lupin

[czytaj: lupę] Arsène Lupin (Arseniusz Lupin) - fikcyjna postać stworzona przez francuskiego pisarza Maurice'a Leblanca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arsène Lupin – postać fikcyjna, dżentelmen-włamywacz, stworzony przez francuskiego pisarza Maurice’a Leblanca
  • Lupin – filipiński serial telewizyjny z 2007
  • Lupin – francuski serial telewizyjny z 2021 (Netflix)
  • Lupin III – manga
  • Łubin, Lupinus

Wikipedia


lupinina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. związek organiczny, alkaloid występujący w łubinie o bardzo gorzkim smaku;

Wiktionary

Lupinina – organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący w rodzaju "Lupinus" – łubin, dlatego nazywany jest alkaloidem „łubinowym”. Ma znaczenie wyłącznie toksykologiczne (dla zwierząt). Badania nad alkaloidami łubinowymi były szeroko prowadzone w Polsce[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Badania nad lupininą były szeroko prowadzone w Polsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlupʲĩˈɲĩna, AS: lupʹĩńĩna

Wiktionary


lupinoza

zatrucie zwierząt wywołane alkaloidami (trującymi związkami organicznymi) zawartymi w łubinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wet. zatrucie zwierząt alkaloidami z łubinu

Wiktionary


lupinus

roślina pastewna z rodziny motylkowatych; łubin


SJP.pl


lupka

zdrobnienie od: lupa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała lupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lupa ż.

Wiktionary


lupo

pojedyncza soczewka (lub układ optyczny) o ujemnej ogniskowej, służący do obserwacji niewielkich przedmiotów z małej odległości, potocznie: szkło powiększające


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed salonem stały trzy lupo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlupɔ, AS: lupo

Wiktionary


lupowy

→ lupa


SJP.pl

Patrz:

lupa

lupulina

chmiel zwyczajny


SJP.pl

Lu

Wikipedia


lupulon

kwas żywicowy zawarty w żeńskich kwiatach chmielu


SJP.pl


lupus

jedna z postaci gruźlicy skóry; toczeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lupus – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri, w hrabstwie Moniteau
  • Lupus – męskie imię
  • Canis lupus – wilk (zwierzę)
  • Lupus – Wilk (gwiazdozbiór)
  • Lupus (herb szlachecki)
  • Lupus (komiks) – seria komiksowa autorstwa Frederika Peetersa.
  • Lupus – wydawca m.in. PCkuriera, Entera, Magazynu Amiga, Gamblera i miesięcznika Electra.
  • Lupus z Troyes (biskup)
  • Lupus (zm. między 1181 a 1187) – biskup płocki
  • Lupus (? - ok. 666) – książę Friuli
  • Lupus (ur. ? – zm. 752) – książę Spoleto
  • Lupus I (również Lupo, Loup, Lobo, Otsoa, Otxoa) – książę Gaskonii i Akwitanii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazywam się Lupus i jestem murarzem z Szampanii.

 (1.1) Świętemu Lupusowi oddadzą dzisiaj cześć we Francji.

Wiktionary


lur

odmiana trombity, używana przez pasterzy skandynawskich


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|lura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lur, AS: lur

Wiktionary


lura

potocznie o nieesencjonalnym, bardzo słabym napoju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. napój o małej zawartości esencji; słaba kawa

 (1.2) wodnista niesmaczna zupa

 (1.3) środ. przestępcze spoż. herbata

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lura – wokalistka z Republiki Zielonego Przylądka
  • Lura (ang. Lura Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
  • Lura (ang. Lura Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Grant
  • Lura – instrument muzyczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co to za lura!? Kawa powinna być czarna, mocna, ostra i aromatyczna. Zrób mi drugą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlura, AS: lura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lurowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siki, siki świętej Weroniki

Wiktionary


lurdzki

→ Lourdes (miasto we Francji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Lourdes, odnoszący się do Lourdes

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proboszcz zaprasza na nabożeństwo majowe przy grocie lurdzkiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lourdes n.

 przym. lourdzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lourdzki

Wiktionary


lureks

lurex;
1. błyszcząca przędza ze sztucznego włókna;
2. materiał z przędzy o tej samej nazwie


SJP.pl


lurex

lureks;
1. błyszcząca przędza ze sztucznego włókna;
2. materiał z przędzy o tej samej nazwie


SJP.pl


lurka

zdrobnienie od: lura


SJP.pl


lurker

[czytaj: lerker lub lurker] osoba uczestnicząca w internetowym forum dyskusyjnym, lecz niezabierająca głosu; bierny obserwator


SJP.pl

Lurker – osoba śledząca forum dyskusyjne, nie udzielając się w nim aktywnie oraz nie pisząca postów. Ponad 90% użytkowników różnych grup internetowych to lurkerzy.

Wikipedia


lurowaty

rzadki, nieesencjonalny, zbyt wodnisty


SJP.pl


lurowie

plemię irańskie


SJP.pl

Lurowie ( ‏لر‎) – irańska ludność zamieszkująca południowo-zachodni Iran, licząca około 5 mln osób. Lurowie posługują się językiem luryjskim z grupy irańskiej. W swoim procesie etnogenezy wchłonęli elementy kurdyjskie, tureckie i arabskie. Dominuje wśród nich szyicka odmiana islamu. Większość Lurów zajmuje się koczowniczym pasterstwem, pozostali są osiadłymi rolnikami.

Wikipedia


luryjka

członkini pasterskiego plemienia irańskiego zamieszkującego Lurestan


SJP.pl


luryjski

związany z Lurami, plemionami pasterskimi zamieszkującymi Lurestan, ostan irański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Lurami, dotyczący Lurów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język luryjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lur mos., Luryjka ż., Lurystan mrz.

Wiktionary


lusacki

przymiotnik od: Lusaka; lusakijski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Lusaka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈsat͡sʲci, AS: lusacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lusakijka ż., lusakijczyk mos., Lusaka ż.

 przym. lusakijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lusakijski

Wiktionary


lusaka

stolica Zambii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Zambii;

Wiktionary

Lusaka – stolica i największe miasto Zambii. Jest położona w południowo-środkowej części kraju na wysokości 1300 m. Miasto jest centrum handlowym i siedzibą rządu. W mieście znajduje się największy w Zambii uniwersytet.

Lusaka została założona w roku 1905 przez osadników z Europy. W maju 1935 r. zastąpiła Livingstone jako stolica kolonii brytyjskiej Rodezji Północnej. W 1964 roku Lusaka została stolicą niepodległej Zambii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈsaka, AS: lusaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lusakijczyk mos., lusakijka ż.

 przym. lusakijski, lusacki

Wiktionary


lusakijczyk

mieszkaniec Lusaki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Lusaki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlusaˈcijt͡ʃɨk, AS: lusaḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lusaka ż.

:: fż. lusakijka ż.

 przym. lusakijski, lusacki

Wiktionary


lusakijka

mieszkanka Lusaki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Lusaki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlusaˈcijka, AS: lusaḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lusaka ż.

:: fm. lusakijczyk mos.

 przym. lusakijski, lusacki

Wiktionary


lusakijski

przymiotnik od: Lusaka; lusacki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Lusaka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlusaˈcijsʲci, AS: lusaḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lusakijka ż., lusakijczyk mos., Lusaka ż.

 przym. lusacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lusacki

Wiktionary


lusia

zdrobnienie od: Łucja; Luśka


SJP.pl

Lusia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Rovigo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 3585 osób, 210,9 os./km².

Wikipedia


lusignan

Lusignan – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Vienne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2749 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 73 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu Poitou-Charentes Lusignan plasuje się na 87. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 86.).

Wikipedia


lusina

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lusina – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Udanin
  • Lusina – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Mogilany
  • Lusina – część Dzielnicy X Swoszowice miasta Kraków

Wikipedia


lusingando

określenie wykonawcze: przymilnie, z wdziękiem


SJP.pl


lusowo

Lusowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne, nad brzegiem Jeziora Lusowskiego.

Wikipedia


luster

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metaliczna, iryzująca powłoka naszkliwna uzyskiwana na wyrobach ceramicznych

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: lustro

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Luster – gmina w Norwegii w regionie Sogn i Fjordane
  • Luster – amerykański film w reżyserii Everetta Lewisa z 2002 r.
  • luster – rodzaj iryzującej farby używanej do ceramiki od IX w.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlustɛr, AS: luster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., lusterko n., lustereczko n., lustrzanka ż.

 przym. lustrzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lustr, iryzacja

Wiktionary


lustereczko

zdrobnienie od: lusterko


SJP.pl


lusterkarz

środowiskowo: oszust karciany pomagający sobie lusterkiem


SJP.pl


lusterko

zdrobnienie od: lustro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) małe lustro; zdrobn. od: lustro

 (1.2) łow. u saren jasna plama z tyłu

Wiktionary

Lusterko – u ptaków: grupa piór na skrzydle ubarwiona mocno kontrastowo względem otaczających je piór. Może być istotną cechą rozpoznawczą, np. u krakwy. Najczęściej jest niebieskie lub zielone. Nie występuje u mew.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Normalny narcyzm kobiet - czas spędzany przed zwierciadłem, obojętne czy przed potrójnym tremem, czy lusterkiem puderniczki - odnosi się przede wszystkim do twarzy (i jej okola - włosów), gdyż z nią się one identyfikują.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., luster mrz., lustrzyca ż.

 przym. lustrzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zdrzadełko, żdżadełko

 (1.2) chusteczka, serwetka

Wiktionary


lusterkowy

→ lusterko


SJP.pl

Patrz:

lusterko

lustr

1. farba ceramiczna uzyskiwana ze związków metali, nadająca powierzchniom metaliczny połysk;
2. wyrób ceramiczny pokryty taką farbą;
3. dawniej: połysk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metaliczna, iryzująca powłoka naszkliwna uzyskiwana na wyrobach ceramicznych

 (1.2) przest. blask, połysk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lustr̥, AS: lustr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., lustrzyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luster, iryzacja

Wiktionary


lustra

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp., M. i W. lm. od: lustro

Wiktionary

Lustra – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Salerno.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1108 osób, 73,9 os./km².

Wikipedia


lustracja

1. przegląd, kontrola instytucji, pomieszczeń itp.;
2. w krajach postkomunistycznych: kontrola w zakresie współpracy z tajnymi służbami totalitarnego państwa;
3. w dawnej Polsce: kontrola dóbr królewskich; spis będący wynikiem takiej kontroli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urz. przegląd, kontrola jakichś pomieszczeń, dokumentów itp.

 (1.2) praw. polit. procedura sprawdzania przez określone służby, czy osoba piastująca wysoki urząd (lub kandydująca) nie miała powiązań z aparatem bezpieczeństwa, wywiadem itp.

 (1.3) hist. opis dóbr królewskich, spis gruntów, zabudowań, dochodów itp.

Wiktionary

Lustracja (z łac. "lustrare" – „oczyszczać”, „poświęcać”) – procedura przeglądu, weryfikacji i oceny dotycząca określonych obiektów (np. instytucji, dokumentów), osób, grup społecznych, kategorii społeczno-zawodowych i organizacji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lustrator m., lustrowanie n., zlustrowanie n., lustro n., lustrzyca ż.

 przym. lustracyjny, lustratorski

 czas. lustrować ndk., zlustrować dk.

Wiktionary


lustracyjny

związany z lustracją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z lustracją, dotyczący lustracji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzyca ż., lustracja ż., lustrator mos., lustrowanie n., zlustrowanie n., lustro n.

 przym. lustratorski

 czas. lustrować ndk., zlustrować dk.

Wiktionary


lustralny

→ lustrum


SJP.pl

Patrz:

lustrum

lustrator

osoba dokonująca lustracji; kontroler


SJP.pl


lustratorka

kobieta dokonująca lustracji; kontrolerka


SJP.pl


lustratorski

→ lustrator


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy lustratorowi; związany z lustratorem, dotyczący lustratora

Wiktionary

Patrz:

lustrator

Powiązane:

 rzecz. lustrowanie n., lustracja ż., lustrator m., lustratorka ż., zlustrowanie n.

 czas. lustrować ndk., zlustrować dk.

 przym. lustracyjny

Wiktionary


lustro

1. szkło pokryte warstwą srebra lub aluminium o właściwościach odbijających rzeczy znajdujące się przed nim.
2. przyrząd geodezyjny (zazwyczaj razem z rozkładaną tyczką) odbijający wiązkę lasera wysyłaną przez dalmierz w celu pomiaru odległości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

 (1.2) przen. niezmącona powierzchnia wody – morza, jeziora lub rzeki

 (1.3) środ. fot. pot. aparat fotograficzny typu lustrzanka

 (1.4) gwara. łow. jasna plama sierści na zadzie zwierzyny płowej (sarny, jelenia, dzika)

 (1.5) gwara. łow. biała plama piór na barkach głuszca i cietrzewia

 (1.6) gwara. łow. błyszcząca kolorowo plama na skrzydłach kaczek; lusterko

Wiktionary

Lustro, zwierciadło – gładka powierzchnia odbijająca światło, dzięki czemu powstaje odbity obraz przedmiotów znajdujących się przed lustrem. Także narzędzie dysponujące taką powierzchnią i służące odbijaniu obrazu.

Lustro jest najprostszym rodzajem zwierciadła optycznego. Jego powierzchnia jest prawie zawsze płaska, a głównym przeznaczeniem jest przeglądanie się w nim osób. Obecnie w użytku codziennym wykorzystywane są niemal wyłącznie zwierciadła szklane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wychodząc na randkę, przejrzała się w lustrze i poprawiła makijaż.

 (1.1) Ze starej wziąłem tylko lustro.

 (1.2) Lustro wody otoczone jest wysokimi, stromymi brzegami.

 (1.3) Nigdy kompakt nie przebije lustra.

 (1.4) Spłoszona łania błysnęła nam tylko lustrem w zaroślach.

 (1.5) Kosacz czuszykał i świecił przed swoją cieciorką to lustrem, to lirą.

 (1.6) O świcie tabun kaczek na sadach połyskiwał lusterkami w słońcu, prostując skrzydła przed odlotem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlustrɔ, AS: lustro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzanka ż., lustracja ż., lustrzyca ż., lustr m., lustrowanie n., zlustrowanie n., lustrzenie n., lustrzeń m., lustrzynka ż., bezlusterkowiec m.

:: zdrobn. lusterko n., lustereczko n.

 czas. lustrzyć ndk., lustrować ndk., zlustrować dk.

 przym. lustrzany, lustrzony, lustracyjny, lustrzankowy, bezlusterkowy

 przysł. lustrzanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierciadło, gwara. więz. lipko, przest. zierkadło; gw. Górny Śląsk zdrzadło, żdżadło

 (1.2) tafla, zwierciadło

 (1.4) lusterko, chusteczka, serwetka, talerz

 (1.6) zwierciadło, lusterko

Wiktionary


lustrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|lustrować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dwunastej podpułkownik Apanicki zakończył lustrowanie koszar i udał się do latryny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzyca ż., lustro n., lustracja ż., lustrator m., lustratorka ż., zlustrowanie n.

 czas. lustrować ndk., zlustrować dk.

 przym. lustracyjny, lustratorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lustracja

Wiktionary


lustrować

przeglądać, kontrolować, sprawdzać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) dokonywać przeglądu wzrokiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy Cynthii zaczęły teraz lustrować pokój w poszukiwaniu czegoś, co mogło posłużyć za broń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzyca ż., lustracja ż., lustro n., lustrowanie n., zlustrowanie n.

 przym. lustracyjny, lustratorski, lustrzany

Wiktionary


lustrowy

1. przymiotnik od: lustr;
2. przymiotnik od: lustro


SJP.pl


lustrujący

przeglądać, kontrolować, sprawdzać


SJP.pl


lustrum

obrzęd oczyszczenia w starożytnym Rzymie, podczas którego składano bogom ofiary z zabitych zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. w starożytnym Rzymie uroczysty obrzęd oczyszczenia i ofiarowania, przeprowadzany raz na pięć lat;

Wiktionary

Lustrum (łac. "lustrare" – rozjaśniać, czyścić) – w starożytnym Rzymie ofiara przebłagalna dla bogów w postaci świni, owcy i wołu (tzw. "suovetaurilia").

Składano ją po zakończeniu cenzusu przez jednego z cenzorów, na Polu Marsowym, w imieniu całego narodu, który modlił się o pomyślność dla państwa rzymskiego. Odbywana co pięć lat, przez co okres ten był (zwłaszcza poetycko) też nazywany lustrum. Pierwszego "lustrum" dokonał w 566 p.n.e. król Serwiusz Tuliusz.

Wikipedia


lustryna

dawniej: cienka, lśniąca tkanina wełniana lub bawełniana


SJP.pl


lustrzaneczka

zdrobnienie od: lustrzanka


SJP.pl


lustrzanka

rodzaj aparatu fotograficznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fot. aparat fotograficzny wyposażony w lustro i matówkę;

 (1.2) więz. konfrontacja

Wiktionary

Lustrzanka (aparat zwierciadłowy) – aparat fotograficzny wyposażony w lustro i matówkę. Zadaniem zespołu lustra i matówki jest dokładna prezentacja bieżącego kadru. Rozwiązanie takie ma znaczenie przy precyzyjnym nastawianiu odległości fotografowania, ocenianiu głębi ostrości, ocenie aberracji optycznych, jak również przy prawidłowym kadrowaniu obiektów nieodległych. Sprzyja również kompozycji kadru, ocenie proporcji oświetlenia itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈsṭʃãnka, AS: lusṭšãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., luster mrz., lustrzyca ż.

 przym. lustrzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. lustro

Wiktionary


lustrzanki

rodzaj aparatu fotograficznego


SJP.pl


lustrzankowy

→ lustrzanka


SJP.pl

Patrz:

lustrzanka

lustrzany

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do lustra, wyłożony lustrami lub zaopatrzony w lustra

 (1.2) lśniący, błyszczący, gładki, odbijający światło niczym w lustrze

 (1.3) dający w rezultacie symetrycznie odwrócone odbicie

 (1.4) taki sam jak ten, z którym jest porównywany; identyczny, wierny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dyskoteki na ostatnim piętrze wiodła lustrzana winda.

 (1.2) Ta woda była lustrzana i tak czysta, że cień łodzi sunął po dnie.

 (1.2) Lustrzany parkiet Adrii słynął z niezwykłych efektów świetlnych.

 (1.3) Na kartkach nie było normalnych liter, tylko dziwne znaczki – pismo lustrzane.

 (1.4) Widoczne było między nimi lustrzane podobieństwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustrzyca ż., luster mrz., lustro n., lusterko n., lustrzanka ż.

 czas. lustrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierciadlany

 (1.2) zwierciadlany, lśniący, błyszczący

 (1.3) zwierciadlany, odwrócony

 (1.4) zwierciadlany, jednakowy, identyczny

Wiktionary


lustrzeń

1. pokrywać powierzchnię szkła srebrem;
2. lustrzyć się - poetycko: lśnić, błyszczeć, promieniować


SJP.pl


lustrzyca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. stopień otyłości definiowany dowcipnie jako „choroba” objawiająca się, gdy własne genitalia można zobaczyć jedynie w lustrze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lustro n., lustrzanka ż., lustracja ż., lustr m., lustrowanie n., zlustrowanie n., lustrzenie n., lusterko n., lustereczko n.

 czas. lustrzyć ndk., lustrować ndk., zlustrować dk.

 przym. lustrzany, lustrzony, lustracyjny, lustrzankowy

 przysł. lustrzanie

Wiktionary


lustrzynka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; kaczka białogardła


SJP.pl

Lustrzynka, kaczka białogardła ("Speculanas specularis") – gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), występujący w Ameryce Południowej – w południowym Chile i południowej Argentynie. Bliski zagrożenia wyginięciem.

Wikipedia


lustrzyć

1. pokrywać powierzchnię szkła srebrem;
2. lustrzyć się - poetycko: lśnić, błyszczeć, promieniować


SJP.pl


luszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Luszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
  • Luszewo – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
  • Luszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Radzanów

Wikipedia


luszkowo

Luszkowo (niem. "Luschkowo, 1942–1945 Lußkauhof") – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz. Według spisu powszechnego z 31 marca 2011 roku osada liczyła 276 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


luszniewicz

nazwisko


SJP.pl


luszowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Luszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Chrzanów
  • Luszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Radgoszcz
  • Luszowice – gromada

Wikipedia


luszyn

Luszyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Pacyna.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie gąbińskim ziemi gostynińskiej województwa rawskiego.

Pod koniec XIX w. folwark na obszarze wsi nosił nazwę Wydra.

Wikipedia


lusówko

Lusówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne, nad Jeziorem Lusowskim i rzeką Samą. W 2021 Lusówko liczyło 3488 mieszkańców

Wikipedia


lusławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lusławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Zakliczyn
  • Lusławice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów
  • Lusławice – przystanek kolejowy

Wikipedia


lut

stop metali służący do lutowania; lutowie; spoiwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. spoiwo w postaci metalu lub stopu metali używane do lutowania i lutospawania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lookup table – struktura danych
  • Lut – spoiwo lutownicze
  • Lut – pustynia w Iranie
  • LUT – niemiecka torpeda z okresu II wojny światowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie skończyłem naprawiać tego układu, bo zabrakło mi lutu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lut, AS: lut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutownica ż., lutowanie n., lucik mrz., lutownik m.

 czas. lutować ndk., przylutowywać ndk.

 przym. lutowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lutowie

Wiktionary


lutacjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym miejscu stała przed wiekami willa Kwintusa Lutacjusza Katulusa Kapitolińskiego.

Wiktionary


lutealny

faza lutealna - druga faza cyklu miesiączkowego trwająca od ok. 17 do ok. 28 dnia


SJP.pl


lutecja

w starożytnej Galii: osada na środkowej Sekwanie, będąca głównym ośrodkiem celtyckiego plemienia Paryzjów


SJP.pl

Lutecja ( Lutetia Parisorum) to w starożytnej Galii osada na wyspie (obecna Île de la Cité) na środkowej Sekwanie, stanowiąca główny ośrodek celtyckiego plemienia Paryzjów. Po opanowaniu Galii przez Rzymian (52 p.n.e.) została rozbudowana jako miasto, które obecnie nosi nazwę Paryż. W królestwie Franków była to siedziba dynastii Merowingów. Z okresu rzymskiego na lewym brzegu Sekwany zachowały się pozostałości amfiteatru i term (od I do III wieku).

