilizowany; barbarzyństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak kultury, prymitywizm

 (1.2) grupa ludzi prymitywnych i niekulturalnych

 (1.3) obszar zamieszkany przez dzikie, prymitywne ludy

 (1.4) dzikość, okrucieństwo, brutalność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbarʲja, AS: barbarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Berber mos.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) barbarzyństwo, prymitywizm

Wiktionary


barbaricum

ziemie zamieszkane przez barbarzyńców w starożytnym Rzymie


SJP.pl

Barbaricum (grec. "Βαρβαρικόν" "zagraniczny, barbarzyński") – nazwa geograficzna, używana przez historyków i archeologów na określenie terenów poza granicami Cesarstwa Rzymskiego, zamieszkałych przez barbarzyńców. Obszary te leżały poza rzymską kontrolą administracyjną, ale były częścią rzymskiego świata.

Wikipedia


barbarka

zabawa z okazji święta górników; barbórka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbarka – osiedle w Toruniu
  • Barbarka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
  • Barbarka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina
  • Barbarka – przystanek kolejowy
  • Barbarka – szczyt w Górach Wałbrzyskich (635 m n.p.m.)
  • Barbarka – rzeka w dorzeczu Pilicy, dopływ Czarnej

Wikipedia


barbarkowy

związany z barbarką, dotyczący barbarki


SJP.pl


barbaro

w muzyce: określenie wykonawcze - gwałtownie, dziko


SJP.pl

Barbaro (ur. 29 kwietnia 2003, zm. 29 stycznia 2007) – amerykański koń wyścigowy pełnej krwi angielskiej, który zasłynął ze spektakularnego zwycięstwa w Kentucky Derby w 2006 roku.

Wikipedia


barbarossa

1. Fryderyk I Barbarossa, Rudobrody (ok. 1125-90), z dyn. Hohenstaufów, król Niemiec od 1152, cesarz od 1155;
2. (1466?-1546), korsarz; Hayreddin; Chajr ad-Din


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fryderyk I Barbarossa – król Niemiec, cesarz rzymski
  • Hayreddin, w źródłach zachodnich określany jako Barbarossa – admirał osmański
  • Oruç Reis lub Arudż Barbarossa (1474 – 1518) – osmański pirat i korsarz
  • Operacja Barbarossa
  • (1860) Barbarossa – planetoida

Wikipedia


barbarski

dawniej: barbarzyński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. barbarzyński

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbarsʲci, AS: barbarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż.

Wiktionary


barbaryt

materiał wybuchowy


SJP.pl


barbaryzacja

1. zdziczenie, upadek obyczajów;
2. wprowadzanie obcych słów i wyrażeń do języka


SJP.pl


barbaryzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa niewłaściwe dla danego języka, użyte w tekście napisanym w języku ojczystym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zob. zapożyczenie.;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. barbarzynka ż., Barbara ż., barbarzyństwo n., barbarzyńca m., barbaryzowanie n.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapożyczenie, pożyczka, wyraz obcy

Wiktionary


barbaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. czynienie czegoś barbarzyńskim

 (1.2) jęz. używanie słów i wyrażeń obcojęzycznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbaryzacja ż., barbaryzm m.

 czas. barbaryzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) barbaryzacja

Wiktionary


barbaryzować

1. pogrążać w barbarzyństwie, prowadzić do zdziczenia obyczajów, upadku cywilizacji;
2. barbaryzować się - pogrążać się w barbarzyństwie, tracić cechy właściwe ludziom cywilizowanym


SJP.pl


barbarzynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. hist. staroż. kobieta, która nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbarzyństwo n., barbarzyńskość ż., barbaryzm mrz., Barbara ż., Berber mos.

:: fm. barbarzyńca mos.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudzoziemka

Wiktionary


barbarzyńca

1. człowiek nieokrzesany, dzikus;
2. w starożytności osoba spoza kręgu cywilizacji grecko-rzymskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. staroż. człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;

 (1.2) ktoś niecywilizowany, prymitywny

 (1.3) pot. określenie używane względem obcych, nieznanych ludzi i kultur

Wiktionary

Barbarzyńca (gr. "βάρβαρος/bárbaros", barbarus „cudzoziemiec”) – człowiek dziki, pierwotny, niecywilizowany, okrutny, o prymitywnych odruchach, nieznający kultury europejskiej. W starożytnej Grecji każdy cudzoziemiec, w Rzymie ten, kto nie był Rzymianinem lub Grekiem. Homer podkreślał obcość Karów (sojuszników Trojan), nazywając ich "βάρβαροφονοι/Barbarophonoi", czyli mówiących „bar-bar”, a więc wydających bezsensowne, niezrozumiałe dźwięki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) słuszną jest rzeczą, by Hellenowie nad barbarzyńcami panowali, jako że barbarzyńca i niewolnik to z natury jedno i to samo.

 (1.3) Mijając ulicę Descartes • Schodziłem ku Sekwanie, młody barbarzyńca w podróży • Onieśmielony przybyciem do stolicy świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa, AS: barbažỹĩ ̯nca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbarzyństwo n., barbarzyńskość ż., barbaryzm mrz., Barbara ż., Berber mos.

:: fż. barbarzynka ż.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Berber, cudzoziemiec, ignorant, dzikus, daw. barbarzyniec

 (1.2) okrutnik, prymityw

 (1.3) cudzoziemiec, dzikus, ignorant

Wiktionary


barbarzyński

1. właściwy dla barbarzyńcy, pierwotny, dziki, prymitywny;
2. w czasach starożytnych: obcy cywilizacji i kulturze grecko-rzymskiej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1387 r. zbuntowali się isfahańczycy w Persji południowej. I tym razem barbarzyński wódz stłumił rebelię zaś każdemu ze swoich wojowników kazał wrócić z głową jednego Persa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbaria ż., barbaryzacja ż., barbaryzm mrz., barbarzyńca mos., barbarzynka ż., barbarzyństwo n., Barbara ż., barbarzyńskość ż.

 przysł. barbarzyńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brutalny, dziki, niecywilizowany, okrutny, prymitywny

Wiktionary


barbarzyńskość

→ barbarzyński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest barbarzyńskie; cecha tych, którzy są barbarzyńscy

Wiktionary

Patrz:

barbarzyński

Powiązane:

 rzecz. barbarzynka ż., barbarzyńca m., barbarzyństwo n., Barbara ż.

 przym. barbarzyński

 przysł. barbarzyńsko

Wiktionary


barbarzyństwo

1. postępowanie odznaczające się prymitywizmem, okrucieństwem; nieokrzesanie
2. pierwszy okres rozwoju kultury społeczeństw następujący po okresie dzikości
3. dawniej: barbarzyńcy, ludy uznawane za barbarzyńców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) brak cywilizacji

 (1.2) ogół ludów niecywilizowanych w starożytności

 (1.3) antrop. etap rozwoju ludzkości według Lewisa Morgana

 (1.4) przen. zachowanie uznane za nie do zaakceptowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Po etapie dzikości nastał etap barbarzyństwa.

 (1.4) Wyrzucenie starego kredensu było barbarzyństwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barbarzynka ż., Berber mos., Barbara ż., barbaryzm mrz., barbarzyńca mos., barbarzyńskość ż.

 przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) barbaria

 (1.4) prostactwo, prymitywizm

Wiktionary


barbasiewicz

nazwisko


SJP.pl


barbatka

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, występująca w rzekach europejskich, azjatyckich i afrykańskich; brzana


SJP.pl


barbecue

[czytaj: BARbekju]
1. grill, gril;
a) urządzenie w formie przenośnego rusztu opalanego węglem albo elektrycznego piekarnika z rożnem bądź rusztem, służące do beztłuszczowego pieczenia różnego rodzaju potraw;
b) potrawy przyrządzane na takim urządzeniu;
c) przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są takie potrawy;
2. sos do mięsa przyrządzany przede wszystkim z czosnku, miodu i keczupu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spotkanie towarzyskie na wolnym powietrzu, często z jedzeniem z grilla

 (1.2) kulin. spoż. rodzaj czerwono-brunatnego sosu o słodko-kwaśno-pikantnym smaku, do mięsa z rusztu;

 (1.3) kulin. przyprawa do mięs

Wiktionary

Barbecue (w skrócie BBQ) – angielska nazwa zarówno piecyka (gazowego, elektrycznego lub na węgiel drzewny), jak i rodzaju przyjęcia na świeżym powietrzu.

Urządzenia typu BBQ są popularne na terenie całej Australii, dostępne publicznie w wielu parkach, na wielu parkingach. Korzystanie jest bezpłatne lub za symboliczną opłatą (20 centów do 1 dolara). BBQ znajdują się też w prawie każdym domu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarbɛkʲju, AS: barbeḱju

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grill, grilowanie

Wiktionary


barber

fryzjer męski lub salon fryzjerski zajmujący się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) fryzj. fryzjer męski, zajmujący się głównie strzyżeniem włosów i goleniem brody

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barber – miejscowość (plaats) w dystrykcie Bandabou, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Barber (ang. Barber Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Logan
  • Barber (ang. Barber Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
  • Barber (ang. Barber County) – hrabstwo w stanie Kansas
  • Anthony Barber – brytyjski polityk
  • Chris Barber – angielski muzyk jazzowy
  • Eunice Barber – francuska lekkoatletka, wieloboistka, skoczkini w dal, mistrzyni świata
  • Richard Barber – brytyjski historyk
  • Samuel Barber – amerykański kompozytor
  • Shawnacy Barber – kanadyjski lekkoatleta
  • barber – współczesne określenie fryzjera męskiego
  • C.S.D. Barber – klub piłkarski z Curaçao

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod koniec tygodnia planowaćanuję pójść do barbera.

Wiktionary


barber-shop

[czytaj: barber szop] salon dla mężczyzn, w którym strzyże i stylizuje się męski zarost; barbershop, barber shop


SJP.pl


barbera

fryzjer męski lub salon fryzjerski zajmujący się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu


SJP.pl


barbering

fryzjerstwo męskie połączone z goleniem oraz pielęgnacją zarostu; barberstwo


SJP.pl


barberingowy

→ barbering


SJP.pl

Patrz:

barbering

barberka

fryzjerka męska zajmująca się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fryzj. fryzjerka męska, zajmująca się głównie strzyżeniem włosów i goleniem brody

Wiktionary


barbershop

[czytaj: barber szop] salon dla mężczyzn, w którym strzyże i stylizuje się męski zarost; barber-shop, barber shop


SJP.pl

Barbershop – film komediowy produkcji amerykańskiej z 2002 roku w reżyserii Tima Story. Za scenariusz odpowiadały trzy osoby Mark Brown, Marshall Todd i Don D. Scott. W rolach głównych wystąpili Eve, Ice Cube, Anthony Anderson czy Cedric the Entertainer. Zdjęcia odbywały się w miejscowości Chicago, w stanie Illinois. Kontynuacja filmu ukazała się w 2004 roku, pt. "".

Wikipedia


barberski

związany z fryzjerstwem męskim


SJP.pl


barberstwo

fryzjerstwo męskie połączone z goleniem oraz pielęgnacją zarostu; barbering


SJP.pl


barbet

kołnierz zakrywający szyję i piersi, noszony dawniej przez zakonnice, a także przez starsze kobiety i wdowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa psów z grupy psów aportujących, płochaczy i psów wodnych pochodząca z Francji;

Wiktionary

Barbet – rasa psów myśliwskich, średniej wielkości, przeznaczona do polowania na ptactwo wodne, wyszukuje i wypłasza ptactwo, ukryte w zaroślach i trzcinach, i aportuje strzelone sztuki. Bardzo odporny na zimno, powinien iść do wody bez względu na pogodę. Rasa obecnie rzadko spotykana, zakwalifikowana przez FCI do sekcji 3 grupy VIII. Rasa podlega próbom pracy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarbɛt, AS: barbet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) francuski pies dowodny, francuski pies wodny

Wiktionary


barbeta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. mar. nieruchoma opancerzona niska cylindryczna osłona działa na okręcie;

 (1.2) wojsk. w fortyfikacjach: miejsce do ustawienia dział;

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Barbeta chroniła mechanizmy i elementy mocowania dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbɛta, AS: barbeta

Wiktionary


barbie

[czytaj: barbi] pejoratywnie: niezbyt inteligentna kobieta ubierająca się w sposób wyzywający i mająca zbyt ostry makijaż; pomponiara


SJP.pl

Barbie – lalka produkowana przez przedsiębiorstwo Mattel, jedna z najlepiej sprzedających się zabawek i jednocześnie najbardziej znanych ikon kultury masowej. Barbie to najpopularniejsza lalka na świecie.

Barbie została stworzona przez Ruth Handler w 1958 na podstawie przeznaczonej dla dorosłych niemieckiej lalki Lilli. Barbie zadebiutowała 9 marca 1959 na nowojorskich targach zabawek, po wykupieniu praw do Lilli przez założone przez Ruth i Elliotta Handlerów przedsiębiorstwo Mattel.

Wikipedia


barbierski

przymiotnik od: barbierz


SJP.pl


barbierz

dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balwierz, balbierz


SJP.pl


barbital

związek chemiczny używany dawniej jako środek nasenny; weronal


SJP.pl

Barbital, weronal ( barbitalum) oraz sól sodowa barbitalu (łac. "barbitalum natrium") – dwuetylowa pochodna malonylomocznika, pierwszy barbituran wprowadzony do lecznictwa (w 1903 roku).

Wikipedia


barbiton

instrument muzyczny podobny do liry, choć nieco dłuższy, z co najmniej siedmioma strunami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. starogrecki instrument strunowy, podobny do liry

Wiktionary


barbitos

barbiton (instrument starogrecki)


SJP.pl


barbituran

pochodna kwasu barbiturowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. farm. związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Barbiturany, karbamazepina, izoniazyd i rifampicyna nasilają hepatotoksyczność paracetamolu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barbituranowy

Wiktionary


barbituranowy

przymiotnik od: barbituran


SJP.pl


barbiturany

pochodna kwasu barbiturowego


SJP.pl

Barbiturany (barbituraty) – potoczna nazwa pochodnych kwasu barbiturowego, używanych na szeroką skalę w latach 50–70. XX wieku jako leki nasenne, znieczulające i przeciwpadaczkowe. Najbardziej znane są barbital ("Weronal"), fenobarbital ("Luminal") – stosowane do dzisiaj, cyklobarbital ("Fanodorm") – obecnie stosowany wyłącznie w Rosji. W latach 70. XX w. były często nadużywane w celach odurzających.

Wikipedia


barbiturat

pochodna kwasu barbiturowego; środek nasenny, narkotyczny


SJP.pl


barbiturowy

kwas barbiturowy, malonylomocznik - heterocykliczny związek organiczny, ciało stałe; stosowany głównie do produkcji tworzyw sztucznych; duże znaczenie w lecznictwie mają jego pochodne - barbiturany


SJP.pl


barbizończyk

malarz realizujący koncepcje francuskiej szkoły w Barbizon, propagującej w połowie XIX wieku malarstwo realistycznych, sielskich pejzaży


SJP.pl


barbora

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. zob. Barbara.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Barborka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. gw. Górny Śląsk Barborka

Wiktionary


barbotaż

proces przepływu gazu w postaci pęcherzyków przez warstwę cieczy


SJP.pl


barbotażowy

→ barbotaż


SJP.pl

Patrz:

barbotaż

barbotine

[czytaj: BARbotin] starożytna metoda zdobienia ceramiki przez nanoszenie wzorów przed wypalaniem, obecna m.in. w ceramice egipskiej


SJP.pl

Barbotine (fr.) – technika dekoracji ceramiki.

Polega na naniesieniu plastycznego wyobrażenia na wyschnięty lecz niewypalony czerep naczynia płynną glinką ceramiczną (kaolinem) lub szlamem angoby za pomocą rożka garncarskiego albo natryskując (bryzgając – fr. "barboter") je na powierzchnię wyrobu. Naczynie może być wcześniej angobowane. Ozdobione w ten sposób reliefowo naczynie poddaje się wypałowi. Na powierzchnię można potem nałożyć jeszcze przejrzyste szkliwo i powtórnie wypalić.

Wikipedia


barbotowanie

przepływ gazu w postaci wielu drobnych pęcherzyków przez warstwę cieczy, stosowany w celu zwiększenia powierzchni kontaktu cieczy i gazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. fiz. przemieszczanie się pęcherzyków gazu przez ciecz

Wiktionary

Barbotowanie – proces będący częścią analizy emanacyjnej polegający na przedmuchiwaniu strumieniem powietrza specjalnego naczynia. Strumień usuwa z roztworu zgromadzony radon w celu oznaczenia aktywności promieniotwórczej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. barbotaż m.

 czas. barbotować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barbotaż

Wiktionary


barbra

obce imię żeńskie


SJP.pl


barbuda

wyspa na Morzu Karaibskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda;

Wiktionary

Barbuda – wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda; 161 km² powierzchni, ok. 1500 mieszkańców, skupionych w osadzie Codrington. Powierzchnia nizinna i płaska z nielicznymi wzniesieniami natury wulkanicznej. Wyspa ma słabo rozwiniętą sieć rzeczną. Duże i szerokie piaszczyste plaże oraz rafy koralowe czynią z wyspy dużą atrakcję turystyczną.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barbudzki

Wiktionary


barbudzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Barbudą, dotyczący Barbudy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbuda ż.

Wiktionary


barbula

wschodnioazjatycki krzew z rodziny jasnotowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbula – nazwa naukowa rodzaju mchów zwojek
  • barbula – jedna z nazw zwyczajowych rodzaju roślin naczyniowych – kariopteris Caryopteris
  • Bárbula – miejscowość w Wenezueli

Wikipedia


barbusse

[czytaj: barBIS] nazwisko


SJP.pl


barbórka

1. zabawa z okazji święta górników; barbarka;
2. potocznie: dodatkowa pensja dla górników z okazji Barbórki; barbórkowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabawa z okazji Barbórki

 (1.2) dodatkowe wynagrodzenie pieniężne wypłacane górnikom z okazji ich święta

Wiktionary

Barbórka (dawna pisownia Barburka), Dzień Górnika – tradycyjne święto górnicze, obchodzone w Polsce 4 grudnia, w dniu św. Barbary z Nikomedii, patronki dobrej śmierci i trudnej pracy. Poza górnikami Barbórkę obchodzą także geolodzy i inne osoby wykonujące zawody związane z poszukiwaniem paliw kopalnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Górnicy zgromadzą się na barbórce w dużej sali cechowej.

 (1.2) Za barbórkę kupił dzieciom komputer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈburka, AS: barburka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbórka ż., barbórkowość ż.

 przym. barbórkowy

 zob. Barbara.

Wiktionary


barbórkowe

związany z barbórką, dotyczący barbórki


SJP.pl


barbórkowo

przysłówek

 (1.1) w sposób właściwy dla obchodów Barbórki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Budynek dyrekcji udekorowano barbórkowo, wszak to wielkie święto górniczej braci.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barbórkowy

 rzecz. Barbórka ż., barbórka ż.

Wiktionary


barbórkowy

związany z barbórką, dotyczący barbórki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z barbórką, dotyczący barbórki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol poszedł na zabawę barbórkową do domu kultury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Barbórka ż., barbórka ż.

 przysł. barbórkowo

Wiktionary


barca

[czytaj: barsa] potocznie o hiszpańskim klubie piłkarskim FC Barcelona


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barça – FC Barcelona
  • Barca – miejscowość w Portugalii, w gminie Maia
  • Barca – część miasta Koszyce w IV dzielnicy, na Słowacji
  • Barca – gmina w Hiszpanii, w prowincji Soria, w Kastylii i León
  • Barca – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Rymawska Sobota
  • Barca – biskupstwo tytularne w Kościele rzymskokatolickim

Wikipedia


barcelona

1. miasto w Hiszpanii;
2. miasto w Wenezueli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

 (1.2) geogr. adm. prowincja w Hiszpanii z ośrodkiem administracyjnym w Barcelonie (1.1);

 (1.3) geogr. miasto w Wenezueli stolica stanu Anzoátegui;

 (1.4) geogr. osada w Wielkiej Brytanii, w Kornwalii;

 (1.5) astr. planetoida o numerze katalogowym 945;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkance Barcelony nie mów, że jest Hiszpanką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbart͡sɛˈlɔ̃na, AS: barcelõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barcelończyk m., barcelonka ż.

 przym. barceloński

Wiktionary


barcelonka

mieszkanka Barcelony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Barcelony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barcelona ż.

:: fm. barcelończyk mos.

 przym. barceloński

Wiktionary


barcelończyk

mieszkaniec Barcelony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Barcelony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barcelona ż.

:: fż. barcelonka ż.

 przym. barceloński

Wiktionary


barceloński

→ Barcelona


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Barceloną, dotyczący Barcelony, pochodzący z Barcelony

Wiktionary

Patrz:

Barcelona

Przykłady

 (1.1) W roku 1328 najmniej 20 statków majorkańskich popłynęło do środkowej Barbarii. Należy tu jednak zaznaczyć, że statki majorkańskie były raczej niewielkie i pod względem tonażu nie mogły się mierzyć z barcelońskimi, a tym bardziej z genueńskimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbart͡sɛˈlɔ̃j̃sʲci, AS: barcelõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barcelona ż., barcelończyk m., barcelonka ż.

 przym. podbarceloński

Wiktionary


barcewicz

nazwisko


SJP.pl


barchaczów

wieś w województwie lubelskim


SJP.pl

Barchaczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Łabunie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Łabunie. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 466 mieszkańców.

Wikipedia


barchan

1. tkanina bawełniana;
2. wydma w kształcie półksiężyca, wypukłym zboczem zwrócona do kierunku wiatru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. rodzaj grubej tkaniny bawełnianej;

 (1.2) geol. wydma w kształcie półksiężyca;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barchan – rodzaj tkaniny
  • Barchan – rodzaj wydmy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po niewoli skazany na nowe miejsce pobytu Iwan o mało nie klasnął w ręce na taką poufałość i w milczeniu wskazał palcem piżamę z pąsowego barchanu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarxãn, AS: barχãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barchany nmos., barchannik mos.

 przym. barchanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk futerbach

 (1.2) wydma sierpowata

Wiktionary


barchanik

zdrobnienie od: barchan


SJP.pl


barchanka

sukienka lub spódniczka z barchanu


SJP.pl


barchannik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. fabrykant barchanu

 (1.2) daw. tkacz barchanu

 (1.3) daw. handlarz barchanem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barchan mrz.

 przym. barchanowy

Wiktionary


barchanowy

1. zrobiony z barchanu - tkaniny bawełnianej;
2. dotyczący barchanu - wydmy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) włók. wykonany z barchanu

 (1.2) geol. związany z barchanami, dotyczący barchanów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał na sobie barchanowe gacie.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. barchan mrz., barchany lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z barchanu; gw. Górny Śląsk futerbachowy

Wiktionary


barchany

1. tkanina bawełniana;
2. wydma w kształcie półksiężyca, wypukłym zboczem zwrócona do kierunku wiatru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kraw. majtki z barchanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zimą babka wkładała barchany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barchan mrz.

Wiktionary


barches

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chałka

Wiktionary


barchetta

model samochodu marki Fiat


SJP.pl

Barchetta (czyt. "barketta"; włos. "łódeczka") – rodzaj konstrukcji nadwozia stosowanego zazwyczaj w samochodach wyścigowych w latach 40. i 50. XX wieku.

Silnik był umieszczony z przodu. Samochód był przeznaczony tylko dla kierowcy (wersje wyścigowe) lub dla kierowcy i pasażera (wersje typu roadster).

Wikipedia


barciak

drobny motyl nocny, szkodnik pasiek (jego gąsienice żywią się woskiem pszczelim)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Barciak – polski historyk
  • Barciak mniejszy → Łaźbiec
  • Barciak większy – owad z rzędu motyli

Wikipedia


barcianianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Barcian

 (1.2) osoba pochodząca z Barcian, urodzona w Barcianach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barciany nmos.

:: fż. barcianianka ż.

 przym. barciański

Wiktionary


barcianianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Barcian

 (1.2) kobieta pochodząca z Barcian, urodzona w Barcianach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barciany nmos.

:: fm. barcianianin m.

 przym. barciański

Wiktionary


barciany

wieś w Polsce


SJP.pl

Barciany (niem. "Barten", "Barthen", lit. "Bartėniai") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany, na terenie krainy historycznej Prusy Dolne. Siedziba gminy Barciany.

Dawniej miasto; uzyskały lokację miejską w 1628 roku, zdegradowane w 1945 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barciany. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


barciański

przymiotnik od: Barciany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Barcianami, dotyczący Barcian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barciany nmos., barcianianin m., barcianianka ż.

Wiktionary


barcice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barcice – wieś w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
  • Barcice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka
  • Barcice – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Ryjewo
  • Barcice – gromada
  • Barcice – przystanek kolejowy w Barcicach w województwie małopolskim
  • Barcice Dolne, Barcice Drwalewskie, Barcice Górne, Barcice Rososkie

Wikipedia


barcicki

nazwisko


SJP.pl


barciel

chrząszcz z rodziny przekraskowatych, szkodnik pasiek


SJP.pl

Barciel ("Trichodes") – rodzaj chrząszczy z rodziny przekraskowatych.

Wikipedia


barcik

nazwisko


SJP.pl


barcikowski

nazwisko


SJP.pl


barcin

drzewo lub drewno zawierające barć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Barcin ( Bartschin) – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barcin, nad Notecią, około 25 km od Bydgoszczy w linii prostej.

Barcin uzyskał lokację miejską przed 1479 rokiem. Prywatne miasto szlacheckie, położone było w pierwszej połowie XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarʲt͡ɕĩn, AS: barʹćĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barcinianin m., barcinianka ż.

 przym. barciński

Wiktionary


barcina

drzewo lub drewno zawierające barć


SJP.pl


barcinek

wieś w województwie dolnośląskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barcinek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica
  • Barcinek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn
  • Barcinek – część wsi Bugaj w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska

Wikipedia


barcinianin

mieszkaniec Barcina (miasta w Polsce)


SJP.pl


barcinianka

mieszkanka Barcina (miasta w Polsce)


SJP.pl


barciowy

→ barć


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z barcią, dotyczący barci

Wiktionary

Patrz:

barć

Powiązane:

 rzecz. barć ż.

Wiktionary


barciński

→ Barcin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Barcina, związany z Barcinem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Florian Barciński – polski geograf i ekonomista
  • Henryk Barciński – polski przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i oświatowy.
  • Marceli Barciński – polski przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i oświatowy, dziennikarz i literat
  • Piotr Barciński – polski polityk, rolnik, poseł na Sejm
  • Salomon Barciński – polski przemysłowiec
  • Stefan Barciński – polski przemysłowiec
  • dekanat barciński – rzymskokatolicka jednostka administracyjna

Wikipedia

Patrz:

Barcin

Powiązane:

 rzecz. Barcin m., barcinianin m., barcinianka ż.

Wiktionary


barciś

nazwisko


SJP.pl


barcja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana w średniowieczu przez Bartów;

Wiktionary

Barcja (niem. "Barten", "Bartenland," "Barthonia," lit. i prus. "Barta") – kraina historyczna oraz dawne terytorium plemienne, zlokalizowane w centralnej części Prus.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barcyjski, barcki

Wiktionary


barclays

Barclays PLC – brytyjska firma holdingowa, globalny dostawca usług finansowych działający na wszystkich kontynentach, nadzorowany przez Financial Conduct Authority oraz Prudential Regulation Authority.

Wikipedia


barcz

nazwisko


SJP.pl


barczak

nazwisko


SJP.pl


barczatka

motyl z rodziny barczatkowatych, szkodnik lasów i ogrodów


SJP.pl


barczatkowate

rodzina motyli o masywnej budowie ciała i szerokich skrzydłach, występujących na całym świecie, głównie w lasach i sadach


SJP.pl

Barczatkowate (Lasiocampidae) - rodzina owadów z rzędu motyli. Obejmuje ponad 1000 gatunków nocnych motyli, występujących w lasach i sadach wszystkich kontynentów. W Polsce występuje około 19 gatunków.

Wikipedia


barczatkowaty

o cechach barczatkowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


barczel

barczel świerkowy, barczel sosnowy - gatunki pluskwiaków z rodziny brudźcowatych


SJP.pl


barczewianin

mieszkaniec Barczewa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Barczewa

 (1.2) osoba pochodząca z Barczewa, urodzona w Barczewie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barczewo n.

:: fż. barczewianka ż.

 przym. barczewski

Wiktionary


barczewianka

mieszkanka Barczewa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Barczewa

 (1.2) kobieta pochodząca z Barczewa, urodzona w Barczewie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barczewo n.

:: fm. barczewianin m.

 przym. barczewski

Wiktionary


barczewko

wieś w województwie warmińsko-mazurskim


SJP.pl

Barczewko "(dawniej "Stary Wartembork", niem. Alt Wartenburg)" – wieś warmińska w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barczewko, po jej zniesieniu w gromadzie Tuławki. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


barczewo

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Barczewo (dawniej "Wartembork", Wartenburg in Ostpreussen) – miasto w północnej Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barczewo. Położone jest nad rzeką Pisą Warmińską. Ośrodek usług, drobnego przemysłu: drzewnego, metalowego, chemicznego, włókienniczego oraz spożywczego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈt͡ʃɛvɔ, AS: barčevo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barczewianin mos., barczewianka ż.

 przym. barczewski

Wiktionary


barczewski

→ Barczewo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Barczewem, dotyczący Barczewa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barczewski (herb szlachecki) – polski herb szlachecki
  • Ernst Barczewski – mazurski pastor ewangelicki, poseł na Sejm
  • Leslie Barczewski – amerykański kolarz torowy
  • Probus Barczewski – polski właściciel ziemski, filantrop
  • Walenty Barczewski – katolicki działacz narodowy, historyk, pisarz, folklorysta, redaktor i wydawca
  • Wiesław Barczewski – polski szopkarz i popularyzator szopkarstwa krakowskiego

Wikipedia

Patrz:

Barczewo

Powiązane:

 rzecz. Barczewo n., barczewianin m., barczewianka ż.

Wiktionary


barczuk

nazwisko


SJP.pl


barczyk

nazwisko


SJP.pl


barczykowski

nazwisko


SJP.pl


barczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha osob o szerokich barkach

Wiktionary


barczysty

szeroki w ramionach


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) szeroki w barkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przedziale siedziała starsza pani z jamniczkiem oraz drzemiący barczysty młodzik w granatowej czapce z daszkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈt͡ʃɨstɨ, AS: barčysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bark m., bary

 przym. barkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. atletyczny, dobrze zbudowany, korpulentny, krępy, potężny, przysadzisty

Wiktionary


barczyński

nazwisko


SJP.pl


bard

1. piewca, poeta, wieszcz;
2. celtycki nadworny pieśniarz lub poeta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

 (1.2) przen. poeta, piewca, wieszcz

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: barda

Wiktionary

Bard – celtycki poeta i pieśniarz, spotykany od XI do XVII wieku na dworach Irlandii, Szkocji, Walii i Bretanii.

Współcześnie mianem „bard” określa się wybitnego artystę, wykonującego własne, literacko i muzycznie opracowane utwory z towarzyszeniem instrumentu – zwykle gitary.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według podań ten bard miał piękny głos.

 (1.2) Bułat Okudżawa był znanym rosyjskim bardem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bart, AS: bart

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bardowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) minstrel

Wiktionary


barda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. barta.

 (1.2) gw-pl|Bukowina. siekiera do obciosywania drzewa

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: bard

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barda – część wsi Bojanów w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów
  • Bərdə – miasto rejonowe w Azerbejdżanie
  • Barda – wieś w Rosji
  • Barda – rejon w Azerbejdżanie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarda, AS: barda

Wiktionary


bardach

środowiskowo: ubikacja, kibel, sedes; bardacha


SJP.pl

Bardach – polski herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia


bardacha

środowiskowo: ubikacja, kibel, sedes; bardach


SJP.pl


bardaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bardak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bardak m.

Wiktionary


bardak

potocznie: nieporządek, bałagan; bajzel, kołowacizna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. brak porządku, nieład

 (1.2) śrpol. chusta do zawijania fajki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaprosiłbym cię do mnie, ale przez ten remont mam wielki bardak w mieszkaniu.

 (1.1) Złośliwi powiadają, że gdy gdzieś panuje totalny bardak, wystarczy nazwać go chaosem, by przez samo nadanie nazwy sklasyfikować go i nadać mu pozory porządku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈdak, AS: bardak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bardaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. pierdolnik, burdel, burdel na kółkach, bajzel, syf; neutr. bałagan, nieporządek

Wiktionary


bardaszka

prymitywna ubikacja, sławojka


SJP.pl


bardejowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bardejowem, dotyczący Bardejowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bar.dɛˈjɔf.ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bardejów mrz.

Wiktionary


bardejów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w północno-wschodniej Słowacji;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Bardejov”. Zobacz też: Bardejov (stacja kolejowa).

Bardejów (słow. "Bardejov"; hist. "Bardiów", "Bardyjów"; niem. "Bartfeld"; węg. "Bártfa"; czes. "Bardijov" lub "Bardějov"; cyg. "Bartwa") – miasto powiatowe w północno-wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Szarysz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilka kilometrów od Bardejowa znajduje się uzdrowisko Bardejów-Zdrój i Muzeum Architektury Ludowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈdɛ.juf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bardejowianin, bardejowianka

 przym. bardejowski

Wiktionary


bardela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. jeźdz. rodzaj siodła zrobionego ze słomy służącego zazwyczaj do ujeżdżania koni, które przedtem nie nosiły jeźdźca; Gloger.

Wiktionary


bardijewski

nazwisko


SJP.pl


bardini

nazwisko


SJP.pl


bardiów

miasto powiatowe w północno-wschodniej Słowacji, w historycznym regionie Szarysz; Bardiejów, Bardyjów, Bardejów


SJP.pl


bardka

→ bard


SJP.pl

Patrz:

bard

bardo

we włókiennictwie: zespół nicielnic krosna, potrzebnych do wytworzenia określonej tkaniny; grzebień tkacki, płocha, przybijaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) w tkactwie: część krosna, która prowadzi osnowę

 (1.2) rel. w buddyzmie tybetańskim: każdy przejściowy stan egzystencji, np. życie, medytacja, sen, śmierć;

 (1.3) rel. w buddyzmie tybetańskim: praktyka mająca dawać rozpoznanie natury zjawisk w okresie między śmiercią a ponownymi narodzinami;

 (1.4) daw. stpol. wzgórze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bardo – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, siedziba gminy Bardo
  • Bardo – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków
  • Bardo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września
  • Bardo – dawna osada zlokalizowana na wyspie Polickie Łąki
  • Bardo – gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim
  • Bardo – gromada w powiecie opatowskim
  • Bardo – gromada w powiecie ząbkowickim
  • Bardo – część wsi Rozalin w województwie podkarpackim, w powiecie tarbobrzeskim, w gminie Nowa Dęba
  • Bardo – szczyt na Pogórzu Strzyżowskim
  • Bardo – szczyt w Gorcach
  • Bardau (fr. Le Bardo) – miasto w Tunezji
  • Bardo – historyczna, polska nazwa miasta Barth w Niemczech

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbardɔ, AS: bardo

Wiktionary


bardon

dawny strunowy instrument muzyczny podobny do lutni, liry i mandoliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. hist. dawny instrument muzyczny, podobny do liry lub lutni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bardon – miejscowość w Queensland (Australia)
  • Bardon – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Leicestershire
  • Le Bardon – miejscowość i gmina we Francji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecz lud, rozwścieczony przeniewierstwem Jurgi, wnet porwał go siłą i wlókł na stos, gdy nagle przebił się Sławeńko i śmiało wstąpił na stos, uderzając w struny bardonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbardɔ̃n, AS: bardõn

Wiktionary


bardot

[czytaj: barDO] nazwisko


SJP.pl


bardotka

1. biustonosz z usztywnieniami, odsłaniający część biustu;
2. rodzaj chustki z przezroczystego szyfonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) typ usztywnionego biustonosza, którego miseczki są uformowane tak, aby maksymalnie odsłonić i wyeksponować górną część biustu, jednocześnie podnosząc go do góry

 (1.2) rodzaj szyfonowej chustki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • potoczne określenie na Brigitte Bardot
  • rodzaj biustonosza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na moje zderzaki bardotka to chyba za słaba?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balkonetka, balkonik, stanik balkonowy

Wiktionary


bardowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bardem, bardami, dotyczący barda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bard mos.

Wiktionary


bardski

nazwisko


SJP.pl


bardysz

topór bojowy na długim drzewcu; berdysz


SJP.pl


bardyzana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. halabarda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbardɨˈzãna, AS: bardyzãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bardyzan m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardyzan, halabarda

Wiktionary


bardzianin

mieszkaniec Barda


SJP.pl


bardzianka

mieszkanka Barda


SJP.pl


bardziej

stopień wyższy od przysłówka: bardzo; wyraz używany do tworzenia złożonych form stopnia wyższego przymiotników (np. bardziej polski) i przysłówków (np. bardziej swojsko)


SJP.pl

forma przysłówka.

 (1.1) stopień wyższy od przysłówka bardzo

 (1.2) wyraz tworzący opisowy stopień wyższy od niektórych przymiotników i przysłówków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Postaraj się trochę bardziej!

 (1.2) Bardziej wiosenny dzień trudno sobie wyobrazić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarʲd͡ʑɛ̇j, AS: barʹʒ́ėi ̯

Wiktionary


bardziński

nazwisko


SJP.pl


bardzki

→ Bardo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bardem, dotyczący Barda

Wiktionary

Patrz:

Bardo

Powiązane:

 rzecz. Bardo n.

Wiktionary


bardzo

w wysokim stopniu, mocno, dużo, np. "Bardzo (mocno) Cię kocham"


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

 (1.2) bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś bardzo mądry.

 (1.1) Bardzo cię kocham.

 (1.2) A mój kostium na bal jest bardziej kolorowy niż twój!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbard͡zɔ, AS: barʒo

Wiktionary

Synonimy:

 (1) daw. barzo

 (1.1) wielce, nader, niezmiernie, niesłychanie, ogromnie, szalenie, zabójczo

Wiktionary


bardzośmy

potocznie: przysłówek "bardzo" połączony z końcówka czasownikową "-śmy" (np. "Bardzośmy was polubili.", "Bardzośmy się cieszyli.")


SJP.pl


bareczek

zdrobnienie od: barek


SJP.pl


bareizm

coś absurdalnego, przypominającego sytuacje lub sceny z filmów komediowych Stanisława Barei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zabawny zwrot będący cytatem z komedii filmowych Stanisława Barei

 (1.2) pot. iron. absurdalna wypowiedź, zdarzenie lub sytuacja ze sfery publicznej podobne do surrealistycznego gagu z komedii filmowych Stanisława Barei

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzy dekady po upadku PRL bareizmy wciąż żywe!

Wiktionary


bareja

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bareja – polskie nazwisko
  • Mieczysław Bareja (1939–2003) – prawnik, prezydent Warszawy w 1994 r.,
  • Stanisław Bareja (1929–1987) – reżyser, scenarzysta i aktor filmowy,
  • Elżbieta Bareja – polska geolog – doktor nauk przyrodniczych w zakresie geologii.

Wikipedia


barejowie

nazwisko


SJP.pl


barek

1. mały bar (jako zakład gastronomiczny lub bufet);
2. podręczny stolik na kółkach na trunki, słodycze itp.;
3. oddzielne pomieszczenie w regale, szafce itp. do przechowywania napojów alkoholowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: bar

 (1.2) mały bar

 (1.3) półka w meblu do trzymania napojów alkoholowych

 (1.4) stolik na kółkach na alkohole

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: barka

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W barku stały trzy napoleony i żubrówka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar mrz., barman mos., barmanka ż.

 przym. barowy

Wiktionary


barelief

mało wypukła rzeźba; płaski relief, płaskorzeźba, bas-relief


SJP.pl


barestezjometr

przyrząd służący do mierzenia wrażliwości skóry na nacisk


SJP.pl


bareta

żelbetowy fundament głęboki w postaci krótkiego odcinka ściany szczelinowej


SJP.pl

Bareta – rodzaj żelbetowego fundamentu pośredniego stosowany w budownictwie.

Wikipedia


bareter

opornik z drutu stalowego, umieszczony w bańce szklanej z rozrzedzonym wodorem, który wykazuje wzrost oporności elektrycznej wraz ze wzrostem temperatury


SJP.pl

Bareter (inaczej: "lampa oporowa") – drutowy opornik wykonany z żelaza i umieszczony w hermetycznej obudowie, np. szklanej bańce wypełnionej gazem (najczęściej wodorem) pod zmniejszonym ciśnieniem, służący do stabilizowania, w pewnym zakresie, natężenia prądu stałego lub zmiennego.

Wikipedia


baretka

kawałek wstążki o przepisowych barwach i wymiarach, naszywanej na kurtce munduru lub marynarce, zastępujący właściwy order lub odznakę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wąski kawałek wstążki noszony na mundurze zamiast odznaczenia;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɛtka, AS: baretka

Wiktionary


barełkowski

nazwisko


SJP.pl


bareż

materiał z cienkiej wełny i jedwabiu


SJP.pl


bareżowy

przymiotnik od: bareż


SJP.pl


bargiel

ptak leśny z rzędu wróblowych, zamieszkujący lasy Eurazji i Ameryki Północnej, w Polsce pod ochroną; kowalik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. zob. kowalik.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Woldemar Bargiel (1828–1897) – niemiecki kompozytor muzyki poważnej
  • Maciej Bargiel (ur. 1973) – polski żużlowiec
  • Grzegorz Bargiel (ur. 1976) – polski narciarz wysokogórski, instruktor
  • Andrzej Bargiel (ur. 1988) – polski narciarz wysokogórski
  • bargiel, inaczej kowalik zwyczajny (Sitta europaea) – gatunek ptaka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. barglik mzw.

Wiktionary


bargielski

nazwisko


SJP.pl


bargieł

nazwisko


SJP.pl


bargiełowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Bargiełowska (1934–2019) – polska aktorka
  • Daniel Bargiełowski (1932–2016) – polski aktor i reżyser
  • Jakub Bargiełowski (1921–2010) – polski wojskowy
  • Katarzyna Bargiełowska (ur. 1962) – polska aktorka
  • Marek Bargiełowski (1942–2016) – polski aktor i reżyser

Wikipedia


barglik

gatunek nowozelandzkiego ptaka z rzędu wróblowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Acanthisittidae|ref=tak.

Wiktionary

Barglik ("Acanthisitta chloris") – gatunek małego ptaka z rodziny barglików (Acanthisittidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Acanthisitta. Występuje endemicznie w Nowej Zelandii. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bargiel mzw.

Wiktionary


barguzin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Buriacji, uchodząca do jeziora Bajkał;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barguzin – lokalny wiatr syberyjski
  • Barguzin – rzeka wpadająca do Bajkału
  • Barguzin – wieś nad rzeką Barguzin
  • Barguzin – półwysep na jeziorze Bajkał

Wikipedia


barguziński

przymiotnik

 (1.1) związany z Barguzinem (rzeką w Rosji)

Wiktionary


bargłowski

przymiotnik od: Bargłów Kościelny


SJP.pl


bargłówka

1. wieś w województwie podlaskim;
2. wieś w województwie śląskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bargłówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
  • Bargłówka – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Sośnicowice
  • Bargłówka – rów, dopływ Kanału Augustowskiego

Wikipedia


bari

miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

 (1.2) daw. adm. była włoska prowincja w regionie Apulia;

 (1.3) hist. polit. włoskie księstwo

Wiktionary

–

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od końca IX wieku miasto Bari znajdowało się pod panowaniem Bizancjum.

 (1.3) Żona króla Zygmunta I Starego pochodziła z księstwa Bari.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bari, AS: bari

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryjczyk mos.

 przym. baryjski, daw. barski

Wiktionary


baria

jednostka ciśnienia używana w układzie CGS równa 0,1 paskala; mikrobar


SJP.pl

Baria (z gr. βαρύς "barýs" – ciężki) – jednostka ciśnienia układu miar CGS, oznaczana symbolem b. Jest równa 1 dynie na centymetr kwadratowy.

Wikipedia


bariatra

lekarz zajmujący się leczeniem otyłości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorobliwej otyłości

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka z dziedziny bariatrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś idę do bariatry, bo chcę otrzymać skierowanie na operacyjne zmniejszenie żołądka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʲˈjatra, AS: barʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bariatria ż.

 przym. bariatryczny

 przysł. bariatrycznie

Wiktionary


bariatria

dziedzina medycyny, która leczy chorobliwą otyłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem otyłości

Wiktionary

Bariatria – dziedzina medycyny zajmująca się diagnozowaniem, określaniem przyczyn, profilaktyką i leczeniem nadwagi, a zwłaszcza otyłości, w tym metodami chirurgicznymi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bariatra mos.

 przym. bariatryczny

Wiktionary


bariatryczny

przymiotnik od: bariatria


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. związany z bariatrią, leczeniem otyłości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bariatria ż., bariatra mos./ż.

Wiktionary


baribal

gatunek niedźwiedzia; zamieszkuje lasy Ameryki Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Ursus americanus|Pallas|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych, występujący w Ameryce Północnej;

 (1.2) zool. drapieżnik z gatunku baribali (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fizjologicznie liczba skurczów serca na minutę u baribala wynosi ok. 55.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrʲibal, AS: barʹibal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedźwiedź czarny

 (1.2) niedźwiedź czarny

Wiktionary


bariera

1. płotek, poręcz itp., które wydzielają jakieś miejsce, uniemożliwiają przejście itp.;
2. naturalna przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się;
3. rzecz, która utrudnia powstanie jakiegoś zjawiska lub sytuacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się

 (1.2) coś, co utrudnia lub uniemożliwia zajście czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bariera architektoniczna,
  • bariera dźwiękochłonna,
  • bariera dźwięku,
  • bariera (elektrotechnika),
  • bariera immunologiczna,
  • bariera informacyjna,
  • bariera (informatyka),
  • bariera językowa
  • bariera kulturowa,
  • bariera pełna,
  • bariera potencjału (fizyka),
  • bariera przeciwczołgowa,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tybetańskiej legendzie o Szambali jest także opowiadane, że droga do tej krainy leży przez wysokie góry, ciemne lasy, podziemne labirynty i mistyczne bariery.

 (1.2) Mimo tych nakładów podaż kokainy na rynku amerykańskim systematycznie się zwiększa, narkotyk przedostaje się "ponad" barierą high-tech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barierka ż.

 przym. barierowy

Wiktionary


barierka

zdrobnienie od: bariera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: bariera

 (1.2) przegroda postawiona, aby uniemożliwić przejście w danym miejscu lub zabezpieczyć coś

Wiktionary

Zobacz też: Barierka w innych znaczeniach tego słowa.

Barierka (balustrada, poręcz) – ścianka składająca się z tralek połączonych od góry poręczą. Najczęściej stosowana jako zabezpieczenie balkonów (balustrady balkonowe), okien (zabezpieczenie okienne), schodów (balustrada schodowa). Potocznie inne znaczenie płotu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Lenda wsparła stopę o dolną belkę barierki, zaczęła ją otrzepywać dłonią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʲˈjɛrka, AS: barʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bariera ż.

 rzecz. barierowy, barierkowy

 przym. barierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) balustrada

Wiktionary


barierkowy

→ barierka


SJP.pl

Patrz:

barierka

barierkoza

nadmierne i często niepotrzebne występowanie w przestrzeni publicznej barier odgradzających jezdnię od jakiegoś fragmentu terenu, np. od chodnika; barieroza


SJP.pl


barieroporęcz

ochronna bariera z poręczą, używana na mostach, wiaduktach itp.


SJP.pl


barierowy

przymiotnik od: bariera


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z barierą, dotyczący bariery; będący barierą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bariera ż., barierka ż.

Wiktionary


barieroza

nadmierne i często niepotrzebne występowanie w przestrzeni publicznej barier odgradzających jezdnię od jakiegoś fragmentu terenu, np. od chodnika; barierkoza


SJP.pl


bariolage

[czytaj: barjolaż] w grze skrzypcowej: różnicowanie barwy jednego dźwięku przez wydobywanie go na przemian ze struny pustej i z innej struny odpowiednio skróconej


SJP.pl


barion

cząstka elementarna o spinie połówkowym i o masie spoczynkowej większej od masy protonu albo równej jej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. fermion o niezerowej liczbie barionowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • barion – cząstka elementarna z grupy silnie oddziałujących fermionów o spinie połówkowym
  • Hans Barion (1899–1973) – niemiecki ksiądz katolicki, profesor prawa kościelnego, rektor Państwowej Akademii w Braniewie
  • Jakob Barion (1898–1996) – niemiecki filozof, ostatni rektor Państwowej Akademii w Braniewie (1938–1945)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barionowy

Wiktionary


barionowy

→ barion


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z barionami, dotyczący barionów

Wiktionary

Patrz:

barion

Przykłady

 (1.1) Jeżeli jednak byłoby możliwe przechodzenie kwarków w leptony z niezachowaniem liczby barionowej, to proton powinien być cząstką niestabilną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barion mrz.

Wiktionary


barionyks

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Baryonyx|Charig & Milner|ref=tak., rodzaj mięsożernego dinozaura z rodziny spinozaurów;

 (1.2) zool. paleont. nazwa systematyczna|Baryonyx walkeri|Charig & Milner|ref=tak., gatunek mięsożernego dinozaura z rodziny spinozaurów;

Wiktionary

Barionyks ("Baryonyx walkeri") – dwunożny, mięsożerny dinozaur, teropod z rodziny spinozaurów żyjący w okresie wczesnej kredy 130–125 milionów lat temu na terenach dzisiejszej Europy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) barionyks Walkera

Wiktionary


barista

osoba zawodowo trudniąca się parzeniem kawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

Wiktionary

Barista ( barista – barman; także: kawiarz, kawiarka) – osoba zawodowo zajmująca się wybieraniem, parzeniem oraz podawaniem kawy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈrʲista, AS: barʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. baristka ż.

 przym. baristyczny

Wiktionary


baristerski

→ barista; baristyczny


SJP.pl


baristka

kobieta zawodowo trudniąca się parzeniem kawy; kawiarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej matka pracowała jako baristka we włoskiej restauracji w Kuala Lumpur.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar m.

:: fm. barista m.

 przym. barowy

 przysł. barowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawiarka

Wiktionary


baristyczny

→ baristyka; barystyczny


SJP.pl


baristyka

zajęcie osób zawodowo zajmujących się parzeniem i podawaniem kawy; barystyka


SJP.pl


barito

rzeka w Indonezji


SJP.pl

Barito – rzeka w Indonezji na Borneo, długość 880 km.

Źródła w górach Müllera, w górnym biegu płynie głęboką doliną tworząc liczne wodospady, w środkowym i dolnym przez zabagnioną nizinę, uchodzi deltą do Morza Jawajskiego.

Wikipedia


barium

z łaciny: bar (pierwiastek chemiczny)


SJP.pl


bark

1. zespół kości łączący kończynę górną z tułowiem;
2. rodzaj żaglowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

 (1.2) żegl. żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;

 (1.3) zob. barki.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bark – obręcz kończyny górnej w anatomii człowieka
  • bark – skala wysokości dźwięku
  • bark – rodzaj żaglowca
  • bark – rodzaj fortyfikacji
  • Bark – album zespołu Jefferson Airplane
  • Bark – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Segeberg
  • Bark – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim
  • Bark – dawna wieś, obecnie część dzielnicy Komorowice w Bielsku-Białej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znów zwichnąłem sobie bark.

 (1.2) Nasza żaglówka jest bardzo mała przy tym barku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bark, AS: bark

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. barczysty, barkowy; rzecz. bary

Wiktionary


barka

statek o niewielkich wymiarach, używany do przewozu towarów drogami śródlądowymi oraz w portach morskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;

Wiktionary

Barka – rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków w żegludze śródlądowej. Barki są najczęściej pozbawione własnego napędu.

Pierwotnie barki poruszały się z prądem rzeki a pod prąd były holowane przez ludzi (burłacy) lub zwierzęta pociągowe, które poruszały się po specjalnej drodze wzdłuż rzeki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Barka przewiozła urobek z pogłębiarki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarka, AS: barka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barkowiec m.

Wiktionary


barkan

budowla obronna, fortyfikacja o trapezowym narysie


SJP.pl

Barkan (arab. "بركان", fr. "Berkane", ber. ⴱⵔⴽⴰⵏ) – miasto w północno-wschodnim Maroku, w Regionie Wschodnim, położone na równinie Triffa, u podnóża pasma górskiego Beni-Snassen. Jest siedzibą administracyjną prowincji Barkan.

Według danych Haut-Commissariat au Plan w 2024 roku Barkan liczył 99 069 mieszkańców, w tym 98 805 obywateli Maroka i 264 cudzoziemców. W tym samym roku prowincja Barkan liczyła 284 061 mieszkańców.

Wikipedia


barkarola

liryczna pieśń gondolierów weneckich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. liryczna pieśń gondolierów w Wenecji;

 (1.2) muz. utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wytarł smyczek kalafonią, brzęknął na strunach, pokręcił klucze i w chwilę później spod delikatnych palców rozległy się dźwięki barkaroli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarkaˈrɔla, AS: barkarola

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gondoliera

Wiktionary


barkarz

właściciel barki, przewoźnik barką


SJP.pl


barkas

1. duża, zwykle 16-20-wiosłowa łódź okrętowa (szalupa) do przewożenia ładunków lub osób
2. mały statek o napędzie mechanicznym do prac portowych
3. 10-metrowa łódź rybacka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barkidzi – ród punicki w Kartaginie
  • Barkas (łódź)
  • Barkas V 901/2 – samochód dostawczy produkowany w latach 1954–1961
  • Barkas B1000 – samochód dostawczy i mikrobus produkowany w latach 1961–1991
  • Barkas (piwo)
  • Wasilios Barkas – grecki piłkarz

Wikipedia


barkasowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący barkasu, związany z barkasami; stanowiący część barkasu; taki jak barkas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barkas mrz.

Wiktionary


barkentyna

żaglowiec handlowy mający przynajmniej 3 maszty; szkunerbark


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

Wiktionary

Barkentyna (inaczej "szkunerbark") – żaglowiec posiadający trzy lub więcej masztów, niosący na pierwszym od dziobu ożaglowanie rejowe, a na pozostałych ożaglowanie skośne - przeważnie gaflowe, rzadziej bermudzkie.

Polskimi żaglowcami typu barkentyna są ORP Iskra (II) oraz STS Pogoria.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od zawietrznej powoli zbliżała się barkentyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na, AS: barkẽntỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkunerbark

Wiktionary


barker

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barker – rzeka w Australii, w stanie Australia Zachodnia
  • Barker – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Broome
  • Barker – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Niagara
  • Barker (ang. Barker Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Broome

Wikipedia


barki

górna część grzbietu


SJP.pl

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: bark

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: barka

Wiktionary

Barki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Cyców. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 838.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barki, po jej zniesieniu w gromadzie Cyców. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wikipedia


barkowiec

statek morski służący do transportu barek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) żegl. statek służący do transportu ładunku w pojemnikach będących rodzajem barek;

Wiktionary

Barkowiec – statek wodny przystosowany do transportu specjalnych barek.

Istnieje kilka systemów, różniących się wielkością barek i sposobem ich przeładunku (barki mogą wpływać do ładowni barkowca lub być tam umieszczane specjalnym systemem suwnic zamontowanych na statku).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. barka ż.

Wiktionary


barkowo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barkowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
  • Barkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Barkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
  • Barkowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
  • Barkowo – gromada w powiecie człuchowskim
  • Barkowo – gromada w powiecie milickim
  • Barkowo – przystanek kolejowy
  • Barkowo – wieś w obwodzie moskiewskim, w rejonie puszkińskim

Wikipedia


barkowo-obojczykowy

związany z barkiem i obojczykiem (np. staw barkowo-obojczykowy)


SJP.pl


barkowy

→ bark, → barka, → barki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z barkiem, dotyczący barku

 (1.2) związany z barką, dotyczący barki

Wiktionary

Patrz:

bark, → barka, → barki

Przykłady

 (1.1) Wrócił z zawodów z problemami w stawie barkowym.

 (1.2) Zaraz za portem barkowym zaczynają się tereny należące do MOSiR-u.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. bark m., bary

 przym. barczysty

 (1.2)

 rzecz. barka ż.

Wiktionary


barkracht

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. dochód podatkowy z żupy solnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarkraxt, AS: barkraχt

Wiktionary


barkówka

pióro na skrzydle ptaka leżące bezpośrednio w pobliżu tułowia


SJP.pl


barlerka

roślina zielna z rodziny akantowatych, stosowana w tradycyjnej medycynie indyjskiej


SJP.pl


barlicki

nazwisko


SJP.pl


barlinczanin

mieszkaniec Barlinka (miasta w Polsce); Barlinianin


SJP.pl


barlinczanka

mieszkanka Barlinka (miasta w Polsce); Barlinianka


SJP.pl


barlinecki

→ Barlinek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Barlinka, związany z Barlinkiem

Wiktionary

Patrz:

Barlinek

Powiązane:

 rzecz. Barlinek m., barlinczanin m., barlinczanka ż.

Wiktionary


barlinek

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Barlinek (niem. "Berlinchen") – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barlinek. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego. Najludniejsze miasto powiatu myśliborskiego. Z miastem graniczy Barlinecki Park Krajobrazowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈlʲĩnɛk, AS: barlʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barlinczanin m., barlinczanka ż.

 przym. barlinecki

Wiktionary


barlinianin

mieszkaniec Barlinka (miasta w Polsce); Barlinczanin


SJP.pl


barlinianka

mieszkanka Barlinka (miasta w Polsce); Barlinczanka


SJP.pl


barlow

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barlow – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Ballard
  • Barlow – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Clackamas
  • Barlow (ang. Barlow Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Washington
  • Barlow – miejscowość w hrabstwie Derbyshire (Anglia)
  • Barlow – miejscowość w hrabstwie North Yorkshire (Anglia)
  • Horace Barlow – brytyjski neurofizjolog

Wikipedia


barman

osoba obsługująca bufet w restauracji, barze itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która obsługuje bufet w barze;

Wiktionary

Barman – osoba zajmująca się zawodowo obsługą bufetu (pot. "baru") w lokalu gastronomicznym (np. barze, restauracji, pubie, kawiarni).

Do obowiązków barmana zalicza się głównie przygotowywanie napojów (zarówno bezalkoholowych jak i alkoholowych - w tym wykonywanie koktajli), co często związane jest również z ich bezpośrednim wydawaniem klientom przy bufecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten barman zręcznie żongluje shakerem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarmãn, AS: barmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar m., barek m., barmaństwo n.

:: fż. barmanka ż.

 przym. barmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bufetowy

Wiktionary


barmanka

kobieta obsługująca bufet w barze lub restauracji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która sprzedaje i podaje napoje alkoholowe w barze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprosiliśmy barmankę o orzeszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈmãnka, AS: barmãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar m., barek m.

:: fm. barman m.

 przym. barmański

Wiktionary


barmański

związany z barmanem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub stanowiskiem barmana

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do barmana, będący jego własnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młodzi adepci sztuki barmańskiej pobierali nauki od mistrza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barman mos., barmanka ż., barmaństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) barmanowy

Wiktionary


barn

jednostka powierzchni stosowana w fizyce jądrowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. fiz. pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10-28 m²;

Wiktionary

Barn (b) – jednostka przekroju czynnego. Wyraża się nią również elektryczny moment kwadrupolowy jądra. Stosowana w fizyce jądrowej i fizyce cząstek elementarnych. 1 barn to w przybliżeniu pole powierzchni przekroju jądra atomu uranu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barn, AS: barn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. b

Wiktionary


barnaba

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Barnaba – imię męskie pochodzenia aramejskiego. Wywodzi się od "Bar-nebuch" i oznacza syna pocieszenia, syna proroctwa.

Barnaba imieniny obchodzi 11 czerwca, 16 czerwca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zza brzóz i wierzb, stojących nad potokiem, widać było trzy skulone postacie. Byli to dwaj rybacy, Szymon i Mateusz, i pustelnik, ojciec Barnaba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈnaba, AS: barnaba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barnabita m.

 przym. Barnabowy, barnabicki

Wiktionary


barnabici

członkowie zakonnego zgromadzenia misjonarzy


SJP.pl

Barnabici, Zgromadzenie Księży świętego Pawła – Ojców Barnabitów, zakon założony przez św. Antoniego Marie Zaccaria w 1530, a zatwierdzony przez papieża Klemensa VII 18 lutego 1533.

Wikipedia


barnabicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z barnabitami, dotyczący barnabitów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspólnota barnabicka liczy pięciu ojców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barnabita m., Barnaba mos.

Wiktionary


barnabita

członek zgromadzenia zakonnego misjonarzy założonego przy kościele św. Barnaby w Mediolanie w 1530 r.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kośc. zakonnik z zakonu założonego przez św. Antoniego Marię Zaccaria;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego barnabitę spotkałem w Afganistanie.

 (1.1) Można wynająć salę konferencyjną u barnabitów w Warszawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarnaˈbʲita, AS: barnabʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barnaba m.

 przym. barnabicki, Barnabowy m.

Wiktionary


barnard

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chester Barnard – amerykański praktyk i teoretyk zarządzania
  • Christiaan Barnard (1922–2001) – południowoafrykański kardiochirurg
  • Edward Emerson Barnard (1857–1923) – amerykański astronom
  • John Barnard – projektant wyścigowy
  • Marius Barnard – południowoafrykański tenisista
  • Robert Barnard – angielski pisarz i literaturoznawca, autor powieści kryminalnych
  • Barnard – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Lincoln
  • Barnard – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Nodaway
  • Barnard – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor
  • Barnard (ang. Barnard Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor
  • Barnard – krater na Księżycu
  • Barnard – krater na Marsie

Wikipedia


barnaulski

→ Barnauł


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Barnaułem, dotyczący Barnaułu

Wiktionary

Patrz:

Barnauł

Przykłady

 (1.1) Nie mając fotografii ani rycin miast polskich, wychowawczyni barnaulskiego przedszkola sama sporządziła album z rysunkami i w ten sposób ilustruje dzieciom opowiadania o Polsce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barnauł mrz., Barnaułka ż.

Wiktionary


barnauł

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Wiktionary

Barnauł ( Барнаул) – miasto w azjatyckiej części Rosji, stolica Kraju Ałtajskiego, nad rzeką Ob, ok. 250 km na południe od Nowosybirska. W 2020 roku liczyło ok. 632 tys. mieszkańców.

Ważny ośrodek handlowy i przemysłowy Ałtaju. W 1900 zanotowano tutaj najwyższe ciśnienie wszech czasów – 1088 hPa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Barnaułka ż.

 przym. barnaulski

Wiktionary


barnaułka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Wiktionary

Barnaułka (ros. "Барнаулка") – rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu. Przepływa przez Kraj Ałtajski. Długość rzeki od źródeł (Jezioro Zierkalne) do ujścia – 207 km.

Górny bieg rzeki znajduje się w grupie jezior połączonych pomiędzy sobą zabagnionymi przetokami. Największe z nich to: Urłapowskie, Średnie, Bachmatowskie, Piesczanoje.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Barnauł mrz.

 przym. barnaulski

Wiktionary


barnaś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogusław Barnaś – polski architekt, projektant, nauczyciel akademicki
  • Józef Barnaś – polski fizyk
  • Kazimierz Barnaś – polski dramaturg, publicysta, reżyser teatralny

Wikipedia


barnes

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ashley Barnes – angielski piłkarz
  • Ben Barnes – angielski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
  • Berrick Barnes – australijski rugbysta
  • Binnie Barnes – angielska aktorka filmowa
  • Brandon Barnes – amerykański muzyk, kompozytor i producent
  • Brandon Barnes – amerykański baseballista
  • Charles Barnes – amerykański oficer wywiadu
  • Chris Barnes – amerykański wokalista i autor tekstów
  • Deborah Barnes-Jones – gubernator Montserratu
  • Djuna Barnes – amerykańska pisarka
  • Fred Barnes – angielski muzyk
  • Fred Barnes – amerykański dziennikarz

Wikipedia


barnevernet

rzeczownik

 (1.1) norweski urząd ochrony praw dziecka

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdyby urzędnicy Barnevernetu działali w Polsce, ich postępowanie można by uznać za nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

Wiktionary


barnewelder

holenderska rasa kur


SJP.pl


barniewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barniewice – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo
  • Barniewice – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Osowa

Wikipedia


barnim

imię męskie


SJP.pl

Barnim – męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Było spotykane wśród książąt pomorskich.

Skrót od imion zaczynających się na „Barni-”, czyli „Broni-”, jak np. Bronimir czy Bronisław, których wersje pomorskie wyglądają: Barnimir i Barnisław.

Barnim imieniny obchodzi 27 października.

Wikipedia


barnum

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barnum – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Webster
  • Barnum – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton
  • Barnum (ang. Barnum Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton
  • P.T. Barnum (zm. 1891) – amerykański przedsiębiorca cyrkowy

Wikipedia


barnówko

wieś w województwie zachodniopomorskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barnówko – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno, nad rzeką Myślą
  • Barnówko – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno, nad rzeką Myślą
  • Barnówko – nieistniejący przystanek kolejowy w osadzie Barnówko

Wikipedia


barobalistyczny

przymiotnik

 (1.1) wykorzystujący ciężar w celu nadania prędkości

Wiktionary


barobus

pojazd samochodowy odpowiednio wyposażony, umożliwiający doraźne wydawanie posiłków, dań barowych, napojów; barowóz


SJP.pl


baroccio

[czytaj: baroczio] nazwisko, np. Federigo Baroccio (albo: Barocci) (1526-1612), malarz włoski


SJP.pl


barocyklonometr

przyrząd wskazujący zbliżanie się i kierunek cyklonu


SJP.pl


barodontalgia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nadwrażliwość zębów, dziąseł i okolicznych tkanek na zmiany ciśnienia

Wiktionary

Barodontalgia – ból zęba związany ze znacznymi zmianami ciśnienia otoczenia, na który narażone są osoby uprawiające nurkowanie, podróżujące samolotami lub poddawane tlenoterapii hiperbarycznej. Ból występuje zazwyczaj u osób, które mają predysponujące patologie zębów, m.in. ostre lub przewlekłe zapalenie tkanek okołowierzchołkowych, próchnicę, głębokie lub nieudane wypełnienia, pozostałości torbieli nazębnych, zapalenie zatok przynosowych lub niedawno przeszli operacje w okolicach zębów.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) aerodontalgia

Wiktionary


barodynamika

dział mechaniki, zajmujący się badaniem zachowania się różnego rodzaju budowli (np. mostów, szybów itp.) pod wpływem działania ich własnego ciężaru


SJP.pl


barograf

barometr z urządzeniem samopiszącym, zapisującym samoczynnie w sposób ciągły zmiany ciśnienia atmosferycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

Wiktionary

Barograf (grec. "baros" - ciężar, "grapho" - piszę) – barometr wyposażony w urządzenie do rejestracji dokonywanych pomiarów ciśnienia atmosferycznego. Wyniki są zapisywane na specjalnej taśmie papierowej (tzw. barogramie) umieszczonej na obrotowym bębnie poruszającym się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Zazwyczaj bęben wykonuje jeden obrót na dobę, tydzień lub miesiąc, wybór prędkości zależy od konstrukcji urządzenia i w niektórych modelach jest możliwy do wyboru przez użytkownika barografu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barograficzny

Wiktionary


barogram

wykres zmian ciśnienia atmosferycznego wykonany przez barograf


SJP.pl


barok

1. okres w kulturze europejskiej, który trwał od około 1590 do 1760 roku; Barok;
2. kierunek, który występował w kulturze europejskiej w XVII wieku i w połowie XVIII wieku, zapoczątkowany we Włoszech, odznaczający się w sztuce przepychem form, bogactwem barw i szczegółów dekoracyjnych, w literaturze - nagromadzeniem figur retorycznych, ozdobników; Barok;
3. przenośnie: przeładowanie szczegółami, ozdobami; przepych, nadmiar, nienaturalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kult. szt. archit. główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogromną rolę w formacji duchowej i intelektualnej baroku odegrali jezuici.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarɔk, AS: barok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barokowość ż., barokizacja ż., barokizowanie n.

 czas. barokizować ndk., zbarokizować dk.

 przym. barokowy

 przysł. barokowo

Wiktionary


barokizować

czasownik niedokonany

 (1.1) nadawać czemuś, najczęściej budowli, barokowego stylu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barokizowanie n., zbarokizowanie n., barok m., barokowość ż.

 czas. zbarokizować dk.

 przym. barokowy

 przysł. barokowo

Wiktionary


barokowość

→ barokowy


SJP.pl

Patrz:

barokowy

barokowy

1. → barok;
2. przenośnie: zbyt przesadny, ozdobny, przeładowany ornamentyką


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szt. związany z barokiem, dotyczący baroku

 (1.2) przen. pełen przepychu, przesadnie ozdobny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziesiątki aniołków patrzyło na nas w tym barokowym skarbcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɔˈkɔvɨ, AS: barokovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barok m., barokowość ż.

 czas. barokizować

Wiktionary


barologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. fiz. nauka zajmująca się masą i powiązaną z nią siłą ciążenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Główne gałęzie fizyki układa Comte w porządku następującym: barologia, termologia, akustyka, optyka, elektrologia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɔˈlɔɟja, AS: baroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barologiczny

Wiktionary


barometr

przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; baroskop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

Wiktionary

Barometr – przyrząd do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. W zależności od zasady działania, barometry dzielą się na cieczowe i sprężynowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Parlament Europejski zabronił stosowania rtęci w sfigmomanometrach i barometrach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɔ̃mɛtr̥, AS: barõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barometryczny

Wiktionary


barometryczny

dotyczący barometru, będący częścią składową barometru


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do barometru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barometr mrz.

Wiktionary


baron

1. tytuł szlachecki, niższy od tytułu hrabiego;
2. osoba nosząca ten tytuł;
3. w średniowieczu: wasal podlegający wyłącznie królowi;
4. w przenośni: osoba wpływowa w pewnej dziedzinie lub na jakimś terenie z racji swojej zamożności lub powiązań politycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) niski tytuł arystokratyczny;

 (1.2) osoba nosząca tytuł barona (1.1)

 (1.3) potentat finansowy

Wiktionary

Baron – tytuł szlachecki; kobieta nosząca tytuł barona to baronessa, żona barona to baronessa lub baronowa.

Tytuł barona jest najniższym tytułem arystokratycznym[]. Używany we wszystkich monarchiach europejskich, wprowadzony także w ramach europeizacji w okresie Meiji w cesarstwie japońskim. Przyjęty również do tytułów nadawanych w cesarstwie francuskim przez Napoleona I. W różnych krajach miał różną specyfikę:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Baron podziwiał przebojową arię falsecisty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarɔ̃n, AS: barõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. baronowa ż., baronessa ż.

 przym. baronowski

Wiktionary


baronat

status prawny barona i związane z tym przywileje


SJP.pl


baronessa

żona barona lub kobieta nosząca tytuł barona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta nosząca tytuł barona

 (1.2) daw. baronowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɔ̃ˈnɛsːa, AS: barõne•sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. baron

 przym. baronowski

Wiktionary


baronet

1. angielski tytuł szlachecki, niższy od barona, dziedziczny w linii męskiej;
2. osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dziedziczny, szlachecki brytyjski tytuł honorowy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) mężczyzna noszący tytuł baroneta (1.1)

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1625 r. ustanowiono tytuł baroneta Szkocji dla wsparcia kolonizacji Nowej Szkocji.

 (2.1) Widziałem, że baronet jest niezadowolony z naszego wyjazdu i że ma do nas żal, iż go opuszczamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɔ̃nɛt, AS: barõnet

Wiktionary


baronia

posiadłości barona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włości, majątek barona

 (1.2) ogół baronów

Wiktionary

Baronia – rodzaj motyli dziennych z rodziny paziowatych. Występuje tylko w Ameryce Północnej. Występowanie tego rodzaju jest ograniczone tylko do rejonu Sierra Madre del Sur w południowo-zachodnim Meksyku. W skład tego rodzaju wchodzi 1 gatunek:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈrɔ̃ɲja, AS: barõńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baronostwo, baronat

 (1.2) baronostwo

Wiktionary


baronostwo

tytuł, godność barona; baroństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) baron wraz z żoną

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) godność barona

 (2.2) włości podległe baronowi

 (2.3) zbiorowość baronów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baronowski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) baronat, baronia

Wiktionary


baronowa

małżonka barona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona barona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baronowa przyjmuje gości wyłącznie w niedziele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baron mos., baronówna ż.

 przym. baronowski

Wiktionary


baronowski

→ baron; baroński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem

 (1.2) należący do barona

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baron mos., baronowa ż., baronessa ż., baronówna ż., baronostwo n., baronowicz mos.

 przym. baroński, baronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baroński

 (1.2) baroński, baronowy

Wiktionary


baronowy

→ baron (dawniej); baronowski, baroński


SJP.pl


baronówna

dawniej: córka barona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. córka barona

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baron mos., baronowa ż., baronessa ż.

 przym. baronowski

Wiktionary


baroreceptor

receptor reagujący na zmiany ciśnienia w organizmie; presoreceptor


SJP.pl

Baroreceptory, presoreceptory – mechanoreceptory odpowiadające za stałą wielkość ciśnienia krwi.

Wikipedia


baroskop

przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; barometr


SJP.pl


barostat

urządzenie regulujące ciśnienie w niektórych rodzajach chłodziarek; presostat


SJP.pl


barotermograf

urządzenie rejestrujące automatycznie wartość ciśnienia i temperatury, połączenie barometru z termografem


SJP.pl


barotrauma

uszkodzenie fizyczne tkanki spowodowane różnicą ciśnienia w ciele i nowym otoczeniu


SJP.pl


barotropizm

ukierunkowany ruch roślin spowodowany działaniem przyciągania ziemskiego; geotropizm; grawitropizm


SJP.pl


barotropowy

1. barotropowy rozkład masy - rozkład masy cieczy, w którym gęstość zależy wyłącznie od ciśnienia, a nie od innych czynników;
2. płyn barotropowy - płyn o takim rozkładzie masy;
3. przepływ barotropowy - ustalony przepływ takiej cieczy


SJP.pl


barowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|barować się.

Wiktionary

Barowanie (ang. "bar" – poprzeczka, przeszkoda) – trening konia, mający nauczyć go respektu przed drągami z przeszkód, które przeskakuje.

Barowanie tresuje konia przez strach i ból, zostało więc zakazane przez Międzynarodową Federację Jeździecką. Może spowodować uraz psychiki konia, oraz wytworzenie głębokiej nieufności względem jeźdźca.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bary nmos.

 czas. barować się

Wiktionary


barować

potocznie: barować się - siłować się, mocować się


SJP.pl


barowicz

nazwisko


SJP.pl


barowy

1. przymiotnik od: bar; taki, którego część stanowi bar, taki, który znajduje się w barze (np. stolik, stołek barowy) lub charakterystyczny, typowy dla baru;
2. o pogodzie: deszczowy, mglisty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z barem gastronomicznym, dotyczący tego baru

 (1.2) chem. związany z pierwiastkiem barem, dotyczący tego pierwiastka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baristka ż., barek mrz.

Wiktionary


barowóz

samochód przystosowany do wydawania posiłków, napojów, pełniący często rolę stołówki; barobus


SJP.pl


baroński

→ baron; baronowski


SJP.pl


baroństwo

1. tytuł, godność barona; baronostwo;
2. ogół baronów


SJP.pl


barquisimeto

[czytaj: barkłiz-iMEto] miasto w Wenezueli


SJP.pl

Barquisimeto – miasto w Wenezueli, położone w północno-zachodniej części kraju, w górach Cordillera de Merida w dolinie rzeki Cojedes. Stolica stanu Lara.

Czwarte pod względem liczby ludności miasto kraju, zamieszkuje je 1 172 799 osób (2013).

Wikipedia


barrakuda

barakuda;
1. podoba do szczupaka drapieżna, tropikalna ryba morska o jadalnym mięsie, dochodząca do trzech metrów długości;
2. przenośnie: chciwa, egoistyczna kobieta interesu; megiera, ksantypa, modliszka


SJP.pl


barrakudowate

rodzina ryb drapieżnych, żyjących w morzach tropikalnych i subtropikalnych; barakudowate


SJP.pl

Barrakudowate, barakudowate (Sphyraenidae) – monotypowa rodzina drapieżnych, morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Są uważane za potencjalnie niebezpieczne dla człowieka. Na niewielką skalę poławia się je gospodarczo dla smacznego mięsa, ale w mięśniach dużych, starszych osobników niektórych gatunków gromadzi się toksyczna dla ludzi ciguatoksyna.

Wikipedia


barrakudowaty

o cechach barrakudowatych (rodzina drapieżnych ryb); barakudowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) icht. o cechach ryb z rodziny barrakudowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barrakudowate nmos., barrakuda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barakudowaty

Wiktionary


barramunda

gatunek ryby dwudysznej z rodziny rogozębowatych; barramundi, rogoząb


SJP.pl


barramundi

gatunek ryby dwudysznej z rodziny rogozębowatych; barramunda, rogoząb


SJP.pl

To jest strona ujednoznaczniająca. Poniżej znajdują się różne znaczenia haseł: „Barramundi”, „barramunda”.

Barramundi lub barramunda – nazwa zwyczajowa kilku różnych gatunków ryb. W polskiej i rosyjskiej literaturze ichtiologicznej pod tymi nazwami opisano rogoząba australijskiego ("Neoceratodus forsteri"). W innych językach jako "barramundi" lub "barramunda" opisywane są "Lates calcarifer" i "Scleropages leichardti".

Wikipedia


barranquilla

[czytaj: barranKIja] miasto w Kolumbii


SJP.pl

Ba

Wikipedia


barre

rodzaj chwytu gitarowego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Taniec
  • Miejscowości we Francji:
  • Miejscowości w USA:
  • Gminy w USA:

Wikipedia


barrel

[czytaj: barel] jednostka objętości cieczy w angielskich i amerykańskich układach miar równa około 1,43 hl; baryłka


SJP.pl


barrens

jałowe, nieurodzajne tereny


SJP.pl


barrer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. pozaukładowa jednostka przepuszczalności gazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przypadku kompozytowych materiałów polimerowych selektywnych dla azotu można spodziewać się selektywności wzór chemiczny|N2/CH4. wynoszącej 4,5 przy przepuszczalności azotu 6,3 barrera […].

Wiktionary


barriadas

[czytaj: baRIAdas] dzielnica nędzy na peryferiach miast w Ameryce Południowej, zwłaszcza w Peru; slumsy, slamsy


SJP.pl

Barriadas – dzielnice biedoty w miastach Peru, tworzone i zamieszkane głównie przez imigrantów ze wsi. Stanowią zbiorowiska substandardowej zabudowy, lokalizowanej "na dziko" w rejonach szczególnie niesprzyjających osiedlaniu się (np. tereny bagienne czy zalewowe, sąsiedztwo czynnych wysypisk komunalnych, obszary wysypisk zamkniętych itp.), są podstawowym elementem kształtowania się i rozwoju procesów tzw. dzikiej urbanizacji i suburbanizacji.

Wikipedia


barrie

Barrie – miasto w Kanadzie, w prowincji Ontario, w hrabstwie Simcoe.

Powierzchnia Barrie to 76,98 km². Według danych spisu powszechnego z roku 2001 Barrie liczyło 103 710 mieszkańców (1347,23 os./km²).

Wikipedia


barrigudo

największa z amerykańskich kapucynek; wełniak szary


SJP.pl


barros

[czytaj: barrusz] nazwisko


SJP.pl


barroso

[czytaj: barrozo] nazwisko


SJP.pl

Barroso – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Minas Gerais. Znajduje się w mezoregionie Campo das Vertentes i mikroregionie Barbacena.

Wikipedia


barry

[czytaj: bäri]
1. nazwisko, m.in. Philip Barry (1896-1949) - komediopisarz amerykański;
2. obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barry – dzielnica Tournai
  • Barry – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Midi-Pireneje, w departamencie Pireneje Wysokie
  • Barry – miasto w Walii w pobliżu Cardiff
  • Barry – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Pike
  • Barry – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Big Stone
  • Barry – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Navarro
  • Barry (ang. Barry Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Pike
  • Barry (ang. Barry Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Barry
  • Barry (ang. Barry Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pine
  • Barry (ang. Barry Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Schuylkill
  • hrabstwo Barry (ang. Barry County) – w stanie Michigan
  • hrabstwo Barry (ang. Barry County) – w stanie Missouri

Wikipedia


barré

rodzaj chwytu gitarowego


SJP.pl


barski

przymiotnik od: Bar


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Barem, dotyczący Baru (miasta na Ukrainie)

 (1.2) hist. związany z księstwem albo miastem Bari

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Piotr Skarga, nawiązując do barskiego synodu, interpretuje prowadzone dyskusje jako w zupełności udane, zakończone zniesieniem schizmy i uznaniem przez «Greków» zwierzchności papieża Urbana II.

 (1.2) Choć sumy neapolitańskie (barskie) weszły do potocznej polszczyzny jako synonim utopijnych mrzonek o wzbogaceniu się, faktycznie stanowiły stały element działania dyplomacji polskiej w Madrycie, absorbując 150 dyplomatów przez ponad 100 lat (ok. 1560–1674).

 (1.2) Za wpływem Tomickiego poślubił owdowiały król w r. 1518 krewną cesarską, Bonę Sforzę. Księżniczka ta włoska przyniosła mu w posagu majątek (ks. Barskie), leżący we Włoszech, o który nieustannie toczyły się spory (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryjczyk mos., Bar mrz., Bari n., barzanin mos., barzanka ż.

 przym. baryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baryjski

Wiktionary


barss

nazwisko


SJP.pl


barszcz

1. rodzaj zupy na zakwasie;
2. roślina z rodziny baldaszkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Heracleum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

 (1.3) bot. roślina z rodzaju barszcz (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • barszcz – potrawa
  • barszcz – rodzaj roślin z rodziny selerowatych
  • Edward Barszcz (1928–1981) – polski inżynier budowlany i polityk. Prezydent Krakowa w latach 1978–1980.
  • Barszczewo w gminie Choroszcz (Barszcz) – przejściowa nazwa wsi Zasieki
  • Barszcz z krokietem − kabaret

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli można mówić o bombie kalorycznej w barszczu, to zdecydowanie są to uszka – postaraj się ograniczyć ich liczbę do minimum.

 (1.1) Burak jest powszechnie używany w kuchni słowiańskiej, np. w zupach takich jak barszcz czy botwinka.

 (1.3) Barszcz bywa rośliną ozdobną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʃt͡ʃ, AS: baršč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barszczówka ż.

:: zdrobn. barszczyk m.

 przym. barszczowy

Wiktionary


barszczak

nazwisko


SJP.pl


barszczanin

członek konfederacji barskiej, konfederat barski


SJP.pl


barszczewski

nazwisko


SJP.pl


barszczowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim;

Wiktionary

Barszczowice (ukr. Борщовичі, "Borszczowyczi") – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim (do 2020 roku w rejonie pustomyckim).