Wikipedia


luteina

żeński hormon płciowy wytwarzany w ciałku żółtym jajnika oraz przez łożysko (w czasie ciąży) i korę nadnerczy, przygotowujący macicę do przyjęcia zarodka i utrzymania ciąży; progesteron, syntolutan


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • luteina – żółty barwnik organiczny
  • luteina – potoczna nazwa progesteronu
  • Luteina – lek zawierający syntetyczny progesteron

Wikipedia


luteinizacja

przekształcenie pęcherzyka jajnikowego w ciałko żółte występujące po owulacji


SJP.pl

Luteinizacja – przekształcenie pęcherzyka jajnikowego w ciałko żółte następujące po owulacji pod wpływem hormonu luteinizującego

Wikipedia


luteinizujący

hormon luteinizujący - hormon gonadotropowy wydzielany przez przedni płat przysadki; u samców stymuluje produkcję testosteronu, u samic - wydzielanie progesteronu i estrogenów; lutropina, LH


SJP.pl


luteino

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od luteina

Wiktionary


luteinowy

→ luteina


SJP.pl

Patrz:

luteina

lutek

wieś w Polsce


SJP.pl

Lutek (niem. "Luttken") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Olsztynek. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wieś mazurska, obecnie największe daczowisko na terenie gminy Olsztynek, położona nad Jeziorem Luteckim w pobliżu drogi E-7, niedaleko Pawłowa. Na terenie wsi jest stajnia koni wyścigowych. Ze względu na malownicze położenie miejscowość pełni rolę ośrodka letniskowego.

Wikipedia


lutenica

pikantna pasta paprykowa z dodatkiem tartych pomidorów i pieczonych bakłażanów, danie kuchni bałkańskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. bałkańska pasta z pomidorów i pieczonych papryk;

Wiktionary

Lu

Wikipedia


luteolina

związek organiczny, żółty barwnik roślinny


SJP.pl


luteoliza

zanik ciałka żółtego wytwarzającego luteinę (progesteron)


SJP.pl

Luteoliza (łac. "luteum" – żółtko + gr. "lýsis" – rozwiązanie) – proces przekształcenia ciałka żółtego w ciałko białawe na drodze apoptozy. W zależności od gatunku może być spowodowany: obecnością oksytocyny (u owcy); podwyższonym stężeniem estrogenów lub innymi czynnikami. W wyniku tego procesu następuje zahamowanie syntezy progesteronu.

Wikipedia


luteolizyna

dawniej: prostaglandyna F powodująca zanik ciałka żółtego i spadek progesteronu


SJP.pl


luteotropina

hormon białkowy produkowany przez gruczołową część przysadki mózgowej, m.in. aktywujący wydzielanie progesteronu przez ciałko żółte oraz przygotowujący gruczoły mlekowe do laktacji; hormon luteotropowy, prolaktyna, laktotropina


SJP.pl


luter

przestarzale: luteranin - członek Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. pogard. wyznawca luteranizmu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcin Luter (1483-1546) – niemiecki teolog i reformator religijny, inicjator reformacji, współtwórca luteranizmu
  • Luter – film, dramat biograficzny z 2003
  • Henryk von Luter – warmiński wójt krajowy
  • Katarzyna Luter (1499–1552) – żona Marcina
  • Paul Luter (1533–1593) – lekarz, syn Marcina
  • Andrzej Luter - duszpasterz i publicysta, członek redakcji kwartalnika „Więź”
  • Luther
  • Lutter
  • Luteranizm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam niech ksiądz nie idzie, tam mieszkają lutry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutɛr, AS: luter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luter mos., luteranizm mrz., luteranin mos., luteranka ż.

 przym. luterski, luterański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luteranin

Wiktionary


luteranie

chrześcijańska wspólnota religijna skupiona w Kościele ewangelicko-augsburskim, wywodząca swą doktrynę z nauk Marcina Lutra


SJP.pl


luteranin

członek Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego; wyznawca luteranizmu, luter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która wyznaje luteranizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɛˈrãɲĩn, AS: luterãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luteranizm mrz.

:: fż. luteranka ż.

 przym. luterański

Wiktionary


luteranizm

jeden z głównych kierunków protestantyzmu, system teologiczny oparty na doktrynie Marcina Lutra, której podstawowymi tezami są: twierdzenie o zbawieniu tylko przez samą wiarę w Chrystusa i uznanie Biblii za jedyne źródło objawienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;

Wiktionary

Luteranizm – doktryna teologiczna i chrześcijański ruch reformacyjny, zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku (za datę jego rozpoczęcia uważa się rok 1517). Jest to najstarszy i czołowy nurt protestantyzmu. Największą grupę Kościołów luterańskich zrzesza Światowa Federacja Luterańska, do której w 2019 roku należało 145 Kościołów w 98 państwach z gronem blisko 77,5 mln wiernych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Luteranizm jest główną religią m.in. na Islandii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɛˈrãɲism̥, AS: luterãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luteranin mos., luteranka ż., Luter mos., luter mos., luteranizacja ż., luterańskość ż., luterstwo n.

 przym. luterański, luteranizacyjny, luterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. luterstwo

Wiktionary


luteranka

członkini kościoła luterańskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która wyznaje luteranizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɛˈrãnka, AS: luterãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luteranizm mrz.

:: fm. luteranin mos.

 przym. luterański

Wiktionary


luterański

dotyczący luteranizmu, luteranów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z luteranizmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo szybko w Cieszynie powstawały oficyny luterańskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luteranizm mrz., luteranin mos., luteranka ż., Luter mos., luter mos., luterstwo n.

 przym. luterski, Lutrowski, lutrowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lub rzad. luterski

Wiktionary


luterka

→ luter; luteranka


SJP.pl


luterok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Mazury. luteranin

Wiktionary


luterski

dawniej: dotyczący luteranizmu, luteranów; luterański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. lub rzad. związany z Marcinem Lutrem lub jego naukami, luteranizmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luter mos., luteranizm mrz., luterstwo n., Lutry nmos., luter mos.

 przym. luterański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luterański

Wiktionary


luterstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. luteranizm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. luterski, luterański

 rzecz. luteranizm mrz.

Wiktionary


lutet

pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71, metal należący do rodziny lantanowców, wykorzystywany m.in. do wytwarzania nadprzewodników; dawniej: kasjop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

Wiktionary

Lutet (Lu, lutetium, od Lutetia), dawniej kasjop (Cp) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym. Zgodnie z klasyfikacją IUPAC lutet jest zaliczany do lantanowców. Także zgodnie z klasyfikacją IUPAC należy on do bloku d, w wyniku czego jest jedynym lantanowcem z okresu 6 niewchodzącym do bloku f. Przez występowanie w bloku d należy on do grupy skandowców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma lutet?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutɛt, AS: lutet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lutetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Lu

Wiktionary


lutetowy

→ lutet


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący lutetu

Wiktionary

Patrz:

lutet

Powiązane:

 rzecz. lutet m.

Wiktionary


luteńka

zdrobnienie od: lutnia


SJP.pl

Luteńka ( Лютенька) – wieś na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, w rejonie mirhorodzkim, siedziba hromady. W 2001 liczyła 3665 mieszkańców.

Wikipedia


lutgarda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Lutgarda i jestem woźną szkolną z Jastrzębia.

Wiktionary


luther

[czytaj: luter] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Luther – serial telewizyjny
  • Martin Luther
  • Hans Luther
  • Karl Theodor Robert Luther
  • Martin Luther (dyplomata)
  • Luther Vandross
  • Martin Luther King, Jr
  • Luther – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Boone
  • Luther – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lake
  • Luther – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Oklahoma
  • (1303) Luthera – planetoida
  • Luther – krater na Księżycu

Wikipedia


lutkiewicz

nazwisko


SJP.pl


lutkolba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. lutownica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lyjtkolba

Wiktionary


lutkowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lutkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Lelkowo
  • Lutkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dobrzany

Wikipedia


lutków

zdrobnienie od: Lutosław (imię męskie)


SJP.pl

Lutków ("Lutków Lewicki") – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Chłopice. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


lutnia

instrument strunowy, szarpany, pochodzenia arabskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

Wiktionary

Lu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] nie mam po co dłużej śpiewać i lutnię w godniejsze ręce oddaję […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutʲɲa, AS: lutʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutniociąg mrz., Lutnia ż., lutnista mos., lutnistka ż., lutnik mos., lutniczka ż.

 przym. lutniowy, lutnisty

Wiktionary


lutniarz

osoba grająca na lutni


SJP.pl


lutnictwo

sztuka budowania instrumentów strunowych


SJP.pl

Lutnictwo – sztuka tworzenia instrumentów strunowych szyjkowych:

Wikipedia


lutniczka

lutniczka zachodnia - gatunek ptaka z rodziny pokrzewkowatych; lutniczka, gajówka lutniczka


SJP.pl


lutniczy

1. → lutnictwo;
2. → lutnik


SJP.pl

Patrz:

lutnictwo;
2. → lutnik

lutnik

specjalista w budowaniu instrumentów strunowych, smyczkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik, który konstruuje i naprawia strunowe instrumenty muzyczne

Wiktionary

Lutnik – rzemieślnik zajmujący się lutnictwem, to znaczy budujący lub naprawiający szyjkowe instrumenty strunowe. Słowo pochodzi od włoskiego „liutajo”, którym dawniej określano osobę budującą lutnie. Niektórzy lutnicy zajmują się renowacją i rekonstrukcją instrumentów smyczkowych, a także korektą smyczków[].

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lutnia ż., lutnictwo n.

:: fż. lutniczka ż.

 przym. lutniczy

Wiktionary


lutniociąg

rurociąg w kopalni prowadzący powietrze od przodków lub do przodków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górn. rurociąg transportujący powietrze, umożliwiający wentylację wyrobiska;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutnia ż.

Wiktionary


lutniowy

→ lutnia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od lutnia

Wiktionary

Patrz:

lutnia

Przykłady

 (1.1) Mistrz gitary klasycznej, lutniowej i barokowej Józef Haluza wystąpi w niedzielę w Tarnowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lutʲˈɲɔvɨ, AS: lutʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutnia ż., Lutnia ż., lutnista mos., lutnistka ż.

 przym. lutnisty

Wiktionary


lutnista

muzyk grający na lutni


SJP.pl

Lu

Wikipedia


lutnistka

→ lutnista


SJP.pl

Patrz:

lutnista

lutnisty

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. muz. związany z lutnią, dotyczący lutni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutnia ż., Lutnia ż., lutnista mos., lutnistka ż.

 przym. lutniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lutniowy

Wiktionary


lutnąć

potocznie: uderzyć kogoś mocno; przylutować, przyfasolić, przygrzmocić


SJP.pl


luto

1. dawniej: ostry, srogi;
2. gwarowo: smutny


SJP.pl


lutobor

imię męskie


SJP.pl

Lutobor, Litobor – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Luto-" („srogi, okrutny, dziki”, por. "luty") i "-bor" („walczyć, zmagać się”). Znaczenie imienia: „srogi w walce”. Źródła polskie zawierają dwie postaci imienia w średniowieczu: Lutobor (w 1186) i Litobor (między 1252 a 1288).

Wikipedia


lutoborek

zdrobnienie od: Lutobor (imię męskie)


SJP.pl


lutoborkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutoborka lub z nim związany


SJP.pl


lutoborostwo

Lutobor z małżonką; Lutoborowie


SJP.pl


lutoborowie

imię męskie


SJP.pl


lutoborowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutobora lub z nim związany


SJP.pl


lutochna

imię żeńskie


SJP.pl


lutochniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutochny lub z nią związany


SJP.pl


lutocin

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Polsce;

Wiktionary

Lutocin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin. Miejscowość jest sołectwem i siedzibą gminy Lutocin.

Wikipedia


lutociński

przymiotnik od: Lutocin


SJP.pl


lutogniew

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lutogniew (imię)
  • Lutogniew (wieś)
  • Lutogniew (gromada)

Wikipedia


lutogniewa

imię żeńskie


SJP.pl


lutogniewice

Lutogniewice (niem. "Schönfeld", Jasne Polo) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Bogatynia.

Wikipedia


lutogniewiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutogniewy lub z nią związany


SJP.pl


lutogniewostwo

Lutogniew z małżonką; Lutogniewowie


SJP.pl


lutogniewowie

imię męskie


SJP.pl


lutogniewowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutogniewa lub z nim związany


SJP.pl


lutol

wieś w Polsce


SJP.pl

Lutol – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Lubsko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


lutomiersk

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Lutomiersk – miasto w Polsce położone w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Lutomiersk, nad Nerem. Siedziba gminy Lutomiersk. Uzyskał lokację miejską w 1274 roku, zdegradowany w 1870 roku, od 1 stycznia 2022 ponownie na prawach miejskich.

Wikipedia


lutomierski

→ Lutomiersk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baltazar Lutomierski – polski urzędnik
  • Jan Lutomierski – polski urzędnik

Wikipedia

Patrz:

Lutomiersk

lutomierszczanin

mieszkaniec Lutomierska (miasta w Polsce)


SJP.pl


lutomierszczanka

mieszkanka Lutomierska (miasta w Polsce)


SJP.pl


lutomierzyn

Lutomierzyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Baboszewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Małgorzaty w Gralewie.

Wikipedia


lutomir

imię męskie


SJP.pl

Lutomir, Lutomiar, Lutmiar – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Luto-" ("srogi, okrutny, dziki", por. "luty") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro").

Lutomir imieniny obchodzi 26 lutego i 10 października.

Wikipedia


lutomira

imię żeńskie


SJP.pl


lutomirek

zdrobnienie od: Lutomir (imię męskie)


SJP.pl


lutomirkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutomirka lub z nim związany


SJP.pl


lutomirostwo

Lutomir z małżonką; Lutomirowie


SJP.pl


lutomirowie

imię męskie


SJP.pl


lutomirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutomira lub z nim związany


SJP.pl


lutomirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutomiry lub z nią związany


SJP.pl


lutomski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lutomski – kaszubski herb szlachecki
  • Bolesław Lutomski – polski publicysta i dziennikarz
  • Jan Lutomski – polski pływak, olimpijczyk
  • Wacław Lutomski – polski wojskowy i urzędnik
  • Zbigniew Lutomski – polski grafik, malarz i pedagog

Wikipedia


lutomysł

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) daw. imię|polski|m.;

Wiktionary

Lutomysł – imię męskie pochodzenia słowiańskiego. Nienotowane w źródłach staropolskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: luˈtɔ̃mɨsw̥, AS: lutõmysu̯̦

Wiktionary


lutomysłostwo

Lutomysł z małżonką; Lutomysłowie


SJP.pl


lutomysłowie

imię męskie


SJP.pl


lutomysłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutomysła lub z nim związany


SJP.pl


luton

Luton – miasto i dystrykt ("unitary authority") w Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie ceremonialnym Bedfordshire, położone 50 km na północ od centrum Londynu. W 2021 roku miasto liczyło 233 525 mieszkańców.

Dystrykt ("unitary authority") Luton utworzony został w 1997 roku. Pierwsze osiedla ludzkie istniały tam już w okresie paleolitu. Początki Luton datowane są na VI wiek. Nad rzeką Lea powstała wówczas saksońska osada o nazwie Leatun.

Wikipedia


lutoryż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim;

Wiktionary

Lutoryż – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Boguchwała. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa rzeszowskiego.

Z Lutoryża pochodził pilot sportowy i cywilny Jan Baran (1947-1984).

Wikipedia


lutospawanie

Lutospawanie – proces łączenia metali (lutowanie twarde) z użyciem narzędzi i technik spawalniczych. Łączone elementy przygotowywane są jak do spawania, jednak podczas lutospawania ich krawędzie nie są nadtapiane, a jedynie łączone lutem.

Do lutospawania stosuje się przede wszystkim luty mosiężne. Łączone elementy wymagają odpowiedniego przygotowania polegającego na jedno- lub dwustronnym zukosowaniu krawędzi

Wikipedia


lutostański

nazwisko


SJP.pl

Lutostański (forma żeńska: Lutostańska; liczba mnoga: Lutostańscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 648 osób. Według danych rządowych w styczniu 2020 w bazie PESEL znajdowało się 347 mężczyzn, oraz 341 kobiet o tym nazwisku.

Wikipedia


lutosław

imię męskie


SJP.pl

Lutosław, Lutsław, Lucsław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Luto-" ("srogi, okrutny, dziki", por. "luty") i "-sław" ("sława"). Znaczenie imienia: "słynący ze srogości". Zdrobniale Lutek.

Lutosław imieniny obchodzi 26 października.

Wikipedia


lutosława

imię żeńskie


SJP.pl

Lutosława – żeńska forma imienia Lutosław, nienotowana w źródłach staropolskich. Znaczenie imienia: "sławna ze srogości".

Wikipedia


lutosławczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutosławy lub z nią związany


SJP.pl


lutosławek

zdrobnienie od: Lutosław (imię męskie)


SJP.pl


lutosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutosławy lub z nią związany


SJP.pl


lutosławka

zdrobnienie od: Lutosław (imię męskie)


SJP.pl


lutosławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutosławka lub z nim związany


SJP.pl


lutosławostwo

Lutosław z małżonką; Lutosławowie


SJP.pl


lutosławowie

imię męskie


SJP.pl


lutosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lutosława lub z nim związany


SJP.pl


lutosławski

nazwisko


SJP.pl

Lutosławski – polskie nazwisko.

Wikipedia


lutowaczka

→ lutowacz


SJP.pl

Patrz:

lutowacz

lutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|lutować.

Wiktionary

Lu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas lutowania bezołowiowego na powierzchni oporników i kondensatorów powstawać mogą kulki kapilarne, przy czym, w zależności od przyczyny ich powstawania, mają one różne rozmiary.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lut m., lutownica ż., lutowina ż., lutowie n.

 czas. lutować ndk.

Wiktionary


lutować

1. łączyć metale bez ich topienia za pomocą spoiwa (lutu) o temperaturze topnienia niższej niż temperatura topnienia metalu nim łączonego;
2. potocznie: bić


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) techn. łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żałować

 (1.3) pot. środ. bić, okładać razami

czasownik zwrotny niedokonany lutować się

 (2.1) pot. środ. bić się, okładać się razami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rury w łazience najlepiej lutować twardym lutem.

 (2.1) Jakieś dzieciaki lutują się na naszym podwórku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈtɔvat͡ɕ, AS: lutovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lut m., lutowacz mos., lutowie n., lutowina ż., lutownica ż., lutownik mos., lutowanie n., dolutowanie n., dolutowywać n., oblutowanie n., oblutowywanie n., odlutowanie n., odlutowywanie n., polutowanie n., przylutowanie n., przylutowywanie n., rozlutowanie n., rozlutowywanie n., wlutowanie n., wlutowywanie n., wylutować n., wylutowywanie n., zalutowanie n., zalutowywanie n., zlutowanie n.

 czas. dolutować dk., dolutowywać ndk., oblutować dk., oblutowywać ndk., odlutować dk., odlutowywać ndk., polutować dk., przylutować dk., przylutowywać ndk., rozlutować dk., rozlutowywać ndk., wlutować dk., wlutowywać ndk., wylutować dk., wylutowywać ndk., zalutować dk., zalutowywać ndk., zlutować dk.

 przym. lutowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lyjtować

Wiktionary


lutowie

stop metali służący do lutowania; lut


SJP.pl


lutowina

miejsce złączenia metali, np. za pomocą kolby


SJP.pl


lutowiska

→ Lutowiska


SJP.pl

Lutowiska (1944–1957 "Szewczenko", Літовищі) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska. Leży nad potokiem Smolnik, na styku pasm Ostre i Otryt przy drodze wojewódzkiej nr 896

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Lutowiska. W skład sołectwa wchodzi również osada Skorodne.

Wikipedia

Patrz:

Lutowiska

lutowiski

→ Lutowiska


SJP.pl

Patrz:

Lutowiska

lutowiszczanin

mieszkaniec Lutowisk (wsi w Polsce)


SJP.pl


lutowiszczanka

mieszkanka Lutowisk (wsi w Polsce)


SJP.pl


lutownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. narzędzie do lutowania;

 (1.2) więz. nos

Wiktionary

Lu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogień zaprószył mężczyzna, który zapomniał wyłączyć lutownicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɔvʲˈɲit͡sa, AS: lutovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lut mrz., lutowanie n., zlutowanie n., wylutowanie n., przylutowanie n., przylutowywanie n.

 czas. lutować ndk., zlutować dk., wylutować dk., przylutowywać ndk., przylutować dk.

 przym. lutowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lutkolba, lyjtkolba

Wiktionary


lutowniczy

przymiotnik

 (1.1) służący do lutowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutownik mos./mrz., lut mrz., lutownica ż.

 czas. lutować

Wiktionary


lutownik

osoba zatrudniona przy lutowaniu; lutowacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) techn. osoba zajmująca się lutowaniem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) techn. urządzenie do lutowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lut mrz.

 czas. lutować

 przym. lutowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. lutowacz

 (2.1) war. lutownica

Wiktionary


lutowność

właściwość metali dających się lutować


SJP.pl


lutowny

dający się lutować


SJP.pl


lutowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lutowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
  • Lutowo – kolonia kolonii Ożar w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek
  • Lutowo – gromada
  • Lutowo – wieś w obwodzie Błagojewgrad, w gminie Belica

Wikipedia


lutowski

nazwisko


SJP.pl


lutowy

→ luty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od: luty

Wiktionary

Patrz:

luty

Przykłady

 (1.1) Nie mogę iść z tobą na zakupy, bo jeszcze nie dostałam lutowej pensji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luˈtɔvɨ, AS: lutovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luty m.

 przym. luty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. februariowy

Wiktionary


lutościwy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) stpol. litościwy, miłosierny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlutɔɕˈt͡ɕivɨ, AS: lutośćivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lutość

Wiktionary


lutość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. litość, miłosierdzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutɔɕt͡ɕ, AS: lutość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lutościwy

Wiktionary


lutrofora

w starożytnej Grecji: naczynie ceramiczne lub kamienne, używane przy obrzędach weselnych; od V wieku p.n.e. ustawiane na grobach dziewcząt zmarłych przed zamążpójściem


SJP.pl

Lutrofora, lutroforos, amfora lutrofora ( λουτροφόρος loutrophóros) – w ceramice starogreckiej wysokie i smukłe, długoszyjne amforowate naczynie, zasadniczo wykorzystywane kultowo.

Dziś zazwyczaj uznawana za odmianę amfory, choć przez Greków uważana za odmianę hydrii, skąd też nazwa będąca skróceniem od ύδρία λουτροφόρος. Oryginalnie powstała ona od słownej zbitki λοῦτρον (woda do ablucji) i φέρειν (przynosić); (pojęcie "loutra" odnoszono do zbiornika, basenu kąpielowego).