W miejscowości jest stacja kolejowa Barszczowice.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barszczowicki

Wiktionary


barszczowski

nazwisko


SJP.pl


barszczowy

→ barszcz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający barwę liści barszczu (ciemnozieloną)

 (1.2) mający barwę czerwonego barszczu

Wiktionary

Patrz:

barszcz

Powiązane:

 rzecz. barszcz mrz.

Wiktionary


barszczyk

zdrobnienie od: barszcz


SJP.pl


barta

szeroki dwusieczny topór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. berdysz o krótkim szerokim trzonku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tamás Barta
  • Michał Barta
  • István Barta
  • Arkadiusz Barta
  • Franz Barta
  • Nóra Barta
  • Ostatni bastion Barta Dawesa
  • Dziewczyna Barta
  • Barta górnicza
  • Barta – duchowny rzymskokatolicki, biskup kujawsko-pomorski
  • „Barta” – łotewski patrolowiec, należący do Straży Granicznej Łotwy
  • Jan Bárta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarta, AS: barta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barć ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barda, topór, oksza

Wiktionary


bartczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Bartczak (ur. 1981) – polska tenisistka
  • Anna Bartczak (ur. 1973) – polska ekonomistka
  • Andrzej Marian Bartczak (ur. 1945) – polski pedagog
  • Bogdan Bartczak (ur. 1953, zm. 2010) – polski pięcioboista nowoczesny
  • Franciszek Bartczak (ur. 1896, zm. 1958) – polski polityk
  • Grzegorz Bartczak (ur. 1985) – polski piłkarz
  • Jolanta Bartczak (ur. 1964) – polska lekkoatletka
  • Jolanta Molenda z d. Bartczak (ur. 1963) – polska siatkarka
  • Kacper Bartczak (ur. 1972) – polski poeta
  • Mateusz Bartczak (ur. 1979) – polski piłkarz
  • Michał Bartczak (ur. 1987) – polski piłkarz ręczny
  • Tadeusz Bartczak (ur. 1935) – polski chemik

Wikipedia


bartecki

nazwisko


SJP.pl


barteczko

nazwisko


SJP.pl


bartek

zdrobnienie od imion męskich: Bartłomiej, Bartosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Bartłomiej

 (1.2) imię|polski|m. zdrobn. od: Bartosz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zdrobnienie od imion Bartosz i Bartłomiej
  • Bartek – dąb
  • „Bartek” – pseudonim Henryka Flame
  • Bartek – album polskiego rapera Małach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Dopiero gdy lekarz potwierdził jej słowa, uwierzyłem – mówi Artur Wawrzyniak, 29-latek, ojciec dziewięciomiesięcznego Bartka.

 (1.1-2) Cześć, jestem Bartek i pochodzę z Warszawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbartɛk, AS: bartek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej m., Bartłomiejek m., Bartosz m., Bartoszek m., Bartuś m.

 przym. Bartkowy, Bartoszowy, Bartłomiejowy, Bartusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bartuś, Bartłomiejek

 (1.2) Bartuś, Bartoszek

Wiktionary


bartel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joanna Bartel (ur. 1952) – polska aktorka i artystka kabaretowa
  • Katarzyna Bartel – polska kostiumograf filmowa
  • Kazimierz Bartel (1882–1941) – polski polityk, pierwszy premier Polski po przewrocie majowym, premier pięciu rządów II RP
  • Mateusz Bartel (ur. 1985) – polski szachista, wielokrotny mistrz Polski w szachach, arcymistrz od roku 2004
  • Ryszard Bartel (1897–1982) – polski konstruktor lotniczy, pilot i historyk lotnictwa, jeden z polskich pionierów lotnictwa
  • Wojciech Bartel (1923–1992) – polski historyk prawa, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, członek Polskiej Akademii Umiejętności
  • Bartel Mały
  • Bartel Wielki

Wikipedia


bartela

nazwisko


SJP.pl


bartelski

nazwisko


SJP.pl


barter

wymiana jednego towaru na drugi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. hand. wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbartɛr, AS: barter

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barterowy

Wiktionary


barterowo

→ barterowy


SJP.pl

Patrz:

barterowy

barterowy

przymiotnik od: barter


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z barterem, handlem wymiennym, bezgotówkowym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barter mrz.

Wiktionary


barth

[czytaj: bart] nazwisko


SJP.pl

Barth – miasto w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Rügen, siedziba urzędu Barth, nad Bodden (zatoką Morza Bałtyckiego, na półwyspie Darß).

Wikipedia


barthez

[czytaj: barTEZ] nazwisko


SJP.pl


bartkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brunon Bartkiewicz – polski bankowiec, prezes ING Banku Śląskiego
  • Eugeniusz Bartkiewicz – polski działacz partyjny, przewodniczący Prezydium MRN w Koszalinie
  • Jacek Bartkiewicz – polski ekonomista i menedżer
  • Kazimierz Bartkiewicz (1930–2002) – polski historyk, rektor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze w latach 1984–1990
  • Stanisław Bartkiewicz – polski inżynier
  • Sylwester Bartkiewicz – polski prawnik, działacz społeczny, piłkarz
  • Urszula Bartkiewicz – polska klawesynistka
  • Zygmunt Bartkiewicz – polski pisarz, dziennikarz i felietonista

Wikipedia


bartkowiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bartkowiak (ur. 1950) – operator filmowy i reżyser
  • Andrzej Bartkowiak (ur. 1972) – polski strażak, w latach 2019–2024 komendant główny PSP
  • Antoni Bartkowiak (1897–1922) – podporucznik pilot Wojska Polskiego
  • Longin Bartkowiak (ur. 1971) – gitarzysta basowy
  • Paweł Bartkowiak (ur. 1962) – kolarz szosowy, mistrz i reprezentant Polski
  • Tadeusz Bartkowiak (ur. 1933) – aktor
  • Władysław Bartkowiak (1900–1920) – sierżant pilot Wojska Polskiego II RP
  • Zenon Bartkowiak (ur. 1929) – polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji
  • Halina Chrząszcz-Bartkowiak (1932–2008) – pływaczka, 22-krotna mistrzyni Polski w skokach do wody i trenerka młodzieży
  • Kamilla Marchewka-Bartkowiak (ur. 1973) – doktor habilitowany, polska ekonomistka, nauczyciel akademicki
  • Małgorzata Śliwińska-Bartkowiak (ur. 1947) – profesor nauk fizycznych
  • Mateusz Bartkowiak (ur. 2003) – żużlowiec

Wikipedia


bartkowice

Bartkowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kłomnice.

Wikipedia


bartkowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Bartkowicz – polska architektka
  • Leszek Bartkowicz – polski leśnik
  • Tadeusz Bartkowicz (1932–2016) – polski architekt
  • Wojciech Bartkowicz (ur. 1963) – polski duchowny rzymskokatolicki, teolog

Wikipedia


bartkowski

przymiotnik od: Bartkowo, Bartków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartkowski, polski herb szlachecki, odmiana herb u Przegonia
  • Bolesław Bartkowski
  • Czesław Bartkowski (* 1943, Łódź), polski perkusista jazzowy; pedagog
  • Jakub Bartkowski (* 1987, Łódź), polski piłkarz
  • Jan Bartkowski (1811–1893), oficer powstania listopadowego, rewolucjonista, działacz emigracyjny, karbonariusz, pamiętnikarz, tłumacz, nauczyciel języków obcych.
  • Julian Stanisław Bartkowski (* 1954, Jurowice), polski polityk
  • Walerian Zawierski-Bartkowski (1798–1861, Paryż), dowódca w powstaniu
  • Wiesław Bartkowski (* 1968), polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy
  • Zyta Anna Oryszyn, née Bartkowska (* 1940, Zagórz), polska pisarka
  • Bartkowski Dwór, osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki

Wikipedia


bartkowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który należy do Bartka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kinga pomogła pozbierać Bartkowe klocki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartek m., Bartłomiej mos., Bartłomiejek mos., Bartosz mos.

Wiktionary


bartków

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
  • Bartków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dobroszyce
  • Bartków – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Korczew
  • Bartków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk

Wikipedia


bartman

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Bartman-Czecz (1934–2009) – polska reżyserka i scenarzystka
  • Edward Bartman (1929–2018) – polski architekt krajobrazu
  • Michiel Bartman (ur. 1967) – holenderski wioślarz
  • Zbigniew Bartman (ur. 1987) – polski siatkarz

Wikipedia


bartmiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Florian Bartmiński – polski matematyk, wykładowca akademicki, działacz opozycji
  • Jacek Bartmiński – polski urzędnik państwowy, menedżer i prawnik
  • Jan Bartmiński – polski ekonomista i samorządowiec, działacz opozycji
  • Jerzy Bartmiński – polski językoznawca, etnolingwista, folklorysta, slawista
  • Marian Bartmiński – polski brydżysta i sędzia piłkarski
  • Rafał Bartmiński – polski śpiewak operowy
  • Stanisław Bartmiński – polski ksiądz rzymskokatolicki, prałat

Wikipedia


bartne

podatek od posiadanych barci, płacony przez osoby zajmujące się hodowlą pszczół w tych barciach


SJP.pl

Bartne (łemkow. Бортне, "Bortne") – wieś łańcuchowa w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.

Wikipedia


bartnicki

przymiotnik od: Bartniki (nazwa kilku wsi w Polsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bartnicki (1933–2004) – polski historyk
  • Barbara Bartnicka (1927–2011) – polska językoznawczyni
  • Bartłomiej Bartnicki (ur. 1981) – polski zapaśnik
  • Bogdan Bartnicki (ur. 1957) – polski samorządowiec i urzędnik
  • Elżbieta Bartnicka (ur. 1972) – polska piłkarka ręczna
  • Halina Kołdras-Bartnicka (ur. 1958) – polska hokeistka na trawie
  • Henryka Bartnicka-Tajchert (1922–1997) – polska dentystka, więźniarka obozów koncentracyjnych
  • Jerzy Bartnicki (ur. 1951) – polski polityk i urzędnik samorządowy
  • Kalina Bartnicka (ur. 1937) – polska historyczka
  • Krzysztof Bartnicki (ur. 1953) – polski dziennikarz i prezenter telewizyjny
  • Krzysztof Bartnicki (ur. 1971) – polski tłumacz
  • Mikołaj Bartnicki (XV/XVI w.) – polski dyplomata

Wikipedia


bartnictwo

hodowla pszczół w pasiekach lub barciach oraz zyski przynoszone przed prowadzenie takiej hodowli; pasiecznictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pszcz. chów pszczół w specjalnie przygotowanych drzewach mających barcie;

Wiktionary

Bartnictwo – dawna forma pszczelarstwa leśnego, polegająca na chowie pszczół (głównie pszczół leśnych, tzw. "borówek") w naturalnych lub sztucznie wydrążonych dziuplach drzew, zwanych barciami. Praktyka ta była rozpowszechniona w strefie lasów Europy Środkowej i Wschodniej, zwłaszcza na terenach dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi oraz zachodniej Rosji. Bartnictwo stanowiło istotny element gospodarki leśnej i wiejskiej od średniowiecza do czasów nowożytnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ludność zamieszkująca obecną Puszczę Kurpiowską otrzymała nazwę Kurpiów prawdopodobnie w XVII w. Głównym jej zajęciem było bartnictwo i myślistwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barć ż., bartodziej mos., bartnik mos.

 przym. bartny

Wiktionary


bartniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bartniczki

 (1.2) mieszkanka Bartnik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Bartniczka m.

::: fm. bartniczanin m.

:: przym. bartniczański

 (1.2)

:: rzecz. Bartniki m.

::: fm. bartniczanin m.

:: przym. bartnicki

Wiktionary


bartniczański

→ Bartniczka


SJP.pl

Patrz:

Bartniczka

bartniczka

→ bartnik


SJP.pl

Bartniczka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Bartniczka, przy drodze wojewódzkiej nr 544.

Wikipedia

Patrz:

bartnik

bartniczy

przymiotnik od: bartnik


SJP.pl


bartnik

pszczelarz hodujący dawniej pszczoły w barciach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pszcz. daw. pszczelarz, który zajmował się hodowlą pszczół w barciach; Gloger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lesie spotkał bartnika, który szedł podbierać barcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbartʲɲik, AS: bartʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barć ż., bartodziej m., bartnictwo n.

 przym. bartny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasiecznik, pszczelarz

Wiktionary


bartniki

pszczelarz hodujący dawniej pszczoły w barciach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartniki – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz
  • Bartniki – osada w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim
  • Bartniki – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica
  • Bartniki – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Przasnysz
  • Bartniki – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska
  • Bartniki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Lipsk
  • Bartniki – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Kiwity
  • Bartniki – dawna gmina wiejska istniejąca na przełomie XIX i XX wieku w guberni suwalskiej
  • Bartniki – niestandaryzowana nazwa dawnej kolonii wsi Niwnice w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
  • Bartniki – gromada w powiecie dąbrowskim
  • Bartniki – gromada w powiecie milickim
  • Bartniki – gromada w powiecie przasnyskim

Wikipedia


bartnikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bartnikowski – reżyser teatralny, dramaturg, pisarz, eseista i poeta
  • Bogdan Bartnikowski – prozaik, poeta i reportażysta, pułkownik pilot Wojska Polskiego
  • Witold Bartnikowski – żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski

Wikipedia


bartny

tyczący się barci


SJP.pl


bartochów

wieś w województwie łódzkim


SJP.pl

Bartochów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, największa wieś w gminie Warta.

Wikipedia


bartodziej

rzemieślnik wyrabiający barcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pszcz. daw. człowiek zajmujący się wyrabianiem barci w rosnących drzewach leśnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈtɔd͡ʑɛ̇j, AS: bartoʒ́ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barć ż., bartnik mos., bartnictwo n.

 przym. bartny

Wiktionary


bartokowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bartoka lub z nim związany


SJP.pl


barton

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barton – jednostka osadnicza w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Pierce
  • Barton – miejscowość w stanie Maryland, w hrabstwie Allegany
  • Barton – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
  • Barton – wieś w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
  • Barton – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington
  • Barton (ang. Barton Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Arkansas
  • Barton (ang. Barton Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Gibson
  • Barton (ang. Barton Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Worth
  • Barton (ang. Barton Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Newaygo
  • Barton (ang. Barton Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
  • Barton (ang. Barton Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
  • Barton (ang. Barton Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington

Wikipedia


bartoneloza

bakteryjna choroba zakaźna o ostrym przebiegu, występująca w Ameryce Południowej, przenoszona przez komary, objawiająca się m.in. wysoką gorączką i niedokrwistością; choroba Carriona; gorączka Oroya; brodawka peruwiańska


SJP.pl

Bartoneloza – jedna z odzwierzęcych chorób zakaźnych, wywołana przez bakterie rodzaju "Bartonella", zazwyczaj przenoszone na człowieka przez owady. Do zakażenia dochodzi przez ukąszenie. W zależności od gatunku bakterii wywołujących infekcję, możemy mieć do czynienia z różnymi bartonelozami:

Wikipedia


bartos

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dawid Bartos – polski piłkarz
  • Józef Bartos – polski duchowny
  • Karl Bartos – niemiecki muzyk
  • Tadeusz Bartos – polski działacz spółdzielczy i polityk
  • Włodzimierz Bartos – polski sędzia piłkarski

Wikipedia


bartosiak

nazwisko


SJP.pl


bartosiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Bartosiewicz – żołnierz zawodowy
  • Bohdan Bartosiewicz – koszykarz i siatkarz
  • Danuta Bartosiewicz – nauczycielka, polityczka
  • Edyta Bartosiewicz – wokalistka
  • Natalia Bartosiewicz – lekkoatletka
  • Oliwka Brazil (właśc. Oliwia Bartosiewicz) – polska raperka
  • Roman Bartosiewicz – aktor
  • Ryszard Bartosiewicz – działacz komunistyczny
  • Stanisława Bartosiewicz – ekonomistka
  • Tadeusz Bartosiewicz – aktor dziecięcy
  • Zbigniew Bartosiewicz – aktor
  • Zbigniew Bartosiewicz – polityk

Wikipedia


bartosik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dawid Bartosik – polski dziennikarz
  • Józef Bartosik – polski wojskowy
  • Ludwik Pius Bartosik – rzymskokatolicki duchowny, dziennikarz, błogosławiony Kościoła katolickiego
  • Ryszard Bartosik – polski polityk, rolnik i samorządowiec
  • Stanisław Bartosik – polski działacz komunistyczny, oficer służb bezpieczeństwa
  • Sylwester Bartosik – polski działacz komunistyczny
  • Tadeusz Bartosik – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny, dubbingowy i radiowy oraz śpiewak

Wikipedia


bartosiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Bartosiński – zawodnik mieszanych sztuk walki
  • Marian Bartosiński – porucznik
  • Ilona Bartosińska – aktorka

Wikipedia


bartosz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Bartosz – staropolska skrócona forma imienia Bartłomiej (jedna z wielu wówczas istniejących, inne to np. Bartek, Bartko, Bartusz czy Bartysz). [].

Wedle danych PESEL ze stycznia 2024 roku imię to nosiło w Polsce 204 121 mężczyzn. Według stanu na 22 stycznia 2025 imię to nosi 204 697 mężczyzn, a więc jest na 29. miejscu pod względem popularności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panie Bartoszu, proszę się zgłosić do szefa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbartɔʃ, AS: bartoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartoszowa ż., Bartoszówna ż., Bartoszostwo lm m., Bartłomiej mos.

:: zdrobn. Bartek m., Bartoszek m., Bartuś m.

 przym. Bartoszowy, Bartkowy

Wiktionary


bartoszak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernard Bartoszak – polski piłkarz
  • Franciszek Bartoszak – polski wojskowy
  • Michał Bartoszak – polski lekkoatleta

Wikipedia


bartoszcze

nazwisko


SJP.pl


bartoszczyk

nazwisko


SJP.pl


bartoszek

1. zdrobnienie od: Bartłomiej, Bartosz (imiona męskie);
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Bartosz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartoszek – wzniesienie w Masywie Ślęży
  • Alojzy Bartoszek (1933–2015) – polski dyplomata
  • Andrzej Bartoszek (1946–2021) – polski gitarzysta
  • Antoni Bartoszek (ur. 1968) – polski kapłan
  • Bolesław Bartoszek (1919–2015) – polski działacz państwowy
  • Franciszek Bartoszek (1910–1943) – polski plastyk
  • Józef Bartoszek (1940–1997) – polski lutnik
  • Józefa Szkop-Bartoszek (ur. 1936) – polska aktorka
  • Maciej Bartoszek (ur. 1977) – polski trener piłkarski
  • Mateusz Bartoszek (ur. 1990) – polski rugbysta
  • Paweł Bartoszek (ur. 1980) – islandzki felietonista
  • Stanisław Bartoszek (1947–2015) – polski prawnik, polityk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Joanno, czy weźmiesz Bartoszka na spacer?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej mos., Bartek mos., Bartosz m., Bartoszkowa ż., Bartoszkówna ż.

 przym. Bartoszowy, Bartoszkowy

Wiktionary


bartoszewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Bartoszewicz – polski urzędnik i wojskowy
  • Agnieszka Bartoszewicz – polska historyk
  • Andrzej Bartoszewicz – polski teoretyk sterowania
  • Antoni (Bartoszewicz) – biskup prawosławny
  • Artur Bartoszewicz – polski doktor nauk ekonomicznych
  • Bartłomiej Bartoszewicz – polski koszykarz
  • Bolesław Bartoszewicz – polski dziennikarz i publicysta kulturalny
  • Giennadij Bartoszewicz – radziecki polityk i dyplomata
  • Iwona Bartoszewicz – polska językoznawczyni, germanistka
  • Joachim Stefan Bartoszewicz – polski polityk, publicysta, działacz niepodległościowy, prawnik, lekarz
  • Julian Bartoszewicz – polski historyk
  • Justyna Bartoszewicz – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna

Wikipedia


bartoszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartoszewo – kolonia wsi Zębówiec w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
  • Bartoszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Police
  • Bartoszewo – jezioro położone w Bartoszewie (powiat policki)
  • Bartoszewo – część wsi Zaucie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Zaucie.

Wikipedia


bartoszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karol Bartoszewski – notariusz, burmistrz Jarosławia, poseł
  • Konrad Bartoszewski – dowódca oddziału partyzanckiego działającego pod Józefowem podczas II wojny światowej
  • Walenty Bartoszewski – jezuita, z pierwszej połowy XVII wieku
  • Władysław Bartoszewski – polski polityk, działacz społeczny, historyk, dziennikarz, pisarz, były minister spraw zagranicznych
  • Władysław Teofil Bartoszewski – polski historyk i polityk

Wikipedia


bartoszkowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który należy do Bartoszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Abigail pomogła poskładać Bartoszkowe ubranka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartoszek m., Bartłomiej mos.

Wiktionary


bartoszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Bartosza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstawaj, usiadłeś na Bartoszowych brylach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartosz m., Bartek mos., Bartoszek ż./mos.

Wiktionary


bartoszuk

nazwisko


SJP.pl


bartoszyce

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

}|

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Bartoszycach znajdował się zamek krzyżacki, który został zburzony na początku wojny trzynastoletniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbartɔˈʃɨt͡sɛ, AS: bartošyce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej mos., bartoszyczanin mos., bartoszyczanka ż.

 przym. bartoszycki

Wiktionary


bartoszycki

→ Bartoszyce


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bartoszycami

Wiktionary

Patrz:

Bartoszyce

Powiązane:

 rzecz. Bartoszyce nmos., bartoszyczanin mos., bartoszyczanka ż.

Wiktionary


bartoszyczanin

mieszkaniec Bartoszyc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bartoszyc

 (1.2) osoba pochodząca z Bartoszyc, urodzona w Bartoszycach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartoszyce nmos.

:: fż. bartoszyczanka ż.

 przym. bartoszycki

Wiktionary


bartoszyczanka

mieszkanka Bartoszyc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bartoszyc

 (1.2) kobieta pochodząca z Bartoszyc, urodzona w Bartoszycach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartoszyce nmos.

:: fm. bartoszyczanin mos.

 przym. bartoszycki

Wiktionary


bartoń

nazwisko


SJP.pl


bartoś

nazwisko


SJP.pl


bartsja

rodzaj roślin z rodziny zarazowatych


SJP.pl


bartusiowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który należy do Bartusia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadzia pomogła pozbierać Bartusiowe samochodziki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartuś m., Bartek mos., Bartłomiej mos., Bartłomiejek mos.

Wiktionary


bartuś

zdrobnienie od: Bartosz, Bartłomiej (imiona męskie); Bartek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Bartłomiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartuś – zdrobnienie od imion Bartłomiej i Bartosz
  • Dąb Bartuś – dąb szypułkowy zlokalizowany na terenie Parku Narodowego „Bory Tucholskie”, pomnik przyrody
  • Barbara Bartuś (ur. 1967) – polska polityk i samorządowiec
  • Teodor Bartuś (1902–po 1939) – polski adwokat i polityk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bartusiu, zmówiłeś już paciorek?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartek mos., Bartosz mos., Bartłomiej mos., Bartłomiejek

 przym. Bartusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bartek

Wiktionary


bartymeusz

Bartymeusz (gr. "Βαρτίμαιος" „syn Timaiosa”) – postać biblijna z Nowego Testamentu.

Syn Tymeusza (Timaiosa), niewidomy, który pod Jerychem wołał Jezusa: "Synu Dawida, ulituj się nade mną!", a którego Jezus uzdrowił. Patrz Mk 10,46 - 52. Ponieważ oba określenia „Bartymeusz” i „syn Tymeusza” znaczą to samo, jego prawdziwe imię nie jest znane. Imię Timaios oznacza po grecku kogoś szanowanego ("τιμή" 'cześć, szacunek').

Wikipedia


bartyzel

nazwisko


SJP.pl

Bartyzel – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 2000 osób.

Wikipedia


bartók

[czytaj: bartok] nazwisko węgierskie


SJP.pl


bartókowski

[czytaj: bartokowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Bartóka lub z nim związany


SJP.pl


bartłomiej

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Bartłomiej (od ‏בר-תולמי‎ – „syn oracza” lub „syn Tolmy”) – imię męskie pochodzenia aramejskiego.

Znane od początków chrześcijaństwa w formie "Bartholomaeus", od której pochodzi spolszczony Bartłomiej. W Polsce średniowiecznej bardzo popularne. Jedno z jego zdrobnień – Bartosz, funkcjonuje obecnie jako osobne imię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Bartłomiej i jestem bibliotekarzem z Krakowa.

 (1.1) Kiedy Bartłomiej obchodzi imieniny? Na 30 kwietnia, 5 lipca, 3 września i 11 listopada przypadają imieniny Bartłomieja oraz Bartosza.

 (1.1) Na stoku widzieliśmy szusującego Bartłomieja.

 (1.1) Panie Bartłomieju, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j, AS: bartu̯õmʹi ̯ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiejowa ż., Bartłomiejówna ż., Bartłomiejostwo lm m., Bartoszowa ż., Bartoszek mos./ż., Bartoszkowa ż., Bartoszkówna ż., Bartkowiakowa ż., Bartkowiakówna ż., Bartosze nmos., Bartoszyce nmos., Bartoszówka ż., bartłomiejówka ż.

:: war. Bartosz mos.

:: zdrobn. Bartłomiejek mos., Bartek mos., Bartuś mos., Bartosz mos., Bartoszek mos.

 przym. bartłomiejski

:: przest. gwara. Bartłomiejowy, Bartłomiejkowy, Bartkowy, Bartusiowy, Bartoszowy, Bartoszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Bartosz; zdrobn. Bartłomiejek, Bartek, Bartuś, Bartoszek

Wiktionary


bartłomiejczyk

nazwisko


SJP.pl


bartłomiejek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Bartłomiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bartłomiejku, powiedz babuni, co byś chciał na obiadek?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej mos., Bartek mos., Bartuś mos., bartłomiejówka ż.

 przym. Bartłomiejkowy, Bartłomiejowy, Bartkowy, Bartusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bartek, Bartuś

Wiktionary


bartłomiejkowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który należy do Bartłomiejka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zosia pomogła pozbierać Bartłomiejkowe zabawki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiejek m., Bartłomiej mos.

Wiktionary


bartłomiejowie

imię męskie


SJP.pl


bartłomiejowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Bartłomieja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Bartłomiejowym domem rosną dwa stare orzechy.

 (1.1) Sąsiadował z Bartłomiejową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bartłomiej mos., Bartek mos., Bartłomiejek mos.

Wiktionary


baru

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: bar

Wiktionary

Baru – wieś w Rumunii, w okręgu Hunedoara, w gminie Baru. W 2011 roku liczyła 1136 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaru, AS: baru

Wiktionary


baruch

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. postać biblijna;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baruch – imię semickie
  • Baruch – postać biblijna
  • Baruch (Mroczne materie) – anioł; bohater trylogii fantastycznej Mroczne materie
  • Baruch Spinoza – filozof

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wydaje się, że Jeremiasz, trzymany samotnie w więzieniu, wykorzystał wizytę Barucha, by powierzyć mu dokumenty prawne.

 (1.2) Baruch urodził się w Polsce, ale teraz mieszka w Izraelu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Baruchowy

Wiktionary


baruchowo

wieś w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl

Baruchowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Baruchowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 597 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Baruchowo.

Wikipedia


baruchowski

→ Baruchowo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Baruchowski – rzymskokatolicki duchowny
  • Stanisław Baruchowski – rzymskokatolicki duchowny

Wikipedia

Patrz:

Baruchowo

barwa

wrażenie wywoływane w mózgu, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. cecha przedmiotu, określająca, część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

 (1.2) muz. charakterystyczne brzmienie, dzięki któremu można rozpoznać źródło tego dźwięku pośród innych

 (1.3) barwy: rumieniec

 (1.4) stpol. piękno, uroda

 (1.5) śrpol. cera, kolor skóry}}

 (1.8) śrpol. liberia datadef|od 1549.

 (1.9) śrpol. kosmyki na twarzy datadef|1564|1587.

 (1.10) śrpol. róż lub bielidło do twarzy, blansz datadef|1564|1643.

 (1.11) śrpol. zwyczaj, obyczaj datadef|1558|1579.

 (1.12) śrpol. piętno

 (1.13) śrpol. niezapominajka datadef|1564.

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niebo ma niebieską barwę.

 (1.3) Zosia na myśl o Zbigniewie od razu nabrała barw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarva, AS: barva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwność ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m., barwienie n., zabarwianie n., zabarwienie n.

 czas. odbarwiać, barwić ndk., zabarwiać ndk., zabarwić dk.

 przym. barwny, barwisty, barwnikowy

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolor

 (1.2) tembr

 (1.3) rumieniec, wypieki, kolor

Wiktionary


barwałd

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barwałd Dolny
  • Barwałd Górny
  • Barwałd Średni
  • Barwałd Górny – przystanek kolejowy w Barwałdzie Górnym, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim
  • Barwałd Średni – przystanek kolejowy w Barwałdzie Średnim, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim
  • Barwałd – gromada
  • Zamek w Barwałdzie

Wikipedia


barwałdzki

→ Barwałd


SJP.pl

Patrz:

Barwałd

barwena

ryba o czerwono-żółtym ubarwieniu żyjąca m.in. w Morzu Śródziemnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

 (1.2) icht. daw. zob. brzana.

Wiktionary

Barwena ("Mullus surmuletus") – gatunek ryby z rodziny barwenowatych ("Mullidae").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈvɛ̃na, AS: barvẽna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cefal

Wiktionary


barwenowate

rodzina ryb (około 55 gatunków) z rzędu okoniokształtnych, zamieszkujących przybrzeżne wody tropikalne, subtropikalne i umiarkowane, poławianych dla wybornego mięsa; barweny


SJP.pl

Barwenowate (Mullidae) – rodzina ryb okoniokształtnych.

Poławiane jako ryba konsumpcyjna o smacznym mięsie.

Wikipedia


barwenowaty

o cechach barwenowatych (rodzina ryb)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) icht. o cechach ryb z rodziny barwenowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwenowate nmos.

Wiktionary


barwiarka

1. kobieta zajmująca się barwieniem tkanin;
2. maszyna włókiennicza do barwienia tkanin


SJP.pl


barwiarski

dotyczący barwiarza, barwiarstwa; służący do barwienia, stosowany w barwiarstwie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z barwiarstwem, dotyczący barwiarstwa

 (1.2) służący do barwienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwienie n., barwiarstwo n.

Wiktionary


barwiarstwo

zawód barwiarza


SJP.pl


barwiarz

rzemieślnik zajmujący się barwieniem, farbowaniem tkanin, skór itp.


SJP.pl

Barwiarz – jedna z kategorii członków korporacji akademickich, różna w zależności od przyjętego modelu struktury korporacji.

Wikipedia


barwica

1. wada drewna wywołana przez pasożytnicze grzyby; sinizna drewna;
2. farba koloru złocistoszkarłatnego; barwiczka;
3. dawniej: róż kosmetyczny, szminka; barwiczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. róż do twarzy

 (1.2) stpol. liberia

 (1.3) stpol. pozór

 (1.4) stpol. szminka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲit͡sa, AS: barvʹica

Wiktionary

Synonimy:

barwa

Wiktionary


barwice

1. wada drewna wywołana przez pasożytnicze grzyby; sinizna drewna;
2. farba koloru złocistoszkarłatnego; barwiczka;
3. dawniej: róż kosmetyczny, szminka; barwiczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Barwice (do 1945 r. niem. "Bärwalde") – miasto w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, nad rzeką Gęsią (lewy dopływ Parsęty). Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barwice znajduje się w ratuszu z końca XIX wieku.

Według danych z 1 stycznia 2018 Barwice liczyły 3 742 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Barwice należą do najstarszych osad na Pomorzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲit͡sɛ, AS: barvʹice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barwicki

 rzecz. barwiczanin, barwiczanka

Wiktionary


barwicki

→ Barwice


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Barwicki – polski dyrygent chóralny, wydawca muzyczny i działacz ruchu śpiewaczego
  • Mieczysław Barwicki – polski dyrygent chóralny, wydawca muzyczny i działacz ruchu śpiewaczego
  • Władysław Barwicki – polski malarz, rzeźbiarz i poeta

Wikipedia

Patrz:

Barwice

barwiczanin

mieszkaniec Barwic (miasta w Polsce)


SJP.pl


barwiczanka

mieszkanka Barwic (miasta w Polsce)


SJP.pl


barwiczka

barwica;
1. farba koloru złocistoszkarłatnego;
2. dawniej: róż kosmetyczny, szminka


SJP.pl


barwidło

1. substancja barwiąca różnego rodzaju materiały; barwnik;
2. dawniej: barwnik do ust; szminka


SJP.pl


barwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|barwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: barvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwa ż., barwność ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m.

 czas. barwić ndk.

 przym. barwny, barwisty, barwnikowy, barwiarski, barwierski, barwiony

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorowanie, farbowanie

Wiktionary


barwieniec

część nazwy wielu gatunków ryb z rodziny kąsaczowatych


SJP.pl


barwierski

rośliny barwierskie (np. bratwa barwierska) - rośliny wytwarzające barwniki stosowane obecnie przede wszystkim w przemysłach spożywczym i perfumeryjnym, a także w rękodzielnictwie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z barwiarstwem, dotyczący barwiarstwa

 (1.2) służący do barwienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwienie n., barwiarstwo n.

Wiktionary


barwierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. fryzjer, golibroda, również (często jednocześnie) felczer

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲjɛʃ, AS: barvʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. barwierka ż.

Wiktionary


barwik

dawniej: barwnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barwik – część wsi Budy w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Trzcianne
  • Barwik – wieś w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Przodkowo
  • Barwik – była osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, sołectwo Rydwągi.
  • Barwiki

Wikipedia


barwinek

roślina zawsze zielona, o pełzających łodygach i jasnoniebieskich kwiatach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Vinca|L.|ref=Viola (L.)., rodzaj roślin okrywowych z rodziny toinowatych, o zimotrwałych liściach i niebieskich kwiatach

 (1.2) rzad. odcień fioletowo-niebieski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • barwinek – rodzaj krzewinek z rodziny toinowatych
  • Barwinek – część miasta Kielce
  • Barwinek – kolonia kolonii Gembartówka w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
  • Barwinek – skała wspinaczkowa na Wyżynie Częstochowskiej
  • Barwinek – szczyt w Górach Leluchowskich
  • Barwinek – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla

Wikipedia

Powiązane:

 przym. barwinkowy, barwny

 rzecz. barwność ż., barwienie n., barwa ż.

 czas. barwić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kolor barwinkowy

Wiktionary


barwinka

roślina zawsze zielona, o pełzających łodygach i jasnoniebieskich kwiatach


SJP.pl


barwinkowy

przymiotnik od: barwinek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. farm. dotyczący barwinku, należący do barwinku, zrobiony z barwinku, związany z barwinkiem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor lawendowoniebieski, taki jak kolor kwiatu barwinka pospolitego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adaś podarował swojej mamusi uroczy barwinkowy bukiecik.

 (1.1) Depcząc w pośpiechu szeleszczące barwinkowe grządki biegła do płotu.

 (2.1) Więc to kolor barwinkowy.

 (2.1) Kupiłam sobie piękny barwinkowy lakier do paznokci.

 (2.1) Niektórzy ludzie mają fiołkowe lub barwinkowe oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarvʲĩŋˈkɔvɨ, AS: barvʹĩŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwinek mrz., barwinkowość ż.

Wiktionary


barwiony

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: barwić

przymiotnik

 (2.1) stpol. wielokolorowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wieszakach wisiały różnokolorowo barwione podkoszulki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲjɔ̃nɨ, AS: barvʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwienie n.

 czas. barwić ndk.

Wiktionary


barwistość

→ barwisty


SJP.pl

Patrz:

barwisty

barwisty

kolorowy, o żywych barwach


SJP.pl


barwić

sprawiać, że coś przybiera jakąś barwę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) nadawać barwę, zabarwiać

 (1.2) środ. łow. znaczyć posoką

czasownik zwrotny niedokonany barwić się (dk. brak)

 (2.1) nabierać koloru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachód słońca barwił krwisto całe podwórze.

 (1.2) Fenoloftaleina barwi się w środowisku silnie kwasowym na pomarańczowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲit͡ɕ, AS: barvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwa ż., barwnik m., barwienie n., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwność ż., barwinek m., zabarwianie n., zabarwienie n.

 czas. zabarwiać ndk., zabarwić dk., ubarwiać ndk., ubarwić dk., wybarwiać ndk., wybarwić dk., przebarwiać się ndk., przebarwić się dk., odbarwiać ndk., odbarwić dk., podbarwiać ndk., podbarwić dk.

 przym. barwny, barwiony

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorować, nadawać barwę, farbować

 (1.2) farbować

Wiktionary


barwiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barwiński (herb)
  • Barwiński - nazwisko polskie oraz ukraińskie
    • Antoni Barwiński (1923–2005) – piłkarz, reprezentant Polski

Wikipedia


barwiściej

stopień wyższy od przysłówków: barwiście, barwisto


SJP.pl


barwliwość

→ barwliwy


SJP.pl

Patrz:

barwliwy

barwliwy

łatwo barwiący się; zdolny do barwienia


SJP.pl


barwnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. kolor, barwa, zabarwienie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) barwnia, odcień i faktura drewna na ramie mogą ocieplić surową, industrialną łazienkę.

Wiktionary


barwniak

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny pielęgnicowatych


SJP.pl


barwnica

rodzaj ptaków z rodziny papug wschodnich


SJP.pl


barwnie

przysłówek sposobu

 (1.1) kolorowo

 (1.2) przen. w sposób różnorodny, ciekawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Umiesz tak barwnie opowiadać o wszystkim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲɲɛ, AS: barvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwnik mrz., barwa ż., barwienie n., barwność ż.

 przym. barwny

 czas. odbarwiać, barwić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorowo, kwieciście, jaskrawo, pastelowo

 (1.2) ciekawie, różnorodnie, kwieciście, wesoło, wspaniale

Wiktionary


barwniej

stopień wyższy od przysłówka: barwnie


SJP.pl


barwniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: barwny


SJP.pl


barwnik

substancja barwiąca różnego rodzaju materiały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja służąca do barwienia innych rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten sok zawiera sztuczne barwniki.

 (1.1) Jest to gotowa do kładzenia masa szpachlowa, do której dodaje się barwniki w płynie. Kładzie się kilka kolejnych warstw w różnych kolorach, a na końcu blichuje się i szlifuje – aż do uzyskania efektu marmuru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲɲik, AS: barvʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwienie n., wybarwienie n., wybarwianie n., odbarwiacz m., zabarwienie n., barwiarstwo n., barwiarka ż., zabarwianie n., barwa ż., barwność ż.

 czas. barwić ndk., wybarwić dk., wybarwiać ndk., odbarwiać ndk., odbarwić dk., zabarwić dk., zabarwiać ndk.

 przym. barwny, barwnikowy

 przysł. barwnie

Wiktionary


barwnikarstwo

nauka o barwnikach; przemysł produkujący barwniki


SJP.pl


barwnikotwórczy

powodujący tworzenie się barwnika


SJP.pl


barwnikowy

związany z barwnikiem


SJP.pl


barwnolicy

mandryl barwnolicy - gatunek małpy z podrodziny koczkodanów


SJP.pl


barwność

→ barwny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co barwne, kolorowe

 (1.2) cecha tego, co barwne, ciekawe, obrazowe

Wiktionary

Patrz:

barwny

Powiązane:

 rzecz. barwa ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m., barwienie n.

 czas. barwić ndk.

 przym. barwny, barwisty

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwistość, kolorowość

 (1.2) malowniczość, wielobarwność, obrazowość, ciekawość, żywość

Wiktionary


barwny

kolorowy;
1.
a) mający jakiś kolor (z wyjątkiem czarnego lub białego);
b) mający parę kolorów (z wyjątkiem czarnego i białego); różnokolorowy; różnobarwny;
2. przenośnie: urozmaicony, ciekawy, efektowny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jakiś kolor inny niż biały lub czarny

 (1.2) posiadający wiele kolorów

 (1.3) przen. wzbudzający ciekawość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ tu ponuro, bardziej pasowałyby barwne ściany, a nie ta szarzyzna…

 (1.2) W muzeum sztuki współczesnej nie podziwialiśmy przecież barwnych pejzaży.

 (1.3) Uwielbiam, jak o sporcie opowiada Mateusz – jego wypowiedzi i relacje są takie barwne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvnɨ, AS: barvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwa ż., barwność ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m., barwienie n., zabarwianie n., zabarwienie n.

 czas. odbarwiać, barwić ndk., zabarwiać ndk., zabarwić dk.

 przym. barwisty, barwnikowy

 przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorowy, chromatyczny, nie czarno-biały, pastelowy

 (1.2) różnokolorowy, wielokolorowy, różnobarwny, wielobarwny, kolorowy, pstry, pstrokaty, pofarbowany, jaskrawy

 (1.3) kolorowy, różnorodny, urozmaicony, ciekawy, efektowny, interesujący, żywy, radosny, wesoły

Wiktionary


barwoczułość

możliwość reakcji jakichś substancji, przedmiotów lub części ciała istoty żywej na różne odcienie, barwy; panchromatyczność


SJP.pl

Barwoczułość to uczulenie emulsji fotograficznej na światło o różnych barwach.

Wikipedia


barwoczuły

reagujący na różne odcienie, barwy; panchromatyczny


SJP.pl


barwowy

→ barwa


SJP.pl

Patrz:

barwa

barwoślep

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. med. ślepota barw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokazało się także, że u ozdrowieńców pozornych metaloterapią leczonych z histerii ciężkiej powraca dawna nieczulica, barwoślep, niedowład połowiczy (…).

 (1.1) Współmierności między obniżeniem siły widzenia i stopniem barwoślepu nie ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwoślepiec

 war. barwoślepota ż.

Wiktionary


barwoślepota

niezdolność do odróżniania okiem niektórych barw; daltonizm, dyschromatopsja, achromatopsja


SJP.pl


barwy

znak lub kolor charakteryzujący pewne państwo, stowarzyszenie, klub


SJP.pl


bary

silnie rozwinięte barki, ramiona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. szerokie, atletyczne barki, ramiona

 (1.2) sport. przyrząd gimnastyczny złożony z dwóch opartych na słupkach, równoległych poręczy

 (1.3) gw-pl|Mazury, Warmia. pręt u kosy

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty, Antoniuszu, ze swym gardłem, z tymi szerokimi barami, z tą gladiatorom właściwą siłą fizyczną, tyleś wina na weselu z Hippiaszem wyżłopał, iż nazajutrz musiałeś rzygać w obliczu narodu rzymskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. bark m.

 (1.1) przym. barczysty, barkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poręcze

Wiktionary


barycentrum

geometryczny środek ciężkości


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • środek ciężkości w fizyce i astronomii (pojęcie różne od środka masy)
  • środek ciężkości lub środek masy w geometrii i topologii

Wikipedia


barycentryczny

→ barycentrum


SJP.pl

Patrz:

barycentrum

barycz

rzeka w zachodniej Polsce uchodząca do Odry


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barycz – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Mściwojów
  • Barycz – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Dobroń
  • Barycz – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
  • Barycz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Domaradz
  • Barycz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Stubno
  • Barycz – część wsi Wola Libertowska w woj. śląskiem, w pow. zawierciańskim, w gminie Żarnowiec
  • Barycz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łopuszno
  • Barycz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
  • Barycz – przysiółek wsi Dąbie w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa
  • Barycz – gromada w powiecie brzozowskim
  • Barycz – gromada w powiecie łaskim
  • Barycz – rzeka, dopływ Odry

Wikipedia


baryczny

związany z ciśnieniem atmosferycznym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) meteorol. związany z ciśnieniem atmosferycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatry baryczne rzędu 30-40 km/h lub więcej na wysokości 3000 m mogą spowodować bardzo duże turbulencje (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɨt͡ʃnɨ, AS: baryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bar m.

Wiktionary


baryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bari

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szukając rozwiązania, baryjczycy swoje zainteresowania skierowali w stronę Myry (obecnie Demre) – starożytnego portu we wschodniej Lycji (=Licji) na terenie dzisiejszej Turcji.

 (1.1) Za Bony gród liczył 40 tys. mieszkańców, dzisiaj ma 400 tysięcy. Gdy książka ta znajdzie się w ręku czytelnika, liczba baryjczyków z pewnością wzrośnie.

 (1.1) Wchodząc dzisiaj do bazyliki, można odnieść wrażenie, że także marmurowe mauzoleum Bony razi baryjczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bari n.

:: fż. baryjka ż.

 przym. baryjski, barski

Wiktionary


baryjski

przymiotnik

 (1.1) związany z Bari, dotyczący Bari

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Orszak Bony wyruszył z położonej pod Neapolem willi królewskiej w Poggioreale. (…) Było to miejsce o randze tak wysokiej, że nocleg w willi znalazły tylko dwie baryjskie księżne. Ostroroga i Konarskiego nie wpuszczono do środka (…).

 (1.1) Znalazłem słownik wyrażeń z dialektu baryjskiego przetłumaczonych na język włoski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bari n., baryjczyk mos.

 przym. barski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. barski

Wiktionary


baryka

nazwisko


SJP.pl


barykada

zapora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

 (1.2) przen. każda przeszkoda z jakichś przedmiotów, która utrudnia przejście

Wiktionary

Barykada (fr. "barricade") – doraźna fortyfikacja przegradzająca w całości przejazd danym szlakiem komunikacyjnym, zbudowana w miejscu uniemożliwiającym jego bezpośrednie obejście i z materiałów dostępnych na miejscu lub zgromadzonych specjalnie w tym celu. Barykada z uwagi na jej charakter musi być broniona przed jej rozebraniem lub sforsowaniem przez przeciwnika.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powstańcy zbudowali barykadę w poprzek ulicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɨˈkada, AS: barykada

Wiktionary

Powiązane:

 czas. barykadować ndk., zabarykadować dk.

 przym. barykadowy

 rzecz. barykadowanie n.

Wiktionary


barykadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stawianie barykady lub barykad

 (1.2) zastawianie drogi, przejścia, przejazdu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barykada ż.

 czas. barykadować ndk.

 przym. barykadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tarasowanie

Wiktionary


barykadować

1. budować barykady;
2. zamykać, zatarasowywać drogę, przejście


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabarykadować)

 (1.1) budować barykady

 (1.2) przen. tarasować drogę lub przejście

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W niedużej odległości od Ocosingo drogę dojazdową barykadowały kamienie i drzewa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barykada ż., barykadowanie n.

 czas. zabarykadować dk.

Wiktionary


barykadowy

→ barykada


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z barykadą, dotyczący barykady; dziejący się na barykadach

Wiktionary

Patrz:

barykada

Powiązane:

 rzecz. barykada ż., barykadowanie n.

Wiktionary


barylski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Barylski – polski żużlowiec
  • Jan Barylski – polski dziennikarz i literat
  • Stanisław Barylski – polski architekt
  • Wojciech Barylski – polski malarz, grafik, medalier, twórca ekslibrisów

Wikipedia


barymetria

określanie ciężaru zwierzęcia za pomocą odpowiednich pomiarów ciała


SJP.pl


barysfera

centralna część kuli ziemskiej złożona głównie z niklu (Ni) i żelaza (Fe), jądro Ziemi; nife


SJP.pl


baryski

nazwisko


SJP.pl


barysta

→ barista


SJP.pl

Patrz:

barista

barystyczny

→ barystyka; baristyczny


SJP.pl


barystyka

zajęcie osób zawodowo zajmujących się parzeniem i podawaniem kawy; baristyka


SJP.pl


barysz

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a do II wojny światowej miasto, na Ukrainie, w rejonie buczackim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Zobacz też: Barysz (Rosja).

Barysz (ukr. Бариш) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim. Od 1947 wieś jest siedzibą rady wiejskiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baryski

Wiktionary


barysznikow

nazwisko


SJP.pl


baryszówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba władz rejonu baryszowskiego, położone nad rzeką Trubiż;

Wiktionary

Baryszówka (ukr. Ба́ришівка, Barysziwka) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie browarskim. Do 2020 roku siedziba władz rejonu baryszowskiego.

Prywatne miasto szlacheckie położone było w powiecie kijowskim województwa kijowskiego, własność wojewody krakowskiego Stanisława Lubomirskiego, w 1643 roku własność wojewody ruskiego Jakuba Sobieskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baryszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baryszów

Wiktionary


baryt

minerał, siarczan baru; szpat ciężki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady siarczanów;

Wiktionary

Baryt (gr. "baros" – „ciężki”, chodzi o charakterystyczną dla barytu gęstość; dawniej także jako "szpat ciężki", "szpat boloński") – minerał z gromady siarczanów (siarczan baru).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarɨt, AS: baryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barytowy

Wiktionary


barytobeton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. rodzaj betonu, w którym wypełniacz stanowi kruszywo barytowe, stosowany do budowy osłon pochłaniających promieniowanie jonizujące

Wiktionary


baryton

osoba obdarzona średnim głosem męskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

Wiktionary

Baryton ( βαρύτονος „niskobrzmiący” od "barýs" „ciężki; głęboki; silny” i "tónos" „lina; struna; napięcie”) – głos męski, mieszczący się w środkowym zakresie skali głosu (niższy od tenoru, wyższy od basu). Skala barytonu chóralnego sięga od A do f 1, zaś solowego – od G do g 1, ale może być poszerzona zarówno w górę, jak i w dół.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieczysław Fogg śpiewał i tenorem, i barytonem.

 (2.1) Mieczysław Fogg był i tenorem, i barytonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɨtɔ̃n, AS: barytõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. barytonowy

 przysł. barytonowo

Wiktionary


barytonista

1. osoba śpiewająca barytonem;
2. osoba grająca na barytonie


SJP.pl


barytonowy

związany z barytonem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. odnoszący się do barytonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Partia barytonowa w tej operze jest bardzo trudna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryton mos./mrz.

Wiktionary


barytowy

taki, który dotyczy barytu - siarczanu baru


SJP.pl


baryła

1. duża baryłka;
2. przenośnie: człowiek otyły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża, pękata beczka służąca do przechowywania lub transportu płynów oraz ciał sypkich

 (1.2) ilość substancji (zwykle cieczy) mieszcząca się w takiej beczce

 (1.3) hist. metrol. dawna jednostka miary objętości płynów i ciał sypkich, o wartościach zmiennych zależnie od regionu i epoki (często równa 24 garncom, ok. 51–70 litrów)

 (1.4) hist. baryły piorunujące: wypełnione prochem beczki zrzucane z murów obronnych na atakujących

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pot. pogard. osoba o bardzo tęgiej budowie ciała, niska i pękata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] ugiął nogi, opasał ramionami baryłę, przymierzył się, poprawił, nabrał powietrza w płuca i szarpnął.

 (1.2) W ubiegłym roku [...] baryła ropy kosztowała jeszcze poniżej 100 dolarów.

 (1.3) Cztery kwarty zaliczono na garniec, dwadzieścia cztery garnce na baryłę, a trzy baryły na beczkę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryłkarz mos.

:: zdrobn. baryłka ż., baryłeczka ż.

 przym. baryłkowaty, baryłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. war. bareła; beczka, beka, fasa, antał, kufa

 (1.2-3) daw. war. bareła

 (2.1) grubas, tłuścioch, opas, spaślak, brzuchacz, pulpet, klucha, szafa trzydrzwiowa

Wiktionary


baryłeczka

1. zdrobnienie od: baryłka;
2. osoba otyła, ciężarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: baryłka

Wiktionary

Baryłeczka (fr. "Boule de Suif") – opowiadanie Guy de Maupassanta wydane w 1880 w zbiorze "Wieczory medańskie".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbarɨˈwɛt͡ʃka, AS: baryu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryła mos./ż., baryłka ż.

Wiktionary


baryłeczkowaty

podobny do małej baryłki


SJP.pl


baryłka

1. mała beczka; beczułka;
2. jednostka objętości cieczy w angielskich i amerykańskich układach miar równa około 1,43 hl; barrel;
3. przenośnie: osoba gruba, otyła; tłuścioch, beczka, pulpet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała beczka

 (1.2) jednostka objętości cieczy równa 143,12 litra

 (1.3) pot. osoba otyła

 (1.4) cukierek czekoladowy w kształcie baryłki (1.1) napełniony alkoholem

 (1.5) fragment węzła służący regulowania (ściągania lub rozciągania) pętli

Wiktionary

Baryłka (ang. "barrel") – jednostka objętości (ok. 159 l) cieczy i ciał sypkich, poza krajami anglosaskimi używana głównie w handlu ropą naftową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stała tam również baryłka przedniego prochu, maszynka do wytapiania kul, krążek ołowiu i worek śrutu.

 (1.2) Przez cieśninę Ormuz przepływa ok. 15 statków dziennie, przewożąc 17 mln (=milionów) baryłek ropy naftowej na dobę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryła ż., baryłeczka ż., baryłkarz mos.

 przym. baryłkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antałek, beczułka (beczka), faska

 (1.3) grubas, grubaska, grubcio, spaślak

Wiktionary


baryłkarz

1. rodzaj niewielkiego owada z rzędu błonkówek, którego larwy pasożytują w larwach innych owadów;
2. baryłkarz bieliniak - gatunek owada z rodziny męczelkowatych, pasożytujący na gąsienicach bielinka kapustnika


SJP.pl


baryłkowaty

kształtem przypominający baryłkę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający kształtem baryłkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baryła mos./ż., baryłka ż.

 przym. baryłkowy

Wiktionary


baryłkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest baryłkowe; cecha tych, którzy są baryłkowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baryłkowy

 przysł. baryłkowo

Wiktionary


baryłkowy

→ baryłka


SJP.pl

Patrz:

baryłka

barz

przysłówek sposobu

 (1.1) stpol. i gw-pl|Podhale, Bukowina. bardzo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ne i pośli my na to weselisko, bo nom storsy druzba pedzioł, co nos Jasiek barz piéknie pytoł:25. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baʃ, AS: baš

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Górny Śląsk barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzanin

mieszkaniec Baru


SJP.pl


barzanka

mieszkanka Baru


SJP.pl


barzej

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Poznań. bardziej, więcej

Wiktionary


barzelisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzelletta

[czytaj: barceletta] z włoskiego: żart, dowcip; rodzaj krótkiego wiersza lub piosenki o lekkiej tematyce, popularny w renesansowej sztuce włoskiej


SJP.pl


barzina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzysko, barżiny

Wiktionary


barziny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mokradła, szuwary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Nie właź w barziny, bo sie tonkniesz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzoł, barzoła, barzoły, barzysko, barżiny, bażoły

Wiktionary


barzkowice

Barzkowice ( Barskewitz) – osada w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard, nad rzeką Pęzinką.

W latach 1975–1998 osada administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


barzo

przysłówek sposobu

 (1.1) góry. stpol. bardzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Leży ciało, barzo stęka, / Duszyca się barzo lęka, / Bog się z liczby upomina, / Dyjabeł na grzechy wspomina.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barz

Wiktionary


barzolisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Barzowice (do 1945 niem. "Barzwitz") (IPA: [], r-z wymawia się oddzielnie) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo. W okolicy Barzowic znajduje się wczesnośredniowieczne grodzisko słowiańskie.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś miała 272 stałych mieszkańców.

Wikipedia


barzowicki

→ Barzowice


SJP.pl

Patrz:

Barzowice

barzowski

nazwisko


SJP.pl


barzoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barzoły nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzoły, barzyna, barzina, barziny, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzoła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barzoły nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzoły, barzyna, barzina, barziny, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mokradła, szuwary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Nie właź w barzoły, bo sie tonkniesz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barzoł mrz., barzoła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barziny, barzysko, barżiny, bażoły

Wiktionary


barzy

przymiotnik

 (1.1) stpol. bystry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarzɨ, AS: barzy

Wiktionary


barzyj

przysłówek sposobu

 (1.1) góry. bardziej

Wiktionary


barzyna

osada w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barzyna – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
  • Barzyna – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


barzysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barżiny

Wiktionary


barzyński

→ Barzyna


SJP.pl

Patrz:

Barzyna

barón

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński. baran

Wiktionary


barć

dziupla w drzewie lub kłoda z rojem pszczół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. dziupla z gniazdem pszczół;

 (1.2) pszcz. kłoda z wydrążonym otworem dla rodziny pszczelej

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma on tu kawał ziemi i lasu, barci swoich pilnuje, rzemiosło sprawia, człowiek spokojny…

 (1.1) U góry w dębie spróchniałym widać było dziuplę ogromną, jakby stworzoną na to, aby w niej pszczoły dzikie barci założyły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʲt͡ɕ, AS: barʹć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bartnik mos., bartodziej mos., bartnictwo n., barta ż., barciak m.

 przym. bartny, barciowy, bartniczy, barciakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ul kłodowy

Wiktionary


barłożanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Barłogów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barłogi m.

:: fm. barłożanin m.

 przym. barłoski

Wiktionary


barłożnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Barłożna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barłożno m.

:: fm. barłożnianin m.

 przym. barłożeński

Wiktionary


barłożyć

1. potocznie: wprowadzać zamieszanie, wywoływać burdy; awanturować się, handryczyć się, rozrabiać;
2. wulgarnie: odbywać stosunek płciowy, uczestniczyć w orgii seksualnej;
3. przestarzałe: wyściełać barłogiem (nieporządnym posłaniem);
4. przestarzałe: pleść bzdury, głupstwa; bajać, bajdurzyć, bredzić, zmyślać;
5. barłożyć się - pospolicie: wylegiwać się


SJP.pl


barłóg

1. dzienne legowisko niedźwiedzia lub dzika
2. niechlujne, nieposprzątane posłanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) posp. nędzne, nieporządne posłanie

 (1.2) pejor. pot. bałagan

 (1.3) łow. dzienne legowisko niedźwiedzia lub dzika

 (1.4) naturalna podściółka w lesie

Wiktionary

Barłóg – legowisko niedźwiedzi lub dzików, występujące w warunkach naturalnych, tworzone przez zwierzęta w celu zapewnienia sobie miejsca odpoczynku. Słowem "barłóg", w pojęciu potocznym i pejoratywnym, nazywane jest także miejsce snu człowieka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znajdował go zazwyczaj pijaniuteńkiego w jakimś barłogu równych mu frantów albo wyciągał za bujną czuprynę z łóżka przygodnej uwodzicielki.

 (1.3) Jesienią niedźwiedzie przygotowują barłóg na zimowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. barłożyć się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bajzel, burdel, nieporządek, pierdolnik, syf

Wiktionary


barżiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary, oparzeliska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko

Wiktionary


barży

forma przysłówka.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bardziej

Wiktionary


bas

1. najniższy głos męski
2. instrument muzyczny
3. (zwykle w lm) najniższy rejestr dźwięków w instrumentach muzycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. najniższy głos męski;

 (1.2) pot. muz. gitara basowa

 (1.3) pot. muz. kontrabas

 (1.4) pot. niski dźwięk

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. brzuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) muz. śpiewak o takim głosie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bas-Heers – francuska nazwa miejscowości Batsheers
  • Bas-Hèpe – francuska nazwa miejscowości Neerhespen
  • Bas-Oha – dzielnica (section) gminy Wanze w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy
  • Bas-Warneton – dzielnica Comines-Warneton
  • Bas-Intyamon – gmina w kantonie Fryburg, w okręgu Gruyère
  • Bas-Vully – miejscowość w gminie Mont-Vully w kantonie Fryburg, w okręgu Lac
  • Bas lub Bias – władca Bitynii
  • bas – najniższy głos męski, zwykle obejmuje w chórze skalę od F do c1 lub e1, a w śpiewie solowym skalę C (od D do e1); niższe dźwięki osiąga tzw. basso profondo
  • bas – najniższy głos instrumentalny kompozycji polifonicznej (wielogłosowej)
  • bas – potoczna nazwa gitary basowej oraz kontrabasu
  • bas – lewa strona klawiatury fortepianu i klawesynu
  • bas – pedał w organach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój sąsiad śpiewa basem.

 (1.2) Mój brat gra na basie.

 (1.4) Basy kiepsko przenoszą się przez mój wzmacniacz.

 (2.1) W operze wystąpił znany na cały świat bas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bas, AS: bas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basok mzw./mrz., basowanie n., basik mrz., basista mos., basistka ż.

 czas. basować ndk.

 przym. basowy

Wiktionary


bas-baryton

śpiewak śpiewający bas-barytonem


SJP.pl

Bas-baryton – rodzaj głosu łączący w sobie cechy basu i barytonu. Często są to śpiewacy o niezwykle rozległej skali głosu umożliwiającej im śpiewanie zarówno partii barytonowych jak i basowych. Skala bas-barytonu obejmuje ponad dwie oktawy i sięga od F (czasem E) wielkiego do g razkreślnego.

Wikipedia


bas-relief

[czytaj: ba reljEf] mało wypukła rzeźba; płaski relief, płaskorzeźba, barelief


SJP.pl


basa

osoba śpiewająca basem


SJP.pl

Basa – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Sagarmatha w dystrykcie Solukhumbu. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 617 gospodarstw domowych i 3256 mieszkańców (1643 kobiet i 1613 mężczyzn).

Wikipedia


basaj

nazwisko


SJP.pl


basajew

nazwisko, np. Szamil Basajew (1965-2006), czeczeński przywódca rebeliantów


SJP.pl


basak

nazwisko


SJP.pl


basakówka

wieś w Polsce


SJP.pl


basarunek

baserunek; dawniej:
1. chłosta, baty, cięgi;
2. wynagrodzenie za krzywdę, odszkodowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. chłosta

 (1.2) daw. odszkodowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbasaˈrũnɛk, AS: basarũnek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baty, chłosta, cięgi

 (1.2) odszkodowanie, wynagrodzenie

Wiktionary


basałyk

1. żartobliwe określenie małego, niesfornego dziecka;
2. dawna broń tatarska, bicz zakończony kolczastą kulką;
3. przestarzałe określenie śladu po uderzeniu;
4. dawniej: urwis, nicpoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. bicz zakończony ołowianą kulką

 (1.2) żart. psotne dziecko

 (1.3) daw. ślad po uderzeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsawɨk, AS: basau̯yk

Wiktionary


baseball

[czytaj: bejzbol albo bejsbol] bejsbol, bejzbol;
1. dyscyplina sportowa wywodząca się z Ameryki Północnej, podobna do palanta;
2. kij do tej dyscypliny sportowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

 (1.2) slang. kij baseballowy

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesteś świetny w baseballu, ale kiepski w golfa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejsbol m., baseballista m., bejsbolista m., baseballistka ż., baseballówka ż., bejsbolówka ż.

 przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bejsbol

Wiktionary


baseballista

[czytaj: bejzbolista albo bejsbolista] zawodnik uprawiający baseball; bejsbolista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. ktoś, kto gra w bejsbol, sportowo lub rekreacyjnie

Wiktionary

Baseballista (jap. "Ippatsu Kanta-kun", wł. "Il fichissimo del Baseball") – japoński serial anime wyprodukowany w 1977 roku przez Tatsunoko Production w reżyserii Hiroshiego Sasagawy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klub odwiedził amerykański baseballista polskiego pochodzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejsbolówka ż., bejsbol mrz., baseball mrz., baseballówka ż.

:: fż. baseballistka ż.

 przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bejsbolista

Wiktionary


baseballistka

→ baseballista [czytaj: bejzbolistka albo bejsbolistka]; bejsbolistka


SJP.pl


baseballowy

→ baseball [czytaj: bejzbolowy lub bejsbolowy]; bejzbolowy, bejsbolowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z baseballem, dotyczący baseballu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dryblas miał w ręce kij baseballowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejsbolówka ż., bejsbol mrz., baseball mrz., baseballista mos., baseballistka ż.

 przym. bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bejsbolowy

Wiktionary


baseballówka

[czytaj: bejsbolówka] bejsbolówka; potocznie:
1. czapka z zaokrąglonym daszkiem;
2. kurtka mająca przy pasie oraz na zakończeniach rękawów ściągacze o tym samym wzorze;
3. kij do gry w baseball


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. sport. czapka sportowa z daszkiem, wywodzącą się z gry w baseball

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baseball mrz., baseballista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bejsbolówka

Wiktionary


basedow

1. nazwisko obce, np. Karl Adolph von Basedow (1799-1854) - niemiecki lekarz;
2. choroba Basedowa - choroba objawiająca się wytrzeszczem oczu, powiększeniem tarczycy i tachykardią; choroba Gravesa-Basedowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Basedow – dzielnica Prenzlau
  • Basedow – gmina w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Mecklenburgische Seenplatte
  • Basedow – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Herzogtum Lauenburg
  • Johannes Bernhard Basedow – niemiecki pedagog
  • Karl Adolph von Basedow – niemiecki lekarz

Wikipedia


basek

najniżej strojona struna w skrzypcach


SJP.pl


basen

1. sztuczny zbiornik na wodę; staw, sadzawka;
2. teren, na którym znajduje się ten zbiornik; kąpielisko, pływalnia;
3. zbiornik na piasek, węgiel, ropę itp.;
4. naczynie umożliwiające chorym oddawanie moczu bez wstawania z łóżka; kaczka, nocnik;
5. w geografii: obniżenie, zagłębienie terenu;
6. w geografii: zespół dorzeczy, których wody spływają do jednego morza lub oceanu;
7. część obszaru wodnego portu przeznaczona do postoju lub naprawy statków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

 (1.2) med. płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;

 (1.3) geogr. hydrol. region wokół morza lub innego zbiornika wodnego

 (1.4) część obszaru wodnego portu, będąca miejscem postoju albo naprawy statków

 (1.5) sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • basen oceaniczny, wielkie obniżenia w skorupie ziemskiej, poniżej szelfu i stoków kontynentalnych
  • basen – rodzaj zbiornika antropogenicznego
  • basen (zlewisko) – zbiór dorzeczy
  • basen artezyjski
    • Wielki Basen Artezyjski
  • basen portowy – akwen na terenie portu (morskiego lub rzecznego) przeznaczony do manewrowania i cumowania statków
  • basen pływacki – zbiornik wodny przeznaczony dla ludzi, do kąpieli i pływania, można wyróżnić następujące rodzaje:
    • basen sportowy – basen z wydzielonymi torami do pływania.
    • basen rekreacyjny – basen przeznaczony do zabawy w wodzie o głębokości najczęściej 1,20 m.
    • brodzik dla dzieci – płytki basen dla najmłodszych, głębokość najczęściej 40 cm.
    • park wodny – kompleks basenów ze zjeżdżalniami oraz atrakcjami do zabawy dla dzieci i rodziców
    • basen termalny – baseny wypełnione gorącą wodą, wydobywaną ze źródeł podziemnych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie chodzę na basen, bo nie umiem pływać.

 (1.2) Poproś pielęgniarkę, żeby przyniosła mi basen.

 (1.3) Kraje basenu Morza Śródziemnego podpisały umowę o współpracę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbasɛ̃n, AS: basẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basenowa ż.

:: zdrobn. basenik m.

 przym. basenowy, wokółbasenowy, przybasenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pływalnia

Wiktionary


basenik

mały basen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od basen

 (1.2) mały basen

 (1.3) dmuchany brodzik dla dzieci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michałku, idź jeszcze trochę do baseniku, bo za godzinkę będziemy się zbierali.

 (1.2) Do tej pory w judaizmie praktykowane jest obmycie z rytualnej nieczystości, chasydzi czynią to w specjalnie do tego przeznaczonym baseniku zwanym mykwą.

 (1.2) Papuziki błękitne potrzebują również stałego dostępu do baseniku z wodą.

 (1.3) Produkowane przez nas baseniki przeznaczone są dla dzieci od 3 lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basen mrz., basenowa ż.

 przym. basenowy, wokółbasenowy, przybasenowy

Wiktionary


basenji

[czytaj: basendżi] rasa psów z grupy szpiców i psów pierwotnych


SJP.pl

Basenji, (wymowa: "basendżi") – jedna z ras psów należąca do grupy szpiców i psów w typie pierwotnym. Należy do grupy 5 FCI. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia


basenowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. osoba korzystająca z basenu, zwłaszcza regularnie

Wiktionary


basenowy

→ basen


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z basenem, dotyczący basenu

Wiktionary

Patrz:

basen

Powiązane:

 rzecz. basen mrz., basenik mrz.

Wiktionary


baserunek

basarunek; dawniej:
1. chłosta, baty, cięgi;
2. wynagrodzenie za krzywdę, odszkodowanie


SJP.pl


baserunk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. poprawa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛrũŋk, AS: baserũŋk

Wiktionary


baset

pies o masywnej budowie ciała, długim tułowiu i krótkich nogach; basset


SJP.pl


basethorn

nieco większa odmiana klarnetu altowego; basetorn, rożek basetowy, rożek basowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. odmiana klarnetu basowego, rożek basetowy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rożek basetowy, zwany też basethornem, jest altową odmianą klarnetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛtxɔrn, AS: basetχorn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rożek basetowy

Wiktionary


basetla

1. ludowy instrument smyczkowy o niskich dźwiękach, pośredniej wielkości między wiolonczelą a kontrabasem, używany w kapelach ludowych;
2. archaicznie: wiolonczela;
3. przenośnie: niedołęga, głupiec; łamaga, niezguła, niezdara;
4. przenośnie: grupa kobieta; baryłka, beczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. rodzaj smyczkowego instrumentu ludowego;

 (1.2) daw. wiolonczela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przodzie orszaku smyczki dotąd w powietrzu sterczące na struny opadły; z dźwiękami skrzypiec i basetli wygrywających marsza zmieszał się turkot kół i tętent koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛtla, AS: basetla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basetlista m.

Wiktionary


basetlista

instrumentalista grający na basetli


SJP.pl


basetlistka

→ basetlista


SJP.pl

Patrz:

basetlista

basetorn

nieco większa odmiana klarnetu altowego; basethorn, rożek basetowy, rożek basowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zob. basethorn.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rożek basetowy, nazywany także basetornem, jest altową odmianą klarnetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛtɔrn, AS: basetorn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rożek basetowy; war. basethorn

Wiktionary


basetowy

rożek basetowy - nieco większa odmiana klarnetu altowego; basetorn, basethorn, rożek basowy


SJP.pl


basf

produkt marki BASF


SJP.pl

BASF SE – największe przedsiębiorstwo chemiczne na świecie z siedzibą w Niemczech.

Nazwa "BASF" powstała jako skrót od "Badische Anilin- und Soda-Fabrik". Te cztery litery są zarejestrowanym znakiem towarowym.

Akcje BASF notowane są na giełdach papierów wartościowych we Frankfurcie (BAS), Londynie (BFA) i Zurychu (AN).

Wikipedia


basia

potocznie: wiewiórka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od Barbara

 (1.2) zoonim którym powszechnie woła się wiewiórki

 (1.3) geogr. rzeka na Białorusi, w obwodzie mohylewskim;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już tam ojciec do swej Basi mówi zapłakany […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɕa, AS: baśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Basiuchna ż., Barbara ż., Baśka ż., Basieńka ż., Barbórka ż., barbórka ż., Basiunia ż., Barbora ż., Bacha ż.

 przym. Basiny, Baśkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Basiuchna, Baśka, Basieńka, Basiunia

Wiktionary


basiak

nazwisko


SJP.pl


basic

[czytaj: bejz-ik] język programowania (skrót od: Beginner's All Purposes Symbolic Instruction Code); BASIC


SJP.pl

BASIC ("Beginner’s All-purpose Symbolic Instruction Code") – język programowania wysokiego poziomu, opracowany w 1964 przez Johna George’a Kemeny’ego i Thomasa E. Kurtza w Dartmouth College na bazie Fortrana i Algola-60. Jego pierwsza wersja znana była później pod nazwą Dartmouth BASIC, pierwszy program w BASIC-u został uruchomiony 1 maja 1964 na komputerze General Electric GE-225 typu mainframe.

Wikipedia


basicowy

[czytaj: bejz-ikowy] potocznie: standardowy, normalny


SJP.pl


basieńka

zdrobnienie od: Barbara (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sportretował Basieńkę w czerwonym kimono.

 (1.1) Wiele razy rozmawiał z Basieńką przez domofon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Basia ż., Baśka ż., Barbórka ż., barbórka ż.

 przym. Basiny, Baśkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Barbara, Basia, Baśka

Wiktionary


basik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: bas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie bas, lecz tylko słaby basik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas mrz., basista mos., basistka ż.

 przym. basowy

Wiktionary


basileus

bazyleus;
1. tytuł monarchy państwa bizantyjskiego
2. jeden z trzech zwierzchnich archontów w starożytnych Atenach mający pieczę nad sprawami religijnymi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Basileus – w starożytności: tytuł władców niektórych polis oraz państw hellenistycznych
  • Basileus – w średniowieczu: jeden z dwóch tytułów (obok tytułu autokratora) cesarzy bizantyjskich
  • Basileus – współcześnie: grecki odpowiednik tytułu króla, noszony przez koronowanych władców tego państwa w latach 1832–1924, 1935–1941 i 1944–1973

Wikipedia


basilicata

[czytaj: baz-iliKAta] region we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;

Wiktionary

Basilicata – region administracyjny w południowych Włoszech, o powierzchni 9992 km², 620,2 tys. mieszkańców i stolicą w Potenza (67,1 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 62 osób na km². Graniczy z Apulią, Kalabrią i Kampanią.

W skład Basilicaty wchodzą 2 prowincje: Potenza i Matera.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobnie jak Kalabria i Apulia Basilicata należała do katepanatu Italii.

Wiktionary


basilissa

tytuł cesarzowych i cesarzówien bizantyjskich; bazylissa


SJP.pl


basin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Basi lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Basin (biał. Басіна, ros. Басино) – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie nowogródzkim, w sielsowiecie Wsielub
  • Basin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Baranów
  • Basin – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Jefferson
  • Basin – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Big Horn
  • Basin (ang. Basin Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Boyd

Wikipedia


basinger

[czytaj: bejs-inger] Kim Basinger - amerykańska aktorka filmowa (urodzona w 1953 roku)


SJP.pl


basiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Basi lub z nią związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Basi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprawdzałeś już w Basinym pokoju?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Basia ż., Baśka ż., Basieńka ż.

Wiktionary


basio

[czytaj: basjo] turniej zapaśniczy sumo, narodowy sport japoński


SJP.pl


basior

1. samiec wilka
2. gwarowo: bat, bicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) łow. samiec wilka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) reg. bat, bicz

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: basiora

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zza drzewa zalśniły lampy basiora.

 (2.1) Smagnął go przez plecy basiorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɕɔr, AS: baśor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basiora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilk

 (2.1) bicz, bat

Wiktionary


basiora

samica wilka; wilczyca, wadera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. samica wilka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomiędzy drzewami przemknęła basiora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɕɔra, AS: baśora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basior

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczyca, wadera

Wiktionary


basista

osoba grająca na basie lub kontrabasie; basetlista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muzyk, który gra na gitarze basowej

 (1.2) muzyk, który gra na kontrabasie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) łow. samiec jelenia (byk) wyróżniający się basową barwą głosu

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Nim doszedł tego basistę na strzał, z daleka po głosie go tropił i rozpoznawał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɕista, AS: baśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas m., kontrabas m., kontrabasista m.

:: fż. basistka ż.

 czas. basować ndk.

 przym. basowy, kontrabasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kontrabasista

Wiktionary


basistka

kobieta, dziewczyna grająca na basie lub kontrabasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na basie – gitarze basowej

 (1.2) muz. kobieta, która gra na basie – kontrabasie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basista mos., basik mrz., bas mos./mrz.

 przym. basowy

 czas. basować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kontrabasistka

Wiktionary


basiuchna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyślijmy Basiuchnie kartkę z pozdrowieniami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Barbara ż., Basia ż., Basiunia ż., Baśka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Basia, Basieńka

Wiktionary


basiuk

nazwisko


SJP.pl


basiulka

zdrobnienie od: Barbara (imię żeńskie)


SJP.pl


basiunia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy Basiuni klaserek na znaczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Basiuchna ż., Barbara ż., Basia ż., Baśka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Basia, Basieńka

Wiktionary


basiur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. łow. zob. basior.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przecież i basiur, wyruszywszy na łowy, przystaje na krawędzi puszczy i stoi, słuchając i węsząc.

 (1.1) — Powiada, że jak naganka wyjdzie z lasu, to basiur przyczajony gdzie w gąszczu, pewnikiem zajrzy do gniazda, czy wilczyca ze szczeniętami nie wróciła…

Wiktionary


basiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Basiński (ur. 1952) – polski lekarz anestezjolog,
  • Antoni Basiński (1905–1990) – polski chemik
  • Bolesław Basiński (1948–2022) – polski działacz państwowy i sportowy, prezydent Nowego Sącza
  • Dariusz Basiński (ur. 1967) – polski aktor
  • Jakub Basiński (1768–1848) – polski duchowny katolicki
  • Stanisław Basiński (1866-?) – polski nauczyciel

Wikipedia


bask

członek narodu mieszkającego po obu stronach Pirenejów nad Zatoką Biskajską


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bask – koń, ogier
  • Baskowie – naród

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brak dowodów potwierdzających genezę euskera i jego szczególna unikatowość sprawiają, że Basków przedstawia się jako lud oryginalny, prawdopodobnie najstarszy współcześnie żyjący lud europejski, a niekiedy nawet jako „aborygenów półwyspu”.

 (1.1) Ze Szwajcarem Ciriaco Sforzą również w Bayernie są spore kłopoty natury wychowawczej, krewki charakter ma też francuski Bask, Bixente Lizarazu (to on pobił się kiedyś na treningu z Matthäusem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bask, AS: bask

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baskijski mrz., baskijka ż., baskina ż., Baskonia ż.

:: fż. Baskijka ż.

 przym. baskijski

Wiktionary


baskak

średniowieczny namiestnik mongolski, przedstawiciel władzy chana i poborca danin


SJP.pl

Baskak – urzędnik administracji Chanatu Kara Kitajów i imperium mongolskiego. Do jego obowiązków należało egzekwowanie obciążeń podatkowych, posiadał także ograniczone kompetencje wojskowe i nadzorcze.

Wikipedia


baskerville

baskerwil;
1. jeden z krojów angielskiej osiemnastowiecznej antykwy barokowej;
2. czcionka kroju o tej samej nazwie


SJP.pl

Baskerville – uniwersalny i międzynarodowy krój pisma zaprojektowany w 1754 roku przez angielskiego drukarza i liternika Johna Baskerville’a. Baskerville jest pismem szeryfowym, klasyfikowanym jako antykwa barokowa. Charakteryzuje się mocnymi szeryfami oraz zaakcentowaniem pionowych kresek liter. Dzięki swym walorom estetycznym i funkcjonalnym Baskerville jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych pism, adaptowanym przez wielu producentów czcionek.

Wikipedia


baskerwil

baskerville;
1. jeden z krojów angielskiej osiemnastowiecznej antykwy barokowej;
2. czcionka kroju o tej samej nazwie


SJP.pl


basket

środowiskowo: koszykówka, basketball (rzadko), piłka koszykowa (gra zespołowa polegająca na zdobywaniu punktów przez umieszczanie piłki w koszu rywali, przytwierdzonym do wysoko znajdującej się tablicy)


SJP.pl

Basket – czterokołowy, lekki pojazd konny o nadwoziu otwartym, wykonanym częściowo z wikliny, w kształcie kosza. Pojazdy tego typu produkowane były w Wielkiej Brytanii od ok. 1870.

Wikipedia


basketball

[czytaj: basketbol] rzadko: koszykówka, piłka koszykowa (gra zespołowa polegająca na zdobywaniu punktów przez umieszczanie piłki w koszu rywali, przytwierdzonym do wysoko znajdującej się tablicy); basket (środowiskowo)


SJP.pl


basketballowy

→ basketball [czytaj: basketbolowy]; koszykówkowy


SJP.pl


baskijka

nakrycie głowy bez daszka; beret baskijski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) beret baskijski; płaskie, okrągłe nakrycie głowy bez daszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Los emigranta był tu meteforą postawy wszystkich odmawiających współpracy: „Miał na sobie mundur oficera angielskiego z napisem >Poland< na rękawie, na głowie baskijkę. Przybywał z Włoch, z armii Andersa, w Paryżu miał być krótko."

 (1.1) (…) inwazja baskijek na naszą wieś (i męskie elementy wiejskie w miastach) jest zjawiskiem bez precedensu. Przedwojenne maciejówki znikły bez śladu (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bask mos., Baskijka ż., Baskonia ż., baskijski mrz.

 przym. baskijski

Wiktionary


baskijski

→ Baskonia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Baskami, dotyczący Basków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język Basków;

Wiktionary

Patrz:

Baskonia

Przykłady

 (1.1) Juan Sebastián Elcano był baskijskim żeglarzem i odkrywcą.

 (2.1) Baskijski jest językiem ergatywnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsʲcijsʲci, AS: basʹḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baskonia ż., Bask mos., Baskijka ż., baskina ż., baskijka ż.

Wiktionary


baskijskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem baskijskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem baskijskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku baskijskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsʲcijskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: basʹḱii ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


baskijskość

→ baskijski


SJP.pl

Patrz:

baskijski

baskil

rodzaj zamknięcia okna lub drzwi za pomocą wsuwanych pręcików wchodzących w futrynę; baskwil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. zob. baskwil.

 (1.2) jeźdz. pozycja, jaką przybiera dobrze ujeżdżony koń w czasie skoku nad przeszkodą;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • baskil, baskila – prawidłowa pozycja konia w czasie skoku nad przeszkodą
  • baskil, baskwil lub baskila – rodzaj mechanizmu ryglującego w stolarce okiennej oraz stosowany w broni
  • – dystrykt w Turcji

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baskilowy

 czas. baskilować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baskwil

 (1.2) baskila

Wiktionary


baskilowy

związany z baskilem


SJP.pl


baskina

1. ozdobna, szeroka spódnica noszona przez Baskijki i Hiszpanki;
2. rozkloszowana albo rozcinana część długiej bluzki lub żakietu, doszyta w talii, wykładana na wierzch spódnicy; baskinka;
3. dawniej: wydekoltowany stanik bez rękawów, modny we Francji w pierwszej połowie XVI wieku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • baskina – element górnej części stroju męskiego lub kobiecego
  • baskina – spódnica hiszpańska
  • baskina – część zbroi płytowej
  • Elya Baskin – łotewsko-amerykański aktor
  • Whit Baskin – strongman

Wikipedia


baskinka

rozkloszowana albo rozcinana część długiej bluzki lub żakietu, doszyta w talii, wykładana na wierzch spódnicy; baskina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozkloszowany element górnej części stroju męskiego lub kobiecego przypominający falbanę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki żakiet może występować w wersji z baskinką, dzięki niej kobiety wyglądają bardziej powabnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. baskina ż.

Wiktionary


basklarnet

instrument muzyczny niższy o oktawę od zwykłego klarnetu


SJP.pl


baskonia

region i kraina historyczna w Hiszpanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. dawna nazwa Kraju Basków

Wiktionary

Baskonia, Kraj Basków (bask. "Euskal Herria", "Euskadi", hiszp. "Pais Vasco", "Vasconia", fr. "Pays Basque") – kraina historyczna na pograniczu Hiszpanii i Francji, położona nad Zatoką Biskajską, zamieszkana w znacznej części przez Basków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech żyje wolna Baskonia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈskɔ̃ɲja, AS: baskõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baskijski

 rzecz. baskijka ż., Bask mos., Baskijka ż., baskijski mrz.

Wiktionary


baskowie

członek narodu mieszkającego po obu stronach Pirenejów nad Zatoką Biskajską


SJP.pl

Baskowie – protonaród waskoński zamieszkujący tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską. Obecnie żyje około 10 milionów Basków, z czego 2,3 miliona w Hiszpanii, około 285 tysięcy we Francji i kilka milionów na emigracji (głównie w Ameryce Łacińskiej).

Wikipedia


baskwil

rodzaj zamknięcia okna lub drzwi za pomocą wsuwanych pręcików wchodzących w futrynę; baskil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. rodzaj mechanizmu ryglującego w stolarce okiennej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. baskwilowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baskil

Wiktionary


baskwilowy

związany z baskwilem


SJP.pl


basma

1. metalowa osłona zakładana na ikonę, zakrywająca tło obrazu; koszulka, okład, sukienka;
2. farba do włosów zawierająca naturalny barwnik


SJP.pl

Basma (hebr. בסמ"ה, arab. بسم) – samorząd lokalny położony w dystrykcie Hajfa, w Izraelu.

Miasteczko leży na południe od miasta Umm al-Fahm, w paśmie górskim Karmel.

Wikipedia


basmacz

członek antybolszewickiego, zbrojnego ruchu narodowościowo-religijnego w Azji Środkowej w latach 1918-26, inspirowanego przez feudałów i duchowieństwo muzułmańskie


SJP.pl


basmala

formuła rozpoczynająca surę Koranu, stanowiąca także muzułmański ornament kaligraficzny i architektoniczny; bismala, bismilla, bismillah


SJP.pl

Basmala ( ‏بسملة‎) – formuła „w imię Boga miłosiernego litościwego” (‏بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيم‎, "Bi-ismi Allāhi Ar-Raḥmāni Ar-Raḥīm") rozpoczynająca prawie każdą surę Koranu, którą praktykujący muzułmanin rozpoczyna każdą ważniejszą czynność i która świadczy o przynależności do ummy.

Wikipedia


basmati

indyjska odmiana ryżu o długich ziarnach


SJP.pl


basok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. (także. żart.) osoba otyła; osoba z wielkim brzuchem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. opasły brzuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Nie wiedziołech, że od niej chop to je taki basok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grubas

 (2.1) gw. Górny Śląsk bas

Wiktionary


basowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) śpiewanie basem

 (1.2) granie na basie

 (1.3) granie akompaniamentu

 (1.4) daw. przytakiwanie, schlebianie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas m., basista m.

 czas. basować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) akompaniowanie, przygrywanie

Wiktionary


basować

1. potocznie: śpiewać basem; wydawać głos o niskim tonie;
2. potocznie: wtórować, akompaniować;
3. przestarzałe: potakiwać, schlebiać komuś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wtórować, przytakiwać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas, basek, basista, basistka, basowanie

 przym. basowy

Wiktionary


basowy

związany z basem, dotyczący basu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący basu, określający bas

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla basu, mający cechy basu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bas mrz., basik mrz., basista mos., basistka ż.

 czas. basować

Wiktionary


basra

miasto w Iraku; Al-Basra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowym Iraku, położone nad rzeką Szatt al-Arab;

 (1.2) geogr. wieś w Pakistanie, w prowincji Pendżab

 (1.3) geogr. wieś w Jemenie, w muhafazie Hadramaut

 (1.4) geogr. adm. prowincja w południowej części Iraku, ze stolicą w mieście Basra (1.1);

Wiktionary

Basra (arab. البصرة", Al-Basra", także "Busra", "Busrah") – trzecie co do wielkości miasto w Iraku, liczące 1 293 052 mieszkańców (2024).

Basra jest położona na szlaku wodnym Szatt al-Arab w pobliżu Zatoki Perskiej (55 km od ujścia), jest głównym portem kraju i stolicą muhafazy Basra.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. basryjczyk mos., basryjka ż.

 przym. basryjski

Wiktionary


basryjczyk

mieszkaniec Basry (Al-Basry)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Basry; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Intelektualna działalność kufijczyków i basryjczyków obejmowała nie tylko studia językoznawcze, jak to wyżej sygnalizowałem, ale także między innymi literaturę piękną, teologię i historiografię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Basra ż.

:: fż. basryjka ż.

 przym. basryjski

Wiktionary


basryjka

mieszkanka Basry (Al-Basry)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Basry; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Basra ż.

:: fm. basryjczyk mos.

 przym. basryjski

Wiktionary


basryjski

→ Basra (Al-Basra)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Basrą, dotyczący Basry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basryjka ż., basryjczyk mos., Basra ż.

Wiktionary


bass

ryba z rzędu okoniokształtnych; m.in. bass wielkogębowy, bass słoneczny, bass zielony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. ryba z rodziny bassowatych (nazwa systematyczna|Centrarchidae|ref=tak.)

 (1.2) spoż. angielskie piwo marki Bass Brewery

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BASS – biblioteka dźwiękowa
  • bass wielkogębowy (Micropterus salmoides) – ryba z rodziny bassowatych
  • Bass Astral – polski muzyk, basista i producent muzyczny.
  • Colin Bass – brytyjski progresywny muzyk rockowy, basista, członek zespołu Camel.
  • Eduard Bass – czeski pisarz, dziennikarz, piosenkarz, aktor, konferansjer i autor piosenek.
  • Lance Bass – amerykański piosenkarz, aktor, producent filmowy i telewizyjny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włodek złowił dwa bassy i kilka okoni.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. bassek mzw., bassowate lm nm.

 przym. bassowaty

Wiktionary


basse-terre

[czytaj: basTER] stolica Gwadelupy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica francuskiego departamentu zamorskiego Gwadelupy;

 (1.2) geogr. jedna z dwóch wysp tworzących Gwadelupę;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Basse-Terre – jedna z wysp tworzących terytorium Gwadelupy
  • Basse-Terre – miasto na Gwadelupie
  • Basseterre

Wikipedia


bassek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. niewielka ryba słodkowodna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyłowiony z akwarium bassek podrygiwał w siatce do łapania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bass mzw., bassowate lm nm.

Wiktionary


basset

pies o masywnej budowie ciała, długim tułowiu i krótkich nogach; baset


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. masywny pies myśliwski o zwisających uszach;

Wiktionary

Basset hound – jedna z ras psów, należąca do grupy psów gończych i posokowców, zaklasyfikowana do sekcji psów gończych w podsekcji gończych krótkonożnych. Typ jamnikowaty. Według klasyfikacji FCI podlega próbom pracy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbasːɛt, AS: ba•set

Wiktionary


basseterre

[czytaj: basTER] stolica Saint Kitts i Nevis


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Saint Kitts i Nevis;

Wiktionary

Nie mylić z: Basse-Terre.

Basseterre – stolica Saint Kitts i Nevis, na wyspie Saint Kitts, port nad Morzem Karaibskim; 14,000 mieszkańców (2018). Stolica parafii Saint George Basseterre.

W Basseterre główną rolę stanowi przemysł spożywczy i bawełniany. W mieście jest zlokalizowane lotnisko: port lotniczy Robert L. Bradshaw. Stacja kablowa o międzynarodowym znaczeniu. Miasto jest siedzibą Wschodniokaraibskiego Banku Centralnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbasːɛˈtɛrːɛ, AS: ba•sete•re

Wiktionary


bassowate

rodzina ryb słodkowodnych z rzędu okoniokształtnych; okoniopstrągowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Centrarchidae|Lacépède|ref=tak., rodzina słodkowodnych ryb o krępym ciele;

Wiktionary

Bassowate, [], [] (Centrarchidae) – rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych, nazywanych również okoniami słonecznymi. Niektóre gatunki poławiane dla celów konsumpcyjnych. Wykorzystywane w badaniach laboratoryjnych. Bass pawik, bass tarczowy i bass słoneczny hodowane w akwariach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszystkie gatunki bassowatych budują gniazda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bass mzw., bassek mzw.

Wiktionary


bassowaty

o cechach bassowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


basta

wykrzyknik wyrażający nakaz zakończenia czegoś; dosyć, dość, finito, koniec, kwita, szlus


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wyraz określający zakończenie danej wypowiedzi lub stanowczy nakaz zakończenia czegoś; dość

 (1.2) gw. więzienna zaklęcie odwołujące zakaz lub przekleństwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Basta – wieś w Rosji, w obwodzie astrachańskim
  • Basta – wieś w Wielkiej Brytanii, w Szkocji, na Szetlandach
  • Bașta – wieś w Rumunii
  • Basta – rosyjski raper
  • Basta – album Katarzyny Nosowskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mam zamiaru tego zrobić i basta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbasta, AS: basta

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bastować ndk., zbastować dk.

 rzecz. bastowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzekłem, i już, dość, dosyć, wystarczy, kwita

Wiktionary


bastard

dziecko ze związku pozamałżeńskiego; bękart


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. nieślubne dziecko, głównie w odniesieniu do pozamałżeńskich potomków królewskich

 (2.2) obraźliwie o kimś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bastard – zwierzę uzyskane w wyniku krzyżowania międzygatunkowego (czyli bastardyzacji).
  • Bastard – określenie dziecka z nieprawego łoża, zwłaszcza potomka królewskiego. Określenie jest to nadal używane w genealogii i heraldyce, a także literaturze historycznej.
  • Bastard – W heraldyce funkcjonuje jako oznaczenie herbu, tzw. uszczerbienie, oznaczające herb bastarda. Zazwyczaj jest to ukośny pas – barre – skierowany w lewo, lub jego pomniejszona wersja – baton.
  • Bastard – rodzaj miecza, łączący w sobie cechy miecza jednoręcznego oraz miecza długiego.
  • Bastard – album zespołu Kat.
  • Viola bastarda – smyczkowy instrument muzyczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zebryna jest bastardem zebry i osła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbastart, AS: bastart

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bastardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyżówka, mieszaniec, hybryda

 (2.1) bękart

Wiktionary


bastarda

1. krój pisma drukarskiego; czcionka tego kroju
2. działo używane w XVII w., odmiana kolubryny, mająca krótszą lufę i mniejszy ciężar


SJP.pl

Bastarda – typ pisma gotyckiego, stanowiący połączenie cech pism kaligraficznych oraz kursywnych. Stosowano ją m.in. do pisania kodeksów.

Bastarda powstała we Francji, []. Silne są również wpływy kursywy.

Cechami charakterystycznymi bastardy, różniącymi ją od tekstury, są (oprócz wskazanych wyżej):

Wikipedia


bastardowy

→ bastard


SJP.pl

Patrz:

bastard

bastardyzacja

międzygatunkowe krzyżowanie zwierząt


SJP.pl

Bastardyzacja (ze starofr. "bâtard", ang. "bastardization"), krzyżowanie międzygatunkowe zwierząt – proces polegający na krzyżowaniu osobników należących do różnych, ale blisko ze sobą spokrewnionych gatunków. W wyniku bastardyzacji uzyskuje się mieszańce zwane bastardami. W odniesieniu do roślin używa się określenia hybrydyzacja lub krzyżowanie międzygatunkowe roślin.

Wikipedia


basteja

półokrągła budowla, wysunięta na zewnątrz linii umocnień, stanowiąca element fortyfikacji w XV wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. archit. wojsk. element dawnych fortyfikacji miejskich lub zamkowych, mający postać niskiej, masywnej, zwykle półokrągłej lub wielobocznej budowli wysuniętej przed mur obronny

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) rondel

Wiktionary


bastejowy

→ basteja


SJP.pl

Patrz:

basteja

bastek

zdrobnienie od: Sebastian (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) pot. imię|polski|m. zdrobn. Sebastian

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alojzy Bastek – polski działacz społeczny, powstaniec śląski
  • Erhard Bastek – polski polityk
  • Ewald Bastek – polski pływak i piłkarz wodny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rano spacerowaliśmy z Bastkiem po wydmach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baścik mos., Sebastian mos., Seba mos., Sebastiana ż., Sebastianek mos., Sebastianowa ż., Sebastianowo n., Sebastianówna ż., Sebastianostwo lm m.

 przym. Sebastianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Seba, Sebastian, Sebastianek

Wiktionary


basten

nazwisko


SJP.pl


bastet

egipska bogini, protektorka króla i kobiet ciężarnych, czczona pod postacią kota


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bastia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

Wiktionary

Bastia (, Bastìa) – główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce, główny ośrodek administracyjny departamentu Górna Korsyka. Miasto zostało założone w XIV wieku. Ma dobrze rozwinięty przemysł metalowy i tytoniowy. Dzięki dostępowi do Morza Śródziemnego i długiej historii Bastia jest dużym ośrodkiem rekreacyjnym z plażą i kąpieliskami. Oprócz starego miasta ma inne turystyczne atrakcje takie jak:

Wikipedia


bastion

bulwar, część fortyfikacji stałej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

 (1.2) przen. niewzruszone oparcie dla czegoś

Wiktionary

Bastion – podstawowy element umocnień w dawnych fortyfikacjach o narysie bastionowym, wznoszony na załamaniach obwałowania twierdzy (na wysuniętych narożnikach). Wywodzi się z wcześniej stosowanych bastei. Bastiony jako element fortyfikacji były używane od połowy XVI do połowy XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atakowany bastion ciągle się bronił.

 (1.2) Kościół był bastionem oporu przeciwko komunizmowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbastʲjɔ̃n, AS: bastʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bastionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beluarda, bulwar

Wiktionary


bastionik

mały bastion


SJP.pl


bastionowy

związany z bastionem, dotyczący bastionu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bastionem, dotyczący bastionu

 (1.2) wyposażony w bastion, mający formę bastionu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bastion mrz.

Wiktionary


bastonada

dawny rodzaj kary polegającej na biciu kijem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. kara bicia kijami w pięty lub w plecy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbastɔ̃ˈnada, AS: bastõnada

Wiktionary


bastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zrywanie z czymś, kończenie czegoś, zaprzestawanie czegoś

 (1.2) daw. karc. pasowanie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bastować

 wykrz. basta

Wiktionary


bastować

kończyć, przestawać, stopować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbastować)

 (1.1) rzad. przestawać coś robić, odmawiać dalszego udziału, przerywać coś z własnej woli

 (1.2) daw. karc. mówić basta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bastowanie n.

 wykrz. basta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kończyć, powstrzymywać się, przerywać, rezygnować, wstrzymywać się, zaprzestawać, zrywać

 (1.2) pasować

Wiktionary


bastyda

baszta wartownicza w umocnionych fortyfikacjami miastach średniowiecznych


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bastylia

w średniowieczu: niewielki zamek budowany poza murami miasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielki, średniowieczny zamek wybudowany za murami miasta

Wiktionary

Bastylia (fr. "la Bastille") – zamek wybudowany pod Paryżem, w latach 1370–1383, jako część jego umocnień, w celu obrony bramy Św. Antoniego. Słowo "la bastille" w wolnym tłumaczeniu oznacza każdy zamek tuż za rogatkami miasta i jest mniej więcej odpowiednikiem polskiego słowa barbakan.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈstɨlʲja, AS: bastylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bastylia

Wiktionary


bastylski

przymiotnik od: Bastylia


SJP.pl


basuto

1. lud afrykański mieszkający w górach Lesotho i w RPA;
2. terytorium zależne w Afryce południowej od XIX wieku do 1966 roku


SJP.pl

Basuto, Basutoland – od XIX wieku do roku 1966 terytorium zależne w Afryce południowej, protektorat brytyjski (powierzchnia: ~30 tys. km²). Powstało po aneksji przez Brytyjczyków ziem zamieszkanych od około XV wieku przez klany mówiące językami z rodziny bantu ludów Sotho-Tswana, zintegrowanych w I połowie XIX wieku w wyniku działalności miejscowego króla, Moshoeshoe I, w jeden naród nazwany Basotho (dosłownie – „południowi Sotho”).

Wikipedia


basy

1. najniższy głos męski
2. instrument muzyczny
3. (zwykle w lm) najniższy rejestr dźwięków w instrumentach muzycznych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • basy – ludowa nazwa basetli (instrument muzyczny)
  • Basy – instrument muzyczny
  • Basy – łąka we wsi Wolica Siesławska
  • Basy – skała w Pieninach Spiskich

Wikipedia


basza

pasza; tytuł dostojnika w imperium osmańskim; osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. inna pisownia → pasza

 (1.2) daw. przen. inna pisownia → pasza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Basza (król Izraela)
  • pasza (urząd)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Twardowski siadł w końcu stoła, podparł się w boki jak basza (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʃa, AS: baša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasza m., baszybuzuk m., paszalik m., paszałyk m., paszałykat m., daw. paszanica m., daw. paszowstwo n., daw. paszostwo n., stpol. paszeństwo n., daw. baszowstwo n., daw. baszostwo n.

 przym. paszowski, baszowski, daw. baszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasza

Wiktionary


baszak

nazwisko


SJP.pl


baszan

starożytny region na Bliskim Wschodzie; biblijna nazwa Wzgórz Golan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;

Wiktionary

Baszan, Batanea, Trachonitis – bogaty w wodę głównie równinny region, zlokalizowany na wschód od rowu Jordanu. Współcześnie na terytorium południowo-zachodniej Syrii i północno-zachodniej Jordanii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otacza mnie mnóstwo cielców, osaczają mnie byki Baszanu.

Wiktionary


baszar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas gdy Zachód i syryjska opozycja uznała referendum za fikcję, Moskwa oświadczyła, że wyniki referendum wskazują na ogromne poparcie, jakim cieszy się wśród Syryjczyków prezydent Baszar el-Asad.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszszar mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baszszar

Wiktionary


baszczyński

nazwisko


SJP.pl


baszkaus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, położona w Republice Ałtaju, dopływ Czułyszmanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pływaliśmy z Niną w Baszkausie aż do zmroku.

Wiktionary


baszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


baszkir

członek narodu zamieszkującego głównie Baszkirię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek narodu Baszkirów

 (1.2) obywatel Baszkortostanu

Wiktionary

Baszkir (ang. "Bashkirian")

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żadnego Baszkira nie namówisz do wzięcia udziału w takiej wyprawie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkiria ż.

:: fż. Baszkirka ż.

 przym. baszkirski

 przysł. baszkirsko

Wiktionary


baszkiria

autonomiczna republika w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

 (1.2) geogr. hist. region historyczny, którego ludnością rdzenną są Baszkirzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aj jest rzeką w Baszkirii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkortostan mrz., baszkirski mrz., Baszkir mos., Baszkirka ż.

 przym. baszkirski

 przysł. baszkirsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baszkortostan, Republika Baszkortostanu

 (1.2) Baszkortostan

Wiktionary


baszkirka

członkini narodu zamieszkującego głównie Baszkirię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini narodu Baszkirów

 (1.2) obywatelka Baszkortostanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z okładki spoglądała na nią opalona Baszkirka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkiria ż.

:: fm. Baszkir mos.

 przym. baszkirski

 przysł. baszkirsko

Wiktionary


baszkirski

→ Baszkiria


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Baszkirami

 (1.2) związany z Baszkirią / Baszkortostanem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język turkijski używany przez Baszkirów;

Wiktionary

Patrz:

Baszkiria

Przykłady

 (1.1) Niestety, Bułat nie uczył się baszkirskiego w szkole podstawowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkortostan mrz., Baszkiria ż., Baszkir mos., Baszkirka ż.

 przysł. baszkirsko

Wiktionary


baszkirsko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób baszkirski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baszkirski mrz., Baszkiria ż., Baszkir m., Baszkirka ż.

 przym. baszkirski

Wiktionary


baszkirskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem baszkirskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem baszkirskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku baszkirskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈʃʲcirskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bašʹḱirskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


baszkortostan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Zobacz też: Baszkortostan (linie lotnicze).

Baszkortostan, Baszkiria (Republika Baszkortostanu, Республика Башкортостан, "Riespublika Baszkortostan", Башҡортостан Республикаһы, "Başqortostan Respublikahı") – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spędziłem tydzień w Baszkortostanie na wykopaliskach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszkiria ż., baszkirski mrz.

 przym. baszkirski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baszkiria, Republika Baszkortostanu

Wiktionary


baszków

wieś w województwie wielkopolskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baszków – część wsi Jakubice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
  • Baszków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Zduny
  • Baszków – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Zduny
  • Baszków – gromada

Wikipedia


baszkówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Baszkówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

We wsi 25 sierpnia 1994 spadł jeden z najsłynniejszych polskich meteorytów – meteoryt Baszkówka.

Wikipedia


baszostwo

godność baszy - dostojnika w imperium osmańskim


SJP.pl


baszowski

przymiotnik od: basza; charakterystyczny dla baszy, osoby noszącej tytuł dostojnika cywilnego i wojskowego w imperium osmańskim (np. kompetencje baszowskie), związany z taką osobą; paszowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący baszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basza mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paszowski

Wiktionary


baszszar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Baszszar (arab. بشار, fr. "Béchar", dawniej "Colomb-Béchar") – miasto w Algierii.

Jest stolicą wilajetu o tej samej nazwie. Leży w algierskiej części Sahary, niedaleko granicy z Marokiem.

W 2008 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 165,627.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W związku ze śmiercią brata Baszszar został zmuszony do powrotu i wstąpienia do akademii wojskowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baszar mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baszar

Wiktionary


baszta

średniowieczna budowla obronna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. archit. podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;

 (1.2) żegl. ściana boczna doku pływającego

 (1.3) ogrod. w ogrodach z XVII-XVIII wieku kolista altana zamykająca naroże żywopłotu lub szpaleru

Wiktionary

Baszta – budowla obronna, stanowiąca element starożytnego i średniowiecznego muru obronnego w postaci wysunięcia jego fragmentu przed lico i wzniesienia ponad jego poziom. Baszta może być w stosunku do wnętrza obwodu obronnego zamknięta, dostępna z chodnika straży, otwarta częściowo (arkadą) lub całkowicie jako wykusz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podziemne kondygnacje baszt często były wykorzystywane jako więzienia.

 (1.2) Baszta miała wysokość 5 metrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʃta, AS: bašta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. basztowy

Wiktionary


basztan

ogród na stepie, przeznaczony pod uprawę warzyw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. pole, w którym uprawia się głównie arbuzy, melony, ogórki, dynie; Gloger.

Wiktionary

Basztan ( Баштан; Баштан) – osiedle na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie homelskim, w sielsowiecie Hrabauka.

Znajduje tu się stacja kolejowa Cierucha, położona na linii Homel - Czernihów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) My też dostaliśmy kawał ziemi pod basztan. Jakaż to była uciecha dla dzieci, kiedy w końcu lipca matka nasza urządzała z całą naszą rodzinką wycieczkę na ten basztan.

Wiktionary


basztka

zdrobnienie od: baszta


SJP.pl


basztowy

przymiotnik od: baszta


SJP.pl


baszybuzuk

1. żołnierz wojsk tureckich na przełomie XIX i XX wieku;
2. dawniej: hultaj, figlarz, zawadiaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. hist. (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

 (1.2) daw. przen. człowiek niesforny, hultaj, bandyta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzieliśmy słynnego Iskinder-Baszę (Ilińskiego) niegdyś urzędnika przy kolei orleańskiéj, a dziś jednego z pierwszych jenerałów armii tureckiéj, naczelnika Baszybuzuków (co po turecku oznacza: szalone głowy). (…) On to był zwycięzcą nad Dunajem, pod Kalafatem. (…) Iskinder miał tylko ośmiuset ludzi, z którymi natarł i dwustu ludzi w odwodzie. Natarto jednak z takim zapałem, że pułkownika obaliło pierwsze uderzenie i tysiące Moskali rozbito. Iliński chciał uratować życie pułkownikowi Karamzinowi, synowi historyka, przybył jednak za późno; jakiś baszybuzuk zanurzył mu już szablę w gardło i on zobaczył już tylko krew tryskającą jak z wodotrysku (…) Opowiadają, że gdy [Iliński] przemawia do swych baszybuzuków wzrusza ich silnie: mówi im o swym domu, płacze i wszyscy z nim płaczą. Zaręcza, że nie ma ludzi łagodniejszych ani posłuszniejszych i łatwiejszych do kierowania: a przecież to są ludzie, których cywilizowani nazwaliby zbieraniną łotrów. Czyż nie jest to ciekawem widzieć miłośników starego porządku, obrońców cywilizacyi najbardziéj rozwiniętéj i najwykwintniejszej wzywających na pomoc barbarzyńców, jak w r. 1848 tak zwaną garde mobile a obecnie żuawów czy baszybuzuków? (…) Baszybuzuki nie pobierają żołdu i żyją Bóg jeden wie czem; ale tak mało im potrzeba; a gdy im powiedzą, że sułtan nie ma pieniędzy, żałują go i powtarzają: biedak! sic.

 (1.2) Dla naszych socyalistów „Sokół” jest związkiem chuliganów, jest to bojówka kontrrewolucyi, banda baszybuzuków N.D. (=narodowej demokracji) itd. itd. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basza mos.

Wiktionary


baszyński

nazwisko


SJP.pl


baszłyk

przestarzałe: kaptur z filcu lub grubej tkaniny, noszony w Rosji od połowy XVIII wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1)  kaptur z grubej tkaniny, o długich patkach zawiązywanych dookoła szyi;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kozacy otuleni w baszłyki od czasu do czasu przechodzili w wyciągnięty kłus.

 (1.1) Wjeżdżali do miasteczka, gdy minęli ośnieżonego człowieka. Usunął się w zaspę. Był ubrany w kożuch i chodaki z łozy, twarz całą zakrywał baszłyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʃwɨk, AS: bašu̯yk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapuza, szłyk

Wiktionary


basówka

potocznie: gitara basowa


SJP.pl


bat

rzemień lub skręcony sznur służący do chłostania; bicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

 (1.2) ryb. łódź rybacka o jednym maszcie

 (1.3) monet. waluta Tajlandii;

 (1.4) slang. skręt; joint

 (1.5) zob. baty.

 (1.6) wędk. prosta wędka bez przelotek i kołowrotka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) hist. metrol. dawna jednostka objętości równa ok. 22 litrom;

Wiktionary

Bat (także: bicz) – narzędzie złożone z rzemienia i sznura na pręcie lub kijku, stosowane do popędzania zwierząt, dawniej do wymierzania kar cielesnych, czyli plag. Także chłosta. Specyficznym typem bata jest bat do lonżowania – z długą rączką i długą końcówką, wykorzystywany między innymi przy lonżowaniu po kole, powożeniu oraz tresurze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przypomnij tylko niewolę mauretańską, tam cię batem do roboty pędzili i licho karmili, a tu jesteś wolny i swobodny.

 (1.2) Zostawiwszy stułokciową linę na brzegu, wyjechał w wielkim bacie na morze, wyrzucił prawe skrzydło, macicę, lewe skrzydło niewodu.

 (2.1) Efa i bat mają mieć jednakową miarę, tak, by bat obejmowała dziesiątą część chomera i efa obejmowała dziesiątą część chomera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bat, AS: bat

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1,5-6)

:: rzecz.

::: zdrobn. bacik m.

:: czas. batożyć ndk.

 (1.2)

:: rzecz.

::: zdrobn. bacik m.

:: przym. batowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batog, bicz, bykowiec

Wiktionary


bat.

skrót od: batalion


SJP.pl


bata

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury. łódka

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od bat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bata – staroegipskie bóstwo
  • Bata – miasto w Gwinei Równikowej
  • Bata – wieś w Bułgarii
  • Bata – wieś w Rumunii, w okręgu Arad, w gminie Bata
    • Bata – gmina w Rumunii, w okręgu Arad
  • Bata – producent obuwia
  • Bata Shoe Museum – muzeum obuwia
  • Tomáš Baťa – założyciel firmy Bata
  • Jan Antonín Baťa – kontynuator ekspansji firmy Bata, nazywany „królem butów”
  • język bata

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbata, AS: bata

Wiktionary


batagur

1. rodzaj żółwia z rodziny batagurowatych;
2. przedstawiciel rodziny żółwi z podrzędu żółwi skrytoszyjnych


SJP.pl

Batagur – rodzaj żółwi z rodziny batagurowatych (Geoemydidae).

Wikipedia


batagurowate

rodzina żółwi; batagury


SJP.pl

Batagurowate, batagury (Geoemydidae) – rodzina żółwi z podrzędu żółwi skrytoszyjnych. Obejmuje ponad 70 gatunków, najwięcej z wszystkich rodzin żółwi. Pod względem budowy i biologii wykazują podobieństwo do żółwi błotnych; dawniej bywały uznawane za ich podrodzinę.

Wikipedia


batagurowaty

o cechach batagurowatych (rodzina żółwi)


SJP.pl


batak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) etn. mężczyzna lub chłopiec z rdzennej ludności zamieszkującej północno-zachodnią część Sumatry w Indonezji;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. wyżyna w północno-zachodniej części Sumatry

 (2.2) geogr. miasto w południowej Bułgarii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Batak – miasto w Bułgarii
  • Batak – gmina w Bułgarii
  • Batak Rabit – miasteczko w Malezji
  • Batakowie – lud zamieszkujący północno-zachodnią część Sumatry
  • Batak – wyżyna na Sumatrze
  • języki batackie – szereg języków austronezyjskich
  • Batak – indonezyjski kuc

Wikipedia

Powiązane:

 przym. batacki

Wiktionary


batalia

1. w średniowieczu: zwarty, czworoboczny szyk bojowy piechoty; później: część ogólnego ugrupowania wojska na polu bitwy;
2. rozstrzygająca bitwa, bój;
3. gwałtowny spór; rozgrywka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża bitwa lub kilka bitew

 (1.2) przen. spór, walka o coś

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Stoczyła prawdziwą batalię o obecność Tolkienowskiej twórczości w nowym programie nauczania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalion mzw./mrz.

Wiktionary


batalion

największy pododdział różnych rodzajów wojsk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Philomachus pugnax|ref=tak., ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;

Wiktionary

Batalion (dawniej – nazwa skrócona baon) – jednostka organizacyjna wojska (pododdział), mniejsza od pułku – ok. 300–700 żołnierzy (czasem więcej niż 700), składająca się z kilku kompanii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odezwały się trąbki i nasz batalion rozłamał się na cztery kompanie uszykowane kolumnami obok siebie.

 (1.1) Dwa bataliony i kompania artylerii wystarczy do zwycięstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtalʲjɔ̃n, AS: batalʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baon mrz., batalia ż., batalista mos., batalistyka ż., batalionik mrz.

 przym. batalionowy, batalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baon, skrót bat.

 (2.1) bojownik

Wiktionary


batalionik

zdrobnienie od: batalion


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od batalion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalion m.

Wiktionary


batalionowy

związany z batalionem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wojsk. związany z batalionem, dotyczący batalionu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalion mzw./mrz.

Wiktionary


batalista

malarz tworzący obrazy o tematyce wojennej czy wojskowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. artysta tworzący sztukę o tematyce wojennej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalia ż., batalion m., batalistyka ż.

:: fż. batalistka

 przym. batalistyczny

Wiktionary


batalistka

→ batalista


SJP.pl

Patrz:

batalista

batalistyczny

związany z batalistyką, batalistą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. związany z batalistyką, dotyczący batalistyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batalistyka ż., batalista m., batalistka ż., batalion mrz./mzw.

Wiktionary


batalistyka

twórczość poświęcona tematyce wojennej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. twórczość artystyczna, zwłaszcza plastycznyastyczna, o tematyce wojennej

Wiktionary

Batalistyka – przedstawienie scen bitewnych, pochodów wojennych, oblężeń i życia obozowego, głównie w malarstwie i grafice, ale także literaturze i filmie.

Artysta specjalizujący się w tej tematyce zwany jest batalistą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. batalia ż., batalion mrz., batalista mos., batalistka ż.

 przym. batalistyczny

 przysł. batalistycznie

Wiktionary


batarejka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|suwalszczyzna,Brasławszczyzna,Łopatowszczyzna,Przechody,Degucie. latarka kieszonkowa

Wiktionary


batat

bylina z rodziny powojowatych; wilec ziemniaczany, słodki ziemniak, patat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Ipomoea batatas|ref=tak., bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

 (1.2) bulwa batata (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trudno mi opisać radość, jaką odczuwam, widząc w kosmopolityzujących się warzywniakach bataty, ponieważ te słodkie bulwy koją niczym sobotni rosół w gościnnych, krakowskich domach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bot. wilec ziemniaczany; słodki ziemniak

 (1.2) słodki ziemniak

Wiktionary


batata

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: batat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sérgio Leandro Seixas Santos (Batata)
  • Vanderlei Gonçalves Barbosa (Batata II)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈtata, AS: batata

Wiktionary


batatowy

→ batat; patatowy


SJP.pl


batavia

1. dawna nazwa Dżakarty;
2. nazwa wielu miejscowości i gmin w USA;
3. miasto w Surinamie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Batavia – łacińska nazwa Holandii
  • Batavia / Batawia – Republika Batawska, marionetkowe państwo na terenie dzisiejszej Holandii, istniejące w latach 1795–1806
  • Batavia – dawna nazwa Dżakarty
  • Batavia – łacińska nazwa miasta Pasawa w Niemczech
  • Batavia – osada turystyczna, była kolonia trędowatych w Surinamie, w dystrykcie Saramacca
  • Batavia – dzielnica portowa w Lelystad
  • Batavia – statek należący do Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, rozbity u brzegów Australii w 1629
  • Batawia, Stanisław Jan – polski kryminolog, patron Polskiego Towarzystwa Kryminologicznego
  • Batavia – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Kane
  • Batavia – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jefferson
  • Batavia – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Flathead
  • Batavia – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Genesee

Wikipedia


batawia

marionetkowe państwo na terenie dzisiejszej Holandii, istniejące w latach 1795-1806; Republika Batawska


SJP.pl


batawowie

Batawowie ( Batavi) — lud germański, wywodzący się spośród plemienia Chattów (zamieszkującego tereny współczesnej Hesji), po raz pierwszy wzmiankowany przez Cezara w "Wojnie galijskiej". Na skutek wewnętrznych tarć mieli opuścić swe pierwotne siedziby i osiedlić się u ujścia Renu, przede wszystkim na tzw. wyspie batawskiej pomiędzy rzekami Oude Rijn i Waal/Moza (zapewne 55–12 r. p.n.e.). Od 12 r. p.n.e. teren Batawów odgrywał ważną rolę przy organizacji wypraw rzymskich w głąb Germanii.

Wikipedia


batawski

→ Batavia


SJP.pl

Patrz:

Batavia

bateldres

battledress, battle-dress;
1. wojskowy mundur polowy;
2. potocznie: krótka kurtka, rodzaj wiatrówki


SJP.pl


baterflaj

rodzaj ćwiczenia, polegającego na wykonywaniu ruchów podobnych do lotu motyla


SJP.pl


bateria

1. ogniwo elektrochemiczne lub zespół takich ogniw w jednej obudowie, będący przenośnym źródłem prądu, np. w latarkach, telefonach;
2. zespół podobnych urządzeń technicznych połączonych i współpracujących ze sobą w jednym układzie;
3. pododdział artylerii lufowej lub rakietowej;
4. zbiór jednakowych lub podobnych przedmiotów, np. bateria butelek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektr. zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

 (1.2) elektr. pot. dowolne małe ogniwo elektryczne do zasilania urządzeń codziennego użytku

 (1.3) wojsk. w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;

 (1.4) pot. żart. kolekcja, zbiór przedmiotów tego samego rodzaju

 (1.5) techn. kompletne urządzenie umożliwiające korzystanie z bieżącej wody

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bateria ogniw (bateria) – ogniwa galwaniczne lub akumulatory połączone razem. Potocznie również w odniesieniu do pojedynczego ogniwa galwanicznego
    • bateria alkaliczna – potoczna nazwa rodzaju ogniwa galwanicznego
  • baterie do zasilania obwodów lamp elektronowych:
    • bateria żarzenia
    • bateria anodowa
    • bateria siatkowa
  • bateria jądrowa – przyrząd półprzewodnikowy zamieniający energię promieniowania ciała promieniotwórczego na energię elektryczną
  • bateria buforowa – bateria akumulatorowa połączona równolegle z prądnicami prądu stałego w celu zmniejszenia zmian ich napięcia i wytwarzanego przez nie prądu elektrycznego
  • bateria słoneczna (fotoelektryczna) – zespół fotoelementów półprzewodnikowych do bezpośredniej przemiany energii promieniowania słonecznego w energię elektryczną
  • bateria termoelektryczna – zespół ogniw termoelektrycznych
  • Bateria – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie bereskim, w sielsowiecie Międzylesie
  • bateria wodociągowa – system zaworów stanowiących całość funkcjonalną, służących do zasilania w wodę bieżącą urządzeń sanitarnych będących wyposażeniem łazienki, kuchni, pralni itp. oraz służących rów...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W koksowni „Jadwiga” w Zabrzu wybudowano nową baterię koksowniczą.

 (1.2) Budzik nie chodzi – może bateria jest rozładowana?

 (1.3) Na początku wojny każdej brygadzie podlegała bateria artyleryjska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɛrʲja, AS: baterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bateryjka ż.

 przym. bateryjny, bateriowy

Wiktionary


baterie

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B., W. lm. od: bateria

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɛrʲjɛ, AS: baterʹi ̯e

Wiktionary


bateriomat

automat do doładowywania baterii w pojazdach elektrycznych


SJP.pl


bateriowy

→ bateria; bateryjny


SJP.pl


bateryjka

1. zdrobnienie od: bateria;
2. kilka połączonych ze sobą małych ogniw elektrycznych przystosowanych do latarki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobnienie od|bateria.

 (1.2) elektron. mała bateria

 (1.3) daw., reg-pl|Częstochowa. latarka elektryczna

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Muszę wymienić bateryjkę w zegarku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɛˈrɨjka, AS: bateryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bateria

Wiktionary


bateryjny

→ bateria; bateriowy


SJP.pl


batgirl

[czytaj: bat gerl] pseudonim kilku bohaterek z serii komiksów wydawanych przez DC Comics, powiązanych z Batmanem


SJP.pl

Batgirl – pseudonim kilku żeńskich bohaterek występujących w komiksach o Batmanie, a także posiadających własne serie.

Wikipedia


bath

Bath – miasto w Anglii, w hrabstwie Somerset, położone 159 km na zachód od Londynu i 21 km na wschód od Bristolu. Miasto posiada status "city", nadany przez królową Elżbietę I w roku 1590. W roku 1889 uzyskało status gminy miejskiej, od roku 1996 jest centrum administracyjnym jednostki autonomicznej Bath and North East Somerset.

Wikipedia


batial

strefa batialna - strefa dna i warstwy wody między litoralem a abisalem


SJP.pl

Ba

Wikipedia


batialny

przymiotnik od: batial


SJP.pl


batiar

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciar, baciarz, andrus, antek


SJP.pl

Ba

Wikipedia


batiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów., także. pot. banda uliczników, złe towarzystwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź na kolej, może tam od obcych co zarobisz, bo ta lwowska batiarnia pozwoli człowiekowi zdechnąć z głodu!

 (1.1) Czy mieli wyobrażenie o hordzie, jaka na nich się wali? Czy wiedzieli, że ta — jakby to powiedziano we Lwowie — „batiarnia” ma w przekrwionych oczach ich miasta, ich fabryki, ich koleje i ich kobiety (…)?

 (1.1) Więc w ten sposób urządzona jest władza bezpieczeństwa we Lwowie, że z kilkuset ludźmi rady sobie dać nie może. Policya czeka, aż taka batiarnia jej głowy porozbija.

 (1.1) (…) gdzie wieczorami, po godzinie policyjnej (…) zbierała się batiarnia z Gródka, Bogdanówki i Lewandówki i piła czyste, nie rozcieńczone wodą „bongu” pod „zwonko” śledzia z cebulą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batiar mos., batiaryka, batiaryga

Wiktionary


batiarski

→ batiar; baciarski


SJP.pl


batik

1. technika barwienia tkanin;
2. tkanina ozdobiona tą techniką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

 (1.2) włók. tkanina barwiona tą techniką

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbatʲik, AS: batʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batikowanie n.

 czas. batikować ndk.

 przym. batikowy, batikarski

Wiktionary


batikarski

związany z batikiem (technika barwienia tkanin lub tkanina barwiona tą techniką), np. pracownia batikarska; batikowy


SJP.pl


batikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włók. barwienie tkanin metodą batiku z użyciem wosku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batik mrz.

 czas. batikować

 przym. batikowy, batikarski

Wiktionary


batikować

malować coś techniką batiku


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) ozdabiać tkaninę techniką batiku; tworzyć wzory na tkaninie przy użyciu wosku i farb

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batik mrz., batikowanie n.

 przym. batikarski, batikowy

Wiktionary


batikowy

przymiotnik od batik; np. technika batikowa, chustki batikowe


SJP.pl


batiuszka

potocznie:
1. ksiądz prawosławny w Rosji; pop;
2. car rosyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. rel. ksiądz prawosławny

 (1.2) pot. hist. car rosyjski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś nasz batiuszka pobłogosławił dzieci w cerkwi.

Wiktionary


batkeński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Batkenem, dotyczący Batkenu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Batken mrz.

Wiktionary


batki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majtki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. spodenki, kąpielówki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gwara. Co widza twojego fatra w doma, to on zawsze we batkach loto.

 (1.2) gwara. Kup se batki, to pójdymy na basen.

Wiktionary


batkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Batkiewicz − polski przedsiębiorca, hokeista, olimpijczyk
  • Łukasz Batkiewicz − polski hokeista
  • Marek Batkiewicz − polski hokeista, olimpijczyk
  • Michał Batkiewicz − polski rzeźbiarz

Wikipedia


batko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Batko (1933–1997) – botanik, mikolog, zoolog, algolog i filozof
  • Liliana Batko-Sonik (ur. 1954) – polska filolog
  • Marian Batko (1901–1941) – więzień Auschwitz-Birkenau, nauczyciel
  • Roman Batko (ur. 1966) – polski teoretyk i praktyk zarządzania
  • Stanisław Batko (1891–1928) – polski żołnierz
  • Stanisław Batko (1904–1975) – polski botanik i mykolog
  • Zbigniew Batko (1940–2007) – polski tłumacz
  • Batko nasz Bandera, ukraińska pieśń nacjonalistyczna wychwalająca Stepana Banderę

Wikipedia


batkowski

nazwisko


SJP.pl


batman

w gwarze młodzieżowej:
1. modnie ubrany młodzieniec, zachowujący się ekstrawagancko; szpaner;
2. zakonnica; pingwin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. film. popularny bohater filmów i komiksów;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. miasto w Turcji;

 (2.2) geogr. prowincja w Turcji;

 (2.3) geogr. rzeka, dopływ Tygrysu;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piotrek jest wielkim fanem komiksów o Batmanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatmãn, AS: batmãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człowiek-nietoperz

Wiktionary


batmaning

zabawa polegająca na przyjmowaniu w różnych miejscach pozy wiszącego nietoperza


SJP.pl


batochromia

metoda badania substancji organicznych, polegająca na obserwacji przesunięcia widma


SJP.pl


batofobia

chorobliwy lęk przed głębokimi miejscami; lęk głębokości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed głębokością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cierpię na batofobię, dlatego nigdy nie zszedłbym na dno oceanu, nawet w łodzi podwodnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɔˈfɔbʲja, AS: batofobʹi ̯a

Wiktionary


batog

skórzany bicz z krótką rękojeścią; nahajka; nahaj; kańczug


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mocny bat, bicz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batożenie n.

 czas. batożyć

Wiktionary


batolit

wielka masa skalna (skała magmowa - granitowa)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. wielka intruzja magmowa ciągnąca się w dół do nieznanej głębokości

Wiktionary

Ba

Wikipedia


batologia

1. uporczywe powtarzanie tych samych słów lub frazesów;
2. dział botaniki zajmujący się badaniem jeżyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nauka o roślinach z rodzaju jeżyn, ich systematyce i morfologii;

 (1.2) książk. uporczywe powtarzanie wyświechtanych zwrotów

Wiktionary

Batologia – dziedzina nauki (botaniki) zajmująca się badaniem jeżyn ("Rubus L."). Nazwa pochodzi od greckich słów βάτος – jeżyna, które pojawia się w nazwach naukowych podrodzajów jeżyn ("Eubatus", "Anoplobatus", "Chamaebatus", "Idaeobatus, Malachobatus"), oraz "logos" (gr. = "słowo, nauka").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Franz Joseph Spribille w latach dziewięćdziesiątych XIX w. zaczął się specjalizować w batologii, czyli dziale botaniki poświęconemu jeżynom.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. batolog m.

:: przym. batologiczny

Wiktionary


batometr

przyrząd do pomiaru głębokości zanurzenia i do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego; batymetr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. hydrol. urządzenie służące do pomiaru głębokości zanurzenia oraz do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego

Wiktionary

Batometr, batymetr ( βαθύς – „głęboki” i μέτρον – „miara”) – przyrząd pomiaru głębokości zanurzenia oraz pobierania do analiz próbek wody w studniach i otworach wiertniczych. Różne rodzaje batometrów, służące przede wszystkim do pobierania wody z określonej głębokości w celu jej analizy biologicznej lub chemicznej, to m.in. czerpacz Patalasa, aparat Ruttnera, butelka Nansena.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. batymetr

Wiktionary


batometria

badanie laboratoryjne próbek wody, pobranych na różnych głębokościach za pomocą batometru


SJP.pl


baton

podłużny, wąski wyrób cukierniczy, zwykle w polewie czekoladowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. cuk. niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

 (1.2) reg-pl|Białystok. długa bułka pszenna

 (1.3) środ. pałka teleskopowa

 (1.4) geol. piętro (wiek) jury środkowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • baton – w geologii, piętro jurajskie;
  • baton – rodzaj słodyczy;
  • baton – pałka teleskopowa;
  • baton – pałeczka mażoretkowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama kupiła mi baton z karmelem i orzechami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatɔ̃n, AS: batõn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz.

::: zdrobn. batonik m.

 (1.4)

:: przym. batoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bułka wrocławska; reg-pl|Warszawa|bułka paryska.; reg-pl|Łódź|angielka.; reg-pl|Poznań|kawiorek., kawiorka; gw. Śląsk francuz; gw. Kraków weka, sztangla, sztangiel, sztangielka, sztangielek

 (1.3) pałka teleskopowa

Wiktionary


batona

kobieta lekkich obyczajów we Włoszech


SJP.pl


batonik

zdrobnienie od: baton; mały baton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od baton

 (1.2) spoż. cuk. mały baton

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Je już piątego batonika i ciągle mu mało?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baton mrz.

Wiktionary


batonować

ciąć dowolny materiał (najczęściej drewno), przykładając ostrze głowni do ciętego materiału i uderzając w jej grzbiet pobijakiem


SJP.pl


batonowy

→ baton


SJP.pl

Patrz:

baton

batoporta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mar. pływająca brama dokowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wyniku odbalastowania batoporta uzyskuje pływalność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɔˈpɔrta, AS: batoporta

Wiktionary


bator

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bator – polski prawnik
  • Ignacy Bator – polski wojskowy, cichociemny, uczestnik powstania warszawskiego
  • Joanna Bator – polska pisarka, publicystka, felietonistka
  • Damdin Suche Bator – mongolski dowódca wojskowy i rewolucjonista

Wikipedia


batoraczka

potocznie: absolwentka szkoły im. Stefana Batorego


SJP.pl


batorak

potocznie o absolwencie szkoły imienia Stefana Batorego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. absolwent szkoły imienia Stefana Batorego

Wiktionary


batoriański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do panowania Stefana Batorego, pochodzący z tych czasów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z czasów batoriańskich pochodzą dwie najstarsze panoramy Warszawy (…)

Wiktionary


batorowicz

nazwisko


SJP.pl


batorowo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Batorowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg
  • Batorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne
  • Batorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
    • Batorowo – gromada

Wikipedia


batorski

przymiotnik od: Batorz


SJP.pl


batory

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Batory (dynastia)
  • Andrzej Batory
  • Aleksander Batory
  • Baltazar Batory
  • Elżbieta Batory
  • Gabriel Batory
  • Jan Batory
  • Józef Batory
  • Krzysztof Batory
  • Stefan Batory – król Polski
  • Stefan Batory (wojewoda siedmiogrodzki)
  • Zygmunt Batory

Wikipedia


batorz

wieś w Polsce


SJP.pl

Batorz – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Batorz. Leży nad Porem.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Batorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 918 mieszkańców.

Wikipedia


batorów

osiedle w Szczytnej


SJP.pl

Batorów ( "Friedrichsgrund") – osiedle w Szczytnej, położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Szczytna.

Wikipedia


batorówka

1. czapka bez daszka, obszyta barankiem, używana do stroju ludowego; magierka;
2. szabla zdobiona wizerunkami Stefana Batorego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • batorówka – szabla
  • Batorówka – część wsi Kosów w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
  • Batorówka – część wsi Harbutowice w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Sułkowice
  • Batorówka – wieś w rejonie grodzieńskim na Białorusi
  • Batorówka - popularna nazwa dawnego Pałacu Sapiehów w Grodnie na Białorusi
  • Chmelnyćke – dawniej Batorówka, wieś w rejonie horochowskim na Ukrainie
  • Batorówka – stacja kolejowa na Batorówce, we Lwowie, w obwodzie lwowskim, na Ukrainie

Wikipedia


batowice

Batowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki.

Wikipedia


batowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Batowicami, dotyczący Batowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Batowice nmos.

Wiktionary


batowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Batowski – polski herb szlachecki, hrabiowska odmiana herbu Zęby
  • Aleksander Benedykt Batowski (1760–1841) – łowczy, stolnik
  • Aleksander Konstanty Batowski (1799–1862) – historyk-publicysta i działacz polityczny
  • Stanisław Batowski Kaczor (1866–1946) – malarz batalista
  • Zygmunt Batowski (1876–1944) – historyk sztuki
  • Henryk Batowski (1907–1999) – historyk slawista
  • Natalia Batowska (1894–1961) – historyk sztuki

Wikipedia


batożek

zdrobnienie od: batog


SJP.pl


batożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uderzanie kogoś batogiem, biczem, batem lub podobnym narzędziem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mógł patrzeć na bestialskie batożenie niewolnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: batožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batog m., batożek m., batożysko n., batożnik m.

 czas. batożyć ndk., wybatożyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biczowanie, chłostanie, smaganie

Wiktionary


batożyca

wieloletnia, naziemnopączkowa roślina z rodziny okolnicowatych, występująca w Ameryce Środkowej i Południowej; łyczakowiec


SJP.pl


batożyć

przestarzałe: bić, smagać batem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybatożyć)

 (1.1) przest. bić, smagać przy użyciu batoga

 (1.2) książk. atakować słowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Batożył konie aż do krwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɔʒɨt͡ɕ, AS: batožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batożenie n., bat mrz., batog mrz., batożnik mos., batożnica ż.

 czas. wybatożyć dk.

Wiktionary


batrach

gatunek ryby z rodziny batrachowatych


SJP.pl

Batrach ("Halobatrachus didactylus") – gatunek ryby z rodziny batrachowatych (Batrachoididae).

Wikipedia


batrachologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nauka o płazach;

Wiktionary

Batrachologia (gr. "bátrachos" ‘żaba’, "lógos" ‘nauka’) – nauka zajmująca się badaniem płazów. Wraz z reptiliologią (nauką o gadach) tworzą herpetologię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płazami zajmuje się nauka zwana batrachologią, natomiast dziedzina wiedzy obejmująca płazy i gady to herpetologia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatraxɔˈlɔɟja, AS: batraχoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batracholog m.

 przym. batrachologiczny

Wiktionary


batrachowate

o cechach batrachowatych (rodzina ryb)


SJP.pl

Batrachowate, batrachowcowate (Batrachoididae) – rodzina ryb w rzędzie batrachokształtnych (Batrachoidiformes). Niektóre gatunki są jadowite, ich ukłucia są bardzo bolesne i wywołują objawy zatrucia, nie stanowią jednak zagrożenia dla życia człowieka. Batrachowate są lokalnie poławiane jako ryby konsumpcyjne.

Wikipedia


batrachowaty

o cechach batrachowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


batrachowce

podrząd ryb z rzędu okoniokształtnych; żaboryby


SJP.pl


batrachowiec

ryba z rzędu okoniokształtnych; żaboryba


SJP.pl


batszeba

Batszeba (zwana też "Betsabe", ‏בַּת־שֶׁבַע‎‎; zm. po 970 p.n.e.) – postać biblijna, jedna z żon Dawida, króla starożytnego Izraela. Według przekazu biblijnego jej pierwszym mężem był Uriasz Hetyta. Gdy zaszła w ciążę z Dawidem, doprowadził on do śmierci Uriasza, a następnie poślubił wdowę po nim. Z Dawidem Batszeba miała czterech synów – m.in. Salomona, przyszłego króla.

Wikipedia


battement

[czytaj: batMĄ] element tańca baletowego, ruch nogi polegający na jej wysuwaniu w dowolnym kierunku i późniejszym dosuwaniu


SJP.pl


battista

włoskie imię męskie


SJP.pl


battle-dress

[czytaj: betldres] bateldres, battledress;
1. wojskowy mundur polowy;
2. potocznie: krótka kurtka, rodzaj wiatrówki


SJP.pl


battledress

[czytaj: betldres] bateldres, battle-dress;
1. wojskowy mundur polowy;
2. potocznie: krótka kurtka, rodzaj wiatrówki


SJP.pl


batu

forma rzeczownika.

 (1.1) C. lp. od: bat (przyrząd)

 (1.2) D. lp. od: bat (łódź)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Batu – miasto w Indonezji
  • Batu – archipelag na Oceanie Indyjskim
  • Batu – góra w Etiopii
  • Batu - zespół jaskiń w Malezji
  • Batu-chan – chan mongolski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbatu, AS: batu

Wiktionary


batu-chan

Batu-chan (1205–1255) – władca mongolski, wnuk Czyngis-chana, syn Dżocziego, założyciel Złotej Ordy. Nazywany Sajn-chanem – Dobrym chanem.

Jako swój ułus otrzymał w 1227 step uralsko-kaspijski oraz Chorezm.

Wikipedia


batuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. ręcznik kąpielowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatux, AS: batuχ

Wiktionary


batumi

stolica Adżarii (autonomicznej republiki w Gruzji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego;

Wiktionary

Batumi ( ბათუმი) – miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego, stolica autonomicznej republiki Adżarii. Położone jest w pobliżu granicy z Turcją. Drugie co do wielkości miasto kraju (po Tbilisi). Batumi jest siedzibą Gruzińskiego Sądu Konstytucyjnego. W 2023 Batumi liczyło 179,1 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Batumi jest stolicą autonomicznej republiki Adżarii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. batumski

Wiktionary


batumski

przymiotnik od: Batumi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z Batumi (miastem w Gruzji)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Gruzińskiej SRS włączono gubernie tifliską (= tyfliską), batumską i kutaiską, okręg suchumski i część okręgu soczińskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Batumi n.

Wiktionary


batut

przyrząd gimnastyczny w postaci sprężystej siatki, umożliwiającej skoki połączone z obrotami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. sprężysty materiał rozpięty na ramie, służący do skakania i wykonywania akrobacji;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) trampolina

Wiktionary


batuta

pałeczka używana przez dyrygenta do kierowania grą orkiestry, chóru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

Wiktionary

Nie mylić z: Batut (rodzaj trampoliny).

Ta strona dotyczy pałeczki dyrygenta. Zobacz też: inne znaczenia.

Batuta (z włoskiego "uderzenie", "takt") – cienka, wydłużona pałeczka używana przez dyrygenta w celu precyzyjniejszego, wyraźniejszego i sugestywniejszego wyrażania tempa, metrum i dynamiki utworu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) co chwila rozlegał się trzask batuty o pulpit (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtuta, AS: batuta

Wiktionary


baty

1. kara wykonywana za pomocą bata
2. potocznie o dotkliwej porażce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kara cielesna wykonywana za pomocą bata

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatɨ, AS: baty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłosta

Wiktionary


batybental

dno wód rozpościerające się na dużej głębokości


SJP.pl


batybiont

zwierzę żyjące wyłącznie w głębinowej i otchłannej strefie mórz, przystosowane do wysokiego ciśnienia


SJP.pl


batycki

nazwisko


SJP.pl

Batycki (marka stylizowana na BATYCKI) – polska firma z siedzibą w Gdańsku, produkująca galanterię skórzaną i biżuterię. Firma powstała w 1948 roku w Gdyni, jej założycielem jest pochodzący z przedwojennego polskiego Lwowa Tadeusz Batycki. Od 1997 roku głównym projektantem kolekcji galanterii skórzanej i biżuterii domu mody Batycki jest Bożena Batycka.

Wikipedia


batyfotometr

przyrząd do pomiaru natężenia oświetlenia w wodzie na dużych głębokościach


SJP.pl

Ba

Wikipedia


batygraficzny

krzywa batygraficzna - wykres stosunków głębokościowych wód (jezior, mórz)


SJP.pl


batymetr

przyrząd do pomiaru głębokości zanurzenia i do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego; batometr


SJP.pl


batymetria

badanie laboratoryjne próbek wody, pobranych na różnych głębokościach za pomocą batymetru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

Wiktionary

Batymetria (gr. "βαθύς" "głęboki" i "μέτρον" "miara") – dział hydrologii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych.

Do wykonywania pomiarów stosuje się różnego rodzaju urządzenia pomiarowe, sondy: ciśnieniowe, akustyczne i inne. Wyniki pomiarów przedstawia się zazwyczaj na mapach batymetrycznych w postaci izobat–izolinii łączących punkty o tej samej głębokości lub w formie przekrojów poprzecznych lub podłużnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja, AS: batỹmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. batymetryczny

Wiktionary


batymetryczny

przymiotnik od: batymetria


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z batymetrią, dotyczący batymetrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batymetria ż.

Wiktionary


batypelagial

obszar głębinowy otwartych wód morskich leżący poniżej zasięgu światła słonecznego


SJP.pl


batypelagiczny

przymiotnik od: batypelagial


SJP.pl


batysfera

stalowa kulista kabina obserwacyjna do badania głębin morskich, opuszczana ze staku na stalowej linie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. oceanogr. specjalna, kulista kapsuła używana do zanurzania się na duże głębokości w oceanie w celach badawczych;

Wiktionary

Batysfera – stalowa, kulista kapsuła służąca do podwodnych obserwacji, opuszczana na linie ze statku, pozbawiona własnego napędu – pierwsze urządzenie do badania głębin morskich, zastąpione przez wyposażony we własny napęd batyskaf.

Wikipedia


batyskaf

podwodny statek do badania głębin morskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

Wiktionary

Batyskaf (gr. βάθος, "bathos" – głębokość i σκάφος, "skaphos" – statek) – statek podwodny z własnym napędem przeznaczony do badań głębinowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 23 stycznia 1960 roku Szwajcar Jacques Piccard i Amerykanin Don Walsh w batyskafie „Triest” zeszli na samo dno Rowu Mariańskiego, najgłębszego punktu na Ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɨskaf, AS: batyskaf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. batyskafowy

Wiktionary


batyskafowy

przymiotnik

 (1.1) związany z batyskafem, dotyczący batyskafów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batyskaf mrz.

Wiktionary


batyskop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. opt. przyrząd do oglądania dna wodnego w formie rozszerzającej się ku dołowi tuby z przeszklonym dnem

Wiktionary


batyst

cienka, przezroczysta tkanina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. cienka, prawie przezroczysta tkanina lniana, bawełniana lub jedwabna, o splocie płóciennym

Wiktionary

Batyst (fr. "batiste") – tkanina o delikatnej fakturze, bardzo cienka i przezroczysta. Wykonana zazwyczaj z przędzy bawełnianej, jedwabnej lub lnianej, tkana splotem płóciennym. Zazwyczaj bielona, niekiedy drukowana.

Wykorzystywana jako materiał na bieliznę, lekkie ubiory kobiece i ich dodatki, oraz do dekoracji wnętrz (np. na zasłony).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łożu, usłanym z całym przepychem batystów i haftów, (…) leżała postać kobieca, na wpół już ogarnięta sztywnością śmierci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatɨst, AS: batyst

Wiktionary

Powiązane:

 przym. batystowy

 rzecz. batyścik mrz.

Wiktionary


batystacja

stacjonarny batyskaf, podwodna kabina służąca nurkom jako punkt zaopatrzenia, kontaktu itp.


SJP.pl


batystat

kabina w kształcie pionowego cylindra, służąca do obserwacji pod wodą oraz do kierowania pracami podwodnymi


SJP.pl


batystowy

związany z batystem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z batystem, dotyczący batystu

 (1.2) wykonany z batystu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batyst mrz.

Wiktionary


batytermometr

termometr głębokościowy


SJP.pl


batyścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od batyst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. batyst m.

Wiktionary


batyżowiecki

przymiotnik od: Dolina Batyżowiecka, Batyżowiecki Staw, Batyżowiecki Szczyt


SJP.pl


batóg

nazwisko


SJP.pl


batłąch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara więzienna butelka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatwɔ̃w̃x, AS: batu̯õũ̯χ

Wiktionary


baublis

Baublis – około 1000-letni dąb wspomniany przez Adama Mickiewicza w "Panu Tadeuszu", w którego pniu poeta, filolog i historyk Dionizy Paszkiewicz (lit. Dionizas Poška) założył muzeum. Dąb ten rósł w Bordziach na Żmudzi. Został ścięty w 1812 roku.

Nazwę Baublis nadawano na Żmudzi starym dębom otaczanym czcią religijną. Wierzono, że w określone dni wydobywał się z nich głos przepowiadający przyszłość.

Wikipedia


baud

jednostka pomiarowa szybkości nadawania jednostkowych impulsów telegraficznych; bod


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bod () – w telekomunikacji i informatyce jednostka szybkości transmisji danych.
  • Baud – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Morbihan.

Wikipedia


bauda

jednostka pomiarowa szybkości nadawania jednostkowych impulsów telegraficznych; bod


SJP.pl

Bauda ( Baude) – rzeka w województwie warmińsko-mazurskim.

Bauda płynie przez Równinę Warmińską i uchodzi do Zalewu Wiślanego w okolicach Fromborka. Nad Baudą leżą Młynary.

Wikipedia


baudelaire

[czytaj: bodLER] nazwisko, m.in. Charles Pierre Baudelaire (1821-1867) - poeta francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charles Baudelaire (ur. 1821, zm. 1867) – francuski poeta i krytyk, parnasista zaliczany do grona tzw. poetów przeklętych
  • Klaus Baudelaire – fikcyjna postać z serii książek Seria Niefortunnych Zdarzeń
  • Słoneczko Baudelaire – fikcyjna postać z serii książek Seria Niefortunnych Zdarzeń
  • Wioletka Baudelaire – fikcyjna postać z serii książek Seria Niefortunnych Zdarzeń

Wikipedia


bauer

potocznie: bogaty chłop, zwłaszcza w Niemczech, zatrudniający robotników; baor (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. bogaty chłop, zazwyczaj pochodzenia niemieckiego

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. gospodarz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alain Bauer (ur. 1962) – francuski prawnik
  • Andreas Bauer (ur. 1964) – niemiecki skoczek narciarski
  • Andreas Friedrich Bauer (1783–1860) – niemiecki inżynier
  • Andrzej Bauer (1866–1900) – francuski franciszkanin, męczennik, święty katolicki
  • Bruno Bauer (1809–1882) – niemiecki filozof
  • Christian Bauer (ur. 1977) – francuski szachista
  • Christina Bauer (ur. 1988) – francuska siatkarka
  • Clemens Bauer (1899–1984) – niemiecki historyk ekonomii
  • Edgar Bauer (1820–1886) – niemiecki filozof
  • Edit Bauer (ur. 1946) – słowacka ekonomistka, polityk
  • Erich Bauer (1900–1980) – zbrodniarz hitlerowski
  • Ernst Bauer (ur. 1928) – amerykański fizyk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbawɛr, AS: bau̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk bamber, bur, gospodorz

Wiktionary


bauerski

→ bauer [czytaj: bałerski]


SJP.pl


bauhaus

Das Staatliche Bauhaus Weimar, Hochschule für Gestaltung - niemiecka wyższa szkoła artystyczna, powstała w 1919 r., kształcąca w kierunku nowoczesnej, funkcjonalnej architektury, plastyki oraz projektowania przemysłowego


SJP.pl

Bauhaus – uczelnia artystyczno-rzemieślnicza powstała w Weimarze z połączenia Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Artystycznych w 1919 r., później od 1925 r. działająca w Dessau (dziś Dessau-Roßlau) i w latach 1932–1933 w Berlinie. Została utworzona przez Waltera Gropiusa.

Wikipedia


bauhinia

rodzaj tropikalnych roślin z rodziny brezylkowatych


SJP.pl

Ba

Wikipedia


baum

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baum bi Günschbrg – szwajcarska nazwa gminy Balm bei Günsberg
  • Antoni Baum – polski notariusz
  • Henning Baum – niemiecki aktor
  • Hermann Baum – niemiecki anatom
  • Józef Baum – polski polityk
  • L. Frank Baum – amerykański pisarz
  • Otto Baum – niemiecki oficer
  • Patrick Baum – niemiecki tenisista
  • Robert Baum – niemiecki publicysta
  • Ruth Baum – polka pisarka
  • Samuel Baum – polski architekt
  • Szczepan Baum – polski architekt

Wikipedia


baumajster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mistrz budowlany

Wiktionary


bauman

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Bauman – polski lektor, aktor teatralny, filmowy i dubbingowy
  • Ernest Bauman – polski inżynier, podoficer Pułku Jazdy Poznańskiej, powstaniec listopadowy
  • Janina Bauman – polska pisarka
  • Nikołaj Ernestowicz Bauman – rosyjski rewolucjonista
  • Zygmunt Bauman – polski socjolog, filozof
  • Baumann

Wikipedia


baumarket

rodzaj marketu z artykułami dla domu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wielkopowierzchniowy sklep z artykułami budowlanymi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈmarkɛt, AS: bau̯market

Wiktionary


baumgart

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baumgart (lub Baumgarten) – polski herb szlachecki
  • Anna Baumgart – polska artystka wizualna, przedstawicielka sztuki krytycznej i sztuki feministycznej
  • Iga Baumgart – polska lekkoatletka
  • Jan Alojzy Baumgart – polski bibliotekarz i bibliotekoznawca
  • Piotr Baumgart-Turkowiak – polski działacz polityczny

Wikipedia


baumkuch

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuchen, bankuch, sękacz


SJP.pl


baumkuchen

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuch, bankuch, sękacz


SJP.pl

Baumkuchen – pochodzący z Niemiec wyrób cukierniczy składający się z układanego warstwami ciasta piaskowego pieczonego na otwartym ogniu.

Wikipedia


bauns

bounce;
1. imprezowa muzyka taneczna o żywym brzmieniu;
2. potocznie: impreza, zwłaszcza alkoholowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. muz. taneczny podgatunek hip-hopu, bounce;

 (1.2) slang. imprezowa muzyka taneczna (nie tylko hip-hopowa)

 (1.3) slang. tańczenie na imprezie (nie tylko hip-hopowej)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. baunsować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bounce

Wiktionary


baunsować

potocznie: bawić się, tańczyć podczas imprezy; imprezować


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) slang. tańczyć na imprezie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bauns mrz.

Wiktionary


bauplac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bałplac.

Wiktionary


baur

nazwisko


SJP.pl


bautzen

[czytaj: bałcen] miasto w Niemczech; spolonizowana forma: Budziszyn


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bautzen (pol. Budziszyn) – miasto powiatowe w Niemczech w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Budziszyn
  • Bautzen – powiat w niemieckim kraju związkowym Saksonia
  • Bautzen – stacja kolejowa w Budziszynie, w kraju związkowym Saksonia, w Niemczech
  • (11580) Bautzen – planetoida
  • Budziszyn

Wikipedia


bav

[czytaj: baf] skrót od: Bibliotheca Apostolica Vaticana - Watykańska Biblioteka Apostolska


SJP.pl


bavette

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków, podobny do tagliatelle, ale o wypukłym przekroju;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) kulin. stek wycinany z najlepszej części łaty wołowej

Wiktionary

Bavette – rodzaj włoskiego makaronu, podobnego do wąskiego tagliatelle (długie płaskie wstążki), jednak zazwyczaj o przekroju wypukłym. Przyrządzany z pszenicy durum i wody. Wywodzi się z Ligurii, zwłaszcza z Genui. Występuje przede wszystkim z sosami (np. pesto, sosy rybne) jako danie główne ("pastasciutta"). Bywa także dodatkiem do rosołu, rzadziej do owoców morza.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Bavette to jeden z moich ulubionych steków.

Wiktionary


bawar

piwo bawarskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Warszawa. piwo bawarskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypili sobie po dwie butelki bawara na osobę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piwonia

Wiktionary


bawarczyk

mieszkaniec Bawarii; Bawar (przestarzale)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bawarii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemcem czuł się Austriak Hitler i Bawarczyk Himmler, ale Adenauer był raczej Nadreńczykiem (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvart͡ʃɨk, AS: bavarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bawaria ż., bawarka ż.

:: fż. Bawarka ż.

 przym. bawarski

Wiktionary


bawaria

kraj związkowy w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. piwiarnia, także podrzędna restauracja

Wiktionary

Bawaria, Wolny Kraj Bawaria, Wolne Państwo Bawaria ( Bayern, Freistaat Bayern) – największy pod względem powierzchni kraj związkowy Niemiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mając taką instytucję, człowiek pracujący nie potrzebowałby przepłacać w bawariach za liche jadło i jeszcze gorsze trunki…

 (1.1) Towarzysze zazdrościli mu tych łatwych miłostek, które słały mu się pod nogi w dzień biały, po drodze do bawarii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bawaria ż., bawarka ż.

Wiktionary


bawarka

herbata z dodatkiem mleka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. kulin. herbata z mlekiem;

 (1.2) slang. środ. mot. samochód marki BMW

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przedszkolu podawano nam bawarkę.

 (1.1) Niektóre kobiety uważają, że bawarka pita w okresie karmienia zwiększa laktację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvarka, AS: bavarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawaria ż., bawarski mrz., Bawarka ż., Bawaria ż., Bawarczyk m.

 przym. bawarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) herbata z mlekiem

 (1.2) beta, beemka, buma

Wiktionary


bawarski

→ Bawaria


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

 (1.2) kulin. wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. etnolekt bawarski (1.1)

Wiktionary

Patrz:

Bawaria

Przykłady

 (1.1) Pijani czołgiści w kącie ryczeli na całe gardło bawarskie piosenki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvarsʲci, AS: bavarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bawaria ż., Bawar m., Bawarczyk m., Bawarka ż., bawarka ż.

Wiktionary


bawarskość

→ bawarski


SJP.pl

Patrz:

bawarski

baweański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Baweanem, dotyczący Baweanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bawean mrz.

Wiktionary


bawenit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z grupy krzemianów;

Wiktionary

Bawenit – minerał z grupy krzemianów. Powstaje w druzach pegmatytów granitoidowych, a także utworach hydrotermalnych i skarnach. Jest źródłem berylu. Nazwa tego minerału pochodzi od miejscowości Baveno.

Minerałami towarzyszącymi są: albit, fenakit, helwin, klinochlor, klinozoisyt, ortoklaz, fluoryt, prehnit, kwarc dymny, stilbit i tytanit.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bawenit może być biały, zielony, różowy lub brązowy.

Wiktionary


bawet

1. górna część fartucha;
2. w dawnych strojach: spiczaste przedłużenie stanika


SJP.pl

Bawet, bawecik (fr. "bavette" – śliniak) – część wierzchniej sukni damskiej w XVIII wieku, głównie używana w sukni "à la francaise". Trójkątny płat tkaniny, rodzaj chusteczki zdobiony haftami, taśmami, pikowaniami, bądź charakterystycznymi kokardami echelle. Przypinany z przodu i zasłaniający gorset, ostro zakończony na dole.

Wikipedia


bawełna

1. krzew, drzewo lub roślina zielna z rodziny ślazowatych, o torebkach wypełnionych licznymi nasionami, na ogół okrytymi długimi jednokomórkowymi włoskami, które stanowią zasadniczy surowiec włókienniczy; bawełnica;
2. włókno okrywające nasiona tej rośliny, służące do wyrobu przędzy;
3. przędza z włókna bawełnianego; też: tkanina z tej przędzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

 (1.2) włók. włókno otrzymane z bawełny (1.1);

 (1.3) włók. rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bawełna (Gossypium) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych
  • bawełna – włókno
  • Bawełna – powieść Wincentego Kosiakiewicza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dookoła rozciągały się pola bawełny.

 (1.2) Ta partia bawełny jest kiepskiej jakości i rwie się w maszynach tkackich.

 (1.3) Kupiłam piękną bawełnę na spódnicę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvɛwna, AS: baveu̯na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawełniarstwo n., bawełniarz m., bawełnica ż., bawełniczka ż., bawełnianka ż., bawełniak m.

:: zdrobn. bawełenka ż.

 przym. bawełniany, bawełnisty, bawełniasty, bawełniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bawełniczka

Wiktionary


bawełniak

rodzaj gryzoni z rodziny chomikowatych


SJP.pl

Bawełniak ("Sigmodon") – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae). W polskiej literaturze zoologicznej nazwa „bawełniak” była używana dla oznaczenia gatunku "Sigmodon hispidus". W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi temu przypisano oznaczenie bawełniak szczeciniasty, rezerwując nazwę „bawełniak” dla rodzaju "Sigmodon".

Wikipedia


bawełniano-ceratkowy

zrobiony z bawełny i ceratki (np. śliniak bawełniano-ceratkowy)


SJP.pl


bawełniano-lniany

wykonany z bawełny i lnu, np. obrus bawełniano-lniany


SJP.pl


bawełnianopodobny

mający niektóre właściwości bawełny; przypominający bawełnę; bawełnopodobny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podobny do bawełny, przypominający bawełnę, mający właściwości bawełny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwʲɲãnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: baveu̯ʹńãnopodobny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bawełnopodobny

Wiktionary


bawełniany

zrobiony z bawełny, związany z bawełną i jej produkcją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z bawełny

 (1.2) związany z bawełną jako surowcem

 (1.3) odnoszący się do bawełny jako rośliny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna założyła lekką bawełnianą sukienkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwʲˈɲãnɨ, AS: baveu̯ʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawełna ż., bawełniarz m., bawełnica ż., bawełnianka ż.

Wiktionary


bawełniarski

→ bawełniarz


SJP.pl

Patrz:

bawełniarz

bawełniarz

1. specjalista w dziedzinie przemysłu bawełnianego;
2. pracownik zatrudniony w przemyśle bawełnianym;
3. przestarzałe: właściciel fabryki wyrobów bawełnianych


SJP.pl


bawełniasty

przypominający bawełnę


SJP.pl


bawełnica

1. krzew, drzewo lub roślina zielna z rodziny ślazowatych, o torebkach wypełnionych licznymi nasionami, na ogół okrytymi długimi jednokomórkowymi włoskami, które stanowią zasadniczy surowiec włókienniczy; bawełna;
2. choroba zawodowa osób pracujących w przemyśle włókienniczym;
3. mszyca, szkodnik drzew owocowych (głównie jabłoni);
4. dawniej: chustka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Gossypium|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, dostarczających surowca włókienniczego (bawełny);

 (1.2) daw. spódnica wełniana lub bawełniana

 (1.3) daw. chustka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwʲˈɲit͡sa, AS: baveu̯ʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawełna

 przym. bawełniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bawełna

 (1.2) bawełnianka

Wiktionary


bawełniczka

1. przestarzałe: robotnica w fabryce wyrobów bawełnianych;
2. zdrobnienie od: bawełnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. nić bawełniana; przędza bawełniana

 (1.2) przest. robotnica w fabryce wyrobów bawełnianych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawełna ż.

Wiktionary


bawełniczy

dawniej: bawełniany


SJP.pl


bawełnopodobny

mający niektóre właściwości bawełny; przypominający bawełnę; bawełnianopodobny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podobny do bawełny, przypominający bawełnę, mający właściwości bawełny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: baveu̯nopodobny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bawełnianopodobny

Wiktionary


bawialnia

pokój, w którym przyjmuje się gości; salon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. duży pokój przeznaczony do wspólnego przebywania w nim domowników oraz do przyjmowania gości, salon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkanie składało się z dwóch sypialni, kuchni, łazienki i obszernej bawialni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvʲjalʲɲa, AS: bavʹi ̯alʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) salon

Wiktionary


bawialność

atrakcyjność zabawki do zabawy


SJP.pl


bawialny

przestarzale: pokój bawialny - izba bawialna, pokój, w którym przyjmuje się gości; salon


SJP.pl


bawidamek

żartobliwie: mężczyzna lubiący zabawiać kobiety; flirciarz, bałamut, kobieciarz, podrywacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. lub iron. mężczyzna lubiący kobiety i nadskakujący kobietom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawienie n.

 czas. rozbawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamutnik, lowelas, czaruś, pies na baby, kobieciarz, lew salonowy, pożeracz niewieścich serc

Wiktionary


bawidamkostwo

rzadko: nadskakiwanie kobietom, zabawianie dam


SJP.pl


bawidamski

→ bawidamek


SJP.pl

Patrz:

bawidamek

bawidełko

zdrobnienie od: bawidło


SJP.pl


bawidło

przestarzałe: przedmiot służący do zabawy; zabawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. dziś gw-pl|Śląsk Cieszyński. przedmiot służący do zabawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. zabawka

Wiktionary


bawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: bavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos., ubaw m., zabawa ż., zabawka ż., bawidko n., bawidamek m.

 czas. rozbawić, bawić ndk., zabawić dk., zabawiać ndk.

 przym. zabawny, zabawowy

 przysł. zabawnie, zabawowo

Wiktionary


bawiludek

potocznie: osoba zabawiająca ludzi; wesołek, trefniś, błazen


SJP.pl


bawitko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zabawka

Wiktionary


bawić

1. dostarczać komuś lub sobie rozrywki
2. przebywać gdzieś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki

 (1.2) wprawiać w wesoły humor

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) przest. przebywać gdzieś

czasownik zwrotny niedokonany bawić się

 (3.1) spędzać czas na rozrywkach

 (3.2) mieć uciechę, odczuwać radość z powodu komizmu jakiejś sytuacji

 (3.3) zajmować się czymś zbytecznym, tracić czas na coś uważane przez innych za zbyteczne, niepotrzebne

 (3.4) gw. więzienna kraść

 (3.5) gw. więzienna onanizować się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bawił gości rozmową do czasu powrotu gospodyni.

 (1.2) Klown bawił nas swoimi występami.

 (2.1) Nie zabawił u nas długo, bo musiał jechać dalej.

 (3.1) Cały dzień się bawił w piaskownicy.

 (3.2) Bawiła się jego pomyłkami językowymi.

 (3.3) Chodź już, nie baw się teraz w robienie porządków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbavʲit͡ɕ, AS: bavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nabawić się, rozbawiać, zabawiać, rozbawić

 rzecz. zabawkarz mos., bawienie n., zabawka ż., zabawa, bawialnia ż.

 przym. bawialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zajmować, zabawiać

 (1.2) rozbawiać, rozśmieszać, śmieszyć

 (2.1) przebywać, zostać w gościnie

 (3.3) wdawać się

Wiktionary


bawolec

duża antylopa żyjąca w Afryce, obecnie bardzo rzadko spotykana


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bawoli

przymiotnik od: bawół


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla bawołu; dotyczący, odnoszący się do bawołu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozłożyliśmy się na skórach jelenich; rozesłano przed nami zamiast obrusa bawolą skórę, wyprawioną jak najdoskonalszy safian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvɔlʲi, AS: bavolʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawół m., bawolica ż., bawolątko n.

Wiktionary


bawolica

samica bawołu


SJP.pl


bawolik

rodzaj ptaków z rodziny wikłaczowatych


SJP.pl


bawolski

nazwisko


SJP.pl


bawolątko

cielę bawołu; bawolę


SJP.pl


bawolę

cielę bawołu; bawolątko


SJP.pl


baworowski

nazwisko, m.in. Wiktor Baworowski, hrabia (1826-94), poeta


SJP.pl

Baworowski – polski herb szlachecki.

Wikipedia


baworów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baworów – dawna nazwa miasta Baborów
  • Baworów – wieś w obwodzie tarnopolskim
    • Baworów – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

 przym. baworowski

Wiktionary


bawoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Bovinae|Gray|ref=tak., podrodzina ssaków z rzędu parzystokopytnych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: bawół

Wiktionary

Bawoły (Bovinae) – podrodzina ssaków z rodziny wołowatych (Bovidae)

Zamieszkuje głównie afrykańskie sawanny i azjatyckie stepy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Największe osobniki z podrodziny bawołów osiągają do 170 cm wysokości w kłębie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawół mzw.

Wiktionary


bawół

ssak, podobny do krowy, o dużych krętych rogach, żyjący w stanie dzikim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. pot. o człowieku ociężałym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bawoły – podrodzina ssaków parzystokopytne z rodziny wołowatych
  • Bawół – rodzaj ssaków z podrodziny bawołów w obrębie rodziny wołowatych:
    • bawół afrykański
    • bawół domowy
    • arni azjatycki
    • bawół leśny
    • bawół mindorski
  • Bawół I – herb szlachecki
  • Bawół II – herb szlachecki
  • Bawół – dawna wieś pod Krakowem
  • Bawół – rzeka, dopływ Meszny, na Wysoczyźnie Kaliskiej
  • Bawół – rzeka, dopływ Warty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miejscach, gdzie trawy nie wybujały jeszcze zbyt wysoko, nawet gołym okiem można było zobaczyć całe stada antylop i zebr lub gromady słoni i bawołów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbavuw, AS: bavuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bawolątko n.

:: fż. bawolica ż.

 przym. bawoli

Wiktionary


baxter

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baxter – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jasper
  • Baxter – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Crow Wing
  • Baxter – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Putnam
  • Baxter (ang. Baxter Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle
  • hrabstwo Baxter (ang. Baxter County) – w stanie Arkansas
  • George Owen Baxter (pseudonim) – Frederick Schiller Faust (1892–1944) – pisarz i dziennikarz amerykański
  • Gliceriusz Józef Baxter (1724-1799) – pijar
  • Stephen Baxter (ur. 1957) – pisarz brytyjski
  • Baxter – robot

Wikipedia


bayard

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr du Terrail senior de Bayard – XVI-wieczny francuski dowódca wojskowy
  • Hippolyte Bayard – francuski fotograf i pionier fotografii
  • Bayard – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Guthrie
  • Bayard – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Morrill
  • Bayard – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Grant
  • Bayard – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Grant

Wikipedia


bayer

[czytaj: bajer] klub sportowy z Leverkusen


SJP.pl

Bayer AG – niemieckie przedsiębiorstwo chemiczne i farmaceutyczne założone w 1863 roku przez Friedricha Bayera i Johanna Friedricha Weskotta. Początkowo siedzibą przedsiębiorstwa było Barmen (obecnie Wuppertal), a od 1912 jest to Leverkusen, położone na północ od Kolonii.