Wikipedia


lutropina

hormon gonadotropowy wydzielany przez przedni płat przysadki; u samców stymuluje produkcję testosteronu, u samic - wydzielanie progesteronu i estrogenów; hormon luteinizujący, LH


SJP.pl

Lutropina, hormon luteinizujący, LH (od ang. "luteinizing hormone") – glikoproteinowy hormon gonadotropowy wydzielany przez komórki gonadotropowe przedniego płata przysadki mózgowej. Wydzielanie to jest stymulowane przez podwzgórzową gonadoliberynę (GnRH).

Wikipedia


lutry

futro z wydry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. futro z wydr

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: luter

Wiktionary

Lutry (niem. "Luthen, Lautern") – wieś warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Kolno.

Do 1954 roku siedziba gminy Lutry. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Lutry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani bladolica, w lutry otulona nadobnie. Szczęście jej – to te lutry.

Wiktionary


luttoso

[czytaj: luttozo] określenie wykonawcze: żałobnie, smutno


SJP.pl


lutunek

miejsce złączone lutem, warstwa spajająca lutowane powierzchnie


SJP.pl


lutung

rodzaj ssaków naczelnych z rodziny makakowatych


SJP.pl

Lutung ("Trachypithecus") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny gerez (Colobinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia


lututowianin

mieszkaniec Lututowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


lututowianka

mieszkanka Lututowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


lututowski

przymiotnik od: Lututów, wieś gminna w województwie łódzkim


SJP.pl


lututów

miasto w Polsce


SJP.pl

}|

Wikipedia


luty

1. dawniej: ostry, srogi;
2. gwarowo: smutny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|lut.

przymiotnik

 (3.1) daw. zimny, mroźny

 (3.2) daw. srogi, okrutny, dziki

Wiktionary

Lu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Luty jest najkrótszym miesiącem w roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlutɨ, AS: luty

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. lutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. sieczeń, daw. strąpacz, daw. jacień, reg. mięsopustnik, reg. miesopustnik, reg. niesopustnik

Wiktionary


lutydyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. związek organiczny, pochodna pirydyny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z uwagi na różne położenie dwóch grup metylowych przyłączonych do pierścienia pirydyny, możliwych jest sześć izomerów lutydyny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dimetylopirydyna

Wiktionary


lutynia

wieś w Polsce w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lutynia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój
  • Lutynia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
  • Lutynia – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Dobrzyca
  • Lutynia – osada w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą
  • Lutynia – rzeka, lewy dopływ Warty
  • Lutynia – potok, lewy dopływ Odry
  • Lutynia – dawna gmina
  • Lutynia – gromada
  • Lutynia – przystanek kolejowy
  • Lutynia – część miasta Orłowa w kraju morawsko-śląskim, w Czechach
  • Lutynia Dolna – gmina w kraju morawsko-śląskim, w Czechach

Wikipedia


lutynka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lutynka – wieś w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Wymiarki
  • Lutynka – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejonie żydaczowskim
  • Lutynka – potok, dopływ Kamiennej

Wikipedia


lutyński

nazwisko


SJP.pl


lutz

[czytaj: luc] skok w łyżwiarstwie figurowym, jedyny, do którego najeżdża się z zewnętrznej krawędzi płozy łyżwy


SJP.pl

Lutz – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Hillsborough.

Wikipedia


luwers

otwór w żaglu do przewlekania linek


SJP.pl

Luwers, remiska – otwór w żaglu, którego krawędzie są wzmocnione nicią żaglową lub wyposażone w specjalne metalowe okucia. Służy do przewlekania linki, za pomocą której mocuje się refsejzingi, segarsy i inne elementy olinowania.

Wikipedia


luwijski

dotyczący Luwijczyków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dosł. związany z Luwią lub Luwijczykami, dotyczący Luwii lub Luwijczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język luwijski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luwia ż., Luwijczyk mos., Luwijka ż.

Wiktionary


luwr

zespół paryskich budynków pałacowych będących dawniej siedzibą królów francuskich, obecnie mieszczący liczne muzea


SJP.pl

Lu

Wikipedia


lux

w fizyce: jednostka natężenia oświetlenia w układzie SI, równa natężeniu oświetlenia powierzchni 1 m^2, na którą pada równomiernie rozłożony strumień świetlny 1 lumena (skrót: lx); luks


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Lux (1780-1846) – polski oficer i pirat
  • Lux (Côte-d’Or) – francuska gmina w regionie Burgundia
  • Lux (Saona i Loara) – francuska gmina w regionie Burgundia
  • Lux (Górna Garonna) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
  • Lux – Grywalna postać z gry komputerowej League of Legends.
  • Lux-Sport – polski samochód osobowy z 1936
  • Lux (mydło) – marka produktów kosmetycznych firmy Unilever
  • LUX – kod IATA portu lotniczego w Luksemburgu
  • LUX – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Luksemburga
  • LUX – nagroda filmowa Parlamentu Europejskiego
  • luks – jednostka natężenia oświetlenia w układzie SI (symbol: lx)
  • Lux ex Silesia

Wikipedia


luxomierz

miernik natężenia oświetlenia; luksomierz


SJP.pl


luxtorpeda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. pot. polski samobieżny ekspresowy wagon spalinowy z lat 30. XX w.;

Wiktionary

Luxtorpeda (również Lux-Torpeda) – popularne określenie wagonu spalinowego o aerodynamicznych kształtach, stosowanego w szybkich kolejowych połączeniach międzymiastowych w latach 30. XX wieku w Polsce. Popularnie mianem „luxtorpedy” pasażerowie określali również inne dalekobieżne wagony spalinowe eksploatowane przez PKP zarówno przed, jak i po II wojnie światowej.

Wikipedia


luz

1. przestronne, wolne miejsce; wolny czas
2. swoboda bycia, zachowania się, odprężenie psychiczne
3. przestrzeń między dwiema współpracującymi częściami maszyny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce przestronne, dużo wolnego miejsca

 (1.2) czas wolny między wydarzeniami

 (1.3) techn. przestrzeń pomiędzy częściami mechanizmu, która umożliwia im ruch względem siebie nawzajem

 (1.4) techn. odległość, którą może pokonać część mechanizmu bez poruszania innych elementów tegoż mechanizmu

 (1.5) pot. swoboda, naturalność, brak ograniczeń

 (1.6) środ. bieg jałowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • luz (judaizm)
  • luz – przestrzeń pomiędzy dwoma elementami
  • luz – potoczne określenie marży urządzenia telekomunikacyjnego
  • Luz (program telewizyjny)
  • Luz – francuski rysownik satyryczny
  • Luz – miejscowość w gminie Lagos
  • Luz – miejscowość w gminie Mourão
  • Luz (Minas Gerais)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lus, AS: lus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzik m., luzak m., luzaczka ż., zluzowanie n., zluzowywanie n., wyluzowanie n.

 czas. luzować, zluzować, zluzować się, zluzowywać, zluzowywać się, wyluzować, wyluzowywać się, poluźnić

 przym. luźny, wyluzowany

 przysł. luźno, luzem

 partyk. luzik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) essa

Wiktionary


luzacki

1. swobodny w sposobie bycia; niepoważny, nieoficjalny;
2. wyrażający taką postawę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. żyjący i postępujący w sposób oznaczający się swobodą i beztroską

 (1.2) pot. świadczący o wyraźnej swobodzie i beztrosce osoby, o której mowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzak mzw./mos., luzackość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) na luzie (uczeń; ubiór)

Wiktionary


luzacko

przysłówek

 (1.1) pot. w sposób manifestujący swobodę i beztroskę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Michał, choć broni się, zresztą z moją pełną akceptacją, przed całkowitym podporządkowaniem szpadzie, traktuje sport znacznie mniej "luzacko" niż jeszcze przed rokiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzak mzw./mos.

Wiktionary


luzackość

→ luzacki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest luzackie; cecha tych, którzy są luzaccy

Wiktionary

Patrz:

luzacki

Powiązane:

 przym. luzacki

 przysł. luzackie

Wiktionary


luzactwo

potocznie: swobodny sposób bycia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. postawa cechująca się swobodnym stylem życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzak mzw./mos.

Wiktionary


luzaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: luzak

Wiktionary


luzaczka

→ luzak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta o swobodnym stylu życia

Wiktionary

Patrz:

luzak

Powiązane:

 rzecz. luz mrz., luzak mzw./mos.

Wiktionary


luzak

1. dawniej w polskiej armii: wojskowy prowadzący luzaka (konia); ordynans konny;
2. potocznie: osoba swobodna, nie traktująca życia poważnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) jeźdz. wojsk. koń niezaprzężony i nieosiodłany, idący luzem, zapasowy

 (1.2) środ. kolej. lokomotywa bez doczepionych wagonów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) wojsk. ordynans konny w kawalerii

 (2.2) daw. wojsk. posługacz towarzysza chorągwi w dawnym wojsku polskim

 (2.3) przen. osoba spoza grupy społecznej

 (2.4) hist. w systemie feudalnym: chłop nie związany z panem, bez stałego miejsca zamieszkania

 (2.5) pot. osoba o swobodnym stylu życia

Wiktionary

Luzak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za taborem szły jeszcze trzy luzaki.

 (2.2) Luzacy zwykle sypiali w pobliżu koni.

 (2.5) Irek jest totalnym luzakiem, zawsze dobrze się bawi, to dusza towarzystwa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. luzacki, luźny

 przysł. luzacko, luzem

 rzecz. luz mrz., luzactwo n.

:: fż. luzaczka ż.

 czas. poluźnić

Wiktionary


luzem

1. bez ładunku, bez obciążenia;
2. o koniach: nie w zaprzęgu;
3. bez opakowania;
4. każda część osobno, pojedynczo;
5. żartobliwie: bez towarzystwa; swobodnie, samopas


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) o towarach: bez opakowania, pojedynczo

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: luz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz m., rozluźnienie n., rozluźnianie n., luzak m., luzactwo n.

 czas. rozluźnić dk., rozluźniać ndk., poluzować dk.

 przym. luzacki, luźny

 przysł. luźno

Wiktionary


luzik

zdrobnienie od: luz


SJP.pl

partykuła

 (1.1) pot. w porządku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz mrz.

Wiktionary


luzino

wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim


SJP.pl

Luzino (kaszub. "Lëzëno"; niem. "Lusin") – wieś kaszubska położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Luzino, nad rzeką Bolszewką w pobliżu drogi ekspresowej S6

Według danych z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2021 roku liczba ludności w Luzinie to 8019 osób, z czego 49,9% stanowią kobiety, a 50,1% mężczyźni.

Wikipedia


luziński

przymiotnik od: Luzino


SJP.pl


luzjada

część portugalskiego eposu narodowego autorstwa Luísa Vaz de Camões, opublikowanego w 1572 roku


SJP.pl


luzoameryka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) portugalskojęzyczne kraje Ameryki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykład dotyczył krajów Luzoameryki i Hispanoameryki w dobie Wiosny Ludów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. luzoamerykański

Wiktionary


luzoamerykański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z Luzoameryką, dotyczący Luzoameryki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzoameryka ż.

Wiktionary


luzofilia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umiłowanie Portugalii, jej kultury, ludzi, języka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzytański mrz., Luzytania ż., Luzytańczyk m., Luzytanka ż., luzofonia ż., lusitano m.

 przym. luzytański

Wiktionary


luzofonia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. ogół krajów, społeczeństw portugalskojęzycznych;

Wiktionary

Luzofonia (z Lusófonos) – grupa etniczno-językowa ludzi i narodów na całym świecie, mówiących w języku portugalskim. Znana jest również jako Świat Luzofonii (Mundo Lusófono), czyli wspólnota narodów portugalskojęzycznych, istniejących w Europie, obu Amerykach, Afryce, Azji i Oceanii. Populację luzofońską na świecie szacuje się na 288,5 mln osób (2024 r.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) My specjalistami od luzofonii jeszcze nie jesteśmy i pewnie nigdy nie będziemy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzofilia ż., luzofobia ż., Luzytańczyk mos., Luzytania ż., luzytanistyka ż.

 przym. luzofoński

Wiktionary


luzofoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z luzofonią, dotyczący luzofonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzytańczyk mos., Luzytania ż., luzofonia ż.

Wiktionary


luzon

największa wyspa Archipelagu Filipińskiego i Filipin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. największa wyspa w archipelagu Filipiny, leżąca w jego północnej części;

Wiktionary

Luzon – największa wyspa archipelagu Filipin, o powierzchni 104 tys. km².

Jest głównym regionem gospodarczym Filipin. Przemysł morski wyspy ma istotny udział w gospodarce całych Filipin, a na wybrzeżach znajdują się trzy z pięciu najważniejszych ośrodków turystycznych tego kraju. Głównymi uprawami są ryż, kukurydza i palma kokosowa. Na wyspie wydobywa się nikiel, miedź oraz złoto.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Luzończyk m., Luzonka ż.

 przym. luzoński

Wiktionary


luzonka

mieszkanka Luzonu (wyspy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Luzonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzon mrz.

:: fm. Luzończyk mos.

 przym. luzoński

Wiktionary


luzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|luzować.

Wiktionary

Luzowanie "(ang. Relief of Troops in Combat)" – działalność zmierzająca do przejęcia prowadzenia działań przez jedne wojska od innych. Jest etapem pośrednim podczas prowadzenia walki.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. luzować ndk.

Wiktionary


luzować

1. zmniejszać naprężenie, puszczać luzem;
2. zastępować kogoś w jakiejś czynności, np. zmieniać czuwających lub walczących żołnierzy;
3. w pojeździe: zmieniać bieg na luz


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zmniejszać naprężenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz mrz., luzowanie n.

Wiktionary


luzownik

urządzenie do zwalniania hamulca w dźwignicach


SJP.pl


luzończyk

mieszkaniec Luzonu (wyspy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Luzonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzon mrz.

:: fż. Luzonka ż.

 przym. luzoński

Wiktionary


luzoński

→ Luzon (największa wyspa archipelagu filipińskiego)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Luzonem, dotyczący Luzonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzon mrz., Luzończyk mos., Luzonka ż.

Wiktionary


luzytania

starożytna kraina; książkowe określenie Portugalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Wiktionary

Lu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tak więc Caepio wkroczył do Luzytanii i przeszedł ją, aż do kraju Wettonów i Gallaeków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzytanistyka ż., luzofilia ż., Luzytanin m., Luzytańczyk m., Luzytanka ż., luzofonia ż., lusitano m., Luizjady nmos. lm., luzytański m.

 przym. luzytański, luzofoński

Wiktionary


luzytanie

starożytny lud z Półwyspu Iberyjskiego


SJP.pl

Luzytanie ( Lusitani) – starożytny lud indoeuropejski, mówiący językiem luzytańskim, żyjący w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego.

Po długim oporze podbity przez Rzym (139 p.n.e.), uległ romanizacji.

Najbardziej znanym przedstawicielem tego ludu jest wódz luzytański Wiriatus.

Wikipedia


luzytanistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. filologia portugalska

 (1.2) pot. wydział szkoły, uczelni lub placówkaacówki badawczej, który zajmuje się luzytanistyką (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌluzɨtãˈɲistɨka, AS: luzytãńistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luzytanista m., luzytanistka ż., Luzytania ż., Luzytanin m., Luzytanka ż., luziada ż., luzofonia ż.

 przym. luzytanistyczny

 przysł. luzytanistycznie

Wiktionary


luzytańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Luzytanii

 (1.2) hist. członek starożytnego ludu zamieszkującego dawniej zachodnią część Półwyspu Iberyjskiego;

 (1.3) przen. poet. Portugalczyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Luzytania ż., luzofilia ż., luzofonia ż., lusitano m., Luizjady nmos. lm., luzytański m.

:: fż. Luzytanka ż.

 przym. luzytański, luzofoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Luzytanin

 (1.2) Luzytanin

 (1.3) Luzytanin, Portugalczyk

Wiktionary


luzytański

→ Luzytania, → Luzytanie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Luzytanią lub Luzytanami, dotyczący Luzytanii lub Luzytanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) hist. jęz. język luzytański;

Wiktionary

Patrz:

Luzytania, → Luzytanie

Powiązane:

 rzecz. luzofilia ż., Luzytańczyk mos., Luzytania ż., Luzytanin mos., Luzytanka ż.

Wiktionary


luński

przymiotnik

 (1.1) daw. londyński, pochodzący z Londynu

 (1.2) zrobiony z lundyszu

Wiktionary


luńt

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. pozn. kawałek czegoś

 (1.2) reg. pozn. drań

 (1.3) reg. pozn. pies (zwłaszcza niesforny, bezpański itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Nie podchódź do tego luńta, bo cie jeszczy uźre!

Wiktionary


luśka

zdrobnienie od: Łucja; Lusia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Łucja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Luśka, Luśka, ach Luśka, / Ty miałaś imadło w paluszkach.

 (1.1) Widzieliśmy z Luśką niedźwiedzia w Tatrach.

 (1.1) Narzeczony przywiózł Luśce ukulele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Łucja ż.

Wiktionary


luśnia

część wozu drabiniastego, drążek drewniany (z twardego drewna) zamontowany (przy pomocy żelaznego pierścienia) na zewnętrznej części osi przedniej; w jego górnej części znajduje się bolec, na którym zawieszona jest drabina; służy jako wzmocnienie kłonicy przedniej, która, ze względu na duże siły rozpierające drabiny, sama nie wytrzymałaby ciężaru ładunku


SJP.pl

Luśnia – element wozu drabiniastego. Jest to drążek z twardego drewna, mocowany u dołu do zewnętrznej części osi metalowym pierścieniem, a u góry do bolca podpierającego drabinę. Luśnia służy jako wzmocnienie kłonicy, która, ze względu na duże siły rozpierające drabiny, sama nie wytrzymałaby ciężaru ładunku.

Wikipedia


luźniej

stopień wyższy od przysłówków: luźnie, luźno


SJP.pl


luźniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: luźny


SJP.pl


luźniutki

zdrobnienie od: luźny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: luźny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: luʑˈɲutʲci, AS: luźńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. luźny

Wiktionary


luźno

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób luźny, swobodny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈluʑnɔ, AS: luźno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz m.

 przym. luźny

 przysł. luzem

Wiktionary


luźnospad

rodzaj urządzenia wiertniczego; nożyce luźnospadowe


SJP.pl


luźnospadowy

nożyce luźnospadowe - rodzaj urządzenia wiertniczego; luźnospad


SJP.pl


luźny

nie przylegający; przestronny, nieobcisły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach)

 (1.2) mało restrykcyjny, łagodny, pobłażliwy

 (1.3) swobodny, niewymuszony

 (1.4) nieumocowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Beba strząsnęła z ramion luźno zawiązany peniuar.

 (1.2) W jego mniemaniu współcześni ludzie wybierają luźny stosunek do wiary (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈluʑnɨ, AS: luźny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. luz m., luźność ż., luzak m., luzaczka ż., rozluźnianie n., rozluźnienie n.

 czas. poluźnić, rozluźnić dk., rozluźniać ndk.

 przysł. luźnie, luźno, luzem

 przym. luźniutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestronny, nieobcisły

Wiktionary


lv

symbol liwermoru, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • lewa komora
  • Larry „L.V.” Sanders
  • LabVIEW
  • kod IATA Albanian Airlines
  • język łotewski
  • Łotwa
  • domena internetowa Łotwy
  • Las Vegas
  • Lv – symbol pierwiastka liwermoru

Wikipedia


lw

dawny symbol lorensu (pierwiastka chemicznego); obecnie: Lr


SJP.pl


lwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie i Białorusi, lewobrzeżny dopływ Stwihy;

Wiktionary


lwei

[czytaj: lłej] drobna moneta angolska (100 lwei = 1 kwanza)


SJP.pl

Lw

Wikipedia


lwi

1. należący do lwa;
2. charakterystyczny dla lwa, kojarzący się z lwem;
3. lwia paszcza - roślina pochodząca z obszaru śródziemnomorskiego, uprawiana w Polsce jako ozdobna roślina ogrodowa


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do lwa

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z lwem, dotyczący lwa

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla lwa, mający cechy lwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szaman nosił naszyjnik z lwich pazurów i kłów.

 (3.1) W zaroślach usłyszeliśmy lwi ryk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lvʲi, AS: lvʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., Lew m.

:: fż. lwica ż.

:: zdrobn. lwiątko n., lewek

:: zgrub. lwisko n.

Wiktionary


lwiarnia

pomieszczenie w ogrodzie zoologicznym, w którym przebywają lwy


SJP.pl


lwiatka

lwiatka złotogłowa - gatunek ssaka naczelnego z rodziny pazurkowcowatych; marmozeta złotogłowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Leontopithecus|ref=tak., brazylijska małpa szerokonosa o bujnej grzywie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlvʲjatka, AS: lvʹi ̯atka

Wiktionary


lwica

samica lwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica lwa

Wiktionary

Lwica (hiszp. "Leonera") – argentyński dramat filmowy z 2008 roku w reżyserii Pabla Trapero, zrealizowany w ramach międzynarodowej koprodukcji.

Premiera filmu miała miejsce 15 maja 2008 roku w konkursie głównym na 61. MFF w Cannes. Na ekrany polskich kin obraz wszedł 12 czerwca 2009 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pięć lwic i trzy samce wybiegły na polanę kocimi susami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlvʲit͡sa, AS: lvʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., lwisko m., lewek m., lwiątko n., Lew m.

 przym. lwi

Wiktionary


lwinka

lwinka kameleon - gatunek muchówki z rodziny lwinkowatych


SJP.pl


lwinkowate

o cechach lwinkowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl

Lwinkowate, zmróżkowate (Stratiomyidae) – rodzina owadów należąca do rzędu muchówek (Diptera), podrzędu krótkoczułkich (Brachycera). Obejmuje ponad 2700 opisanych gatunków o różnorodnej budowie i ubarwieniu. Larwy rozwijają się w martwej materii organicznej, pod korą lub w wodzie.

Wikipedia


lwinkowaty

o cechach lwinkowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl


lwipazur

gatunek rośliny jednoliściennej z rodziny krasnolicowatych


SJP.pl


lwipyszczek

roślina ogrodowa o kwiatach podobnych do otwartej paszczy lwa; lwia paszcza


SJP.pl


lwisko

zgrubienie od: lew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. lew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., lewek m., lwiarnia ż., lwiątko n., lwica ż., lwiczka ż., lwię n., Lew mos./mzw.

 przym. lwi

Wiktionary


lwiątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: lwię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: lwię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogrodzie zoologicznym widzieliśmy troje małych lwiątek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., lwię n., lwica ż., lwisko n., Lew mos./mzw.

 przym. lwi

Wiktionary


lwię

młode lwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) młode lwa; mały, młody lew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lew m., lwisko n.

:: zdrobn. lwiątko n.

 przym. lwi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. lwiątko

Wiktionary


lwow.

skrót od: lwowski


SJP.pl


lwowiak

potocznie: lwowianin (mieszkaniec Lwowa)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pl-reforma2026|Lwowiak. (mieszkaniec Lwowa)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol jest rodowitym lwowiakiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowianin mos., Lwowszczyzna ż., Lwów mrz.