Wikipedia


bayern

[czytaj: bajern] niemiecki klub piłkarski z Monachium


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bayern – nazwa kraju związkowego Bawaria w języku niemieckim
  • Franz von Bayern – głowa rodu Wittelsbachów
  • Luitpold Prinz von Bayern – niemiecki przedsiębiorca
  • Bayern 1 – niemiecka stacja radiowa
  • Bayern 2 – niemiecka stacja radiowa
  • Bayern 2 plus – niemiecka stacja radiowa
  • Bayern 3 – niemiecka stacja radiowa
  • Bayern plus – niemiecka stacja radiowa
  • Bayern Hof – były klub piłkarski
  • Bayern Monachium – monachijski klub sportowy
  • Bayern Rundfahrt – wyścig kolarski
  • SMS Bayern – nazwa niemieckich okrętów

Wikipedia


bayerowski

należący do Bayera, związany z Bayerem, np. aspiryna bayerowska; bajerowski


SJP.pl


bayesowski

wnioskowanie bayesowskie (statystyka bayesowska) – metoda wnioskowania statystycznego, w której korzysta się z twierdzenia Bayesa do aktualizowania prawdopodobieństwa subiektywnego hipotez w oparciu o dotychczasowe prawdopodobieństwo oraz nowe dane, znajdująca zastosowanie m.in. w inżynierii, filozofii, medycynie, sporcie, prawie, badaniach naukowych


SJP.pl


bayreuth

[czytaj: bajrojt] miasto w Niemczech


SJP.pl

Bayreuth – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Górna Frankonia, w regionie Oberfranken-Ost. Siedziba powiatu ziemskiego "Landkreis Bayreuth", chociaż miasto do niego nie należy. Znane na świecie ze względu na odbywające się tam rokrocznie festiwale wagnerowskie. Przez Bayreuth przepływa Czerwony Men. Zakłady przemysłu elektrotechnicznego, maszynowego, chemicznego, włókienniczego, skórzanego, porcelanowego, piwowarskiego.

Wikipedia


baza

podstawa czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania

 (1.2) podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia

 (1.3) główny składnik

 (1.4) archit. podstawa kolumny;

 (1.5) mat. maksymalny zbiór liniowo niezależnych wektorów w przestrzeni liniowej;

 (1.6) mat. rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty;

 (1.7) sport. rodzaj stołu do snookera;

 (1.8) turyst. tymczasowe miejsce zamieszkania na wyprawie turystycznej

 (1.9) sport. miejsce rozbicia namiotów na wyprawie wysokogórskiej

 (1.10) sport. każdy z czterech narożników wewnętrznego pola do gry w baseball

 (1.11) kosmet. preparat nakładany pod właściwy kosmetyk

 (1.12) siedziba przedsiębiorstwa, z której wyjeżdża sprzęt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • baza – część kolumny i innych, podobnych konstrukcji architektonicznych
  • baza – część tranzystora
  • baza – formacja analizy technicznej
  • baza wojskowa – punkt zaopatrzenia i stacjonowania wojsk, w tym:
    • lądowe: materiałowo-techniczna, remontowa, ładowania akumulatorów, przeładunkowa
    • powietrzne: lotnicza, lotniczo-techniczna, rakietowa
    • wodne: morska, brzegowa, manewrowa, pływająca
  • baza – pojęcie z zakresu gramatyki generatywnej
  • baza – pojęcie z gry w baseball
  • baza – pojęcie z gry snooker
  • baza monetarna – pojęcie ekonomiczne
  • baza – pojęcie z zakresu marksizmu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polski oddział stacjonuje w bazie w Bagdadzie.

 (1.3) Bazą piwa jest jęczmień.

 (1.6) Każda przestrzeń topologiczna ma bazę – jeżeli τ jest topologią w zbiorze X, to jest ona również (trywialnie) jej bazą.

 (1.7) Według przepisów snookerowych do bazy zalicza się także linia bazy.

 (1.8) Zawsze staraliśmy się być w bazie przed zapadnięciem zmroku.

 (1.9) Wyprawa do bazy pod Annapurną trwała dwa tygodnie.

 (1.10) Same bazy są rodzajem twardych poduszek o długości boku ok. 45 cm (18 cali).

 (1.11) Jako bazę dla kosmetyków stosujemy propolis.

 (1.12) Piaskarki wróciły do bazy na Panewnickiej przed południem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaza, AS: baza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazowanie n.

 czas. bazować ndk.

 przym. bazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fort

Wiktionary


bazalia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego, nad rzeką Słucz;

Wiktionary

Bazalia ( Базалія, "Bazalija") – osiedle na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie chmielnickim, w hromadzie Teofipol, nad rzeką Słucz.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bazalijski

Wiktionary


bazalny

1. związany z dolną, przytwierdzoną do podłoża częścią ciała rośliny lub zwierzęcia;
2. w systematyce: klad bazalny - najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu


SJP.pl


bazalt

magmowa skała wylewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bazalt wykorzystywany jest jako materiał budowlany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbazalt, AS: bazalt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bazaltowy

Wiktionary


bazaltowy

przymiotnik od: bazalt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na środku dziedzińca stał bazaltowy obelisk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazalt m.

Wiktionary


bazaltołom

kamieniołom, w którym wydobywany jest bazalt, odkrywkowa kopalnia bazaltu


SJP.pl


bazan

nazwisko


SJP.pl


bazanit

wylewna skała magmowa


SJP.pl

Bazanit – wylewna skała magmowa, oliwinowa odmiana tefrytu. Składa się głównie z plagioklazu, nefelinu lub leucytu, piroksenu i oliwinu oraz akcesoryczne tlenki żelaza i tytanu jak ilmenit, magnetyt, ulvöspinel.

Z wyglądu bardzo podobny do bazaltu. W badaniach polowych obie skały są nie do odróżnienia.

Wikipedia


bazar

1. plac (rzadziej pomieszczenie) ze straganami, budkami będący miejscem sprzedaży towarów różnego rodzaju; rynek, targ, targowisko;
2. przestarzałe: wystawa powiązana ze sprzedażą; kiermasz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. teren, na którym można handlować; plac ze straganami

 (1.2) stpol. tabor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotr utrzymywał się sprzedając warzywa na bazarze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbazar, AS: bazar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. bazarek mrz.

 przym. bazarowy, przybazarowy, wokółbazarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) targ, targowisko, rynek

Wiktionary


bazarek

1. zdrobnienie od: bazar;
2. środowiskowo: zakodowane komunikaty o polityce zamieszczane w dniu wyborów w mediach społecznościowych w celu ominięcia ciszy wyborczej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: bazar

Wiktionary

Bazarek – część wsi Dutrów w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn.

W latach 1975–1998 Bazarek administracyjnie należał do województwa zamojskiego.

 "Zobacz więcej w artykule Telatyn (gmina), w sekcji Miejscowości."

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szybko obrała ziemniaki, a ze skrawków mięsa, kupionych na bazarku po obniżonej cenie, przygotowała gulasz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazar m.

 przym. bazarkowy, bazarowy, przybazarowy, wokółbazarowy

Wiktionary


bazariada

impreza o charakterze handlowo-rozrywkowym, rodzaj kiermaszu


SJP.pl


bazarkowy

→ bazarek


SJP.pl

Patrz:

bazarek

bazarowicz

osoba handlująca na bazarze


SJP.pl

Bazarowicz – polski herb szlachecki używany przez rodzinę pochodzenia tatarskiego.

Wikipedia


bazarowiczka

→ bazarowicz


SJP.pl

Patrz:

bazarowicz

bazarowy

przymiotnik od: bazar


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bazarem, właściwy bazarowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazar m., bazarek m.

Wiktionary


bazela

nazwisko


SJP.pl


bazger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ciachrocz, complok, dudra, pyprok; gw. Śląsk Cieszyński niszczyż

Wiktionary


bazgracz

potocznie: osoba bazgrząca, malująca albo pisząca niechlujnie lub nieudolnie; bazgrała


SJP.pl


bazgranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bazgrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bazgrać ndk., bazgrolić ndk., nabazgrać dk.

 rzecz. bazgroły nmos., bazgrota ż., bazgranina ż., bazgracz m., bazgrała m./ż.

Wiktionary


bazgranina

potocznie: bazgroły, bazgroty;
1. nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo lub rysunek;
2. małowartościowy utwór literacki lub marny obraz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niestaranne lub bezsensowne pisanie lub rysowanie

 (1.2) efekt bazgraniny (1.1); niestaranne lub bezsensowne pismo lub rysunek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazgranie n.

Wiktionary


bazgrać

pisać niestarannie, niewyraźnie; nieudolnie rysować, malować, bazgrolić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabazgrać)

 (1.1) pot. pisać niestarannie i niewyraźnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Tak sobie bazgrzę – pokazała blok z geometrycznym deseniem.

 (1.1) W ogólnej sali dla użytku artystów i dla zwabienia publiczności rozpięto szerokie płótno, na którym każdy, kto chciał, mógł wypisywać i bazgrać, co mu przyszło do głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbazɡrat͡ɕ, AS: bazgrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazgracz m., bazgrała m., bazgroły nmos., bazgranie n.

 czas. bazgrolić ndk., nabazgrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bazgrolić, gryzmolić, pisać jak kura pazurem

Wiktionary


bazgrała

(r. żeński) potocznie o kobiecie piszącej jak kura pazurem lub malującej, pisującej nieudolnie; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl


bazgrolić

pisać niestarannie, niewyraźnie; nieudolnie rysować, malować, bazgrać


SJP.pl


bazgrota

bazgranina;
1. nieczytelne pismo; gryzmoły, bazgroły;
2. małowartościowy utwór literacki


SJP.pl


bazgroty

potocznie: bazgranina;
1. nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo; bazgroły;
2. małowartościowy utwór literacki lub dzieło plastyczne


SJP.pl


bazgroł

potocznie: nieczytelnie napisany wyraz lub nieudolny rysunek; gryzmoł, gryzmoła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. coś napisanego lub narysowanego brzydko, niestarannie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrót jednak bez treści plastycznyastycznej i ideologicznej staje się bazgrołem.

 (1.1) Kiedy Teodora studiowała z uwagą skrzydła nietoperza i połączenie poszczególnych kości, dr Naga doszła do strony wypełnionej jednym i tym samym zdaniem „Mikko odchodzi”, z gniewnym bazgrołem u dołu.

 (1.1) Z osobami malującymi niewybredne hasła i kolorowe bazgroły próbuje walczyć gdańska Straż Miejska.

 (1.1) Utalentowany plastycznie Joszua brał cięgi za bazgranie na ich marginesach. Obawiano się o rozum młodszego Isaaka: któreż to dziecko spędza czas godzinami „pisząc”, zapełnia bazgrołami stronę po stronie, choć pisać jeszcze nie umie!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hieroglif, gryzmoł

Wiktionary


bazgroły

bazgranina;
1. nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo;
2. nieudolny rysunek; gryzmoł, gryzmoła, bazgroł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) nieudolnie wykonany rysunek

 (1.2) nieczytelne lub niechlujne pismo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bazˈɡrɔwɨ, AS: bazgrou̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazgranie n., bazgrolenie n., nabazgranie n., nabazgrolenie n., pobazgranie n., pobazgrolenie n., nabazgranie n., nabazgrolenie n.

:: zdrobn. bazgrołki nmos.

 czas. bazgrać ndk., bazgrolić ndk., nabazgrać dk., nabazgrolić dk., pobazgrać dk., pobazgrolić dk., nabazgrać dk., nabazgrolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryzmoły

Wiktionary


bazia

kwiatostan roślin z rodziny kotkowych; także potocznie, częściej w lm: gałązka z tym kwiatostanem; kotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa

 (1.2) pot. gałązka wierzby obsypana baziami (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzewo obsypane było pięknymi baziami.

 (1.2) Mama przyniosła bazie i wstawiła je do wazonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʑa, AS: baźa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotka

 (1.2) kotki

Wiktionary


baziak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Baziak (1890–1962) – arcybiskup
  • Jolanta Baziak (1956) – poetka polska

Wikipedia


baziczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Spisz. bazia

Wiktionary


baziowaty

jadłoszyn baziowaty - drzewo z rodziny czułkowatych charakteryzujące się gęstą koroną oraz drobnymi kwiatami


SJP.pl


bazodanowiec

osoba obsługująca bazy danych


SJP.pl


bazodanowy

związany z bazą danych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) inform. związany z bazą danych, dotyczący bazy danych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baza danych ż.

Wiktionary


bazofil

rodzaj białego ciałka krwi, odpowiedzialnego za powstawanie alergii; granulocyt zasadochłonny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. organizm zasadolubny

 (1.2) biol. morfotyczne składniki krwi z grupy leukocytów, których cytoplazma zawiera ziarnistości barwiące się barwnikami zasadowymi na kolor niebieski;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bazyfil

 (1.2) granulocyty zasadochłonne

Wiktionary


bazofilia

obecność we krwi nadmiernej liczby granulocytów zasadochłonnych, będąca jednym z objawów białaczki


SJP.pl

Bazofilia – zwiększenie liczby bazofilów w rozmazie krwi powyżej 300/μl.

Do bazofilii może dochodzić w następujących chorobach:

Wikipedia


bazooka

[czytaj: bazuka] typ pancerzownicy strzelającej pociskami rakietowymi, używany przez piechotę amerykańską podczas II wojny światowej; bazuka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. amerykańska ręczna wyrzutnia niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych;

 (1.2) pot. wojsk. granatnik przeciwpancerny

Wiktionary

Bazooka – potoczna nazwa amerykańskiej ręcznej wyrzutni niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych z głowicą kumulacyjną. Granatnik przeciwpancerny stosowany przez wojska amerykańskie i na uzbrojeniu armii amerykańskiej do lat sześćdziesiątych XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strzel w ten czołg z bazooki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzuka, AS: bazuka

Wiktionary


bazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bazować.

Wiktionary

Bazowanie – korzystanie przez związki operacyjne z systemu bez zaopatrywania oraz urządzeń tyłowych przeznaczonych do materiałowego, technicznego i medycznego zabezpieczenia działań bojowych wojsk lub operacji bojowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbazɔˈvãɲɛ, AS: bazovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bazować

 rzecz. baza ż.

 przym. bazowy

Wiktionary


bazować

1. przyjmować coś za postawę, opierać się na czymś;
2. środowiskowo: mieć gdzieś bazę; stacjonować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) opierać się na czymś, mieć coś za podstawę

 (1.2) wojsk. mieć gdzieś bazę, stacjonować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodatkowym problemem dla translatorów bazujących na słownikach są języki wykorzystujące zapis fonetyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzɔvat͡ɕ, AS: bazovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przebazować

 rzecz. baza ż., bazowanie n.

 przym. bazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polegać

 (1.2) stacjonować

Wiktionary


bazowy

związany z bazą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do bazy (podstawy), związany z bazą (podstawą)

 (1.2) odnoszący się do bazy (ośrodka), związany z bazą (ośrodkiem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na początku firma sprzedawała podstawowe produkty, tzw. bazowe, jak: mąka, cukier i konserwy.

 (1.1) Samochód, pomimo plasowanieasowania w niższym segmencie, ma taki sam rozstaw osi, jak bazowy sedan.

 (1.2) Naszym lotniskiem bazowym są Pyrzowice.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baza ż., bazowanie n.

 czas. bazować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elementarny, fundamentalny, główny, podstawowy

Wiktionary


bazuka

typ pancerzownicy strzelającej pociskami rakietowymi, używany przez piechotę amerykańską podczas II wojny światowej; bazooka


SJP.pl


bazuna

kaszubski instrument muzyczny podobny do ligawki i trombity


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. etn. instrument muzyczny o kształcie długiej trąby; podobny do ligawki i trombity; występuje na Kaszubach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bazuna – polski instrument ludowy, podobny do ligawki
  • Bazuna – przegląd piosenki studenckiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈzũna, AS: bazũna

Wiktionary


bazunia

zdrobniale: baza


SJP.pl


bazydiospor

komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się grzybów z klasy podstawczaków; zarodnik podstawkowy


SJP.pl


bazydiospora

komórka o pojedynczym zestawie chromosomów służąca do bezpłciowego rozmnażania się niektórych grzybów; zarodnik podstawkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków;

Wiktionary

Bazydiospora, zarodnik podstawkowy ( basidiospora) – rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków ("Basidiomycota"). Powstaje w wyniku mejozy, należy więc do grupy mejospor.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbazɨdʲjɔˈspɔra, AS: bazydʹi ̯ospora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. askospora, chlamydospora, egzospora, mejospora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarodnik podstawkowy

Wiktionary


bazydium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mykol. wyspecjalizowana komórka zarodnikotwórcza obecna w hymenium u grzybów podstawczaków, na której zewnętrznej powierzchni powstają zarodniki płciowe (bazydiospory)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawka

Wiktionary


bazyl

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


bazylea

Bazyleja;
1. kanton w Szwajcarii;
2. miasto w Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. urb. miasto w Szwajcarii;

 (1.2) hist. geogr. adm. dawny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii;

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bazylea jest po Zurychu i Genewie trzecim co do wielkości miastem Szwajcarii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbazɨˈlɛa, AS: bazylea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylianin mos., Bazylea-Okręg, bazylejczyk mos., bazylejka ż.

 przym. bazylejski

Wiktionary


bazylea-miasto

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. kanton szwajcarski powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Wiktionary

Bazylea-Miasto (niem. "Basel-Stadt") – najmniejszy pod względem powierzchni kanton w Szwajcarii, jeden z 26. Leży w północno-zachodniej części kraju, w dolinie Renu przy granicy z Niemcami i Francją. Siedzibą kantonu jest miasto Bazylea "(Basel)". Kanton ten jest dawnym półkantonem, co oznacza, że do Rady Stanu deleguje tylko jednego przedstawiciela. Kanton powstał w 1833 roku z podziału kantonu Bazylea, który przystąpił do Konfederacji Szwajcarskiej w 1501 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bazylea-Okręg

Wiktionary


bazylea-okręg

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. kanton szwajcarski, powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Wiktionary

Bazylea-Okręg (niem. "Basel-Landschaft", potocznie też "Baselbiet", "Baselland") – jeden z kantonów w Szwajcarii. Obecne jego tereny przyłączone zostały do Szwajcarii w 1501 r., a sam kanton (określany też mianem półkantonu) powstał w roku 1833, kiedy to wiejskie gminy opierając się dominacji miasta Bazylei oddzieliły się od kantonu Bazylea. Najwyższym szczytem kantonu jest Hinteri Egg o wysokości 1169 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolicą kantonu Bazylea-Okręg jest miasto Liestal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbazɨˈlɛa ˈɔkrɛ̃ŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazylea, Bazylea-Miasto

Wiktionary


bazyleja

Bazylea;
1. kanton w Szwajcarii;
2. miasto w Szwajcarii


SJP.pl


bazylejczyk

mieszkaniec Bazylei (miasta w Szwajcarii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bazylei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patronem szkoły wybrano zasłużonego bazylejczyka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazylea ż.

:: fż. bazylejka ż.

 przym. bazylejski

Wiktionary


bazylejka

mieszkanka Bazylei (miasta w Szwajcarii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bazylei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na raut przyszły zacne bazylejki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazylea ż.

:: fm. bazylejczyk mos.

 przym. bazylejski

Wiktionary


bazylejski

przymiotnik od: Bazyleja, Bazylea


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bazyleą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samotny syn miał dwadzieścia lat, był studentem uniwersytetu bazylejskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazylea ż., bazylejczyk mos., bazylejka ż.

Wiktionary


bazylek

roślina z rodziny wargowych, stosowana w przemyśle perfumeryjnym i przy produkcji likierów; ożywonia


SJP.pl


bazyleus

basileus;
1. tytuł monarchy państwa bizantyjskiego
2. jeden z trzech zwierzchnich archontów w starożytnych Atenach mający pieczę nad sprawami religijnymi


SJP.pl


bazylewicz

nazwisko


SJP.pl

Bazylewicz – polski herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia


bazyli

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Bazyli – imię męskie pochodzenia późnogreckiego. Pochodzi ono od przymiotnika „królewski, cesarski” ("basíleios", od II wieku wymawiane "basílios"), od rzeczownika "basileus" – „król, wódz, cesarz”. Jego formą oboczną jest Bazyliusz, a żeńskim odpowiednikiem – Bazyla.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈzɨlʲi, AS: bazylʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylianin mos., bazylia ż.

Wiktionary


bazylia

1. roślina zielna z rodziny wargowych o wykorzystywanych kulinarnie aromatycznych liściach;
2. przyprawa kuchenna z suszonych liści tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Ocimum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju bazylia (1.1);

 (1.3) kulin. liście bazylii (1.2) o intensywnym zapachu, używane jako przyprawa świeża lub suszona

Wiktionary

Bazylia ("Ocimum") – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Należy do niego 65 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym centrum zróżnicowania gatunkowego stanowi Afryka. Szeroko rozprzestrzeniona jako gatunek uprawiany i introdukowany, także w strefie umiarkowanej jest bazylia pospolita "O. basilicum", uprawiana także w Polsce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Uwielbiam pizzę z mozzarellą i bazylią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzɨlʲja, AS: bazylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylika ż., Bazyli m., Bazylia ż., bazylisa ż., bazyliszek m.

 przym. bazyliowaty, bazyliowy, bazylikowy, bazyliszkowy

Wiktionary


bazylianie

w Kościele wschodnim: zakon męski oparty na regule Bazylego Wielkiego, zreformowany przez papieża Leona XIII


SJP.pl

Bazylianie (łac.: "Ordo Sancti Basilii Magni", skrót: OSBM) – szereg zgromadzeń zakonnych, wywodzących swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego, którego "Pisma Ascetyczne" leżą u podstaw konstytucji kongregacji. Istnieje kilka formacji bazyliańskich. W ponad tysiącletniej historii życie zakonników bazyliańskich ulegało modyfikacjom. Do najbardziej znanych reformatorów należą św. Teodor Studyta, św. Teodozjusz Pieczerski, św. Jozafat Kuncewicz, Józef Welamin Rutski.

Wikipedia


bazylianin

członek zakonu opartego na regule św. Bazylego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z jednego z kilku zgromadzeń katolickich i prawosławnych, które wywodzą swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bazyli m., bazyliszek m., bazylissa ż., Bazylissa ż., Bazylisa ż., bazylika ż., Bazylea ż.

:: fż. bazylianka ż.

 przym. bazyliański

Wiktionary


bazylianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia Świętego Bazylego Wielkiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. bazylianin

Wiktionary


bazylianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego


SJP.pl

Zobacz też: Bazylianie.

Bazylianki (Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego – Ordo Sancti Basilii Magni, OSBM) – żeński zakon obrządku bizantyjsko-ukraińskiego.

Tradycja życia zakonnego bazylianek sięga IV w., kiedy św. Makryna, siostra św. Bazylego Wielkiego, dostosowała zasady życia w męskiej wspólnocie zakonnej do reguły życia monastycznego kobiet.

Wikipedia


bazyliański

związany z bazylianinem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kośc. związany z bazylianami, dotyczący bazylianów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylianin mos.

Wiktionary


bazylid

imię męskie


SJP.pl


bazylika

1. wielonawowy kościół chrześcijański zbudowany na planie prostokąta
2. tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom; kościół mający ten tytuł
3. w starożytnym Rzymie: hala sądowo-targowa na forum lub duża sala w pałacu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);

 (1.2) rel. tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom

 (1.5) hist. hala sądowa i targowa na rzymskim forum

 (1.6) hist. duża sala w pałacach rzymskich

Wiktionary

Bazylika – współcześnie tą nazwą najczęściej określa się chrześcijańską świątynię wielonawową (niezależnie od pełnionych funkcji kanonicznych) z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego). Kościół z nawą główną wyższą od naw bocznych, lecz bez okien to pseudobazylika.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta bazylika zachowuje interesujące pozostałości z czasów renesansu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzɨlʲika, AS: bazylʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylianin mos., bazylia ż.

 przym. bazylikalny

Wiktionary


bazylikalny

związany z bazyliką, właściwy bazylice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bazyliką; właściwy bazylice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylika ż.

Wiktionary


bazyliki

kodyfikacja prawa bizantyńskiego opracowana w IX w. przez Leona VI (syna Bazylego I), mająca zastąpić kodeks Justyniana


SJP.pl


bazylikowy

→ bazylika (budowla)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z bazyliką

 (1.2) będący bazyliką lub mający cechy bazyliki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylia ż.

Wiktionary


bazylion

potocznie: ogromna liczba; zylion, pierdylion, pierdyliard


SJP.pl


bazyliowaty

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający bazylię, mający cechy bazylii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylia

 przym. bazyliowy

Wiktionary


bazyliowy

→ bazylia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający bazylię

Wiktionary

Patrz:

bazylia

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., bazylia ż.

 przym. bazyliowaty

Wiktionary


bazylisa

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. królowa w kontekście królestw greckich lub cesarzowa w kontekście Cesarstwa Bizantyjskiego

Wiktionary

Bazylisa – imię żeńskie pochodzące od wyrazu pospolitego βασίλισσα – „żona basileusa, królowa, cesarzowa”.

Bazylisa imieniny obchodzi 15 kwietnia i 3 września.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bazylianin m., bazylianka ż., Bazylisa ż., basileus m., bazyleus m., Bazyli m., bazylika ż., bazyliszek m., bazylia ż.

 przym. bazylikowy, bazyleusowy, bazyliszkowy, Bazylowy, bazyliowy

Wiktionary


bazylissa

tytuł cesarzowych i cesarzówien bizantyjskich; basilissa


SJP.pl


bazyliszek

1. południowoamerykańska jaszczurka tropikalna;
2. stwór występujący w bajkach, mający właściwość zabijania wzrokiem i oddechem;
3. przenośnie: człowiek podstępny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mit. stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie węża, zabijający wzrokiem i oddechem;

 (1.2) herp. rodzaj jaszczurek tropikalnych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. człowiek podstępny, przewrotny, złośliwy, nieszczery

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) hist. wojsk. rodzaj ciężkiego działa oblężniczego o długiej lufie, odlewanego z brązu, używanego w XV–XVI wieku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • św. Bazyliszek – męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego
  • bazyliszek – stworzenie mityczne
  • bazyliszki – rodzaj jaszczurek
  • bazyliszek – działo XVI-wieczne
  • Bazyliszek (fr. L’Imprécateur) – powieść René-Victora Pilhes’a
  • Bazyliszek (ang. Basiliks) – powieść Grahama Mastertona
  • Bazyliszek – powieść Tomasza Konatkowskiego
  • Legenda o warszawskim Bazyliszku – książeczka Wandy Chotomskiej
  • Bazyliszek Roko – eksperyment myślowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Udało się pewnemu odważnemu rycerzowi donieść lustro tak blisko bazyliszka, że ten zobaczył własne odbicie.

 (1.1) Oto, ani mniej, ani więcej, tylko stwór najniebezpieczniejszy i najszkodliwszy na ziemi, który się zwie: bazyliszek.

 (1.2) Bazyliszek potrafi wstrzymać oddech pod wodą na 30 minut!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbazɨˈlʲiʃɛk, AS: bazylʹišek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylianin mos., bazylia ż.

 przym. bazyliszkowy, bazyliszkowaty

Wiktionary


bazyliszkowaty

podobny do bazyliszka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ornit. przypominający bazyliszka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazyliszek mzw.

Wiktionary


bazyliszkowy

przymiotnik od: bazyliszek


SJP.pl


bazyliusz

imię męskie


SJP.pl


bazylozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Basilosaurus|ref=tak., rodzaj prawalenia żyjącego w eocenie;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju bazylozaur (1.1)

Wiktionary

Bazylozaur ("Basilosaurus") – wymarły rodzaj prawalenia z rodziny Basilosauridae żyjącego w eocenie, od 40 do 34 milionów lat temu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Skamieniałości bazylozaura powszechnie znajdowane były już w XIX wieku w Luizjanie i Alabamie przez okolicznych mieszkańców, którzy wykorzystywali je między innymi jako meble.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeuglodon

Wiktionary


bazyluk

nazwisko


SJP.pl


bazyt

zasadowa skała magmowa


SJP.pl


bazytonia

rozwój pędów roślin zielnych i krzewów, polegający na wzroście pędów z pąków bocznych, u podstawy pędu głównego


SJP.pl


bać

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś


SJP.pl

Bać (cyr. Баћ) – wieś w Czarnogórze, w gminie Rožaje. W 2011 roku liczyła 629 mieszkańców.

Wikipedia


baćkowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Baćkowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Baćkowice. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Baćkowice oraz parafii św. Mikołaja.

Wikipedia


baćkowicki

przymiotnik od: Baćkowice


SJP.pl


bała

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Spisz. piłka do zabawy lub gry

Wiktionary

Bała ( Бала) – wieś w Rosji, w Jakucji, w ułusie wierchojańskim. W 2010 liczyła 543 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama mi kupiła bałę w mieście (…).

Wiktionary


bała-bała

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. daw. gadu-gadu

Wiktionary


bałabajka

ludowy rosyjski instrument muzyczny szarpany; bałałajka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. zob. bałałajka.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaˈbajka, AS: bau̯abai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałałajka

Wiktionary


bałaban

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bałaban – polski prawnik, profesor nauk prawnych, nauczyciel akademicki
  • Majer Bałaban – historyk
  • Wąwóz Bałaban na północ od Osiecka
  • Bałaban – herb szlachecki
  • Gedeon Bałaban – biskup
  • Aleksander Bałaban – budowniczy zamku i cerkwi w Sutkowcach
  • Dionizy Bałaban – prawosławny metropolita kijowski
  • Lech Bałaban – altwiolista

Wikipedia


bałabański

dawniej:
1. → bałaban (niezdara);
2. wąs bałabański - sumiasty wąs; wąs barabański


SJP.pl


bałabuch

w gwarze lwowskiej: ciastko drożdżowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lwów. ciastko drożdżowe

 (1.2) reg-pl|Kresy. okrągłe wyrośnięte ciasto

Wiktionary


bałach

potocznie: nieprawda, kłamstwo, oszustwo; kit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. kłamstwo, nieprawda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ekologom się wydaje, że jeżeli ktoś powiedział, że będzie chronił środowisko [...], to jest to szczere. A jest to po prostu kupa bałachu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kit

Wiktionary


bałachon

regionalnie: długie, szerokie okrycie wierzchnie; chałat; kitel


SJP.pl


bałagan

1. nieład, nieporządek, rozgardiasz;
2. dawniej: stragan, buda jarmarczna lub buda wędrownego teatru; szopa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stan braku porządku

 (1.2) gwara. przestępcza: krajowe wino niskiej jakości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trudno jest coś znaleźć, gdy w pokoju jest bałagan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈwaɡãn, AS: bau̯agãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałaganiarz m., bałaganiara ż., bałaganiarstwo n., bałaganienie n., zabałaganienie n., nabałaganienie n.

:: zdrobn. bałaganik m.

 czas. bałaganić ndk., zabałaganić dk., nabałaganić dk.

 przym. bałaganiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieporządek, bajzel; wulg. burdel

Wiktionary


bałaganiara

kobieta robiąca bałagan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta łatwo robiąca bałagan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech ta bałaganiara przynajmniej raz po sobie posprząta!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałagan mrz., bałaganienie n.

:: fm. bałaganiarz mos.

 czas. bałaganić ndk., nabałaganić dk.

 przym. bałaganiarski

Wiktionary


bałaganiarka

→ bałaganiarz


SJP.pl

Patrz:

bałaganiarz

bałaganiarski

dotyczący bałaganiarza, bałaganiarstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powodujący powstawanie bałaganu; chaotyczny, nieuporządkowany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałaganiarz mos., bałagan mrz., bałaganienie n., bałaganiara ż.

 przysł. bałaganiarsko

 czas. bałaganić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niechlujny

Wiktionary


bałaganiarstwo

skłonność do zostawiania po sobie nieporządku, bałaganu; brak porządku


SJP.pl


bałaganiarz

1. osoba robiąca bałagan, nieporządek; śmieciuch;
2. osoba niezorganizowana, chaotyczna w pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba łatwo robiąca bałagan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech ten bałaganiarz chociaż raz po sobie posprząta!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałagan mrz., bałaganienie n.

:: fż. bałaganiara ż.

 czas. bałaganić ndk., nabałaganić dk.

 przym. bałaganiarski

Wiktionary


bałaganienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) robienie bałaganu, nieporządku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaɡãˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: bau̯agãńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałaganić

 rzecz. bałagan m., bałaganik m., bałaganiarstwo n., bałaganiarz m., bałaganiarka ż., bałaganiara ż.

 przym. bałaganowy, bałaganiarski

 przysł. bałaganiarsko

Wiktionary


bałaganik

zdrobnienie od: bałagan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bałagan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie bałagan, lecz tylko mały bałaganik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałagan m., bałaganienie n.

Wiktionary


bałaganić

barłożyć;
1. wprowadzać nieporządek, robić bałagan; śmiecić;
2. marnować czas przeznaczony na pracę; bumelować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) powodować bałagan, robić bałagan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaˈɡãɲit͡ɕ, AS: bau̯agãńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałagan m., bałaganiarz m., bałaganiara ż., bałaganiarstwo n., bałaganienie n.

 przym. bałaganiarski

Wiktionary


bałagula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. furman

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałagulski

Wiktionary


bałagulski

→ bałaguła


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. reg. związany z bałagułą

Wiktionary

Patrz:

bałaguła

Przykłady

 (1.1) Młody parobek, w białym podolskim kożuchu, prowadził dzielnie czwórkę rasowych koni, w poręcz, zaprzęg bałagulski z bronzami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałaguła m., reg. bałagula m.

Wiktionary


bałaguła

1. woźnica, furman;
2. hulaka, zawadiaka;
3. zrzęda, nudziarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. żyd., reg. woźnica

 (1.2) reg. zawadiaka, hulaka

 (1.3) reg. nudziarz, zrzęda

Wiktionary

Bałaguła – w okresie I Rzeczypospolitej oraz w okresie rozbiorowym, furmani żydowscy na kresach posiadający bryki z budami, trudniący się przewozem podróżnych na dłuższe dystanse.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bałagulski

Wiktionary


bałak

gwara uliczna lwowskich baciarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Lwów. rozmowa, gadka

 (1.2) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałakać

Wiktionary


bałakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bałakać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałakać

Wiktionary


bałakać

regionalnie: gadać, opowiadać, gawędzić, zwłaszcza w gwarze lwowskiej


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Tuligłowy,Oleszkowce. reg-pl|Kresy południowe. ekspr. mówić

 (1.2) gw-pl|Brasławszczyzna,Trembowla,Wierzbowiec,Tuligłowy,Oleszkowce,Kamieniec Podolski. reg-pl|Przemyśl,Kresy południowe. rozmawiać

 (1.3) gw-pl|Trembowla,Wierzbowiec,Tuligłowy. reg-pl|Kresy południowe. opowiadać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja wogóle sic. trzymam język za zębami i nie lubię na próżno bałakać.

 (1.3) — Co tu długo bałakać — rzekł zuchwale (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałakanie n., bałak mrz.

 czas. balikać, pobałakać

Wiktionary


bałakiriew

nazwisko


SJP.pl


bałakława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;

Wiktionary

Bałakława ( Балаклава, , Балаклава) – miejscowość na Krymie (Ukraina), do 1957 samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola.

Bałakława leży nad zatoką Morza Czarnego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bałakławski

Wiktionary


bałakławski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bałakławą, dotyczący Bałakławy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałakława ż.

Wiktionary


bałamkać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Świrz, Huta Stara, Tarnopol, Stanisławów (Ukraina), Lwów., reg-pl|Kresy południowe. chwiać (się), bujać (się), kołysać (się), dyndać, majtać (się)

 (1.2) gw-pl|Cieszanów. o dzwonie: dzwonić, bimbać

czasownik zwrotny niedokonany bałamkać się

 (2.1) gw-pl|Lwów. chwiać się, bujać się, kołysać się, majtać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie obrócił się nawet na dźwięk mego głosu, tylko mruknął:
— Mam czas. Zaczekam.
Jakoż rzeczywiście czekał, bałamkając coraz zawzięciej nogami i nadsłuchując głosów od strony bawiących się dzieci
.

 (1.1) Teraz, mając przy boku bałamkające przydługie szablisko i na plecyecach kokieteryjnie zarzuconą kurtkę ułańską, dniem i nocą gotów do jazd meldunkowych „pana pułkownika” […]…

 (1.2) I właśnie w czasie, kiedy dzwony kościołów z zawodowym bałamkaniem odprowadzały zmarłą na wieczny odpoczynek, […] uległ pan Pichoń nawrotnej chorobliwej senności.

 (2.1) Miał na sobie długi surdut, którego poły wetknął za pas, by nie bałamkały się między nogami podczas chodzenia.

 (2.1) Ojej! Dajcie mi odetchnąć, bo skonam ze śmiechu! To nasza ciotka! […] Miał też kto przyjechać do nas! […] Jeszcze czegoś takiego nie widziałem, jak żyję 16 lat. […] Takie długie, chude, wiszące ręce — ot tak się bałamkają po bokach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) gw. Lwów bałandać się

 (1.2) gw. Lwów bambałamkać

Wiktionary


bałamoncić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zawracać komuś głowę

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bałamucić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Ty mi sam nie bałamonć bo jo mom kupa roboty.

 (1.2) (gwara.) Ten pieroński gizd zbałamoncił mi dziołcha.

Wiktionary


bałamucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bałamucić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań się zajmować bałamuceniem panien, a zacznij wreszcie myśleć o przyszłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawãmuˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: bau̯ãmucẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobałamucić, bałamucić ndk., zbałamucić dk.

 rzecz. bałamutnik m., bałamut m., zbałamucenie n., bałamuctwo n.

 przym. bałamutny

Wiktionary


bałamucić

1. wprowadzać w błąd, niepotrzebnie zajmować czymś;
2. zwlekać, trwonić czas, próżnować;
3. kokietować, uwodzić, zawracać komuś głowę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbałamucić)

 (1.1) przest. próbować pozyskać czyjeś względy, flirtować, kokietować

 (1.2) powodować zamieszanie, wprowadzać w błąd

 (1.3) spędzać czas na próżnowaniu, guzdrać się, marudzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bałamucił ją pięknymi słówkami, ale myślał tylko o jednym.

 (1.1) Lowelas, który z lekkim sercem bałamucił cudze żony, swojej żonie grozi śmiercią na wypadek, gdyby go zdradziła.

 (1.2) Szef zawsze bałamuci nas opowieściami o kontroli.

 (1.3) Przestańcie już bałamucić, weźcie się do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawãˈmut͡ɕit͡ɕ, AS: bau̯ãmućić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamuctwo n., bałamucenie n., bałamut m., bałamutnik m., bałamutka ż.

 czas. pobałamucić dk., zbałamucić dk.

 przym. bałamutny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwodzić, zwodzić, mamić, reg. śl. bałamoncić

 (1.2) tumanić, mylić

 (1.3) próżnować

Wiktionary


bałamuctwo

1. dawniej: marnowanie, tracenie czasu;
2. kokieteria, uwodzicielstwo;
3. krętactwo, oszustwo, rzecz wprowadzająca w błąd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. rzecz wprowadzająca w błąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamut m., bałamutnik m., bałamutka ż., bałamutnia ż., bałamutność ż., bałamucenie n.

 czas. bałamucić

 przym. bałamutny

 przysł. bałamutnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłamstwo

Wiktionary


bałamut

przestarzale:
1. flirciarz, kobieciarz, uwodziciel;
2. ktoś marnujący swój i cudzy czas; próżniak, maruder;
3. ktoś wprowadzający zamęt, niepokój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. uwodziciel, flirciarz

 (1.2) przest. mąciciel

 (1.3) gwara. więz. psycholog, psychiatra

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) daw. łow. pies gończy gubiący trop lub goniący po starym tropie, mylący w ten sposób inne gończaki

Wiktionary

Bałamut – humorystyczny tygodnik wydawany po polsku w Petersburgu od 1830 do 1836 (lub 1832¹), początkowo pod nazwą "Bałamut Petersburski".

W latach 1830–1831 redaktorem "Bałamuta Petersburskiego" był Adam Rogalski. Redaktorami byli Michał Konarski i Józef Sękowski. Józef Ignacy Kraszewski publikował w nim pod pseudonimem Kleofasa Fakunda Pasternaka. W formie i stylu "Bałamut" przypominał "Wiadomości Brukowe", których był kontynuacją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj! bałamut z kawalera, bałamut! Ot i mnie starą babę od wczorajszego wieczora zbałamuciłeś!

 (1.2) Ale zarazem jesteś wietrzny, bałamut, nie lubisz pracy, a lubisz hulanki, masz pańskie fumy i zachcianki, które biednego szlachcica do torby i kija żebraczego prowadzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈwãmut, AS: bau̯ãmut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamucenie n.

:: fż. bałamutka ż.

 czas. bałamucić ndk., zbałamucić dk.

 przym. bałamutny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gwara. więz. idiota

Wiktionary


bałamutka

przestarzałe: kobieta zalotna; kokietka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta bałamucąca innych; kobieta zalotna

Wiktionary

Bałamutka ("Adlumia") – rodzaj roślin z rodziny makowatych ("Papaveraceae"). Należą do niego dwa gatunki – bałamutka grzybkowata ("A. fungosa") występująca we wschodniej części Ameryki Północnej oraz bałamutka azjatycka ("A. asiatica") rosnąca w północno-wschodnich Chinach, Korei oraz na Dalekim Wschodzie Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. bałamucić ndk.

 przym. bałamutny

 rzecz. bałamuctwo n., bałamut mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokietka, kusicielka, uwodzicielka, zalotnica, zwodzicielka, flirciara

Wiktionary


bałamutnie

przysłówek sposobu

 (1.1) wprowadzając w błąd; w sposób zwodzący

 (1.2) rozbudzając pożądanie za pomocą manipulacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józek mówił bałamutnie, żeby ukryć prawdę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałamutny

 rzecz. bałamuctwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myląco, oszukańczo, podstępnie, zwodniczo

 (1.2) figlarnie, kusicielsko, kusząco, uwodzicielsko

Wiktionary


bałamutniej

stopień wyższy od przysłówka: bałamutnie


SJP.pl


bałamutnik

ktoś, kto bałamuci; podrywacz, flirciarz


SJP.pl


bałamutny

zalotny, uwodzicielski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pejor. wprowadzający innych w błąd; wywołujący zamieszanie

 (1.2) pejor. manipulujący uczuciami innych, często o podtekście erotycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego bałamutne tłumaczenia nie przekonały nikogo.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zbałamucić, bałamucić

 rzecz. bałamucenie n., bałamuctwo n., bałamut mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłamliwy, mętny, mylący, niejasny, oszukańczy, pokrętny, zwodniczy

 (1.2) kokieteryjny

Wiktionary


bałamóncić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bałamucić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamónt mos.

 przym. bałamóntny

Wiktionary


bałamónt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bałamut, wesołek

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. człowiek nierozgarnięty

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałamóncić ndk.

 przym. bałamóntny

Wiktionary


bałamóntny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. bałamutny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamónt mos.

 czas. bałamóncić ndk.

Wiktionary


bałaszow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;

Wiktionary

Bałaszow ( Балашов) – miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bałaszowski

Wiktionary


bałaszowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bałaszowem, dotyczący Bałaszowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałaszow mrz.

Wiktionary


bałaszycha

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;

Wiktionary

Bałaszycha ( Бaлaшиxa) – miasto w Rosji (obwód moskiewski), na wschód od Moskwy.

Prawa miejskie posiada od 1939 r. Liczba mieszkańców w 2020 r. wynosiła ok. 507 tys.

25 grudnia 2014 rada obwodu moskiewskiego zdecydowała o przyłączeniu do Bałaszychy miasta Żeleznodorożnyj, postanowienie to weszło w życie 22 stycznia 2015. Miasto Bałaszycha po połączeniu liczyło 412 689 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bałaszychiński

Wiktionary


bałaszychiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bałaszychą, dotyczący Bałaszychy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałaszycha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałaszyski

Wiktionary


bałaziński

nazwisko


SJP.pl


bałałajka

ludowy rosyjski instrument muzyczny szarpany; bałabajka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

Wiktionary

Bałałajka (bałabajka, z балалайка) – rodzaj instrumentu muzycznego należącego do rodziny gitar, ludowy instrument rosyjski. Posiada trójkątny korpus rezonansowy i trzy struny. Współcześnie można spotkać, zwłaszcza na Ukrainie, czterostrunowe i sześciostrunowe bałałajki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Graj bałałajko, będzie dobrze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaˈwajka, AS: bau̯au̯ai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałabajka

Wiktionary


bałałajkowy

→ bałałajka


SJP.pl

Patrz:

bałałajka

bałbod

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. jąkała, osoba jąkająca się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbawbɔt, AS: bau̯bot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jękotliwy

Wiktionary


bałchaski

→ Bałchasz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jeziorem Bałchasz, dotyczący Bałchasza

Wiktionary

Patrz:

Bałchasz

Powiązane:

 rzecz. Bałchasz mrz.

Wiktionary


bałchasz

miasto i jezioro w Kazachstanie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jezioro Bałchasz – bezodpływowe jezioro w Kazachstanie
  • Bałchasz, do 1936 Bertys – miasto w Kazachstanie
  • Port lotniczy Bałchasz – port lotniczy położony w Bałchaszu
  • Rejon Bałchasz – jeden z rejonów obwodu ałmackiego w Kazachstanie

Wikipedia


bałczik

miasto w Bułgarii


SJP.pl

Zo

Wikipedia


bałdowo

wieś w województwie pomorskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bałdowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie
  • Bałdowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew

Wikipedia


bałdrzychowski

przymiotnik od: Bałdrzychów


SJP.pl


bałdrzychów

wieś w Polsce


SJP.pl

Bałdrzychów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Poddębice.

Wikipedia


bałdyga

nazwisko


SJP.pl


bałdysz

nazwisko


SJP.pl


bałdyżanka

córka Bałdygi


SJP.pl


bałkanista

specjalista w dziedzinie bałkanistyki


SJP.pl


bałkanistka

→ bałkanista


SJP.pl

Patrz:

bałkanista

bałkanistyka

dział literaturoznawstwa zajmujący się dorobkiem literackim krajów bałkańskich


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bałkanizacja

proces podziału państwa wywołany konfliktami wewnętrznymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bałkańczyk mos., bałkanizowanie n., Bałkanka ż., Bałkany lm.

 przym. bałkański

Wiktionary


bałkanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polit. uleganie bałkanizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałkanizacja ż., zbałkanizowanie n., Bałkany nmos.

 czas. bałkanizować ndk., zbałkanizować ndk.

 przym. bałkański

Wiktionary


bałkanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bałkanów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkany, Bałkan, bałkanizacja, bałkanistyka

:: fm. Bałkańczyk mos.

 czas. bałkanizować

 przym. bałkański

 przysł. bałkańsko

Wiktionary


bałkany

1. góry na Półwyspie Bałkańskim; Stara Płanina;
2. półwysep w Europie; Półwysep Bałkański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

 (1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Osieczna;

 (1.3) geogr. zob. Bałkan. (góry)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Albania to jeden z krajów w regionie Bałkanów, usytuowany na południowym wschodzie Europy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈkãnɨ, AS: bau̯kãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkan m., bałkanizacja ż., bałkanistyka ż., Bałkanka ż., bałkanizowanie n., Bałkańczyk mos.

 czas. bałkanizować ndk.

 przym. bałkański

 przysł. bałkańsko

Wiktionary


bałkarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bałkarami lub Bałkarią, dotyczący Bałkarów lub Bałkarii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język bałkarski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkar mos., Bałkarka ż., Bałkaria ż.

Wiktionary


bałkańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bałkanów; osoba z tego obszaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkany nmos., Bałkan, bałkanizacja, bałkanistyka

:: fż. Bałkanka ż.

 czas. bałkanizować

 przym. bałkański

 przysł. bałkańsko

Wiktionary


bałkański

→ Bałkany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami

 (1.2) geogr. związany z Bałkanami (pasmem górskim)

Wiktionary

Patrz:

Bałkany

Przykłady

 (1.1) Pomysł zrzeszenia bałkańskich zespołów w jedną ligę zrodził się już kilka lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈkãj̃sʲci, AS: bau̯kãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałkany nmos., Bałkańczyk mos., Bałkanka ż., bałkanizacja ż., bałkanizowanie n.

Wiktionary


bałkańskość

→ bałkański


SJP.pl

Patrz:

bałkański

bałoszyce

wieś w województwie warmińsko-mazurskim


SJP.pl

Bałoszyce (niem. "Gross Bellschwitz") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Susz, na Pojezierzu Iławskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


bałplac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. działka budowlana

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. plac budowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Idź ino zobocz na bałplac, bo tam wierza halanger zaś piere machy.

Wiktionary


bałt

dawniej: wielki bęben tatarski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek narodu lub dawnego plemięemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bałtowie zamieszkują tereny nad wschodnim wybrzeżem Bałtyku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawt, AS: bau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk m., Bałtyka ż.

:: fż. Bałtyjka ż.

 przym. bałtyjski, bałtycki, nadbałtycki

 temsłow. bałto-

Wiktionary


bałt.

skrót od: bałtycki, bałtyjski


SJP.pl


bałtolog

specjalista w dziedzinie bałtologii; naukowiec badający kulturę i języki ludów nadbałtyckich; baltolog, bałtysta


SJP.pl


bałtologia

nauka o kulturze, języku i historii ludów nadbałtyckich; baltologia


SJP.pl


bałtolożka

→ bałtolog; baltolożka


SJP.pl


bałtosłowianie

członek ludu indoeuropejskiego


SJP.pl


bałtosłowianin

członek ludu indoeuropejskiego


SJP.pl


bałtosłowiański

dotyczący Bałtosłowian, charakterystyczny dla Bałtosłowian


SJP.pl


bałtowie

1. wieś w województwie lubelskim;
2. wieś w województwie świętokrzyskim


SJP.pl

Bałtowie – indoeuropejska grupa ludnościowa, zamieszkująca obszar Europy Środkowej, głównie południowo-wschodnie wybrzeża Morza Bałtyckiego i posługująca się językami bałtyckimi.

Wikipedia


bałtowski

przymiotnik od: Bałtów


SJP.pl


bałtroczyk

nazwisko


SJP.pl


bałtycki

1. → Bałtyk;
2. dotyczący Bałtów, charakterystyczny dla Bałtów; bałtyjski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łotwa leży pośrodku trzech republik bałtyckich.

 (1.1) Biżuteria z bursztynu bałtyckiego ucieszyła panią kanclerz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈtɨt͡sʲci, AS: bau̯tycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałtyckość ż., Bałtyk mrz., Bałt mos., Bałtyjka ż., Bałtyka ż.

 przym. nadbałtycki, południowobałtycki, wschodniobałtycki, zachodniobałtycki, północnobałtycki

 przysł. bałtycko

Wiktionary


bałtycko

przysłówek

 (1.1) na sposób bałtycki, tak jak robione jest na Bałtyku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałtyckość ż., Bałtyk mrz., Bałtyka ż.

 przym. bałtycki, nadbałtycki

Wiktionary


bałtyckość

→ bałtycki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co bałtyckie, bałtycki charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:

bałtycki

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk mrz.

 przym. bałtycki

 przysł. bałtycko

Wiktionary


bałtyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. członkini narodu lub dawnego plemięemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈtɨjka, AS: bau̯tyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk m., Bałtyka ż.

:: fm. Bałt m.

 przym. bałtyjski, bałtycki

 temsłow. bałto-

Wiktionary


bałtyjsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto i port morski w Rosji, w obwodzie królewieckim, leżące po obu stronach Cieśniny Piławskiej;

Wiktionary

Bałtyjsk, Piława ( Балтийск, "Bałtijsk"; dawn. Pillau) – miasto i port morski w Rosji, w obwodzie królewieckim, na Mierzei Wiślanej, po obu stronach Cieśniny Piławskiej u wejścia do Zalewu Wiślanego. W 2020 roku liczyło ok. 33,7 tys. mieszkańców.

Najbardziej na zachód położone strategiczne miasto obwodu królewieckiego Federacji Rosyjskiej oraz dawnego ZSRR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Bałtyjsku istniała jedna z największych bałtyckich baz marynarki wojennej ZSRR.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk mrz., Bałtyka ż.

 przym. bałtyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Piława (do 1946)

Wiktionary


bałtyjski

1. dotyczący Bałtów, charakterystyczny dla Bałtów; bałtycki;
2. → Bałtyjsk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) etn. związany z Bałtami

 (1.2) geogr. związany z Bałtyjskiem

Wiktionary

Patrz:

Bałtyjsk

Powiązane:

 rzecz. Bałtyka ż., Bałtyk mrz., Bałtyjsk mrz., Bałt mos., Bałtyjka ż.

 przym. nadbałtycki

Wiktionary


bałtyk

Morze Bałtyckie; morze w Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. Morze Bałtyckie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Bałtyku od kilku dni panuje sztorm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbawtɨk, AS: bau̯tyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałtyckość ż., Bałt mos., Bałtyjka ż., Bałtyka ż., Bałtyjsk m., Bałtów m., Bałta ż., bałtystyka ż., bałtystka ż., bałtysta mos.

 przym. bałtycki, nadbałtycki, bałtyjski, bałtowski, bałcki

 przysł. bałtycko

 temsłow. bałto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Morze Bałtyckie

Wiktionary


bałtyka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geol. kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈtɨka, AS: bau̯tyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk m., Bałt mos., Bałtyjka ż., Bałtyjsk m., Bałtów m., Bałta ż.

 przym. bałtycki, nadbałtycki, bałtyjski, bałtowski, bałcki

 przysł. bałtycko

 temsłow. bałto-

Wiktionary


bałtysta

osoba badająca kulturę i języki ludów nadbałtyckich; baltolog; bałtolog


SJP.pl


bałtystka

specjalistka w zakresie bałtologii


SJP.pl


bałtystyka

nauka o językach bałtyckich


SJP.pl

Bałtystyka, bałtologia lub filologia bałtycka – gałąź wiedzy humanistycznej, której głównym przedmiotem badań są języki, literatura, kultura oraz dzieje narodów bałtyjskich. Ze względu na podział tych narodów, można wydzielić jej poddyscypliny: lituanistykę, letonistykę oraz prutenistykę. W Polsce głównymi ośrodkami badań bałtystycznych są: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytet Warszawski.

Wikipedia


bałtyzm

zapożyczenie leksykalne lub gramatyczne z języków bałtyckich


SJP.pl

Bałtyzm – zapożyczenie leksykalne lub gramatyczne z języków bałtyckich.

Jednym z najpopularniejszych bałtyzmów w języku polskim jest nazwa grupy etnicznej – Kurpie. Jest to zapożyczenie z języka pruskiego i oznacza „buty”.

Wikipedia


bałtów

dawniej: wielki bęben tatarski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bałtów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn
  • Bałtów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bałtów
  • Bałtów – gmina wiejska
  • Bałtów – gromada

Wikipedia


bałuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łow. hałas tworzony w kniei przez naganiaczy

 (1.2) łow. gwara. oko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgiełk, rozgwar

Wiktionary


bałucha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bałamut, gaduła

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałuszyć ndk.

Wiktionary


bałucianin

mieszkaniec Bałut


SJP.pl


bałucianka

mieszkanka Bałut


SJP.pl

Bałucianka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Rymanów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Wikipedia


bałuciara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łódź. mieszkanka Bałut

 (1.2) łódź. prostaczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z Bałut jestem. Bałuciara ze mnie.

 (1.2) Z niej to taka prawdziwa bałuciara, prymityw taki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałuty

:: fm. bałuciarz

 przym. bałucki

Wiktionary


bałuciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) łódź. mieszkaniec Bałut

 (1.2) łódź. chuligan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś chojniak czy bałuciarz?

 (1.2) Wzięła takiego bałuciarza to jom potem tłukł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałuty

:: fż. bałuciara

 przym. bałucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chłopak z Bałut, Antek z Bałut

Wiktionary


bałucki

→ Bałuty


SJP.pl

Patrz:

Bałuty

bałuk

nazwisko


SJP.pl


bałuszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mięta zielona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałuszónka

Wiktionary


bałuszyć

bałuszyć oczy - wytrzeszczać oczy w celu wypatrzenia czegoś lub ze zdziwienia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. dużo gadać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. hałasować

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kłamać, mamić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałucha mos.

Wiktionary


bałuszónka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mięta zielona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałuszanka

Wiktionary


bałut

nazwisko


SJP.pl


bałuty

dzielnica Łodzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) jedna z dzielnic Łodzi;

Wiktionary

Bałuty – do 31 grudnia 1992 r. dzielnica Łodzi. Bałuty były drugą, co do wielkości, dzielnicą: obejmują pow. 78,9 km². Zamieszkuje je największa liczba ludności w stosunku do pozostałych dzielnic – ok. 191,6 tys. mieszkańców. Obszar współczesnych Bałut jest aktualnie znacznie większy niż teren pierwotnej historycznej dzielnicy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkam na Bałutach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈwutɨ, AS: bau̯uty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałuciarz m., bałuciara ż., Bałuciak m.

 przym. bałucki

Wiktionary


bałwan

1. spieniona fala morska
2. wypchany cietrzew lub jego podobizna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) figura człowieka ulepiona ze śniegu;

 (1.2) etn. rel. figura bożka pogańskiego

 (1.3) łow. wypchany cietrzew lub udająca go makieta używane na wabia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) książk. spieniona fala morska

 (2.2) przest. wielka bryła, wielki kawał, słup; również jednostka bryłowa urobku np. soli; Gloger.

 (2.3) stpol. słup, bryła soli

 (2.4) stpol. drewniany kloc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) pot. pogard. głupek, tuman

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bałwan – posąg bóstwa pogańskiego
  • bałwan soli – obrobiona przez górników bryła soli
  • bałwan śniegowy – nieforemna figura ze śniegu podobna do postaci ludzkiej
  • bałwan – duża fala morska
  • bałwan, cień (gwara myśliwska) – wypchany cietrzew lub jego makieta używany na wabia
  • Bałwan – wieś w Bułgarii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieci ulepiły ogromnego bałwana.

 (1.2) Lecz się zmieszali z poganami i nauczyli się ich uczynków; poczęli czcić ich bałwany.

 (2.2) Każdy bałwan ma mieć własną miarę łokci 4, tj. wzdłuż miar 3 a czwartą miarę wszerz, także i wmiąż.

 (3.1) Ty bałwanie! Czemu to zrobiłeś?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbawvãn, AS: bau̯vãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwanica ż., bałwanienie n., zbałwanienie n.

:: zdrobn. bałwanek mzw.

 czas. bałwanić ndk., bałwanieć ndk., zbałwanieć dk.

 przym. bałwankowy, bałwaniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) posążek, figurka

 (2.1) grzywacz

 (1.3) cień, bałwanek

 (3.1) baran, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przygłup, półgłówek

Wiktionary


bałwanek

1. figurka kaczki umieszczana na wodzie przez myśliwych
2. mały bałwan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: bałwan

 (1.2) mały posążek

 (1.3) mały bałwan śniegowy

 (1.4) łow. gliniana figurka dzikiej kaczki umieszczana na wodzie w celu przywabienia kaczorów lub całych stad

 (1.6) bałwan zabawka lub ozdoba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bałwanek (niem. Der Schneemann) – niemiecki krótkometrażowy film animowany z 1944
  • Bałwanek (ang. The Snowman) – brytyjski krótkometrażowy film animowany z 1982
  • Bałwanek (skała)

Wikipedia

Przykłady

 (1.6) Na choince wisiały szklane szyszki, mikołaje i bałwanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈvãnɛk, AS: bau̯vãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwan m., bałwanica ż., bałwanienie n., bałwaństwo n.

 czas. bałwanić (się), bałwanieć

 przym. bałwaniasty, bałwanisty, bałwanowaty, bałwanowy, bałwański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) bałwan, cień

Wiktionary


bałwanica

obelżywie o kobiecie, dziewczynie nieinteligentnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cymodocea|K.D.Koenig|ref=tak., rodzaj traw morskich z rodziny bałwanicowatych, tworzących podwodne łąki

 (1.2) żeńska postać ze śniegu

 (1.3) obraź. głupia kobieta

 (1.4) łow. wysoka tyka, na której osadza się bałwana w celu zwabienia cietrzewi

Wiktionary

Bałwanica ("Cymodocea" K.D.Koenig) – rodzaj traw morskich należący do rodziny bałwanicowatych ("Cymodoceaceae"), obejmujący 4 gatunki występujące w litoralu mórz i oceanów klimatu zwrotnikowego i podzwrotnikowego Starego Świata.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od mitycznej nereidy Cymodoce, opiekunki Posejdona.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bałwan mzw./mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kretynka

Wiktionary


bałwanieć

stawać się bałwanem; głupieć, tumanieć


SJP.pl


bałwanić

1. burzyć, spieniać wodę, tworzyć na niej wielkie fale;
2. bałwanić się:
a) o wodzie: burzyć się, spieniać się, kłębić się;
b) potocznie, o kimś: trwonić czas, barłożyć się


SJP.pl


bałwankowy

→ bałwanek


SJP.pl

Patrz:

bałwanek

bałwanowaty

głupkowaty; potocznie:
1. nierozgarnięty, głupawy, przygłupi;
2. będący wyrazem głupoty, bezmyślności


SJP.pl


bałwański

pogański, bałwochwalczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. kretyński, charakterystyczny dla bałwana, głupca

 (1.2) stpol. śrpol. pogański, bałwochwalczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O Boże, ale bałwański wątek…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈvãj̃sʲci, AS: bau̯vãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


bałwaństwo

głupota


SJP.pl


bałwian

dawniej: bożodrzew gruczołkowaty (gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych)


SJP.pl


bałwochwalca

1. człowiek oddający cześć bożkom, bałwanom; poganin;
2. człowiek bezkrytycznie hołdujący jakimś zasadom, wielbiący kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) czciciel bożków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zewnątrz są psy, guślarze, rozpustnicy, zabójcy, bałwochwalcy i każdy, kto kłamstwo kocha i nim żyje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

:: fż. bałwochwalczyni ż.

 przym. bałwochwalczy

 przysł. bałwochwalczo

Wiktionary


bałwochwalczo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób bałwochwalczy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałwochwalczy

 rzecz. bałwochwalczyni ż., bałwochwalca mos., bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

Wiktionary


bałwochwalczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bałwochwalcze; cecha tych, którzy są bałwochwalczy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałwochwalczy

 przysł. bałwochwalczo

 rzecz. bałwochwalca mos., bałwochwalstwo n., bałwochwalczyni ż.

Wiktionary


bałwochwalczy

właściwy bałwochwalcy; bezkrytyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bałwochwalstwem lub bałwochwalcą, dotyczący bałwochwalstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadżarte próchnicą same padały na ziemię jakby w bałwochwalczym pokłonie przed wszechwładnym czasem.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bałwochwalczo

 rzecz. bałwochwalczyni ż., bałwochwalca mos., bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogański; przest. bałwański

Wiktionary


bałwochwalczyni

1. poganka;
2. przen. bezkrytyczna wielbicielka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czcicielka bożków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

:: fm. bałwochwalca mos.

 przym. bałwochwalczy

 przysł. bałwochwalczo

Wiktionary


bałwochwalić

1. dawniej, w religii: uwielbiać, czcić jakiegoś bożka;
2. przenośnie: oddawać cześć komuś lub czemuś; czcić


SJP.pl


bałwochwalski

dawniej: bałwochwalczy


SJP.pl


bałwochwalstwo

oddawanie czci boskiej idolom, czyli wyobrażeniom bóstw; idololatria; idolatria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. pejor. kult bożków (bałwanów);

 (1.2) przen. bezkrytyczne uwielbienie osoby lub rzeczy

Wiktionary

Bałwochwalstwo, idolatria ( "eidolon" „obraz, posąg”, "latreia" „kult”) – grzech w religiach abrahamowych, polegający w podstawowym znaczeniu na oddawaniu czci wizerunkom bogów czy bóstw – bałwanom, idolom.

W szerszym znaczeniu bałwochwalstwem może być także np. przywiązywanie nadmiernej wagi do spraw doczesnych kosztem Boga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prorocy opowiadali się jawnie przeciwko bałwochwalstwu członków narodu wybranego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałwochwalczyni ż., bałwochwalca mos., bałwochwalczość ż.

 przym. bałwochwalczy

 przysł. bałwochwalczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idolatria, idololatria

Wiktionary


bałyk

1. wędzony grzbiet jesiotra;
2. podkradanie się psa myśliwskiego na brzuchu ku zwierzynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łow. podkradanie się psa myśliwskiego na brzuchu ku zwierzynie

Wiktionary

Bałyk (ros. балык, z tureckiego słowa oznaczającego rybę) – wędzony filet ryby z pozostawioną skórą, zazwyczaj pochodzący z jesiotra lub pstrąga (ale też np. sazana, łososia, amura, czy szczupaka). Danie pochodzi najprawdopodobniej z Uzbekistanu, ale zostało spopularyzowane w kuchni rosyjskiej, gdzie jest przyrządzane na wiele różnych sposobów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bałykowanie n.

 czas. bałykować ndk.

Wiktionary


bałykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. chodzenie na czworakach

 (1.2) łow. o psie myśliwskim: czołganie się

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bałykować

 rzecz. bałyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raczkowanie

 (1.2) pełzanie

Wiktionary


bałykować

1. o psie myśliwskim: czołgać się, pełzać na brzuchu;
2. dawniej: chodzić na czworakach; raczkować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. (także. łódź.

 (1.2) łow. o psie myśliwskim: czołgać się na brzuchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ojców wyrzekacie, że głupie, a sami ani za grosz pomyślenia nie macie a jeno jak te dzieci, co jeszcze bałykują, cudze powtarzacie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałykowanie n., bałyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raczkować

 (1.2) pełzać, czołgać się

Wiktionary


bałyzer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Spisz. bałagan, nieporządek

Wiktionary


bańdzioch

potocznie: brzuch; bandzioch, bebech, brzucho, wancioch, wancioł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) posp. brzuch

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co tak dumnie łazisz z takim gołym, tłustym bańdziochem?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bebech, bebzon, bęben, brzuchol, war. bandzioch

Wiktionary


bańka

1. blaszane naczynie do przechowywania i przenoszenia płynów;
2. mała, szklana kulka używana w celu wywołania miejscowego przekrwawienia;
3. pęcherz powietrza utworzony z zamydlonej wody;
4. potocznie: milion złotych;
5. potocznie: ocena niedostateczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) blaszane naczynie na płyny

 (1.2) pot. bańka mydlana

 (1.3) szklany, kulisty przedmiot

 (1.4) med. szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej

 (1.5) przen. pot. więz. milion złotych

 (1.6) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Rogi (powiat krośnieński)., reg-pl|Kresy, Kraków. bombka na choinkę

 (1.7) przen. więz. głowa

 (1.8) przen. środ. uczn. ocena niedostateczna

 (1.9) przen. więz. wódka

 (1.10) przen. slang. stan otępienia umysłu po spożyciu alkoholu lub marihuany

 (1.11) ekon. okres intensywnej, samonapędzającej się spekulacji rynkowej, pompującej ceny do nieracjonalnych poziomów, aż do gwałtownego pęknięcia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bańka (bombka) – ozdoba choinkowa
  • bańka (konew, kana, kanka) – naczynie do przechowywania i przewozu mleka
  • Józef Marian Bańka – polski filozof
  • Monika Bańka – polska lekkoatletka specjalizująca się w chodzie sportowym
  • Piotr Bańka – polski kompozytor
  • Witold Bańka – polski lekkoatleta
  • Bańka – amerykański film z 2022 roku w reżyserii Judda Apatowa
  • bańki
  • bańka internetowa
  • bańka spekulacyjna
  • bańka mydlana

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co rano sąsiad przynosił nam bańkę świeżego mleka z porannego udoju.

 (1.4) Kiedy Jacek chorował, babcia zwykle stawiała mu bańki.

 (1.5) Jak się ma mieszkanie za dwie bańki, to trzeba podjechać pod nie furą za trzy bańki.

 (1.6) Mama kupiła nowe bańki na choinkę.

 (1.7) Dostał w bańkę i osunął się po futrynie.

 (1.8) Marek dostał bańkę, bo nie przeczytał lektury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲka, AS: bãńka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baniak m., bania ż.

:: zdrobn. banieczka ż.

 przym. bańkowaty, bańkowy, baniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baniak

 (1.2) bąbelek, pęcherzyk

 (1.5) duża bańka; więz. melon

 (1.7) więz. baniak, czapa, dekiel

 (1.9) niedostateczny, pała

 (1.10) bania

Wiktionary


bańkarz

1. pracownik hutniczy formujący szklane bańki;
2. osoba dająca pokazy baniek mydlanych na różnego typu imprezach


SJP.pl


bańko

1. blaszane naczynie do przechowywania i przenoszenia płynów;
2. mała, szklana kulka używana w celu wywołania miejscowego przekrwawienia;
3. pęcherz powietrza utworzony z zamydlonej wody;
4. potocznie: milion złotych;
5. potocznie: ocena niedostateczna


SJP.pl


bańkopiłka

piłka z przezroczystej gumy, przypominająca bańkę mydlaną


SJP.pl


bańkorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. robotnik idący do pracy z bańką z kawą lub herbatą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bańka ż.

Wiktionary


bańkoterapia

leczenie za pomocą stawiania baniek


SJP.pl


bańkowaty

kształtem przypominający bańkę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający bańkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bańka ż., banieczka ż., baniak mrz.

Wiktionary


bańkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bańkowski – herb szlachecki
  • Bańkowski – nazwisko
  • Andrzej Bańkowski (1931–2014), etymolog
  • Józef Bańkowski (XVIII/XIX w.) – polski ziemianin
  • Józef Bańkowski (1926–2014) – polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji
  • Marcin Bańkowski (1955–2013) – informatyk
  • Piotr Bańkowski (1885–1976) – historyk literatury, archiwista, redaktor Archeionu
  • Roman Bańkowski (1932–2004) – poeta
  • Tomasz Bańkowski (1947–) – przedsiębiorca, polityk, poseł na Sejm RP
  • Witold Bańkowski (1864–1940) – polityk i działacz samorządowy, poseł na Sejm Litwy Środkowej, prezydent Wilna
  • Bańkowska

Wikipedia


bańkowy

→ bańka


SJP.pl

Patrz:

bańka

bański

przymiotnik od:
1. Banie (wieś w województwie zachodniopomorskim);
2. Banie Mazurskie (wieś w województwie warmińsko-mazurskim)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Bański (ur. 1960) – geograf
  • Piotr Bański (ur. 1975) – piłkarz

Wikipedia


bańskobystrzycki

→ Bańska Bystrzyca (miasto na Słowacji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bańską Bystrzycą, dotyczący Bańskiej Bystrzycy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɲ.skɔ.bɘsˈtʂɘt͡s.ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bańska Bystrzyca ż.

Wiktionary


bańskobystrzyczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bańskiej Bystrzycy

Wiktionary


bańskobystrzyczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bańskiej Bystrzycy

Wiktionary


bańskoszczawnicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bańską Szczawnicą, dotyczący Bańskiej Szczawnicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɲ.skɔʂ.t͡ʂavˈɲit͡s.ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bańska Szczawnica ż.

Wiktionary


bańtka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ryb. (mała) flądra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czerwcowe i lipcowe noce trawił z rybakami na czółnie w odległości morza dla połowu wielkich storni i mniejszych gładys, bańtek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲtka, AS: bãńtka

Wiktionary


baś

wyraz, zwykle powtórzony, używany do nawoływania owiec, baranów


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …używany w celu nawoływania owiec

Wiktionary


baścik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Sebastian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puć no sam, Baścik, i wejrzyj se, kaj żeś wciepnął galoty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bastek mos., Sebastian mos.

Wiktionary


baśka

1. potocznie: głowa; arbuz, bania, czerep, kiepeła;
2. rodzaj krzyżówki, w której definicje odgadywanych wyrazów podane są w przypadkowej kolejności;
3. gra w karty powstała na przełomie I i II połowy XIX wieku;
4. dawniej: drewniany młot do wbijania pali w ziemię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) karc. kaszubska gra karciana

 (1.2) żart. głowa, łeb

 (1.3) daw. żegl. młot drewniany do wbijania zaciosanych pali

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baśka – singel zespołu Wilki
  • Baśka (Baszka) – tradycyjna kaszubska gra karciana
  • Baśka – rodzaj krzyżówki

Wikipedia


baśkowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Baśki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprawdzałeś już w Baśkowym plecaku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Baśka ż., Barbara ż., Basia ż., Basieńka ż.

Wiktionary


baśniarski

→ baśniarz


SJP.pl

Patrz:

baśniarz

baśniarz

dawniej: bajarz, bajczarz


SJP.pl


baśniopis

dawniej: bajkopisarz - osoba pisząca bajki


SJP.pl


baśniopisarz

autor piszący baśnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pisarz zajmujący się tworzeniem baśni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wiadomo, drogowskaz nie musi chadzać prawidłową drogą, nic więc dziwnego, że genialny baśniopisarz był nadwrażliwcem, dziwakiem i nieprawdopodobnym egocentrykiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśniopisarstwo n.

:: fż. baśniopisarka ż.

Wiktionary


baśniowo

przymiotnik

 (1.1) jak w baśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśniowość ż., baśń ż.

 przym. baśniowy

Wiktionary


baśniowość

nierealność, nadzwyczajność, nierzeczywistość; coś co zdarzyć się może tylko w bajkach, baśniach, legendach, podaniach lub mitach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest baśniowe; cecha tych, którzy są baśniowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśń ż.

 przym. baśniowy, baśniowo

 przysł. baśniowo

Wiktionary


baśniowy

przymiotnik od: baśń


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) z baśni, dotyczący baśni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapraszamy do baśniowego świata pełnego opowieści o dzielnych rycerzach, dumnych królewnach, sprytnych chłopach, pasterzach i świniarczykach, które przybliżą nam kulturę i historię Węgier.

 (1.1) Smok jest potworem baśniowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśń ż., baśniowość ż.

 przym. baśniowo

Wiktionary


baśnioznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o baśniach


SJP.pl


baśnioznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o baśniach


SJP.pl


baśnioznawstwo

nauka, wiedza o baśniach


SJP.pl


baśń

jeden z najważniejszych gatunków epiki ludowej, o tematyce związanej z wierzeniami magicznymi, siłami i zjawiskami nadprzyrodzonymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. opowiadanie o treści fantastycznej;

 (1.2) nieprawdziwa historia, uważana za mającą na celu wprowadzenie kogoś w błąd

Wiktionary

Ba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matka ją najciekawszych baśni uczyła, ojciec najstarszymi podaniami karmił.

 (1.2) To wszystko bujdy, baśnie wymyślone, aby przypochlebić się partii i wspiąć się wyżej na szczeblach pisarskiej kariery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɕɲ̊, AS: baśń̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baśniowość ż.

 przym. baśniowy, baśniowo

 przysł. baśniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajka; gw. Górny Śląsk bera

 (1.2) bajka

Wiktionary


baźka

mała bazia


SJP.pl


bażanci

→ bażant; bażantowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla bażanta; dotyczący, odnoszący się do bażanta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈʒãɲt͡ɕi, AS: bažãńći

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażanciak mzw., bażant m., bażancik m., bażanciarnia ż., bażantarnia ż., bażantnik m.

Wiktionary


bażanciak

gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Otidiphaps nobilis|Gould|ref=tak., średniej wielkości ptak z rodziny gołębiowatych, endemit Nowej Gwinei i okolicznych wysp;

Wiktionary

Bażanciak ("Otidiphaps nobilis") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae), należący do monotypowego rodzaju Otidiphaps. Osiadły. Takson endemiczny dla Nowej Gwinei i okolicznych wysp. Globalnie nie jest zagrożony, ale jeden z jego czterech podgatunków jest narażony na wyginięcie, a drugi krytycznie zagrożony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pióra na barkówkach bażanciaków przechodzą w barwę brązowofioletową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażant mzw., bażancica ż., bażancik mos., bażantowate nmos., bażanciarnia ż., bażancina ż., bażantarnia ż., bażantnik mos.

 przym. bażanci

Wiktionary


bażanciarnia

zakład zajmujący się hodowlą bażantów; bażantarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas wizyt w Szilherzowicach był czas na zwiedzanie bażanciarni oraz naukę gry w golfa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaʒãɲˈt͡ɕarʲɲa, AS: bažãńćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażanciak mzw., bażant mzw., bażantnik mos., bażancik mzw., bażantarnia ż.

 przym. bażanci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bażantarnia

Wiktionary


bażancik

zdrobnienie od: bażant


SJP.pl


bażancina

mięso bażancie


SJP.pl


bażanowice

Bażanowice (cz. "Bažanovice", niem. "Bazanowitz") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Goleszów. Powierzchnia sołectwa wynosi 381 ha, a liczba ludności 1161, co daje gęstość zaludnienia równą 304,7 os./km².

Wikipedia


bażant

ptak łowny z rodziny kurowatych, żyjący w stanie dzikim lub hodowany ze względu na smaczne mięso i jako ozdobny ptak ogrodowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. łow. nazwa systematyczna|Phasianus colchicus|ref=tak., gatunek ptaka żyjącego na polach;

 (1.2) spoż. mięso bażanta (1.1)

 (1.3) kulin. potrawa z bażanta (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. gwara. więz. mężczyzna porządnie ubrany

 (2.2) wojsk. pot. w PRL: odbywający obowiązkową służbę wojskową (z tytułem podchorążego) absolwent szkoły wyższej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc mówiła mu o połowie ryb, o gołębiach, o zniknięciu pary najładniejszych bażantów.

 (1.1) Hrabiemu powiodło się na polowaniu – upolował pięknego bażanta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʒãnt, AS: bažãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażantowate nmos., bażanciarnia ż., bażancina ż., bażantarnia ż., bażantnik m.

:: fż. bażancica ż.

:: zdrobn. bażancik m.

 przym. bażanci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fazan

 (1.2) bażancina

Wiktionary


bażantarnia

zakład zajmujący się hodowlą bażantów; bażanciarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

Wiktionary

Bażantarnia – ogrodzony teren, na którym hodowano bażanty. Wewnątrz, wśród drzew i krzewów, były zabudowania mieszkalne bażantarnika i ogrzewane w zimie pomieszczenia dla bażantów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oskar Rudziński rozbudował gospodarstwo: przebudował stawy, w których hodowano ryby, odwodnił ziemię, zbudował cegielnię i gorzelnię, założył bażantarnię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaʒãnˈtarʲɲa, AS: bažãntarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażanciak mzw., bażant mzw., bażantnik mos., bażancik mzw., bażanciarnia ż.

 przym. bażanci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bażanciarnia

Wiktionary


bażantnik

hodowca bażantów


SJP.pl


bażantowate

rodzina ptaków z rzędu grzebiących; kurowate, kurakowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Phasianidae|Horsfield|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu grzebiących;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisklęta bażantowatych są zagniazdownikami.

 (1.1) Bezszpon należy do bażantowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażant mzw., bażanciak mzw.

 przym. bażantowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurowate

Wiktionary


bażantowaty

o cechach bażantowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ornit. o cechach ptaków z rodziny bażantowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażantowate nmos.

Wiktionary


bażantowy

→ bażant; bażanci


SJP.pl


bażoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mokradła, szuwary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Nie właź w bażoły, bo sie tonkniesz.

Wiktionary


bażyna

krzewinka z rodziny bażynowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Empetrum|L.|ref=tak., rodzaj krzewinek należących do rodziny wrzosowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju bażyna (1.1)

 (1.3) bot. spoż. czarne lub czerwone jadalne owoce bażyny (1.2)

Wiktionary

Ba

Wikipedia


bażynowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych


SJP.pl

Ba

Wikipedia


bażynowaty

o cechach bażynowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. o cechach roślin z rodziny bażynowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bażynowate nmos.

Wiktionary


bażynowy

→ bażyna


SJP.pl

Patrz:

bażyna

bażyny

krzewinka z rodziny bażynowatych


SJP.pl

Bażyny (niem. "Basien", "Baysen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Orneta.

Do 1954 roku siedziba gminy Bażyny. W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bażyny, po jej zniesieniu w gromadzie Orneta. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


bażyński

→ Bażyny


SJP.pl

Patrz:

Bażyny

bbc

[czytaj: bi-bi-s-i] skrót od: British Broadcasting Corporation (Brytyjska Korporacja Radiofoniczna); publiczna telewizja i radio w Wielkiej Brytanii


SJP.pl

British Broadcasting Corporation, w skrócie BBC (w latach 1922–1927 "British Broadcasting Company Ltd." (BBC), a od 1 stycznia 1927 – "British Broadcasting Corporation", Brytyjska Korporacja Radiofoniczna) – główny brytyjski publiczny nadawca radiowo-telewizyjny, największa tego rodzaju instytucja na świecie.

Wikipedia


bbk

Bydgoski Bank Komunalny SA


SJP.pl


bbl

skrót od: Be Back Later - wracam później; bbl


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • British Basketball League – najwyższa klasa rozgrywek profesjonalnej koszykówki w Wielkiej Brytanii
  • Basketball Bundesliga – najwyższa klasa rozgrywek profesjonalnej koszykówki w Niemczech
  • W slangu internetowym BBL: Be Back Later – Wracam później

Wikipedia


bbn

skrót od: Biuro Bezpieczeństwa Narodowego


SJP.pl


bbq

skrót, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = kulin. barbecue

Wiktionary


bbwr

skrót od:
a) Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem (organizacja polityczna działająca w latach 1928-1935);
b) Bezpartyjny Blok Wspierania Reform (partia polityczna działająca w latach 1993-1997)


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = polit. Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem

 (1.2) = polit. Bezpartyjny Blok Wspierania Reform

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem Józefa Piłsudskiego (1928–1935)
  • Bezpartyjny Blok Wspierania Reform (1993–1997)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛ‿bɛ‿vu‿ˈɛr, AS: be‿be‿vu‿er

Wiktionary


bbwr-owiec

członek BBWR (Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem lub Bezpartyjnego Bloku Wspierania Reform); bebewuerowiec


SJP.pl


bc

skrót od:
1. Biuro Certyfikacji;
2. Bank Częstochowa


SJP.pl


bcc

[czytaj: be-ce-CE] skrót od: Business Centre Club - polska organizacja biznesowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bcc (ang. body-centered cubic) – układ krystalograficzny regularny przestrzennie centrowany
  • Business Centre Club
  • Blind carbon copy – pole w poczcie e-mail do wysyłania wiadomości do wielu osób jednocześnie z ukryciem ich adresów przed resztą adresatów.
  • Brunstad Conference Center, Norwegia
  • rak podstawnokomórkowy

Wikipedia


bcg

[czytaj: be-ce-GIE albo be-se-ŻE] (skrót od: bacille Calmette-Guérin albo bacillus Calmette-Guérin) rodzaj szczepionki przeciwgruźliczej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szczepionka BCG
  • Boston Consulting Group
  • BCG (Brightest Cluster Galaxy) – najjaśniejsza galaktyka klastra

Wikipedia


bch

[czytaj: be-CHA] skrót od: Bataliony Chłopskie - konspiracyjna organizacja polskiego ruchu ludowego podczas II wojny światowej


SJP.pl

skrót

 (1.1) = hist. Bataliony Chłopskie

Wiktionary


bch-owiec

potocznie: członek BCh (Batalionów Chłopskich); bechowiec


SJP.pl


bch-owski

→ BCh (Bataliony Chłopskie); bechowski


SJP.pl


bd

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: be-de] bardzo dobry, bardzo dobrze (ocena szkolna); bd.; częściej: bdb., bdb (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BD – skrót od Bachelor of Divinity – anglosaski stopień naukowy
  • .bd – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych z Bangladeszu
  • Batrachochytrium dendrobatidis
  • Blu-ray Disc – format zapisu optycznego
  • Bonner Durchmusterung
  • choroba Battena
  • zaburzenia afektywne dwubiegunowe
  • BD – Bangladesz (oznaczenie kodowe według ISO 3166-1 w wersji dwuliterowej alfa-2)

Wikipedia


bd.