:: fż. Lwowianka ż.

 przym. lwowski

Wiktionary


lwowianin

mieszkaniec Lwowa; Lwowiak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Lwowa

 (1.2) osoba pochodząca ze Lwowa, urodzona we Lwowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po II wojnie światowej lwowianie masowo osiedlali się we Wrocławiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwów m., lwowiak m.

:: fż. lwowianka ż.

 przym. lwowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) lwowiak

Wiktionary


lwowianka

mieszkanka Lwowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Lwowa

 (1.2) kobieta pochodząca ze Lwowa, urodzona we Lwowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minister pogratulował lwowiance zdobytego medalu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowszczyzna ż., Lwów mrz.

:: fm. lwowiak mos., lwowianin os.

 przym. lwowski

Wiktionary


lwowiec

Lwowiec (niem. "Löwenstein") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W latach 1973–1977 Lwowiec należał do gminy Skandawa. Od 1977 wieś włączono do gminy Sępopol.

Wikipedia


lwowsk.

skrót

 (1.1) = lwowski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwów mrz.

 przysł. lwowsko

 przym. lwowski

Wiktionary


lwowski

1. → Lwów;
2. obwód lwowski - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Lwowem, dotyczący Lwowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obwodzie lwowskim, tak jak w reszcie kraju, zaostrza się sytuacja z koronawirusem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlvɔfsʲci, AS: lvofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowiak mos., lwowiak mos., Lwowszczyzna ż., Lwów mrz., lwowianin mos., lwowianka ż.

 przysł. lwowsko

 skr. lwowsk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. lwowsk.

Wiktionary


lwowsko

przysłówek sposobu

 (1.1) na sposób lwowski, po lwowsku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozpłakała się na widok lwowsko wyglądających dachów domów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwów mrz.

 przym. lwowski

 skr. lwowsk.

Wiktionary


lwowskość

→ lwowski


SJP.pl

Patrz:

lwowski

lwowszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. region na Ukrainie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polskie ministerstwo kultury finansuje renowację polskiego dziedzictwa kulturowego na Lwowszczyźnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowiak mos., lwowiak mos., lwowianin mos., lwowianka ż., Lwów mrz.

 przym. lwowski

Wiktionary


lwołak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) fant. człowiek, którego jedną z form jest lew

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlvɔwak, AS: lvou̯ak

Wiktionary


lwp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = Ludowe Wojsko Polskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bitwa została stoczona 18 sierpnia 1945 r. przez 1 szwadron 5 Brygady Wileńskiej, pod dowództwem por. Zygmunta Błażejewicza „Zygmunta” i oddział ppor. Władysława Łukasiuka „Młota” z oddziałami NKWD, UB i LWP, pacyfikującymi tereny Podlasia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛl‿vu‿ˈpɛ, AS: el‿vu‿pe

Wiktionary


lwów

duży ssak drapieżny z rodziny kotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie;

 (1.2) geogr. hist. Lwówek Śląski;

Wiktionary

Lwów ( Львів, "Lwiw") – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego, rejonu lwowskiego i hromady Lwów.

Lwów jest położony na pograniczu wschodniego Roztocza (Roztocze Lwowskie) i Wyżyny Podolskiej, nad rzeką Pełtwią. Jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, węzłem lotniczym, kolejowym i drogowym. Na początku 2021 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą niemal 718 tys., Lwów zajmował 7. miejsce wśród najludniejszych ukraińskich miast.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A gdybym miał kiedyś urodzić się znów, to tylko we Lwowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lvuf, AS: lvuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lwowiak mos., lwowiak mos., lwowianin mos., lwowianka ż., Lwowszczyzna ż.

 przym. lwowski

 skr. lwowsk.

 przysł. lwowsko

Wiktionary


lwówczanin

1. mieszkaniec Lwówka;
2. mieszkaniec Lwówka Śląskiego


SJP.pl


lwówczanka

1. mieszkanka Lwówka;
2. mieszkanka Lwówka Śląskiego


SJP.pl


lwówecki

przymiotnik od: Lwówek, Lwówek Śląski


SJP.pl


lwówek

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Lwówek – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lwówek, nad rzeką Czarną Wodą, dopływem Obry.

W okresie I i II Rzeczypospolitej oraz w latach 1945–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlvuvɛk, AS: lvuvek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lwówecki

Wiktionary


lx

skrót: luks


SJP.pl


lybra

model samochodu marki Lancia


SJP.pl


lycos

Lycos – wyszukiwarka internetowa opracowana przez firmę Lycos, Inc. z Waltham, stan Maryland. W 2000 r. Lycos połączył się z Terra Networks, czołowym dostawcą usług internetowych dla hiszpańskiego i portugalskiego obszaru językowego, tworząc firmę Terra Networks.

Wikipedia


lycra

[czytaj: lajkra] elastyczne włókno syntetyczne; spandex, elastan


SJP.pl


lycrowy

→ lycra [czytaj: lajkrowy]


SJP.pl


lyddit

materiał wybuchowy o kruszących właściwościach


SJP.pl


lygać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. leżeć, wylegiwać się

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kłaść się do spania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lygier mrz.

Wiktionary


lygier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. miejsce do spania, wypoczynku

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lygać ndk.

Wiktionary


lygrys

mieszaniec samca lwa i samicy tygrysa; legrys


SJP.pl


lyjamt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lombard

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bałagan

Wiktionary


lyjna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Helenka

Wiktionary


lyjtkolba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. lutownica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lutkolba

Wiktionary


lyjtować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lutować

Wiktionary


lykantropia

nocna przemiana człowieka w zwierzę przypominające wilka, które przed świtem powraca do ludzkich kształtów; likantropia, wilkołactwo


SJP.pl


lymphoma

[czytaj: lymfoma] z łaciny: chłoniak (nowotwór układu limfatycznego); nazwa używana przed upowszechnieniem się polskiego odpowiednika


SJP.pl


lynch

[czytaj: lincz] samosąd polegający na zabiciu przez tłum osoby posądzonej o przestępstwo; lincz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. alternatywna pisownia słowa: lincz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carolyn Lynch – amerykańska brydżystka
  • David Lynch – amerykański reżyser i twórca filmowy
  • Lynch – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Harlan
  • Lynch – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Boyd
  • Lynch (ang. Lynch Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Texas
  • Lynch (ang. Lynch Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Boyd
  • Merrill Lynch – międzynarodowa instytucja finansowa
  • Lynch – kolumbijski serial telewizyjny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lʲĩn͇t͡ʃ, AS: lʹĩṇč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lincz m.

 czas. linczować ndk. / zlinczować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lincz m.

Wiktionary


lyndon

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lyndon – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Whiteside
  • Lyndon – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Osage
  • Lyndon – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Jefferson
  • Lyndon – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cattaraugus
  • Lyndon – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Caledonia
  • Lyndon – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Sheboygan
  • Lyndon – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Juneau
  • Lyndon (ang. Lyndon Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Whiteside
  • Lyndon (ang. Lyndon Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Washtenaw
  • Lyndon (ang. Lyndon Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cattaraugus
  • Lyndon (ang. Lyndon Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Caledonia
  • Lyndon (ang. Lyndon Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Juneau

Wikipedia


lyocell

[czytaj: lajosel] forma sztucznego jedwabiu, wykonana z włókien otrzymywanych z masy celulozowej przy użyciu przędzenia na mokro


SJP.pl

Lyocell, tencel – forma sztucznego jedwabiu, wykonana z włókien otrzymywanych z masy celulozowej przy użyciu przędzenia na mokro. Został opracowany w 1972 r. przez zespół pracowników nieistniejącego już amerykańskiego zakładu włókien Enka w Karolinie Północnej.

Wikipedia


lyocellowy

→ lyocell [czytaj: lajoselowy]


SJP.pl


lyon

[czytaj: ljon albo lją] miasto we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we Francji nad Rodanem i Saoną;

Wiktionary

Lyon (, ; Lugdunum, Liyon) – miasto w środkowo-wschodniej Francji, kilkadziesiąt kilometrów na zachód od Alp. Jest trzecim co do wielkości miastem w kraju (po Paryżu i Marsylii). Miasto w granicach administracyjnych gminy liczy 522 969 mieszkańców, natomiast zgodnie z danymi francuskiego urzędu statystycznego, jednostka miejska Lyon ("Unité urbaine de Lyon") liczy 1 685 494 mieszkańców. Jest stolicą regionu Owernia-Rodan-Alpy i departamentu Rodan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całą podróż aż do Lyonu odbył jak najspokojniej (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lʲjɔ̃n, AS: lʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liończyk mos., lionka ż.

 przym. lioński, lyoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Lugdun, Lugdunum; war. Lion

Wiktionary


lyonka

mieszkanka Lyonu; Lionka


SJP.pl


lyończyk

mieszkaniec Lyonu; Liończyk


SJP.pl


lyoński

[czytaj: ljoński] związany z Lyonem, dotyczący Lyonu; lioński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Lyonem, dotyczący Lyonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lyon mrz., Lion mrz.

 przym. lioński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lioński

Wiktionary


lysecki

przymiotnik od: Lyski (wieś na Śląsku)


SJP.pl


lysis

powolny spadek temperatury charakteryzujący przebieg pewnych chorób, np. płonicy; lizys


SJP.pl


lyski

Lyski (niem. "Lissek") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Lyski.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Lyski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


lystrozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Lystrosaurus., rodzaj terapsyda z rodziny Lystrosauridae;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju lystrozaur (1.1)

Wiktionary

Lystrozaur ("Lystrosaurus") – bardzo szeroko rozprzestrzeniony rodzaj terapsydów z środkowego i późnego permu oraz wczesnego triasu, żyjący 251–248 milionów lat temu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Początkowo myślano, że lystrozaury odznaczały się ziemno-wodnym trybem życia, jak współczesne hipopotamy.

Wiktionary


lyszczanin

mieszkaniec Lysek


SJP.pl


lyszczanka

mieszkanka Lysek


SJP.pl


lyń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. leń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na leżance legnoł lyń / I sie lyni cołki dziyń.

Wiktionary


lz

[czytaj: el-ZET] skrót od: liceum zawodowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • liczba zmydlania tłuszczów

Wikipedia


lza

czasownik ułomny, tylko w połączeniu nie lza

 (1.1) przest. jest możliwe do wykonania, jest dozwolone

 (1.2) przest. móc zrobić coś innego lub inaczej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech będą spisane prawa słowy znacznemi, którychby nie lza wykręcić. → Niech prawo będzie napisane mocnymi słowami, których nie da się przekręcić.

 (1.2) Kiedy cofnąć się nazad nie możesz, tam już nie lza ci, ieno konać statecznie swoie przedsięwzięcie. → Kiedy już nie można się cofnąć, nie masz innego wyjścia, niż spokojnie kończyć swoje przedsięwzięcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lza, AS: lza

Wiktionary

Synonimy:

 można

Wiktionary


lzs

[czytaj: el-zet-ES] skrót od:
a) Ludowe Zespoły Sportowe (organizacja sportowo-turystyczna powstała w roku 1946);
b) Ludowy Zespół Sportowy (pojedynczy zespół)


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = sport. Ludowe Zespoły Sportowe (stowarzyszenie);

 (1.2) = sport. Ludowy Zespół Sportowy (pojedynczy zespół)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos., LZS-owiec mos.

 przym. elzetesowski, LZS-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elzetes

Wiktionary


lzs-owiec

członek LZS-u (Ludowego Zespołu Sportowego); elzetesowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. członek LZS-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos.

 przym. elzetesowski, LZS-owski

 skr. LZS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elzetesowiec

Wiktionary


lzs-owski

→ LZS (Ludowe Zespoły Sportowe, Ludowy Zespół Sportowy); elzetesowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z LZS-em, dotyczący LZS-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy z LZS-owskich ośrodków campingowych stanowił bazę wypadową na wiele szlaków turystycznych (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos., LZS-owiec mos.

 przym. elzetesowski

 skr. LZS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elzetesowski

Wiktionary


ländler

[czytaj: lendler] lendler;
1. austriacki i bawarski taniec ludowy, prototyp walca;
2. muzyka do tego tańca


SJP.pl


léopoldville

stolica Konga Belgijskiego, obecnie Kinszasa


SJP.pl


lód

woda w stanie stałym; jej zamarznięta powierzchnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stały stan skupienia wody;

 (1.2) pot. lodowisko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

 (2.2) pot. posp. fellatio

Wiktionary

Ló

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poproszę dwie kostki lodu do whisky.

 (1.2) Podczas meczu hokejowego, znowu na lodzie dominowali Kanadyjczycy.

 (2.1) Mamo, kup mi loda!

 (2.2) Chcesz loda?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lut, AS: lut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodowisko n., lodówka ż., lodziarz m., lodziarnia ż., obladzanie n., oblodzenie n., lodowacenie n., zlodowacenie n., zlodzenie n.

:: zdrobn. lodzik m.

 czas. obladzać ndk., oblodzić dk., lodowacieć ndk., zlodowacieć dk.

 przym. lodowy, lodowaty, lodowcowy, polodowcowy, zalodzony, oblodzony

 przysł. lodowo, lodowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lodowisko

Wiktionary


lóncetla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. loncetla.

Wiktionary


lüdyjski

język lüdyjski - język z rodziny języków uralskich z grupy fińskiej; język ludikowski


SJP.pl


lüneburg

Go

Wikipedia


lüneburski

→ Lüneburg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Lüneburgiem, dotyczący Lüneburga

Wiktionary

Patrz:

Lüneburg

ląc

ląc się; lęgnąć się:
1. rodzić się;
2. tworzyć się, powstawać


SJP.pl


ląd

suchy obszar kuli ziemskiej wyniesiony ponad stan wód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

Wiktionary

Ląd – obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów. Lądy na Ziemi zajmują łącznie około 149 milionów km², co stanowi 29% jej powierzchni. Ich średnie wzniesienie ponad poziom morza wynosi 875 metrów.

Dla większych, zwartych obszarów lądu przyjęto nazwę kontynent, mniejsze obszary lądu to wyspy. W odniesieniu do kontynentów zamiennie używa się nazwy „stały ląd”, w odróżnieniu od wysp, których nie zalicza się do powierzchni lądu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Statek podróżników przybił do jeszcze nieznanego lądu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nt, AS: lõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lądownik m., lądowisko n., lądowanie n., lądowiec mos., lądówka ż.

 czas. lądować ndk., wylądować dk.

 przym. lądowy

Wiktionary


lądczanin

mieszkaniec Lądka lub Lądka-Zdroju


SJP.pl


lądczanka

mieszkanka Lądka lub Lądka-Zdroju


SJP.pl


lądecki

przymiotnik od: Lądek, Lądek-Zdrój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Lądkiem, dotyczący Lądka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lądek m., lądowanie n.

Wiktionary


lądek

gmina wiejska w województwie wielkopolskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. dawna nazwa Lądka-Zdroju

 (1.2) geogr. wieś gminna w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lądek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek
  • Lądek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Grodziec
  • Lądek – wieś gminna w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, siedziba gminy Lądek
  • Lądek – gmina
  • Lądek – gromada
  • Lądek Zdrój – gromada
  • Lądek-Zdrój – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim
  • Lądek – góra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wracamy już do domu, właśnie wyjechaliśmy z Lądka.

 (1.2) – Nie ma takiego miasta Londyn, jest Lądek, Lądek-Zdrój, tak… – Ale Londyn – miasto w Anglii. – To co mi pan nic nie mówi?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɔ̃ndɛk, AS: lõndek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lądczanin m., lądczanka ż.

 przym. lądecki

Wiktionary


lądek-zdrój

miasto w województwie dolnośląskim znane z zawierających radon cieplic siarczkowych i fluorkowych


SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto uzdrowiskowe w Polsce, w powiecie kłodzkim;

Wiktionary

Lądek-Zdrój ( Landeck, od 1935 r. "Bad Landeck", Landek) – miasto w Polsce położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lądek-Zdrój. Położone w Sudetach Wschodnich, w dolinie rzeki Białej Lądeckiej.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 4946 mieszkańców (567. miejsce w Polsce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Licealiści z Lądka-Zdroju chcą, by patronem ich szkoły był muzyk Jim Morrison

 (1.1) Tak naprawdę od remontu w 1997 roku nie wydarzyło się nic dobrego, co by usprawniło komunikację między Kłodzkiem a Lądkiem-Zdrojem i Stroniem Śląskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɛɡ‿zdruj, AS: lõndeg‿zdrui ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lądek Zdrój

Wiktionary


lądolód

gruba pokrywa lodowa zalegająca wielkie obszary Ziemi w okolicach podbiegunowych; lodowiec kontynentalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gruba warstwa lodu pokrywająca duże obszary ziemi;

Wiktionary

Lądolód – pokrywa lodowa o znacznej grubości, zajmująca powierzchnię liczącą tysiące kilometrów kwadratowych. Tworzy lekko wypukłą tarczę zbudowaną ze śniegu i lodu, rozpływającą się na przedpole pod wpływem własnego ciężaru.

Lądolód może osiągać miąższość do 4000 m – obecnie tak gruba jest kopuła A na Antarktydzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɔlut, AS: lõndolut

Wiktionary


lądotwórczy

wpływający na zmiany w rozmieszczeniu lądów i mórz


SJP.pl


lądowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|lądować.

Wiktionary

Lądowanie – ostatni etap lotu, następujący po zniżaniu, złożony proces sprowadzenia statku powietrznego (samolotu, szybowca itp.) na lądowisko. Uchodzi obok startu za jeden z najtrudniejszych elementów pilotażu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ, AS: lõndovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd m., Lądek m., przylądek m., lądownik m., lądowisko n., wylądowanie n.

 czas. lądować ndk., wylądować dk.

 przym. lądowy, przylądkowy, lądecki

Wiktionary


lądować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wylądować)

 (1.1) osiadać na czymś – z powietrza lub wody

 (1.2) osadzać statek powietrzny na lądowisku

 (1.3) wojsk. wysadzać desant

 (1.4) przen. znaleźć się nagle w danej sytuacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Władzia zawsze ląduje w jakichś tarapatach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: lõndovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd m., lądowanie n., lądownik m., lądowisko n.

 czas. wylądować dk.

 przym. lądowniczy, lądowy

Wiktionary


lądowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec lądu

 (1.2) środ. inżynier budownictwa lądowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd, lądówka

 przym. lądowy

Wiktionary


lądowisko

miejsce nadające się do lądowania bądź startu samolotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) teren nadający się do startu i lądowania samolotów lub helikopterów; prowizoryczne lotnisko dla samolotów

Wiktionary

Lądowisko – obszar na lądzie, wodzie lub innej powierzchni, który może być w całości lub w części wykorzystywany do startów i lądowań naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych.

Zwykle wyposażone są w minimum urządzeń i obiektów pomocniczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płaski wierzchołek Buli pod Rysami jest dogodnym lądowiskiem dla śmigłowców TOPR, wykorzystywanym podczas akcji ratunkowych w okolicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌlɔ̃ndɔˈvʲiskɔ, AS: lõndovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lądować, wylądować

 rzecz. lądowanie n., ląd mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotnisko

Wiktionary


lądowniczy

→ lądownik


SJP.pl

Patrz:

lądownik

lądownik

część statku kosmicznego lub sondy kosmicznej służąca do lądowania po oddzieleniu się od statku macierzystego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astronaut. część statku kosmicznego przeznaczona do lądowania;

Wiktionary

Lądownik – statek kosmiczny przeznaczony do zniżania, a następnie do kontrolowanego osadzenia na powierzchni ciała niebieskiego innego niż Ziemia. W przeciwieństwie do impaktorów, które dokonują uderzenia w powierzchnię skutkującego uszkodzeniem lub zniszczeniem całego statku, lądownik realizuje lądowanie, po którym pozostaje w pełni funkcjonalny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lądowanie n., ląd mrz.

 czas. lądować, wylądować

Wiktionary


lądowo-wodny

dotyczący lądu i wody; wodno-lądowy


SJP.pl


lądowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Lądu, związany z Lądem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1538 roku opatem lądowskim mógł być tylko Polak szlacheckiego pochodzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ląd mrz., lądzianin mos., lądzianka ż.

Wiktionary


lądowy

dotyczący lądu, znajdujący się lub żyjący na lądzie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący lądu, odbywający się na lądzie, żyjący na lądzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɔvɨ, AS: lõndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd m., lądowanie n., lądowiec mos., lądówka ż.

 czas. lądować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naziemny, ziemski, ziemny

Wiktionary


lądzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Lądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość lądzian używa tego nawozu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ląd mrz.

:: fż. lądzianka ż.

 przym. lądowski

Wiktionary


lądzianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Lądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdaniem radnej lądzianki poprą projekt pani wójt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ląd mrz.

:: fm. lądzianin mos.

 przym. lądowski

Wiktionary


lądzienie

pajęczak z rzędu roztoczy, żyjący w ziemi lub pasożytujący na zwierzętach, a także w skórze ludzi; lądzieniec


SJP.pl


lądzieniec

pajęczak z rzędu roztoczy, żyjący w ziemi lub pasożytujący na zwierzętach, a także w skórze ludzi; lądzień


SJP.pl


lądzień

pajęczak z rzędu roztoczy, żyjący w ziemi lub pasożytujący na zwierzętach, a także w skórze ludzi; lądzieniec


SJP.pl


lądówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. budownictwo lądowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy po lądówce znajdę pracę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ląd, lądowiec

 przym. lądowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budownictwo lądowe

Wiktionary


ląg

lęg;
1. wylęganie się zwierząt (przeważnie ptaków); rzadziej: rodzenie się innych zwierząt;
2. wszystkie jaja zwierzęcia (przede wszystkim ptaka) wysiadywane w tym samym czasie, wszystkie młode urodzone w tym samym czasie


SJP.pl


lęborczanin

mieszkaniec Lęborka


SJP.pl


lęborczanka

mieszkanka Lęborka


SJP.pl


lębork

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim;

Wiktionary

}|-

Lębork (pierwotnie "Lewino" lub "Łebno"; Lãbórg lub też Lãbórch; Lauenburg in Pommern) – miasto w województwie pomorskim, siedziba powiatu lęborskiego.

Lębork uzyskał lokację miejską w 1341 roku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa słupskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widziałam tę książkę w biblioteczce u cioci Helusi w Lęborku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃mbɔrk, AS: lẽmbork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lęborczanin mos., Lęborczanka ż.

 przym. lęborski

Wiktionary


lęborski

przymiotnik od: Lębork


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Lęborkiem, dotyczący Lęborka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lębork mrz., Lęborczanin mos., Lęborczanka ż.