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: be-de] bardzo dobry, bardzo dobrze (ocena szkolna); bd; częściej: bdb., bdb (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)


SJP.pl


bdb

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: be-de-be] bardzo dobry, bardzo dobrze (ocena szkolna); bdb.; rzadziej: bd lub bd. (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)


SJP.pl


bdb.

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: be-de-be] bardzo dobry, bardzo dobrze (ocena szkolna); bdb; rzadziej: bd. lub bd (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = eduk. bardzo dobry (ocena szkolna), też: bardzo dobre (zachowanie)

 (1.2) = praw. bliższych danych brak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 5

Wiktionary


bdd

chorobliwy lęk związany z przekonaniem o nieestetycznym wyglądzie własnego ciała; dysmorfofobia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dysmorfofobia (ang. Body Dysmorphic Disorder) – zaburzenie psychiczne, polegające na bardzo krytycznym ocenianiu własnej urody
  • Brachydaktylia typu D – wada polegająca na skróceniu palców
  • Binarne diagramy decyzyjne – odmiana diagramów decyzyjnych
  • symbol Dolaru Barbadosu (waluty Barbadosu) według standardu ISO 4217
  • Bank Danych Drogowych – system informatyczny wspomagający administrowanie siecią dróg krajowych w Polsce
  • Behavior Driven Development – metoda tworzenia oprogramowania
  • Drzewo decyzyjne

Wikipedia


bdelijum

 (1.1) stpol. bdelium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drogie kamienie, jeż to słowie bdelijum.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bdelion, bdelium

Wiktionary


bdelion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. daw. gatunek drzewa nazwa systematyczna|Commiphora africana|ref=tak.

 (1.2) bot. daw. żywica bdelionu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ta, która płynie około ziemi Hewilath, gdzie się rodzi złoto; a złoto tej ziemi jest najlepsze; i tam też znajdują bdelion i kamień onychin.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bdelium, stpol. bdelijum

Wiktionary


bdelium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. daw. gatunek drzewa nazwa systematyczna|Commiphora africana|ref=tak.

 (1.2) bot. daw. żywica bdelium (1.1)

Wiktionary

Bd

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Żywicę bdelium wymieniono razem ze złotem i onyksem wśród bogactw ziemi Chawila, którą okrążała rzeka Piszon (jedna z czterech odnóg rzeki wypływającej z Edenu).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bdelion, stpol. bdelijum

Wiktionary


bdk

Bank Depozytowo-Kredytowy SA


SJP.pl


bdo

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = adm. baza danych odpadowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • BDO – przedsiębiorstwo-audytorsko-doradczo-konsultingowe
  • Baza Danych Ogólnogeograficznych
  • Baza Danych Odpadowych – baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami
  • Banda das Duas Ordens – portugalskie odznaczenie państwowe
  • Bund Deutscher Osten – nazistowska organizacja niemiecka
  • 1,4-butanodiol – alkohol dihydroksylowy
  • The British Darts Organisation

Wikipedia


bdsm

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

 (1.1) seks. spektrum dobrowolnych relacji i zachowań seksualnych z zakresu dominacji, zadawania bólu, dyscypliny, kar i niewolenia;

Wiktionary

BDSM (ang. "Bondage, Discipline/Dominance, Sadism/Submission, Masochism" – „krępowanie”, „dyscyplinowanie”/"„"dominacja”, „sadyzm”/„uległość”, „masochizm”) – zbiór praktyk erotycznych skupionych wokół odczuwania bólu, relacji uległości i dominacji oraz różnego rodzaju fetyszy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. BDSM-owy

Wiktionary


bdsm-owy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z BDSM-em, dotyczący BDSM-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. BDSM m.

 skr. BDSM

Wiktionary


bdw

skrótowiec

 (1.1) = slang. internetowy byle do weekendu

Wiktionary


be

1. nazwa litery B;
2. wyraz naśladujący zwierzęce beczenie, głównie owcy; bee;
3. w zwrotach (do) dzieci: brzydki, zły itp. lub coś brzydkiego, złego itp.


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. wyraz naśladujący dźwięk wydawany przez owcę lub barana

w funkcji przymiotnika

 (2.1) w mowie skierowanej do dzieci: brzydki, zły, brudny

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (3.1) jęz. nazwa litery b

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bê – walońska nazwa miejscowości Beez
  • .be – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych z Belgii
  • Be – symbol pierwiastka chemicznego Berylu
  • °Bé – stopień w skali Baumégo
  • Be (Бб, nazwa cyrylicka: бэ) – druga litera podstawowej cyrylicy.
  • Be – amerykańskie przedsiębiorstwo
  • Be – album muzyczny zespołu BTS
  • Be – album muzyczny rapera Commona
  • Be – singel zespołu Voo Voo
  • BE

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Beeeee! — beczała owca.

 (2.1) Nie jedz tego, to jest be!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ, AS: be

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. beczenie n.

 czas. beczeć ndk., zabeczeć dk., pobekiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) fe, fuj

Wiktionary


bea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż., forma imienia Beata

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bea – gmina w Aragonii (Hiszpania)
  • BEA – British European Airways

Wikipedia


beaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Beaty lub z nią związany


SJP.pl


beagle

[czytaj: bigl] rasa psa gończego


SJP.pl

Beagle – rasa psa należąca do grupy psów gończych, posokowców i psów ras pokrewnych, typu wyżłowatego. Zaklasyfikowana do sekcji psów gończych, w podsekcji psy gończe małe. Podlega próbom pracy. Należy do grupy 6 FCI.

Wikipedia


bean

beanus; dawniej:
1. nowo przyjęty na uczelnię student; żak
2. głupiec, gamoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. nowicjusz na uczelni, rozpoczynający studia, żak, fryc

Wiktionary

Bean – wieś w Anglii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie Dartford. Leży 25 km na północny zachód od miasta Maidstone i 31 km na wschód od centrum Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 1557 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A czymże zamierza odpłacić podarowanej ojczyźnie Servin? Może uczy się lepiej? Czy może zachowuje się przyzwoiciej niż reszta beanów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛãn, AS: beãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beania ż., beanus mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beanus

Wiktionary


beania

dawniej:
1. okres, w którym nowo przyjęty żak poddawany był próbom cierpliwości, wytrzymałości itp.;
2. przyjęcie żaka do grona studentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okres poddawania żaków (beanów) próbom cierpliwości, czy wytrzymałości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bean, beanus

Wiktionary


beanie

beanus; dawniej:
1. nowo przyjęty na uczelnię student; żak
2. głupiec, gamoń


SJP.pl


beanus

bean; dawniej:
1. nowo przyjęty na uczelnię student; żak
2. gamoń; głupiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. eduk. bean

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beania ż., bean m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bean

Wiktionary


beat

[czytaj: bit]
1. rockowa muzyka rozrywkowa popularna w latach 60. XX wieku, charakteryzująca się silnie zaznaczonym rytmem; bit, bigbit, big-beat, mocne uderzenie;
2. w muzyce: równomierne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu; bit


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beat – biskup Seo de Urgel w latach 850–857
  • Beat – imię męskie
  • Beat (muzyka) – podkład rytmiczny
  • Beat (gatunek muzyczny) – nurt muzyki pop-rockowej, czasem także big beat
  • Beat (zespół muzyczny) – supergrupa muzyczna
  • Beat (album) – album zespołu King Crimson
  • Beat (film 1997) – film południowokoreański
  • Beat (film 1998) – film japoński
  • Beat (film 2000) – film amerykański w reżyserii Gary'ego Walkowa

Wikipedia


beata

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Beata – żeński odpowiednik imienia Beat, pochodzi od beatus oznaczającego "błogosławiona, przynosząca szczęście, szczęśliwa".

W Polsce imię jest popularne w XXI wieku. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 279 226 kobiet o imieniu Beata nadanym jako imię pierwsze (21. miejsce wśród imion żeńskich).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ktoś pamięta ostatnie imieniny Beaty?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈata, AS: beata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatyfikowanie n., beatyfikant m., beatyfikantka ż., beatyfikator m., beatyfikatorka ż., beatyfikacja ż., Beatrycze ż.

:: zdrobn. Beatka ż., Becia ż.

:: fm. Beat m.

 czas. beatyfikować ndk.

 przym. Beatowy, beatyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Beatka, Becia, Beti

Wiktionary


beatbox

[czytaj: bitboks] rytmiczne tworzenie rozmaitych dźwięków przy pomocy narządów mowy, powiązane z kulturą hiphopową; beatboxing


SJP.pl

Beatbox – technika wokalna polegająca na naśladowaniu dźwięków instrumentów perkusyjnych, scratchu oraz innych instrumentów za pomocą aparatu mowy (usta, język, krtań, gardło i przepona). Współcześnie beatbox jest kojarzony głównie z kulturą hip-hopową, choć znajduje zastosowanie również w innych gatunkach muzycznych.

Wikipedia


beatboxer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk tworzący beatbox

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatbox m.

Wiktionary


beatboxing

[czytaj: bitboksing] rytmiczne tworzenie rozmaitych dźwięków przy pomocy narządów mowy, powiązane z kulturą hiphopową; beatbox


SJP.pl


beatboxowy

→ beatbox [czytaj: bitboksowy]


SJP.pl


beatka

zdrobnienie od: Beata (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Beata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojechałyśmy z panią Beatką odwiedzić pana Zdzisia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Becia, Beti

Wiktionary


beatlemania

[czytaj: bitelmania] fanatyczne uwielbienie zespołu muzycznego The Beatles


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zjawisko ogromnej popularności w latach 60. XX w. zespołu The Beatles;

Wiktionary

Be

Wikipedia


beatles

[czytaj: bitels] bitels, bitles (rzadziej);
1. członek zespołu The Beatles;
2. potocznie: chłopak o długich włosach


SJP.pl


beatlesi

[czytaj: bitels] bitels, bitles (rzadziej);
1. członek zespołu The Beatles;
2. potocznie: chłopak o długich włosach


SJP.pl


beatlesowski

[czytaj: bitlesowski lub bitelsowski] bitelsowski, bitlesowski;
1. nawiązujący do twórczości zespołu The Beatles, taki jak w muzyce tego zespołu;
2. związany z subkulturą młodzieżową lat sześćdziesiątych XX wieku, naśladującą styl lansowany przez ten zespół


SJP.pl


beatlesówka

[czytaj: bitelsówka] bitelsówka, bitlesówka;
1. płaska, owalna czapka z daszkiem, popularna w latach 60. XX wieku; bitelsówa;
2. rodzaj gitary akustycznej używanej m.in. przez członków grupy The Beatles;
3. skórzany but z płaskim obcasem i cholewką ponad kostkę, używany w jeździectwie; rollingstonka, sztyblet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. owalna i płaska czapka z daszkiem z lat 60. XX wieku

 (1.2) muz. gitara akustyczna typowa dla członków The Beatles

 (1.3) skórzany but jeździecki z cholewką ponad kostkę i płaskim obcasem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bitelsówa ż., bitels m., beatles m.

 przym. bitelsowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bitelsówa

 (1.3) rollingstonka, sztyblet

Wiktionary


beatlesówki

[czytaj: bitelsówka] bitelsówka, bitlesówka;
1. płaska, owalna czapka z daszkiem, popularna w latach 60. XX wieku; bitelsówa;
2. rodzaj gitary akustycznej używanej m.in. przez członków grupy The Beatles;
3. skórzany but z płaskim obcasem i cholewką ponad kostkę, używany w jeździectwie; rollingstonka, sztyblet


SJP.pl


beatmaker

[czytaj: bitmejker] osoba tworząca podkłady muzyczne, zwane beatami


SJP.pl


beatmakerka

[czytaj: bitmejkerka] kobieta tworząca podkłady muzyczne, zwane beatami


SJP.pl


beatniczka

→ beatnik [czytaj: bitniczka]; bitniczka


SJP.pl


beatnik

[czytaj: bitnik] przedstawiciel grupy młodzieży zbuntowanej przeciwko normom społecznym i wyrażający ten bunt w różnych ekscesach; bitnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. liter. członek amerykańskiego ruchu literacko-kulturowego lat pięćdziesiątych XX wieku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bitnik

Wiktionary


beatnikowski

→ beatnik; bitnikowski


SJP.pl


beatniks

[czytaj: bitniks] grupa młodzieży zbuntowanej przeciwko normom społecznym i wyrażającej ten bunt w różnych ekscesach; bitnicy, beatnicy, the beat


SJP.pl


beatowy

→ beat [czytaj: bitowy]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z beatem, dotyczący beatu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piosenkarz skomponował także mszę beatową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beat mrz.

Wiktionary


beatrice

[czytaj: beatris]
1. obce imię żeńskie;
2. miasto w USA, w stanie Nebraska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beatrycze – imię żeńskie
  • Beatrice – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Monroe
  • Beatrice – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Gage
  • Beatrice – węgierska grupa muzyczna
  • Beatrice – wiersz Sary Teasdale

Wikipedia


beatriks

obce imię żeńskie


SJP.pl


beatrycze

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Beatrycze – imię żeńskie pochodzenia włoskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „przynosząca szczęście”. Użyte w "Boskiej komedii" Dantego.

Beatrycze imieniny obchodzi 18 stycznia, 13 lutego, 10 maja, 29 lipca, 29 sierpnia, 1 września i 25 listopada.

Beatrycze jest jednym z nielicznych żeńskich imion w języku polskim, które nie kończy się na literę „a” i które się nie odmienia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛaˈtrɨt͡ʃɛ, AS: beatryče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beata ż.

Wiktionary


beatty

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beatty – jednostka osadnicza w stanie Nevada, w hrabstwie Nye
  • Beatty (ang. Beatty Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis

Wikipedia


beatyfikacja

uznanie przez Kościół katolicki osoby zmarłej za błogosławioną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Beatyfikację poprzedza proces beatyfikacyjny, w którym ustala się, czy dana osoba zasługuje na wyniesienie na ołtarze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛatɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: beatyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatyfikowanie n., beatyfikant m., beatyfikantka ż., beatyfikator m., beatyfikatorka ż., Beata ż., Beat m.

 czas. beatyfikować ndk.

 przym. beatyfikacyjny

Wiktionary


beatyfikacyjny

przymiotnik od: beatyfikacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący beatyfikacji, związany z beatyfikacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Beatyfikację poprzedza proces beatyfikacyjny, w którym ustala się, czy dana osoba zasługuje na wyniesienie na ołtarze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beata ż., beatyfikowanie n., beatyfikacja ż.

 czas. beatyfikować

Wiktionary


beatyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. dokonywanie beatyfikacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatyfikacja ż., Beata ż.

 czas. beatyfikować ndk.

 przym. beatyfikacyjny

Wiktionary


beatyfikować

w Kościele katolickim: zaliczyć, zaliczać w poczet błogosławionych


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) rel. oficjalnie ogłaszać kogoś błogosławionym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kościół beatyfikuje po wcześniejszym przeprowadzeniu procesu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beatyfikacja ż., beatyfikowanie n., Beata ż.

 przym. beatyfikacyjny

Wiktionary


beauce

[czytaj: bos]
1. region w północnej Francji;
2. region w Quebecu (prowincji Kanady)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beauce – region naturalny we Francji;
  • Beauce – region Quebecu (Kanada).
  • Beaucé – miejscowość francuska w departamencie Ille-et-Vilaine.

Wikipedia


beauceron

[czytaj: boseran] rasa psów pasterskich; owczarek z Beauce, owczarek francuski beauceron


SJP.pl


beaufort

[czytaj: bofort]1. François Beaufort de Vendôme, książę (1616-69), jeden z gł. przywódców frondy, admirał francuski;
2. Francis Beaufort (1774-1856), irlandzki fizyk i matematyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beaufort Island – wyspa
  • Beaufort – miasto w stanie Wiktoria
  • Beaufort – rzeka w stanie Australia Zachodnia
  • Beaufort – gmina w regionie Franche-Comté
  • Beaufort – gmina w regionie Langwedocja-Roussillon
  • Beaufort – gmina w regionie Midi-Pireneje
  • Beaufort – gmina w regionie Nord-Pas-de-Calais
  • Beaufort – gmina w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Isère
  • Beaufort – gmina w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Sabaudia
  • Beaufort-Blavincourt – gmina
  • Beaufort-en-Anjou – gmina
  • Beaufort-en-Argonne – gmina

Wikipedia


beaujolais

[czytaj: bożoLE] czerwone wino burgundzkie, charakteryzujące się krótkim okresem dojrzewania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) enol. wino burgundzkie o lekkim, owocowym charakterze produkowane w okolicach francuskiego regionu Beaujolais;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beaujolais – rodzaj czerwonego wina burgundzkiego z regionu Beaujolais
  • Beaujolais – region historyczny Francji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaproszeni goście degustując beaujolais mogli oglądać akwarele, oleje, pastele, druk cyfrowy i rzeźby inspirowane częstochowska hutą.

Wiktionary


beaumarchais

[czytaj: bomarSZE] nazwisko, m.in. Pierre Augustin Caron de Beaumarchais (1732-1799) - pisarz francuski


SJP.pl


beaumont

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beaumont – osada w mieście Stavelot
  • Beaumont – miasto w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, w okręgu Thuin
  • Beaumont – gmina w regionie Owernia, departament Górna Loara
  • Beaumont – gmina w regionie Owernia, departament Puy-de-Dôme
  • Beaumont – gmina w regionie Burgundia
  • Beaumont – gmina w regionie Limousin
  • Beaumont – gmina w regionie Lotaryngia
  • Beaumont – gmina w regionie Midi-Pireneje
  • Beaumont – gmina w regionie Poitou-Charentes
  • Beaumont – gmina w regionie Rodan-Alpy, departament Górna Sabaudia
  • Beaumont – gmina w regionie Rodan-Alpy, departament Ardèche
  • Beaumont-de-Lomagne – gmina

Wikipedia


beauty

branża beauty - sektor usług i produktów związanych z urodą


SJP.pl


beauvoir

[czytaj: bowuAR] nazwisko, m.in. Simone de Beauvoir (1908-1986) - pisarka francuska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beauvoir (Manche) – francuska gmina w regionie Dolna Normandia
  • Beauvoir (Yonne) – francuska gmina w regionie Burgundia
  • Beauvoir (Sekwana i Marna) – francuska gmina w regionie Île-de-France
  • Beauvoir (Oise) – francuska gmina w regionie Pikardia

Wikipedia


bebe

mały kołnierzyk o zaokrąglonych rogach


SJP.pl

Bebe, właśc. María Nieves Rebolledo Vila (ur. 9 maja 1978 w Valencia de Alcántara) – hiszpańska piosenkarka.

Wikipedia


bebech

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, brzucho, wancioch, wancioł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) posp. brzuch

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. żołądek

 (1.3) gwara. więz. brzuch, żołądek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Żech sie naćkoł, aż mi bebech wywaliło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛbɛx, AS: bebeχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bebechy nmos.

 czas. wybebeszyć dk.

 przym. bebechowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gwara. więz. ambasada, bandzioch, samara

Wiktionary


bebechowaty

przedstawiający rozterki duszy, ale w sposób zbyt powierzchowny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posp. przedstawiający rozterki duszy ze zbyt prymitywną ekspresją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bebech mrz.

Wiktionary


bebechowy

→ bebech, → bebechy


SJP.pl

Patrz:

bebech, → bebechy

bebechy

pospolicie:
1. wnętrzności;
2. wewnętrzne części czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. wnętrzności, jelita, flaki

 (1.2) pot. wewnętrzne części czegoś, np. samochodu lub urządzenia

 (1.3) daw. pot. przezwisko osoby o wielkim brzuchu, w lp. wielki brzuch

Wiktionary

Bebechy ( Бебехи) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaś oglądacie te filmy, co w nich ino bebechy fruwają.

 (1.2) Ten komputer kupiłem cztery lata temu, ale wymieniłem już większość bebechów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈbɛxɨ, AS: bebeχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bebech m.

 czas. wybebeszyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flaki, wnętrzności, trzewia

Wiktionary


bebel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • August Bebel − niemiecki polityk socjaldemokratyczny
  • Bronisław Bebel − polski siatkarz, olimpijczyk
  • Jan Bebel − polski artysta fotografik
  • Jolanta Bebel − trener szermierki, olimpijka

Wikipedia


bebeszyć

potocznie:
1. usuwać organy wewnętrzne z zabitego zwierzęcia; patroszyć;
2. nieporządnie wyjmować coś z jakiegoś wnętrza, rozrzucać wokół; rozgrzebywać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybebeszyć)

 (1.1) pot. wyjmować wnętrzności z martwego zwierzęcia lub człowieka

 (1.2) pot. bezładnie opróżniać coś, zwykle szukając czegoś

 (1.3) pot. usiłować dokładnie poznać treść czegoś, np. dokumentu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Patrzący wilkiem milicjanci w hełmach w milczeniu bebeszyli plecaki.

Wiktionary


bebewuerowiec

osoba należąca do BBWR (Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem lub Bezpartyjnego Bloku Wspierania Reform); BBWR-owiec


SJP.pl


bebewuerowski

związany z BBWR (Bezpartyjnym Blokiem Współpracy z Rządem lub z Bezpartyjnym Blokiem Wspierania Reform); BBWR-owski


SJP.pl


bebizacja

solmizacja albo czytanie nut głosem z wymawianiem zgłosek: la, be, ce, de, me, fe, ge (dzisiaj: do, re, mi, fa, sol, la, si); bobizacja


SJP.pl


beblanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|beblać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. beblać ndk.

Wiktionary


beblać

czasownik

 (1.1) pot. łódź. gw-pl|Górny Śląsk. mówić niezrozumiale

 (1.2) gw-pl|Poznań. mówić bzdury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pot. Co on tam beble pod nosem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛblat͡ɕ, AS: beblać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beblanie n., beblok m.

Wiktionary


bebok

postać z polskich legend (m.in. śląskich), istota nadprzyrodzona, zjawa, straszydło związane z ciemnością; babok, bobok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. straszydło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babok, babołk, bobok

Wiktionary


bebop

[czytaj: bibop] bibop;
1. styl jazzowy charakteryzujący się krótkimi frazami melodycznymi, dużą improwizacją oraz ekspresją gry;
2. muzyka w tym stylu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. styl jazzowy z początków lat 40. XX wieku;

Wiktionary

Bebop (również rebop, lub po prostu bop) – styl jazzowy z początków lat 40. XX wieku. Powstał na wschodnim wybrzeżu USA. Główni twórcy: Charlie Parker (ps. Bird), Dizzy Gillespie, Thelonious Monk, Fats Navarro, Bud Powell. W porównaniu z wcześniejszymi stylami muzyki jazzowej, np. swingiem, charakteryzował się dużą swobodą interpretacyjną, improwizacją, bogatą rytmiką, skokowo rozwijaną melodią i przyspieszeniem frazy. Dał początek jazzowi nowoczesnemu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego fascynacje muzyczne krążyły wokół bardzo modnego w tych czasach bebopu, ale nie ograniczały się wyłącznie do tej stylistyki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rebop, bop

Wiktionary


bebopowy

→ bebop; bibopowy, bopowy


SJP.pl


bebzol

potocznie: duży brzuch; bebzon, beerceps, kałdun, bęben, bojler, maciek


SJP.pl


bebzon

potocznie: duży brzuch; bebzol, beerceps, kałdun, bęben, bojler, maciek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. żart. brzuch, a zwłaszcza gruby czyli tzw. mięsień piwny

Wiktionary


bebzun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. białystok. kujawy. duży brzuch

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bebech, bęben, brzuszysko, kałdun, mięsień piwny, bebzon

Wiktionary


bebłek

bebłek błotny - roślina roczna z rodziny krwawnicowatych, występująca na miejscach wilgotnych


SJP.pl


bebły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) reg. pozn. pomyje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyglóndoł, jakby mu kto wymborek bebłów na glace wyloł.

Wiktionary


becelować

potocznie: płacić za coś, pokrywać koszty


SJP.pl


bechatka

wojskowa kurtka polowa noszona w zimie przez polskich żołnierzy


SJP.pl

Bechatka (także "Panterka") – potoczna nazwa zimowych kurtek polowych Wojska Polskiego i dawnego Ludowego Wojska Polskiego, oraz funkcjonariuszy innych polskich służb mundurowych. Współcześnie zastępowanych przez komplety goretexowe.

Wikipedia


becherovka

czeski likier ziołowy; becherowka


SJP.pl

Becherovka – ziołowy likier z Czech. Zawiera wodę, wysokojakościowy alkohol, naturalny cukier i specyficzną gorzką mieszankę około 32 ziół i przypraw. Została wprowadzona do sprzedaży w 1807. Nazywana jest 13. źródłem karlowarskiego uzdrowiska. Właścicielem marki do końca II wojny światowej była rodzina Becher, a od 2023 jest nim koncern Maspex.

Wikipedia


becherowka

czeski likier ziołowy; becherovka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czeski likier ziołowy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛxɛˈrɔfka, AS: beχerofka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) becherovka

Wiktionary


bechnyć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzyć, runąć

Wiktionary


bechowiec

potocznie: członek BCh (Batalionów Chłopskich); BCh-owiec


SJP.pl


bechowski

przymiotnik od: BCh (Bataliony Chłopskie); BCh-owski


SJP.pl


bechstein

[czytaj: bechsztajn] marka fortepianów i firma


SJP.pl


bechtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) namawianie do złego, wrogie usposabianie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bechtać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) judzenie, jątrzenie

Wiktionary


bechtać

przestarzale: wrogo usposabiać; jątrzyć, podpuszczać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) podjudzać, jątrzyć, buntować, wrogo usposabiać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bechtanie n.

Wiktionary


bechter

pancerz wschodni używany w Polsce w XVI i XVII wieku zamiast kolczugi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. rodzaj pancerza pochodzącego ze wschodu, wykonanego z prostokątnych żelaznych płytek połączonych ze sobą kolczugą;

Wiktionary

Be

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. bechtyr

Wiktionary


beciak

środowiskowo: samiec beta


SJP.pl


becik

zdrobnienie od: bet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podłużna pierzynka dla niemowląt, zginana w połowie;

 (1.2) zdrobn. od bet

Wiktionary

Becik – rodzaj okrycia wypełnionego puchem, ociepliną lub cienką gąbką, którym przykrywa i otula się niemowlę. Klasyczny, używany niegdyś becik miał kształt długiego prostokąta. Dziecko kładło się na jednej połówce, druga służyła za przykrycie. Całość związywało się troczkami przyszytymi do boków. Część przy główce niemowlęcia często była obszyta falbanką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Becik stosowało się jako osłonkę termiczną dla niemowlęcia, która zapobiec ma wyziębieniu ich słabego jeszcze organizmu (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛt͡ɕik, AS: bećik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bet m., becikowe n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bet

Wiktionary


becikowe

jednorazowe świadczenie pieniężne wypłacane rodzicom za urodzenie dziecka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) świadczenie finansowe wypłacane rodzicom nowo narodzonego dziecka

Wiktionary

Patrz:

becik, → becikowe

Przykłady

 (1.1) Do otrzymania becikowego niezbędne jest zaświadczenie, że kobieta odbyła przynajmniej jedno badanie lekarskie w czasie ciąży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛt͡ɕiˈkɔvɛ, AS: bećikove

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. becik m.

Wiktionary


becikowy

→ becik, → becikowe


SJP.pl

Patrz:

becik, → becikowe

beck

[czytaj: bek] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Beck – polski neurofizjolog, profesor fizjologii
  • Beck – muzyk rockowy
  • Aaron T. Beck – psychiatra, twórca terapii poznawczej
  • C.H. Beck – niemieckie wydawnictwo (tematyka: prawo, podatki, ekonomia)
  • Conrad Beck – szwajcarski kompozytor
  • Franz Beck – niemiecki kompozytor
  • Gloria Beck – pisarz
  • Herman Beck – niemiecki muzykolog
  • Irena Beck – polska dziennikarka
  • Jakob Sigismund Beck – filozof niemiecki
  • Jean Beck – alzacki muzykolog
  • Jeff Beck – muzyk rockowy

Wikipedia


beckenbauer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franz Beckenbauer (1945–2024) – niemiecki piłkarz, ojciec Stephana
  • Stephan Beckenbauer (1968–2015) – niemiecki piłkarz, syn Franza

Wikipedia


becker

[czytaj: beker] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Becker – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Sherburne
  • Becker (ang. Becker Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass
  • Becker (ang. Becker Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Sherburne
  • Becker (ang. Becker Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Roberts
  • hrabstwo Becker (ang. Becker County) – w stanie Minnesota
  • Kodeks Becker – średniowieczny dokument obrazkowy
  • Becker – polski herb szlachecki
  • (3522) Becker – planetoida
  • Abraham Becker – major wojsk litewskich
  • Aharon Becker (1905–1995) – izraelski działacz związkowy i polityk
  • Albert Becker (1896–1984) – austriacki szachista
  • Albrecht Becker (1906–2002) – niemiecki scenograf filmowy i fotograf

Wikipedia


beckermann

[czytaj: BEkerman] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ansgar Beckermann (ur. 1945) – niemiecki filozof
  • Eberhard Beckermann (1576-1641) – generał z czasów wojny trzydziestoletniej

Wikipedia


beckers

[czytaj: bekers] nazwisko


SJP.pl

Beckers – szwedzka firma założona w 1865 roku, będąca jednym z największych producentów środków chemicznych. W Polsce w roku 2002 firma Beckers wraz z Polifarbem i Tikkurilą weszła w skład spółki TBD SA (od 2007 „Tikkurila Polska SA”).

18 grudnia 2020 roku ogłoszono przejęcie nordyckiego koncernu Tikkurila, właściciela marki Beckers, przez PPG Industries.

Wikipedia


beckett

[czytaj: beket] nazwisko, np. Samuel Beckett (1906-89), pisarz irlandzki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beckett (New Jersey)
  • Beckett (Ohio)
  • Beckett Ridge (Ohio)
  • Arthur William a Beckett (1844–1909), angielski dziennikarz i intelektualsta
  • Christopher Beckett, 4. Baron Grimthorpe (1915–2003)
  • Edmund Beckett, 1. baron Grimthorpe (1816–1905)
  • Edward John Beckett, 5. baron Grimthorpe
  • Ernest Beckett, 2. baron Grimthorpe (1856–1917)
  • Gilbert Abbott à Beckett (1811–1856) angielski komediopisarz
  • Gilbert Arthur a Beckett (1837–1891) brytyjski pisarz
  • John Beckett (polityk) (1894–1964) brytyjski polityk Partii Pracy
  • John Beckett (piłkarz) (1892–1981) amerykański piłkarz

Wikipedia


beckham

[czytaj: bekham] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • David Beckham – piłkarz angielski, mąż Victorii Beckham
  • Victoria Beckham – projektantka mody, piosenkarka, członkini Spice Girls, żona Davida Beckhama
  • Podkręć jak Beckham – film komediowy

Wikipedia


beckmannia

[czytaj: bekMAnia] rodzaj wieloletniej rośliny z rodziny traw; bekmania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pospolita trawa pastewna podmokłych łąk eurazjatyckich;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛkˈmãɲja, AS: bekmãńi ̯a

Wiktionary


becquerel

[czytaj: bekeREL] nazwisko, m.in. Antoine Henri Becquerel (1852-1908) - francuski fizyk i chemik; w 1896 r. odkrył promieniotwórczość uranu, za co w 1903 r. otrzymał Nagrodę Nobla


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Becquerel – rodzina paryskich fizyków:
    • Antoine César Becquerel
    • Alexandre Edmond Becquerel – syn Antoine'a
    • Henri Becquerel – laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, syn Alexandre'a, wnuk Antoine'a
  • (6914) Becquerel – planetoida pasa głównego
  • bekerel – jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI

Wikipedia


becyrk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. komisariat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na widok tej ostatniej, p. Arturowi wróciła cała jego fantazya, i przyznał w duchu, że jeśli Austryacy do dręczenia swoich więźni politycznych nie używają innych instrumentów, jak tylko takie, to w gruncie niema nic powabniejszego nad protokół w becyrku. sic.

Wiktionary


beczek

1. duże naczynie w kształcie walca o wypukłych ściankach, wykonywane często z drewnianych klepek ujętych blaszanymi obręczami;
2. figura akrobatyczna w lotnictwie;
3. beczka prochu - miejsce, gdzie może dojść do wojny lub gwałtownego konfliktu;
4. beczka śmiechu - sytuacja wywołująca śmiech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś skłonny do płaczu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa, płaczek

Wiktionary


beczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|beczeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wówczas usłyszałem beczenie owieczek i ryki wołów. (z Odysei)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. beczeć

 rzecz. bek mos./mrz.

Wiktionary


beczeć

potocznie, lekceważąco: brzydko, fałszywie śpiewać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

 (1.2) pot. płakać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie becz! Bądź mężczyzną!

 (1.2) Polska ma nie być? A gdzieżby płaczące beczały wierzby?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bečeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczenie n., bek m.

 czas. zabeczeć

 przym. zabeczany

Wiktionary


beczka

1. duże naczynie w kształcie walca o wypukłych ściankach, wykonywane często z drewnianych klepek ujętych blaszanymi obręczami;
2. figura akrobatyczna w lotnictwie;
3. beczka prochu - miejsce, gdzie może dojść do wojny lub gwałtownego konfliktu;
4. beczka śmiechu - sytuacja wywołująca śmiech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

 (1.2) lotn. rodzaj akrobacji powietrznej;

 (1.3) środ. mot. samochód mercedes model W123

 (1.4) mat. bryła obrotowa o kształcie przypominającym beczkę (1.1);

 (1.5) gw-pl|Bukowina. kwiat wierzby

 (1.6) daw. środ. polit. członkini bojówki

Wiktionary

Beczka – cylindryczne, wyoblone pośrodku naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, najczęściej dębowych, spiętych metalowymi obręczami z taśmy zwanej "bednarką".

Rzemieślnik wytwarzający beczki nazywany jest bednarzem. Przemysłowa wytwórnia beczek to beczkarnia. Kształt beczki pozwala stosunkowo łatwo przetaczać i manipulować nią przy przeładunku. Tradycyjne drewniane beczki powszechnie stosuje się przy fermentacji i dojrzewaniu piwa, wina, brandy, sherry czy whisky.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jestem producentem beczek dębowych.

 (1.2) Na pokazach lotniczych pilot zaprezentował beczkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛt͡ʃka, AS: bečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczkowatość ż.

:: zdrobn. beczułka ż.

 czas. beczkować ndk.

 przym. beczkowy, beczkowaty, beczułkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) kocanki, kocianki

Wiktionary


beczkarnia

1. warsztat, w którym produkuje się beczki;
2. pomieszczenie, w którym przechowuje się beczki


SJP.pl


beczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pakowanie czegoś do beczki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczka ż., beka ż., beczkarnia ż.

 czas. beczkować

 przym. beczkowy, beczkowaty

 przysł. beczkowo, beczkowato

Wiktionary


beczkowato

przysłówek sposobu

 (1.1) podobnie jak beczka; mając kształt przypominający beczkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łódź miała beczkowato wyprofilowany kadłub.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczkowanie n.

 przym. beczkowaty

Wiktionary


beczkowatość

→ beczkowaty


SJP.pl

Patrz:

beczkowaty

beczkowaty

przypominający kształtem beczkę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kształtem przypominający beczkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młodszy - najwyraźniej czeladnik - był potężnie zbudowanym mężczyzną koło dwudziestki, z krótko ogoloną, beczkowatą głową na byczym karku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛt͡ʃkɔˈvatɨ, AS: bečkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beka ż., beczka ż., beczułka ż., beczkowanie n.

 czas. beczkować

 przym. beczkowy

 przysł. beczkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pękaty

Wiktionary


beczkować

umieszczać coś w beczkach


SJP.pl

czasownik przechodni nieprzechodni (dk. zabeczkować)

 (1.1) umieszczać w beczkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wino będzie beczkowane przez 12 miesięcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczułka ż., beczkowanie n., beczka ż.

 przym. beczkowaty

Wiktionary


beczkowy

związany z beczką


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do beczki, mający związek z beczką, pochodzący z beczki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Napijmy się piwa beczkowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczka ż., beczułka ż., beczkowanie n.

 przym. beczkowaty

Wiktionary


beczkowóz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) samochód lub przyczepa z cysterną (beczką) do przewozu wody lub innych płynów

Wiktionary

Be

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛt͡ʃˈkɔvus, AS: bečkovus

Wiktionary


beczuana

brytyjski protektorat w południowej Afryce, w latach 1885-1966, obecnie niepodległe państwo Botswana


SJP.pl

Beczuana ( Bechuanaland, od głównego plemienia Tsuanów) – brytyjski protektorat w południowej Afryce, istniejący w latach 1885–1966, na terenie obecnie niepodległej Botswany. W latach 1909–1966 protektorat zarządzany był przez Wysokiego Komisarza. W latach 1885–1965 rolę stolicy pełnił Mahikeng – miasto, które znajdowało się poza granicami Beczuany, a na terytorium Związku Południowej Afryki (później Republiki Południowej Afryki). W 1965 roku stolicę przeniesiono do Gaborone.

Wikipedia


beczunia

zdrobniale: beka


SJP.pl


beczuszka

zdrobnienie od: beczka; beczułka


SJP.pl


beczułeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: beczułka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczułka ż.

Wiktionary


beczułka

zdrobnienie od: beczka; beczuszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: beczka

 (1.2) mała beczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Psy bernardyny często przedstawiane są z beczułką alkoholu przytroczoną do szyi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈt͡ʃuwka, AS: bečuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beka ż., beczka ż., beczułkowate nmos.

:: zdrobn. beczułeczka ż.

 czas. beczkować ndk.

 przym. beczkowy, beczkowaty, beczułkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baryłka, antałek

Wiktionary


beczułkowate

o kształcie przypominającym beczkę


SJP.pl

Be

Wikipedia


beczułkowaty

o kształcie przypominającym beczkę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) w kształcie beczułki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczka ż., beczułka ż.

Wiktionary


beczułkowy

→ beczułka


SJP.pl

Patrz:

beczułka

beczwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Morawach w Czechach, największy lewy dopływ Morawy;

Wiktionary

Beczwa (cz. "Bečva"; niem. "Betschwa", "Betsch") – rzeka na Morawach w Czechach, największy lewy dopływ Morawy. Długość – 61,5 km, powierzchnia dorzecza – 1625,7 km². Należy do zlewiska Morza Czarnego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pobeczwie n.

 przym. beczewski

Wiktionary


beda

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Beda – imię męskie łączone z germańskim "beadu", "beado" — "wojna, walka". Istnieje trzech świętych o tym imieniu, wśród nich najbardziej znanym jest Beda Czcigodny, angielski historyk, uczony i doktor Kościoła z VIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1899 roku papież Leon XIII podczas kanonizacji ogłosił Bedę doktorem Kościoła.

Wiktionary


bedeker

przewodnik dla turystów; baedeker


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) drukowany przewodnik turystyczny

Wiktionary

Bedeker – popularny przewodnik turystyczny wydawany przez niemieckie wydawnictwo Karla Baedekera. Właściwie "baedeker" od nazwiska wydawcy, ale przyjęła się spolszczona nazwa "bedeker".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciotka Celina lubiła z bedekerem pod pachą włóczyć się ulicami Wrocławia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈdɛkɛr, AS: bedeker

Wiktionary


bedekerowy

→ bedeker


SJP.pl

Patrz:

bedeker

bedel

dawniej: woźny w zakładzie naukowym; pedel; tercjan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. woźny (w szkole)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛdɛl, AS: bedel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woźny, przest. tercjan

Wiktionary


bedestan

turecka hala handlowa, w której sprzedaje się kosztowne przedmioty; odpowiednik europejskich sukiennic


SJP.pl

Bedestan (bezistan, bezisten) (z pers. " bazzāzestān") – kryty targ przeznaczony do sprzedaży towarów wartościowych.

Licznie budowany w Imperium Osmańskim rodzaj hali handlowej przeznaczonej na cenne i drogie artykuły, np. tkaniny, biżuterię, naczynia i inne wyroby kruszcowe.

Wikipedia


bedford

nazwisko


SJP.pl

Bedford – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, ośrodek administracyjny hrabstwa Bedfordshire, w dystrykcie (unitary authority) Bedford, nad rzeką Great Ouse. W 2001 roku liczyło 82 448 mieszkańców, natomiast razem z miastem Kempston tworzy aglomerację liczącą 101 928 mieszkańców.

Wikipedia


bedki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. reg. pozn. grzyby

Wiktionary


bedleński

przymiotnik od: Bedlno


SJP.pl


bedlington

potocznie: pies rasy bedlington terrier


SJP.pl

Bedlington – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w regionie North East England, w hrabstwie Northumberland. W 2001 r. miasto to zamieszkiwało 15400 osób.

W Bedlington został wyhodowany pies rasy Bedlington terrier.

W tym mieście ma swą siedzibę klub piłkarski - Bedlington Terriers F.C.

Wikipedia


bedliszka

drobna muchówka z rodziny bedliszek; grzybolubka


SJP.pl


bedliszki

rodzina owadów z rzędu muchówek; grzybiarkowate


SJP.pl


bedliszkowate

rodzina muchówek obejmująca ponad 1500 gatunków


SJP.pl


bedliszkowaty

o cechach bedliszkowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl


bedlno

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bedlno – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
  • Bedlno – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
  • Bedlno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
  • Bedlno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin
  • Bedlno – gmina wiejska
  • Bedlno-Żbiwiec, Bedlno-Wieś, Bedlno Radzyńskie
  • Bedlno (gromada)

Wikipedia


bednarczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ágatha Bednarczuk
  • Leszek Bednarczuk
  • Władysław Bednarczuk

Wikipedia


bednarczyk

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczeń (terminator) u bednarza; czeladnik bednarski

 (1.2) syn bednarza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Bednarczyk (1920–1999) – polski ekonomista, historyk amator, założyciel Muzeum Ziemi Iłżeckiej,
  • Andrzej Bednarczyk (ur. 1961) – polski malarz, grafik, rysownik, rzeźbiarz, profesor sztuk plastycznych,
  • Antoni Bednarczyk (1872–1941) – polski aktor,
  • Czesław Bednarczyk (1912–1994) – polski poeta i prozaik,
  • Dagmara Bednarczyk – polska saneczkarka, medalistka Mistrzostw Polski,
  • Dominika Bednarczyk-Krzyżowska (ur. 1972) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna,
  • Grażyna Bednarczyk – polska łyżwiarka,
  • Grzegorz Bednarczyk (ur. 1956) – polski duchowny baptystyczny, w latach 1995-1999 przewodniczący Rady Kościoła Chrześcijan Baptystów w RP,
  • Jan Bednarczyk (ur. 1950) – polski ekonomista, prorektor Politechniki Radomskiej im. Kazimierza Pułaskiego,
  • Jan Bednarczyk – polski duchowny rzymskokatolicki, teolog i filozof,
  • Jan Bednarczyk – polski samorządowiec, burmistrz gminy miejsko-wiejskiej Radków,
  • Józef Bednarczyk (1875–1928) – polski polityk, działacz PSL „Piast”,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hanka zakochała się w przystojnym bednarczyku.

 (1.2) Najstarszy bednarczyk ciągle gada o studiowaniu na uniwersytecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnart͡ʃɨk, AS: bednarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarz m., bednarstwo n., bednarzowa ż., bednarnia ż., bednarka ż.

 przym. bednarski

Wiktionary


bednarek

1. potocznie: zawód bednarza;
2. taśma stalowa walcowana na gorąco


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bednarek – polskie nazwisko
  • Adam Bednarek (ur. 1955) – filolog
  • Agata Bednarek (ur. 1988) – lekkoatletka, sprinterka
  • Agnieszka Bednarek-Kasza (ur. 1986) – siatkarka
  • Aleksandra Bednarek (ur. 1998) – pływaczka
  • Alicja Bednarek (ur. 1983) – koszykarka
  • Andrzej Bednarek (ur. 1942) – reżyser, autor filmów dokumentalnych
  • Bogusław Bednarek – polonista
  • Bolesław Bednarek (ur. 1928) – polski inżynier elektryk, poseł na Sejm PRL
  • Elżbieta Żebrowska (z domu Bednarek, ur. 1945) – lekkoatletka płotkarka, sprinterka
  • Elżbieta Kopocińska-Bednarek (ur. 1970) – aktorka głosowa, reżyser dubbingu
  • Emil Bednarek (1907–2001) – więzień funkcyjny w obozie Auschwitz-Birkenau

Wikipedia


bednarka

1. potocznie: zawód bednarza;
2. taśma stalowa walcowana na gorąco


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inaczej bednarstwo

 (1.2) inaczej bednarzowa

 (1.3) kobieta bednarz

 (1.4) bud. taśma stalowa o przekroju spłaszczonego prostokąta, zwijana w kręgi; używana m.in. w instalacjach odgromowych lub jako zbrojenie w stropach Kleina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bednarka – rodzaj taśmy stalowej
  • Bednarka – wieś w woj. małopolskim
  • Bednarka – potok, dopływ Łososiny
  • Bednarka – potok, dopływ Ropy
  • Bednarka – potok, dopływ Smolnika
  • Bednarka (443 m) – wzniesienie w obrębie wsi Ryczów w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec
  • Bednarka – specjalny obszar ochrony siedlisk sieci Natura 2000 położony w okolicach wsi Bednarka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dariusz twierdzi, że bednarka jest dzisiaj zupełnie nieopłacalna.

 (1.2) Stara bednarka chce, by synowie kontynuowali zawód jej męża.

 (1.3) Weronika wierzy, że będąc bednarką zbliży się do tradycji i wyzwoli się duchowo.

 (1.4) Uchwyty do rynien wykonano z niedrogiej bednarki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarka, AS: bednarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarstwo n., bednarz m., bednarzowa ż., bednarczyk m.

 przym. bednarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bednarstwo

 (1.2) bednarzowa

Wiktionary


bednarkiewicz

nazwisko


SJP.pl


bednarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce pracy bednarza, gdzie wytwarza się lub naprawia beczki ewentualnie inne naczynia z klepek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztuka teatralna zostanie wystawiona w starej bednarni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarʲɲa, AS: bednarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 zob. bednarz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beczkarnia

Wiktionary


bednarowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędrzej Bednarowicz – polski koszykarz
  • Stanisław Bednarowicz – polski polityk i ślusarz
  • Zbigniew Bednarowicz – polski artysta plastyk, malarz, witrażysta i autor scenografii

Wikipedia


bednarski

dotyczący bednarza lub bednarstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bednarza lub bednarstwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Bednarski (1869–1941) – polski lekarz okulista
  • Bohdan Bednarski (1914–1967) – polski lekarz i polityk, wiceminister zdrowia
  • Feliks Bednarski (1911–2006) – polski teolog katolicki
  • Henryk Bednarski – strona ujednoznaczniająca
  • Hieronim Bednarski (1921–1953) – polski wojskowy, żołnierz Batalionów Chłopskich i Gwardii Ludowej
  • Jacek Bednarski (1939–2008) – polski szachista
  • Jan Bednarski (1860–1926) – polski lekarz, działacz narodowy
  • Janusz Bednarski (1891–1908) – polski poeta
  • Jarosław Bednarski (ur. 1975) – polski żużlowiec
  • Kazimierz Bednarski – strona ujednoznaczniająca
  • Krzysztof Bednarski – polski rzeźbiarz
  • Michał Antoni Bednarski (1944–2022) – polski filolog klasyczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wystawie zaprezentowano wiele zaskakujących zastosowań wyrobów bednarskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarsʲci, AS: bednarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarstwo n., bednarczyk mos., bednarz m., bednarka ż., bednarzowa ż.

Wiktionary


bednarstwo

rzemiosło bednarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic)

Wiktionary

Bednarstwo (staropol. "Łagiewnik") – dział rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem naczyń drewnianych techniką klepkową: beczek, kadzi, balii, fas, maselnic, dzieży i łopat do chleba, konewek, wiader, cebrzyków, wanienek, kufli. Bednarz wyrabia naczynia z drewna sosnowego, świerkowego, olchowego, lipowego, dębowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moda na zdrową żywność i ludowe zdobnictwo daje realne szanse na dalszy rozwój bednarstwa w regionie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarstfɔ, AS: bednarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarz m., bednarczyk m., bednarka ż., bednarzowa ż., bednarnia ż., bednarzowanie n.

 przym. bednarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bednarka

Wiktionary


bednaruk

nazwisko


SJP.pl


bednarz

rzemieślnik wyrabiający naczynia z klepek lub z drewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bednarz – rzemieślnik zajmujący się bednarstwem
  • Bednarz – potok, dopływ Złotego Potoku
  • Bednarz – potok, dopływ Kamieńczyk
  • Bednarz – szczyt w północnej części Wzgórz Lipowych
  • – niewielka zatoka przy antarktycznym wybrzeżu Budda (nazwa od nazwiska amerykańskiego marynarza, pracownika stacji polarnej Wilkes w 1958, Donalda Francisa Bednarza, 1930–1973)
  • Bednarz – polskie (także niemieckie) nazwisko
  • Aleksander Bednarz (1941–2013) – polski aktor
  • Aleksandra Bednarz (ur. 1984) – polska aktorka
  • Andrzej Bednarz (ur. 1980) – polski piłkarz
  • Beata Bednarz (ur. 1965) – polska piosenkarka, muzyk sesyjny
  • Bronisław Bednarz (1924–2016) – generał brygady LWP, dr nauk humanistycznych
  • (ur. 1956) – niemiecki dziennikarz, autor książek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłem u bednarza dwie dębowe beczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛdnaʃ, AS: bednaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarstwo n., bednarzowa ż., bednarnia ż., bednarka ż.

:: zdrobn. bednarczyk m.

 przym. bednarski

Wiktionary


bednarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona bednarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj pomagałam bednarzowej w przygotowaniach do wesela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛdnaˈʒɔva, AS: bednažova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarz m., bednarczyk mos., bednarstwo n., bednarzowanie n., bednarka ż.

 przym. bednarski

Wiktionary


bednarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zajmowanie się bednarstwem, wykonywanie zawodu bednarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bednarstwo n., bednarnia ż., bednarz m., bednarzowa ż.

 czas. bednarzować

Wiktionary


bednarzować

środowiskowo: wykonywać zawód bednarza


SJP.pl


bednarzowy

→ bednarz (dawniej); bednarski


SJP.pl


bednarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

Bednarów – wieś w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego, założona w 1442 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Bednarów w powiecie stanisławowskim województwa stanisławowskiego. Wieś liczy 2431 mieszkańców.

Znajduje tu się stacja kolejowa Bednarów, położona na linii Stryj – Iwano-Frankiwsk (odcinek dawnej Galicyjskiej Kolei Transwersalnej).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bednarowski

Wiktionary


bednia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kubeł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛdʲɲa, AS: bedʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gbeł

Wiktionary


bednorz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartosz Bednorz − polski siatkarz
  • Filip Bednorz − rzymskokatolicki duchowny
  • Herbert Bednorz − rzymskokatolicki duchowny, doktor nauk społecznych i prawa, biskup
  • Jan Bednorz − polski biolog
  • Johannes Georg Bednorz – niemiecki mineralog i fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1987
  • Robert Bednorz – niemiecki rzeźbiarz
  • Zbyszko Bednorz − polski pisarz, poeta i działacz kulturalny

Wikipedia


bedocja

gatunek słodkowodnej ryby z rzędu aterynokształtnych; aterynka


SJP.pl


bedrykowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie zaleszczyckim obwodu tarnopolskiego, położona nad rzeką Tupą;

Wiktionary

Zobacz też: Bedrykiwci – wieś w obwodzie chmielnickim.

Bedrykowce (ukr. Бедриківці) – wieś na Ukrainie w rejonie czortkowskim należącym do obwodu tarnopolskiego.

Zachodnią część wsi stanowi dawniej odrębna wieś Żerawka (lub "Żyrawka").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bedrykowiecki

Wiktionary


beduin

1. koczownik arabski;
2. potocznie, żartobliwie: Żyd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przedstawiciel pasterskiej ludności koczowniczej, zamieszkującej pustynie Bliskiego Wschodu oraz północnej Afryki

 (1.2) gw-pl|Warszawa. pot. żart. Żyd, żyd

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: beduina

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do Abisynii, beduiny, za ondulowane brody szarpane!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈdujĩn, AS: bedui ̯ĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beduin mos., beduińskość ż., beduina ż.

:: fż. beduinka ż.

 przym. beduiński

 przysł. beduińsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Żyd, daw. pot. starozakonny; gw-pl|Warszawa. abisyn, bejlis, karakuł, pudel

Wiktionary


beduina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. damski płaszcz z kapturem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Narzucił na żonę beduinę i podał jej ramię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beduin mos., beduińskość ż., beduinka ż.

 przym. beduiński

 przysł. beduińsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beduinka

Wiktionary


beduini

1. koczownik arabski;
2. potocznie, żartobliwie: Żyd


SJP.pl

Beduini ( ‏بدو‎ "badū") – koczownicze lub półkoczownicze plemiona krajów arabskich, Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Nazwa wywodzi się od arabskiego określenia pustyni i zamieszkujących ją koczowników.

Do XX wieku głównym zajęciem Beduinów była hodowla (wielbłądów, owiec i kóz). Niektóre klany Beduinów mieszkają w namiotach i odbywają dalekie wędrówki ze swoimi stadami w poszukiwaniu pastwisk. Chów zwierząt jednak nie zapewnia im wystarczających środków do życia.

Wikipedia


beduinka

koczowniczka arabska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) arabska koczowniczka

 (1.2) kraw. damskie okrycie z kapturem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy drodze do Jerycha stała beduinka z kozą.

 (1.2) Poprosiła Orcia, by odniósł jej beduinkę do szatni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beduinka ż., Beduin mos., beduin mos., beduińskość ż., beduina ż.

 przym. beduiński

 przysł. beduińsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) beduina

Wiktionary


beduiński

→ Beduini


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Beduinem; dotyczący Beduinów

Wiktionary

Patrz:

Beduini

Przykłady

 (1.1) Zatrzymamy się przy obozowisku beduińskim w drodze do Jerycha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beduina ż., beduińskość ż., Beduin mos., beduin mos., Beduinka ż., beduinka ż.

 przysł. beduińsko

Wiktionary


beduińsko

przysłówek

 (1.1) na sposób beduiński, po beduińsku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beduin mos., beduińskość ż., beduinka ż., beduina ż.

 przym. beduiński

Wiktionary


beduińskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest beduińskie; cecha tych, którzy są beduińscy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. beduiński

 przysł. beduińsko

 rzecz. beduina ż., beduin mos., beduinka ż.

Wiktionary


bedłka

1. grzyb z rodziny bedłkowatych
2. w potocznym wyrażeniu: to dla mnie bedłka - bagatela, głupstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. nazwa systematyczna|Agaricus|ref=tak., grzyb z rodziny bedłkowatych, z blaszkami na dolnej stronie kapelusza, występujący w gatunkach jadalnych (pieczarka, boczniak) i trujących (muchomor sromotnikowy)

 (1.2) reg. grzyb w ogóle, w szczególności lichy, nieszlachetny

 (1.3) reg. krosta na wargach dziecięcych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtw̥ka, AS: betu̯̦ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. bdła, daw. bedła, przest. bedłek

 (1.2) bełek, bełtk, będka, bedka

Wiktionary


bedłkowate

rodzina grzybów blaszkowatych; bedłki


SJP.pl


bedłkowaty

o cechach bedłkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


bedłkowce

dawna nazwa rzędu grzybów podstawkowych w klasie pieczarniaków; blaszkowce, pieczarkowce, bedłkowe


SJP.pl


bedłkowe

dawna nazwa rzędu grzybów podstawkowych w klasie pieczarniaków; blaszkowce, pieczarkowce, bedłkowce


SJP.pl


bedłkowiec

grzyb z rzędu podstawkowych, o blaszkowym lub blaszkopodobnym hymenoforze; blaszkowiec, pieczarkowiec


SJP.pl


bee

wyraz naśladujący zwierzęce beczenie, głównie owcy; be


SJP.pl

Bee – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Cusio Ossola.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 623 osoby, 207,7 os./km².

Wikipedia


beecher

[czytaj: BIczer] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beecher – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Will
  • Beecher – jednostka osadnicza w stanie Michigan, w hrabstwie Genesee
  • Beecher – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette
  • Beecher (ang. Beecher Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette

Wikipedia


beef

[czytaj: bif] środowiskowo: konflikt słowny raperów polegający na wytykaniu negatywnych cech przeciwnika w piosenkach hiphopowych


SJP.pl

Be

Wikipedia


beefmaster

[czytaj: bifmaster] amerykańska rasa bydła mięsnego


SJP.pl


beema

potocznie: samochód lub motocykl marki BMW; Bejca, Beemka, Beemwica


SJP.pl

Beema (znany także jako: "Bumer", "Bummer", "Bimmer", "Bumier", ros. "Бумер") – rosyjski dramat kryminalny z 2003 roku.

Film jest fabularnym debiutem reżyserskim Piotra Busłowa – absolwenta moskiewskiej szkoły filmowej. W 2006 roku reżyser nakręcił drugą część ("Beema 2"), której akcja rozgrywa kilka lat później.

Wikipedia


beemka

potocznie:
1. samochód lub motocykl marki BMW; Bejca, Beema, Beemwica;
2. mała, lekka żaglówka klasy BM


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. mot. samochód marki BMW (1.1)

 (1.2) środ. mot. motocykl marki BMW (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotrek poderwał kolejną blacharę na tę swoją beemkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɛ̃mka, AS: beẽmka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bmw, BMW; pot. beema, beemwica, BMW-ica; środ. bawara, bawarka, beta, buma

 (1.2) bmw, BMW; pot. beema, beemwica, BMW-ica; środ. bawara, bawarka, beta, buma

Wiktionary


beemwica

potocznie: samochód lub motocykl marki BMW; Bejca, Beema, Beemka


SJP.pl


beenhakker

[czytaj: benhaker] nazwisko obce


SJP.pl


beenowski

przymiotnik od: BN (Biblioteka Narodowa); BN-owski


SJP.pl


beeper

[czytaj: biper] rodzaj urządzenia elektronicznego do przekazywania wiadomości; biper; pager


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. brzęczyk

 (1.2) telekom. pager

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spod kanapy usłyszeliśmy sygnał beepera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲipɛr, AS: bʹiper

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buzzer

Wiktionary


beerceps

[czytaj: birceps] potocznie: bardzo duży brzuch; mięsień piwny, bojler, maciek


SJP.pl


beerpong

[czytaj: birpong] zabawa, w której gracze trafiają piłeczką pingpongową do kubków z piwem po drugiej stronie stołu; beer pong


SJP.pl


beethoven

[czytaj: betowen] nazwisko, np. Ludwig van Beethoven (1770-1827), kompozytor niemiecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ludwig van Beethoven – kompozytor i pianista niemiecki
  • Beethoven – amerykański film familijny z 1992 roku
  • Beethoven – amerykański serial animowany (1994-1995)
  • Beethoven 2 – amerykańska komedia z 1993 roku
  • Beethoven 3 – amerykańska komedia z 2000 roku
  • Beethoven 4 – amerykańska komedia z 2001 roku
  • Beethoven 5 – amerykańska komedia z 2003 roku
  • Beethoven 6 – Wielka ucieczka – amerykańska komedia z 2008 roku
  • Beethoven – Symfonie (Rattle) – CD box zawierający na pięciu płytach kompletne wydanie symfonii Ludwiga van Beethovena
  • Beethoven (I Love to Listen to) – singel brytyjskiego duetu Eurythmics, wydany w 1987 roku
  • (1815) Beethoven – planetoida

Wikipedia


beethovenowski

[czytaj: betowenowski] dotyczący twórczości Beethovena, charakterystyczny dla Beethovena, mający cechy utworów Beethovena


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Ludwiga van Beethovena, charakterystyczny, typowy dla Beethovena lub jego muzyki, taki jak u Beethovena

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już wiedzieli, że klapa, z Radia Santiago, które nie nadało zatem beethovenowskiej Symfonii heroicznej ani poloneza szopenowskiego, przygotowanych przez zamachowców na Dzień Triumfu.

Wiktionary


befana

wróżka o wyglądzie wiedźmy, zgodnie z włoską tradycją przynosząca dzieciom prezenty na święto Trzech Króli


SJP.pl

Befana – wróżka o wyglądzie wiedźmy, dosyć złośliwa, która w tradycji włoskiej przynosi dzieciom prezenty w związku z Bożym Narodzeniem. Pełni tę samą rolę, co święty Mikołaj. Dzieci oczekują prezentów od Befany w noc z 5 na 6 stycznia w Święto Trzech Króli. Pochodzenie jej imienia ma przypuszczalnie związek z "epifanią", czyli aktem objawienia.

Wikipedia


befka

krawat stanowiący część szaty liturgicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj krawata w formie dwóch luźno zwisających sukiennych pasków, zwykle białych; atrybut duchownych chrześcijańskich, współcześnie głównie luterańskich, kalwińskich, anglikańskich i metodystycznych;

Wiktionary

Be

Wikipedia


beforek

[czytaj: biforek] potocznie: spotkanie w gronie znajomych, poprzedzające główną imprezę towarzyską; beforka, biforek, biforka, bifor


SJP.pl


beforka

[czytaj: biforek] potocznie: spotkanie w gronie znajomych, poprzedzające główną imprezę towarzyską; beforka, biforek, biforka, bifor


SJP.pl


befsztyczek

zdrobnienie od: befsztyk


SJP.pl


befsztyk

kawałek smażonego mięsa, najczęściej z polędwicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) kulin. gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odrazą napawa ją befsztyk krwisty, przepada natomiast za oleistą, mdłą chałwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛfʃtɨk, AS: befštyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. befsztyczek m.

 przym. befsztykowy

Wiktionary


befsztykowy

przymiotnik od: befsztyk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. związany z befsztykiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. befsztyk mzw./mrz.

Wiktionary


beg

tytuł urzędnika tureckiego; bej


SJP.pl

Beg (zapis stylizowany wielkimi literami: BEG) – singel izraelskiego piosenkarza i piosenkarki – Omera Adama oraz Netty.

Wikipedia


bega

tytuł urzędnika tureckiego; bej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bega – celtyckie imię żeńskie
  • Bega – miasto w Australii w stanie Nowa Południowa Walia
  • Bega – rzeka w Rumunii

Wikipedia


begam

tytuł kobiet z książęcych rodów muzułmańskich w Indiach


SJP.pl


begard

członek religijno-społecznego stowarzyszenia męskiego założonego około 1220 r. na wzór beginek, działającego w Niemczech, we Francji i we Włoszech, w Polsce od XVI w.; zlikwidowanego przez inkwizycję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. członek średniowiecznego heretyckiego bractwa propagującego ideał prostego życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gerward przeniósł begardów do swoich dóbr w Dobrzejewicach, gdzie przebywali do śmierci.

Wiktionary


begardzi

religijno-społeczne stowarzyszenie męskie założone około 1220 roku na wzór beginek


SJP.pl


beger

nazwisko


SJP.pl


begiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. ciasto przyrządzane na oleju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛɟɛl, AS: beǵel

Wiktionary


begin

antylski taniec podobny do rumby; biguine, beguine, béguine


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Louis-Nazaire Bégin (1840-1925) – kanadyjski duchowny katolicki, arcybiskup Quebec w latach 1898-1925, kardynał.
  • Floyd Begin (1902-1977) – amerykański duchowny katolicki, pierwszy biskup Oakland w latach 1962-1977
  • Menachem Begin (1913-1992) – izraelski polityk, premier Izraela w latach 1977–1983, laureat Pokojowej Nagrody Nobla.
  • Ze’ew Binjamin Begin, Benny Begin (ur. 1943) – izraelski geolog i polityk, członek Knesetu, minister, syn Menachema
  • Peter Van den Begin (ur. 1964) – belgijski scenarzysta oraz aktor filmowy i telewizyjny
  • „Begin” – singel zespołu TVXQ
  • Begin – japoński zespół muzyczny grający pop-rock
  • Begin, A Tactical Starship Simulation – gra komputerowa z 1994
  • Begin Road (Derech Menachem Begin) – jedna z głównych ulic Tel Awiwu, upamiętnia byłego premiera

Wikipedia


begina

antylski taniec podobny do rumby; biguine, beguine, béguine


SJP.pl


beginaż

zespół budynków wraz z podwórzem i ogrodem, zamieszkiwany przez beginki (niezamężne kobiety tworzące laicką wspólnotę religijną)


SJP.pl

Beginaż ( begijnhof, béguinage) – miejsce, gdzie mieszkały beginki. Beginaże powstawały głównie w średniowieczu. Najczęściej spotyka się beginaże na terenie północnej i północno-wschodniej Francji, Belgii, Holandii oraz zachodnich i północno-zachodnich Niemiec.

Wikipedia


beginka

członkini laickiego żeńskiego zgromadzenia religijnego


SJP.pl


beginki

członkini laickiego żeńskiego zgromadzenia religijnego


SJP.pl


beglerbeg

tytuł namiestnika zarządzającego prowincją w Turcji osmańskiej; bejlerbej; beglerbej


SJP.pl


beglerbej

tytuł namiestnika zarządzającego prowincją w Turcji osmańskiej; beglerbeg; bejlerbej


SJP.pl


begonia

roślina ozdobna, doniczkowa i kwietnikowa; ukośnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Begonia|ref=tak., roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na balkonie rosły surfinie i begonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɡɔ̃ɲja, AS: begõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. begoniowy

 rzecz. begonijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukośnica

Wiktionary


begonie

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|begonia.

Wiktionary


begonijka

zdrobnienie od: begonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobnienie od|begonia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] kupił u ogrodnika mały wazonek z nikłym, świeżo rozkwitniętym kwiatkiem. […] Właśnie ta przeskromna begonijka, […] taka sobie zwyczajna, niepokaźna, pochodząca z proletarjatu kwiatowego, który latem tworzy obramienia gazonów — taka właśnie wydała mu się ze wszystkich istot żyjących najbardziej pożądaną dla jego samotni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. begonia

 przym. begoniowy

Wiktionary


begoniowate

rodzina roślin z rzędu dyniowców; ukośnicowate


SJP.pl

Be

Wikipedia


begoniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z begonią, dotyczący begonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. begonijka ż., begonia ż., begoniowate nmos.

Wiktionary


beguine

[czytaj: beGIN] antylski taniec w takcie 2/4, w tempie umiarkowanym, podobny do rumby; biguine, béguine


SJP.pl

Beguine – powolny taniec ludowy z Martyniki, w metrum 4/4, obecnie należący do kanonu tańca towarzyskiego.

W latach trzydziestych XX wieku był lansowany, lecz bez powodzenia, w Paryżu. Swą popularność zdobył dopiero dzięki Cole Porterowi i jego piosence "Begin the Beguine" zaśpiewanej w musicalu "Jubilee" (1935) a wystawionym na nowojorskim Broadwayu. W żargonie polskich muzyków taniec ten zwany jest powszechnie beginką.

Wikipedia


behapowiec

potocznie: pracownik odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy w danym zakładzie pracy


SJP.pl


behapowski

przymiotnik od: BHP, bhp (bezpieczeństwo i higiena pracy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. związany z BHP, albo z behapowcem

Wiktionary


behawior

[czytaj: behawior albo bihewior] w biologii: zachowanie się;
1. ogół reakcji lub każda uzewnętrzniająca się reakcja zwierzęcia;
2. sposób odpowiadania człowieka na bodźce zewnętrzne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) antrop. biol. zachowanie się, odpowiadanie na bodźce środowiska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisał głównie o morfologii, taksonomii i behawiorze pająków współczesnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawioryzm mrz., behawiorysta mos., behawiorystka ż.

 przym. behawioralny, behawiorystyczny

 przysł. behawioralnie, behawiorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachowanie

Wiktionary


behawioralnie

→ behawioralny


SJP.pl

Patrz:

behawioralny

behawioralność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest behawioralne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawioryzm m.

 przym. behawioralny, behawiorystyczny

 przysł. behawioralnie

Wiktionary


behawioralny

związany z zachowaniem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. związany z zachowaniem (behawiorem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szkolenie psa opiera się na behawioralnych metodach nagradzania pozytywnych zachowań i ignorowania zachowań niepożądanych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛxavʲjɔˈralnɨ, AS: beχavʹi ̯oralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawior mrz., behawioryzm mrz., behawiorysta mos., behawiorystka ż., behawioralność ż.

 przym. behawiorystyczny

 przysł. behawioralnie, behawiorystycznie

Wiktionary


behawiorysta

[czytaj: behawiorysta albo bihewiorysta] zwolennik behawioryzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przedstawiciel lub zwolennik behawioryzmu

 (1.2) specjalista zajmujący się terapią zachowania zwierząt towarzyszących człowiekowi, głównie psów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛxavʲjɔˈrɨsta, AS: beχavʹi ̯orysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawioryzm m.

:: fż. behawiorystka ż.

 przym. behawioralny, behawiorystyczny

Wiktionary


behawiorystka

kobieta zajmująca się behawiorystyką, czyli nauką o sposobach i motywach zachowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka zajmująca się terapią zachowania zwierząt towarzyszących człowiekowi, głównie psów

Wiktionary


behawiorystyczny

→ behawioryzm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) psych. związany z behawiorystami, behawioryzmem

Wiktionary

Patrz:

behawioryzm

Powiązane:

 rzecz. behawiorysta mos., behawioryzm mrz., behawior mrz., behawioralność ż.

 przym. behawioralny

Wiktionary


behawiorystyka

behawiorystyka zwierząt - psychologia zajmująca się badaniem i analizą zachowań zwierząt


SJP.pl


behawioryzm

[czytaj: behawioryzm albo bihewioryzm] ukształtowany w Ameryce kierunek psychologiczny XX wieku, zakładający, że przedmiotem badań psychologicznych może być tylko zachowanie się ludzi lub zwierząt, a nie niemożliwe do poznania procesy psychiczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

Wiktionary

Behawioryzm (ang. "behavior" lub "behaviour" – zachowanie) – filozofia nauki o zachowaniu ludzi oraz zwierząt. W podejściu tym uznaje się istotną rolę:

W badaniach w tym nurcie główne znaczenia przypisuje się procesom warunkowania sprawczego (bodziec różnicujący – zachowanie – konsekwencje), zastępczego (poprzez modela), ale również klasycznego (bodziec – reakcja) wraz z czynnikami wpływającymi na ich skuteczność (operacje motywujące, operacje znoszące itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W "ortodoksyjnej" wersji behawioryzmu najpierw występuje reakcja, następnie zaś bodziec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. behawioralność ż., behawior m., behawiorysta m., behawiorystka ż.

 przym. behawioralny, behawiorystyczny

Wiktionary


behem

Behem ("Behem I", "Behm", "Bem") – polski herb szlachecki, z nobilitacji.

Wikipedia


behemot

biblijny potwór, niepokonana bestia


SJP.pl

Behemot (hebr. בהמות "Bəhēmôth", "Behemot", "B'hemot" „bestie; zwierzęta”; arab, بهيموث albo بهموت Bahīmūth) – nieprzetłumaczone imię zwierzęcia wspomnianego w Księdze Hioba, 40,15. Wraz z Lewiatanem jest on przedstawiony jako stworzenie dowodzące wielkości i mocy stwórczej Jahwe w opozycji do Hioba. Przedstawiony jako postać podobna do hipopotama lub słonia.

Wikipedia


behenowy

kwas behenowy - organiczny związek chemiczny, występujący w orzeszkach ziemnych


SJP.pl


beira

kraina historyczna w środkowej Portugalii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beira – w mitologii szkockiej personifikacja zimy
  • Beira – miasto
  • Beira – stacja kolejowa
  • Beira – szwabska nazwa miasta Kaufbeuren
  • Beira – kraina

Wikipedia


beisa

gatunek ssaka z podrodziny antylopowców; oryks pręgoboki


SJP.pl


bej

tytuł urzędnika tureckiego; beg


SJP.pl

Bej (pierwotnie beg; tur. "bey") – tureckie słowo oznaczające wodza (np. janczarów, Tatarów krymskich).

Tytuł używany na terytorium państw tureckich, w tym Imperium Osmańskiego i Uzbekistanu oraz Persji i państwa mogolskiego, dodawany do imion przedstawicieli możnowładztwa, szczególnie w odniesieniu do osób pochodzenia turkijskiego. Niekiedy skracany był do formy Be.

Wikipedia


bejbe

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej osobie; bejbi


SJP.pl


bejbi

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej osobie; bejbe


SJP.pl


bejbusia

pieszczotliwie o ukochanym lub atrakcyjnym mężczyźnie; bejbe, bejbi


SJP.pl


bejbuś

pieszczotliwie o ukochanym lub atrakcyjnym mężczyźnie; bejbe, bejbi


SJP.pl


bejc

bardzo rzadko: farba do drewna; bajca, bejca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara więzienna pijak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjt͡s, AS: bei ̯c

Wiktionary


bejca

1. farba do drewna; bajca;
2. zaprawa do nasion posiadająca właściwości grzybobójcze;
3. zaprawa farbiarska;
4. zaprawa z octu i korzeni do marynowania mięs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. roztwór do barwienia drewna;

 (1.2) chem. włók. substancja używana do barwienia w przemyśle włókienniczym i garbarskim

 (1.3) chem. roln. środek grzybobójczy do dezynfekcji nasion i ziaren

 (1.4) spoż. zaprawa do marynowania mięs

 (1.5) slang. samochód marki BMW

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na twoim miejscu pociągnęłabym tę półkę jasnokasztanową bejcą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjt͡sa, AS: bei ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejcowanie n.

 czas. bejcować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bajca

Wiktionary


bejcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. pokrywanie powierzchni drewna bejcą

 (1.2) rzem. w garbarstwie: oczyszczanie skóry przed jej garbowaniem

 (1.3) roln. zaprawianie nasion środkami grzybobójczymi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bejcowanie w gastronomii
  • bejcowanie w rolnictwie i ogrodnictwie
  • bejcowanie w technologii obróbki drewna
  • zaprawa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bejca ż.

 czas. bejcować ndk.

Wiktionary


bejcowany

pokryty bejcą


SJP.pl


bejcować

pokrywać powierzchnię, najczęściej drewnianą, bejcą


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) malować drewno bejcą

 (1.2) kulin. marynować w bejcy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejca ż., bejcowanie n.

Wiktionary


bejdewind

wiatr wiejący od dziobu pod kątem ostrym do linii symetrii statku; bajdewind


SJP.pl


bejdok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg. głupiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I oto już stają! I oto ruszają! Już są o pół staja: elegant z Mosiny, pierdoła z Gądek i bejdok z Kłaja.

Wiktionary


beje

forma czasownika.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. 3. os. lp. oznajm. przysz. od: być → będzie

Wiktionary


bejel

choroba zakaźna skóry zaliczana do krętkowic niewenerycznych, wywołana przez treponemy


SJP.pl

Bejel – jedna z krętkowic niewenerycznych. Przewlekła choroba okresu dziecięcego, charakteryzująca się występowaniem zmian skórnych i błon śluzowych wywołaną przez "Treponema endemicum", czyli bakterię, która nie powoduje zmian dotyczących zębów, oka i układu nerwowego.

Wikipedia


bejlerbej

tytuł namiestnika zarządzającego prowincją w Turcji osmańskiej; beglerbeg; beglerbej


SJP.pl

Bejlerbej, (także beglerbeg, beglerbej, beylerbeyi, bej bejów, pan panów) – nadawany przez sułtana tytuł oraz stanowisko namiestnika prownicji Imperium Osmańskiego odpowiedzialnego za utrzymanie porządku, wymierzanie sprawiedliwości oraz rozdzielanie lenn w danej prowincji. W trakcie wojny odpowiedzialny był za zebranie i dowodzenie oddziału na bazie lenników, którzy służyli w armii sułtana. Stanowisko bejlerbeja było najbardziej prestiżowym i dochodowym wśród prowincjonalnych urzędów Imperium.

Wikipedia


bejlis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. gw-pl|Warszawa. żyd

Wiktionary


bejm

w gwarze poznańskiej: pieniądz, zwykle polski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg-pl|Poznań. pieniądz

Wiktionary

Bejm – ludowa nazwa niemieckiej monety 10-fenigowej stosowana do 1939 r. przez ludność niemiecką i polską na terenie byłego zaboru pruskiego.

Stąd pochodzi gwarowe określenie poznańskie na pieniądze - "bejmy".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weź bejmy i leć po pyry.

 (1.1) Kitram bejmy do kiejdy. → Chowam pieniądze do kieszeni.

Wiktionary


bejnarowicz

nazwisko


SJP.pl


bejowski

→ bej; bejowy


SJP.pl


bejowy

→ bej; bejowski


SJP.pl


bejra

rodzaj ssaków z podrodziny antylop, występujący w Etiopii i Somalii


SJP.pl


bejrucki

→ Bejrut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Bejrutu (stolicy Libanu)

Wiktionary

Patrz:

Bejrut

Przykłady

 (1.1) Nazajutrz izraelskie lotnictwo wojskowe zaatakowało bejruckie przedmieścia Shiyyah.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjˈrut͡sʲci, AS: bei ̯rucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bejrut mrz., bejrutczyk mos., bejrutka ż.

Wiktionary


bejrut

stolica Libanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

 (1.2) geogr. adm. muhafaza w zachodnim Libanie;

Wiktionary

Bejrut ( ‏بيروت‎, "Bayrūt", Βηρυτός) – stolica i największe miasto Libanu, leżące w środkowej części kraju. Liczy 2 060 363 mieszkańców (2012), większość pochodzenia arabskiego. Dawniej miasto było nazywane: "Birutu", "Berytos". Znajduje się w nim wiele zabytków i dobytku historycznego kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli ktoś organizowałby kiedyś konkurs na miejsce na świecie, które pokazuje niezłomność człowieka, to moim zdaniem mógłby do tej kategorii nominować Bejrut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjrut, AS: bei ̯rut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejrutczyk mos., bejrutka ż.

 przym. bejrucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Biruta, Berytus

Wiktionary


bejrutczyk

mieszkaniec Bejrutu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bejrutu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjˈruṭt͡ʃɨk, AS: bei ̯ruṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bejrut mrz.

:: fż. bejrutka ż.

 przym. bejrucki

Wiktionary


bejrutka

mieszkanka Bejrutu (stolicy Libanu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bejrutu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadine jest paryżanką? Nie, ona jest bejrutką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjˈrutka, AS: bei ̯rutka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bejrut mrz.

:: fm. bejrutczyk mos.

 przym. bejrucki

Wiktionary


bejsagoła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasteczko w Litwie, w okręgu szawelskim.

Wiktionary

Bejsagoła (lit. "Baisogala") – miasteczko na Litwie, położone w okręgu szawelskim, w rejonie radziwiliskim, 31 km na północ od Kiejdan. Miasteczko liczy 2 548 mieszkańców (2001). Siedziba starostwa Bejsagoła.

Miejscowość była własnością prywatną Jana Michała Sołłohuba.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛj.saˈɡɔ.wa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bejsagolski

Wiktionary


bejsbol

baseball, bejzbol;
1. dyscyplina sportowa wywodząca się z Ameryki Północnej, podobna do palanta;
2. kij do tej dyscypliny sportowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. baseball (w spolszczonej pisowni)

 (1.2) slang. kij bejsbolowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wdarł się z bejsbolem do meczetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjzbɔl, AS: bei ̯zbol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baseball m., baseballista mos., baseballistka ż., bejsbolista m., bejsbolówka ż.

 przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) baseball

Wiktionary


bejsbolista

zawodnik uprawiający bejsbol; baseballista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. ktoś, kto gra w bejsbol, zawodowo lub rekreacyjnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klub odwiedził amerykański bejsbolista polskiego pochodzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bejsbol mrz.

:: fż. bejsbolistka ż.

 przym. bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baseballista

Wiktionary


bejsbolistka

→ bejsbolista; baseballistka


SJP.pl


bejsbolowy

→ bejsbol; baseballowy, bejzbolowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z baseballem, dotyczący baseballu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podszedł do szafy, by wyjąć kij bejsbolowy, który przywiózł ze Stanów, i przywalić nim w kaloryfer.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baseball m., bejsbol m., baseballista m., bejsbolista m., baseballistka ż., bejsbolistka ż., bejsbolówka ż.

 przym. baseballowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baseballowy

Wiktionary


bejsbolówka

baseballówka; potocznie:
1. czapka z zaokrąglonym daszkiem;
2. kurtka mająca przy pasie oraz na zakończeniach rękawów ściągacze o tym samym wzorze;
3. kij do gry w baseball


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie

 (1.2) lekkie okrycie wierzchnie wzorowane na bluzach amerykańskich klubów sportowych

Wiktionary

Bejsbolówka (także: baseballówka od ang. "baseball cap") – sportowa czapka, wykonana z miękkiego materiału, z twardym daszkiem chroniącym oczy przed słońcem. Często posiada z tyłu pasek umożliwiający regulację rozmiaru. Pierwotnie noszona przez sportowców uprawiających baseball.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Irek lubi chodzić w bejsbolówce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. baseball mrz., bejsbol mrz., baseballista mos., bejsbolista mos., baseballistka ż., bejsbolistka ż.

 przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary


bejsce

wieś w województwie świętokrzyskim


SJP.pl

Bejsce – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, siedziba gminy Bejsce. Ma status sołectwa.

Wikipedia


bejsceński

→ Bejsce (wieś w Polsce); bejski


SJP.pl


bejski

→ Bejsce (wieś w Polsce); bejsceński


SJP.pl


bejszczanin

mieszkaniec Bejsca


SJP.pl


bejszczanka

mieszkanka Bejsca


SJP.pl


bejt

popularna w gatunkach lirycznych Bliskiego Wschodu strofa dwuwersowa


SJP.pl


bejzbol

baseball, bejsbol;
1. dyscyplina sportowa wywodząca się z Ameryki Północnej, podobna do palanta;
2. kij do tej dyscypliny sportowej


SJP.pl


bejzbolowy

→ bejzbol; baseballowy, bejsbolowy


SJP.pl


bek

potocznie:
1. głos owcy lub kozy;
2. głos niektórych innych zwierząt, podobny do głosu owcy lub kozy;
3. brzydki, fałszywy śpiew;
4. głośny płacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos beczenia zwierząt

 (1.2) głośny płacz

 (1.3) pot. odczasownikowy od|bekać.