Wiktionary


lędowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lędowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański
  • Lędowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Ustka
  • Lędowo – zlikwidowany przystanek kolei wąskotorowej w Lędowej, w województwie zachodniopomorskim
  • Lędowo-Osiedle

Wikipedia


lędyczecki

przymiotnik od: Lędyczek


SJP.pl


lędyczek

wieś w Polsce


SJP.pl

Lędyczek ( Landeck) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Okonek, ośrodek turystyczny.

Lędyczek uzyskał lokację miejską w 1809 roku, zdegradowany został 1 stycznia 1973.

Wieś królewska starostwa człuchowskiego w województwie pomorskim w drugiej połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


lędzianie

plemię słowiańskie


SJP.pl

Lędzianie, także Lachowie, Lędzanie, Lędzice, Lendisi, Lendzaninoi), staroruskie Лѧхъ (Lęch/Ljach/Lach) (1115) – zachodniosłowiańskie plemię lechickie zamieszkujące tereny pogranicza dzisiejszej Polski i Ukrainy.

Wikipedia


lędzianin

członek plemienia słowiańskiego


SJP.pl


lędziański

przymiotnik

 (1.1) hist. związany z Lędzianami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre z lędziańskich plemięemion lub ich książąt pojawiają się w przekazach bizantyjskich dotyczących zatargów Bizancjum z Rusią Kijowską.

Wiktionary


lędziechowo

Lędziechowo (kaszb. "Lãdzechòwò" lub też "Lãdzëchòwò", niem. "Landechow") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska.

Wikipedia


lędzinianin

mieszkaniec Lędzin (miasta w Polsce)


SJP.pl


lędzinianka

mieszkanka Lędzin (miasta w Polsce)


SJP.pl


lędziny

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Lędziny ( Lendzin) – miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim.

Według danych z 31 grudnia 2021 miasto miało 16 489 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie okupacji hitlerowskiej na terenie Lędzin istniałp podobozy obozu koncentracyjnego Auschwitz (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ɲˈd͡ʑĩnɨ, AS: lẽńʒ́ĩny

Wiktionary


lędziński

przymiotnik od: Lędziny


SJP.pl


lędźwian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. pot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Lathyrus sativus|L.|ref=tak., groszek siewny

 (1.2) spoż. nasiona lędźwianu (1.1) stosowane do konsumpcji

Wiktionary


lędźwica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. śrpol. nerka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ɲd͡ʑˈvʲit͡sa, AS: lẽńʒ́vʹica

Wiktionary


lędźwie

część pleców znajdująca się powyżej częsci krzyżowej kręgosłupa a poniżej części piersiowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) anat. część plecyeców między żebrami a miednicą

 (1.2) przest. biodra i uda

 (1.3) daw. nerki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Niech zaćmią się ich oczy, aby nie widzieli; / spraw, by lędźwie ich zawsze się chwiały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃ɲd͡ʑvʲjɛ, AS: lẽńʒ́vʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lędźwiowy

Wiktionary


lędźwiowy

związany z lędźwiami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od lędźwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najwspanialszy tatuaż lędźwiowy - raz obcałowany - już nie mami brylantowym blaskiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ɲd͡ʑˈvʲjɔvɨ, AS: lẽńʒ́vʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lędźwie nmos.

Wiktionary


lęg

ląg;
1. wylęganie się zwierząt (przeważnie ptaków); rzadziej: rodzenie się innych zwierząt;
2. wszystkie jaja zwierzęcia (przede wszystkim ptaka) wysiadywane w tym samym czasie, wszystkie młode urodzone w tym samym czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ornit. wyklucie się piskląt;

 (1.2) ornit. wszystkie pisklęta z jednego niosu

 (1.3) wszystkie jaja wysiadywane przez jakieś zwierzę jednocześnie

Wiktionary

Lę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile lęgów wyprowadza krzyżówka każdego roku?

 (1.2) Zdaniem ornitologów bocianie lęgi były rzeczywiście liczne.

 (1.3) Niestety kolejny raz cały lęg wyżarły wszędobylskie kuny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ŋk, AS: lẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęgnia ż., lęgnięcie n., lęgowisko n., wyląg mrz., wylęg mrz., wylęgnięcie n.

 czas. ląc się ndk., lęgnąć się ndk., wylęgać się ndk., wylęgnąć się dk.

 przym. lęgowy

Wiktionary


lęgnia

1. żeński organ rozmnażania płciowego, występujący u większości glonów i niektórych grzybów, produkujący komórki jajowe; oogonium;
2. klujnik


SJP.pl

Lęgnia lub askogonium ( oogonium) – jednokomórkowe gametangium żeńskie u glonów i grzybopodobnych lęgniowców ("Oomycota"). Jest to przekształcona komórka wegetatywna zawierająca jedną lub kilka nieruchomych komórek jajowych. Może być tej samej wielkości co komórki wegetatywne, lub większa. Zwykle ma w ściance otwór, przez który do jej wnętrza może wniknąć plemnik.

Wikipedia


lęgniowce

typ eukariontów z królestwa chromistów; grzybopodobne lęgniowe


SJP.pl

Lę

Wikipedia


lęgniowiec

mikroskopijny grzyb z grupy glonowców


SJP.pl


lęgniowy

grzybopodobne lęgniowe - typ eukariontów z królestwa chromistów; lęgniowce


SJP.pl


lęgnąć

lęgnąć się; ląc się:
1. rodzić się;
2. przenośnie: powstawać


SJP.pl


lęgowisko

1. miejsce, gdzie ptaki zakładają gniazda, składają jaja i wychowują młode; gniazdowisko;
2. miejsce, gdzie zwierzęta lub owady składają jaja lub rodzą młode osobniki;
3. miejsce powstawania jakiegoś negatywnego zjawiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. obszar gniazdowania i lęgu;

Wiktionary

Lęgowisko – obszar, na którym ptaki określonego gatunku zakładają gniazda i wychowują młode. Pojęcie lęgowiska może obejmować cały areał gatunków osiadłych lub obszar, na którym pojedyncze ptaki zakładają gniazda, jak i kolonie lęgowe liczące setki lub tysiące par ptaków skupionych na jednym obszarze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Budulec nie tylko spełnia funkcje konstrukcyjne, ale i dobrze maskuje lęgowisko.

 (1.1) Ze swoich letnich lęgowisk w Europie bociany białe rozpoczynają lot na południe w sierpniu i wrześniu, kierując się do Afryki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęg mrz., lęgnięcie n., lęgowość ż.

 czas. lęgnąć się ndk.

 przym. lęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gniazdowisko

Wiktionary


lęgowo

→ lęgowy


SJP.pl

Patrz:

lęgowy

lęgowy

1. związany z lęgiem, wylęganiem się;
2. o ptaku odbywającym lęgi na danym terenie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z lęgiem, dotyczący lęgu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okres lęgowy koliberków hawańskich trwa od marca do czerwca.

 (1.1) W Polsce kawki zwyczajne są średnio licznym ptakiem lęgowym niżu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylęganiec mos., lęgowisko n., lęg mrz., lęgnięcie n., wylęganie n., wylęgnięcie n., wylęg mrz., wylęgarnia ż.

 czas. lęgnąć się ndk., wylęgać się ndk., wylęgnąć się dk.

 przym. wylęgowy

Wiktionary


lęk

1. uczucie bojaźni, trwogi, strachu; lęki (rzadziej);
2. środowiskowo: lęk klimatyczny - chorobliwy strach przed katastrofą klimatyczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne

 (1.2) psych. strach pojawiający się bez przyczyny;

Wiktionary

Lęk ( anxietas) – nieprzyjemny stan emocjonalny związany z przewidywaniem nadchodzącego z zewnątrz lub pochodzącego z wewnątrz organizmu niebezpieczeństwa, objawiający się jako niepokój, uczucie napięcia, skrępowania, zagrożenia. W odróżnieniu od strachu jest on procesem wewnętrznym, niezwiązanym z bezpośrednim zagrożeniem lub bólem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na widok mgły zawsze ogarnia mnie niewytłumaczalny lęk.

 (1.1) Ledwie tych słów domówiła, kiedy jakiś szelest ją przestraszył; z lękiem spojrzała ku oknu i cofnęła się do drzwi nasłuchując.

 (1.2) Lęk staje się patologiczny, gdy stale dominuje w zachowaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ŋk, AS: lẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. lękać się, zlęknąć się, ulęknąć się, przelęknąć się; przym. lękliwy, nieulękły, przelękniony

 (1.2) przym. lękowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obawa, trwoga, strach

 (1.2) fobia

Wiktionary


lękać

lękać się - odczuwać strach przed kimś, czymś, bać się czegoś; martwić się o kogoś, o coś, trwożyć się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ulęknąć, zlęknąć)

 (1.1) książk. przest. budzić lęk; sprawiać obawę

czasownik zwrotny niedokonany lękać się (dk. ulęknąć się, zlęknąć się)

 (2.1) książk. czuć lęk; odczuwać strach, trwogę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Chociażbym przechodził przez ciemną dolinę, zła się nie ulęknę, bo Ty jesteś ze mną. (Ps 23, 4)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: lẽŋkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęk mrz., lękanie n., lękliwość ż.

 przym. lękliwy, lękowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerażać, straszyć, trwożyć

 (2.1) bać się, obawiać się, trwożyć się

Wiktionary


lęki

1. uczucie bojaźni, trwogi, strachu; lęki (rzadziej);
2. środowiskowo: lęk klimatyczny - chorobliwy strach przed katastrofą klimatyczną


SJP.pl


lękliwica

krokiewka lękliwica - gatunek motyla z rodziny sówkowatych


SJP.pl


lękliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób lękliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęk m., lękanie n., lękliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tchórzliwie, bojaźliwie, strachliwie

Wiktionary


lękliwiej

stopień wyższy od przysłówka: lękliwie


SJP.pl


lękliwość

→ lękliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co lękliwe; cecha tych, którzy są lękliwi

Wiktionary

Patrz:

lękliwy

Powiązane:

 rzecz. lęk m., lękowiec m.

 czas. lękać się, lękać

 przym. lękliwy, lękowy

 przysł. lękliwie, lękowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trwożliwość, strachliwość, bojaźliwość, tchórzliwość

Wiktionary


lękliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: lękliwy


SJP.pl


lękliwy

1. skłonny do lękania się, bojący się byle czego; bojaźliwy, strachliwy, trwożliwy;
2. wyrażający lęk, np. lękliwy krok


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) (o osobach) skłonny do lęku, dający się łatwo nastraszyć

 (1.2) książk. przelękniony, nieśmiały, niepewny

 (1.3) książk. przen. niepewny, drżący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konieczność nawet lękliwych przemienia w bohaterów.

 (1.3) Słońce skłoniło się nad bory i pierwsze lękliwe cienie wyłoniły spod drzew, czołgając się ku zbożom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: lɛ̃ŋkˈlʲivɨ, AS: lẽŋklʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. lęk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tchórzliwy, bojaźliwy, strachliwy

 (1.2) nieśmiały

Wiktionary


lęknąć

dawniej: lękać się, bać się; ląc się


SJP.pl


lękotwórczy

będący przyczyną lęku


SJP.pl


lękowiec

osoba o skłonnościach do stanów lękowych, do odczuwania nieuzasadnionego lęku


SJP.pl


lękowość

→ lękowy


SJP.pl

Patrz:

lękowy

lękowy

przymiotnik od: lęk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. dotyczący lęku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czas przyszły jest zawsze czasem nieznanym; nie wiemy, co w nim nas może spotkać, dlatego w zetknięciu z przyszłością zawsze można się doszukać komponentu lękowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lęk m., lękliwość ż.

 czas. lękać, lękać się ndk.

 przym. lękliwy

Wiktionary


lścin

Lścin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


lściwie

przysłówek sposobu

 (1.1) stpol. śrpol. obłudnie, podstępnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈl̥ʲɕt͡ɕivʲjɛ, AS: l̦ʹśćivʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śrpol. fałszywie, obłudnie, zdradliwie, źle

Wiktionary


lśniaczek

wąsateczka lśniaczek - motyl z rodziny wąsikowatych


SJP.pl


lśniak

lśniak szmaragdek - motyl z rodziny kraśnikowatych


SJP.pl

Lśniak ("Adscita") – rodzaj motyli z rodziny kraśnikowatych. Obejmuje 17 opisanych gatunków. Zamieszkują zachodnią i środkową część krainy palearktycznej.

Wikipedia


lśnienie

lśnić (się): świecić (się), błyszczeć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|lśnić.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lśnienie – powieść Stephena Kinga
  • Lśnienie – film na podstawie powieści o tym samym tytule w reżyserii Stanleya Kubricka z 1980, z Jackiem Nicholsonem w roli Jacka Torrance’a
  • Lśnienie – kolejna ekranizacja powieści Stephena Kinga, miniserial w reżyserii Micka Garrisa z 1997 roku ze Stevenem Weberem w roli Jacka Torrance’a

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈl̥ʲɕɲɛ̇̃ɲɛ, AS: l̦ʹśńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lśnić

 przym. lśniący

 przysł. lśniąco

Wiktionary


lśniąco

przysłówek sposobu

 (1.1) emitując lśnienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego odzienie stało się lśniąco białe tak, jak żaden folusznik na ziemi wybielić nie zdoła.

 (1.1) Ale niczem była wszelka siła wobec tej pysznej sukni, tak wytwornej w stylu i barwie — tego miękkiego futra lśniąco czarnego, jakby osypanego delikatnym szronem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lśnienie n.

 czas. lśnić ndk.

 przym. lśniący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszcząco, świecąco

Wiktionary


lśniącoczarny

czarny o lśniącym odcieniu; lśniąco czarny


SJP.pl


lśniącooczka

gatunek ryby z rodziny piękniczkowatych


SJP.pl


lśniącosrebrzysty

srebrzysty o lśniącym odcieniu; lśniąco srebrzysty


SJP.pl


lśniącowarkoczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający lśniące warkocze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) mój brat – wtedy autorytatywny siódmoklasista – zatroszczył się o to, bym była w jednej klasie z Elą Reichertówną, lśniącowarkoczą psiapsiółką z przedszkola.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌl̥ʲɕɲɔ̃nt͡sɔvarˈkɔt͡ʃɨ, AS: l̦ʹśńõncovarkočy

Wiktionary


lśniący

połyskujący, błyszczący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który lśni, błyszczy, świeci, bije blaskiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do korytarza wparowała druga grupa szturmowców, eskortująca wysoką, ciemną postać w powłóczystej pelerynie i lśniącym czarnym hełmie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈl̥ʲɕɲɔ̃nt͡sɨ, AS: l̦ʹśńõncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lśnić ndk.

 rzecz. lśnienie n.

 przysł. lśniąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszczący

Wiktionary


lśniątka

rodzaj mszaków z rodziny beznerwowatych


SJP.pl


lśnić

lśnić (się): świecić (się), błyszczeć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) świecić, błyszczeć, odbijać światło

czasownik zwrotny niedokonany lśnić się (dk. brak)

 (2.1) świecić, błyszczeć, odbijać światło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak co jakiś czas przenosił wzrok z telewizora na równie ciekawą rzecz – na zupełnie nową meblościankę. Zrobiono ją z drewna sosnowego, a nie z płyty wiórowej. Składała się z pięciu elementów – szafy ubraniowej, bieliźniarki, przeszklonej witrynki na książki, szafki z półkami, zawierającej też dwie pojemne szuflady, i w końcu niewielkiej dwudrzwiowej komody, na której dumnie prezentował się lśniący telewizor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: l̥ʲɕɲit͡ɕ, AS: l̦ʹśńić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lśniący

 rzecz. lśnienie

 przysł. lśniąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyszczeć, mienić się, połyskiwać, szklić się

Wiktionary


lśniś

lśniś nawapnik - gatunek pająka z rodziny skakunowatych


SJP.pl


lżej

stopień wyższy od przysłówka: lekko


SJP.pl


lżejszy

stopień wyższy od przymiotnika: lekki


SJP.pl


lżeń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od lżenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lekkość ż.

 przym. lekki, leciutki, leciuteńki

 przysł. lekce, lekko, leciutko, leciuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., wodor m., wodoczyn m.

Wiktionary


lżyć

obrzucać kogoś obelgami, znieważać kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zelżyć)

 (1.1) obrażać kogoś, obrzucać kogoś obelgami

 (1.2) stpol. czynić lekkim, lżejszym

czasownik zwrotny niedokonany lżyć się (dk. zelżyć się)

 (2.1) obrzucać siebie nawzajem obelgami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obelga ż.

 przym. obelżywy

 przysł. obelżywie

Wiktionary


l’aquila

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Abruzja;

Wiktionary

L’Aquila – miasto w środkowych Włoszech, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego, nad rzeką Aterno, na północny wschód od Rzymu. W 2004 roku gminę zamieszkiwało 70,9 tys. osób. Ośrodek administracyjny regionu Abruzja i prowincji L’Aquila.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do 6 kwietnia L’Aquila tętniła studenckim życiem i gwarem turystów. Dziś wygląda jak po nalocie. O 3.32 nad ranem potężny wstrząs pogrzebał niemal 250 osób, 65 tys. skazał na bezdomność.

Wiktionary


m

1. jedna z liter polskiego alfabetu;
2. spółgłoska nosowa;
3. skrót od: metr (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. siedemnasta litera polskiego alfabetu;

Wiktionary

M m

M ("em", minuskuła: m) – trzynasta litera alfabetu łacińskiego i siedemnasta alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę wargową nosową, np. [].

Nazwę tej litery w języku polskim wymawia się "em".

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) od łacińskiej litery m

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|M. ,. PJM|M 2.}}

źródła.

== m (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|m.

znaczenia.

litera

 (1.1) ma, minuskuła siedemnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m, AS: ẽm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) od łacińskiej litery m

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|M. ,. PJM|M 2.}}

źródła.

== m (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|m.

znaczenia.

litera

 (1.1) ma, minuskuła siedemnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: M

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) od łacińskiej litery m

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|M. ,. PJM|M 2.}}

źródła.

== m (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|m.

znaczenia.

litera

 (1.1) ma, minuskuła siedemnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: M

Wiktionary


m-c

skrót od: miesiąc


SJP.pl


m-commerce

[czytaj: em komers] dostęp do komercyjnych usług oferowanych w ramach e-commerce przez telefon komórkowy oraz inne urządzenia przenośne; mobile commerce


SJP.pl

m-Commerce – wydzielony w sposób naturalny z e-commerce obszar handlu elektronicznego, w którym istotną rolę odgrywają urządzenia mobilne. Obszar ten określany jest najczęściej jako m-commerce, czyli "dostęp do komercyjnych usług oferowanych w ramach e-commerce poprzez telefon komórkowy i inne urządzenia przenośne" (definicja zaproponowana przez M. Macutkiewicza).

Wikipedia


m-kształtny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery M

Wiktionary


m-learning

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nauczanie na odległość z wykorzystaniem przenośnego, bezprzewodowego sprzętu;

Wiktionary

M-learning (mobile learning) – uczenie się na odległość wymagające bezprzewodowej technologii, nowocześniejsza forma d-learningu.

M-learning oznacza mobilne uczenie się z wykorzystaniem przenośnego, bezprzewodowego sprzętu jak laptopy, palmtopy, smartfony. Używane urządzenia, aby spełniały wymogi m-learningu, powinny posiadać stały, bezprzewodowy dostęp do Internetu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tradycyjne struktury metodyczne wzbogacone o e-learning oraz coraz częściej o m-learning, to droga do nowej jakości nauczania. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. m-learningowy

Wiktionary


m.

1. skrót od: rodzaj męski;
2. skrót od: miasto;
3. skrót od: mieszkanie;
4. skrót od: morze


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gram. męski (rodzaj męski)

 (1.2) = mieszkanie

 (1.3) = miasto

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Adres: ul. Kościuszki 44 m. 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mięsień mrz.

Wiktionary


m.-os.

skrót od: męskoosobowy


SJP.pl


m.at.

skrót od: masa atomowa


SJP.pl


m.b.

skrót od: metr bieżący (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = metr bieżący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ogrodzenia działki Adam zużył 200 m.b. siatki.

Wiktionary


m.i.

skrót od: między innymi; m.in. (częściej)


SJP.pl


m.i.c.

skrót od: Congregatio Clericorum Regularium Marianorum sub titulo Immaculatae Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae - zakon marianów; MIC


SJP.pl


m.in.

skrót od: między innymi; m.i.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = między innymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niezmodyfikowany tekst jego noty biograficznej wciąż dostępny jest m.in. w anglojęzycznej Wikipedii.

 (1.1) Komisja Rewizyjna sprawuje m.in. nadzór nad finansami organizacji, badając rachunkowość i roczne sprawozdanie finansowe, o czym informuje Kongres wzgl. Komisję FederalnązWikiprojektu|hasło=Federacja Niemieckich Związków Zawodowych|oldid=74480334..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmʲjɛ̃nd͡zɨ ĩnˈːɨ̃mʲi, AS: mʹi ̯ẽnʒy ĩ•nỹmʹi

Wiktionary


m.o.r.m.

skrót od: middle of the road music - format radiowy i popularny gatunek muzyki


SJP.pl


m.p.

skrót

 (1.1) = miejsce pieczęci

Wiktionary


m.p.z.p.

skrót

 (1.1) = adm. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;

Wiktionary


m.s.

skrót od: motor ship; międzynarodowe oznaczenie statku motorowego; m/s


SJP.pl


m.st.

skrót od: miasto stołeczne (czytany jako całe, odmienne wyrażenie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = miasto stołeczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 18 lipca 1951 roku rozpoczęła się rozprawa w Wydziale IV Karnym Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) m. st.

Wiktionary


ma

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"


SJP.pl

forma zaimka.

 (1.1) = moja

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: mieć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ma Louisa – osada (wijk) w Willemstadzie
  • Mã − rzeka
  • Ma – liczba Macha
  • Ma – strona salda
  • Ma – tytuł honorowy w hinduizmie
  • Ma – anatolijska bogini czczona w starożytności
  • Ma (megaannum) – milion lat, odpowiednik mya (ang. million years ago) – skrót stosowany w astronomii, geologii i paleontologii w znaczeniu ... milionów lat temu (mlt), np. 20 Ma
  • Ma – amerykański film z 2019
  • Ma – żona cesarza Chin Minga (57 – 75)
  • Ma – trzydziesty pierwszy znak japońskich sylabariuszy
  • MA

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ma, AS: ma

Wiktionary


maa

język z rodziny nilotyckiej używany przez Masajów; język masajski, masai


SJP.pl


maaka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maaka – żona Dawida, króla Izraela
  • Maaka – żona Roboama, króla Judy

Wikipedia


maalox

nazwa handlowa leku zobojętniającego kwas żołądkowy, stosowanego przy zgadze, niestrawności i refluksie, zawierającego wodorotlenek glinu i magnezu


SJP.pl


maanam

nazwa zespołu


SJP.pl

Maanam – polski zespół rockowy powstały w Krakowie, działający w latach 1975–2008.