 (1.4) gw-pl|Bukowina. żarówka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. obrońca w drużynie sportowej

 (2.2) daw. środ. polit. członek bojówki

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (3.1) D. lm. od: beka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Bek – rosyjski pisarz
  • Andrzej Bek – polski kolarz
  • Antony Bek – angielski biskup
  • Dionizy Bek – polski publicysta
  • Ibrahim-bek – muzułmański przywódca
  • Ivan Bek – jugosłowiański piłkarz
  • Janusz Bek – polski ekonomista
  • Jerzy Bek – polski kolarz
  • Józef Bek – polski prawnik
  • Lucyna Kałużna-Bek – polska koszykarka
  • Mikuláš Bek – czeski muzykolog
  • Wiesław Bek – polski dziennikarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łące słychać było głośne beki owiec.

 (1.2) Najskuteczniejszą obroną maluchów jest zawsze wielki bek w obecności dorosłych.

 (1.3) Beki przy obcych ludziach są jeszcze bardziej niekulturalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛk, AS: bek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekowisko n., beczenie n., bekanie n.

 czas. beczeć ndk., bekać ndk., beknąć dk.

 przym. bekliwy, zabeczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ryk, płacz, wycie

 (1.4) łampoczka

Wiktionary


beka

1. zgrubienie od: beczka;
2. to, co znajduje się w dużej beczce;
3. przenośnie: otyły, gruby człowiek; tłuścioch, baryła, pulpet, spaślak;
4. potocznie: ubaw, coś śmiesznego; heca, brecha, polewka, zlewa, zlew, zwała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: beczka

 (1.2) duża beczka

 (1.3) pot. środ. coś śmiesznego

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) hist. meteorol. jednostka wagi stosowana na terenie starożytnego Bliskiego Wschodu, równa 10 ger lub pół sykla, czyli ok. 5,7 grama;

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (3.1) D. i B. lp. od: bek

forma czasownika.

 (4.1) 3. os. lp. ter. od: bekać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • beka – dawna jednostka miary masy
  • Beka – nieistniejąca już osada rybacka w Polsce
  • „Beka” – ptasi rezerwat przyrody na Pobrzeżu Kaszubskim
  • Beka – wieś w Słowenii

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) I jak tu nie mieć beki, gdy dwadzieścia dwa lata później właśnie jemu przypisuje się uwalenie lustracji w Polsce!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛka, AS: beka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. beczka ż., beczułka ż., beczkowanie n., zabeczkowanie n., beczułkowate nmos.

 czas. beczkować ndk., zabeczkować dk.

 przym. beczkowy, beczułkowy, beczkowaty, beczułkowaty

 (1.3)

 rzecz. beczenie n., bek m.

 czas. beczeć ndk.

 przym. bekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cysterna

 (1.3) ubaw, zabawa, fun, heca

Wiktionary


bekaa

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. żyzna dolina w Libanie, 30 km na wschód od Bejrutu;

 (1.2) geogr. adm. muhafaza we wschodnim Libanie obejmująca dolinę Bekaa (1.1);

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Al-Bika

 (1.2) Al-Bika

Wiktionary


bekadło

dawna tuba strażacka do ogłaszania alarmu


SJP.pl


bekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|bekać.

 (1.2) łow. akt płciowy u jeleni i danieli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bek mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kopulacja, pokrywanie

Wiktionary


bekarda

ptak z rzędu wróblowych


SJP.pl


bekardowate

o cechach bekardowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Bekardowate (Tityridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), podrzędu tyrankowców (Tyranni). Zasiedlają Amerykę Południową i Północną. Są to małej lub średniej wielkości ptaki, większość ma stosunkowo krótki ogon i duże głowy.

Wikipedia


bekardowaty

o cechach bekardowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


bekardzik

rodzaj ptaków z podrodziny bekardów


SJP.pl


bekas

ptak łowny z rodziny bekasowatych, o upierzeniu brunatnym z czarnymi, płowymi lub rdzawymi wzorami, zamieszkujący podmokłe okolice Eurazji, Afryki i Ameryki Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piszczą żałośnie w trzcinach szpaki, kraczą kurki wodne, pogwizdują bekasy, huczą bąki, kwakają ukryte stada kaczek, smutnie pośpiewują rybitwy; rytmicznie wyrzucając do lotu skrzydła kołyszą się kulony, srokosze kują żelazo na gałązkach olszyn, a wysoko na gałęziach sosen edukują swe dzieci, obrzydliwie wrzeszcząc, wrony-matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛkas, AS: bekas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekasik m.

 przym. bekasi

Wiktionary


bekasi

tyczący się bekasa, np. bekasie pióro


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla bekasa; dotyczący, odnoszący się do bekasa

Wiktionary

Bekasi ( Kota Bekasi) – miasto w Indonezji na wyspie Jawa w prowincji Jawa Zachodnia w zespole miejskim Dżakarty.

Według danych szacunkowych z 2013 roku miasto liczyło 2 543 676 mieszkańców oraz zajmuje powierzchnie ponad 210 km². Przez miasto przepływają trzy główne rzeki: Cakung, Bekasi, Sunter.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈkaɕi, AS: bekaśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekas m., bekasik m., bekasowate nmos.

Wiktionary


bekasik

średniej wielkości ptak łowny należący do rodziny bekasowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Lymnocryptes minimus|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

Wiktionary

Bekasik, bekas mały ("Lymnocryptes minimus") – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Lymnocryptes. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈkaɕik, AS: bekaśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekas mzw., bekasowate lm nm.

 przym. bekasi

Wiktionary


bekasowate

rodzina obejmująca ponad 80 gatunków ptaków z rzędu siewkowych, o charakterystycznych prostych i długich dziobach, których miękki czubek ułatwia odnajdywanie pożywienia w miękkim gruncie; występują na wszystkich kontynentach (oprócz Antarktydy)


SJP.pl

Bekasowate, słonkowate (Scolopacidae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes).

Wikipedia


bekasowaty

o cechach bekasowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


bekać

1. czkać, odbijać się
2. bekać się - u jeleni i danieli: dokonywać aktu płciowego


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (ndk. beknąć)

 (1.1) odbijać się

czasownik zwrotny niedokonany bekać się

 (2.1) łow. daw. o jeleniu: zaspokajać popęd seksualny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pociągnął łyk piwa z kufla i beknął siarczyście aż obudził się kot śpiący na piecu.

 (2.1) W wrześniu. Zające czwarty raz w tym miesiącu się kocą; jelenie w końcu bekać się zaczynają.

 (2.1) Po zrzuceniu rogów ielenie się rozdzielaią, młodzież tylko w kupach zostaie. Zaczynaią bekać się czyli ruię na końcu sierpnia, beczą głosem wielkim, a wtenczas dni i nocy bezsenne prowadzą…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛkat͡ɕ, AS: bekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bek mrz.

 czas. beknąć dk.

Wiktionary


bekaśnica

gatunek ptaka z rzędu żurawiowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Aramus guarauna|ref=tak., gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

Wiktionary

Bekaśnica ("Aramus guarauna") – gatunek dużego ptaka, będącego jedynym przedstawicielem rodziny bekaśnic (Aramidae) z rzędu żurawiowych (Gruiformes). Zamieszkuje strefę międzyzwrotnikową Ameryki – od Meksyku i Florydy (Stany Zjednoczone) przez Karaiby po Argentynę. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


bekerel

jednostka miary radioaktywności w układzie SI


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

Wiktionary

\right]

| Wielkosc = aktywności promieniotwórczej

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) skr. Bq

Wiktionary


bekhend

backhand; w tenisie, ping-pongu itp.: uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w prawej ręce bądź ze strony prawej - trzymaną w lewej; w hokeju: przy uderzeniu z lewej strony kijem trzymanym niżej prawą ręką i na odwrót


SJP.pl

Bekhend (od ang. "backhand", grzbiet ręki) – termin sportowy oznaczający uderzenie rakietą lub kijem w taki sposób, że w kierunku uderzenia skierowany jest grzbiet ręki. Zagrania takie spotykane są m.in. w tenisie, tenisie stołowym, speed-ballu, badmintonie i hokeju. W tenisie jest to uderzenie z lewej strony zewnętrzną stroną rakiety przez zawodników praworęcznych; u osób leworęcznych uderzenie z prawej strony.

Wikipedia


bekhendowy

→ bekhend; backhandowy


SJP.pl


beki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) sport. podwórkowa gra w piłkę jeden na jednego polegająca na obronie swojego obszaru i przebijaniu piłki na obszar przeciwnika

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) plural|beka.

Wiktionary


bekier

nazwisko


SJP.pl


bekiesza

dawne męskie okrycie wierzchnie, podszyte futrem


SJP.pl

Bekiesza – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Cyców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Cyców. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 372 mieszkańców.

Wikipedia


bekieszka

zdrobnienie od: bekiesza


SJP.pl


bekliwy

potocznie:
1. podobny do beku, beczenia;
2. skłonny do płaczu; mazgajowaty, płaksiwy


SJP.pl


bekmania

rodzaj wieloletniej rośliny z rodziny traw; beckmannia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zob. beckmannia.

Wiktionary

Bekmania ("Beckmannia" Host) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w strefie umiarkowanej Europy (w zachodniej tylko jako introdukowane), Azji i Ameryki Północnej. W Polsce rośnie jako zadomowiony antropofit bekmania robaczkowata ("B. eruciformis").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛkˈmãɲja, AS: bekmãńi ̯a

Wiktionary


beknięcie

rzadko: brzydko, fałszywie zaśpiewać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|beknąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. beknąć

Wiktionary


beknąć

rzadko: brzydko, fałszywie zaśpiewać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. bekać)

 (1.1) dokonany od|bekać.

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) pot. ponieść karę

 (2.2) gwara. więzienna ponieść karę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) – A jakby życzliwa nie była, to się jej drugie oczko wyjmie – ciągnął z uśmiechem – i potem dobrze przechędoży. Za gwałt można beknąć, ale ślepa sprawców nie wskaże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: beknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bek mrz., beknięcie n., bekanie n.

 czas. bekać ndk.

Wiktionary


bekon

wyrób wędliniarski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. odpowiednio przygotowana półtusza z młodego tucznika (lub jej część)

 (1.2) kulin. wędzonka z bekonu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zootechn. tucznik przeznaczony na półtusze i wędzonkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na śniadanie jemy zwykle jajka na bekonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛkɔ̃n, AS: bekõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bekonowy

 rzecz. bekonik mrz.

Wiktionary


bekoniak

potocznie: tucznik przeznaczony na bekony


SJP.pl


bekoniarnia

zakład zajmujący się wyrobem bekonów


SJP.pl


bekoniarstwo

produkcja bekonów


SJP.pl


bekonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od bekon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekon m.

Wiktionary


bekonowy

→ bekon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bekonem

przymiotnik

 (2.1) zawierający bekon lub przypominający bekon smakiem, zapachem itp.

Wiktionary

Patrz:

bekon

Przykłady

 (2.1) Kupiłam chipsy bekonowe na dworcu w snack-barze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bekon mzw./mrz.

Wiktionary


bekowisko

1. godowy okres u niektórych zwierząt leśnych (danieli i jeleni);
2. miejsce, gdzie zbierają się niektóre zwierzęta leśne (daniele i jelenie) w okresie godowym


SJP.pl

Bekowisko – okres godowy i miejsce godów danieli ("Dama dama"). Bekowisko odbywa się zwykle od połowy października do połowy listopada. W tym czasie, podobnie jak byki jelenia, byk daniela wydaje charakterystyczne odgłosy i gromadzi wokół siebie kilka łań - „chmarę”. Bekowisko to okres polowań na daniele-byki.

Wikipedia


bekowy

potocznie: śmieszny, zabawny, komiczny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) slang. młodz. zabawny, śmieszny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Alka wysłała mi wczoraj bekowego snapa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈkɔvɨ, AS: bekovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beka ż.

Wiktionary


beksa

potocznie o kobiecie (dziewczynce), ciągle płaczącej bez istotnego powodu; także o mężczyźnie (chłopcu) z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pot. ktoś skłonny do płaczu

Wiktionary

Beksa – amerykańska komedia muzyczna z 1990 roku, wyśmiewający tamtejsze stroje, zachowania, muzykę film satyryczny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) beksa-lala, mazepa, mazgaj, płaczek, płaksa

Wiktionary


beksa-lala

(r. żeński) potocznie o dziewczynce łatwo wpadającej w płacz; także o chłopcu, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

związek frazeologiczny

 (1.1) pot. ktoś (najczęściej dziecko), kto często płacze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze nigdy nie widziałem takiej beksy-lali, wciąż się maże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛksa‿ˈlala, AS: beksa‿lala

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa, mazgaj, płaksa

Wiktionary


beksiak

nazwisko


SJP.pl


beksiwy

dawniej: skłonny do beku (płaczu); płaczliwy


SJP.pl


beksiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mateusz Beksiński (1814–1886) – powstaniec listopadowy, przedsiębiorca, ojciec Władysława
  • Władysław Beksiński (1850–1929) – inżynier architekt, syn Mateusza, ojciec Stanisława
  • Stanisław Beksiński (1887–1953) – inżynier geometra, syn Władysława, ojciec Zdzisława
  • Zdzisław Beksiński (1929–2005) – artysta malarz, rzeźbiarz, fotograf, syn Stanisława, ojciec Tomasza
  • Tomasz Beksiński (1958–1999) – dziennikarz muzyczny, prezenter radiowy, tłumacz, syn Zdzisława

Wikipedia


bektaszycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z bektaszyzmem, dotyczący bektaszyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bektaszyta mos., bektaszyzm m., bektaszijja ż., bektaszysta m., bektaszystka ż.

Wiktionary


bektaszyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek wspólnoty religijnej bektaszijja, powstałej w XIII w., będącej synkretyczną odmianą islamu łączącej w sobie elementy chrześcijańskie, zaratusztriańskie, szamańskie i ezoteryczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bektaszijja ż., bektaszyzm m.

:: fż. bektaszytka ż.

 przym. bektaszycki

Wiktionary


bekwarek

śpiewający ptak wędrowny z rodziny drozdów; słowik szary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) ornit. słowik szary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈkfarɛk, AS: bekfarek

Wiktionary


bel

jednostka logarytmicznej miary stosunku energii lub mocy dwu sygnałów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. bezwymiarowa jednostka wyrażająca porównanie dwu wielkości równe logarytmowi dziesiętnemu ich stosunku, zwykle stosowana do określania głośności, mocy akustycznej źródła dźwięku, stopnia wzmocnienia sygnału itp.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od bela

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bel – starożytne bóstwo semickie
  • bel – logarytmiczna jednostka miary wielkości ilorazowych
  • bel – kod ISO 639-2 języka białoruskiego
  • Bel Air

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bel to bardzo duża jednostka, odpowiadająca bardzo dużym zmianom w natężeniu dźwięku, dlatego w praktyce używa się mniejszej jednostki – dziesiątej części bela, czyli decybela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛl, AS: bel

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etym|szkoc|Bell., od nazwiska Alexandra Grahama Bella, szkockiego naukowca i wynalazcy

uwagi.

 

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bel

* baskijski: (1.1) bel

* białoruski: (1.1) бел m.

* chorwacki: (1.1) bel m.

* duński: (1.1) bel w.

* esperanto: (1.1) belo

* francuski: (1.1) bel m.

* macedoński: (1.1) бел m.

* niemiecki: (1.1) Bel n.

* norweski (bokmål): (1.1) bel m.

* norweski (nynorsk): (1.1) bel m.

* rosyjski: (1.1) бел m.

* serbski: (1.1) бел m.

* słowacki: (1.1) bel m.

* ukraiński: (1.1) бел m.

* węgierski: (1.1) bel

* włoski: (1.1) bel m.

źródła.

== bel (język angielski.) ==

wymowa.

 IPA|bɛl.

 homofony|bell|belle.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Sapaa-bel.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) fiz. bel

odmiana.

 (1.1) lp. bel; lm. bels

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 rzecz. decibel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. B

Wiktionary


bel-étage

[czytaj: beleTAŻ] pierwsze piętro pałacu lub domu o charakterze reprezentacyjnym, wyróżniające się większą wysokością pomieszczeń i bogatszą dekoracją; piano nobile


SJP.pl


bela

1. gruba belka
2. zwój czegoś, najczęściej banknotów, materiału lub papieru
3. ilość papieru równa 10 ryzom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwój np. papieru, tkaniny

 (1.2) opakowany prostopadłościan różnych sprasowanych materiałów np. wełny, liści tytoniu itp.

 (1.3) włók. odmienna w różnych krajach jednostka masy

 (1.4) druk. arkusze papieru w określonej liczbie

 (1.5) duża belka

 (1.6) gw-pl|Górny Śląsk. beczkowóz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bela – postać biblijna, syn Beniamina
  • Bela B. – niemiecki muzyk punkrockowy
  • Bela (1243-1269) – najmłodszy syn Beli IV, króla Węgier
  • Bela I – król Węgier
  • Bela II Ślepy – król Węgier
  • Bela III – król Węgier
  • Bela IV – król Węgier
  • Bela V – król Węgier
  • Béla Lugosi – aktor
  • Małgorzata Bela – polska modelka
  • Bela – niezidentyfikowane miasto biblijne w dolinie Siddim
  • Bela – potok, dopływ Białki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛla, AS: bela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belka ż., beluwa ż.

 czas. belować

Wiktionary


beladona

roślina o trujących nasionach wykorzystywana w lecznictwie, w Polsce chroniona; belladonna, beladonna, belladona, wilcza jagoda


SJP.pl


beladonna

roślina o trujących nasionach wykorzystywana w lecznictwie, w Polsce chroniona; belladonna, belladona, beladona, wilcza jagoda


SJP.pl


belafonte

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Harry Belafonte – amerykański piosenkarz, aktor filmowy i aktywista społeczny
  • Shari Belafonte – amerykańska aktorka, piosenkarka, modelka i scenarzystka filmowa

Wikipedia


belau

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Belau – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Plön
  • Belau
  • Jan Belau – żołnierz

Wikipedia


belbas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Stary Sącz,Sławatycze,Drohobycz. reg-pl|Kresy południowe. ekspr. osoba przy tuszy, gruba (najczęściej mały chłopiec)

 (1.2) gw-pl|Przędzel. osoba niezdarna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Rachanie,Posadów. odmiana grochu

Wiktionary


belcanto

[czytaj: belkanto] styl muzyki wokalnej, a także technika wokalna w operze włoskiej XVII-XIX w.


SJP.pl


belcantowy

→ belcanto [czytaj: belkantowy]


SJP.pl


belebej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Republice Baszkortostanu, w azjatyckiej części Rosji;

Wiktionary

Belebej (ros. Белебей, "Bielebiej"; baszk. Бәләбәй, "Bäläbäj") – miasto w Republice Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu bielebiejewskiego. Miejscowość założono w 1715 roku, a prawa miejskie nadano w 1781.

W Belebeju urodzili się: Borys Nikołajewski, Władimir Bukowski, Inna Czurikowa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. belebejski

Wiktionary


belebejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Belebejem, dotyczący Belebeju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Frunze przeprowadził operację belebejską w gruncie rzeczy wbrew dowództwu Frontu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belebej mrz.

Wiktionary


beleczka

zdrobnienie od: belka; mały, krótki odcinek odpowiednio obrobionego pnia drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: belka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlɛt͡ʃka, AS: belečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belka ż.

Wiktionary


beleczkowy

→ beleczka


SJP.pl

Patrz:

beleczka

belek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. belka

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: belka

Wiktionary

Belek – miejscowość turystyczna w dystrykcie Serik, prowincji Antalya, południowo-zachodniej Turcji nad Morzem Śródziemnym.

Miasto leży około 30 km od lotniska w Antalyi na równinie rzeki Kopru Cayi, u podnóża gór Taurus.

Atrakcją turystyczną okolicy jest park krajobrazowy z ponad 100 gatunkami zamieszkujących go ptaków oraz usytuowany w sosnowym lesie wodospad Kursunlu z ukrytą pod nim jaskinią, do której można się dostać tylko przez lustro wody.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk balek

Wiktionary


belemnit

wymarły mięczak kopalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) paleont. nazwa systematyczna|Belemnitida|ref=tak. wymarły morski głowonóg;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Belemnity pojawiły się w karbonie, a wymarły w eocenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlɛ̃mʲɲit, AS: belẽmʹńit

Wiktionary


belenus

w mitologii celtyckiej: bóg płodności i słońca


SJP.pl


belerofon

kopalny ślimak morski, mający symetryczną muszlę zwiniętą w jednej płaszczyźnie


SJP.pl


beletrysta

autor książek beletrystycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. twórca dzieł beletrystycznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) występuję tu dziś nie jako naukowiec i psycholog, ale jako beletrysta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletrystyka ż., beletrystyczność ż., beletryzacja ż., beletryzator mos., beletryzowanie n.

:: fż. beletrystka ż.

 czas. beletryzować, zbeletryzować

 przym. beletrystyczny, beletryzacyjny

 przysł. beletrystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prozaik

Wiktionary


beletrystka

→ beletrysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pisząca beletrystykę

Wiktionary

Patrz:

beletrysta

Powiązane:

 rzecz. beletrystyka ż.

:: fm. beletrysta mos.

 przym. beletrystyczny

 czas. beletryzować

Wiktionary


beletrystyczność

→ beletrystyczny


SJP.pl

Patrz:

beletrystyczny

beletrystyczny

przymiotnik od: beletrystyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) liter. związany z beletrystyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W beletrystyczno-publicystycznej formie ukazał bezpośredniość i bezceremonialność Amerykanów, szybko rosnące miasta, rozległe przestrzenie kontynentu, który przemierzał koleją, konno i pieszo, żyzne doliny, skalne pustkowia i dzikie zwierzęta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletrystka ż., beletrysta mos., beletrystyka ż., beletryzowanie n.

 czas. beletryzować

Wiktionary


beletrystyka

1. ogół utworów zaliczanych do literatury pięknej;
2. utwory narracyjno-fabularne pisane prozą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. twórczość prozatorska zaliczana do literatury pięknej, obejmująca powieść, opowiadanie, nowelę, reportaż literacki

Wiktionary

Be

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛlɛˈtrɨstɨka, AS: beletrystyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletrysta m., beletrystka ż., beletryzacja ż., beletryzowanie n., beletryzator m., beletryzatorka ż.

 czas. beletryzować ndk.

 przym. beletryzacyjny, beletrystyczny

 przysł. beletryzacyjnie, beletrystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proza

Wiktionary


beletryzacja

nadawanie tekstowi charakteru powieści, noweli, opowiadania itp.


SJP.pl


beletryzacyjny

przymiotnik od: beletryzacja


SJP.pl


beletryzator

osoba zajmująca się beletryzowaniem życiorysów, wspomnień itp., nadająca im formę beletrystyczną


SJP.pl


beletryzatorka

kobieta zajmująca się beletryzowaniem życiorysów, wspomnień itp., nadająca im formę beletrystyczną


SJP.pl


beletryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. wplatanie elementów fikcji literackiej w narrację o zdarzeniach rzeczywistych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W XVI w. jest zadaniem szczególnie skomplikowanym, jako że wtedy właśnie ożywia się dwukierunkowy ruch: beletryzowaniu form użytkowych towarzyszy utylitaryzowanie form artystycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletryzacja ż., beletryzator m., beletryzatorka ż., beletrystyka ż., beletrysta m., beletrystka ż.

 czas. beletryzować

 przym. beletryzacyjny, beletrystyczny

 przysł. beletryzacyjnie, beletrystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beletryzacja

Wiktionary


beletryzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbeletryzować)

 (1.1) nadawać tekstowi charakter beletrystyczny, dodawać do niego elementy beletrystyczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu autorka próbuje wyjść poza ramy portretu, usiłuje beletryzować statyczne zazwyczaj nowele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beletrystyka ż., beletrysta mos., beletrystka ż., beletrystyczność ż., beletryzacja ż., beletryzator mos., beletryzowanie n.

 czas. zbeletryzować

 przym. beletrystyczny, beletryzacyjny

 przysł. beletrystycznie

Wiktionary


belfast

największe miasto w Irlandii Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Irlandii Północnej,

Wiktionary

Belfast (wymowa ang.: []; Béal Feirste) – stolica, dystrykt i największe miasto Irlandii Północnej, położone na terenie hrabstw Antrim i Down, nad ujściem rzeki Lagan do zatoki Belfast Lough. Zajmuje powierzchnię 133 km², a liczy 352 390 mieszkańców (szac. 2024).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pożar, który wybuchł w 1708, prawie doszczętnie strawił Belfast.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlfast, AS: belfast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belfastczyk

Wiktionary


belfastczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Belfastu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belfast mrz.

Wiktionary


belfer

1. potocznie: nauczyciel;
2. pomocnik nauczyciela w żydowskiej szkole elementarnej o charakterze religijnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekcew. lub żart. nauczyciel

 (1.2) gwara. więz. mądry, doświadczony więzień

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. nauczyciel w szkole średniej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Belfer – amerykański film sensacyjny z 1996 w reżyserii Roberta Mandela
  • Belfer – polski serial kryminalny z Maciejem Stuhrem w roli głównej
  • Belfer – lekceważące lub żartobliwe określenie nauczyciela
  • Belfer 2
  • Belfer: Przegrana nie wchodzi w grę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Belfer prawił młodzieży tradycyjne kazanie przed wspólnym wyjściem do kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlfɛr, AS: belfer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belferzyna mos., belferstwo n., belfrowanie n.

:: fż. belferka ż.

 czas. belfrować ndk.

 przym. belferski

 przysł. belfersko

Wiktionary


belferia

grupa belfrów, nauczycieli


SJP.pl


belferka

1. pogardliwie: zawód, praca nauczyciela;
2. pogardliwie: nauczycielka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. nauczycielka

 (1.2) pot. wykonywanie zawodu nauczyciela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W technikum Gienek podkochiwał się w belferce.

 (1.2) W każdym razie czuję najwyraźniej, iż jedyną uczciwą rzeczą, jaką winnam uczynić, jest poświęcenie tego lata belferce i rozpoczęcie istnienia o własnych siłach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belferia ż., belferzyna mos., belferowanie n., belferstwo n., belfrowanie n., belferek mos.

:: fm. belfer mos.

 czas. belfrować ndk.

 przym. belferski

 przysł. belfersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nauczycielka; pot. profesorka

 (1.2) bakalarstwo, belferowanie, belferstwo, nauczycielstwo

Wiktionary


belferski

przymiotnik od: belfer


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z belfrem, dotyczący belfra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belferka ż., belfer mos., belferskość ż., belfrowanie n.

 czas. belfrować ndk.

Wiktionary


belferstwo

zawód nauczyciela; belferka


SJP.pl


belfie

[czytaj: belfi] potocznie: selfie damskich pośladków


SJP.pl


belforcki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Belfortem, dotyczący Belfortu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belfort mrz.

Wiktionary


belfort

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté;

Wiktionary

Belfort (niem. "Beffert", "Beffort", "Befort") – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Territoire de Belfort, położone nad rzeką Savoureuse, w Bramie Burgundzkiej – obniżeniu pomiędzy dwoma pasmami górskimi – Wogezami na północy a Jurą na południu. W 2017 roku populacja gminy wynosiła 48 423 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. belforcki

Wiktionary


belfrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) lekcew. lub żart. wykonywanie zawodu nauczyciela (belfra)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belfer m., belferzyna m., belferka ż., belferstwo n.

 czas. belfrować

 przym. belferski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) belferka, nauczanie, uczenie

Wiktionary


belfrować

ironicznie: pracować jako belfer (nauczyciel) w szkole


SJP.pl


belg

1. koń ciężkiej, zimnokrwistej rasy; brabanson
2. frank belgijski; belga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. zootechn. królik rasy olbrzym belgijski;

 (1.2) pot. kynol. owczarek belgijski;

 (1.3) hipol. jeźdz. koń rasy belgijskiej;

Wiktionary

Belg – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück, wchodzi w skład gminy związkowej Kirchberg (Hunsrück).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Okrywa włosowa belgów jest lśniąca i miękka.

 (1.2) Pinczery, tak jak belgi, zaliczane są do psów obronnych.

 (1.3) Hodowane przez stadninę belgi są rasą zimnokrwistą o masywnej budowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belg mos., Belgia ż., belgijka ż., Belgijka ż., belgijskość ż.

 przym. belgijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) brabant

Wiktionary


belg.

skrót od: belgijski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = belgijski

Wiktionary


belga

frank belgijski; belg


SJP.pl

Belga – belgijska agencja prasowa, z siedzibą w Schaerbeek (Bruksela).

Założona w sierpniu 1920 roku przez Pierre-Marie Oliviera i Maurice Travailleura.

Wikipedia


belgia

państwo w Europie ze stolicą w Brukseli; Królestwo Belgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

 (1.2) hist. geogr. do początku XIX wieku: Niderlandy, ziemie położone nad Morzem Północnym między Francją a Niemcami

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urodziłem się w Belgii.

 (1.2) Belgia, powszechne nazwisko krajów nadmorskich, między Francją i Niemcami. Belgia sprzymierzona zamyka 7. prowincyj Rzeczypospolitej Holenderskiej; reszta po części do domu austriackiego i korony francuskiej należy uwsp..

 (1.2) Belgia, bywsze imię Niderlandu, teraz należącego do Francji i na departamenta podzielona uwsp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlʲɟja, AS: belʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belg mzw., belgijka ż., Belg mos., Belgijka ż., belgijskość ż.

 przym. belgijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Oficjalna nazwa: Królestwo Belgii

 (1.2) Niderlandy

Wiktionary


belgijczyk

dawniej: Belg (obywatel Belgii)


SJP.pl


belgijka

1. inspekt o oknach dwuspadowych, zwróconych na wschód i zachód;
2. rodzaj porównawczej, sportowej gry scrabble


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) taniec towarzyski, odmiana chapelloise;

 (1.2) inspekt dwuspadowy

 (1.3) rzad. rodzaj cienkiej bluzy, z przypinanym kapturem

 (1.4) środ. odmiana gry w scrabble autorstwa Hipolita Woutersa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • belgijka – polski taniec pochodzenia francuskiego
  • Belgijka – obywatelka Belgii
  • belgijka – inspekt dwuspadowy
  • Browning FN 1910, pot. belgijka – belgijski pistolet samopowtarzalny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proste kroki i ich powtarzalność sprawiają, że belgijka chętnie tańczona jest na imprezach, ślubach i od paru lat również studniówkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlʲˈɟijka, AS: belʹǵii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belg mzw., Belgia ż., Belgijka ż., Belg mos.

 przym. belgijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taniec belgijski

 (1.2) skrzynia belgijska

Wiktionary


belgijski

→ Belgia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Belgii lub Belgów

Wiktionary

Patrz:

Belgia

Przykłady

 (1.1) […] jednym z pierwszych artystów, którzy podjęli temat rwandyjskich czystek etnicznych, był autor komiksów – pochodzący z belgijskiego Liège Jean-Philippe Stassen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlʲˈɟijsʲci, AS: belʹǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belg mzw., belgijka ż., Belgia ż., Belg mos., Belgijka ż., belgijskość ż.

Wiktionary


belgijskość

→ belgijski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest belgijskie; cecha tych, którzy są belgijscy

Wiktionary

Patrz:

belgijski

Przykłady

 (1.1) Zastępcą zaś do spraw cywilnych został prezydent regencji kolońskiej, SS-Brf Eggert Reeder, reprezentant tradycji staropruskiej, wróg idei belgijskości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belg mzw., Belgia ż., Belg mos., Belgijka ż.

 przym. belgijski

 przysł. belgijsko

Wiktionary


belgrad

stolica Serbii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Serbii;

Wiktionary

Belgrad ( Београд, Beograd, starożytne "Singidunum", daw. "Białogród", Nándorfehérvár) – stolica i największe miasto Serbii położone na północy kraju przy ujściu Sawy do Dunaju; jugosłowiańskie miasto-bohater.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W drugiej połowie XX wieku Belgrad był stolicą Jugosławii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlɡrat, AS: belgrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belgradczyk m., belgradka ż.

 przym. belgradzki, podbelgradzki

Wiktionary


belgradczyk

mieszkaniec Belgradu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Belgradu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈɡraṭt͡ʃɨk, AS: belgraṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belgrad mrz.

:: fż. belgradka ż.

 przym. belgradzki

Wiktionary


belgradka

mieszkanka Belgradu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Belgradu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈɡratka, AS: belgratka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belgrad mrz.

:: fm. belgradczyk mos.

 przym. belgradzki

Wiktionary


belgradzki

→ Belgrad (stolica i największe miasto Serbii)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Belgradem (stolicą Serbii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wierzyłem, że belgradzcy i lublańscy intelektualiści mogą zainspirować reformę jugosłowiańskiego społeczeństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈɡrat͡sʲci, AS: belgracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belgrad mrz., belgradczyk mos., belgradka ż.

Wiktionary


belial

jeden z upadłych aniołów i czterech piekielnych książąt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. jeden z upadłych aniołów w judaizmie i chrześcijaństwie;

Wiktionary

Belial, także: Beliar, Berial, Mroczny Starzec, Albatros (od ‏בְּלִיַּ֫עַל‎ "belijja'al", czyli połączenie 'blj' – negacja i 'ja'al' – "użytek") – jeden z upadłych aniołów (w niebie należał do chórów Cnót i Aniołów) i czterech piekielnych książąt (pozostali to Szatan, Lucyfer i Lewiatan), symbolizuje płodność ziemi, niezależność oraz kierunek geograficzny północ. Często jest utożsamiany z Szatanem.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Beliar

Wiktionary


belieber

[czytaj: biliber] potocznie: fan Justina Biebera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. neol. fan Justina Biebera

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlʲibɛr, AS: belʹiber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. belieberka ż.

Wiktionary


belin

polski herb szlachecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Belin – gmina w okręgu Covasna
  • Belin – wieś w okręgu Covasna, w gminie Belin
  • Belin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Nowe Miasto
  • Belin – barokowa opera słoweńska

Wikipedia


belina

polski herb szlachecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Belina (herb szlachecki)
  • Belina – wieś w Polsce, w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Krasocin
  • Belina – wieś na Słowacji
  • Michał Belina-Czechowski
  • Władysław Belina-Prażmowski

Wikipedia


belinda

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Belinda (księżyc)
  • Belinda (album Belindy Peregrin)
  • Belinda (album Belindy Carlisle)
  • Belinda (singel)
  • Belinda (imię)
  • Belinda (telenowela)

Wikipedia


beliniak

żołnierz Pierwszego Pułku Ułanów Legionów Polskich, utworzonego w czasie I wojny światowej przez Władysława Zygmunta Belinę-Prażmowskiego


SJP.pl


belizariusz

Belizariusz, Flavius Belisarius, Βελισάριος (ur. ok. 505, zm. w marcu 565) – wódz armii bizantyńskiej, który prowadził zwycięskie kampanie wojenne w czasach panowania Justyniana I Wielkiego.

Wikipedia


belize

[czytaj: beliz]
1. państwo w Ameryce Środkowej;
2. miasto w Belize


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

 (1.2) geogr. miasto w Angoli

Wiktionary

Belize (w latach 1863–1981 Honduras Brytyjski) – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km). Jego stolicą jest Belmopan.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈlʲizɛ, AS: belʹize

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belizenka ż., Belizeńczyk mos.

 przym. belizeński, probelizeński, antybelizeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Honduras Brytyjski

Wiktionary


belizenka

mieszkanka Belize (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Belize

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlʲiˈzɛ̃nka, AS: belʹizẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belize n.

:: fm. Belizeńczyk mos.

 przym. belizeński

Wiktionary


belizeńczyk

obywatel państwa Belize


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Belize

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: belʹizẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belize n.

:: fż. Belizenka ż.

 przym. belizeński

Wiktionary


belizeński

→ Belize


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

Wiktionary

Patrz:

Belize

Przykłady

 (1.1) Urzędnik szczególnie pilnie studiował belizeńską wizę, wstemplowaną na Madison Avenue w Nowym Jorku przez ciemnoskórą piękność konsulatu.

 (1.1) Posterunek belizeński od gwatemalskiego oddziela pas ziemi niczyjej, który należy przejść pieszo w szpalerze zasieków granicznych i plątaninaątaniny dżungli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci, AS: belʹizẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belize n., Belizeńczyk mos., Belizenka ż.

 przym. probelizeński, antybelizeński

Wiktionary


belka

1. odcinek odpowiednio obrobionego pnia drzewa;
2. element konstrukcyjny budowli lub maszyn;
3. naszywka na naramienniku lub na rękawie munduru, będąca oznaką rangi wojskowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) długi, obrobiony pień drzewa

 (1.2) techn. zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie

 (1.3) wojsk. pot. naszywka oznaczająca rangę w służbach mundurowych

 (1.4) techn. w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo

Wiktionary

Zobacz też: Marek Belka.

Belka – poziomy lub ukośny element konstrukcyjny stosowany w budownictwie, przyjmujący obciążenia pionowe najczęściej pochodzące od poziomych żeber i płyt stropowych i przenoszący je na podpory (ściany, słupy, filary, kolumny). Belka pracuje głównie na zginanie i ścinanie; dodatkowo może też występować jej ściskanie lub rozciąganie. Może być wykonana z drewna, stali, betonu, żelbetu, czasem również z kamienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Musimy podeprzeć mur belkami.

 (1.2) Ta belka potrzymuje dach.

 (1.3) Oznaczeniem stopnia plutonowyutonowego są cztery poziome belki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlka, AS: belka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belkowanie n.

:: zdrobn. beleczka ż.

:: zgrub. bela ż.

 przym. belkowy, belkowany

 czas. belkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bal, dyl, bierwiono, kłoda; gw. Górny Śląsk balek, belek

 (1.2) dyl, dźwigar, legar; gw. Górny Śląsk balek, belek

Wiktionary


belkowanie

układ belek podtrzymujących strop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|belkować.

 (1.2) archit. hist. najwyższy, poziomy, trójdzielny człon starożytnych budowli spoczywający na kolumnach lub ścianach;

 (1.3) archit. bud. zespół belek tworzących konstrukcję budowli;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • belkowanie w architekturze
  • belkowanie w budownictwie

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W skład klasycznego belkowania wchodzi architraw, fryz i gzyms.

 (1.3) Odłożył derkę, raz jeszcze przeciągnął dłonią po belkowaniu dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlkɔˈvãɲɛ, AS: belkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) entablatura

Wiktionary


belkowany

o suficie, moście: mający widoczne belki, stanowiące element konstrukcyjny


SJP.pl


belkować

układać belki pod wiązania stropu, mostu


SJP.pl


belkowe

przymiotnik od: belka


SJP.pl


belkowy

przymiotnik od: belka


SJP.pl


bell

marka śmigłowców


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bell Aircraft Corporation – amerykańska wytwórnia lotnicza 1935–1960
  • Bell Textron (dawniej Bell Helicopter, Bell Helicopter Textron) – amerykańska wytwórnia lotnicza, zał. 1957, pierwotnie część powyższej, od 1960 część koncernu Textron
  • Bell Labs – amerykańskie przedsiębiorstwo badawcze
  • Bell Telephone Company – amerykańskie przedsiębiorstwo telekomunikacyjne
  • Bell – miejscowość
  • Bell – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Mayen-Koblenz
  • Bell (Hunsrück) – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück
  • Bell – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles
  • Bell – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Gilchrist
  • Bell – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Adair
  • Bell – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Bayfield
  • Bell (ang. Bell Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Reno

Wikipedia


belladona

roślina o trujących nasionach wykorzystywana w lecznictwie, w Polsce chroniona; belladonna, beladonna, beladona, wilcza jagoda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Atropa belladonna|L.|ref=tak., gatunek trującej byliny z rodziny psiankowatych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrzyk wilcza jagoda

Wiktionary


belladonna

roślina o trujących nasionach wykorzystywana w lecznictwie, w Polsce chroniona; belladona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Atropa belladonna|L.|ref=tak., pokrzyk wilcza jagoda

 (1.2) bot. rzad. nazwa systematyczna|Amaryllis belladonna|L.|ref=tak., amarylis

 (1.3) trucizna z pokrzyku wilczej jagody

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pokrzyk wilcza jagoda – bylina z rodziny psiankowatych
  • Joey Belladonna – amerykański muzyk
  • Giorgio Belladonna – włoski brydżysta
  • Belladonna – album grupy Nucleus
  • Belladonna (aktorka)
  • Belladonna coup – manewr brydżowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Patrz! otworzyłem swoich żył łodygi, / W których skraplają się lecznicze zorze / I wrą śmiertelnych trucizn belladonny.

Wiktionary


bellamy

Bellamy – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama, w hrabstwie Sumter.

Wikipedia


bellerofont

w mitologii greckiej:heros, bohater "Iliady" Homera


SJP.pl

Be

Wikipedia


bellingshausen

Bellingshausen ( Беллинсгаузен) – rosyjska (dawniej radziecka) stacja antarktyczna znajdująca się w Zatoce Collins na Wyspie Króla Jerzego w archipelagu Szetlandów Południowych. Była to jedna z pierwszych założonych stacji podczas radzieckiej wyprawy w 1968 roku. Na terenie stacji znajduje się cerkiew Trójcy Świętej.

Wikipedia


bellini

Giovanni Bellini (1427 lub 1430-1516); wł. malarz epoki renesansu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vincenzo Bellini – włoski kompozytor operowy
  • Alberto Bellini – włoski siatkarz, grający na pozycji przyjmującego
  • Davide Bellini – włoski siatkarz
  • Jacopo Bellini – włoski malarz
  • Gentile Bellini - włoski malarz, syn Jacopo
  • Giovanni Bellini – włoski malarz, syn Jacopo, brat Gentile
  • Giacinto Bellini – włoski malarz, aktywny w epoce baroku
  • Gianpaolo Bellini – włoski piłkarz występujący na pozycji środkowego obrońcy
  • Hilderaldo Bellini – brazylijski piłkarz
  • Bellini – zespół muzyczny
  • Bellini – koktajl alkoholowy
  • Vellezzo Bellini – miejscowość we Włoszech

Wikipedia


bellona

1. w mitologii rzymskiej: bogini wojny;
2. miejscowość i gmina we Włoszech;
3. wyspa w archipelagu Wysp Salomona;
4. polskie wydawnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. bogini wojny, utożsamiana z grecką Enyo;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 28;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bellona – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Bellona – wyspa w archipelagu Wysp Salomona
  • Bellona – polskie wydawnictwo
  • „Bellona” – czasopismo o tematyce wojskowej wydawane w latach 1918–1939
  • „Bellona” – emigracyjne czasopismo o tematyce wojskowej wydawane w latach 1940–1967
  • „Bellona” („Kwartalnik Bellona”) – czasopismo o tematyce wojskowej wydawane pod tą nazwą od 2007 roku (wcześniej „Myśl Wojskowa”)
  • Bellona – planetoida o numerze katalogowym 28
  • bellona – łacińska nazwa gatunkowa (np. Ceriagrion bellona, Pardosa bellona)
  • Bellona (Duellona) – w mitologii rzymskiej bogini wojny
  • „Bellona” – nazwa okrętów kilku państw
  • SMS „Bellona” – nazwa austro-węgierskich okrętów
  • „Bellone” – nazwa francuskich okrętów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bellona uchodziła niekiedy za siostrę albo żonę Marsa.

 (1.1) Przed świątynią Bellony na Polu Marsowym w Rzymie przyjmowano wodzów powracających ze zwycięskiej wojny oraz dokonywano aktu wypowiedzenia wojny ludom niegraniczącym z rzymskim państwem.

 (1.1) Atrybutami Bellony były: pochodnia, miecz lub włócznia.

 (1.2) Bellona porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈːɔ̃na, AS: be•lõna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Duelona, Duellona; Enyo

Wiktionary


bellotto

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernardo Bellotto
  • Lorenzo Bellotto

Wikipedia


bellucci

[czytaj: beluczczi] nazwisko obce


SJP.pl


belmondo

[czytaj: belmąDO] nazwisko; m.in. Jean-Paul Belmondo - francuski aktor


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Belmondo – polski raper i autor tekstów
  • Jean-Paul Belmondo – francuski aktor i producent filmowy
  • Paul Belmondo – francuski kierowca wyścigowy
  • Stefania Belmondo – włoska biegaczka narciarska
  • Vittorio Belmondo – włoski kierowca wyścigowy

Wikipedia


belmopan

stolica Belize


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Belize;

Wiktionary

Belmopan – stolica Belize, położona w środkowej części kraju, około 80 km od wybrzeża Morza Karaibskiego, w dolinie rzeki Belize na wysokości 76 m n.p.m. w 2007 roku ludność miasta wynosiła 16 435 mieszkańców[] – trzecie co do wielkości miasto w kraju.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛlˈmɔpãn, AS: belmopãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belmopanin mos., belmopanka ż.

 przym. belmopański

Wiktionary


belmopanin

mieszkaniec Belmopanu; Belmopańczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Belmopanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlmɔˈpãɲĩn, AS: belmopãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belmopan mrz.

:: fż. belmopanka ż.

 przym. belmopański

Wiktionary


belmopanka

mieszkanka Belmopanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Belmopanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlmɔˈpãnka, AS: belmopãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belmopan mrz.

:: fm. belmopanin mos.

 przym. belmopański

Wiktionary


belmopańczyk

mieszkaniec Belmopanu; Belmopanin


SJP.pl


belmopański

→ Belmopan (stolica Belize)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Belmopan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlmɔˈpãj̃sʲci, AS: belmopãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belmopan mrz., belmopanin mos., belmopanka ż.

Wiktionary


belniak

nazwisko


SJP.pl


belno

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Belno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
  • Belno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
  • Belno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bieliny
  • Belno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk
  • Belno – gromada

Wikipedia


belona

ryba z rzędu aterynokształtnych o bardzo smacznym mięsie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Belone belone|ref=tak., gatunek ryby morskiej o długim ciele;

Wiktionary

Belona, belona pospolita ("Belone belone") – drapieżny gatunek morskiej ryby belonokształtnej z rodziny belonowatych (Belonidae). Poławiana dla smacznego mięsa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Belony pływają w stadach blisko powierzchni wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlɔ̃na, AS: belõna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) belona pospolita

Wiktionary


belonofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed ostrymi rzeczami (np. nożami, żyletkami)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlɔ̃nɔˈfɔbʲja, AS: belõnofobʹi ̯a

Wiktionary


belonokształtne

rząd ryb promieniopłetwych


SJP.pl

Belonokształtne (Beloniformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii).

Wikipedia


belonokształtny

o cechach belonokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


belonowate

rodzina ryb (około 25 gatunków) z gromady promieniopłetwych, występujących zarówno w morzach, jak i wodach słodkich głównie w strefach klimatu równikowego i podzwrotnikowego


SJP.pl

Belonowate (Belonidae) – rodzina drapieżnych ryb belonokształtnych (Beloniformes) charakteryzujących się silnie wydłużonym ciałem i długimi szczękami tworzącymi prosty dziób. Są poławiane gospodarczo.

Wikipedia


belonowaty

o cechach belonowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


belontanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|belontać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. belontać ndk.

Wiktionary


belontać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mieszać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. majdać, dyndać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Ale mi sie belonto w bebechach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belontanie n., belowanie n.

 czas. bałamoncić ndk.

Wiktionary


belotka

karciana gra hazardowa


SJP.pl

Belotka ("Nemoossis belloci") – gatunek morskiej ryby z podrodziny belotkowatych (Pterothrissinae) w obrębie rodziny albulowatych (Albulidae).

Wikipedia


belowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wzdęcie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. belontać, belować

Wiktionary


belować

zwijać, formować coś w bele


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbelować)

 (1.1) prasować i wiązać coś w bele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bela ż., belowanie n.

 czas. zbelować dk.

Wiktionary


belowy

→ bela


SJP.pl

Patrz:

bela

belski

→ Belsk Duży, → Belsk Mały


SJP.pl

Patrz:

Belsk Duży, → Belsk Mały

beluarda

1. bastion;
2. rodzaj machiny oblężniczej


SJP.pl

Beluarda lub beluard ("z wł. baluardo) –" początkowo obszerna baszta w fortyfikacji, w postaci tarasu, podobna do bastei. Użyta pierwotnie we Włoszech w XV w. W Polsce używana od XVI wieku do obrony najbardziej narażonych części fortyfikacji zamkowych, np. w Ogrodzieńcu i Tenczynku. Przyjmowała czasem formę baszty o dwóch kondygnacjach, albo wyposażonej częściowo lub całościowo w kazamaty. To także fragment fortyfikacji stałej

Wikipedia


beludża

mieszkaniec Beludżystanu (krainy w południowo-wschodniej Azji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. mieszkaniec Beludżystanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W XVI w. Beludżowie utworzyli kilka feudalnych księstw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beludżystan mrz., beludżi n.

:: fż. Beludżyjka ż.

 przym. beludżyjski, beludżystański

Wiktionary


beludżi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. język Beludżów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W beludżi pisano nawet bajki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beludżyjski mrz., Beludżystan mrz., Beludża mos., Beludżyjka ż.

 przym. beludżyjski

Wiktionary


beludżyjka

mieszkanka Beludżystanu (krainy w południowo-wschodniej Azji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. mieszkanka Beludżystanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beludżystan mrz., beludżi n.

:: fm. Beludża mos.

 przym. beludżyjski, beludżystański

Wiktionary


beludżyjski

→ Beludża


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Beludżami, dotyczący Beludżów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język beludżyjski;

Wiktionary

Patrz:

Beludża

Powiązane:

 rzecz. Beludżystan mrz., Beludża mos., Beludżyjka ż., beludżi mrz.

Wiktionary


beludżystan

1. kraina historyczna na Bliskim Wschodzie;
2. zachodnia prowincja Pakistanu;
3. Sistan i Beludżystan - ostan (prowincja) w południowo-wschodnim Iranie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodniej Azji;

 (1.2) geogr. adm. prowincja w południowo-zachodnim Pakistanie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beludżystan – kraina historyczna
  • Beludżystan – prowincja w Pakistanie
  • Sistan i Beludżystan – prowincja w Iranie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koczownicza ludność Beludżystanu hodowała owce, wielbłądy, kozy i konie.

 (1.2) Komunikacja w Beludżystanie zdaje się być słabo rozwinięta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beludżyjski mrz., Beludża mos., beludżi n., Beludżyjka ż.

 przym. beludżyjski, beludżystański

Wiktionary


beludżystański

→ Beludżystan; beludżyjski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Beludżystanem, dotyczący Beludżystanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beludża mos., Beludżystan mrz., Beludżyjka ż.

Wiktionary


beluria

sztuczna elegancja stylu


SJP.pl


beluwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. beczkowóz (do wywozu nieczystości z szamba)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo żech mioł klank w mobilniku jak plompa z beluwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bela

Wiktionary


belweder

1. budowla ogrodowa (np. pałacyk, pawilon, altana) na wzniesieniu, z tarasem, z którego roztacza się rozległy widok;
2. część budowli wysunięta ponad dach, zwykle z tarasem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. widokowy budynek ogrodowy położony na wzniesieniu;

 (1.2) archit. pałac usytuowany jak belweder (1.1), zwykle z rozległym widokiem na ogród

 (1.3) archit. nadbudówka lub dodatkowe piętro nad najwyższym poziomem budynku, często z tarasem

 (1.4) gw. więzienna areszt śledczy w Warszawie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • belweder (architektura)
    • Belweder na wzgórzu Klausberg
    • Belweder na wzgórzu Pfingstberg
    • Belweder w Pradze
    • Belweder w Warszawie
    • Belweder w Wiedniu
  • Belweder (telewizor) – marka polskiego odbiornika telewizyjnego
  • Belweder – szczyt na Spitsbergenie, nazwany od Belwederu w Warszawie
  • Belweder – szczyt na Wyspie Króla Jerzego
  • Belweder – marka papierosów epoki PRL-u, sprzedawanych po 20 sztuk w eleganckich tekturowych pudełeczkach z rysunkiem warszawskiego Belwederu
  • Belweder – gajówka w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Gościeradów
  • Belweder – wzgórze (wzniesienie) w paśmie Wzgórz Trzebnickich, w Obornikach Śląskich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛlˈvɛdɛr, AS: belveder

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belwederczyk m.

 przym. belwederski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) gw. więzienna centralniak, mokotów

Wiktionary


belwederczyk

uczestnik ataku na Belweder w Warszawie, rozpoczynającego powstanie listopadowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. uczestnik ataku na Belweder w Warszawie rozpoczynającego powstanie listopadowe;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podchorążowie i belwederczycy, najściślej związani ze szlachtą, nie wyobrażali sobie jednak sprawy narodowej bez szlacheckiego kierownictwa i sami oddali władzę w ręce przeciwników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belweder m.

 przym. belwederski

Wiktionary


belwederski

1. związany z belwederem, pałacykiem ogrodowym;
2. związany z Belwederem, pałacem w Warszawie, w Parku Łazienkowskim;
3. związany z urzędem Prezydenta RP, np. profesor belwederski - profesor mianowany przez Prezydenta RP


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z belwederem, dotyczący belwederu

 (1.2) związany z warszawskim pałacem Belweder

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. belweder mrz., belwederczyk mos.

Wiktionary


belzebub

potocznie:
1. ktoś zły, rodzaj wyzwiska;
2. diabeł, szatan, czart, bies


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;

 (1.2) rel. diabeł

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecz niektórzy z nich rzekli: «Przez Belzebuba, władcę złych duchów, wyrzuca złe duchy».

Wiktionary


belzebubi

przymiotnik od: belzebub


SJP.pl


belęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Belęcin – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec
  • Belęcin – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec
  • Belęcin – dawna gromada z siedzibą w Belęcinie
  • Stary Belęcin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo
  • Nowy Belęcin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo

Wikipedia


bem

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Bem – ukraiński piłkarz
  • Aleksander Bem – polski obrońca chłopów, uczestnik powstania miechowskiego Ludwika Mazarakiego
  • Aleksander Bem – polski perkusista, wokalista i kompozytor
  • Alfred Bem – rosyjski bibliotekarz, emigracyjny działacz społeczno-kulturalny, literaturoznawca, krytyk literacki, wykładowca akademicki, publicysta i pisarz
  • Alfred Brunon Bem – polski działacz ruchu robotniczego
  • Antoni Gustaw Bem – polski krytyk literacki
  • Bernard Bem – polski piłkarz
  • Daniel Bem – polski naukowiec, inżynier telekomunikacji
  • Ewa Bem – polska piosenkarka i wokalistka jazzowa
  • Henryk Bem – polski chemik, profesor PŁ
  • Henryk Bem – polski żużlowiec
  • Jan Bem – polski piłkarz

Wikipedia


bema

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. podium, trybuna, w kościele – podwyższona przestrzeń wokół ołtarza

 (1.2) hist. podwyższenie dla mówców na agorze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bema (architektura) – mównica, podwyższenie, podium
  • Bema – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Osiedle Bema – osiedle Białegostoku
  • Ulica Józefa Bema – popularna nazwa ulic w Polsce

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) mównica, trybuna, podium

Wiktionary


bemar

wanna podgrzewcza do przechowywania ciepłych potraw, stosowana głównie w zakładach gastronomicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podgrzewany szeroki pojemnik na żywność służący do utrzymywania temperatury potraw;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bemar (kuchnia) – wyposażenie kuchni
  • bemar – choroba

Wikipedia


bemarowy

→ bemar


SJP.pl

Patrz:

bemar

bembenek

nazwisko


SJP.pl


bembizm

nurt w renesansowej literaturze włoskiej określany jako arystokratyczny humanizm, opierający się na dziełach P. Bembo, propagatora czystości formy literackiej i kontynuowania tradycji Cycerona i Petrarki


SJP.pl


bemit

minerał, wodorotlenek glinu; boehmit


SJP.pl

Bemit (także Boehmit) – minerał z gromady wodorotlenków. Główny składnik boksytów. Należy do minerałów rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska niemiecko-czeskiego chemika Johanna Böhma (1895-1952), a nie od niemieckiego geologa i paleontologa Johannesa Böhma (1857-1938).

Wikipedia


bemol

znak w notacji muzycznej obniżający dźwięki o pół tonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. znak graficzny obniżający nutę o półton;

Wiktionary

♭

Bemol (♭) – znak chromatyczny, obniżający wysokość dźwięku o pół tonu.

Bemol może być użyty jako znak przykluczowy (umieszczony bezpośrednio po kluczu). Obniża wówczas wszystkie dźwięki, na wysokości których jest zapisany na pięciolinii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby obniżyć dźwięk o półton, wystarczy dopisać do niego bemol, jeśli chcemy o tę samą wysokość podwyższyć dźwięk, używamy krzyżyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃mɔl, AS: bẽmol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ♭

Wiktionary


bemolowy

przymiotnik od: bemol


SJP.pl


bemowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bemowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłum bemowian skanduje pod urzędem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bemowo n.

:: fż. bemowianka ż.

 przym. bemowski

Wiktionary


bemowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bemowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bemowo n.

:: fm. bemowianin mos.

 przym. bemowski

Wiktionary


bemowo

dzielnica Warszawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

 (1.2) geogr. część wsi Ścinawka Górna, w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Radków

Wiktionary

Zobacz też: Bemowo w innych znaczeniach tej nazwy.

Bemowo – dzielnica Warszawy, położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od południa Bemowo graniczy z dzielnicami Włochy i Ursus.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bemowianin mos., bemowianka ż.

 przym. bemowski

Wiktionary


bemowski

→ Bemowo (dzielnica Warszawy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Bemowa, związany z Bemowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Film był wyświetlany w jednym z bemowskich kin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bemowo n., bemowianin mos., bemowianka ż.

Wiktionary


ben

1. syn (w imionach arabskich); bin, ibn;
2. syn (w imionach hebrajskich)


SJP.pl

przyimek

 (1.1) syn (w imionach arabskich)

 (1.2) syn (w imionach hebrajskich)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ben-Ahin – dzielnica Huy
  • Ben Hoyer – osada (buurt) w Willemstadzie
  • Ben – miejscowość
  • Ben – miejscowość w stanie Arkansas
  • Ben – miejscowość w stanie Ohio
  • Ben – miejscowość w stanie Teksas
  • Ben – miejscowość w stanie Tennessee
  • Ben – niemiecki piosenkarz
  • (2863) Ben Mayer – planetoida
  • Ben – album Michaela Jacksona
  • Ben – amerykański film
  • Ben – imię męskie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛ̃n, AS: bẽn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bin, ibn

Wiktionary


benami

rodzaj transakcji w Azji Wschodniej


SJP.pl


benares

Waranasi; miasto w Indiach


SJP.pl


benchmark

[czytaj: benczmark]
1. w biznesie: punkt odniesienia do porównania wyników lub jakości;
2. w finansach: wzorzec rynkowy, względem którego mierzy się wyniki inwestycji;
3. w informatyce: test wydajności sprzętu lub oprogramowania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • benchmark (ekonomia) – wskaźnik gospodarczy
  • testowanie wzorcowe (ang. benchmark) – test wzorcowy sprzętu lub oprogramowania
  • benchmark.pl – strona internetowa
  • benchmarking – inaczej badania porównawcze lub analiza porównawcza
  • reper – znak geodezyjny

Wikipedia


benchmarking

1. w zarządzaniu: systematyczne porównywanie własnych procesów, produktów, usług lub wyników z najlepszymi w branży;
2. w informatyce: przeprowadzanie testów porównawczych


SJP.pl

Benchmarking (badania porównawcze lub analiza porównawcza) – praktyka stosowana w zarządzaniu, polegająca na porównywaniu procesów i praktyk stosowanych przez własne przedsiębiorstwo, ze stosowanymi w przedsiębiorstwach uważanych za najlepsze w analizowanej dziedzinie. Wynik takiej analizy służy jako podstawa doskonalenia. Jest to praktyczna realizacja przysłowia: „trzeba się uczyć na błędach, ale lepiej uczyć się na błędach cudzych, niż na swoich”.

Wikipedia


benchmarkować

1. w zarządzaniu: systematycznie porównywać własne procesy, produkty, usługi lub wyniki z najlepszymi w branży;
2. w informatyce: przeprowadzać testy porównawcze


SJP.pl


benchmarkowy

→ benchmark


SJP.pl

Patrz:

benchmark

bencz

dno zbiornika wodnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pierwotne dno strefy przybrzeżnej zbiornika wodnego;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃n͇t͡ʃ, AS: bẽṇč

Wiktionary


bender

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bender – fikcyjna postać, robot z serialu Futurama
  • Agnieszka Bender (ur. 1962) – polska historyczka sztuki
  • Alejandro Bender (ur. 1976) – argentyński judoka
  • August Bender (1909–2005) – niemiecki lekarz, członek personelu obozów koncentracyjnych
  • Byron W. Bender (1929–2020) – amerykański językoznawca
  • Czesław Bender (1943–2023) – polski samorządowiec
  • Dragan Bender (ur. 1997) – chorwacki koszykarz
  • Edward Bender (ok. 1905–1944) – polski śpiewak operowy
  • Georg Bender (1848–1924) – nadburmistrz Torunia i Wrocławia
  • Henryk Bender (1939–2014) – polski poeta
  • Iwo Bender (ur. 1969) – polski przedsiębiorca, podróżnik, samorządowiec, dziennikarz i speleolog, syn Ryszarda Bendera
  • Jack Bender (ur. 1949) – amerykański reżyser, scenarzysta, aktor

Wikipedia


benderski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Benderami, dotyczący Bender

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bendery mrz.

Wiktionary


bendery

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Naddniestrzu, separatystycznej części Mołdawii, port nad Dniestrem;

Wiktionary

Be

Wikipedia

Powiązane:

 przym. benderski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Tehinia

Wiktionary


bendiks

część rozrusznika silnika spalinowego


SJP.pl

Be

Wikipedia


bendir

instrument perkusyjny, bęben o głębokim brzmieniu pochodzący z Afryki Północnej


SJP.pl

Bendir (arab. بندر) – instrument perkusyjny pochodzący z Afryki Północnej, najczęściej spotykany w Maroku. Jest to bęben obręczowy o głębokim brzmieniu charakteryzujący się połączeniem rezonującego brzęczenia (dzięki jelitowym sznurkom naciągniętym pod wewnętrzną płaszczyzną membrany) i możliwością zmian kolorytu powodowanym ruchami całością instrumentu. Bendir tradycyjnie grany palcami lub całą dłonią, trzymany jest jedną ręką, dla ułatwienia chwytu posiada w obręczy otwór na kciuk.

Wikipedia


bendkowski

nazwisko


SJP.pl


bendyk

nazwisko


SJP.pl


benedek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gábor Benedek – węgierski pięcioboista nowoczesny, olimpijczyk
  • Jan Benedek – polski kompozytor, gitarzysta i wokalista
  • Joana Benedek – meksykańska aktorka
  • János Benedek – węgierski sztangista, olimpijczyk
  • László Benedek – amerykański reżyser filmowy
  • László Benedek – węgierski neurolog i psychiatra
  • Ludwig von Benedek – austriacki wojskowy
  • Tibor Benedek – węgierski piłkarz wodny
  • Witold Benedek – polski architekt

Wikipedia


benedetti

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cesare Benedetti – włoski kolarz szosowy
  • Franco Benedetti – włoski zapaśnik
  • Gastón Benedetti – argentyński piłkarz
  • Giambattista Benedetti – włoski fizyk i matematyk
  • Giordano Benedetti – włoski lekkoatleta
  • Giovanni Benedetti – włoski duchowny katolicki, biskup pomocniczy
  • Leopoldo Benedetti – panamski zapaśnik walczący w obu stylach
  • Luigi Benedetti – włoski lekkoatleta
  • Mario Benedetti – urugwajski dziennikarz, nowelista i poeta
  • Michele Benedetti – włoski skoczek
  • Nicolás Benedetti – kolumbijski piłkarz
  • Pietro Benedetti – włoski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup tytularny, dyplomata papieski

Wikipedia


benedict

[czytaj: BEnidikt] nazwisko, m.in. Ruth Fulton Benedict (1887-1948) - amerykański antropolog kulturowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benedict – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Wilson
  • Benedict – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Charles
  • Benedict – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie York
  • Benedict – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McLean
  • Benedict (ang. Benedict Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Faulkner
  • Benedict (ang. Benedict Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Sanborn

Wikipedia


benedictus

Benedictus – kantyk o tekście wyjętym z Ewangelii Łukasza (1, 68-79).

Nazwa kantyku pochodzi od pierwszych słów: "„Benedictus Dominus Deus Israel”" (łac. "Błogosławiony Pan, Bóg Izraela"). Jest to radosna pieśń dziękczynna, którą według ewangelicznego opisu wypowiedział Zachariasz po narodzinach swojego syna, Jana Chrzciciela. Używa się też nazwy Pieśń Zachariasza.

Wikipedia


benedykciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benedykty lub z nią związany


SJP.pl


benedykcja

dawniej: błogosławieństwo


SJP.pl


benedykt

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Benedykta

Wiktionary

Benedykt – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa "benedictus", oznaczającego „tego, o którym się dobrze mówi”; „tego, któremu się dobrze życzy”. Znanym imiennikiem był Benedykt z Nursji, założyciel opactwa benedyktyńskiego na Monte Cassino, i Spinoza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Papież Benedykt został emerytem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛdɨkt, AS: bẽnedykt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benedyktyn m., benedyktynka ż., benedykta ż., benedykt mrz., stpol. Bień

:: zdrobn. Benek m., Benuś m.

:: fż. Benedykta ż.

 przym. benedyktyński, Benedyktowy, benedyktowy

Wiktionary


benedykta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Benedykt

Wiktionary

Benedykta – żeńska forma imienia Benedykt. Może też występować w formie Benita.

Benedykta imieniny obchodzi 4 stycznia, 21 marca, 6 maja, 29 czerwca i 2 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z obrazów pani Benedykty wisi w miejskiej bibliotece.

 (1.1) Podarujmy Benedykcie album o Tatrach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈdɨkta, AS: bẽnedykta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos.

 przym. pobenedyktyński

Wiktionary


benedyktostwo

Benedykt z małżonką; Benedyktowie


SJP.pl


benedyktowie

imię męskie


SJP.pl


benedyktowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benedykta lub z nim związany


SJP.pl


benedyktyn

mnich, członek Zakonu św. Benedykta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek zakonu założonego przez świętego Benedykta z Nursji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) spoż. likier korzenno-ziołowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do benedyktynów wstąpił jesienią 1966 roku.

 (2.1) Czy reflektowałbyś na kieliszeczek benedyktyna?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈdɨktɨ̃n, AS: bẽnedyktỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos., benedyktyńskość ż.

:: fż. benedyktynka ż.

 przym. pobenedyktyński, benedyktyński

 przysł. benedyktyńsko

Wiktionary


benedyktyni

męski zakon katolicki


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „benedyktyn”. Zobacz też: benedyktyn (likier).

Benedyktyni, Zakon Świętego Benedykta (łac. "Ordo Sancti Benedicti", używany skrót: OSB) − katolicki zakon mniszy założony w 529 roku przez św. Benedykta z Nursji. Jest to najstarszy zakon w Kościele zachodnim i dzieli się na trzy gałęzie:

Wikipedia


benedyktynka

1. likier korzenno-ziołowy wyrabiany dawniej przez benedyktynów; benedyktyn;
2. członkini katolickiego kontemplacyjnego zakonu żeńskiego: Mniszki Zakonu św. Benedykta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakonnica z zakonu św. Benedykta

 (1.2) likier o smaku ziołowo-korzennym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dobie józefinizmu zagarnięto klasztor panien benedyktynek w Jarosławiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos.

:: fm. benedyktyn mos.

 przym. pobenedyktyński, benedyktyński

Wiktionary


benedyktynki

1. likier korzenno-ziołowy wyrabiany dawniej przez benedyktynów; benedyktyn;
2. członkini katolickiego kontemplacyjnego zakonu żeńskiego: Mniszki Zakonu św. Benedykta


SJP.pl

Benedyktynki, Mniszki Zakonu św. Benedykta (łac. "Moniales Ordinis Sancti Benedicti", O.S.B.) – żeński zakon klauzurowy.

Wikipedia


benedyktyński

1. odnoszący się do zakonu benedyktynów;
2. przenośnie: wymagający precyzji i cierpliwości, np. praca benedyktyńska, cierpliwość benedyktyńska; żmudny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z benedyktynami, dotyczący benedyktynów

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który wymaga wyjątkowej dokładności i poświęcenia dużej ilości czasu

przymiotnik dzierżawczy

 (3.1) należący do benedyktynów, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Szukaliśmy schronienia w starym klasztorze benedyktyńskim za rzeką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benedyktyn m., benedyktynka ż., Benedykt mos.

 przym. pobenedyktyński

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) żmudny, mozolny, mrówczy

Wiktionary


benefaktor

dawniej: osoba świadcząca innym dobro; dobroczyńca, filantrop, dobrodziej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. dobroczyńca, fundator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈfaktɔr, AS: bẽnefaktor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. benefaktorski

Wiktionary


benefaktorka

→ benefaktor


SJP.pl

Patrz:

benefaktor

benefaktorski

dawniej: dotyczący benefaktora, związany z benefaktorem - dobroczyńcą, filantropem, np. portret benefaktorski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z benefaktorem, dotyczący benefaktora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefaktor mos.

Wiktionary


beneficencja

dawniej: udzielanie pomocy potrzebującym; dobroczynność, filantropia


SJP.pl


beneficjalny

1. we wczesnym średniowieczu, zwłaszcza w zachodniej Europie: taki, który dotyczył beneficjum - warunkowego nadania ziemi, urzędu itp. wasalowi przez seniora jako wynagrodzenia za wykonywanie określonych z góry obowiązków;
2. w Kościele katolickim: taki, który dotyczył beneficjum - urzędu związanego z dochodami


SJP.pl


beneficjant

osoba czerpiąca zyski z beneficjum, czyli z nadanych dóbr, ziemi lub urzędu; beneficjent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto odnosi korzyści z czegoś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) profitent, war. beneficjent

Wiktionary


beneficjantka

→ beneficjant


SJP.pl

Patrz:

beneficjant

beneficjent

1. osoba czerpiąca zyski z beneficjum, czyli z nadanych dóbr, ziemi lub urzędu; beneficjant;
2. w ekonomii: strona umowy franczyzy będąca dawcą, organizatorem sieci franczyzowej; franczyzodawca, franchisedawca, franchisodawca, franchisingodawca, franczyzer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś

 (1.2) hist. rel. osoba korzystająca z beneficjum

Wiktionary

Beneficjent – osoba otrzymująca pieniądze lub inne korzyści. Na przykład osoba, której udzielono kredytu albo na rzecz której została otwarta akredytywa, udzielona gwarancja lub poręczenie. W przypadku przelewów pieniężnych (zarówno lokalnych, jak i zagranicznych) – osoba, na rzecz której zostaje dokonany przelew.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwróciła się do dotychczasowych beneficjentów, by finansowali dalsze wysiłki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefit m., beneficjum n.

:: fż. beneficjentka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beneficjant, profitent

Wiktionary


beneficjentka

→ beneficjent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. kobieta czerpiąca zyski, profity z czegoś

Wiktionary

Patrz:

beneficjent

Powiązane:

 rzecz. beneficjent mos., beneficjum n.

Wiktionary


beneficjum

1. we wczesnym średniowieczu, zwłaszcza w zachodniej Europie: warunkowe nadanie ziemi, urzędu itp. wasalowi przez seniora jako wynagrodzenie za wykonywanie określonych z góry obowiązków;
2. w Kościele katolickim: urząd, z którym związane są dochody;
3. przenośnie: dochód, korzyść z czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. akt nadania przez cesarza rzymskiego szczególnych przywilejów osobom zasłużonym

 (1.2) hist. w średniowieczu: nadanie na określonych warunkach ziemi lub urzędu wasalowi przez seniora

 (1.3) hist. dochodowy urząd w Kościele katolickim

 (1.4) przen. korzyści płynące z czegoś

Wiktionary

Beneficjum (łac. "beneficium", „dobrodziejstwo, uposażenie”) – pierwotnie określenie dotyczyło dóbr ziemskich przydzielonych osobie za wykonywanie powierzonych obowiązków. W następstwie zaczęto tak nazywać nadanie gruntu wasalowi przez seniora, czasowe albo dożywotnie, jako honorowe wynagrodzenie albo w zamian za służbę wasalną, później dziedziczne. Z czasem termin zaczął metonimicznie oznaczać sprawowany urząd i dochody z nim związane.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. beneficjent m., beneficjentka ż., benefit m.

Wiktionary


benefis

1. przedstawienie teatralne lub koncert organizowane dla uczczenia długoletniej pracy jednego z artystów;
2. dawniej: impreza mająca na celu zdobycie dodatkowych dochodów dla artysty lub zespołu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teatr. przedstawienie organizowane na cześć artysty obchodzącego znaczący jubileusz pracy artystycznej;

 (1.2) daw. impreza, której celem jest dodatkowe wynagrodzenie aktorów

Wiktionary

Benefis – spektakl, koncert lub podobne wydarzenie zorganizowane dla uczczenia konkretnej osoby lub zespołu osób. Uroczystość ma charakter retrospektywny i najczęściej odbywa się z okazji jubileuszu. W benefisie uczestniczy uhonorowywany, czyli benefisant (formy niepoprawne: beneficjant, beneficjent) oraz zaproszeni przez niego goście.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W benefisie uczestniczy uhonorowywany, czyli benefisant oraz zaproszeni przez niego goście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛfʲis, AS: bẽnefʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefisant m., benefisantka ż.

 przym. benefisowy

Wiktionary


benefisant

artysta, na cześć którego odbywa się przedstawienie lub koncert


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) artysta, dla którego urządza się benefis

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈfʲisãnt, AS: bẽnefʹisãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefis ż.

:: fż. benefisantka ż.

Wiktionary


benefisantka

artystka, na cześć której odbywa się przedstawienie lub koncert


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: benefisant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Benefisantka poprosiła gości o nieprzynoszenie kwiatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛfʲiˈsãntka, AS: bẽnefʹisãntka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. benefisant.

Wiktionary


benefisowy

związany z benefisem - przedstawieniem teatralnym lub koncertem organizowanym dla uczczenia długoletniej pracy jednego z artystów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z benefisem, dotyczący benefisu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benefis m.

Wiktionary


benefit

dodatkowa korzyść w pracy


SJP.pl

Benefit – trzeci album grupy Jethro Tull, wydany w kwietniu 1970 roku. Po raz pierwszy w nagraniach wziął udział John Evan jako pianista i organista, chociaż nie był on jeszcze stałym członkiem grupy, jak również ostatnim, w którego nagraniu brał udział basista Glenn Cornick. Album osiągnął trzecie miejsce w rankingach sprzedaży w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia


benefitowy

→ benefit


SJP.pl

Patrz:

benefit

benek

zdrobnienie od: Benedykt, Benon (imiona męskie); Benuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: Beniamin

Wiktionary

Benek – polsko-austriacki komediodramat z 2007 roku w reżyserii Roberta Glińskiego.

Zdjęcia kręcono w Bytomiu, Rudzie Śląskiej, Katowicach, Chorzowie i Świętochłowicach. Trwały one od 4 października do 11 listopada 2006 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos.

Wiktionary


beneluks

unia gospodarcza obejmująca Belgię, Holandię i Luksemburg; Benelux, BENELUX


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;

Wiktionary

Beneluks, Benelux – region w Europie Zachodniej składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga. Słowo "Benelux" to skrót powstały z połączenia pierwszych sylab nazw tych państw (francuska/niderlandzka, w nawiasach polska nazwa): Belgique/België (Belgia), Nederland (Holandia), Luxembourg/Luxemburg (Luksemburg).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Monarchie przetrwały w Skandynawii, w krajach Beneluksu i w Wielkiej Brytanii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛluks, AS: bẽneluks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Benelux

Wiktionary


benelux

unia gospodarcza obejmująca Belgię, Holandię i Luksemburg; Beneluks, BENELUX


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Beneluks.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛluks, AS: bẽneluks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Beneluks

Wiktionary


benesz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Benesz
  • Andrzej Benesz

Wikipedia


benetton

[czytaj: benetn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benetton Group S.p.A. – włoskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją i sprzedażą odzieży oraz obuwia
  • Benetton Formula – zespół i konstruktor Formuły 1
  • Luciano Benetton
  • Mario Benetton
  • Rocco Benetton

Wikipedia


benetyt

roślina nagonasienna z epoki jurajskiej; bennetyt


SJP.pl


benewencki

→ Benewent


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Benewentem, dotyczący Benewentu

Wiktionary

Patrz:

Benewent

Przykłady

 (1.1) Podczas gdy kuriała panuje we Włoszech środkowych, na południu kraju powstaje tzw. pismo benewenckie drogą kaligraficznego przekształcania młodszej kursywy rzymskiej.

 (1.1) Dostatnie i wystawne życie wśród kanoników benewenckich czy neapolitańskich coraz mniej podobało się Benedyktowi, w miarę jak dorastał, i coraz boleśniej odczuwał rozdźwięk między ewangelią a życiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benewent mrz.

 przym. benewentański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benewentański

Wiktionary


benewent

miasto i gmina we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2);

 (1.2) geogr. prowincja we Włoszech, w regionie Kampania;

Wiktionary

(wł.) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent. Położone na północny wschód od Neapolu, w Apeninie Neapolitańskim, nad rzeką Calore.

Według danych na 1 stycznia 2022 roku gminę zamieszkiwało 56 939 osób (27 165 mężczyzn i 29 774 kobiety).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sierpniu 871 r. książę Benewentu mógł tryumfować: w jego rękach znalazł się nie tylko siejący postrach Sawdan, pokonany emir Bari, ale i jego pogromca – cesarz Ludwik wraz ze swym skarbem, małżonką i dworem.

 (1.1) Żadnej suwerenności nie miały wspomniane już księstwa Pontecorvo marszałka Bernadotte i Benewent Talleyranda: to władza czysto administracyjna. Talleyrand cenił sobie tytuł Altesse Serenissime, ale w swym Benewencie nigdy nie był (…).

 (1.1) Manfred, syn Fryderyka, usiłował z mieczem w dłoni dochodzić praw do swego sycylijskiego dziedzictwa, zginął jednak w bitwie pod Benewentem w lutym owego brzemiennego w dramatyczne wydarzenia Roku Pańskiego tysiąc dwieście sześćdziesiątego ósmego sic. (...)

 (1.1) Złożona z Murzynów lekka kawaleria wzięła udział w rozstrzygającej bitwie pod Benewentem w roku 1266, co znalazło swój wyraz na fresku z Tour Fernande w prowansalskim Pernes (lata osiemdziesiąty XIII wieku).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benewentana ż.

 przym. benewencki, benewentański

Wiktionary


benewentański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zob. benewencki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Interesującym świadectwem erozji tradycyjnego systemu pojęciowego i skutków, jakie zjawisko to niosło dla organizacji społecznej, jest norma prawna ogłoszona przez benewentańskiego księcia Arechisa w ostatniej ćwierci VIII w..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benewent mos.

 przym. benewencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benewencki

Wiktionary


benewolencja

dawniej: przychylność, łaskawość, życzliwość


SJP.pl


benfica

[czytaj: benfika] portugalski klub piłkarski z Lizbony


SJP.pl

Benfica – miasto w Angoli, w prowincji Luanda.

Wikipedia


bengal

lekka, cienka tkanina o luźnym splocie, najczęściej jedwabna; muślin, muszlin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w USA

Wiktionary

Bengal – kraina historyczna w Azji Południowej, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską. Zachodnia część Bengalu leży w Indiach (stan Bengal Zachodni), a wschodnią stanowi Bangladesz.

Powierzchnia wynosi około 215,5 tysiąca km², a zamieszkuje ją około 235 milionów ludzi (2003), głównie Bengalczycy. Największe miasto tego regionu to Kolkata w Indiach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ŋɡal, AS: bẽŋgal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bengalczyk mos., Bengalka ż., bengalik m., bengali m., bengalski mrz.

 przym. bengalski

Wiktionary


bengalczyk

członek ludności zamieszkującej Bengal, krainę w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skład ludności Bangladeszu jest niemal jednolity, dlatego że Bengalczycy stanowią dziewięćdziesiąt osiem procent.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bengal mrz., Bengalia ż., bengalski mrz., bengali n.

:: fż. Bengalka ż.

 przym. bengalski

Wiktionary


bengali

język bengalski będący językiem urzędowym w Indiach i Bangladeszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język bengalski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bengalski

 rzecz. bengalski mrz., Bengal mrz., Bengalczyk mos., Bengalka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bengalski

Wiktionary


bengalia

kraina w Azji; Bengal


SJP.pl


bengalik

rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych


SJP.pl


bengalina

rodzaj tkaniny o płóciennym splocie, w której osnowa jest jedwabna, wątek zaś bawełniany (rzadziej z wełny czesankowej)


SJP.pl


bengalka

członkini ludu zamieszkującego Bengal (krainę w Azji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. członkini azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bengal mrz., Bengalia ż., bengalski mrz., bengali n.

:: fm. Bengalczyk mos.

 przym. bengalski

Wiktionary


bengalski

przymiotnik od: Bengal


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bengalem, dotyczący Bengalu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język bengalski (1.1);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle snop czerwonego bengalskiego światła pada od strony wejścia i oblewa krwawym blaskiem całą arenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ŋˈɡalsʲci, AS: bẽŋgalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bengal m., Bengalczyk m., Bengalka ż., bengalik m., bengali m.

Wiktionary


bengalskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem bengalskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bengalskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku bengalskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ŋˈɡalskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bẽŋgalskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


bengtsson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Birgitta Bengtsson – szwedzka żeglarka sportowa, olimpijka
  • Eddy Bengtsson – szwedzki zapaśnik, olimpijczyk
  • Ingemund Bengtsson – szwedzki polityk
  • Ingmar Bengtsson – szwedzki muzykolog
  • Per-Inge Bengtsson – szwedzki kajakarz, olimpijczyk
  • Robin Bengtsson – szwedzki piosenkarz

Wikipedia


beniamin

ulubieniec, pupilek, beniaminek;
1. ulubione, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane dziecko;
2. osoba dorosła, najmłodsza w danym gronie, która jest faworyzowana;
3. przenośnie: osoba, którą otacza się szczególną opieką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. ulubione dziecko w rodzinie

Wiktionary

Beniamin – imię męskie pochodzenia biblijnego, oznaczające dosłownie „syn południa” lub „syn prawicy” (w języku hebrajskim północ jest utożsamiana z lewą, a południe z prawą stroną). Beniamin imieniny obchodzi 31 marca i 19 grudnia.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom w Polsce, Beniamin w 2017 roku zajmował 123. miejsce wśród imion męskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲjãmʲĩn, AS: bẽńi ̯ãmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beniamin mos., Beniamina ż., Beniaminek mos., beniaminek mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beniaminek

Wiktionary


beniamina

ulubieniec, pupilek, beniaminek;
1. ulubione, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane dziecko;
2. osoba dorosła, najmłodsza w danym gronie, która jest faworyzowana;
3. przenośnie: osoba, którą otacza się szczególną opieką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Beniamin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie widziałyśmy Beniaminy chyba ze sto lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beniamin mos., Beniaminek mos., beniaminek mos., Beniaminów mrz.

:: fm. Beniamin mos.

Wiktionary


beniaminek

ulubieniec, pupil, beniamin;
1. ulubione, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane dziecko;
2. osoba dorosła, najmłodsza w danym gronie, która jest faworyzowana;
3. przenośnie: osoba, którą otacza się szczególną opieką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. ulubione dziecko w rodzinie, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane

 (1.2) książk. osoba najmłodsza w grupie i przez to faworyzowana przez społeczność

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) sport. drużyna sportowa rozgrywająca swój pierwszy sezon w lidze, po awansie z niższej klasy rozgrywkowej

Wiktionary

Beniaminek – zespół klubu sportowego, który awansował do danej ligi z niższego szczebla rozgrywek i gra w niej pierwszy sezon po takim awansie.

Do przywilejów beniaminka na ogół (choć nie zawsze) należy rozgrywanie pierwszego w sezonie meczu we własnym obiekcie[].

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Absolutnym beniaminkiem ligi była Siarka Tarnobrzeg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beniamin mos., beniamin mos., Beniaminek mos., Beniamina ż.

Wiktionary


beniamininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Beniaminy lub z nią związany


SJP.pl


beniaminostwo

Beniamin z małżonką; Beniaminowie


SJP.pl


beniaminowie

ulubieniec, pupilek, beniaminek;
1. ulubione, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane dziecko;
2. osoba dorosła, najmłodsza w danym gronie, która jest faworyzowana;
3. przenośnie: osoba, którą otacza się szczególną opieką


SJP.pl


beniaminowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Beniamina lub z nim związany


SJP.pl


benice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benice – dawna nazwa Benz
  • Benice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
  • Benice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski
  • Benice – gromada
  • Benice – wieś (obec) w kraju żylińskim, w powiecie Martin
  • Benice – część Pragi

Wikipedia


beniciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benity lub z nią związany


SJP.pl


benicjusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Benicjusz – imię męskie pochodzące od włoskiego serwity, św. Filipa Benicjusza (wł. "Benizi"). Imieniny obchodzi 23 sierpnia.

Wikipedia


benigna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Benigna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, odpowiednik męskiego imienia Benignus, Benigny. Pochodzi od przymiotnika "benigna", oznaczającego „dobroduszna, uprzejma, przyjazna, życzliwa”, który następnie stał się przydomkiem, a później imieniem. W Polsce po raz pierwszy zanotowane w XIV wieku, jednak w odniesieniu do osoby żyjącej w wieku XI.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspomniałem Benignie, że zapomniała o przypisach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Benigny mos.

Wiktionary


benigniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benigny lub z nią związany


SJP.pl


benigny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Benigny, Benignus – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa „uprzejmy”, „przyjazny”. Patronem imienia jest m.in. św. Benigny z Dijon, męczennik z II wieku.

Benigny imieniny obchodzi 13 lutego, 6 czerwca, 1 listopada i 9 listopada.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nic nie mów Benignemu o ich wizycie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benigna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Benignus

Wiktionary


benin

1. państwo w Afryce ze stolicą w Porto Novo; Republika Beninu;
2. miasto w Nigerii;
3. zatoka Oceanu Atlantyckiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Benin (do 1975 pod nazwą Dahomej), oficjalnie Republika Beninu – państwo w Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Burkina Faso, Nigrem, Nigerią i Togo, członek Unii Afrykańskiej i ECOWAS.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Benin jest państwem w Afryce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ɲĩn, AS: bẽńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benińczyk mos., Beninka ż.

 przym. beniński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Beninu

Wiktionary


beninka

obywatelka Beninu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Beninu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲĩŋka, AS: bẽńĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benin mrz.

:: fż. Benińczyk mos.

 przym. beniński

Wiktionary


benio

zdrobnienie od: Benedykt, Benon (imiona męskie)


SJP.pl


beniowski

nazwisko


SJP.pl

Beniowski – poemat dygresyjny Juliusza Słowackiego, którego pięć pierwszych pieśni powstało w latach 1840–1841 i zostało opublikowanych w 1841 roku. Pozostałe części poematu nie ukazały się za życia poety – wydał je Antoni Małecki w zbiorze "Pism pośmiertnych" Słowackiego.

Wikipedia


benis

żartobliwie: penis


SJP.pl


benisz

nazwisko


SJP.pl

Benisz ("Behnisch, Boenisch") – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia


benita

imię żeńskie


SJP.pl


benitez

nazwisko


SJP.pl


benito

imię żeńskie


SJP.pl


benitoit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z grupy krzemianów pierścieniowych;

Wiktionary

Benitoit – minerał z grupy krzemianów pierścieniowych. Należy do grupy minerałów wyjątkowo rzadkich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃ɲiˈtɔjit, AS: bẽńitoi ̯it

Wiktionary


benińczyk

obywatel Beninu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Beninu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: bẽńĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benin mrz.

:: fż. Beninka ż.

 przym. beniński

Wiktionary


beniński

przymiotnik od: Benin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Beninu, państwa w Afryce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dahomejskim (obecnie: benińskim) plemięemieniu Huedas, bardzo tradycjonalnym i zatopionym w kulcie przeszłości, wcieleniem Istoty Najwyższej jest pyton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲĩj̃sʲci, AS: bẽńĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benin mrz., Benińczyk mos., Beninka ż.

Wiktionary


benjamin

[czytaj: bendżamin]
1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


benkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benkowski – góra w Ichtimanskiej Srednej Gorze
  • Benkowski – wieś w obwodzie Dobricz
  • Benkowski – wieś w obwodzie Kyrdżali
  • Benkowski – wieś w obwodzie Płowdiw
  • Benkowski – wieś w obwodzie sofijskim
  • Benkowski – wieś w obwodzie Stara Zagora
  • Benkowski – wieś w obwodzie Warna
  • Benkowski – schronisko turystyczne w Starej Płaninie
  • FK Benkowski Biała – klub piłkarski z Bjałej
  • Benkowski Sofia – klub piłkarski z Sofii
  • Georgi Benkowski – bułgarski działacz niepodległościowy

Wikipedia


benn

Benn, właśc. Bencjon Rabinowicz (ur. 19 kwietnia 1905 w Białymstoku, zm. 1989 we Francji) – francuski artysta malarz pochodzenia żydowskiego, związany z École de Paris. Większa część jego twórczości jest inspirowana tematyką biblijną, a zwłaszcza Księgą Psalmów.

Wikipedia


bennett

[czytaj: benet] nazwisko, m.in. James Gordon Bennett (1841-1918) - amerykański dziennikarz i wydawca prasowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bennett – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Adams
  • Bennett – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Cedar
  • Bennett – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Chatham
  • Bennett – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas
  • Bennett (ang. Bennett Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Clay
  • Bennett (ang. Bennett Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Kingman
  • Bennett (ang. Bennett Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Fillmore
  • Bennett (ang. Bennett Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas
  • hrabstwo Bennett (ang. Bennett County) – w stanie Dakota Południowa
  • Benet

Wikipedia


bennetyt

roślina nagonasienna z epoki jurajskiej; benetyt


SJP.pl


benni

[czytaj: BEni] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Benni – aktywista socjalistyczny, rewolucjonista
  • Herman Benni – pastor ewangelicki, pedagog
  • Jan Jakub Benni – pastor ewangelicki, teolog, hebraista
  • Karol Benni – lekarz laryngolog
  • Maria Benni – działaczka misyjna
  • Tytus Benni – językoznawca

Wikipedia


benny

[czytaj: BEni] obce imię męskie


SJP.pl


benoit

Benoit – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, w hrabstwie Bolivar.

Wikipedia


benon

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benon – imię męskie
  • Benon – miejscowość we Francji
  • Benon z Miśni – święty, patron chorych, rybaków i zwierząt domowych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃nɔ̃n, AS: bẽnõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Bynek

Wiktionary


benonici

członek zakonu benonitów, będącego częścią zakonu redemptorystów, która osiedliła się w XVIII w. przy kościele św. Benona w Warszawie


SJP.pl


benonita

członek zakonu benonitów, będącego częścią zakonu redemptorystów, która osiedliła się w XVIII w. przy kościele św. Benona w Warszawie


SJP.pl


benonostwo

Benon z małżonką; Benonowie


SJP.pl


benonowie

imię męskie


SJP.pl


benonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benona lub z nim związany


SJP.pl


benowo

wieś w województwie pomorskim


SJP.pl

Benowo ( Benhoff) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo. Leży przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 602 z drogą wojewódzką nr 606 w odległości 8 kilometrów od Sztumu. Benowo znajduje się ok. 4,5 km na południowy wschód od rozgałęzienia Wisły na Nogat i Leniwkę.

Wikipedia


bental

w hydrobiologii: dno zbiornika wodnego jako swoiste środowisko życia


SJP.pl

Bental, strefa bentoniczna (gr. "bénthos" 'głębina') – strefa denna zbiornika wodnego. Cechy charakterystyczne tej strefy to bardzo mała ilość światła lub jego brak, mała ilość tlenu, niska temperatura oraz większe ciśnienie. Organizmy zasiedlające strefę bentoniczną nazywane są bentosem.

Wikipedia


bentazon

nazwa zwyczajowa herbicydu z grupy pochodnych azyny


SJP.pl


bentewi

bentewi wielki, bentewi ciemny - gatunki ptaków z rodziny tyrankowatych


SJP.pl


bentkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Bentkowski (ur. 1941) – polski adwokat i polityk, poseł na Sejm X, I, II i III kadencji.
  • Alfred Bentkowski (1813–1850) – lekarz, duchowny katolicki.
  • Feliks Jan Bentkowski (1781–1852) – historyk literatury.
  • Władysław Bentkowski (1817–1887) – uczestnik obu polskich powstań narodowych w XIX wieku i rewolucji.

Wikipedia


bentley

[czytaj: bentlej] marka samochodów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) samochód marki Bentley

Wiktionary

Bentley Motors Limited – brytyjski producent luksusowych samochodów osobowych, z siedzibą w Crewe, działający od 1919 roku. Należy do niemieckiego koncernu Volkswagen Group.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Królowa Wielkiej Brytanii, Elżbieta II, podróżuje ekskluzywnym bentleyem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ntlɛj, AS: bẽntlei ̯

Wiktionary


bento

ozdobione jedzenie na wynos zapakowane w charakterystyczne pudełko


SJP.pl


bentoniczny

bytujący w dnie zbiorników wodnych lub przytwierdzający się do jego powierzchni (np. glony bentoniczne); bentosowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekol. związany z bentosem, dotyczący bentosu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podwój prowadzi bentoniczny tryb życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bentoniczność ż., bentos mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bentosowy

Wiktionary


bentonit

skała osadowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. skała ilasta powstała w wyniku przeobrażenia szkliwa wulkanicznego lub utworów piroklastycznych;

Wiktionary

Bentonit – osadowa skała ilasta składająca się głównie z montmorylonitu. Przybiera barwę białą, żółtą lub inną. Powstaje w wyniku przeobrażenia szkliwa wulkanicznego z popiołów i tufów wulkanicznych zachodzącego w wodzie morskiej.

Ma silne właściwości adsorpcyjne. Znajduje zastosowanie jako środek oczyszczający i odbarwiający oraz w płuczkach wiertniczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamiast tego na skórze pozostaje niewielka warstwa krzemionki lub bentonitu, dająca wrażenie przypudrowania skóry.

 (1.1) Bentonit stosowany jest m.in. do usuwania skażeń środowiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃nˈtɔ̃ɲit, AS: bẽntõńit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bentonitowy

Wiktionary


bentonitowy

przymiotnik od bentonit, np. złoża bentonitowe


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z bentonitu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bentonit mrz.

Wiktionary


bentonityzacja

proces przeobrażania szkliwa zawartego w tufach i popiołach wulkanicznych, w wyniku którego powstaje bentonit


SJP.pl


bentos

organizmy (rośliny, zwierzęta, bakterie) zamieszkujące dno zbiorników wodnych i cieków; środowisko denne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. zespół organizmów zasiedlających dno zbiorników wodnych, penetrujących osady denne lub żyjących na ich powierzchni;

Wiktionary

Bentos (gr. βένθος "bénthos" – „głębina”) – zespół organizmów zwierzęcych związanych z dnem środowisk wodnych (słonych i słodkich, stojących i płynących), w tym także związanych z rozmaitymi strukturami obecnymi na dnie, a więc roślinami (fauna naroślinna), glonami, kamieniami (fauna nakamienna), szczątkami antropogenicznymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeżowce współtworzą bentos, wiodąc życie na dnie morskim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bentosowy, bentoniczny

Wiktionary


bentosowy

bytujący w dnie zbiorników wodnych lub przytwierdzający się do jego powierzchni (np. glony bentosowe); bentoniczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekol. związany z bentosem, dotyczący bentosu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwierzę żyje w morzu, sprawnie nurkuje, polując na bentosową zdobycz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bentos mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bentoniczny

Wiktionary


benuś

zdrobnienie od: Benedykt, Benon (imiona męskie); Benek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: Beniamin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Benedykt mos.

Wiktionary


benwenuciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benwenuty lub z nią związany


SJP.pl


benwenut

imię męskie


SJP.pl

Benwenut – imię męskie pochodzenia łacińskiego oznaczające "dobrze, że przyszedłeś".

Wikipedia


benwenuta

imię żeńskie


SJP.pl

Benwenuta – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego oznaczające "dobrze, że przyszłaś", forma żeńska imienia Benwenut.

Benwenuta imieniny obchodzi 30 października.

Wikipedia


benwenutostwo

Benwenut z małżonką; Benwenutowie


SJP.pl


benwenutowie

imię męskie


SJP.pl


benwenutowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benwenuta lub z nim związany


SJP.pl


benxi

miasto w Chinach; Pensi


SJP.pl

Benxi (chiń. 本溪; pinyin "Běnxī") – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, na południowy wschód od miasta Shenyang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 083 983. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 566 855 mieszkańców. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego i rud żelaza oraz hutnictwa żelaza i przemysłu koksowniczego.

Wikipedia


benz

[czytaj: benc] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benz – gmina w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w powiecie Nordwestmecklenburg
  • Benz – gmina w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Greifswald
  • Bertha Benz – żona Carla, pierwsza pokonała dystans 100 km automobilem
  • Carl Benz – niemiecki inżynier
  • Julie Benz – amerykańska aktorka
  • Nikki Benz – kanadyjska aktorka pornograficzna
  • Benz & Cie. – przedsiębiorstwo motoryzacyjne
  • Daimler-Benz – koncern motoryzacyjny
  • Mercedes-Benz Group – koncern motoryzacyjny
  • Mercedes-Benz – marka samochodów, ciężarówek, autobusów i pojazdów specjalistycznych

Wikipedia


benzaldehyd

najprostszy aldehyd aromatyczny, ciecz o zapachu gorzkich migdałów


SJP.pl


benzantron

keton karbocykliczny, półprodukt do wyrobu wielu cennych barwników kadziowych, otrzymywany zwykle przez kondensację antrachinonu i gliceryny w środowisku kwasu siarkowego i w obecności opiłków żelaza


SJP.pl


benzedryna

nazwa handlowa pierwszego preparatu farmaceutycznego zawierającego amfetaminę


SJP.pl


benzen

ciekły, najprostszy (6 atomów węgla) węglowodór aromatyczny; wykorzystywany m.in. w przemyśle chemicznym oraz farmaceutycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

Wiktionary

Benzen – organiczny związek chemiczny z grupy arenów. Jest to najprostszy karbocykliczny, obojętny węglowodór aromatyczny. Jego nieorganicznym analogiem jest borazyna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kolokwium mieliśmy opisać otrzymywanie dwumetylobenzenu z benzenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃w̃zɛ̃n, AS: bẽũ̯zẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. benzenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benzol

Wiktionary


benzenowy

związany z benzenem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z benzenem, dotyczący benzenu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzen mrz.

Wiktionary


benzo

potocznie: benzodiazepiny


SJP.pl


benzochinon

organiczny związek chemiczny z grupy chinonów używany m. in. do produkcji barwników; chinon


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 1,2-benzochinon (o-benzochinon)
  • 1,4-benzochinon (p-benzochinon)

Wikipedia


benzodiazepin

organiczny związek chemiczny wchodzący w skład leków uspokajających i nasennych


SJP.pl


benzodiazepina

lek o działaniu uspokajającym, nasennym, przeciwlękowym i przeciwdrgawkowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. lek mający działanie uspokajające, nasenne i zapobiegające drgawkom;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Benzodiazepiny działają przeciwlękowo, uspokajająco, przeciwdrgawkowo, wywołują ośrodkową relaksację mięśni i mają działanie amnestyczne (zaburzenia pamięci).

 (1.1) Obecnie benzodiazepiny należą do leków powszechnie stosowanych cztery z nich — alprazolam, klonazepam, diazepam i lorazepam — znajdują się na liście 100 najczęściej przepisywanych leków w Stanach Zjednoczonych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. BDZ

Wiktionary


benzoes

żywica balsamiczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. naturalna żywica aromatyczna pozyskiwana z drzew z rodzaju Styrax

 (1.2) chem. kwas benzoesowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywica benzoesowa

 (1.2) kwas benzoesowy

Wiktionary


benzoesan

sól albo ester kwasu benzoesowego, substancja stosowana m.in. jako środek konserwujący produkty żywnościowe


SJP.pl


benzoesowy

kwas benzoesowy, występuje w przyrodzie w wielu żywicach


SJP.pl


benzofenon

najprostszy keton aromatyczny


SJP.pl

Benzofenon ("difenyloketon", "keton difenylowy") – organiczny związek chemiczny, najprostszy keton aromatyczny. W małych ilościach powstaje w organizmie podczas metabolizmu niektórych benzodiazepin. Praktycznie nie rozpuszcza się w wodzie, dobrze rozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych. Stosowany do wyrobu leków, kosmetyków i środków owadobójczych. Pochodne bywają stosowane w filtrach przeciwsłonecznych.

Wikipedia


benzofuran

związek heterocykliczny, oleista, bezbarwna ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych; kumaron


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny; bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych;

Wiktionary

Benzofuran ("kumaron") – heterocykliczny organiczny związek chemiczny zbudowany ze skondensowanych pierścieni benzenu i furanu. Jest to bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych. Występuje w olejach lekkich otrzymywanych w procesie destylacji smoły węglowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃w̃zɔˈfurãn, AS: bẽũ̯zofurãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kumaron

Wiktionary


benzohol

paliwo silnikowe, benzyna z domieszką bioetanolu


SJP.pl


benzoil

rodnik organiczny, reszta kwasowa kwasu benzoesowego


SJP.pl


benzoilowy

→ benzoil


SJP.pl

Patrz:

benzoil

benzoina

organiczny związek organiczny stosowany w środkach perfumeryjnych i zapachowych


SJP.pl

Benzoina – organiczny związek chemiczny z grupy aromatycznych α-ketoalkoholi, tj. takich ketoalkoholi, w których grupa ketonowa i hydroksylowa sąsiadują ze sobą. Stosowany w środkach perfumeryjnych i zapachowych.

Wikipedia


benzoinowy

→ benzoina


SJP.pl

Patrz:

benzoina

benzokaina

syntetyczny środek znieczulający o działaniu miejscowym, stosowany tylko zewnętrznie w formie maści, olejków; anestezyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środek miejscowo znieczulający, słabo rozpuszczalny w wodzie;

Wiktionary

Benzokaina, anestezyna (łac. "Benzocainum, Anaesthesinum") – organiczny związek chemiczny, ester kwasu "p"-aminobenzoesowego (PABA) i etanolu, stosowany jako środek znieczulający o działaniu miejscowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak mój mały ząbkował, dawałam mu na dziąsła żel z benzokainą i przestawał płakać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃w̃zɔkaˈjĩna, AS: bẽũ̯zokai ̯ĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anestezyna, etoform

Wiktionary


benzol

ciecz będąca ubocznym produktem odgazowania węgla, zawierająca głównie benzen, toluen i ksylen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu;

Wiktionary

Benzol (benzol surowy) – mieszanina zawierająca głównie benzen, toluen i ksylen oraz – w mniejszych ilościach – tiofen, pirydynę i fenol.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawniej benzol był jednym z głównych źródeł węglowodorów aromatycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃w̃zɔl, AS: bẽũ̯zol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzolownia ż.

 przym. benzolowy

Wiktionary


benzolownia

oddział koksowni, w którym z gazu koksowniczego uzyskuje się benzol


SJP.pl


benzolowy

związany z benzolem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z benzolem, dotyczący benzolu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzol mrz.

Wiktionary


benzonitryl

nitryl kwasu benzoesowego


SJP.pl

Benzonitryl, nitryl kwasu benzoesowego, – organiczny związek chemiczny z grupy nitryli (najprostszy nitryl aromatyczny), pochodna benzenu. Jest bezbarwną cieczą o charakterystycznym zapachu.

Stosowany jest jako rozpuszczalnik. Jego temperatura topnienia wynosi ok. −13 °C, a wrzenia ok. 191 °C. Otrzymuje się z niego polibenzonitryl.

Wikipedia


benzopiren

węglowodór aromatyczny, żółta, krystaliczna substancja


SJP.pl


benzopirol

dwupierścieniowy związek heterocykliczny; indol


SJP.pl


benzydyna

półprodukt w produkcji barwników


SJP.pl

Benzydyna ("4,4'-bianilina, 4,4'-diaminobifenyl"), H2N−C6H4−C6H4−NH2 – organiczny związek chemiczny z grupy diamin aromatycznych zbudowana z dwóch reszt aniliny połączonych w pozycji "para"; pochodna bifenylu zawierająca 2 grupy aminowe w pozycji "para" każdego pierścienia benzenowego. Tworzy bezbarwne płytki, rozpuszczalne w etanolu lub eterze. Benzydynę wiąże się z występowaniem raka pęcherza moczowego i trzustki.

Wikipedia


benzyl

pochodna benzenu, rodnik benzylowy - metylenobenzen


SJP.pl


benzylopiperazyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. pochodna piperazyny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C11H16N2., mająca działanie stymulujące;

Wiktionary

Benzylopiperazyna (BZP) – organiczny związek chemiczny, substancja psychoaktywna o działaniu stymulującym, pochodna piperazyny. Mechanizm działania benzylopiperazyny jest zbliżony do MDMA, a efekty działania porównywalne do amfetaminy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z wytycznymi Unii Europejskiej nowelizacja zakładała zakaz handlu tymi specyfikami, które zawierały benzylopiperazynę, substancję działającą podobnie do amfetaminy, lecz od niej słabszą.

Wiktionary


benzylowy

przymiotnik od: benzyl


SJP.pl


benzyna

mieszanina ciekłych węglowodorów zawierających w cząsteczce od 5 do 10 atomów węgla używana jako paliwo do silników spalinowych i jako rozpuszczalnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

Wiktionary

Benzyna (od benzoe → nazwa żywicy jednego z drzew egzotycznych) – mieszanina ciekłych węglowodorów, jeden z głównych rodzajów paliwa stosowanego do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy. Stosowana także jako rozpuszczalnik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój samochód spala dziesięć litrów benzyny na sto kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃w̃ˈzɨ̃na, AS: bẽũ̯zỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. benzynowy

 rzecz. benzyniak mzw., benzynowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paliwo, wacha

Wiktionary


benzyniak

potocznie: samochód o napędzie benzynowym; benzynowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. samochód o napędzie benzynowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamierzasz kupić benzyniaka czy diesela?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzyna ż., benzynowiec m.

 przym. benzynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benzynowiec

Wiktionary


benzyniarz

pracownik stacji benzynowej nalewający benzynę


SJP.pl


benzynomierz

1. miernik poziomu benzyny w zbiorniku;
2. miernik prędkości przepływu benzyny;
3. miernik ilości przepływającej w układzie spalania benzyny


SJP.pl


benzynowiec

potocznie: samochód o napędzie benzynowym; benzyniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. samochód o napędzie benzynowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłeś nowy samochód? To benzynowiec czy ropniak?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzyna ż., benzyniak m.

 przym. benzynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) benzyniak

Wiktionary


benzynowy

związany z benzyną


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący benzyny, napędzany benzyną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samochód wyposażony jest w silnik benzynowy o pojemności 1,2 l i o mocy 65 KM.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benzyna ż., benzyniak m., benzynowiec mzw.

Wiktionary


benzynożerny

potocznie: zużywający duże ilości benzyny


SJP.pl


benzynówka

potocznie:
1. stacja benzynowa;
2. silnik wykorzystujący benzynę;
3. koralik mieniący się wieloma barwami jak benzyna


SJP.pl


beocja

kraina historyczna w środkowej starożytnej Grecji, której głównym miastem były Teby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w środkowej Grecji;

 (1.2) geogr. nomos w środkowej Grecji

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Beocja położona na zachód od Attyki oraz na wschód od Ftiotydy i Fokidy, zasiedlona została już w starożytności, na początku II tysiąclecia p.n.e. przez Beotów. Najważniejszymi jej miastami były Teby i Orchomenos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɔt͡sʲja, AS: beocʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beota mos., Beotka ż.

 przym. beocki

Wiktionary


beocki

przymiotnik od: Beocja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Beocja

 (1.2) przen. nierozgarnięty, ograniczony, pozbawiony fantazji twórczej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam będzie Troja, tu - równina pod beockim Aulis, gdzie wedle mitu i kilku opowiadaczy wojska Hellady znieruchomiały w drodze do Troi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɔt͡sʲci, AS: beocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beocja

Wiktionary


beota

mieszkaniec Beocji (krainy historycznej)


SJP.pl


beotka

mieszkanka Beocji (krainy historycznej)


SJP.pl


ber

jednoroczna roślina zbożowa i pastewna z rodziny wiechlinowatych uprawiana głównie na Dalekim Wschodzie; włośnica; czumiza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. środ. polit. skr. Berlin

 (1.2) bot. włośnica ber

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ber – miejscowość w Mali
  • Ber (włośnica ber) – gatunek rośliny zbożowej
  • ber – kod ISO 639-2 języków berberyjskich
  • Ber – inflancki herb szlachecki
  • Dawid Ber – polski dyrygent, chórmistrz i teoretyk muzyki oraz pedagog
  • Ryszard Ber – polski reżyser filmowy, telewizyjny oraz teatralny, scenarzysta
  • BER – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛr, AS: ber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin, berlińczyk, berlinka

 przym. berliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czumiza, proso włoskie, włośnica ber

Wiktionary


bera

odmiana gruszy; również owoc tej gruszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. anegdota, dowcip

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. baśń, opowieść

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. bujda

Wiktionary

Bera – gmina w Hiszpanii, w Nawarze, o powierzchni 35,33 km². W 2011 roku gmina liczyła 3798 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. berać ndk.

Wiktionary


berajter

przestarzałe: nauczyciel jazdy konnej; berejter


SJP.pl


berajterka

→ berajter


SJP.pl

Patrz:

berajter

berać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. opowiadać, gawędzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bera ż.

Wiktionary


berbela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań, Gniezno. wódka

 (1.2) środ. przestępcze bimber

Wiktionary


berbelucha

1. potocznie: napój alkoholowy złej jakości, tanie wino, wódka lub samogon;
2. w gwarze więziennej lub łódzkiej: cienka, marna zupa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tania, niesmaczna wódka, często z niepewnego źródła

 (1.2) gw-pl|Poznań. bimber, spirytus, wódka, denaturat

 (1.3) białystok. tanie wino

 (1.4) łódź. rzadkie, niesmaczne jedzenie, zwłaszcza zupa

 (1.5) gw. więzienna zupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie wy kupiliście taką berbeluchę, ja tam wolę tego nie pić.

 (1.4) Na wigilie gotowali siemieniuchę, zupę z siemienia lnianego, to taka szara, kleista mdła berbelucha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrbɛˈluxa, AS: berbeluχa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bimber

 (1.2) brynda, bryna

 (1.4) bebelucha

Wiktionary


berbenica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. rodzaj naczynia, beczułka z drzewa świerkowego na bryndzę, mleko lub wódkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kącie, przy berbenicy pełnej żentycy siedział zawsze jakiś wędrowiec, przysłuchiwał się, jak moja żona godziła gospodarzy (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw-pl|Bukowina. beczułka, gw-pl|Bukowina. dziżeczka, gw-pl|Bukowina. faska

Wiktionary


berber

koń berberyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Berberowie stanowią w większości odrębny typ somatyczny w ramach rasy białej, nazywany w nauce berberyjskim.

 (1.1) Sam na pytanie, kim jestem, Berberem czy Arabem odpowiadam: Jestem Algierczykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrbɛr, AS: berber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berberia ż., berberyjskość ż., barbarzyńca m., barbarzyństwo n., barbaria ż.

:: fż. Berberyjka ż.

 przym. berberski, berberyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Amazyg

Wiktionary


berberia

od XVI do XIX wieku: środkowe i zachodnie regiony Afryki Północnej (dzisiejsze Maroko, Algieria, Tunezja i Libia)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską;

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ziemie Berberii leżą w Afryce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berber mos., berberyjski mrz.

 przym. berberyjski

Wiktionary


berberowie

etnicznie rdzenna ludność Afryki Północnej i Sahary; Berberzy


SJP.pl

Berberowie (Berberzy, Amazygowie) – rdzenna ludność Berberii, która przed podbojami islamskimi w VIII wieku n.e. byli dominującą grupą etniczną w północnej Afryce. Posługują się różnymi językami berberyjskimi (amazigh), należącymi do rodziny afroazjatyckiej i spokrewnionymi z językiem staroegipskim.

Wikipedia


berberski

→ Berber; berberyjski (częściej)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. berberyjski.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo podboju arabskiego w VIII wieku ludność Maghrebu była wciąż niemal całkowicie berberska. Podobnie berberskiego pochodzenia byli w znakomitej większości zdobywcy Al-Andalus.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈbɛrsʲci, AS: berbersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berberyjski mrz., Berber mos., Berberyjka ż.

 przym. berberyjski

Wiktionary


berberyjka

mieszkanka Berberii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. członkini ludu Berberów

Wiktionary

Berberyjka ("Atlantoxerus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛrbɛˈrɨjka, AS: berberyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Berber mos.

 przym. berberyjski, berberski

Wiktionary


berberyjski

→ Berber; berberski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Berberami, dotyczący Berberów i terenów przez nich zasiedlonych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język z podrodziny języków afroazjatyckich, używanych głównie w Maroku, Algierii, Libii i Nigrze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Statków typu polacca używali berberyjscy piraci.

 (2.1) Językami ergatywnymi są m.in. język baskijski, berberyjski, kurdyjski, tybetański, większość języków kaukaskich, niektóre języki australijskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrbɛˈrɨjsʲci, AS: berberyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berber mos., Berberyjka ż., Berberia ż.

 przym. berberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berberski

Wiktionary


berberyna

alkaloid występujący w korzeniu berberysu


SJP.pl

Berberyna – organiczny związek chemiczny, izochinolinowy alkaloid pochodzenia roślinnego, należący do klasy protoberberyn. Występuje m.in. w berberysie, gorzkniku, "Coptis chinensis", "Arcangelisia flava", "B. aquifolium" czy "B. aristata". Zawartość tego związku w korzeniach i łodygach berberysu wynosi ok. 1,24%, w kłączu gorzknika do 3%.

Wikipedia


berberys

krzew z rodziny berberysowatych występujący w klimacie ciepłym i umiarkowanym; kwaśnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Małe, jaskrawoczerwone jagody pochodzącego z Iranu krzewu berberysu mają orzeźwiający kwaskowy smak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈbɛrɨs, AS: berberys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berberysowate nmos.

 przym. berberysowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaśnica

Wiktionary


berberysik

zdrobnienie od: berberys


SJP.pl


berberysowate

o cechach berberysowatych


SJP.pl

Berberysowate ("Berberidaceae") – rodzina roślin okrytonasiennych. W szerokim ujęciu (APG IV z 2016, APweb) zaliczanych jest tu 14 rodzajów z 701 gatunkami. Są to rośliny zielne i krzewy wyróżniające się zwykle żółtym zabarwieniem tkanek wtórnych (zwłaszcza w korzeniach). Kwiaty są najczęściej trzykrotne. Pod względem filogenetycznym są siostrzane jaskrowatym. Występują na półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego i na obszarach górskich w strefie subtropikalnej.

Wikipedia


berberysowaty

o cechach berberysowatych


SJP.pl


berberysowy

związany z berberysem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z berberysem, dotyczący berberysu

 (1.2) przyrządzony z owoców berberysu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berberys mrz.

Wiktionary


berberzy

etnicznie rdzenna ludność Afryki Północnej i Sahary; Berberowie


SJP.pl


berbeć

potocznie: małe dziecko; brzdąc, bobas, maluch, bąk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. małe dziecko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrbɛt͡ɕ, AS: berbeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malec, bąk, szkrab, fąfel

Wiktionary


berbla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Barbara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Berbla to gryfno dziołcha. → Barbara to zgrabna dziewczyna.

Wiktionary


berceuse

[czytaj: berSEZ] kołysanka, utwór liryczny o płynnej melodyce i kołyszącym rytmie


SJP.pl


bercik

zdrobnienie od wielu imion męskich zakończonych na -bert (np. Norbert, Albert, Robert)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Robert

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Norbert

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Albert

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Hubert

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Herbert

 (1.6) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Engelbert

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Engelbert mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Robercik

 (1.2) Norbercik

 (1.3) Albercik

 (1.4) Hubercik

 (1.5) Herbercik

 (1.6) Engelbercik

Wiktionary


berciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Berty lub z nią związany


SJP.pl


berda

instrument muzyczny strunowy, szarpany, używany w orkiestrach mandolinowych do wykonywania partii basowych


SJP.pl

Berda ( Берда, dawne nazwy Hipakiris, Agara) – rzeka na południu obwodu zaporoskiego Ukrainy.

Źródła rzeki znajdują się na Wyżynie Azowskiej, długość rzeki wynosi 125 km, a powierzchnia dorzecza 1760 km². Uchodzi do Morza Azowskiego koło miasta Berdiańsk.

Wikipedia


berdak

nazwisko


SJP.pl


berdanka

dawny typ karabinu jednostrzałowego


SJP.pl


berdiańsk

miasto i port na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i port nad Morzem Azowskim, położony na Ukrainie w obwodzie zaporoskim;

Wiktionary

Berdiańsk ( Бердянськ) – miasto i port nad Morzem Azowskim, położone na Ukrainie w obwodzie zaporoskim, od marca 2022 pod okupacją rosyjską.

Ośrodek przemysłowy; rafineria ropy naftowej. W mieście znajduje się państwowy uniwersytet pedagogiczny. W mieście znajduje się stacja kolejowa Berdiańsk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛr.djaɲsk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. berdiański

Wiktionary


berdychowski

nazwisko


SJP.pl


berdyczowianin

mieszkaniec Berdyczowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Berdyczowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrdɨt͡ʃɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: berdyčovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berdyczów m.

:: fż. berdyczowianka ż.

 przym. berdyczowski

Wiktionary


berdyczowianka

mieszkanka Berdyczowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Berdyczowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrdɨt͡ʃɔˈvʲjãnka, AS: berdyčovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berdyczów m.

:: fm. berdyczowianin m.

 przym. berdyczowski

Wiktionary


berdyczowski

przymiotnik od: Berdyczów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Berdyczowem, dotyczący Berdyczowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrdɨˈt͡ʃɔfsʲci, AS: berdyčofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berdyczów m., berdyczowianin m., berdyczowianka ż.

Wiktionary


berdyczów

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim;

Wiktionary

Berdyczów ( Бердичів, "Berdycziw"; ‏באַרדיטשעװ‎, "Bardiczew") – miasto w obwodzie żytomierskim Ukrainy, siedziba władz rejonu berdyczowskiego, położone 44 km na południe od Żytomierza, nad rzeką Hnyłopiat, prawym dopływem Teterewu.

W Berdyczowie rozwinął się przemysł maszynowy, spożywczy, obuwniczy oraz meblarski. W mieście znajduje się stacja kolejowa Berdyczów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈdɨt͡ʃuf, AS: berdyčuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berdyczowianin m., berdyczowianka ż.

 przym. berdyczowski

Wiktionary


berdysz

szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu, rodzaj halabardy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

Wiktionary

Berdysz, bardysz ( barducium – siekierka) – broń drzewcowa piechoty będąca ciężkim, szerokim toporem o zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu mierzącym około 1,8 metra.

Berdysz znany był już w starożytności, ale rozpowszechniać zaczął się w średniowieczu, także w XIV wieku w Europie Wschodniej, gdzie był używany przez piechotę do walki z jazdą. W XVI i XVII wieku, szczególnie typowy dla piechoty moskiewskiej, między innymi oddziałów strzelców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛrdɨʃ, AS: berdyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berdysznik mos.

 przym. berdyszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barta, topór, oksza

Wiktionary


berdyszak

nazwisko


SJP.pl


berdysznik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. mężczyzna uzbrojony w berdysz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berdysz mrz.

 przym. berdyszowy

Wiktionary


berdyszowy

przymiotnik od: berdysz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z berdyszem, dotyczący berdysza, wyposażony w berdysz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berdysz mrz., berdysznik mos.

Wiktionary


berdzik

nazwisko


SJP.pl


berea

biblijne miasto w Tracji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berea – biblijne miasto w Tracji, współczesna Weria
  • Berea – wieś w okręgu Satu Mare, w gminie Ciumești
  • Berea – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Madison
  • Berea – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Cuyahoga
  • Berea – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Box Butte
  • Berea – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Greenville

Wikipedia


berecik

zdrobnienie od: beret


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od beret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam jest stoisko z nakryciami głowy, pooglądaj sobie bereciki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beret mrz.

Wiktionary


berecz

nazwisko


SJP.pl


bereda

nazwisko


SJP.pl


berehowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Wiktionary

Berehowo ( "hist." Bereg Saski, "Берегове" – Berehowe, rus. "Берегово" – "Berehowo", "Берегово" – Bieriegowo, Beregszász, Bergsaß, i Berehovo) – miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy (na Zakarpaciu), siedziba władz hromady Berehowo.

26,1 tys. mieszkańców w 2004 r., z czego 48% Węgrów, 38% Ukraińców, 6% Romów, 5% Rosjan.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bereg mrz., Berehowszczyzna ż.

 przym. berehowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Bereg Saski

Wiktionary


berehowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Berehowem, dotyczący Berehowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berehowo n.

Wiktionary


berek

zabawa dziecięca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób;

 (1.2) osoba, która w danym momencie goni inne podczas zabawy w berka (1.1)

 (1.3) dial. niski, krępy, wytrzymały koń

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: bereka

wykrzyknik

 (3.1) okrzyk używany po dotknięciu podczas zabawy w berka (1.1)

Wiktionary

Berek lub ganiany, goniany – dziecięca gra ruchowa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czasami we śnie Szosza wyciąga do mnie smukłą dłoń dziecka, a ja, dzieckiem, biegnę za nią, bawimy się w berka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ganiany, goniony

Wiktionary


bereka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. jarząb brekinia

Wiktionary

Bereka ( Берека) – rzeka w obwodzie charkowskim Ukrainy, prawy dopływ Dońca.

Długość rzeki wynosi 102 km, a powierzchnia dorzecza 2680 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posadzimy bereki wzdłuż szosy do Kalisza.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brekinia, brzęk

Wiktionary


berendowicz

nazwisko


SJP.pl


berenika

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) geogr. hist. dawniej Ejlat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berenika – imię żeńskie
  • Berenika I (zm. ok. 275 p.n.e.) – królowa Egiptu, żona Ptolemeusza I
  • Berenika (ok. 280–246 p.n.e.) – królowa Syrii, siostra Ptolemeusza III, żona Antiocha II
  • Berenika II (ok. 269/268–221/220 p.n.e.) – królowa Egiptu, żona Ptolemeusza III Euergetesa
  • Berenika III (zm. 80 p.n.e.) – królowa Egiptu, żona Ptolemeusza X
  • Berenika IV (zm. 55 p.n.e.) – władczyni Egiptu, siostra Kleopatry Wielkiej
  • Berenika (ur. 27/28) – księżniczka Judei, faworyta cesarza rzymskiego Tytusa
  • Katarzyna Berenika Miszczuk – polska pisarka
  • Berenike (Barnis) – historyczna nazwa miejscowości Barnis w Egipcie nad Morzem Czerwonym
  • Berenika – historyczna nazwa miasta Ejlat
  • Warkocz Bereniki – gwiazdozbiór nieba północnego
  • Berenice – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 20 kwietnia przypadają imieniny Bereniki.

 (1.1) Pani Bereniko, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɛ̃ˈɲika, AS: berẽńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Bereniczka ż., Berenisia ż., Nika ż.

 przym.

:: gwara. przest. Bereniczyn, Berenikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Bereniczka, Berenisia, Nika

Wiktionary


berenike

obce imię żeńskie


SJP.pl


berenson

nazwisko


SJP.pl


berensztajn

nazwisko


SJP.pl


berent

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berent – polskie nazwisko
  • Przemysław Berent (1962-) – polski polityk, menedżer, senator VI kadencji
  • Stanisław Berent (1888–1933) – polski działacz robotniczy, wiceburmistrz Pruszkowa (1927–1933)
  • Stefan Berent (1905–1949) – polski inżynier, porucznik Armii Krajowej, powstaniec warszawski
  • Szymon Berent (1585–1649) – polski zakonnik rzymskokatolicki, jezuita, kompozytor, profesor Akademii Wileńskiej, prefekt bursy muzycznej w Braniewie
  • Wacław Berent (1873–1940) – polski powieściopisarz i tłumacz
  • Hella Berent – niemiecka artystka
  • Margarete Berent – niemiecka prawniczka
  • Berent – dawny powiat na terenie Prus istniejący od 1818 do 1920,
  • Dawna nazwa miejscowości Kościerzyna.
  • Behrendt
  • Berend

Wikipedia


bereski

przymiotnik od: Bereza (miasto na Białorusi, dawniej: Bereza Kartuska); bereskokartuski (dawniej)


SJP.pl


bereskokartuski

→ Bereza Kartuska (dawna nazwa Berezy, miasta na Białorusi); bereski (przymiotnik od obecnej nazwy)


SJP.pl


berest

płaty kory brzozowej wykorzystywane w pszczelarstwie do wykładania dna barci


SJP.pl

Berest (j. łemkowski Берест) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój.

Wikipedia


berestecki

przymiotnik od: Beresteczko


SJP.pl


beresteczko

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie łuckim, nad Styrem;

Wiktionary

Beresteczko ( Берестечко) – miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie łuckim, siedziba władz hromady Beresteczko, leży nad Styrem.

W XVI wieku było prywatnym miastem szlacheckim w województwie wołyńskim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. beresteczanin mos., beresteczanka ż.

 przym. berestecki

Wiktionary


bereszyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Bereszyński (ur. 1946) – polski zoolog
  • Bartosz Bereszyński (ur. 1992) – polski piłkarz
  • Przemysław Bereszyński (ur. 1969) – polski piłkarz
  • Zbigniew Bereszyński (ur. 1956) – polski publicysta

Wikipedia


beret

1. rodzaj okrągłego i płaskiego nakrycia głowy;
2. potocznie: głowa; dyńka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Następną grupę stanowili liczni pastorzy w wysokich jedwabnych cylindrach, długich czarnych surdutach o prostych kołnierzykach z białymi wypustkami koloratek przy wycięciu kamizelek; dalej grupa farmerów w szkockich beretach, którzy przypominali ciężkawą postawą dawnych hreczkosiejów sprzed blisko sześćdziesięciu lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrɛt, AS: beret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. berecik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński radiónka

Wiktionary


beretka

rodzaj nakrycia głowy zbliżony kształtem do beretu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Łódź, Poznań, Kraków. zdrobn. beret

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. beret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec zawsze w beretce chodził.

Wiktionary


beretta

marka broni palnej i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. rodzaj włoskiego pistoletu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy jeszcze nie widział takiego pistoletu. Był to M9, amerykański pistolet zbudowany na bazie włoskiej beretty.

Wiktionary


bereza

nazwisko


SJP.pl

Bereza, Bereza Kartuska ( Бяроза, "Biaroza"; Берёза, "Bierioza") – miasto na Białorusi, w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu bereskiego. Miejscowość leży nad rzeką Jasiołdą, przy linii kolejowej Brześć – Baranowicze. W 2010 roku liczyła ok. 29,4 tys. mieszkańców.

Wikipedia


bereziak

więzień polityczny sanacyjnego obozu w Berezie Kartuskiej


SJP.pl


berezka

wieś w województwie podkarpackim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berezka – część miasta Trzebinia, w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
  • Berezka (daw. Bereska) – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Solina
  • Berezka – dawna wieś w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Tyrawa Wołoska
  • Berezka – w Górach Sanocko-Turczańskich, prawy dopływ Tyrawki.

Wikipedia


berezowski

nazwisko


SJP.pl

Berezowski (forma żeńska: Berezowska; liczba mnoga: Berezowscy) – polskie, rosyjskie i ukraińskie (ukr. Березовський, "Berezowśkyj") nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1802 osoby. Nazwisko pochodzi od ukraińskiego słowa "береза" (bereza) lub rosyjskiego słowa "берёза" (bjerioza) dla brzozy.

Wikipedia


berezyna

1. miasto na Białorusi;
2. rzeka na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dniepru;

 (1.2) geogr. rzeka w środkowej Białorusi, prawy dopływ Niemna;

 (1.3) geogr. miasto na Białorusi w obwodzie mińskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berezyna – miasto w obwodzie mińskim
  • Berezyna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim
  • Berezyna – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim, w sielsowiecie Michanowicze
  • Berezyna – przystanek kolejowy w miejscowości Borysów, w rejonie borysowskim, w obwodzie mińskim
  • Berezyna – stacja kolejowa w miejscowości Bobrujsk, w obwodzie mohylewskim
  • Berezyna – rzeka, prawy dopływ Dniepru
  • Berezyna – rzeka, prawy dopływ Niemna
  • Berezyna – dawna gmina
  • Berezyna – film z 1999 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bitwa nad Berezyną wykazała niezwykłe męstwo i poświęcenie żołnierza francuskiego i polskiego.

 (1.2) Źródła Berezyny znajdują się w centralnej części Wysoczyzny Mińskiej.

 (1.3) W 1803 wzniesiono w Berezynie drewniany kościół katolicki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. berezyński

Wiktionary


berezyński

przymiotnik od: Berezyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Berezyną, dotyczący Berezyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rejon berezyński leży w obwodzie mińskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berezyna ż.

Wiktionary


berezów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w rejonie rokitnowskim obwodu rówieńskiego na Wołyniu, na Ukrainie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berezów – dzielnica Suchedniowa
  • Berezów – przystanek kolejowy
  • Berezów – obwód lwowski, rejon starosamborski
  • Berezów – obwód rówieński, rejon rokitnowski
  • Berezów – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

 przym. berezowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. hist. Berezowo

Wiktionary


berezówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w obwodzie odeskim Ukrainy, siedziba władz rejonu berezowskiego;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Zalesie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berezówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Zalesie
  • Berezówka – gromada
  • Berezówka– rzeka, lewy dopływ Sanu
  • Berezówka – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Leśna
  • Berezówka – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Chorewo
  • Berezówka – dawna osada młyńska w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Miadzioł.
  • Berezówka – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Krypule.
  • Berezówka – miasto w obwodzie odeskim, w rejonie berezowskim
  • Berezówka – wieś w obwodzie chmielnickim, w rejonie nowouszyckim (na Podolu)
  • Berezówka – wieś w obwodzie kirowohradzki, w rejonie hajworońskim
  • Berezówka (Dawniej Laszków) – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie radziechowskim
  • Berezówka – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie korzeckim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. berezówecki, berezowski

Wiktionary


bereś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Bereś (ur. 1930, zm. 2012) – polski rzeźbiarz, plastyk
  • Stanisław Bereś, pseud. Stanisław Nowicki (ur. 1950) – polski poeta, krytyk literacki, tłumacz i historyk literatury
  • Witold Bereś (ur. 1960) – polski dziennikarz, autor książek oraz scenarzysta i producent filmowy
  • Maria Pinińska-Bereś (ur. 1931, zm. 1999) – polska rzeźbiarka i performerka, autorka instalacji i environment

Wikipedia


bereściany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kiwereckim obwodu wołyńskiego;

Wiktionary

Bereściany ( Берестяне, "Berestiane") – wieś na Ukrainie w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bereściański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Bereszczany, Berestiany

Wiktionary


bereście

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w rejonie dąbrowickim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

Be

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bereścieński

Wiktionary


bereźne

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu berezieńskiego, położone nad rzeką Słuczą;

Wiktionary

Bereźne ( Березне, "Berezne") – miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu berezieńskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. berezieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Jędrzejów

Wiktionary


bereźnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na zachodniej Ukrainie, przepływająca przez obwód iwanofrankiwski i lwowski, prawy dopływ Dniestru

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bereźnica – potok w Bieszczadach, lewy dopływ w Sanu
  • Bereźnica – dawna nazwa wsi Bereżnica w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Horodło
  • Bereźnica Niżna – poprzednia nazwa opuszczonej wsi Bereżnica Niżna na terenie powiatu Leskiego
  • Bereźnica Wyżna – poprzednia nazwa wsi Bereżnica Wyżna w powiecie Leskim
  • Bereźnica – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Różana
  • Bereźnica – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kałuskim
  • Bereźnica – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie wierchowińskim
  • Bereźnica – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim
  • Bereźnica – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie stryjskim
  • Bereźnica – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie stryjskim (dawniej w rejonie żydaczowskim)
  • Bereźnica – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie sarneńskim
  • Bereźnica – rzeka, prawy dopływ Dniestru

Wikipedia


bereźnicki

nazwisko


SJP.pl


bereźwica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dzisny;

Wiktionary

Bereźwica, Berezówka ( Бярэжвіца, "Biareżwica"; Бярозаўка, "Biarozauka") – rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dzisny. Ma długość 53 km.

Wikipedia


bereżce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim;

 (1.2) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie lubomelskim obwodu wołyńskiego ;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bereżecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bereźce

Wiktionary


bereżki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie dąbrowskim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

Bereżki (dawniej Bereska, w latach 1977–1981 Brzeżki) – bieszczadzka wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 896, a dokładniej w miejscu, gdzie potok Bystry uchodzi do Wołosatego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. bereżecki

Wiktionary


berg

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berg – gmina w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Bruck an der Leitha
  • Berg bei Rohrbach – dawna gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Rohrbach
  • Berg im Attergau – gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Vöcklabruck
  • Berg im Drautal – gmina w kraju związkowym Karyntia, w powiecie Spittal an der Drau
  • Berg – dzielnica gminy (deelgemeente) Kampenhout w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka, w okręgu Halle-Vilvoorde
  • Berg – dzielnica Tongeren
  • Berg – gmina
  • Berg-sur-Moselle – gmina
  • Berg Altena – dzielnica Willemstadu
  • Berg – wieś w gminie Betzdorf, w kantonie Grevenmacher
  • Berg – wieś w gminie Colmar-Berg, w kantonie Mersch
  • Berg – gmina w Badenii-Wirtembergii, w powiecie Ravensburg

Wikipedia


berga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kamień, bryła

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. hałda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berga – miasto w Katalonii
  • Berga – gmina w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Mansfeld-Südharz
  • Berga/Elster – dzielnica Berga-Wünschendorfu
  • Berga-Wünschendorf – miasto w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Greiz
  • Berga – miejscowość w regionie Kalmar, w gminie Högsby

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bergowa, bergowka

Wiktionary


bergama

dekoracyjny gobelin z prostym wzorem, produkowany od XVII w. we Włoszech


SJP.pl

Bergama – miasto w zachodniej Turcji, w prowincji Izmir, historyczna nazwa: Pergamon. Według danych na rok 2000 miasto zamieszkiwało 52 173 osób.

W mieście rozwinął się przemysł bawełniany oraz skórzany.

Kompleks archeologiczny ruin starożytnego Pergamonu znajduje się na górującym nad współczesnym miastem akropolu. Na obrzeżach Bergamy znajduje się także inne stanowisko archeologiczne – ruiny dawnego Asklepiejonu.

Wikipedia


bergamasca

[czytaj: bergamaska] dawny ludowy taniec włoski, o żywym tempie i parzystym metrum, wykorzystywany w muzyce klasycznej; bergamaska, pergameska


SJP.pl


bergamasco

[czytaj: bergamaska] dawny ludowy taniec włoski, o żywym tempie i parzystym metrum, wykorzystywany w muzyce klasycznej; bergamaska, pergameska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kynol. rasa psa o długiej sierści;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bergamasco (gmina we Włoszech)
  • Bergamasco (rasa psa)
  • Bergamasco (dialekt)

Wikipedia


bergamaska

dawny taniec włoski o żywym tempie, rozpowszechniony w Europie w okresie odrodzenia; pergameska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. choreogr. włoska pieśń do tańca lub taniec;

Wiktionary

Bergamaska (wł. bergamasca, od miasta Bergamo) – dawny ludowy taniec włoski, o żywym tempie i parzystym metrum, rozpowszechniony w Europie w XVI – XVII wieku. Opracowania muzyczne tego tańca pozostawili Girolamo Frescobaldi, Giovanni Salvatore, Samuel Scheidt i inni kompozytorzy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bergamo n., bergamczyk mos., bergamończyk mos., bergamka ż., bergamonka ż.

 przym. bergamski, bergamoński

Wiktionary


bergamczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bergamo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyniesione do obozu części przekazywał jednemu ze strzelców alpejskich, bergamczykowi z batalionu «Tirano» (…)

 (1.1) — Bergamczyk zawsze popiera bergamczyka.

 (1.1) Gościła w Warszawie delegacja włoskiego miasta Bergamo, która przybyła do Polski na obchody 100-lecia Powstania Styczniowego, w którym zginął bergamczyk generał Francesco Nullo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bergamo n., bergamończyk mos.

:: fż. bergamonka ż., bergamka ż.

 przym. bergamoński, bergamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bergamończyk

Wiktionary


bergamo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

 (1.2) geogr. adm. prowincja we Włoszech, w regionie Lombardia ze stolicą w Bergamo (1.1);

Wiktionary

Bergamo – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Bergamo, położone u południowych podnóży Alp Bergamskich. Dawna nazwa miejscowości to "Bergomum".

W Bergamo w 1826 urodził się Francesco Nullo, pułkownik, przyjaciel i powiernik Giuseppe Garibaldiego, dowódca ochotników włoskich, tzw. garibaldczyków, którzy wzięli udział w polskim powstaniu styczniowym 1863. Bergamo posiada również swój klub piłkarski – Atalanta BC, w której grał między innymi Christian Vieri.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przenieśmy się teraz […] w rejon włoskiego miasta Bergamo w północnej Lombardii, słynącego jako ojczyzna technologii wielkopiecowej. W rejon Bergamo, gdzie w XVI wieku narodziły się nie tylko wielkie piece, ale najsławniejsza z masek komedii dell'arte, arlekin […]

 (1.1) W 463 roku z rozkazu Egidiusza Alanowie najechali na Italię. Zostali pobici w bitwie pod Bergamo i musieli się wycofać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamczyk mos., bergamończyk mos., bergameńczyk mos., bergamonka ż., bergamka ż., bergamaska ż.

 przym. bergamski, bergamoński, bergameński

Wiktionary


bergamota

1. drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, pokrewne pomarańczy, uprawiane głównie na europejskim wybrzeżu śródziemnomorskim i na Kaukazie; pomarańcza bergamota;
2. odmiana gruszy o owocach kulistych, używanych najczęściej na przetwory; też: owoc tej gruszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. pomarańcza bergamota.

 (1.2) zob. pysznogłówka szkarłatna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmɔta, AS: bergãmota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bergamotka

Wiktionary


bergamotka

1. odmiana gruszy o spłaszczonych owocach, używanych do przetworów i deserów; bergamota;
2. owoc tej odmiany gruszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zob. bergamota.

 (1.2) kosmet. spoż. olejek eteryczny z bergamotki (1.1); zapach bergamotki (1.1); stosowany m.in. do produkcji herbaty Earl Grey i w przemyśle kosmetycznym

 (1.3) bot. zob. pysznogłówka.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pysznogłówka szkarłatna
  • pomarańcza bergamota

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kupiłam sobie balsam do ciała z bergamotką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmɔtka, AS: bergãmotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamota ż.

 przym. bergamotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bergamota, pomarańcza bergamota

 (1.2) olejek bergamotowy

Wiktionary


bergamotowy

przymiotnik od: bergamota


SJP.pl


bergamończyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Bergamo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te kilkanaście tysięcy rusznic bergamończyków może przynajmniej, jak sądzę, zdeptać tłuszczę miast, zasadzającą wiechę wolności.

 (1.1) Poniżej na grani ciągnął się długi sznur ludzi. (…) Gdzieś wśród nich powinien być uparty jak przystało na bergamończyka Simone.

 (1.1) Profesor Nullo Minissi, któremu imię nadano na cześć słynnego bergamończyka, jest nawet po kądzieli spokrewniony z rodem Nullo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bergamo n.

:: fż. bergamonka ż.

 przym. bergamoński, bergamski

Wiktionary


bergamoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bergamo, dotyczący Bergamo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmɔ̃j̃sʲci, AS: bergãmõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamczyk mos., bergamaska ż., Bergamo n., bergamończyk m., bergamonka ż., bergamka

 przym. bergamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bergamski

Wiktionary


bergamski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Bergamo, dotyczący Bergamo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bergamończyk mos., bergamczyk mos., Bergamo n., bergamaska ż.

 przym. bergamoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bergamoński

Wiktionary


bergamuty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) utopijny, fantastyczny archipelag z dziecięcego wiersza Jana Brzechwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wyspach Bergamutach podobno jest kot w butach. Widziano także osła, którego mrówka niosła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmutɨ, AS: bergãmuty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bergamucki

Wiktionary


bergen

miasto w Norwegii


SJP.pl

Bergen – norweskie miasto i gmina leżąca w okręgu Vestland, na styku mórz Północnego i Norweskiego.

Bergen jest drugim co do wielkości miastem kraju, liczy 289 330 mieszkańców (2023). Nazywane jest bramą do fiordów i znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia


bergen-belsen

niemiecki obóz koncentracyjny


SJP.pl

Ko

Wikipedia


bergenia

rodzaj pochodzących z Azji bylin z rodziny skalnicowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. azjatycka roślina ozdobna;

Wiktionary

Be

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈɡɛ̃ɲja, AS: bergẽńi ̯a

Wiktionary


bergenka

mieszkanka Bergen (miasta w Norwegii)


SJP.pl


berger

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berger – miasto w stanie Arkansas
  • Berger – miasto w stanie Idaho
  • Berger – miasto w stanie Illinois
  • Berger – miasto w stanie Missouri
  • Berger – miasto w stanie Ohio
  • Andreas Berger – austriacki lekkoatleta
  • Arnold Berger – niemiecki historyk kultury
  • Arthur Berger – amerykański kompozytor
  • Bolesław Berger – polski działacz socjalistyczny
  • Caspar Berger – śląski rzeźbiarz
  • Chris Berger – holenderski lekkoatleta
  • Edward Berger – polski inżynier, przewodniczący Prezydium WRN w Bydgoszczy

Wikipedia


bergerac

nazwisko


SJP.pl

Bergerac (, Brageirac) – miasto i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Dordogne, wokół którego rozpościera się region winiarski Bergerac. W 2022 r. miasto zamieszkiwało 26 852 osób. Bergerac jest podprefekturą departamentu Dordogne.

Wikipedia


bergeńczyk

mieszkaniec Bergen (miasta w Norwegii)


SJP.pl


bergeński

→ Bergen (miasto w Norwegii)


SJP.pl


bergkapela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. orkiestra górnicza

Wiktionary


bergmagister

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. górn. kierownik żupy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡmaˈɟistɛr, AS: bergmaǵister

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berkmajster

Wiktionary


bergman

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bergman – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Boone
  • Andrew Bergman – amerykański reżyser i scenarzysta filmowy
  • Cwi Bergman – prezes Związku Byłych Mieszkańców Łodzi w Izraelu
  • Daniel Bergman – szwedzki reżyser filmowy
  • Erik Bergman – fiński kompozytor
  • Eva Bergman – szwedzki reżyser filmowy
  • Hjalmar Bergman – szwedzki pisarz
  • Ingmar Bergman – szwedzki reżyser, scenarzysta filmowy i teatralny
  • Ingrid Bergman – szwedzka aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna
  • Lowell Bergman – amerykański producent telewizyjny
  • Peter Bergman – amerykański aktor
  • Stanisław Bergman – polski malarz

Wikipedia


bergmann

marka broni palnej i firma


SJP.pl

Tw 245 "Bergmann" – powojenne oznaczenie tramwaju elektrycznego serii 245, wytwarzanego w 1927 roku w Gdańskiej Fabryce Wagonów (niem. "Danziger Waggon Fabrik") i eksploatowanego w Gdańsku. Przed wojną zwany był potocznie z niemieckiego "Heubuder", ze względu na eksploatowanie tych pojazdów dla nowo otwartej linii nr 4 z Centrum na kąpielisko Stogi ("Heubude").

Wikipedia


bergmistrz

w dawnej Polsce: urzędnik górniczy w żupach krakowskich; bachmistrz


SJP.pl


bergoglio

nazwisko


SJP.pl


bergowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kamień, bryła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk berga, bergowka

Wiktionary


bergowka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kamień, bryła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk berga, bergowa

Wiktionary


bergson

nazwisko, np. Henri Bergson [czytaj: ąri bergSĄ] (1859 - 1941) - francuski pisarz i filozof, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1927, twórca intuicjonizmu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gabriel Bergson (1790–1844) – warszawski kupiec, syn Bera Sonnenberga
  • Gustaw Bergson (1850–1908) – warszawski kupiec
  • Henri Bergson (1859–1941) – pisarz i filozof francuski
  • Jakub Bergson (1794–1856) – kupiec, syn Bera Sonnenberga
  • Ludwik Bergson (ujednoznacznienie)
  • Michał Bergson (ujednoznacznienie)
  • Samuel Bergson (1829–1911) – kupiec i filantrop

Wikipedia


bergsonista

→ bergsonizm


SJP.pl

Patrz:

bergsonizm

bergsonistka

→ bergsonizm


SJP.pl

Patrz:

bergsonizm

bergsonizm

koncepcja filozoficzna krytykująca wartość poznania intelektualnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. prąd filozoficzny i literacki krytykujący wartość poznania intelektualnego i podnoszący rangę intuicji;

Wiktionary

Bergsonizm – prąd literacki, ukształtowany na przełomie XIX i XX wieku pod wpływem filozofii Henriego Bergsona (irracjonalizm, podniesienie rangi intuicji, wprowadzenie pojęcia pędu życiowego – "élan vital", rozważania na temat schematyzmu języka, który hamuje poznanie zmieniającej się dynamicznie rzeczywistości).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bergsonista m.

Wiktionary


bergsonowski

nawiązujący do koncepcji Henri Bergsona, francuskiego filozofa i pisarza


SJP.pl


berhomet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego;

Wiktionary

Berhomet ( Берегомет) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego, siedziba hromady Berhomet.

Osiedle leży na lewym brzegu rzeki Seret. Długość 12 km.

Znajduje tu się stacja kolejowa Berhomet.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. berhomecki

Wiktionary


beri-beri

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1;

Wiktionary

Be

Wikipedia


beria

nazwisko


SJP.pl


berimbau

[czytaj: berimbał] brazylijski jednostrunny instrument muzyczny


SJP.pl

Berimbau – jednostrunowy instrument muzyczny pochodzenia afrykańskiego charakterystyczny dla brazylijskiej sztuki walki – capoeira, rodzaj łuku muzycznego. Jest najważniejszym instrumentem w tzw. "bateria" i wyznacza rytm grających ("capoeiristas") w "roda" (wymowa "hoda").

Wikipedia


beringia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geol. pas lądu łączący Azję i Amerykę w okresie zlodowaceń;

Wiktionary

Beringia – istniejący w okresie zlodowaceń pas lądu łączący dzisiejszą Syberię w Azji z terenami północnej Kanady i Alaski w Ameryce Północnej. Ludzie zamieszkujący w przeszłości Beringię najprawdopodobniej byli przodkami dzisiejszych Indian. Beringia pokryta była roślinnością.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Badania wykazują, iż obszary Beringii pokryte były roślinnością.

Wiktionary


beriowszczyzna

okres terroru w Związku Radzieckim w latach 1938 - 1953, kiedy sowieckim aparatem represji kierował Ławrentij Beria


SJP.pl


beriszon

francuska rasa owcy domowej; berrichon


SJP.pl


berkel

promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97, pierwiastek należący do aktynowców, niewystępujący w przyrodzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Berkel jest aktynowcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrkɛl, AS: berkel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. berkelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bk

Wiktionary


berkeleizm

koncepcja filozoficzna głosząca, że przedmiotem poznania mogą być jedynie subiektywne idee pochodzące od wrażeń zmysłowych


SJP.pl


berkeley

George Berkeley (1685-1753), irlandzki filozof, biskup anglikański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berkeley – rzeka w stanie Australia Zachodnia, we wschodniej części regionu Kimberley
  • Berkeley – miejscowość w prowincji Ontario
  • Berkeley – miasto w hrabstwie Gloucestershire
  • Berkeley – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Alameda
  • Berkeley – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie St. Louis
  • Berkeley – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
  • Berkeley Heights – miejscowość w stanie New Jersey
  • Berkeley Lake – miejscowość w stanie Georgia
  • Berkeley Township – miejscowość w stanie New Jersey
  • Berkeley (ang. Berkeley Township) – gmina w stanie New Jersey, w hrabstwie Ocean
  • Berkeley County – hrabstwo w stanie Karolina Południowa
  • Berkeley County – hrabstwo w stanie Wirginia Zachodnia

Wikipedia


berkelowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący berkelu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berkel m.

Wiktionary


berkowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filip Berkowicz (ur. 1977) – polski muzykolog i menedżer kultury
  • Józef Berkowicz (1789–1846) – polski wojskowy pochodzenia żydowskiego
  • Julja Szamalow-Berkowicz (ur. 1964) – izraelska polityk
  • Konrad Berkowicz (ur. 1984) – polski polityk
  • Marian Berkowicz (1935–2012) – polski poeta
  • Michael Berkowitz (1863–1935) – żydowski pedagog i pisarz związany z Austro-Węgrami i Polską, pionier ruchu syjonistycznego
  • Oskar Berkowicz (1904-1956) – działacz komunistyczny
  • Rose Berkowicz (1922–1943) – francuska socjalistka
  • Żenia Berkowicz (ur. 1985) – rosyjska poetka i reżyserka teatralna
  • Berkowicz (herb) – polski herb szlachecki
  • Berkowicz i Pietrijczuk

Wikipedia


berkowiec

dawna rosyjska jednostka ciężaru równa dziesięciu pudom (ok. 164 kg); bierkowiec


SJP.pl

Berkowiec – rosyjska jednostka masy.

1 berkowiec = 163,81 kg = 10 pudów = 400 funtów.

Wikipedia


berkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ołeksandr Berkowski – ukraiński piłkarz
  • Paweł Berkowski – polski poeta, performer i działacz kulturalny
  • Berkowski – wieś w Bułgarii

Wikipedia


berkshire

[czytaj: baksze] brytyjska rasa świń; berkszyr


SJP.pl

Berkshire – hrabstwo ceremonialne i historyczne w południowej Anglii, w regionie South East England, położone na zachód od Londynu, w dolinie Tamizy i rzeki Kennet, uznawane za jedno z tzw. Home Counties. Do 1998 roku Berkshire pełniło funkcję administracyjną jako hrabstwo niemetropolitalne.

Wikipedia


berkszyr

świnia rasy należącej do typu tłuszczowo-mięsnego; berkshire


SJP.pl


berkszyry

świnia rasy należącej do typu tłuszczowo-mięsnego; berkshire


SJP.pl


berkut

duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, o upierzeniu ciemnobrązowym, na głowie i ogonie - białym; birkut; bielik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • berkut, bierkut – orzeł przedni w języku odpowiednio ukraińskim i rosyjskim
  • bierkut – radziecki skafander kosmiczny
  • Berkut – polska grupa muzyczna grająca folk ukraiński
  • Berkut – nazwa specjalnych oddziałów milicji ukraińskiej
  • S-25 Berkut – system radzieckich pocisków rakietowych
  • Su-47 Berkut – rosyjski samolot
  • „Berkut” – rosyjski niszczyciel typu Sokoł z końca XIX wieku (od 1902 roku „Pronzitielnyj”)
  • Bierkut – kryptonim projektu radzieckich krążowników rakietowych projektu 1134
  • Bierkut-A – kryptonim projektu radzieckich krążowników rakietowych projektu 1134A
  • Bierkut-B – kryptonim projektu radzieckich krążowników rakietowych projektu 1134B
  • Berkut – jeden z pseudonimów Wołodymyra Soroczaka
  • Leonid Berkut – ukraiński historyk

Wikipedia


berkutowiec

funkcjonariusz Berkutu, wyspecjalizowanej jednostki ukraińskiej milicji


SJP.pl


berlacz

dawniej:
1. futrzana lub wojłokowa nakładka na but, używana w czasie mrozów;
2. rodzaj zimowego buta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. obuw. zimowy but z futra lub wojłoku nakładany na zwykłe obuwie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrlat͡ʃ, AS: berlač

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berleć, berlocie

Wiktionary


berlacze

dawniej: rodzaj zimowego obuwia z futrem na zewnątrz


SJP.pl


berlaczek

zdrobnienie od: berlacz


SJP.pl


berliet

dawna marka pojazdów i firma


SJP.pl

Berliet – były francuski producent samochodów osobowych, ciężarowych i innych pojazdów użytkowych z Vénissieux.

Wikipedia


berlin

dawny czterokołowy pojazd konny, rodzaj karety; berlinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto, stolica Niemiec;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w Stanach Zjednoczonych

 (1.3) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Berlin – stolica, największe miasto Niemiec i zarazem kraj związkowy. Zajmuje powierzchnię ok. 891,70 km² i zamieszkuje go 3 878 100 osób (31 grudnia 2023). Jest największym miastem w Unii Europejskiej pod względem liczby mieszkańców w granicach administracyjnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój znajomy mieszka w Berlinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrlʲĩn, AS: berlʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ber mrz., berlińczyk m., berlinianka ż., berlinka ż., berliniak m.

 przym. berliński, podberliński

Wiktionary


berlina

dawny czterokołowy pojazd konny, rodzaj karety; berlinka


SJP.pl

Berlina to rodzaj karety konstrukcji rozworowej, tzn. takiej, gdzie pudło zawieszone było pomiędzy dwoma drągami. W XIX wieku znana już jako kareta czteroosobowa, zawieszona.

Określenie "berlina" stosowane było w odniesieniu do trójbryłowych nadwozi samochodów (sedan), np. Fiat 125, Opel Rekord, szczególnie produkowanych lub przeznaczonych na rynki: włoski, portugalski, hiszpański i rumuński.

Wikipedia


berling

nazwisko, m.in. Zygmunt Berling (1896-1980) - polski generał


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berling – miejscowość we Francji
  • Charles Berling
  • Peter Berling
  • Zygmunt Berling

Wikipedia


berlinger

mały statek żaglowy używany w XIII–XV wieku; balinger


SJP.pl


berlingo

model samochodu marki Citroën


SJP.pl

Berlingo – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Brescia.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 1864 osoby, 466 os./km².

Wikipedia


berlingowiec

żołnierz Armii Wojska Polskiego dowodzonej przez generała Zygmunta Berlinga


SJP.pl


berlinguer

[czytaj: berlingłer] nazwisko


SJP.pl


berlinianka

mieszkanka Berlina; Berlinka (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Berlina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrlʲĩˈɲãnka, AS: berlʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin m., berlińczyk m., berlinka ż.

 przym. berliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berlinka

Wiktionary


berlinka

1. potocznie: odcinek drogi z Berlina do Królewca, przebiegający przez Polskę;
2. dawny płaskodenny statek rzeczny, rodzaj barki;
3. dawny czterokołowy pojazd konny, rodzaj karety; berlina;
4. dawna srebrna moneta pruska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Berlina

 (1.2) żegl. nieduży, kryty, żaglowy statek rzeczny, używany do przewożenia towarów; transportowa duża łódź żaglowa;

 (1.3) hist. podróżny resorowany pojazd konny z krytym, oszklonym nadwoziem i czterema lub dwoma miejscami siedzącymi

 (1.4) hist. rodzaj tramwaju z końca XIX wieku

 (1.5) numizm. pruska moneta srebrna, wybijana także z polskim stemplem

 (1.6) spoż. rodzaj wędliny w postaci cienkiej kiełbaski, odmiana parówki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berlinka – budowana przez III Rzeszę autostrada Berlin – Królewiec
  • berlinka (statek)
  • potoczne określenie Pruskiej Biblioteki Państwowej w Berlinie
    • Berlinka, zbiór dokumentów pochodzących z powyższej biblioteki, obecnie w Bibliotece Jagiellońskiej
  • berlinka (tramwaj)
  • berlinka (moneta)
  • berlinka (parówka)
  • berlinka – potoczne określenie rodzaju tymczasowej konstrukcji oporowej
  • berlina (powóz)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈlʲĩnka, AS: berlʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin mrz., berlinianka ż.

:: fm. berlińczyk mos.

 przym. berliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berlinianka

Wiktionary


berlioz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hector Berlioz
    • Karnawał rzymski (Berlioz)
  • Jacques Berlioz
  • Joseph-Berlioz Randriamihaja
  • (69288) Berlioz

Wikipedia


berlińczyk

mieszkaniec Berlina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Berlina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest berlińczykiem, ale teraz mieszka w Warszawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: berlʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin m., berlina ż., berlinka ż., berlińskość ż.

:: fż. berlinka ż., berlinianka ż.

 przym. berliński

Wiktionary


berliński

przymiotnik od: Berlin (stolica Niemiec)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Berlin

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Berliński (* 1937, Rybnik) – polski żużlowiec, ojciec Mirosława Berlińskiego
    • Mirosław Berliński (* 1960, Rybnik) – polski żużlowiec, syn Bogdana Berlińskiego
  • Hersz Berliński, ps. Herszek, Jeleń (1908, Łódź – 1944, Warszawa) – żydowski działacz ruchu oporu podczas II.
  • Norbert Stanisław Berliński (* 1938, Równe) – polski inżynier, działacz partyjny i państwowy
  • Rafał Berliński (* 1976, Płock) – polski piłkarz występujący na pozycji defensywnego pomocnika lub bocznego obrońcy
  • Tova Berlinski (* 1915, Oświęcim) – izraelska malarka polskiego pochodzenia
  • Berlin (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj w świecie pamięta się dobrze zburzenie muru berlińskiego, a niedostatecznie pamięta się zdarzenia w Polsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈlʲĩj̃sʲci, AS: berlʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ber mrz., Berlin m., berlińczyk m., berlinianka ż., berlinka ż.

Wiktionary


berlusconi

[czytaj: berlusKOni] nazwisko


SJP.pl


berman

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Berman (1906–1978) – polski i izraelski polityk oraz działacz społeczny pochodzenia żydowskiego
  • Bronisław Berman (1903–1937) – polski i radziecki działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego
  • Izydor Berman (ok. 1898–1942) – polski i żydowski pisarz, tłumacz, krytyk literacki i publicysta
  • Jakub Berman (1901–1984) – polski działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego
  • Lazar Berman (1930–2005) – rosyjski pianista
  • Lejb Berman (1887–1944) – żydowski literat
  • Marrissa Berman – amerykańska narciarka
  • Mieczysław Berman (1903–1975) – polski grafik
  • Rick Berman (ur. 1945) – amerykański producent telewizyjny
  • Thijs Berman (ur. w 1957) – polityk holenderski
  • Wiktor Borowski, właściwie Aron Berman (1905–1976) – polski działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego
  • Antoni Marianowicz, właściwie Kazimierz Jerzy Berman (1924–2003) – polski poeta

Wikipedia


bermudczyk

mieszkaniec Bermudów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mieszkaniec Bermudów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bermudy nmos.

:: fż. Bermudka ż.

 przym. bermudzki

Wiktionary


bermudka

cienki skafander piankowy do nurkowania, z krótkimi nogawkami i rękawami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Bermudów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bermudy nmos.

:: fm. Bermudczyk mos.

 przym. bermudzki

Wiktionary


bermudy

letnie spodenki sięgające niemal do kolan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odzież. męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plażaaży

Wiktionary

Be

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Bermudy nmos., Bermudczyk m., Bermudka ż., bermudka ż.

 przym. bermudzki

Wiktionary


bermudzki

związany z Bermudami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Bermudów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bermudy nmos., Bermudka ż., Bermudczyk mos., bermudy nmos.

Wiktionary


bermyca

wysoka czapka futrzana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wysoka futrzana czapka;

Wiktionary

Bermyca (od niem. "Bärenmütze" – niedźwiedzia czapka) – wojskowe nakrycie głowy w kształcie wysokiej czapki, najczęściej wykonane lub przynajmniej pokryte niedźwiedzią skórą w oryginalnym kolorze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈmɨt͡sa, AS: bermyca

Wiktionary


bernaciak

nazwisko


SJP.pl


bernacki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Bernacki (1944–2024) – rzymskokatolicki duchowny
  • Gerard Bernacki (1942–2018) – rzymskokatolicki duchowny
  • Jan Bernacki (1880–1944) – polski pisarz i publicysta
  • Leszek Bernacki (1958–2017) – polski botanik
  • Lucjan Bernacki (1902–1976) – rzymskokatolicki duchowny
  • Ludwik Bernacki (1851–1921) – polsko-austriacki urzędnik, prawnik
  • Ludwik Bernacki (1882–1939) − polski historyk literatury, bibliotekarz
  • Ludwik Bernacki (ur. 1937) − polski inżynier, przedsiębiorca, polityk
  • Marek Bernacki (ur. 1965) – polski językoznawca
  • Rafał Bernacki (ur. 1972) – polski piłkarz ręczny
  • Rafał Bernacki (ur. 1981) – polski hokeista
  • Samuel Bernacki (zm. 1768)

Wikipedia


bernadeciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bernadety lub z nią związany


SJP.pl


bernadeta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) ofic. urz. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Bernadeta, Bernadetta – imię żeńskie, polski odpowiednik francuskiego imienia "Bernadette", które jest zdrobnieniem imienia "Bernadet" utworzonego od imienia Bernard.

Zdrobnienia: Bernadka, Bernatka, Bernadzia, Bernadetka, Becia, Benia, Berni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Bernadeta i doskonale grała w tenisa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Bernadetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Bernadetka

Wiktionary


bernadetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. poufała forma żeńskiego imienia Bernadeta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojechałam na zakupy, podczas gdy Adam został w domu i bawił się z Bernadetką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bernadeta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bernadeta

Wiktionary


bernadetta

imię żeńskie


SJP.pl


bernadotte

[czytaj: bernaDOT] dynastia panująca w Szwecji od 1818 roku i w Norwegii w latach 1818-1905


SJP.pl

Be

Wikipedia


bernadowski

nazwisko


SJP.pl


bernanke

[czytaj: bernanki] nazwisko


SJP.pl


bernanos

nazwisko


SJP.pl


bernard

duży, silny pies o długiej sierści; bernardyn; rasa tych psów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Le Bernard – miejscowość i gmina
  • Bernard – miejscowość
  • Bernard – arcybiskup Splitu
  • Bernard – biskup płocki
  • Bernard – biskup Porto
  • Bernard – biskup poznański
  • Bernard – biskup Symbalonu
  • Bernard – duchowny rzymskokatolicki, franciszkanin, arcybiskup halicki
  • Bernard – hrabia Ravensbergu
  • Bernard – książę Saksonii-Weimaru
  • Bernard – brazylijski piłkarz
  • Bernard – syn Karola Młota

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli Bernard i ona psom oczy sprzedadzą, to muszą się świata wyrzec całego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrnart, AS: bernart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bernardowa ż.

 przym. Bernardowy, bernardzki

Wiktionary


bernarda

duży, silny pies o długiej sierści; bernardyn; rasa tych psów


SJP.pl

Bernarda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, żeński odpowiednik imienia Bernard

Wikipedia


bernardek

zdrobnienie od: Bernard (imię męskie)


SJP.pl


bernardetta

imię żeńskie


SJP.pl


bernardostwo

Bernard z małżonką; Bernardowie


SJP.pl


bernardowie

imię męskie


SJP.pl


bernardowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bernarda lub z nim związany


SJP.pl


bernardyn

członek zakonu założonego przez św. Franciszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. hist. członek odłamu franciszkanów w Polsce, na Ukrainie i na Litwie;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. rasa psa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernardyn (imię)
  • bernardyn (rasa psa)
  • zakonnik, członek zakonu bernardynów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy nim stał kwestarz, sędzia tuż przy bernardynie.

 (1.1) Bernardynami byli mickiewiczowscy ksiądz Robak i ksiądz Piotr.

 (2.1) Nasi franciszkanie przed wojną trzymali okazałe bernardyny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bernardyn m.

:: fż. bernardynka ż.

 przym. bernardyński, pobernardyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) franciszkanin, minoryta, brat mniejszy, obserwant, alkantaryn, amadeita

 (2.1) bernard

Wiktionary


bernardyna

duży, silny pies z rasy dogów; bernard


SJP.pl

Bernardyna – żeński odpowiednik imienia Bernardyn. Patronką tego imienia jest św. Bernardyna z Foligno.

Bernardyna imieniny obchodzi 21 września i 23 września (druga data na pamiątkę bł. Bernardyny Marii Jabłońskiej).

Wikipedia


bernardynek

roślina lecznicza; drapacz lekarski


SJP.pl


bernardyni

członek zakonu założonego przez św. Franciszka


SJP.pl

Bernardyni – zwyczajowa nazwa "Prowincji Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Polsce". Źródłem tej nazwy zwyczajowej jest wezwanie pierwszego klasztoru: św. Bernardyna ze Sieny w Krakowie. W tym znaczeniu jest ona rozumiana na terenach Polski wchodzących w latach 1454–1795 w skład I Rzeczypospolitej, czyli w Polsce, na Litwie, Ukrainie, Łotwie i Białorusi.

Wikipedia


bernardynka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Mniszki Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu;
2. likier ziołowy


SJP.pl


bernardynki

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Mniszki Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu;
2. likier ziołowy


SJP.pl

Bernardynki, Mniszki Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu – żeński zakon z rodziny zakonów franciszkańskich, istniejący wyłącznie w Polsce.

Bernardynki pielęgnują tradycję adoracji Najświętszego Sakramentu w swoich świątyniach. Zakon ma charakter kontemplacyjno-klauzurowy. W czasie wolnym od modlitwy bernardynki zajmują się szyciem szat liturgicznych, wypiekiem hostii i komunikantów.