Wikipedia


maar

krater powstały wskutek jednorazowej erupcji wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. lejkowaty krater powstały na skutek wybuchu wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chociaż Mt. Mangere nie ma freatomagmowej fazy piroklastycznej, na południowo-zachodnim krańcu tej góry znajduje się mały i płytki maar, znany jako Laguna Mangere.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maarowy

Wiktionary


maarianhamina

ośrodek administracyjny Wysp Alandzkich


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Wysp Alandzkich,

Wiktionary

Maarianhamina, Mariehamn – stolica, a zarazem jedyne miasto, archipelagu Wysp Alandzkich, autonomicznej prowincji Finlandii i jej regionu, najmniejszej spośród tego typu jednostek administracyjnych Finlandii. Miasto jest też siedzibą władz Mariehamns stad, jednego z trzech podregionów archipelagu, posiada także prawa gminy. W 2024 mieszkało w nim 11 837 osób, na obszarze lądowym liczącym około 11,6 km². Całkowita powierzchnia miasta, uwzględniając powierzchnię wody, to 21,6 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maarianhamina zawdzięcza swoją nazwę żonie rosyjskiego cara.

Wiktionary


maarowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z maarem, dotyczący maaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maar m.

Wiktionary


maastricht

[czytaj: mastricht albo mastrycht] miasto w Holandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Holandii;

Wiktionary

Maastricht ( Mestreech) – miasto w południowo-wschodniej Holandii, położone nad rzeką Mozą, będące stolicą prowincji Limburgia. Maastricht jest prawdopodobnie najstarszym miastem Holandii. Jest także miastem najdalej wysuniętym na południowy wschód (leży pomiędzy Belgią a Niemcami). Miasto należy do euroregionu Moza-Ren. Inne główne miasta tego euroregionu to Akwizgran w Niemczech oraz Hasselt i Liège we flamandzko- i francuskojęzycznej części Belgii.

Wikipedia


maat

w mitologii egipskiej: uosobienie ładu we wszechświecie, bogini prawdy i sprawiedliwości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitegip. bogini prawdy i sprawiedliwości, uosobienie harmonii i ładu we wszechświecie, córka Re, żona Thota

Wiktionary

Maat – w mitologii egipskiej bogini praw porządku, harmonii i sprawiedliwości we wszechświecie i społeczeństwie, małżonka Thota.

Przedstawiano ją w ludzkiej postaci ze strusim piórem na głowie. Jej wizerunek nosili egipscy urzędnicy sprawujący sądy. W zapisie hieroglificznym jej symbole to pióro i łokieć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boginię Maat przedstawiano ze strusim piórem.

Wiktionary


mably

[czytaj: maBLI] nazwisko, m.in. Gabriel Bonnot de Mably (1709-1785) - francuski myśliciel, pisarz polityczny i społeczny


SJP.pl

Mably – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 8291 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 253 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Mably plasuje się na 87. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 178.).

Wikipedia


mabon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) etn. rel. druidyczne i wikkańskie święto równonocy jesiennej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) mitcelt. bóg celtycki, syn walijskiej bogini Modron;

Wiktionary

Zo

Wikipedia


mac

1. cienki placek z niekwaszonego ciasta spożywany przez żydów w czasie święta Paschy; przaśnik;
2. rodzaj pieczywa podobnego do tego placka; przaśnik;
3. dawna miara objętości ciał sypkich równa garncowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. punkt sprzedaży sieci McDonald’s

 (1.2) pot. komputer marki Apple (Macintosh, Mac Pro, iMac, MacBook, itp.)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mac (z celtyckiego „syn”) – wyraz stawiany przed nazwiskiem Szkotów pochodzenia celtyckiego; także Mc.
  • Mac – krótsza nazwa komputerów Macintosh
  • Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji – polskie ministerstwo
  • merchant aircraft carrier – rodzaj uzbrojonego statku
  • maximum acceptable concentration – najwyższe dopuszczalne stężenie
  • membrane attack complex – końcowy produkt aktywacji dopełniacza
  • minimum alveolar concentration – metoda porównywania mocy środków znieczulających
  • mammalian artificial chromosome – sztuczny chromosom ssaczy
  • Mycobacterium avium complex – grupa prątków z rodzaju Mycobacterium
  • Manufactures d'armes de Châtellerault – francuskie zakłady zbrojeniowe
  • MAC Edukacja – polskie wydawnictwo książek edukacyjnych
  • MAC Budapeszt – węgierski klub hokeja na lodzie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po kinie idziemy do maca na colę i frytki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mat͡s, AS: mac

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== mac (język angielski.) ==

wymowa.

 enPR|măk., IPA|mæk.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-mac.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-mac.wav.

znaczenia.

skrót w funkcji rzeczownika

 (1.1) = mackintosh → płaszcz przeciwdeszczowy

 (1.2) = kulin. macaroni → makaron

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) bar

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== mac (język angielski.) ==

wymowa.

 enPR|măk., IPA|mæk.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-mac.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-mac.wav.

znaczenia.

skrót w funkcji rzeczownika

 (1.1) = mackintosh → płaszcz przeciwdeszczowy

 (1.2) = kulin. macaroni → makaron

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


mac.

skrót

 (1.1) = macedoński

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Posterunek graniczny” (serb. / boś. / słow. / mac. / chorw., 15 l.)

 (1.1) […] w porównaniu z językiem bułgarskim widoczne jest ograniczenie roli tzw. przyliczebnikowej formy rzeczownika, w praktycznym użyciu pozostaje właściwie tylko forma przyliczebnikowa występująca po liczebniku dwa, rzadko spotykane są formy z innymi liczebnikami, na przykład mac. два филма ‘dwa filmy’, ale (częściej) три филмови (w języku bułgarskim używanie formy przyliczebnikowej jest obligatoryjne, np. два филма, пет филма).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃sʲci, AS: macedõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


maca

1. cienki placek z niekwaszonego ciasta spożywany przez żydów w czasie święta Paschy; przaśnik;
2. rodzaj pieczywa podobnego do tego placka; przaśnik;
3. dawna miara objętości ciał sypkich równa garncowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) spoż. korzeń pieprzycy peruwiańskiej (nazwa systematyczna|Lepidium meyenii|Walp.|ref=tak.), który w formie sproszkowanej sprzedawany jest jako suplement diety lub w całości jako jarzyna

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp., ter. od macać

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Macę przyrządza się wyłącznie z mąki i wody, bez użycia zakwasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡sa, AS: maca

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. macowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przaśnik

 (2.1) maka

Wiktionary


macadełko

1. żartobliwie: touchpad; głaskadełko;
2. rzadko: ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macek, macka, czułek


SJP.pl


macak

1. przyrząd do mierzenia długości, używany w kowalstwie;
2. w scrabblach: osoba szukająca blanka podczas wyciągania liter z worka


SJP.pl


macanina

potocznie:
1. dotykanie, zwykle lubieżne; macanka;
2. szukanie, badanie, sondowanie


SJP.pl


macanka

potocznie:
1. dotykanie, zwykle lubieżne; macanina;
2. rewizja osobista


SJP.pl


macanko

potocznie:
1. dotykanie, zwykle lubieżne; macanina;
2. rewizja osobista


SJP.pl


macant

żartobliwie o człowieku dotykającym czegoś, macającym coś, np. towar macany należy do macanta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. o człowieku dotykającym czegoś, macającym coś

 (1.2) pot. żart. ginekolog

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡sãnt, AS: macãnt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. macać ndk.

Wiktionary


macantka

→ macant


SJP.pl

Patrz:

macant

macao

gra w karty, w której obowiązuje zmienny kolor atutowy w kolejnych rozgrywkach jednego cyklu tej gry; makao


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) karc. zob. makao.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkaɔ, AS: makao

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makao

Wiktionary


macarena

taniec wywodzący się z Hiszpanii, spopularyzowany przez piosenkę zespołu Los Del Rio o tym samym tytule; makarena


SJP.pl

Macarena – piosenka hiszpańskiego duetu Los Del Río z 1993, której muzyka jest połączeniem flamenco i popu.

Wikipedia


macarthur

[czytaj: makARtur] nazwisko


SJP.pl

Macarthur – miasto w Australii, w stanie Wiktoria.

Wikipedia


macaulay

[czytaj: maKOlej]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Thomas Babington Macaulay – brytyjski historyk
  • Rose Macaulay – angielska pisarka
  • Macaulay Culkin – amerykański aktor
  • George Macaulay Trevelyan – brytyjski historyk

Wikipedia


macać

1. rozpoznawać coś za pomocą dotyku, badać coś dotykając;
2. dotykać w sposób obcesowy, lubieżny;
3. przenośnie: szukać, badać, sondować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) dotykać czegoś palcami, stopą itp., próbując wyczuć, rozpoznać coś

 (1.2) szukać, badać, sondować

 (1.3) dotykać lubieżnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macant mos., macka ż.

Wiktionary


maccartyzm

[czytaj: makkartyzm] kierunek w polityce wewnętrznej USA w
1. połowie lat 50. XX wieku; zainicjowany w atmosferze zimnej wojny przez senatora J.R. McCarthy'ego, miał na celu przeciwstawienie się infiltracji komunistycznego aparatu władzy i środowisk opiniotwórczych; makkartyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. polit. skrajnie prawicowy kierunek polityki wewnętrznej Stanów Zjednoczonych w latach 50. XX wieku charakteryzujący się radykalnym zwalczaniem komunizmu i jego przedstawicieli w państwie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasadniczym zagadnieniem w ocenie maccartyzmu jest adekwatność środków, jakie podjęto w celu zapobieżenia wpływom komunistycznym.

Wiktionary


macchiato

[czytaj: makiato] rodzaj kawy espresso z dodatkiem mleka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kawa espresso z odrobiną mleka;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • latte macchiato – rodzaj napoju mlecznego
  • caffè macchiato – rodzaj kawy espresso

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niektórych miejscach wlewa się odrobinę mleka do filiżanki i podstawia pod ekspres, w innych robi się to tak jak włoskie macchiato – czyli najpierw kawa, potem odrobina mleka.

Wiktionary


macdonald

[czytaj: makdonald] nazwisko, m.in. James Ramsay MacDonald (1866-1937) - polityk brytyjski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewan MacDonald (ur. 1975) – szkocki curler
  • Flora MacDonald (1722−1790) − szkocka jakobitka.
  • Frances MacDonald (1873–1921) – szkocka malarka
  • George MacDonald (1824–1905) – szkocki pisarz
  • Jan MacDonald (1850-1906) – rosyjski generał inżynier
  • John D. MacDonald (1916–1986) – amerykański pisarz
  • Malcolm MacDonald (1901–1981) – brytyjski polityk i dyplomata
  • Margaret MacDonald (1865–1933) – szkocka malarka
  • Ramsay MacDonald (1866–1937) – brytyjski polityk
  • Amy Macdonald (ur. 1987) – szkocka piosenkarka
  • Étienne Macdonald (1765–1840) – marszałek Francji
  • John A. Macdonald (1815–1891) – pierwszy premier Kanady

Wikipedia


macdonaldyzacja

[czytaj: makdonaldyzacja] przyjmowanie na świecie amerykańskiego stylu życia, głównie postaw konsumpcyjnych; mcdonaldyzacja, makdonaldyzacja


SJP.pl


maceba

nagrobek żydowski w formie pionowo ustawionej prostokątnej płyty kamiennej; macewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. macewa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡sɛba, AS: maceba

Wiktionary


macedonia

1. państwo w Europie; Republika Macedonii;
2. kraina historyczna w Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. polit. państwo w Europie;

 (1.2) hist. geogr. region w północnej Grecji;

 (1.3) hist. geogr. kraina historyczno-geograficzna obejmująca pogranicze współczesnej Grecji, Albanii, Bułgarii i Macedonii Północnej;

 (1.4) hist. starożytne królestwo;

 (1.5) hist. prowincja Imperium Rzymskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Macedonia Północna – państwo na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Jugosławii (w latach 1991–2019 pod nazwą Macedonia), dawna Socjalistyczna Republika Macedonii
  • Macedonia – w starożytności królestwo, potem rzymska prowincja na Półwyspie Bałkańskim
    • Górna Macedonia – górzysty region w zachodniej części starożytnej Macedonii
  • Macedonia – region historyczno-geograficzny na terenie Grecji, Bułgarii, Macedonii Północnej i Albanii
  • Macedonia (Grecja) – region w Grecji
    • Macedonia Środkowa – region administracyjny Grecji
    • Macedonia Wschodnia i Tracja – region administracyjny Grecji
    • Macedonia Zachodnia – region administracyjny Grecji
  • Macedonia – prowincja rzymska
  • Macedonia – jednostka osadnicza w stanie Alabama, w hrabstwie Pickens
  • Macedonia – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Hamilton
  • Macedonia – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Pottawattamie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Macedonia nie jest członkiem UE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃ɲja, AS: macedõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macedonka ż., Macedończyk m., macedoński m.

 przym. macedoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Macedonii, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii

 (1.1) Macedonia Północna, Republika Macedonii Północnej

Wiktionary


macedoniusz

imię męskie


SJP.pl

Macedoniusz – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "wspaniały", "boski". Patronem tego imienia jest św. Macedoniusz, syn św. Lidii i św. Fileta.

Macedoniusz imieniny obchodzi 27 marca i 12 września.

Wikipedia


macedonka

1. obywatelka Macedonii
2. mieszkanka Macedonii (Macedonii Greckiej, krainy historycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości macedońskiej

 (1.2) mieszkanka regionu geograficznego Macedonia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Skopje poznałem atrakcyjną Macedonkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃ŋka, AS: macedõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macedoński mrz., Macedonia ż.

:: fm. Macedończyk mos.

 przym. macedoński

Wiktionary


macedończyk

1. obywatel Macedonii
2. mieszkaniec Macedonii (Macedonii Greckiej, krainy historycznej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) geogr. polit. osoba narodowości macedońskiej, obywatel lub mieszkaniec Macedonii Północnej;

 (1.2) hist. mieszkaniec starożytnej Macedonii

 (1.3) geogr. mieszkaniec krainy historycznej podzielonej współcześnie między Grecję, Bułgarię i Macedonię Północną

Wiktionary

Macedończyk – polski film dokumentalny z 2013 roku w reżyserii Petro Aleksowskiego. Opowiada historię przeszło 3500 dzieci (po połowie pochodzenia greckiego i macedońskiego) z greckiej Macedonii, które w czasie wojny domowej w Grecji zostały ewakuowane do Polski. Dzieci Macedońskie, w przeciwieństwie do Greckich kolegów, nie zostały po wojnie uznane przez Grecję za obywateli tego kraju, wobec czego zostały zmuszone do pozostania w Polsce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: macedõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macedoński mrz., Macedonia ż.

:: fż. Macedonka ż.

 przym. macedoński

Wiktionary


macedoński

związany z Macedonią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków

 (1.2) odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Macedonii;

 (2.2) jęz. język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • język macedoński – język słowiański
  • język macedoński – język helleński
  • Adam Macedoński – plastyk, poeta, działacz niepodległościowy
  • Aleksander Macedoński – król Macedonii z dynastii Argeadów w latach 336–323 p.n.e.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃sʲci, AS: macedõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macedonia ż., Macedończyk mos., Macedonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) staromacedoński

Wiktionary


macedońskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem macedońskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem macedońskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku macedońskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: macedõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


macedońskość

→ macedoński


SJP.pl

Patrz:

macedoński

macek

1. dawniej: ciemność, brak światła;
2. ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdara

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. D. od macka

Wiktionary


maceracja

1. długotrwałe moczenie surowca w rozpuszczalniku w celu zmiękczenia lub oddzielenia jakiegoś składnika, np. substancji zapachowych z roślin;
2. wzajemne przenikanie się smaków i zapachów składników przygotowywanej potrawy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maceracja (uszkodzenie skóry)
  • maceracja (wino)
  • maceracja (farmacja)
  • maceracja węglowa
  • maceracja kości
  • maceracja (botanika)
  • maceraty
  • tablerowanie mięsa

Wikipedia


maceracyjny

→ maceracja


SJP.pl

Patrz:

maceracja

macerat

półprodukt powstały przy wyrobie wódek gatunkowych i likierów; nalew


SJP.pl


macerata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowych Włoszech;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Marche;

Wiktionary

–

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spędziłem piękne chwile w Maceracie na wiosnę 2010 roku.

 (1.1) Poznaliśmy również dobrze i Maceratę. Uniwersytet, pałace, stadion, stare fortyfikacje.

Wiktionary


macerator

urządzenie do maceracji, czyli rozpuszczania substancji stałych za pomocą cieczy; perkolator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. aparat do otrzymywania wyciągu z ziół metodą maceracji

 (1.2) techn. urządzenie umożliwiające łatwą i bezpieczną utylizację odpadów medycznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maceracja ż., macerat m., macerowanie n., zmacerowanie n.

 czas. macerować ndk., zmacerować dk.

 przym. maceratowy, maceracyjny

Wiktionary


macerał

nieskrystalizowany składnik węgla kopalnego, resztki materiałów organicznych bez stałego składu chemicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. elementarny składnik węgla wyróżnialny jedynie mikroskopowo, odpowiadający minerałowi w innych skałach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Funginit należy uznać za macerał o drugorzędnym znaczeniu w składzie macerałowym węgla.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. macerałowy

Wiktionary


macerałowy

przymiotnik

 (1.1) geol. związany z macerałem, dotyczący macerału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Funginit należy uznać za macerał o drugorzędnym znaczeniu w składzie macerałowym węgla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macerał mrz.

Wiktionary


macerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|macerować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmacerowanie n., maceracja ż., macerat m., macerator m.

 czas. macerować ndk., zmacerować dk.

 przym. maceracyjny

Wiktionary


macerować

poddawać coś działaniu płynu w celu zmiękczenia lub wywołania zmian chemicznych


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) spoż. farm. moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby mięso było kruche, musimy macerować je przez całą noc.

 (1.1) Siemię lniane maceruje się, aby uzyskać śluzowaty płyn o działaniu powlekającym na ścianę żołądka i dwunastnicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macerowanie n., zmacerowanie n., maceracja ż., macerat m., macerator m.

 czas. zmacerować dk.

 przym. maceracyjny

Wiktionary


macewa

nagrobek żydowski w formie pionowo ustawionej prostokątnej płyty kamiennej; maceba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj nagrobka żydowskiego w formie pionowej płyty;

Wiktionary

Macewa ( ‏מַצֵּבָה‎ „nagrobek”) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIX w. także żeliwnej) zwieńczonej linią prostą, trójkątem, półkolem, dwoma odcinkami koła bądź linią łukowatą. Górną jej część może wypełniać płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zagłady nie uniknęły także budynki murowane stanowiące własność i dumę żydowskich gmin, synagogi, domy kahalne i talmudyczne, nawet cmentarze, z których macewy hitlerowcy wykorzystywali do budowy nawierzchni dróg albo jako materiał budowlany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡sɛva, AS: maceva

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maceba

Wiktionary


macewicz

nazwisko


SJP.pl

Macewicz (Macewicz I, Piotrowicz, Leliwa odm.) − polski herb szlachecki, według Bonieckiego odmiana herbu Leliwa.

Wikipedia


macguffin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) film. przedmiot, miejsce, lub cel stanowiący pretekst dla fabuły filmu i przykuwający uwagę widza, jednak poza tym pozbawiony większego znaczenia dla opowieści;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przykładem typowego MacGuffina jest statuetka sokoła maltańskiego z filmu pod tym samym tytułem, która mogłaby być zastąpiona dowolnym innym przedmiotem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) McGuffin

Wiktionary


mach

1. jednostka prędkości stosowana w lotnictwie, równa prędkości dźwięku w danym ośrodku
2. taniec ludowy znany głównie w regionie lubelskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. jednostka prędkości równa prędkości rozchodzenia się dźwięku w powietrzu

 (1.2) daw. szybkie machnięcie, szybki ruch

 (1.3) reg. w Lubelskiem: wirowy taniec ludowy w rytmie 2/4, charakterystyczny przyspieszaniem tempa do najwyższych możliwości tancerzy, z towarzyszeniem rytmicznego klaskania

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: macha

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mach – popularna nazwa liczby Macha, określającej stosunek prędkości obiektu w danym środowisku do aktualnej prędkości dźwięku w tymże środowisku;
  • Mach – jądro systemu operacyjnego;
  • Alexander Mach – słowacki polityk;
  • Bogdan Mach – polski socjolog i politolog, nauczyciel akademicki, profesor nauk humanistycznych;
  • Ernst Mach – austriacki fizyk i filozof;
  • Wilhelm Mach – polski pisarz;
  • Zdzisław Mach – europeista, antropolog społeczny, socjolog, profesor UJ;
  • Mach – kaszubska rodzina szlachecka i jej herb;
  • Maria Mach – polska działaczka społeczna, edukatorka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samoloty F-16 osiągają prędkość ponad dwóch machów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: max, AS: maχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. liczba Macha; skr. M, Ma

Wiktionary


mach-mach

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, rach-ciach, ciach-mach, szach-mach


SJP.pl


macha

1. zgrubienie od: maska (samochodu)
2. potocznie o twarzy; gęba, facjata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mina

Wiktionary

Macha – w mitologii goidelskiej była jedną z trzech postaci Morrigan.

Wraz z Anann i Badb tworzyła triumwirat bogiń wojny, należąc do grupy irlandzkich bóstw wojny. Karmiła się głowami swoich wrogów, lecz podobno często leczyła rannych. Uważano, że była królową Ulsteru, której stolicę na cześć jej imienia nazwano Emain Macha. Ona i inne wcielenia Morrigan (Badb i Nemhain) wspomagały lud Tuatha de Danaan w walce z plemieniem Firbolgów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szczylo machy choby afa.

Wiktionary


machabejczycy

ród kapłanów w Judzie; Machabeusze, Hasmoneusze


SJP.pl


machabejczyk

przedstawiciel rodu kapłanów w Judzie; Machabeusz, Hasmoneusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. przydomek Judy Hasmoneusza;

 (1.2) hist. przedstawiciel dynastii machabejskiej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Machabeusz m.

 przym. machabejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Machabeusz

 (1.2) Hasmoneusz, Machabeusz

Wiktionary


machabejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany dynastią Machabeuszy, dotyczący Machabeuszy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. słabowity, niezdolny do pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważa się, że Pierwsza Księga Machabejska została napisana po hebrajsku przez żydowskiego autora w niepodległym Państwie Machabeuszy w drugiej połowie II wieku p.n.e.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Machabeusz m., Machabejczyk mos.