Wikipedia


bernardyński

1. związany z zakonem bernardynów;
2. pies bernardyński - duży, silny pies z rasy dogów; bernardyn, bernard


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zakonem bernardynów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wygląda chłopak jak bernardyński prowincjał, zmężniał, opalił się, utył.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bernardyn mzw./mos.

Wiktionary


bernardziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bernardy lub z nią związany


SJP.pl


bernat

nazwisko


SJP.pl


bernatek

nazwisko


SJP.pl


bernatowicz

nazwisko


SJP.pl

Bernatowicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Suchekomnaty, z nobilitacji.

Wikipedia


bernaś

nazwisko


SJP.pl


bernenka

suka psa berneńczyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Berna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈnɛ̃nka, AS: bernẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berno n.

:: fm. berneńczyk mos.

 przym. berneński

Wiktionary


berners

nazwisko


SJP.pl


bernesco

[czytaj: bernesko] w literaturze: gatunek utworów satyryczno-komediowych, charakteryzujący się kontrastem między wyszukanym stylem a błahą lub wulgarną tematyką, popularny we Włoszech w XVI wieku


SJP.pl


berneńczyk

rasa psa; berneński pies pasterski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Berna

 (1.2) kynol. rasa psów, należąca do sekcji szwajcarskich psów pasterskich;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈnɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: bernẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berno n.

:: fż. bernenka ż.

 przym. berneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) berneński pies pasterski

Wiktionary


berneński

przymiotnik od: Berno


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Berno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pierwsze – i to właściwie już powinno argumentację wyczerpać – poprawka ta byłaby sprzeczna z konwencją berneńską, której Polska zobowiązała się przestrzegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈnɛ̃j̃sʲci, AS: bernẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berneńczyk mos., Bernenka ż., Berno n., bernenka ż., berneńczyk mos.

Wiktionary


bernhard

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernhard – książę holenderski
  • Christoph Bernhard – niemiecki kompozytor
  • Jan Bernhard – polski inżynier
  • Rolf Bernhard – szwajcarski lekkoatleta
  • Sandra Bernhard – amerykańska aktorka
  • Thomas Bernhard – austriacki pisarz
  • (2643) Bernhard – planetoida
  • Bernhard – herb szlachecki
  • Bernard
  • Operacja Bernhard
  • Sankt Bernhard

Wikipedia


bernhardt

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kevin Bernhardt (ur. 1961) – amerykański aktor, scenarzysta i producent filmowy
  • Martin Bernhardt (1844–1915) – niemiecki neurolog
  • Robert Bernhardt (1874–1950) – polski lekarz dermatolog
  • Sarah Bernhardt (1844–1923) – francuska aktorka i reżyserka

Wikipedia


bernikla

gęś żyjąca na wybrzeżach mórz półkuli północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. zamieszkująca półkulę północną gęś o czarnym dziobie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrʲˈɲikla, AS: berʹńikla

Wiktionary


bernina

masyw górski w Alpach Retyckich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernina – region w kantonie Gryzonia
  • Bernina – dawny okręg (Bezirk) w kantonie Gryzonia
  • Berninabach – rzeka, dopływ Inn
  • Bernina – kolej
  • Bernina – marka maszyn do szycia
  • Berninagruppe – pasmo górskie w Alpach
  • Berninapass – przełęcz w Alpach
  • Bernina-Alpen – niemiecka nazwa Alpi del Bernina
  • Bernina Express – połączenie kolejowe w Szwajcarii
  • Ospizio Bernina
  • Piz Bernina
  • Val Bernina

Wikipedia


bernini

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pietro Bernini (1562–1629) – włoski rzeźbiarz
  • Giovanni Lorenzo Bernini (1598–1680) – włoski rzeźbiarz, architekt i malarz
  • Anna Maria Bernini (ur. 1965) – włoska polityk
  • Bernini – stacja metra w Turynie
  • Piazza Bernini – plac w Turynie

Wikipedia


berno

1. stolica Szwajcarii
2. kanton w Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Szwajcarii;

 (1.2) geogr. kanton w Szwajcarii;

 (1.3) geogr. daw. Brno

Wiktionary

Berno ( Bern, Berne, Berna, Berna, gsw. Bärn) – "de facto" stolica oraz czwarte co do wielkości i ludności miasto oraz gmina (niem. Einwohnergemeinde) w Szwajcarii, siedziba rządu (niem. Bundesstadt) i stolica kantonu Berno. Znajduje się w regionie administracyjnym Bern-Mittelland, oraz okręgu Bern-Mittelland.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jogin poleciał do swoich uczniów do Berna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrnɔ, AS: berno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. berneńczyk mos., bernenka ż., Berneńczyk mos., Bernenka ż.

 przym. berneński

Wiktionary


bernolakowski

przymiotnik

 (1.1) związany ze słowackim językoznawcą Antonem Bernolákiem i opracowanym przez niego standardem języka słowackiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bernolakowiec mos.

Wiktionary


bernoulli

nazwisko


SJP.pl

Bernoulli to nazwisko słynnej rodziny szwajcarskich matematyków.

Wikipedia


bernstein

[czytaj: bernsztajn, bernstajn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernstein – gmina targowa w kraju związkowym Burgenland, w powiecie Oberwart
  • Bernstein – dzielnica Windischeschenbachu
  • Bernstein – dzielnica Wunsiedel
  • Bernstein am Wald – dzielnica Schwarzenbach am Wald
  • Pełczyce
  • Aleksandr Bernstein – rosyjski lekarz
  • Carl Bernstein – amerykański dziennikarz
  • Daniel J. Bernstein – amerykański matematyk
  • Eduard Bernstein – niemiecki ideolog
  • Elmer Bernstein – amerykański kompozytor
  • Felix Bernstein – niemiecki matematyk
  • Georg Heinrich Bernstein – niemiecki teolog

Wikipedia


bernsztajn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miner. bursztyn

Wiktionary


berrichon

[czytaj: beriSZĄ] francuska rasa owcy domowej; beriszon


SJP.pl


berry

[czytaj: bery] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berry – kraina historyczna w północno-środkowej Francji
  • Berry – miejscowość w stanie Nowa Południowa Walia
  • Berry – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Fayette
  • Berry – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Harrison
  • Berry – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane
  • Berry (ang. Berry Township) – gmina w USA, w stanie Illinois, w hrabstwie Wayne
  • Berry (ang. Berry Town) – gmina w USA, w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane
  • Berry, Chuck (1926–2017) – muzyk rockowy, gitarzysta i wokalista
  • Berry, Halle (ur. 1966) – aktorka amerykańska
  • Berry, Jan (1941–2004) – amerykański muzyk rockowy

Wikipedia


bersalier

1. w armii włoskiej: żołnierz oddziału piechoty zmotoryzowanej jednostek szybkich;
2. od połowy XIX wieku do II wojny światowej: żołnierz doborowych oddziałów piechoty włoskiej i sardyńskiej;
3. w XVIII wieku: strzelec w Tyrolu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. żołnierz włoskiej lekkiej piechoty zmechanizowanej;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bersalierski

Wiktionary


bersalierski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. wojsk. związany z bersalierem, bersalierami, dotyczący bersaliera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bersalier mos.

Wiktionary


berserk

w sagach nordyckich: wojownik mający opinię niezwyciężonego, walczący z siłą i dzikością niedźwiedzia


SJP.pl

Berserk (berserker) – według podań historycznych był nieznającym strachu wojownikiem nordyckim. Wikinga będącego berserkiem ogarniał szał walki, który dodawał mu nadludzkiej siły.

Wikipedia


berski

nazwisko


SJP.pl


berso

kryta aleja w ogrodach XVI-XVII wieku; bindaż, kolebka


SJP.pl


bert

1. żartobliwie: niemieckie działo oblężnicze; gruba berta;
2. dawniej: przybranie sukni w postaci dużego kołnierza lub falbany spadającej od szyi na dekolt i ramiona


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bert – gmina
  • BERT (model językowy)
  • Bert – imię
  • Bert is Evil – satyryczna strona internetowa
  • Beert

Wikipedia


berta

1. żartobliwie: niemieckie działo oblężnicze; gruba berta;
2. dawniej: przybranie sukni w postaci dużego kołnierza lub falbany spadającej od szyi na dekolt i ramiona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niemiecki ciężki moździerz oblężniczy używany podczas I wojny światowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Berta – imię żeńskie pochodzenia germańskiego
  • Berta – konspiracyjny nadajnik telewizyjny
  • berta – język w Etiopii
  • Berta 1 – samochód Formuły 1
  • Anna Berta (ur. 1991) – szwedzka tenisistka
  • Barbara Berta (ur. 1963) – szwajcarska piosenkarka
  • Benjámin Berta (ur. 2003) – węgierski kierowca wyścigowy
  • Oreste Berta (ur. 1940) – argentyński konstruktor wyścigowy
  • Tibor Berta (ur. 1966) – węgierski duchowny rzymskokatolicki, biskup
  • Berta (539-612) – królowa Kentu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛrta, AS: berta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruba berta

Wiktionary


bertelsmann

nazwisko


SJP.pl

Bertelsmann SE & Co. KGaA – międzynarodowy koncern mediowy założony w 1835 z siedzibą w Gütersloh, w Niemczech. Spółka działa w 63 krajach i zatrudnia ponad 100 tys. pracowników (stan na 30 czerwca 2007). W 2006 roku koncern odnotował przychody w wysokości 19,3 miliarda euro, zysk operacyjny (EBIT) wyniósł 1,87 miliarda euro, a dochód netto 2,4 miliarda euro. Od 1 stycznia 2008 do końca 2011 dyrektorem generalnym Bertelsmann AG był Hartmut Ostrowski.

Wikipedia


berthier

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacques Berthier − francuski kompozytor
  • Jan Berthier – ksiądz katolicki
  • Laetitia Berthier – burundyjska lekkoatletka, tyczkarka
  • Louis-Alexandre Berthier − książę Neuchâtel i Wagram, diuk Valengin, marszałek Francji
  • Pierre Berthier – francuski mineralog i geolog
  • (15905) Berthier – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Karabin Berthier Mle1907 − francuski karabin powtarzalny kalibru 8 mm, produkowany na początku XX wieku
  • Karabin maszynowy Vickers-Berthier – brytyjski ręczny karabin maszynowy opracowany przed I wojną światową

Wikipedia


bertold

imię męskie


SJP.pl

Bertold – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od starogermańskich słów "berath" „światły” i "wald" – „władca” i oznaczającego „światły władca”.

Bertold imieniny obchodzi 29 marca, 27 lipca i 14 grudnia.

Wikipedia


bertoldostwo

Bertold z małżonką; Bertoldowie


SJP.pl


bertoldowie

imię męskie


SJP.pl


bertoldowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bertolda lub z nim związany


SJP.pl


bertolecja

gęsto ulistnione drzewo dziko rosnące, obecnie występuje w Brazylii, Boliwii, Peru, Kolumbii, Gujanie i Wenezueli; orzech brazylijski


SJP.pl


bertolid

krystaliczny związek chemiczny niespełniający prawa stałości składu; związek niestechiometryczny, adaltonid


SJP.pl


bertolt

obce imię męskie


SJP.pl


bertone

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. samochód zaprojektowany i/lub produkowany przez włoskie przedsiębiorstwo Bertone

Wiktionary

Bertone – byłe włoskie przedsiębiorstwo projektujące samochody seryjne, jak i samochody koncepcyjne. Siedziba przedsiębiorstwa mieściła się w Turynie, we Włoszech. Styl Bertone jest bardzo charakterystyczny i rozpoznawalny nawet, jeśli są to samochody produkowane dla różnych koncernów. 18 grudnia 2014 roku firma ogłosiła bankructwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod budynek sądu podjechało srebrne bertone.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bertonka

Wiktionary


bertonka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mot. samochód zaprojektowany lub produkowany przez włoskie przedsiębiorstwo Bertone

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bertone

Wiktionary


bertram

roślina zielna z rodziny astrowatych; maruna szarolistna, piretrum, złocień dalmatyński, zębownik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bertram – imię męskie pochodzenia germańskiego
  • bertram (Anacyclus) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
  • Bertram (ang. Bertram Township) – gmina w USA, w stanie Iowa, w hrabstwie Linn
  • Bertram – miasto w USA, w stanie Iowa, w hrabstwie Linn
  • Bertram – miasto w USA, w stanie Teksas, w hrabstwie Burnet
  • Adolf Bertram – kardynał.

Wikipedia


bertramostwo

Bertram z małżonką; Bertramowie


SJP.pl


bertramowie

imię męskie


SJP.pl


bertramowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bertrama lub z nim związany


SJP.pl


bertrand

obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bertrand – imię męskie
  • J. Bertrand – francuski pływak, medalista olimpijski
  • Bertrand – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Mississippi
  • Bertrand – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Phelps
  • Bertrand (ang. Bertrand Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Berrien

Wikipedia


berwianka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi, na Grodzieńszczyźnie, prawy dopływ Pyranki

Wiktionary

Berwianka ( Бярвенка "Biarwienka")— rzeka w rejonie grodzieńskim obwodu grodzieńskiego, lewy dopływ rzeki Pyranki w dorzeczu Niemna. Długość 25 km. Powierzchnia zlewni 110 km². Średni spadek 0,7‰. Wypływa z Jeziora Długiego, uchodzi do Pyranki ok. 700 m na południowy zachód od wsi Prudy. Skanalizowana na całym swoim biegu.

Wikipedia


berwiński

nazwisko


SJP.pl


beryks

rodzaj morskich ryb promieniopłetwych, poławianych w celach spożywczych


SJP.pl


beryl

pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

 (1.2) miner. minerał należący do grupy krzemianów pierścieniowych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) wojsk. karabinek automatyczny wyprodukowany przez Fabrykę Broni „Łucznik”;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • beryl – pierwiastek chemiczny
  • beryl – minerał
  • Beryl – menedżer okien
  • Beryl – telewizor
  • Beryl – karabinek automatyczny
  • HMS „Beryl” - brytyjski okręt pomocniczy
  • HMAS „Beryl II” – australijski trałowiec pomocniczy
  • BERYL-2 – odbiornik radiokomunikacyjny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Minerałem berylu jest akwamaryna.

 (2.1) Dopóki atakujący byli daleko, nie było sensu ostrzeliwać z beryli kryjącej ich ciemności i rozbłysków ognia u wylotów luf.

 (2.1) Zamówienia 5 tys. beryli – karabinków o stosowanym w NATO kalibrze 5,56 mm – domagali się demonstrujący pod koniec czerwca w Warszawie związkowcy z „Łucznika”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrɨl, AS: beryl

Wiktionary

Powiązane:

 przym. berylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Be

Wiktionary


beryllonit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał;

Wiktionary

Beryllonit – minerał, jego nazwa związana jest z obecnością berylu w minerale. Odkryty w 1888 roku przez Jamesa Dwighta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɨlˈːɔ̃ɲit, AS: bery•lõńit

Wiktionary


berylokrzemian

rzadki minerał z rodziny krzemianów pierścieniowych, rodzaj sodalitu


SJP.pl


berylowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca II grupę główną układu okresowego: beryl, magnez, wapń, stront, bar i rad; wapniowce


SJP.pl

Berylowce

Wikipedia


berylowiec

każdy pierwiastek z drugiej grupy układu okresowego Mendelejewa: beryl, magnez, wapń, stront, bar lub rad; wapniowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek należący do drugiej grupy układu okresowego;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metal ziem alkalicznych, wapniowiec

Wiktionary


berylowy

przymiotnik od beryl (pierwiastek, rzadziej minerał)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący berylu, związany z berylem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wprowadzenie reflektora berylowego w reaktorze EWA pozwoliło na zwiększenie mocy z 4 do 10 MW.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɨˈlɔvɨ, AS: berylovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beryl m.

Wiktionary


beryloza

przewlekła choroba płuc, powstała w wyniku wdychania pyłów metalicznego berylu i jego związków; przewlekła choroba berylowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. przewlekła choroba układu oddechowego powodowana kontaktem z pyłem berylowym;

Wiktionary

Nie mylić z: Borelioza.

Beryloza (przewlekła choroba berylowa, berylioza, ang. berylliosis, chronic beryllium disorder, CBD) – przewlekła choroba zawodowa wynikająca z zatrucia berylem, przede wszystkim spowodowana kontaktem z pyłem berylowym. Dotyczy uszkodzeń układu oddechowego, przede wszystkim płuc, ale mogą występować także obrażenia skóry. Klinicznie bardzo przypomina sarkoidozę.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pylica berylowa

Wiktionary


berzelia

roślina z rzędu Bruniales


SJP.pl


berzelianit

minerał selenowy


SJP.pl

Berzelianit – minerał zawierający selen, należy do gromady siarczków i pokrewnych kruszców. Występuje rzadko.

Minerał znany od 1832 r. Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego chemika Jönsa Jacoba Berzeliusa (1779–1848), który był jego odkrywcą.

Wikipedia


berzelius

[czytaj: berSELjus] nazwisko


SJP.pl


beręsewicz

nazwisko


SJP.pl


berło

ozdobna laska będąca symbolem najwyższej władzy, głównie monarszej, także niektórych godności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

 (1.2) eduk. (w szkołach wyższych) insygnium rektorskie

 (1.3) bot. nazwa systematyczna|Pedicularis sceptrum-carolinum|L.|ref=tak., gnidosz królewski, gatunek półpasożytniczych roślin zielnych z rodzaju gnidosz;

 (1.4) rodzaj drążka z poprzeczką, na której umieszcza się sokoła

 (1.5) gwara. więzienna szczotka do czyszczenia toalet

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Berło jest jednym z trzech najczęściej spotykanych symboli władzy królewskiej, obok korony i jabłka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrwɔ, AS: beru̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. sceptr

 (1.4) gwara. więzienna bejza, lola

Wiktionary


berłóweczka

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych


SJP.pl


berżera

niski, szeroki fotel z nieco cofniętym oparciem pod plecy; berżerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. szeroki, głęboki wyściełany fotel w stylu rokoko;

Wiktionary

Berżera (od bergère – pasterka) – rodzaj głębokiego fotela rokokowego, typowego dla meblarstwa w stylu Ludwika XV i Ludwika XVI.

Jego cechami charakterystycznymi było pełne, zaokrąglone, nieco cofnięte oparcie (zaplecek), również nieco cofnięte i lekko rozchylone ramiona oraz niskie siedzisko z narzuconą luźno poduszką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Złocone berżery stoją przed kominem, a na jego parapecie siedzi obok zegaru ten sam śmieszny Chińczyk z porcelany.

Wiktionary


berżeretka

1. utwór liryczny w poezji francuskiej XVIII w., o tematyce pastoralnej, miłosnej,
2. skoczny taniec w szybkim tempie, modny w XVI w.


SJP.pl


berżerka

niski, szeroki fotel z nieco cofniętym oparciem pod plecy; berżera


SJP.pl


bes

w starożytnym Egipcie: bóstwo przedstawiane jako brodaty karzeł, opiekujące się rodzącymi matkami


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. kwiat i krzak bzu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bès
  • Annemieke Bes – holenderska żeglarka
  • Eva Bes – hiszpańska tenisistka
  • Stanisław Bes − polski oficer
  • Władysław Bes − polski oficer
  • Bes − bóg egipski
  • Bes − herb szlachecki
  • BES

Wikipedia

Powiązane:

 przym. besowy

Wiktionary


besaminka

naczynko na wonne zioła, używane przez Żydów w domu i bóżnicy, najczęściej w formie wieżyczki; balsaminka


SJP.pl


besan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. mąka z ciecierzycy, częsty składnik regionalnych kuchni na subkontynencie indyjskim;

Wiktionary

Besan, czasem mniej precyzyjnie ćana ( बेसन, "besan", ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು, "kadale hittu") – rodzaj mąki otrzymywanej z jednej z indyjskich odmian ciecierzycy ("Cicer arientinum"). Używana jest w wielu krajach, a zwłaszcza w Indiach, gdzie stanowi istotny składnik wielu potraw lokalnej kuchni, m.in. pakory.

Wikipedia


besarabczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Besarabii; osoba z tej krainy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na celowniku znalazł się każdy, kto miał cokolwiek wspólnego z obcokrajowcami: ucierpieli Łotysze, Grecy, Besarabczycy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Besarabia ż., Besarabianin mos., Besarabianka ż.

:: fż. Besarabka ż.

 przym. besarabski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Besarabianin

Wiktionary


besarabia

kraina między Dniestrem a Prutem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Wiktionary

Besarabia ( Basarabia, Besarabya, "Бессарабія") – kraina historyczno-geograficzna położona we Wschodniej Europie między dolnymi biegami Dniestru i Prutu. Obecnie jest częścią Mołdawii i Ukrainy. Współcześnie nazwy Besarabia używa się w znaczeniu historycznym, geograficznym i kulturowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Besarabia to część Mołdawii, którą anektowali Rosjanie.

 (1.1) W styczniu 1918 r. wojska rumuńskie zajęły Besarabię i 9 kwietnia proklamowano przyłączenie jej do Rumunii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Besarabczyk mos., Besarabka ż.

 przym. besarabski

Wiktionary


besarabka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Besarabii; kobieta z tej krainy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Besarabia ż.. Besarabianin mos., Besarabianka ż.

:: fm. Besarabczyk mos.

 przym. besarabski

Wiktionary


besarabski

przymiotnik od: Besarabia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Besarabią, dotyczący Besarabii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Besarabia ż., Besarabczyk mos., Besarabka ż.

Wiktionary


besemerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hutn. wytapianie stali o bardzo niskiej zawartości siarki i fosforu w konwertorze Bessemera

 (1.2) hutn. odzyskiwanie miedzi z kamienia hutniczego

Wiktionary

Powiązane:

 czas. besemerować

 przym. besemerowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) konwertorowanie

Wiktionary


besemerować

1. otrzymywać stal w konwertorze Bessemera;
2. otrzymywać miedź z kamienia hutniczego


SJP.pl


besemerownia

dział stalowni z piecami systemu Bessemera; konwertorownia


SJP.pl


besemerowski

1. hutniczy piec konwertorowy systemu Bessemera;
2. stal besemerowska - stal otrzymywana z takiego pieca


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z procesem uzyskiwania stali wynalezionym przez Henry'ego Bessemera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. besemerowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. bessemerowski

Wiktionary


beskar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sf. niezwykle cenny i bardzo odporny materiał opierający się nawet strzałom z blasterów i uderzeniom mieczy świetlnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę dostarczyć nam beskar w przeciągu następnych trzech minut albo zacznę zabijać pasażerów.

Wiktionary


beski

→ Besko (wieś w Polsce)


SJP.pl


beskid

szczyt w Tatrach Zachodnich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. szczyt w Tatrach Zachodnich

 (1.2) geogr. szczyt w Beskidzie Niskim

 (1.3) geogr. szczyt w Beskidzie Śląskim

 (1.4) geogr. potok, dopływ Bielczy

 (1.5) geogr. potok, dopływ Kseni

 (1.6) geogr. potok, dopływ Wilszni

 (1.7) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beskid – część wsi Konieczna
  • Beskid – część wsi Odrowąż
  • Beskid – przysiółek wsi Zawoja
  • Beskid – część wsi Targanice
  • Beskid – część miasta Szczyrk
  • Beskid – część wsi Istebna
  • Beskid – część wsi Kocierz Rychwałdzki
  • Beskid – część wsi Kamesznica
  • Beskid – dawny przysiółek wsi Smerek w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna (Bieszczady Zachodnie)
  • Beskid – dawna nazwa szczytu Groń Jana Pawła II w Beskidzie Małym
  • Beskid – szczyt w Beskidzie Makowskim, w Paśmie Pewelskim
  • Beskid (759 m) – szczyt w Beskidzie Małym (w Grupie Kocierza)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Beskidek mrz., beskidnik mos., Beskidy nmos., Podbeskidzie n., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


beskidek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. góra w Polsce, w Beskidzie Śląskim, w paśmie Baraniej Góry;

 (1.2) geogr. jeden z wierzchołków Czerniawy Suchej w Beskidzie Makowskim

 (1.3) geogr. góra w Beskidzie Niskim;

 (1.4) geogr. potok w Polsce, w Beskidzie Śląskim

 (1.5) geogr. część miasta Szczyrk w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim

 (1.6) geogr. część miasta Ustroń, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim

 (1.7) geogr. przysiółek wsi Koszarawa, w województwie śląskim, w powiecie żywieckim

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beskidek – część miasta Szczyrk, w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie miasto Szczyrk
  • Beskidek – część miasta Ustroń, w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie miasto Ustroń
  • Beskidek – przysiółek wsi Koszarawa, w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Koszarawa
  • Beskidek – inna nazwa szczytu Mędralowa w Beskidzie Żywiecko-Orawskim
  • Beskidek – jeden z wierzchołków Czerniawy Suchej w Beskidzie Makowskim
  • Beskidek – potok, dopływ Głębiczka
  • Beskidek – przełęcz w Beskidzie Małym
  • Beskidek – przełęcz w Beskidzie Śląskim (pod Czantorią)
  • Beskidek – przełęcz w Beskidzie Śląskim (pod Orłową)
  • Beskidek (1045 m) – szczyt między przełęczą Klekociny a Czerniawą Suchą w Beskidzie Żywiecko-Orawskim
  • Beskidek – przysiółek w Ustroniu, w powiecie cieszyńskim
  • Beskidek – skocznia narciarska w Sułkowicach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z rzadkich w Polsce roślin na stokach Beskidka występuje wierzbownica zwieszona.

 (1.4) Dzieci moczyły nogi w Beskidku, a my zjadłyśmy po kawałku murzynka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskid mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki, podbeskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


beskidnik

dawniej, regionalnie: zbójnik beskidzki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg. zbójnik operujący w Beskidach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • beskidnik – inna nazwa tołhaja, zbójnika karpackiego
  • Beskidnik – potok, dopływ Górnej Solinki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W górskim trudno dostępnym terenie znaleźli schronienie ludzie wyjęci spod prawa tzw. „beskidnicy” (tołhaje), trudniący się napadami na dwory, kupców i wsie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskidek mrz., Beskid mrz., Beskidy lm nm., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki, podbeskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


beskidy

pasmo górskie w Karpatach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych;

Wiktionary

Beskidy (cz., słow. "Beskydy", ukr. "Бескиди", ang. "Beskids", niem. "Beskiden") – grupa pasm górskich w łańcuchu Karpat, rozciągająca się od rzeki Beczwy na zachodzie (Czechy) po rzekę Czeremosz (Ukraina) na wschodzie. Szerokość Beskidów wynosi 50–70 km, a ich długość ok. 600 km.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spakowałam Leopoldzie: latarkę, kompas i mapę Beskidów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskid mrz., Beskidek mrz., beskidnik mos., Podbeskidzie n., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Beskid, daw. Bieskid, Bieszczad

Wiktionary


beskidzki

przymiotnik od: Beskid, Beskidy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Beskidów, związany z Beskidami, pochodzący z Beskidów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stąd pochodził słynny Jura Proćpak zbójnik beskidzki i stąd "familia" Proćpaka podejmowała wyprawy.

 (1.1) Był beskidzkim góralem, którego rodzina pochodzi z Istebnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beskidzkość ż., Beskidek mrz., Beskid mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm.

 przym. podbeskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


beskidzko

przysłówek

 (1.1) na sposób beskidzki, po beskidzku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskidek mrz., Beskid mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki, podbeskidzki

Wiktionary


beskidzkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest beskidzkie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Beskid mrz., Beskidek mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm.

 przym. beskidzki, podbeskidzki

 przysł. beskidzko

Wiktionary


besko

→ Besko (wieś w Polsce)


SJP.pl

Besko ( Босько) – wieś nad Wisłokiem położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Besko; siedziba gminy Besko.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa "Besko" i "Poręby".

W 2021 roku miejscowość zamieszkiwały 4050 osoby.

Wikipedia


beskuryja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hultaj, cwaniak

Wiktionary


beskuryjo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hultaj, cwaniak

Wiktionary


besowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. liliowy, w kolorze bzu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bes

Wiktionary


bessa

1. długotrwały spadek cen towarów lub kursu papierów wartościowych na giełdzie
2. przenośnie o złym okresie w czyimś życiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. obniżenie kursu papierów wartościowych, cen towarów lub innych aktywów notowanych na giełdach;

Wiktionary

Bessa (fr. "baisse", pot. "rynek niedźwiedzia", ang. "bear market") – długotrwały trend spadkowy cen papierów wartościowych lub towarów notowanych na giełdzie papierów wartościowych.

Potoczna nazwa nawiązuje do metody ataku niedźwiedzia – uderza łapą z góry na dół. Przeciwieństwem bessy jest hossa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dochód narodowy jest w bessie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛsːa, AS: be•sa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rynek niedźwiedzia

Wiktionary


bessemer

1. nazwisko, np. Henry Bessemer (1813 - 1898), angielski inżynier, wynalazca hutniczego pieca konwertorowego;
2. nazwa jednego z kilku miast w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henry Bessemer – brytyjski wynalazca
  • Bessemer – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Jefferson
  • Bessemer – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Gogebic
  • Bessemer – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lawrence
  • Bessemer (ang. Bessemer Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Gogebic

Wikipedia


bessemerowski

przymiotnik

 (1.1) zob. besemerowski.

Wiktionary


besserwisser

[czytaj: beserwiser] książkowo: ktoś, kto uważa się za najlepszego znawcę wszystkiego, za osobę wszechwiedzącą; przemądrzalec, ważniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. ktoś bezkrytycznie przekonany o swojej wiedzy, o tym że zna się na czymś najlepiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛsɛrˈvʲisɛr, AS: beservʹiser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. besserwisserstwo n.

:: fż. besserwisserka ż.

 przym. besserwisserski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mądrala, przemądrzalec, wielepa

Wiktionary


besserwisserka

→ besserwisser [czytaj: beserwiserka]


SJP.pl


besserwisserski

→ besserwisser


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki jak besserwisser, przemądrzały, zarozumiały

Wiktionary

Patrz:

besserwisser

Powiązane:

 rzecz. besserwisser mos., besserwisserstwo n.

Wiktionary


besserwisserstwo

przemądrzałość, cecha typu: "ja wiem lepiej"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) postawa polegająca na zarozumiałym przekonaniu o własnej wiedzy i racji, połączona z tendencją do pouczania innych, często w sposób natarczywy lub protekcjonalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. besserwisser mos.

 przym. besserwisserski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszystkowiedztwo, przemądrzałość, zarozumialstwo

Wiktionary


besson

1. nazwisko niemieckie, m.in. Benno Besson (1922-2006) - szwajcarski reżyser i aktor;
2. [czytaj: beSĄ albo beSON] nazwisko francuskie, m.in. Luc Besson (ur. 1959) - francuski reżyser, producent i scenarzysta


SJP.pl

Besson – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Allier.

Wikipedia


best

nazwisko, m.in. Charles Herbert Best (1899-1978) - kanadyjski fizjolog i lekarz, współodkrywca insuliny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Best – miejscowość
  • Best – najlepszy z najlepszych – film biograficzny o George'u Beście
  • Best – spółka akcyjna notowana na GPW
  • Best – album Boys
  • Best – album Rogera Taylora
  • Best – album klarnecisty Kenny’ego G
  • Best – zespół grający Disco Polo od 1999
  • BEST – organizacja studencka
  • BEST Engineering Competition – konkurs inżynierski
  • Best Film – dystrybutor filmów
  • Calum Best – irlandzki model
  • George Best – piłkarz północnoirlandzki

Wikipedia


bestia

1. dzikie, groźne zwierzę;
2. zły człowiek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dzikie, drapieżne zwierzę

 (1.2) przen. zły człowiek, kanalia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bestia – inaczej potwór
  • „Bestia” – samochód specjalny prezydenta Stanów Zjednoczonych
  • Bestia – singel Young Igiego
  • Bestia – album The Analogs
  • Bestia – postać z baśni Piękna i Bestia
  • Bestia – postać z serialu Młodzi Tytani
  • Bestia – postać z komiksów, filmów i seriali o X-menach
  • Bestia – polski film niemy z 1917 roku, reż. Aleksander Hertz
  • Bestia – polski film z 1978 roku, reż. Jerzy Domaradzki
  • Bestia (oryg. The Beast) – amerykański film z 1988 roku, reż. Kevin Reynolds
  • Bestia (oryg. Jaanwar) – indyjski film z 1999, reż. Suneel Darshan
  • Bestia (oryg. Paranoid) – brytyjski film z 2000 roku, reż. John Duigan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek, twoja bestia mnie wczoraj ugryzła.

 (1.2) Do więzienia trafiła istna bestia – zgwałcił i zamordował 40 kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛstʲja, AS: bestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestializm mrz., bestialność ż., bestialstwo n., bestiarium n., bestiariusz mrz.

:: zdrobn. bestyjka ż.

 przym. bestialny, bestialski

 przysł. bestialsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierz, drapieżnik

 (1.2) sadysta, potwór, bydlak, kanalia

Wiktionary


bestializm

1. zezwierzęcenie, dzikość;
2. uprawianie stosunków płciowych ze zwierzętami, mające charakter seksualny lub rytualny


SJP.pl


bestialski

właściwy bestii; bezwzględny, okrutny, dziki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pejor. okrutny, niezwykle brutalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anthony Storr pisał: „Najbardziej odrażające przykłady okrucieństwa człowieka określamy powszechnie jako zwierzęce lub bestialskie, sugerując przez użycie tych przymiotników, że zachowanie takie jest charakterystyczne dla zwierząt znajdujących się na niższym – aniżeli my – poziomie rozwoju. W rzeczywistości jednak skrajnie zwierzęce zachowanie występuje wyłącznie u człowieka (…)”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈstʲjalsʲci, AS: bestʹi ̯alsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestialstwo n., bestia

 przysł. bestialsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezlitosny, potworny

Wiktionary


bestialsko

przysłówek

 (1.1) w sposób bestialski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestia ż.

 przym. bestialski

Wiktionary


bestialskość

→ bestialski


SJP.pl

Patrz:

bestialski

bestialstwo

1. okrutne postępowanie, krwiożerczość, zezwierzęcenie;
2. wyjątkowo okrutny czyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyjątkowe okrucieństwo; brutalny, nieludzki czyn

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To, co zrobili z jeńcami, było czystym bestialstwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestia ż.

 przym. bestialski

Wiktionary


bestiarium

zbiór utworów średniowiecznych osnutych na motywach zwierzęcych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gatunek literacki, utwór, w którym używa się motywów zwierzęcych w celu ukazania zasad religijnych i etycznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bestiariusz

Wiktionary


bestiariusz

rodzaj opowieści, popularnej w średniowieczu, tłumaczącej zasady etyki chrześcijańskiej na przykładzie życia zwierząt


SJP.pl

Bestiariusz (średniow.-łac. "bestiarium") – średniowieczny gatunek literacki, należący do tzw. literatury dydaktycznej, pisany wierszem lub prozą. Egzemplarze tekstu bestiariuszy były prawie zawsze iluminowane. Pierwowzorem gatunku był pochodzący z V w. łaciński przekład greckiego dzieła z II w. "Physiologos". Zasadniczą częścią bestiariuszy był opis zwierząt – realnych i baśniowych – do których komentarz objaśniał podstawowe dogmaty wiary i zasady etyki chrześcijańskiej.

Wikipedia


bestie

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (1.1) lm. od bestia

Wiktionary

Bestie (hangul: 베스티, zapis stylizowany: "BESTie") – południowokoreański girlsband k-popowy stworzony przez wytwórnię YNB Entertainment. Zespół zadebiutował w składzie: Uji, Dahye, Hyeyeon oraz Haeryung. Nazwa zespołu pochodzi od angielskiego słowa "bestie" oznaczającego najlepszego przyjaciela, autorką nazwy jest Haeryung. Zespół zadebiutował 11 lipca 2013 roku z singlem "Pitapat". Pierwszy minialbum, "Hot Baby", został natomiast wydany nieco ponad rok później, 28 lipca 2014 roku.

Wikipedia


bestry

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) rzad. reg-pl|Poznań. pstry

Wiktionary


bestseler

produkt (przede wszystkim książka, ale także np. płyta, komiks), który w danym okresie odnosi sukces na rynku, jest masowo wykupywany, bardzo popularny; bestseller


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛstˈsɛlɛr, AS: bestseler

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebój

Wiktionary


bestselerowy

przymiotnik od: bestseler (bestseller), np. bestselerowa powieść; bestsellerowy


SJP.pl


bestseller

produkt (przede wszystkim książka, ale także np. płyta, komiks), który w danym okresie odnosi sukces na rynku, jest masowo wykupywany, bardzo popularny; bestseler


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈstsɛlɛr, AS: bestseler

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bestsellerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebój

Wiktionary


bestsellerowiec

pisarz często tworzący bestsellery


SJP.pl


bestsellerowy

przymiotnik od: bestseller (bestseler), np. bestsellerowa powieść; bestselerowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hand. najlepiej sprzedający się; odnoszący się do bestsellera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor podpisywał swoją pierwszą bestsellerową powieść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bestseller mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chodliwy, przebojowy, war. bestselerowy

Wiktionary


bestwin

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim


SJP.pl

Bestwin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny.

Wieś położona jest 2 km na południe od Baszkowa, przy drodze do Rudy. W Bestwinie znajdują się 52 gospodarstwa, mieszkają tam 263 osoby. Charakterystycznym budynkiem jest Dom Strażaka, w którym znajduje się remiza, świetlica wiejska, przedszkole oraz bar. Do sołectwa należy przysiółek Rochy, leżący między Bestwinem a Zdunami.

Wikipedia


bestwina

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce w pobliżu Bielska-Białej;

Wiktionary

Bestwina – wieś w Polsce, położona na obszarze historycznej Małopolski, w obecnym województwie śląskim, w powiecie bielskim, siedziba gminy Bestwina. Powierzchnia sołectwa wynosi 1353,6 ha, a liczba ludności 4999, co daje gęstość zaludnienia równą 341,2 os./km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈstfʲĩna, AS: bestfʹĩna

Wiktionary


bestwić

1. doprowadzać do wściekłości; podjudzać, szczuć;
2. bestwić się - znęcać się nad kimś; pastwić się;
3. o zwierzętach: odczuwać pociąg płciowy; grzać się


SJP.pl


bestwiński

→ Bestwina, → Bestwin


SJP.pl

Patrz:

Bestwina, → Bestwin

bestyjka

zdrobnienie od: bestia


SJP.pl


bestyjo

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bestia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utopiec to je bestyjo, kero wciągo pod woda. → Utopiec to jest bestia, która wciąga pod wodę.

Wiktionary


beszamel

delikatny, ciepły sos z masła, mąki i mleka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. gęsty sos przyrządzany z masła, mąki, jajek i mleka lub śmietany;

Wiktionary

Beszamel (sos beszamelowy) – rodzaj sosu, przyrządzanego jako zasmażka z mąki na maśle, rozprowadzona mlekiem. Przyprawiany solą kuchenną, białym pieprzem, świeżo startą gałką muszkatołową i ewentualnie sokiem z cytryny. Należy do pięciu sosów bazowych w gastronomii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Steward dodał za dużo gałki muszkatołowej do beszamelu i wszystko zepsuł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈʃãmɛl, AS: bešãmel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. beszamelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sos beszamelowy

Wiktionary


beszamelowo-cebulowy

zrobiony z beszamelu i cebuli (np. sos beszamelowo-cebulowy)


SJP.pl


beszamelowy

związany z beszamelem


SJP.pl


beszczyński

nazwisko


SJP.pl


beszong

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. nasyp kolejowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Czamu pasymy kozy na beszongu? → Dlaczego pasiemy kozy na nasypie?

Wiktionary


beszperactwi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gałgaństwo, niewłaściwe postępowanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beszperactwo n.

Wiktionary


beszperactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gałgaństwo, niewłaściwe postępowanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beszperactwi n.

Wiktionary


besztanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|besztać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbesztanie n.

 czas. besztać ndk., zbesztać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łajanie, strofowanie, ruganie

Wiktionary


besztać

czasownik

 (1.1) ostro strofować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kierownik beształ nas za każdym razem, gdy spóźnialiśmy się do pracy choćby pół minuty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛʃtat͡ɕ, AS: beštać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. besztanie n., zbesztanie n.

 czas. zbesztać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ganić

Wiktionary


beszung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. nasyp kolejowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Czamu pasymy kozy na beszungu? → Dlaczego pasiemy kozy na nasypie?

Wiktionary


bet

kołderka dla niemowląt; becik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrub. od: becik

 (1.2) pot. pościel

 (1.3) druga litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ب), hebrajskiego (ב), syryjskiego (ܒ);

Wiktionary

Bet (ב, ب‍, ܒ) – druga litera alfabetów semickich, m.in. alfabetu fenickiego, hebrajskiego i syryjskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛt, AS: bet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. becik mrz.

Wiktionary


bet-choron

Bet-Choron (lub Betoron, Bejt-Choron, Bethora, Beith Horon) („dom Horona”) – starożytne miasto z czasów biblijnych, położone przy ważnej drodze z Jerozolimy w górę doliny Ajalon. Miasto miało dwie części, oddalone o około 2 km, zwane Bet-Choron Górne (obecnie Beit ‘Ur al-Fauqa) oraz Bet-Choron Dolne (obecnie Beit ‘Ur al-Tahta). Strategiczne znaczenie miała przełęcz między obiema częściami.

Wikipedia


bet-sur

starożytne miasto w Palestynie, na południe od Jerozolimy


SJP.pl


bet-szean

miasto w Izraelu


SJP.pl


bet-szemesz

miasto w Izraelu


SJP.pl


beta

druga litera alfabetu greckiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nazwa drugiej litery alfabetu greckiego, β;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Wita”. Zobacz też: Wita (powieść Tadeusza Micińskiego).

Beta (wita, βῆτα, nw.gr. βήτα, pisana Ββ lub ϐ) – druga litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 2.

Beta pochodzi od litery alfabetu fenickiego bet. Od bety pochodzą łacińskie B i cyrylickie Б i В.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel oznaczył kąt betą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛta, AS: beta

Wiktionary


beta-bloker

lek blokujący receptory beta w organizmie, co powoduje osłabienie oddziaływania adrenaliny, uspokojenie i zwolnienie akcji serca; betabloker


SJP.pl


beta-karoten

organiczny związek chemiczny stosowany w chorobach wzroku i skóry; betakaroten, prowitamina A


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. prowitamina witaminy A, barwnik roślinny nadający niektórym owocom i warzywom pomarańczowy kolor;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛta‿kaˈrɔtɛ̃n, AS: beta‿karotẽn

Wiktionary


beta-metyloguanidynooctowy

kwas beta-metyloguanidynooctowy - organiczny związek chemiczny występujący głównie w mięśniach i ścięgnach; kreatyna


SJP.pl


beta-test

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) neol. jeden z końcowych etapów tworzenia produktu, na ogół oprogramowania, gry komputerowej, polegający na udostępnieniu jego niedokończonej wersji wybranej grupie użytkowników celem znalezienia błędów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) no, powiedzmy, że byłem bardzo zaskoczony tym, jak przebiegł pierwszy oficjalny beta-test tej gry.

Wiktionary


beta-tester

osoba testująca jakość oprogramowania komputerowego przed jego wydaniem; betatester, beta tester


SJP.pl

Beta-tester – osoba, która testuje jakość oprogramowania lub jego zgodność z wymaganiami wersji beta, czyli jeszcze przed oficjalnym wydaniem produktu. Pomaga producentom oprogramowania poprzez składanie raportów z testowania oraz raportowanie błędów.

Wikipedia


betaaktywny

emitujący promienie beta; betapromieniotwórczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. wytwarzający promieniowanie beta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betapromieniotwórczy

Wiktionary


betabion

nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego, zawierającego betaksolol


SJP.pl


betabloker

lek blokujący receptory beta w organizmie, co powoduje osłabienie oddziaływania adrenaliny, uspokojenie i zwolnienie akcji serca; beta-bloker


SJP.pl


betaina

związek organiczny, metylowa pochodna aminokwasu, występująca w małych ilościach w tkankach zwierzęcych, w znacznie większych - w roślinnych, mająca zastosowanie w medycynie i metalurgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. związek organiczny będący pochodną glicyny, występuje m.in. w burakach cukrowych, szpinaku czy pszenicy i stanowi produkt uboczny przemysłu cukrowniczego;

 (1.2) chem. związek organiczny będący jonem obojnaczym, w którym ładunek dodatni nie sąsiaduje z ładunkiem ujemnym i zlokalizowany jest na atomie oniowym niepołączonym z żadnym atomem wodoru;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W hodowli zwierząt betaina jest stosowana jako dodatek do paszy.

 (1.2) Niektóre betainy wykorzystywane są w detergentach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. betainowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betaina glicynowa, trimetyloglicyna, N,N,N-trimetyloglicyna, TMG, trimetyloamoniooctan

Wiktionary


betainowy

→ betaina


SJP.pl

Patrz:

betaina

betakaroten

organiczny związek chemiczny stosowany w chorobach wzroku i skóry; beta-karoten, prowitamina A


SJP.pl


betania

miasto w Kolumbii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Betania (Palestyna) – biblijna nazwa współczesnego miasta Al-Ajzarijja w Palestynie koło Jerozolimy
  • Betania (Kolumbia) – miasto w Kolumbii
  • Betania (Gruzja) – wieś w Gruzji

Wikipedia


betanina

glikozyd, naturalny czerwony barwnik (E162); czerwień buraczana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. spoż. naturalny barwnik spożywczy koloru ciemnoczerwonego do fioletowego, otrzymywany z buraka ćwikłowego;

Wiktionary

Nie mylić z: betainą.

Betanina, czerwień buraczana, E162 – organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów. Naturalny barwnik spożywczy koloru ciemnoczerwonego do fioletowego, otrzymywany z buraka ćwikłowego. W zastosowaniach spożywczych jest nieszkodliwa (zostaje całkowicie wydalona z organizmu wraz z moczem).

Wikipedia


betanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Rodziny Betańskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. zakonnica z katolickiego Zgromadzenia Sióstr Rodziny Betańskiej;

 (1.2) mieszkanka Betanii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Betania ż.

:: fm. betańczyk m.

 przym. betański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) CSFB

Wiktionary


betanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Rodziny Betańskiej


SJP.pl

Betanki, Zgromadzenie Sióstr Rodziny Betańskiej ( Congregatio Sororum Familae Betanensis, CSFB) – rzymskokatolickie żeńskie zgromadzenie zakonne zatwierdzone 25 stycznia 1992 roku przez papieża Jana Pawła II.

Wikipedia


betapromieniotwórczy

emitujący promienie beta; betaaktywny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. wytwarzający promieniowanie beta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betaaktywny

Wiktionary


betaterapia

radioterapia wykorzystująca promieniowanie beta


SJP.pl


betatester

osoba testująca jakość oprogramowania komputerowego przed jego wydaniem; beta-tester, beta tester


SJP.pl


betatron

rodzaj akceleratora cyklicznego do przyśpieszania elektronów


SJP.pl

Betatron – akcelerator indukcyjny, rodzaj akceleratora cyklicznego, służący do przyspieszania elektronów.

Wikipedia


betatronowy

związany z betatronem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z betatronem, dotyczący betatronu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betatron mrz.

Wiktionary


betański

→ Betania


SJP.pl

Patrz:

Betania

betel

1. krzew pnący krajów tropikalnych; pieprz żuwny;
2. podniecający środek do żucia wytwarzany m.in. z liści tej rośliny, popularny na Wschodzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. pot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Piper betle|L.|ref=tak. (pieprz żuwny) uprawiana dla liści o ostrym smaku;

 (1.2) popularna na Dalekim Wschodzie używka do żucia z liści beteli (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Betel – miasto biblijne w starożytnej Palestynie
  • betel – rodzaj używki popularnej w krajach Azji Południowej i Południowo-Wschodniej
  • betel – pieprz betelowy, roślina, której liście wykorzystywane są jako zewnętrzny składnik betelu (używki)
  • betel – palma betelowa, areka, roślina, której nasiona wykorzystywane są jako wewnętrzny składnik betelu (używki)
  • Betel – ośrodek koordynujący działalność Świadków Jehowy w danym kraju
  • Betel – niezależny megakościół charyzmatyczny położony w Redding (Kalifornia)
  • Bethel – miejscowości w Stanach Zjednoczonych
  • Betuel

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Teraz szli w jak najlepszej zgodzie ze swymi odwiecznymi wrogami, dzielili się z nimi betelem, powszechnie tu uznawanym za symbol pokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtɛl, AS: betel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. betelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprz żuwny, pieprz betelowy

Wiktionary


betelgeza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) astr. czerwony nadolbrzym w Orionie;

Wiktionary

Betelgeza ("Betelgeuse", "Alfa Orionis") – czerwony nadolbrzym w gwiazdozbiorze Oriona, dziewiąta pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie (+0,45m). Jest odległa od Słońca o około 640 lat świetlnych, jednak odległość jest wyznaczona z dużą niepewnością.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z całą pewnością ozdobą zimowego nieba jest Orion z powodu swej wielkości i pięknych jasnych gwiazd: wspomnianego już Pasa Oriona oraz czerwonawej Betelgezy i bardzo jasnego Rigela.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Betelgeuse, α Orionis

Wiktionary


betelowy

związany z betelem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z betelem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betel mrz.

Wiktionary


betesda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) bibl. hist. nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Jerozolimie zaś znajduje się Sadzawka Owcza, nazwana po hebrajsku Betesda, zaopatrzona w pięć krużganków sic..

 (1.1) Te widokówki kupiliśmy po zwiedzeniu Betesdy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sadzawka Owcza

Wiktionary


betfage

Betfage (aram. "Bēt Pāgē" – „dom zielonych fig”); starożytna miejscowość biblijna, położona na wschodnim zboczu Góry Oliwnej, niedaleko Betanii; sanktuarium franciszkanów Kustodii Ziemi Świętej, upamiętniające początek triumfalnego wjazdu Jezusa na osiołku do Jerozolimy.

Wikipedia


bethesda

Be

Wikipedia


betis

Real Betis Balompié, hiszpański klub sportowy ze stolicy Andaluzji, założony w 1907 roku


SJP.pl


betka

1. potocznie: coś mało ważnego; drobnostka, drobiazg, błahostka;
2. potocznie: coś łatwego; łatwizna, pryszcz, pestka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. gwara. lichy, drobny nieszlachetny grzyb jadalny

 (1.2) pot. przen. coś mało istotnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jak człowiek wierzy w siebie to cała reszta to betka / Nie ma takiej rury na świecie, której nie można odetkać.

Wiktionary


betleemski

przymiotnik

 (1.1) daw. betlejemski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślę, że Jezusikowi i Matce w stajence Betleemskiej nie mogło być lepiej.

Wiktionary


betlej

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Tadeusz Betlej (ur. 1971) – polski historyk sztuki, doktor habilitowany nauk humanistycznych, od 2020 dyrektor Zamek Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki
  • Beata Betlej (ur. 1968) – polska i hiszpańska lekkoatleta specjalizujący się w chodzie sportowym
  • Stanisław Ludwik Betlej ps. Lampart (1910–1945) – polski żołnierz, kapitan piechoty Wojska Polskiego

Wikipedia


betlejem

miasto w Palestynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowej części Palestyny;

Wiktionary

Betlejem ( ‏בֵּית לֶחֶם‎, "Bêṯ Leḥem", dosłownie „dom chleba”; nowohebrajskie "Bet Lechem"; ‏بيت لحم‎, "", „dom mięsa”) – miasto w muhafazie Betlejem w Palestynie. Ważny ośrodek palestyńskiej władzy administracyjnej i centrum palestyńskiej kultury. Miejsce narodzin Jezusa Chrystusa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Betlejemu pełni radości, / Śpieszmy powitać Jezusa małego (…)

 (1.1) Rzemieślnicy z Betlejem wyrabiają pamiątki z masy perłowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈtlɛjɛ̃m, AS: betlei ̯ẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemczyk mos., betlejemka ż., betlejemita mos., betlejemitka ż., betlejka ż.

 przym. betlejemski

Wiktionary


betlejemczyk

mieszkaniec Betlejem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Betlejem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ahmed spotkał starszego betlejemczyka przed meczetem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemita m., Betlejem n., betlejka ż.

:: fż. betlejemitka ż., betlejemka ż.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betlejemita

Wiktionary


betlejemita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Betlejem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posyłam cię do Jessego Betlejemity, gdyż między jego synami upatrzyłem sobie króla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemczyk m., Betlejem n., betlejka ż.

:: fż. betlejemitka ż., betlejemka ż.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betlejemczyk

Wiktionary


betlejemitka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Betlejem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żanna spotkała zgarbioną betlejemitkę w drodze na suk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemka ż., Betlejem n., betlejka ż.

:: fm. betlejemczyk m., betlejemita m.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betlejemka

Wiktionary


betlejemka

mieszkanka Betlejem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Betlejem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Betlejemka” – ośrodek szkolenia PZA w Dolinie Gąsienicowej w Tatrach
  • Betlejemka – polana w Orawicach na Słowacji
  • Betlejemka – alternatywna nazwa jasełek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drogę zaszła im potężna betlejemka z koszem fig na głowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betlejemitka ż., Betlejem n., betlejka ż.

:: fm. betlejemczyk m., betlejemita m.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betlejemitka

Wiktionary


betlejemski

przymiotnik od: Betlejem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Betlejem, związany z Betlejem

 (1.2) odnoszący się do Bożego Narodzenia, związany z Bożym Narodzeniem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Betlejem lub betlejemitów, mający cechy lub właściwości przypisywane Betlejem lub betlejemitom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Betlejemską pasterkę transmitowała też polska telewizja.

 (1.2) …specjalistyczna firma zdejmuje ze słupów świąteczne ozdoby w kształcie gwiazdy betlejemskiej.

 (1.2) O, gwiazdo betlejemska, zaświeć na mym niebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtlɛˈjɛ̃msʲci, AS: betlei ̯ẽmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Betlejem n., betlejemita mos., betlejemitka ż., betlejemczyk mos., betlejemka ż., betlejka ż.

Wiktionary


betlejewski

nazwisko


SJP.pl


betlejka

regionalnie: szopka bożonarodzeniowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Betlejka Michała jest jedną z największych w kraju.

 (1.1) Budowę XVII-wiecznej podziemnej kaplicy zwanej Betlejką przypisuje się Jerzemu Ossolińskiemu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Betlejem n., betlejemita mos., betlejemczyk mos., betlejemitka ż., betlejemka ż.

 przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopka, stajenka, żłóbek; ; gw. Górny Śląsk betlyjka

Wiktionary


betlejym

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szopka, jasełka

Wiktionary


betlować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wyłudzać, chodzić po prośbie

Wiktionary


betlyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. stajenka, szopka

Wiktionary


beton

twardy materiał budowlany z cementu, kruszywa i wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

 (1.2) przen. iron. grupa konserwatystów lub nieusuwalnych notablów

 (1.3) środ. przestępcze chleb

 (1.4) drink zawierający jako główne składniki becherowkę i tonik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. iron. konserwatysta lub nieusuwalny notabl

 (2.2) przen. iron. człowiek słabo przyswajający nowe wiadomości

Wiktionary

Beton – niejednorodny i wielofazowy kompozyt, powstały głównie z cementu, kruszywa i wody, które po wymieszaniu stają się ciałem lepkoplastyczno-stałym. Mieszanka ta dzięki hydratacji cementu przechodzi w ciało stałe, które w czasie dojrzewania wciąż zmienia swoje właściwości. Jest jednym z najbardziej powszechnych materiałów budowlanych we współczesnym budownictwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaprojektowano mur oporowy z betonu.

 (1.2) Ależ z niego beton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtɔ̃n, AS: betõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., betonik mrz., betoniak mrz., betonit mrz., betonka, ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betoniarz mos., betoniara ż., betonowanie n., obetonowanie n., obetonowywanie n., wbetonowanie n., wybetonowanie n., zabetonowanie n.

 czas. betonować ndk., obetonować dk., obetonowywać ndk., wbetonować dk., wybetonować dk., zabetonować dk.

 przym. betonowy, betoniarski

 przysł. betonowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konserwa, konserwatyści, reakcjoniści, siły wsteczne, twardogłowi, wstecznicy

 (2.1) konserwatysta, reakcjonista, twardogłowy, wstecznik

Wiktionary


betoniak

potocznie: dom zbudowany z płyt betonowych i gotowych elementów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dom zbudowany z gotowych elementów betonowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mos./mrz.

Wiktionary


betoniara

zgrubienie od: betoniarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: betoniarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mos./mrz.

Wiktionary


betoniareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: betoniarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betoniarka ż.

Wiktionary


betoniarka

1. maszyna wyrabiająca beton przez mieszanie cementu, żwiru, wody i piasku;
2. ciężarówka do przewożenia gotowego betonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. maszyna do wyrobu betonu

 (1.2) mot. bud. samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej

Wiktionary

Betoniarka – urządzenie budowlane służące do mieszania cementu, wody oraz piasku i żwiru (jako kruszywa) w celu utworzenia jednorodnej masy (mieszanki betonowej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do zaspokojenia potrzeb niewielkiej budowy wystarczy jedna betoniarka.

 (1.2) Przy betonowaniu mostu betoniarki jeździły jedna za drugą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈɲarka, AS: betõńarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarz m., betonowanie n.

:: zdrobn. betoniareczka ż.

 czas. betonować ndk.

 przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) betonowóz, pot. gruszka

Wiktionary


betoniarnia

wytwórnia wyrobów betonowych, stosowanych jako prefabrykaty budowlane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. techn. wytwórnia wyrobów betonowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈɲarʲɲa, AS: betõńarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton m., betoniak m., betonit m., betonownia ż., betoniarka ż., betoniarz m., betonowanie n.

 przym. betonowy, betoniarski

 czas. betonować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betonownia

Wiktionary


betoniarski

przymiotnik od: betoniarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub zawodem betoniarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., betoniarz mos., betoniarka ż., betoniarnia ż., beton mrz., betoniak m., betonit m., betonownia ż., betonowanie n.

 czas. betonować ndk., zabetonować dk., wybetonować dk., obetonować dk., podbetonować dk.

 przym. betonowy

Wiktionary


betoniarz

osoba zawodowo zajmująca się wytwarzaniem lub wylewaniem betonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) robotnik wyrabiający beton i przedmioty z betonu lub zatrudniony przy betonowaniu czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betonowanie n.

 czas. betonować ndk.

 przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary


betonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od beton

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton m.

Wiktionary


betonit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) płyta lub bloczek betonowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mos./mrz.

Wiktionary


betonka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wybetonowana część lotniska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mos./mrz.

Wiktionary


betonomieszarka

urządzenie do mieszania betonu


SJP.pl


betonoskop

przyrząd określający jakość betonu przez pomiar prędkości rozchodzenia się fali ultradźwiękowej


SJP.pl

Betonoskop – rodzaj urządzenia, które służy do określania właściwości betonu przez pomiar prędkości rozchodzenia się w nim fali ultradźwiękowej. Podczas badań wykorzystuje się ultradźwięki o częstotliwościach np. 24 kHz, 37 kHz, 54 kHz (jako typowych), oraz 82 kHz i 150 kHz.

Wikipedia


betonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zalewanie lub pokrywanie czegoś betonem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy betonowaniu mostu betoniarki jeździły jedna za drugą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betoniarz m.

 czas. betonować ndk.

 przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary


betonować

1. zalewać betonem lub budować z betonu;
2. w przenośni: utrwalać coś, czyniąc twardym, mocnym, niewzruszonym, np. betonować poglądy, stanowisko


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pokrywać coś betonem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najpierw wykopują fundamenty, potem je betonują.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: betõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betoniarka ż., betoniarz m., betoniarnia ż., betonownia ż., betonowanie n.

 czas. zabetonowywać ndk., zabetonować dk., obetonować ndk., wybetonować dk.

 przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary


betonownia

1. wytwórnia wyrobów betonowych i żelbetonowych stosowanych jako prefabrykaty budowlane;
2. zespół urządzeń do produkcji masy betonowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. techn. wytwórnia masy betonowej

Wiktionary

Betonownia – zespół urządzeń przeznaczony do produkcji masy betonowej od etapu pobrania kruszywa, aż do wydania masy betonowej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. betoniarnia ż., beton mrz., betoniak mrz., betoniarka ż., betoniarz mos., betonit mrz., betonowanie n., betonowóz mrz.

 czas. betonować ndk.

 przym. betoniarski, betonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betoniarnia

Wiktionary


betonowo-kamienny

zrobiony z betonu i kamienia (np. budowla betonowo-kamienna)


SJP.pl


betonowy

przymiotnik od: beton


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z betonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drogi o nawierzchni betonowej należą w Polsce do rzadkości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ, AS: betõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. betonowóz mrz., beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betoniarz m., betonowanie n.

 czas. betonować ndk.

 przym. betoniarski

Wiktionary


betonowóz

ciężarowy samochód przystosowany do przewożenia betonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. bud. pojazd przystosowany do przewozu masy betonowej;

Wiktionary

Betonowóz lub betoniarka-samochód, potocznie gruszka do betonu – samochód ciężarowy przeznaczony do przewozu mieszanki betonowej. Mieszarka bębnowa zapobiega rozwarstwieniu znajdującej się w bębnie mieszanki betonowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prace muszą być prowadzone ciągle, mamy dwie pompy do betonu, dwie kolejne są w rezerwie, dwanaście betonowozów dowozi nam beton bez przerwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beton mrz., betoniak mrz., betoniarka ż., betoniarz mos., betonit mrz., betonowanie n., betonownia ż.

 czas. betonować ndk.

 przym. betoniarski, betonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) betoniarka, betoniarka-samochód, gruszka, gruszka do betonu

Wiktionary


betonoza

pogardliwie: nadmierne stosowanie betonu, zwykle powiązane z usuwaniem zieleni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. nadmierne wykorzystanie betonu w architekturze przestrzeni publicznych, często w połączeniu z likwidacją terenów zielonych;

Wiktionary

Betonoza – określenie stosowane wobec przestrzeni publicznych, w których zastosowano beton i/lub wyroby betonowe w ilościach nadmiarowych, co często wiąże się z likwidacją miejskiej zieleni i tym samym jej zalet dla miasta (np. zacienienie, obniżenie temperatury).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po latach betonozy samorządy zaczęły na nowo obsadzać roślinami miejskie ulice i place, oddawać do użytku nowe skwery, parki kieszonkowe.

Wiktionary


betonówka

przedmiot, maszyna lub droga związana z betonem


SJP.pl


betsabee

postać biblijna


SJP.pl


betsaida

Be

Wikipedia


bettino

obce imię męskie


SJP.pl


betty

[czytaj: beti] obce imię żeńskie


SJP.pl

Betty – angielskie imię. Jest to zdrobnienie od imienia Elizabeth (Elżbieta).

Wikipedia


betula

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej; brzoza


SJP.pl


betulina

biały barwnik zawarty w komórkach kory brzozowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy trójterpenów, metabolit roślinny występujący m.in. w brzozie;

Wiktionary

Be

Wikipedia


betulinowy

kwas betulinowy - kwas organiczny o działaniu bakteriobójczym


SJP.pl


bety

wymięta pościel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. pościel

 (1.2) pot. rzeczy osobiste

 (1.3) reg. bukowski pow. sanocki: piżama

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tam się suszą bety naszego dzieciątka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtɨ, AS: bety

Wiktionary


betycki

→ Betyka (kraina w Hiszpanii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Betyką, dotyczący Betyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Betyka ż.

Wiktionary


betyka

dawna kraina w południowej Hiszpanii


SJP.pl


betyl

kamienny słup w świątyniach lub na otwartej przestrzeni, czczony przez ludy semickie jako siedziba bóstwa


SJP.pl

Betyle – duże, pionowo ustawione kamienie, za pośrednictwem których oddawano cześć bóstwom w kulturze m.in. Sumerów, Babilończyków, Nabatejczyków i Fenicjan. Wyraz "betyl" ma pochodzenie semickie i oznacza "dom boga".

Wikipedia


beveridge

Beveridge – miasto w Australii, w stanie Wiktoria.

Wikipedia


bewatron

cykliczny akcelerator cząstek naładowanych; kosmotron; synchrotron protonowy


SJP.pl


beyoncé

[czytaj: bijonSI, bejonSE] obce imię żeńskie


SJP.pl

Be

Wikipedia


bez

krzew hodowany jako roślina ozdobna; lilak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina krzewiasta z rodzaju nazwa systematyczna|Sambucus|ref=tak.;

 (1.2) bot. pot. lilak, ozdobna roślina krzewiasta z rodzaju nazwa systematyczna|Syringa|ref=tak., w szczególności jej kwiaty;

 (1.3) środ. uczn. ktoś, kto przyjmuje sterydy anaboliczne

przyimek

 (2.1) …służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

 (2.2) …wchodzący do wielu związków frazeologicznych

 (2.3) gw-pl|Poznań, księstwo łowickie, Górny Śląsk. przez (o przyczynie)

 (2.4) gw-pl|Białystok, Bukowina, Górny Śląsk, księstwo łowickie. przez (o przestrzeni)

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (3.1) D. lm. od: beza

Wiktionary

Be

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecznicze właściwości owoców czarnego bzu docenia coraz więcej osób.

 (1.2) Kiedy znów zakwitną białe bzy…

 (1.3) Zobacz, chodzi na siłkę od pół roku, a przypakowany – ten koleś to bez.

 (2.1) Nie wolno prowadzić samochodu bez prawa jazdy.

 (2.3) Andzia, jo zaś się bez ciebie spóźnia na szychta.

 (2.4) Żulik bez plac pognał za psiukiem.

 (3.1) Kupiłem sześć bez i osiem ptifurek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛs, AS: bes

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. bzowate nmos. lm., bzówka ż.

 przym. bzowy, bzowaty

 (1.3) (2.1)

 przyim. beze, przedr. bez-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. biez

 (1.3) sterydziarz

 (2.1) pozbawiony, odrębny, osobny, oddzielny

Wiktionary


bez-

przedrostek

 (1.1) …służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) beznadziejny, bezmyślny, beztroski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛz, AS: bez

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) a-, nie-

Wiktionary


beza

ciastko z ubitej piany z białek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cuk. kulin. ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

Wiktionary

Beza – słodki wyrób cukierniczy wykonany z masy z białek jaj kurzych i cukru pudru (lub cukru kryształowego) upieczonej w niskiej temperaturze. Używane na ciastka oraz torty, wówczas przekładane bądź ozdabiane różnego rodzaju kremami. Bezy, jako ciastka, często podawane są bez dodatków, występują wówczas najczęściej w postaci małych, nieregularnych stożków. W zależności od temperatury pieczenia, ilości cukru oraz stopnia ostudzenia, bezy w środku są kruche (wysoka temp.) bądź lekko ciągliwe (niska).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poproszę dwie bezy i herbatę z cytrynką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛza, AS: beza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezowy

Wiktionary


bezabonamentowy

pozbawiony abonamentu


SJP.pl


bezacetonowy

taki, który nie ma acetonu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. niezawierający acetonu

Wiktionary


bezadresowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezadresowe; cecha tych, którzy są bezadresowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezadresowy

 przysł. bezadresowo

Wiktionary


bezadresowy

taki, który nie ma adresu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niemający odbiorcy, adresata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezadresowość ż.

Wiktionary


bezakcentowy

taki, który nie ma akcentu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fonet. pozbawiony akcentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. akcent mrz., akcentacja ż., akcentowanie n., akcentuacja ż.

 czas. akcentować ndk.

 przym. akcentowany, akcentowy, akcentuacyjny

 przysł. akcentuacyjnie

Wiktionary


bezakcyzowy

zwolniony z akcyzy, niemający akcyzy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, za który akcyza nie została zapłacona, choć być powinna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzakt͡sɨˈzɔvɨ, AS: bezakcyzovy

Wiktionary


bezalkoholowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezalkoholowe; cecha tych, którzy są bezalkoholowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezalkoholowy

 przysł. bezalkoholowo

Wiktionary


bezalkoholowy

niezawierający alkoholu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) niezawierający, pozbawiony alkoholu

 (1.2) taki, w którym nie sprzedaje się alkoholu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poproszę dwa piwa bezalkoholowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ, AS: bezalkoχolovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bezalkoholowo

 rzecz. bezalkoholowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bez dopingu

Wiktionary


bezalternatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sytuacja, w której nie ma możliwości żadnego wyboru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedmiotem ironicznych demaskacji bywa pozór udający istotę rzeczy, pozór prawdy chcący uchodzić za prawdę samą, zadufanie w przebiegłość i siłę czy przywiązanie do pojęć fałszywych, słowem – pogląd o bezalternatywności tego, co zwykliśmy uważać za rzeczywiste.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezalternatywny

Wiktionary


bezalternatywny

przymiotnik

 (1.1) jedyny możliwy, pozbawiony alternatywy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezalternatywność ż.

Wiktionary


bezan

rodzaj żagla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. żagiel na bezanmaszcie

Wiktionary

Bezan – tylny żagiel na jednostce żaglowej, co najmniej dwumasztowej, pod warunkiem, że jest to ożaglowanie skośne (suche), np. na jolu, keczu, barkentynie, czy barku. Na brygantynie tylny maszt to zwykle grotmaszt, podobnie na brygu.

Wikipedia


bezanmaszt

położony najbliżej rufy maszt żaglowca, ze skośnym żaglem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. tylny maszt co najmniej dwumasztowca o ożaglowaniu skośnym

 (1.2) żegl. tylny maszt statku co najmniej dwumasztowego, niebędący grotmasztem

Wiktionary


bezansztaksel

trójkątny żagiel; apsel


SJP.pl


bezapelacyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ostateczny, kategorycznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzielnicowy przerwał dyskusję bezapelacyjnie, każąć się wszystkim rozejść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezapelacyjność ż.

 przym. bezapelacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieodwołalnie

Wiktionary


bezapelacyjność

→ bezapelacyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezapelacyjne

Wiktionary

Patrz:

bezapelacyjny

Powiązane:

 przym. bezapelacyjny

 przysł. bezapelacyjnie

Wiktionary


bezapelacyjny

niedopuszczający sprzeciwu; nieodwołalny; ostateczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. niebudzący wątpliwości, niemożliwy do podważenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bezapelacyjne wyniki głosowania świadczą o tym, że ich propaganda okazała się skuteczna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezapelacyjność ż., apelacja ż.

 czas. apelować

 przym. apelacyjny

 przysł. bezapelacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niekwestionowany, niewątpliwy, niezaprzeczalny

Wiktionary


bezargumentowy

niezawierający argumentów


SJP.pl


bezatomowy

1. strefa bezatomowa - obszar wolny od broni jądrowej;
2. w matematyce: miara bezatomowa - rodzaj miary, przy której dowolny zbiór miary dodatniej można podzielić na dwa zbiory również miary dodatniej


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) nieposiadający broni jądrowej

 (1.2) nieposiadający elektrowni jądrowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jak się wydaje, powodem tego są różnice natury ideowej — Austria stoi na pozycji państwa bezatomowego w najszerszym tego słowa znaczeniu, podczas kiedy Czechy akceptują energię jądrową jako jedno ze źródeł energetycznych.

Wiktionary


bezatutowy

w kartach: bez uprzywilejowanego koloru


SJP.pl


bezawaryjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób pozbawiony awarii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezawaryjność ż.

 przym. bezawaryjny

Wiktionary


bezawaryjność

→ bezawaryjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co bezawaryjne

Wiktionary

Patrz:

bezawaryjny

Powiązane:

 przym. bezawaryjny

 przysł. bezawaryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieawaryjność, niezawodność

Wiktionary


bezawaryjny

odbywający się, przebiegający bez awarii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. działający bez problemów, awarii, usterek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezawaryjność ż.

 przysł. bezawaryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieawaryjny, niezawodny

Wiktionary


bezazbestowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie zawiera azbestu

Wiktionary


bezbakteryjny

pozbawiony bakterii, wolny od bakterii; jałowy


SJP.pl


bezbalastowy

taki, który nie ma balastu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żegl. niemający balastu

Wiktionary


bezbarwnie

przysłówek

 (1.1) w sposób bezbarwny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbarwność ż.

 przym. bezbarwny

Wiktionary


bezbarwniej

stopień wyższy od przysłówka: bezbarwnie


SJP.pl


bezbarwniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezbarwny; bardziej bezbarwny


SJP.pl


bezbarwność

→ bezbarwny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co bezbarwne

Wiktionary

Patrz:

bezbarwny

Przykłady

 (1.1) Psychastenia została opisana przez Janeta, który identyfikował ją z nerwicą natręctw. (…) Psychastenia to poczucie obcości, natręctwa i lęki, bezbarwność świata i obojętność wobec zjawisk w nim zachodzących.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezbarwny

 przysł. bezbarwnie

Wiktionary


bezbarwny

1. przezroczysty;
2. niemający barwy, wyrazistego koloru;
3. mało interesujący, pozbawiony wyrazistości; nijaki, mdły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

 (1.2) przen. niczym się nie wyróżniający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przystawionych do fotela stojakach chwiały się szklane pojemniki z bezbarwnymi płynami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbarvnɨ, AS: bezbarvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbarwność ż.

 przysł. bezbarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) achromatyczny

 (1.2) szary, nijaki, przeciętny

Wiktionary


bezbateryjny

działający bez baterii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mogący działać bez baterii

Wiktionary


bezbek

młodzieżowo: zupełnie nieśmieszna osoba, nierozumiejąca żartów ani memów


SJP.pl


bezbelkowy

taki, który nie ma belki


SJP.pl


bezbiałkowy

taki, który nie ma białka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezawierający białka

Wiktionary


bezbiegunowy

przymiotnik

 (1.1) niemający biegunów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbʲjɛɡũˈnɔvɨ, AS: bezbʹi ̯egũnovy

Wiktionary


bezbiletowy

1. nie wymagający posiadania biletu, np. odprawa bezbiletowa;
2. bez biletu, nieposiadający biletu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie posiada biletu; wykonany bez posiadania biletu

 (1.2) taki, w którym nie wykorzystuje się biletów

Wiktionary


bezblaszkowiec

grzyb bez blaszek, z klasy podstawczaków (według dawnej taksonomii)


SJP.pl


bezbolesność

→ bezbolesny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest bezbolesne

Wiktionary

Patrz:

bezbolesny

Przykłady

 (1.1) Znieczulenie to wprowadzenie pacjenta w stan bezbolesności.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezbolesny

 przysł. bezboleśnie

Wiktionary


bezbolesny

1. niewywołujący bólu;
2. niesprawiający przykrości; łagodny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niepowodujący, niesprawiający bólu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poddałem się bezbolesnej depilacji klatki piersiowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbolesność ż.

 przysł. bezboleśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebolesny

Wiktionary


bezboleśnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób bezbolesny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukończył przygotowanie korespondencyjnej metody by progresywnie odzwyczajać się bezboleśnie od tytoniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔˈlɛɕɲɛ, AS: bezboleśńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbolesność ż.

 przym. bezbolesny

Wiktionary


bezbożeństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. rel. bezbożnictwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: bezbožẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbożnictwo n., bezbożnik m., bezbożnica ż.

 przym. bezbożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ateizm, ateuszostwo, bezbożność, bezbożnictwo

Wiktionary


bezbożnica

kobieta bezbożna, niewierząca w istnienie Boga, sprzeciwiająca się dogmatom lub innym prawom religijnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. dziś pot. lekcew. lub obraź. kobieta negująca istnienie boga lub bogów, występująca przeciw religii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔʒʲˈɲit͡sa, AS: bezbožʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbożnictwo n., bezbożność ż.

:: fm. bezbożnik m.

 przym. bezbożny

 przysł. bezbożnie

Wiktionary


bezbożnictwo

występowanie przeciwko bogu i religii; niewiara w istnienie boga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. postawa negująca istnienie Boga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbudowany na niesprawiedliwości, oszustwie, bezbożnictwie, deprawacji – ludożerczy system kapitalizmu państwowego doprowadził bogaty do niedawna kraj do zupełnej ruiny (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔʒʲˈɲit͡stfɔ, AS: bezbožʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbożeństwo n., bezbożność ż., bezbożnik m., bezbożnica ż.

 przym. bezbożny

 przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ateizm, ateuszostwo, bezbożeństwo, bezbożność

Wiktionary


bezbożnie

przysłówek

 (1.1) przest. w sposób bezbożny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bezbożność ż., bezbożnik m., bezbożnica ż., bezbożnictwo n.

 przym. bezbożny

Wiktionary


bezbożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezbożny


SJP.pl


bezbożnik

człowiek nie wierzący w żadnego Boga, bożka; ateista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. dziś pot. lekcew. albo obraź. osoba negująca istnienie Boga

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ateista – potocznie bezbożnik
  • Bezbożnik – czasopismo satyryczne wydawane w latach 1922–1941 w ZSRR

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widać to choćby w specyficznym obciążaniu Saula, który z charyzmatycznego przywódcy przemienił się w szaleńca i bezbożnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbɔʒʲɲik, AS: bezbožʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbożność ż., bezbożnictwo n.

:: fż. bezbożnica ż.

 przym. bezbożny

 przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ateista

Wiktionary


bezbożność

→ bezbożny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. rel. postawa negująca istnienie Boga

 (1.2) pejor. rel. rzecz, czyn będący przejawem bezbożności (1.1)

Wiktionary

Patrz:

bezbożny

Wymowa:

IPA: bɛzˈbɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: bezbožność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bezbożnictwo n., bezbożnik m., bezbożnica ż.

 przym. bezbożny

 przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezbożnictwo; przest. bezbożeństwo

 (1.2) bezbożnictwo

Wiktionary


bezbożny

przestarzale:
1. niewierzący w Boga lub bogów; niereligijny, ateistyczny;
2. występujący przeciw religii, antyreligijny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pejor. rel. negujący istnienie boga/Boga

 (1.2) pejor. rel. niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Okrutna twa macocha na ołtarzach wiary
bezbożne Baalowi chce palić ofiary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbɔʒnɨ, AS: bezbožny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bezbożność ż., bezbożnictwo n., bezbożeństwo n., bezbożnik m., bezbożnica ż.

 przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ateistyczny

Wiktionary


bezbrakowy

taki, który nie ma braku


SJP.pl


bezbramkowy

w sporcie: charakteryzujący się brakiem strzelonych bramek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sport. o meczu piłkarskim, o wyniku meczu piłkarskiego: zakończony remisem 0:0, zakończony bez strzelenia żadnej bramki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piłkarska reprezentacja Polski gra bez jaj, ale jej trener po bezbramkowym remisie z Grecją jest oczywiście zadowolony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbrãmˈkɔvɨ, AS: bezbrãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bezbramkowo

Wiktionary


bezbrewny

przymiotnik

 (1.1) rzad. pozbawiony brwi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. bezbrwiowy

Wiktionary


bezbrewy

przymiotnik

 (1.1) rzad. taki, który nie ma brwi

Wiktionary


bezbrody

1. niemający brody (zarostu);
2. czubatka polska bezbroda - rasa kury czubatej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nie mający brody (jako zarostu)

Wiktionary


bezbronnie

przysłówek sposobu

 (1.1) bez możliwości obrony; w sposób pozbawiony obrony

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezbronny

 rzecz. bezbronność ż.

Wiktionary


bezbronniejszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: bezbronny; bardziej bezbronny


SJP.pl


bezbronność

→ bezbronny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co bezbronne; cecha tych, którzy są bezbronni

Wiktionary

Patrz:

bezbronny

Powiązane:

 przym. bezbronny

 przysł. bezbronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezsilność, bezsiła, bezradność, niemożność

Wiktionary


bezbronny

1. bez możliwości lub umiejętności obrony;
2. nieumiejący stawić czoła przeciwnościom; bezradny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciałem detektywa wstrząsnął lekki dreszcz. Ktoś buszował w apartamencie, podczas gdy on był praktycznie bezbronny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbrɔ̃nːɨ, AS: bezbrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbronność ż.

 przysł. bezbronnie

Wiktionary


bezbrwiowy

przymiotnik

 (1.1) rzad. pozbawiony brwi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. bezbrewny

Wiktionary


bezbrzeżnie

przysłówek

 (1.1) o obszarze bezgranicznie

 (1.2) o uczuciu bezmiernie, ogromnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oparła się miękkiem dotknięciem swego ramienia na mojem ramieniu i tak szliśmy dalej po bezbrzeżnie pustych ulicach, nasłuchując ciągle, w której stronie huczą strzały.

 (1.2) Czuła się tak znudzoną bezbrzeżnie, że żałosnym głosem prosiła wciąż uparcie, jak dziecko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbrzeżność ż.

 przym. bezbrzeżny

Wiktionary


bezbrzeżność

→ bezbrzeżny


SJP.pl

Patrz:

bezbrzeżny

bezbrzeżny

ogromny, bezgraniczny; o bardzo dużym nasileniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niemający brzegów, krańców, nieograniczony

 (1.2) o wielkim natężeniu, nasileniu

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. bezbrzeżnie

Wiktionary


bezbólowy

niepowodujący bólu, przebiegający bez bólu


SJP.pl


bezbłyskowy

taki, który nie ma błysku


SJP.pl


bezbłędnie

przysłówek

 (1.1) w sposób bezbłędny, bez pomyłki

 (1.2) pot. w sposób bezbłędny, bez zarzutu, budząc podziw lub uznanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobry ostrzyciel potrafi bezbłędnie prowadzić ostrość, utrzymując ją na poruszającym się aktorze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbłędność ż.

 przym. bezbłędny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieomylnie, poprawnie

 (1.2) bombowo, doskonale, wspaniale, wystrzałowo

Wiktionary


bezbłędność

→ bezbłędny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak błędów, cecha tego, co jest pozbawione błędów

Wiktionary

Patrz:

bezbłędny

Wymowa:

IPA: bɛzˈbwɛ̃ndnɔɕt͡ɕ, AS: bezbu̯ẽndność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezbłędny

 przysł. bezbłędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poprawność

Wiktionary


bezbłędny

1. niezawierający żadnych błędów, w pełni poprawny;
2. postępujący bez zarzutu, budzący podziw swą celnością; doskonały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wolny od błędu

 (1.2) pot. postępujący w sposób budzący podziw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słuch absolutny jest niczym innym jak słuchem doskonałym. Zdolność ta jest dość rzadko spotykana i polega na bezbłędnym rozpoznawaniu dźwięków bez żadnej pomocy – wyłącznie opierając się na własnej percepcji sensorycznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezbłędność ż.

 przysł. bezbłędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poprawny

 (1.2) wspaniały, bombowy, cudowny, fantastyczny, fenomenalny, idealny, wdechowy, wystrzałowy

Wiktionary


bezcelowo

przysłówek

 (1.1) bez ustalonego celu

 (1.2) daremnie, bez szans na powodzenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cel mrz.

 czas. celować ndk.

 przym. bezcelowy, celowy

 przysł. celowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daremnie, nadaremnie, nadaremno, zbędnie

Wiktionary


bezcelowość

→ bezcelowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co bezcelowe

Wiktionary

Patrz:

bezcelowy

Powiązane:

 przym. bezcelowy

Wiktionary