Wiktionary


machabeusz

przedstawiciel rodu kapłanów w Judzie; Machabejczyk, Hasmoneusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. przydomek Judy Hasmoneusza;

 (1.2) hist. przedstawiciel dynastii machabejskiej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Machabeusz – imię
  • Machabeusz – przedstawiciel kapłańskiego rodu Machabeuszy
  • Juda Machabeusz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieje powstania Judy Machabeusza opisują Pierwsza i Druga Księga Machabejska Starego Testamentu.

 (1.2) Państwo Machabeuszy powstało w roku 142 p.n.e. (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. machabejski

 rzecz. Machabejczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Hasmoneusz, Machabejczyk

Wiktionary


machabeusze

ród kapłanów w Judzie; Machabejczycy, Hasmoneusze


SJP.pl

Machabeusze, znani również jako Hasmoneusze ( ‏מַכַּבִּים‎ lub ‏מקבים‎, "Makabim") – judejski ród kapłański, a po powstaniu Machabeuszy – dynastia panująca w Judei (147–37 p.n.e.).

Wikipedia


machaczkalski

→ Machaczkała (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Machaczkałą, dotyczący Machaczkały

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Machaczkała ż.

Wiktionary


machaczkała

stolica Dagestanu, republiki rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu;

Wiktionary

Machaczkała ( Махачкала; МахIачхъала "Maħačqala") – stolica Dagestanu, autonomicznej republiki, wchodzącej w skład Federacji Rosyjskiej.

Machaczkała leży nad Morzem Kaspijskim, w nizinnej części Dagestanu. Przez miasto przebiegają ważne trasy transportowe z Rosji do Azerbejdżanu i Iranu. Machaczkała jest także ważnym portem Morza Kaspijskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Występował później na deskach scen w Norylsku (daleko na północy Rosji), dagestańskiej Machaczkale, nadwołżańskim Stalingradzie, Leningradzie i Moskwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxat͡ʃˈkawa, AS: maχačkau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. machaczkalski

Wiktionary


machaj

1. poruszać rytmicznie jakąś częścią ciała lub przedmiotem trzymanym w ręku, np. machać nogą, ogonem, chusteczką; wymachiwać, wywijać, majtać, majdać;
2. potocznie: robić coś szybko, np. machać kilka portretów dziennie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mateusz Machaj – polski piłkarz
  • Mateusz Machaj – polski ekonomista
  • Stefan Machaj – polski piłkarz

Wikipedia


machajka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kib. flaga służąca do machania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na trybunie kamiennej pojawił się trans: „Polonia nigdy nie zginie”, a po drugiej stronie były machajki w klubowych barwach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxajka, AS: maχai ̯ka

Wiktionary


machajrodon

wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozębny, szablozęby), machajrodont


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. wymarły ssak z rodziny kotowatych o wielkich kłach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxajˈrɔdɔ̃n, AS: maχai ̯rodõn

Wiktionary


machajrodont

wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozębny, szablozęby), machajrodon


SJP.pl


machalewski

nazwisko


SJP.pl


machalica

nazwisko, m.in. Henryk Machalica (1930-2003) - polski aktor teatralny i filmowy


SJP.pl


machalski

nazwisko, m.in. Ludwik Machalski (1879-1934) - polski malarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Machalski (ur. 1942) – polski przedsiębiorca, polityk, senator I kadencji
  • Franciszek Machalski (1902–1958) – polski inżynier górniczy
  • Franciszek Machalski (1904–1979) – polski iranista
  • Henryk Machalski (1835–1919) – polski inżynier kolejowy i wynalazca
  • Karol Machalski (1884–1966) – polski inżynier budownictwa, pedagog
  • Ludwik Machalski (1929–1951) – polski działacz powojennego podziemia antykomunistycznego
  • Tadeusz Machalski (1881–1943) – polski nauczyciel, major piechoty Wojska Polskiego
  • Tadeusz Machalski (1893–1983) – polski dyplomata i polityk, oficer kawalerii Wojska Polskiego

Wikipedia


machanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|machać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxãɲɛ, AS: maχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. machnąć, machać ndk.

 rzecz. machnięcie n.

Wiktionary


macharski

nazwisko


SJP.pl


machault

[czytaj: maSZO] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Machault (Ardeny) – francuska gmina w regionie Szampania-Ardeny
  • Machault (Sekwana i Marna) – francuska gmina w regionie Île-de-France

Wikipedia


machać

1. poruszać rytmicznie jakąś częścią ciała lub przedmiotem trzymanym w ręku, np. machać nogą, ogonem, chusteczką; wymachiwać, wywijać, majtać, majdać;
2. potocznie: robić coś szybko, np. machać kilka portretów dziennie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. machnąć)

 (1.1) szybko, wahadłowo ruszać czymś

 (1.2) pot. przen. robić coś szybko

 (1.3) pot. przen. ciężko pracować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stała na peronie i machała chusteczką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaxat͡ɕ, AS: maχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machanie n., machnięcie n., rozmach mrz., wymach mrz., zamach mrz., namachanie n., odmachanie n., odmachnięcie n., odmachiwanie n., pomachanie n., pomachiwanie n., powymachiwanie n., rozmachanie n., rozmachnięcie n., rozmachiwanie n., wymachnięcie n., wymachiwanie n., zamachanie n., zamachnięcie n., zamachiwanie n., zmachanie n., niemachanie n.

 czas. machnąć dk., namachać dk., odmachać dk., odmachnąć dk., odmachiwać ndk., pomachać dk., pomachiwać ndk., powymachiwać dk., rozmachać dk., rozmachnąć dk., rozmachiwać ndk., wymachnąć dk., wymachiwać ndk., zamachać dk., zamachnąć się dk., zamachiwać ndk., zmachać się dk.

Wiktionary


machała

1. poruszać rytmicznie jakąś częścią ciała lub przedmiotem trzymanym w ręku, np. machać nogą, ogonem, chusteczką; wymachiwać, wywijać, majtać, majdać;
2. potocznie: robić coś szybko, np. machać kilka portretów dziennie


SJP.pl


machałek

nazwisko


SJP.pl


machcewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Machcewicz – polska historyczka i dziennikarka
  • Paweł Machcewicz – polski historyk
  • Stanisław Machcewicz – polski wojskowy

Wikipedia


machcin

wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Machcin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
  • Machcin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
  • Machcin – dawna gmina

Wikipedia


machcinko

wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim


SJP.pl

Machcinko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk.

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Machcino".

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie płockim, obwodzie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


machcino

wieś w Polsce w województwie mazowieckim


SJP.pl

Machcino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk.

W skład sołectwa "Machcino" wchodzi także wieś Machcinko.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie płockim, obwodzie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


machczyński

nazwisko


SJP.pl


machejek

nazwisko, m.in. Władysław Machejek (1920-1992) - polski pisarz i publicysta


SJP.pl


machek

nazwisko


SJP.pl


macher

potocznie:
1. fachowiec, specjalista, mistrz; majster;
2. oszust, szachraj, kombinator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk.) fachowiec

 (1.2) pot. oszust, szachraj

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaxɛr, AS: maχer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macherka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fachman

 (1.2) zob. oszust.

Wiktionary


macherka

1. potocznie: nieuczciwa transakcja; szachrajstwo, oszustwo, macherstwo;
2. oszustka, kombinatorka


SJP.pl


macherstwo

potocznie: nieuczciwa transakcja; szachrajstwo, oszustwo, macherka;


SJP.pl


macherzyna

gwarowo:
1. pęcherz;
2. moszna zwierzęca;
3. woreczek na tytoń; kapciuch


SJP.pl


macherzyński

nazwisko


SJP.pl


macheta

nazwisko


SJP.pl


machete

[czytaj: maczete] hiszp. przestarzałe: maczeta


SJP.pl


machiavelizm

[czytaj: makiawelizm] machiawelizm, makiawelizm, machiavellizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu


SJP.pl


machiavelli

[czytaj: makiawelli] nazwisko włoskie, np. Niccolo di Bernardo dei Machiavelli (1469 - 1527), włoski pisarz, autor traktatu o sprawowaniu władzy "Książę"


SJP.pl


machiavellizm

[czytak: makiawelizm] machiawelizm, machiavelizm, makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu


SJP.pl


machiaweliczny

[czytaj: makiaweliczny] kierujący się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, zwłaszcza politycznego; makiawelistyczny, machiawelistyczny, makiaweliczny, machiawelski, makiawelski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. makiaweliczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelista mos., makiawelizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makiawelistyczny, makiawelski

Wiktionary


machiawelistyczny

[czytaj: makiawelistyczny] kierujący się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, zwłaszcza politycznego; makiawelistyczny, machiaweliczny, makiaweliczny, machiawelski, makiawelski


SJP.pl


machiawelizm

[czytak: makiawelizm] machiavellizm, machiavelizm, makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu


SJP.pl


machiawelski

[czytaj: makiawelski] kierujący się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, zwłaszcza politycznego; makiawelistyczny, machawelistyczny, machiaweliczny, makiaweliczny, makiawelski


SJP.pl


machiawelstwo

[czytaj: makiawelstwo] makiawelstwo; przestarzale: makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu


SJP.pl


machikuł

w średniowiecznych zamkach obronnych - rodzaj ganku wysuniętego przed ścianę muru, z otworami w podłodze, przez które rzucano na oblężających pociski, wylewano wrzący olej, smołę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. bud. średniowieczny, wysunięty w murach ganek albo galeria z kamienia lub cegły, z przeznaczonymi dla obrony otworami w podłodze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przetrwały w budynku także machikuły – otwory do rzucania kamieni oraz lania wrzątku i roztopionej smoły na oblegających. To rzadkość w budowlach, które dotrwały do naszych czasów.

Wiktionary


machikuła

rodzaj ganku strzelniczego w murach średniowiecznego zamku obronnego; machikuł


SJP.pl


machin

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|machina.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Machin – gmina w prowincji Ontario
  • Machin – franko-prowansalska nazwa gminy Marsens
  • Roger Machin – francuski sędzia piłkarski
  • Machin – seria znaczków pocztowych
  • (3109) Machin – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia


machina

1. przestarzale: maszyna;
2. w przenośni: złożony układ działania ludzi, organizacji (np. machina urzędnicza)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wielka maszyna

 (1.2) złożony system

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Machina – czasopismo muzyczne
  • Machina/The Machines of God – album grupy The Smashing Pumpkins
  • Machina II/The Friends & Enemies of Modern Music – album grupy The Smashing Pumpkins
  • Machina – gra karciana wydawnictwa Portal

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zgodnie ze standardową procedurą ogołocono lambdę ze wszystkiego, co nadawało się do ponownego użycia. Machina wojenna Imperium była ogromna, a odzyskiwanie sprzętu stanowiło ważną część procesu utylizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxʲĩna, AS: maχʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyneria ż., maszynka ż., mechanik mrz./mos.

 przym. maszynowy

Wiktionary


machinacja

podstępne, zakulisowe działanie na czyjąś szkodę; intryga, knowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podstępne działanie na czyjąś niekorzyść

Wiktionary

Machinacja lub przekręt – oszustwo polegające na wzbudzeniu u kogoś zaufania, a następnie wykorzystanie tego zaufania do wyłudzenia pieniędzy lub innych składników majątku. Osoba wzbudzająca fałszywe zaufanie zwykle działa na jedną z ludzkich cech charakteru, zarówno negatywnych, jak i pozytywnych, takich jak pycha i chciwość, ale też empatia i altruizm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tacy ludzie zdolni są do wszystkiego: od dezercji do machinacji walutowych i od romansowania z cudzymi żonami do zabójstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnat͡sʲja, AS: maχʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machinator mos., maszyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szachrajstwo, matactwo, intryga, knowanie, knucie

Wiktionary


machinalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób machinalny, odruchowo, bez zastanowienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnalʲɲɛ, AS: maχʹĩnalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machinalność ż., machina ż., maszyna ż., mechanik mos./mrz.

 przym. machinalny, maszynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) automatycznie, bezwiednie, mimowolnie, bezmyślnie, mechanicznie

Wiktionary


machinalniej

stopień wyższy od przysłówka: machinalnie


SJP.pl


machinalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha czegoś, co jest wykonywane mimowolnie i automatycznie

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. machinalnie

Wiktionary


machinalny

wykonany bez udziału świadomości i woli


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dziejący się mimowolnie, bez udziału świadomości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnalnɨ, AS: maχʹĩnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., machina ż.

 przysł. machinalnie

 przym. maszynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mimowolny, mechaniczny, instynktowny, nieświadomy, samoczynny, automatyczny

Wiktionary


machinator

osoba podejmująca podstępne, nieuczciwe działania; intrygant, matacz, knowacz, kombinator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba, która podejmuje podstępne działania, by osiągnąć jakiś cel, zwłaszcza na czyjąś szkodę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawsze jednak w dobry nastrój wprawia mnie sytuacja, w której machinator od własnej polec może machiny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnatɔr, AS: maχʹĩnator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machinacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intrygant

Wiktionary


machineria

maszyneria;
1. wewnętrzne skomplikowane mechanizmy działające w jakimś urządzeniu;
2. zespół maszyn i mechanizmów działających łącznie;
3. złożona struktura organizacyjna i jej działania; machina;
4. zespół procesów zachodzących w organizmie, umożliwiający jego funkcjonowanie w określony sposób


SJP.pl


machinima

technika animacyjna oparta na wykorzystaniu obrazu generowanego przez silnik graficzny, najczęściej z gry komputerowej


SJP.pl

Machinima – technika animacji polegająca na wykorzystaniu obrazu generowanego przez silniki graficzne, najczęściej te wykorzystywane przez gry komputerowe. W najprostszej wersji machinima polega po prostu na wykorzystaniu animacji z gier (poprzez tzw. renderowanie i np. dodanie podkładu muzycznego), w nieco ambitniejszej formie – na sterowaniu postaciami w grze w taki sposób, żeby uzyskać pożądaną sekwencję. W wersji najtrudniejszej machinima polega na modyfikowaniu kodu gry.

Wikipedia


machinka

1. zdrobnienie od: machina;
2. ekspresywnie: niewielki pojazd


SJP.pl


machismo

[czytaj: maczismo] to, co jest charakterystyczne dla prawdziwego mężczyzny: sprawność fizyczna i seksualna; samczość, męskość


SJP.pl

Machismo (także: macho od macho – dosł. „samiec”) – mężczyzna przejawiający cechy stereotypowo uznawane za wyznacznik męskości: siłę, władczość, samodzielność, sprawność seksualną, a także wykazujący się odpowiedzialnością za utrzymanie, opiekę i ochronę własnej rodziny. Pojęcie związane jest także z „silnym poczuciem męskiej dumy: przesadną męskością”.

Wikipedia


machista

zwolennik machizmu


SJP.pl


machistka

zwolenniczka machizmu


SJP.pl


machistowski

przymiotnik

 (1.1) rzad. właściwy macho, zgodny z postawą określaną jako machismo

 (1.2) filoz. dotyczący machizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z przyjaciół oburza się na ten „wstrętny, machistowski wiersz": – Rozkochuje, łamie serce, a ona ma sobie potem marzyć o nim, „kiedy sen się skończy i bajka zgaśnie". Okropny szowinizm!

 (1.1) Ale miewasz tam często machistowski system wartości skonfrontowany z kobiecym punktem widzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. machista m., machismo m.

 (1.2) rzecz. machizm m.

Wiktionary


machizm

kierunek filozoficzny łączący idealizm i materializm, głoszący, że rzeczywistość jest złożona z ogółu konkretnych wrażeń zmysłowych; empiriokrytycyzm


SJP.pl


machlarz

1. przestarzale: osoba czerpiąca zyski z nieuczciwych interesów;
2. przestarzale: pośrednik w sprawach kupna i sprzedaży za określoną prowizją


SJP.pl


machloja

potocznie, ekspresywnie: wielkie, ordynarne oszustwo; afera, przekręt


SJP.pl


machlojka

potocznie: oszustwo, szachrajstwo, nieuczciwość; machlojstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. nieuczciwa aktywność mająca na celu osiągnięcie korzyści lub ukrycie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrozumiano? Wylewać będę na zbity łeb darmozjadów. A jeżeli, Boże broń, kogoś złapię na jakiejś machlojce, jeżeli dowiem się, że kto z was robi na lewo! No! To wsadzę do ciupy bez żadnego pardonu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machloja ż.

 czas. machlować ndk.

Wiktionary


machlojstwo

potocznie: oszustwo, szachrajstwo, nieuczciwość; machlojka


SJP.pl


machlować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Mazury. zmyślać, kłamać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machlojka ż.

Wiktionary


machlowski

nazwisko


SJP.pl


machluga

dawniej: popiół używany do bielenia płócien; wajdaż


SJP.pl


machniak

nazwisko


SJP.pl


machnice

wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim


SJP.pl

Machnice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Wisznia Mała przy drodze wojewódzkiej nr 5.

Wikipedia


machnicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ireneusz Machnicki – aktor teatralny i filmowy oraz lektor
  • Janusz Machnicki – ekonomista, urzędnik, kierownik resortu aprowizacji
  • Wacław Machnicki – ujednoznacznienie
  • Wojciech Machnicki – aktor teatralny i dubbingowy

Wikipedia


machnik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Machnik pseud. Młody (ur. 1953) – polski taternik i himalaista związany z gliwickim Klubem Wysokogórskim
  • Jan Eugeniusz Machnik (ur. 1930) – polski archeolog, profesor nauk humanistycznych
  • Józef Stefan Machnik (1931–1990) – polski piłkarz, bramkarz
  • Piotr Machnik – polski pianista
  • Zygmunt Machnik (ur. 1947) – polski polityk, przedsiębiorca, poseł na Sejm III kadencji

Wikipedia


machnikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Machnikowski – polski inżynier chemii.
  • Paweł Machnikowski – polski fizyk teoretyczny
  • Piotr Machnikowski – polski prawnik
  • Ryszard Machnikowski – polski socjolog
  • Sylwester Machnikowski – polski historyk, nauczyciel, dziennikarz, społecznik i regionalista
  • Włodzimierz Machnikowski – polski dziennikarz

Wikipedia


machniom

z rosyjskiego, dosłownie: "zamienimy się?", gdyby ktoś posiadający kijek zaproponował stryjkowi zamianę, użyłby takiego właśnie słowa


SJP.pl


machnówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Machnówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Chorkówka. Ma status sołectwa.

Wieś duchowna "Machnówka", własność opactwa cystersów koprzywnickich położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bieckim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia


machnąć

1. wykonać szybki ruch
2. potocznie: szybko coś zrobić
3. potocznie: dać komuś znak
4. potocznie: uderzyć, rąbnąć
5. machnąć się - potocznie:
a) udać się gdzieś w te pędy
b) pomylić się
c) wyjść za mąż, ożenić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. machać)

 (1.1) wahadłowo poruszyć czymś

 (1.2) pot. przen. zrobić coś szybko, często niestarannie, rutynowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jeszcze machnę dwa portrety i zrobię sobie przerwę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machanie n., machnięcie n.

 czas. machać ndk.

Wiktionary


macho

[czytaj: maczo] potocznie: mężczyzna o cechach typowo męskich, takich jak siła, władczość; maczo


SJP.pl

Ma

Wikipedia


machocki

nazwisko


SJP.pl


machometr

przyrząd pokładowy samolotu wskazujący jego prędkość; machomierz


SJP.pl

Ma

Wikipedia


machometrowy

przymiotnik od: machometr


SJP.pl


machomierz

miernik prędkości, wyskalowany w machach, stosowany w lotnictwie; machometr


SJP.pl


machora

gatunek słabego jakościowo tytoniu; machorka


SJP.pl


machorka

gatunek słabego jakościowo tytoniu; machora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tytoń słabszej jakości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machora ż.

 przym. machorkowy

Wiktionary


machorkowy

przymiotnik od: machorka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od machorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machorka ż.

Wiktionary


machowczyk

nazwisko


SJP.pl


machowiak

nazwisko


SJP.pl


machowica

wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim


SJP.pl

Machowica – (niem. "Elis") mała osada śródleśna w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Przybiernów na obszarze Puszczy Goleniowskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


machowicz

nazwisko


SJP.pl


machowski

nazwisko, np. Ignacy Machowski (1920-2001), polski aktor teatralny i filmowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Machowski – polski polityk, urzędnik samorządowy, poseł na Sejm
  • Ignacy Machowski – polski aktor, teatralny, filmowy i telewizyjny
  • Józef Machowski – polski doktor prawa, teoretyk filatelistyki i badacz znaczka polskiego
  • Krzysztof Machowski – polski aktor
  • Leon Machowski – polski artysta rzeźbiarz
  • Marian Machowski – polski piłkarz, napastnik
  • Sebastian Machowski – polski wojskowy, regimentarz, pułkownik
  • Sebastian Machowski – niemiecki koszykarz
  • Walenty Machowski – polski lekarz, działacz niepodległościowy i społeczny
  • Wiesław Machowski – polski aktor

Wikipedia

Patrz:

Machów

machulski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan (Henryk) Machulski (1928–2008) – polski aktor filmowy, teatralny
  • Juliusz (Jan) Machulski (ur. 1955) – polski reżyser, producent filmowy, aktor, scenarzysta i dramaturg
  • Halina (Zofia) Machulska (ur. 1929) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, reżyser teatralna; żona Jana Machulskiego
  • Elizawieta „Liza” Machulska – aktorka, choreograf, modelka, z pochodzenia Rosjanka; była żona Juliusza Machulskiego
  • Ewa Machulska (ur. 1954) – dekoratorka wnętrz, scenograf, kostiumograf i aktorka; żona Juliusza Machulskiego

Wikipedia


machura

nazwisko


SJP.pl


machzor

żydowski modlitewnik z modlitwami przeznaczonymi do odmawiania podczas świąt Jom Kipur lub Pesach


SJP.pl

Machzor, mahzor (hebr. מחזר – obrót, cykl) – w judaizmie modlitewnik zawierający modlitwy przeznaczone na okres świąt. Machzor wywodzi się z modlitewnika codziennego – siddur. Poza modlitwami zawiera w sobie także wiersze religijne – pijutim.

Machzor używany jest podczas Rosz ha-Szana, Jamim Noraim, Jom Kipur, Pesach, Szawuot i Sukkot.

Wikipedia


machów

przestarzałe: ruch


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Machów – dzielnica Tarnobrzega
  • Machów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
  • Machów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Żagań
  • Machów – stacja kolejowa

Wikipedia


maci

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (1.1) D., C., Ms. i W. lp. oraz M., D., B. i W. lm. od: mać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕi, AS: maći

Wiktionary


maciak

nazwisko


SJP.pl


maciaszczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Maciaszczyk (ur. 1932) – polski działacz konspiracji niepodległościowej w czasie II wojny światowej oraz powojenny działacz kombatancki
  • Diana Maciaszczyk – polska zawodniczka siatkonogi
  • Dominika Maciaszczyk (ur. 1978) – polska piłkarka
  • Narcyz Maciaszczyk (1929–1985) – polski hokeista na trawie, olimpijczyk z Helsinek 1952 i Rzymu 1960
  • Krystian „Macias” Maciaszczyk – polski raper, członek zespołu White Widow
  • Maria Maciaszczyk (ur. 1955) – polski działacz opozycji antykomunistycznej, urzędnik i działacz samorzadowy
  • Stanisław Maciaszczyk (1910–1977) – polski przewodnik i działacz turystyczny
  • Tadeusz Maciaszczyk – polski lekkoatleta, medalista mistrzostw Polski seniorów w trójskoku
  • Witold Maciaszczyk (1913–2002) – polski lekkoatleta, mistrz Polski

Wikipedia


maciaszek

nazwisko


SJP.pl


macica

narząd rozrodczy kobiet i samic ssaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

 (1.2) anat. odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja;

 (1.3) szt. zob. masa perłowa.

 (1.4) główny pień, główny korzeń, główna łodyga, jako rodzicielka rozgałęzień

Wiktionary

Macica ( uterus) – narząd żeńskiego układu rozrodczego, w którym zachodzi rozwój embrionalny kręgowców (najwyraźniej rozwinięta jest u torbaczy i łożyskowców) lub odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja przechodzące wstępny rozwój.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do działań niepożądanych mifepristonu należą bóle brzucha, skurcze macicy i krwawienie z dróg rodnych.

 (1.4) Wykopawszy, urzyna się macica do połowy, równo; inne zaś korzenie urzynają się tak daleko, jak daleko są nadpsute, albo o ile są dłuższe od innych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡ɕit͡sa, AS: maćica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., macierz ż.

 przym. maciczny, macicowy, domaciczny, wewnątrzmaciczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Śląsk|matka, maternik.

Wiktionary


maciczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pieszcz. mateczka

Wiktionary


maciczny

przymiotnik od: macica


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący macicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dużych żyłach kończyn i żyle macicznej występują komórki mięśniowe o przebiegu podłużnym lub skośnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macica ż.

 przym. domaciczny

Wiktionary


maciej

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

– imię męskie, pochodzenia hebrajskiego: ‏מַתִּתְיָהוּ‎ "Mattitjahu", oznaczające „dar Jahwe”.

Wedle danych PESEL według stanu na 19 stycznia 2024 roku imię to nosiło w Polsce 267 723 mężczyzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kiedy przypadają imieniny Macieja?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕɛ̇j, AS: maćėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maciejowa ż., Maciejówna ż., Maciejostwo n., Maćkowa ż., Maćkówna ż., maciejówka ż., maciejka ż., maciejeczka ż., Maciejów mrz., Maciejowice nmos., Maciejki nmos., Maciejówka ż., Maciejew mrz.

:: zdrobn. Maciek mos., Maciuś mos., Maćko mos., Maciejek mos., Maciejunio mos.

::: przest. Matysek m.

:: fż. Macieja ż.

 przym. maciejkowy, maciejski, maciejowicki, maciejówkowy

:: przest. gwara. Maciejowy, Maćkowy, Maciusiowy, Matyskowy

Wiktionary


macieja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Maciej mos.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Macieja (imię) – imię żeńskie
  • Bartłomiej Macieja – arcymistrz szachowy
  • Dorota Macieja – dziennikarka, dyrektor TVP1

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umówiłam się z panią Macieją na Starówce o piętnastej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maciejowa ż., Maciejówna ż., Maciejostwo n., Maćkowa ż., Maćkówna ż., maciejówka ż., maciejka ż., maciejeczka ż., Maciejów mrz., Maciejowice nmos., Maciejki nmos., Maciejówka ż., Maciejew mrz., Maciek mos., Maciuś mos., Maćko mos., Maciejek mos., Maciejunio mos., Matysek mos.

:: fm. Maciej mos.

 przym. maciejkowy, maciejski, maciejowicki, maciejówkowy, Maciejowy

Wiktionary


maciejak

nazwisko


SJP.pl


maciejczak

nazwisko


SJP.pl


maciejczuk

nazwisko


SJP.pl


maciejczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Maciejczyk (1981–2010) – polska stewardesa, ofiara katastrofy pod Smoleńskiem
  • Hubert Maciejczyk (1940–1991) – polski rzeźbiarz
  • Joachim Maciejczyk (1842–1923) – polski duchowny rzymskokatolicki (franciszkanin)
  • Marek Maciejczyk (ur. 1975) – polski grafik, ilustrator i plakacista
  • Marian Maciejczyk (ur. 1950) – polski działacz opozycji w PRL i samorządowiec
  • Natalla Maciejczyk (ur. 1985) – białoruska siatkarka
  • Władysław Maciejczyk (1931–2012) – polski hutnik i polityk
  • Włodzimierz Maciejczyk (ur. 2001) – polski artysta intermedialny, malarz, rzeźbiarz i performer

Wikipedia


maciejewicz

nazwisko


SJP.pl


maciejewo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maciejewo – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo
  • Maciejewo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Osiek Mały
  • Maciejewo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Osieczna
  • Maciejewo – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim w gminie Poniec
  • Maciejewo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo
  • Maciejewo – część miasta Miłosław
  • Maciejewo – część miasta Pelplin
  • Maciejewo – część wsi Januszkowo w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie żnińskim, w gminie Żnin
  • Maciejewo – część wsi Hamrzysko w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń
  • Maciejewo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Wielka Nieszawka

Wikipedia


maciejewski

nazwisko


SJP.pl

Maciejewski (forma żeńska: Maciejewska; liczba mnoga: Maciejewscy) – polskie nazwisko, powstałe z rdzenia „Maciej”, lub od nazw miejscowych Maciejów, Maciejewice, Maciejowice. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 31 224 osoby.

Wikipedia


maciejka

gatunek jednorocznej rośliny z rodziny kapustowatych; lewkonia długopłatkowa, lewkonia dwuroga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. pot. bot. lewkonia długopłatkowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosnące na rabatce pani Krysi maciejki, pięknie pachniały.

 (1.1) Choć każdy kwiat upiększa świat, konwalie, bratki, bzy, piwonie, też, maciejka w letni zmierzch, lecz gdzież jest kwiat bez ludzkich wad, co zawsze wierny jest: wśród trawy lśni, jak ja wierny ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macieja ż., Maciej m., maciejówka ż., Maciek m.

 przym. maciejkowy, Maciejowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lewkonia długopłatkowa

Wiktionary


maciejkowy

przymiotnik od: maciejka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący maciejki, związany z maciejką, mający jej zapach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W hotelowej toalecie roznosił się przyjemny maciejkowy zapach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macieja ż., maciejka ż., Maciej m.

 przym. Maciejowy

Wiktionary


maciejostwo

Maciej z małżonką; Maciejowie


SJP.pl


maciejowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. szczyt w Gorcach;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w powiecie nowosądeckim;

 (1.3) geogr. dzielnica Jeleniej Góry;

 (1.4) przest. żona Macieja

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: Maciejów

forma przymiotnika.

 (3.1) ż. lp. od: Maciejowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maciejowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łabowa
  • Maciejowa – szczyt w Gorcach
  • Maciejowa – dzielnica Jeleniej Góry
  • Maciejowa – dawna gromada

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Ma przy kramie Bartłomieja • Skład łojówek i oleju • Zacna pani Maciejowa, • Vulgo: wdowa po Macieju.

 (2.1) Jutro jadę do Maciejowa do siostry i szwagra.

 (3.1) Sąsiadował z Maciejową zagrodą z jednej strony i z Józefowym polem z drugiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛ̇ˈjɔva, AS: maćėi ̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Maciej.

Wiktionary


maciejowice

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Ma

Wikipedia


maciejowicki

przymiotnik od: Maciejowice


SJP.pl


maciejowiczanin

mieszkaniec Maciejowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


maciejowiczanka

mieszkanka Maciejowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


maciejowie

imię męskie


SJP.pl


maciejowiec

wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim


SJP.pl

Maciejowiec (niem. "Nieder-, Ober- Matzdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim w powiecie lwóweckim w gminie Lubomierz.

Wikipedia


maciejowski

nazwisko


SJP.pl

Maciejowski (forma żeńska: Maciejowska; liczba mnoga: Maciejowscy) – polskie nazwisko, powstałe z rdzenia "Maciej". Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 1848 osób.

Wikipedia


maciejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Macieja lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Macieja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Maciejowym domem rosną dwa rosochate orzechy.

 (1.1) Sąsiadował z Maciejową zagrodą z jednej strony i z Jakubowym polem z drugiej.

 (1.1) Maciejowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maciej mos., Maciek mos., Maciuś mos., Maćko mos., Matysek mos., Macieja ż., Maciejka ż., Maciejowa ż., maciejówka ż., maciejka ż., Maciejów mrz., Maciejowice nmos., Maciejki nmos.

 przym. Maćkowy, Maciusiowy, Matyskowy, maciejkowy, maciejowicki

Wiktionary


maciejski

nazwisko


SJP.pl


maciejuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filip Maciejuk – polski kolarz szosowy i torowy
  • Robert Maciejuk – polski malarz

Wikipedia


maciejówka

okrągła czapka z szarego lub granatowego sukna, z daszkiem skórzanym, rozpowszechniona w końcu XIX w. wśród pol. ludności wiejskiej; w okresie I wojny świat. noszona przez czł. organizacji strzeleckich i w Legionach Polskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. męska czapka z okrągłym denkiem wykonana z sukna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maciejówka – nakrycie głowy
  • Maciejówka – część wsi Kościeniewicze w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac
  • Maciejówka – część wsi Wożuczyn w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rachanie
  • Maciejówka – część wsi Kamionna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Trzciana
  • Maciejówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży
  • Maciejówka – część wsi Trzciana w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Świlcza
  • Maciejówka – kolonia wsi Potok Wielki w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
  • Maciejówka – część wsi Kostomłoty Pierwsze w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Miedziana Góra
  • (Maciejówka) – wieś w Dagestanie
  • (Maciejówka) – wieś na Ukrainie, obwód czernihowski
  • Matijiwka (Maciejówka) – wieś na Ukrainie, obwód czernihowski
  • (Maciejówka) – wieś na Ukrainie, obwód rówieński

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maciejówka, jako czapka pochodzenia niemieckiego, nie cieszyła się specjalnym uznaniem w społeczeństwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macieja ż., Maciej mos., maciejka ż.

 przym. Maciejowy

Wiktionary


maciek

1. potocznie:
a) prostak, cham;
b) brzuch, zwłaszcza duży, wystający;
c) grubas, obżartuch;
2. gwarowo:
a) bocian;
b) duża laska z zakrzywioną rączką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. brzuch, brzuszysko

 (1.2) pot. prostak, gbur, cham

 (1.3) reg. obżartuch, grubas

 (1.4) gwara. duża laga o zakrzywionym uchwycie

 (1.5) gwara. bocian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest, proszę pana kasjera, moje zwyczajne tachnięcie po maćku. …Jak ja panu kasjerowi poszukam w brzuchu, to panu kasjerowi już nie pomoże żaden okulista.

 (1.2) I gdzie taki maciek pcha się z łokciami?

 (1.3) Pani gospodyni, przecież dla takiego maćka jajecznica z tuzina jaj to za mało!

 (1.4) Wędrowiec skutecznie opędzał się przed wiejskimi kundlami tęgim olszowym maćkiem.

 (1.5) Wiosną jak co roku maciek zajął swe stare gniazdo na szopie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕɛk, AS: maćek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bęben, kałdun

 (1.4) kostur

 (1.5) busiek, maciuś, staś, wojtuś

Wiktionary


macierewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Macierewicz
  • Zdzisław Macierewicz
  • Macierewicz i jego tajemnice

Wikipedia


macierz

1. dawniej: matka;
2. przenośnie: ojczyzna;
3. jedno- lub wielowymiarowa tablica danych z określoną strukturą algebraiczną umożliwiającą wykonywanie działań matematycznych na jej elementach;
4. elektroniczny układ przeliczający;
5. substancja wypełniająca wnętrze mitochondrium; matrix mitochondrialna; matriks mitochondrialna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. prostokątna tablica liczb lub innych elementów pewnego pierścienia;

 (1.2) przen. ojczyzna

 (1.3) daw. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) matka

 (1.4) zob. macierz dyskowa.

 (1.5) organizacja kulturalno-oświatowa

 (1.6) podstawa, źródło, zaczątek czegoś

Wiktionary

W

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby rozwiązać zadanie trzeba obliczyć rząd macierzy.

 (1.2) Ziemie zabrane powróciły do macierzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕɛʃ, AS: maćeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., macica ż., matka ż., macierzanka ż., macierzyzna ż., macierzyństwo n., maciora ż., macocha ż.

 przym. macierzowy, macierzyński, macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tablica, wektor, tensor

 (1.2) kraj, ojczyzna

 (1.3) mać, matka, mama

Wiktionary


macierzak

rodzina pszczela, z której oddzielił się nowy rój


SJP.pl


macierzanka

krzewina półkuli północnej z rodziny wargowych, stosowana w lecznictwie, przemyśle kosmetycznym i spożywczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Thymus|L.|ref=Thymus (Lamiaceae)., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju macierzanka (1.1)

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒãnka, AS: maćežãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierz ż., mać ż.

 przym. macierzankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. macierduszka

Wiktionary


macierzankowaty

piaskowiec macierzankowaty: najpospolitszy w Polsce gatunek piaskowca (rośliny z rodziny goździkowatych), cechujący się silnie rozgałęzioną łodygą i niewielkimi białymi kwiatami


SJP.pl


macierzankowy

przymiotnik

 (1.1) przym. od macierzanka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy zbiorze należy jedynie uważać na pszczoły, które przepadają za macierzankowym nektarem i zawsze kręcą się przy jej różowych kwiatkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛʒãŋˈkɔvɨ, AS: maćežãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierzanka ż.

Wiktionary


macierzowy

dotyczący macierzy


SJP.pl


macierzystość

cecha wynikająca z pochodzenia, przynależności; pierwotność, źródłowość


SJP.pl


macierzysty

taki, z którym ktoś jest związany pochodzeniem, przynależnością itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, z którym ktoś jest związany urodzeniem, pochodzeniem lub przynależnością

 (1.2) taki, od którego coś bierze początek

 (1.3) daw. wywodzący się od matki, spokrewniony przez matkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨstɨ, AS: maćežysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matuchna ż., mateńka ż., matuś ż., matusia ż., macierzyzna ż., macierz ż.

 przym. matczyny, macierzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodzimy, ojczysty, własny

 (1.2) pierwotny

 (1.3) po kądzieli

Wiktionary


macierzyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. spadek po matce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨzna, AS: maćežyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierz ż., macierzyna ż., mać ż.

 przym. macierzysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) macierzyna

Wiktionary


macierzyński

właściwy matce; matczyny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący macierzyństwa, właściwy matce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krowi instynkt macierzyński jest bardzo silny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨ̃j̃sʲci, AS: maćežỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierzyństwo n., macierz ż., mać ż.

 przym. macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matczyny

Wiktionary


macierzyńskość

→ macierzyński


SJP.pl

Patrz:

macierzyński

macierzyństwo

1. bycie matką, zespół cech właściwych matce;
2. macierzyństwo zastępcze - działalność kobiety, która przyjmuje do swojej macicy zapłodnioną in vitro komórkę jajową innej kobiety, a po urodzeniu dziecka oddaje go rodzicom; surogactwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bycie matką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przekazie międzypokoleniowym oraz w środkach masowego przekazu macierzyństwo jest często gloryfikowane. Pokazywane są jego blaski, pomijane cienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨ̃j̃stfɔ, AS: maćežỹĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierz ż., mać ż.

 przym. macierzyński, matczyny

 przysł. macierzyńsko

Wiktionary


macikowo

wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl

Macikowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń.

Wikipedia


macintosh

[czytaj: makintosz lub mekintosz] marka komputerów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) inform. komputer marki Macintosh

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzy nowe macintoshe otrzymała szkolna pracownia komputerowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macintosh mzw.

Wiktionary


maciora

1. samica świni, dzika; locha; samura
2. przestarzale: matka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. locha

 (1.2) daw. matka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A równo z niemi jakaś dziewczyna gnała maciorę z prosiętami i śpiewała cienkim głosikiem […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡ɕɔra, AS: maćora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., macierz ż., zdrobn. maciorka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) locha, gwara. samura; reg. śl. maciura, maciorka

Wiktionary


maciorka

1. zdrobnienie od: maciora
2. samica owcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. maciora

 (1.2) samica owcy

 (1.3) bot. konopie o kwiatach żeńskich

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. maciora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maciora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) reg. śl. maciura

Wiktionary


maciorny

→ maciora


SJP.pl

Patrz:

maciora

maciorowski

nazwisko


SJP.pl


maciorowy

→ maciora


SJP.pl

Patrz:

maciora

macioszek

nazwisko


SJP.pl


maciołek

nazwisko


SJP.pl


macis

przyprawa kuchenna uzyskiwana z osnówki owocu muszkatołowca; kwiat muszkatołowy


SJP.pl


maciszewice

wieś w Polsce położona w województwie łódzkim


SJP.pl

Maciszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


maciszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feliks Maciszewski (1884–1957) – generał brygady Wojska Polskiego, doktor praw.
  • Jarema Maciszewski (1930–2006) – polski historyk i działacz polityczny, poseł na Sejm PRL V, VI, VII, VIII i IX kadencji.
  • Maurycy Maciszewski (1843–1917) – polski pedagog, dyrektor c. k. Gimnazjum w Tarnopolu.
  • Waldemar Maciszewski (1927–1956) – polski pianista, laureat III nagrody na IV Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina (1949).
  • Witold Marciszewski (matematyk)

Wikipedia


maciuk

nazwisko


SJP.pl


maciukiewicz

nazwisko


SJP.pl


maciupci

maciupki, maleńki, maluśki;
1. bardzo mały; tyci;
2. bardzo młody


SJP.pl


maciupeńki

nieduży, malutki


SJP.pl


maciupki

maciupci, maleńki, maluśki;
1. bardzo mały; tyci;
2. bardzo młody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. pieszcz. mały, malutki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myszka ma maciupki ogonek i maciupkie oczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡ɕupʲci, AS: maćupʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maciupeńki

Wiktionary


maciupkość

cecha czegoś bardzo małego; maleńkość


SJP.pl


maciura

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. maciora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. maciorka

Wiktionary


maciusiowie

zdrobnienie od: Maciej (imię męskie); Maciek


SJP.pl


maciusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maciusia lub z nim związany


SJP.pl


maciuszek

nazwisko


SJP.pl


maciuszko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Tadeusz Maciuszko (1957–2020) – polski historyk Kościoła, profesor nauk teologicznych, nauczyciel akademicki
  • Jerzy Janusz Maciuszko (1913–2011) – polski historyk i krytyk literatury

Wikipedia


maciuś

zdrobnienie od: Maciej (imię męskie); Maciek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Maciej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maciusiowi kupimy w prezencie klocki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕüɕ, AS: maćüś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maciej mos., Maciek mos., Maćko mos., Macieja ż.

 przym. Maciejowy

Wiktionary


maciąg

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Maciąg (1879-1940) – polski generał, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Agnieszka Maciąg (1969-2025) – polska modelka i aktorka
  • Agnieszka Maciąg (ur. 1982) – polska lekkoatletka
  • Andrzej Maciąg (1952-2007) – polski duchowny rzymskokatolicki
  • Artur Maciąg (ur. 1966) – polski matematyk
  • Dariusz Maciąg (1965-2008) – generał brygady pilot Wojska Polskiego
  • Henryk Maciąg (ur. 1941) – polski lekkoatleta
  • Józef Maciąg (1914-1943) – polski oficer
  • Ludwik Maciąg (1920-2007) – polski malarz
  • Katarzyna Maciąg (ur. 1982) – polska aktorka filmowa
  • Paweł Maciąg (ur. 1979) – polski historyk sztuki, duchowny katolicki
  • Włodzimierz Maciąg (1925-2012) – polski filolog, profesor

Wikipedia


maciążek

nazwisko


SJP.pl


maciński

nazwisko


SJP.pl


macka

1. ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macek;
2. prosty przyrząd saperski do wykrywania min - ostro zakończony pręt stalowy na długim trzonku;
3. groźna siła, zasięg oddziaływania kogoś lub czegoś; macki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem

 (1.2) wojsk. ostro zakończony pręt stalowy używany do wykrywania min;

 (1.3) przen. pejor. zasięg czyichś groźnych wpływów (zwykle w liczbie mnogiej)

 (1.4) macki pomiarowe przyrząd do przenoszenia wielkości obiektu z niedostępnego miejsca w miejsce gdzie można ją zmierzyć;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • macka – wyrostek u bezkręgowców wodnych, służący za narząd dotyku i chwytny
  • macki pomiarowe – przybory do mierzenia
  • macka (element w anime)
  • macka saperska – przyrząd do wykrywania min

Wikipedia

Powiązane:

 czas. macać ndk., obmacać dk., wymacać dk., pomacać dk.

 przysł. po omacku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) macka saperska

 (1.4) macki pomiarowe

Wiktionary


mackay

Mackay – miasto w Australii położone w stanie Queensland. Ośrodek przemysłu cukrowniczego, port lotniczy i morski. Miasto słynie z organizowania rejsów na Wielką Rafę Koralową.

W Mackay urodziły się tenisistka Nicole Pratt, oraz Cathy Freeman, mistrzyni świata i olimpijska w biegu na 400 metrów.

Wikipedia


mackenzie

[czytaj:makkenz-i] arktyczny i subarktyczny pies zaprzęgowy wielkości 66-74 cm, specyficzna odmiana husky


SJP.pl

Mackenzie ( Mackenzie River, fleuve Mackenzie, jęz. slavey "Deh-Cho" [„Wielka Rzeka”]) – najdłuższa rzeka w Kanadzie i drugi system rzeczny w Ameryce Północnej (po Missisipi-Missouri). Jej długość wynosi 4241 km, a powierzchnia dorzecza 1760 tys. km².

Wikipedia


macki

1. dawniej: ciemność, brak światła;
2. ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Macki – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
  • Macki – wieś i dawna leśniczówka na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Swatki
  • Macki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim, w sielsowiecie Józefowo
  • Macki – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Łyntupy
  • Macki – włosko-amerykański horror z 1977 roku.

Wikipedia


mackie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anthony Mackie
  • Jamie Mackie
  • John Freeman Mackie
  • Shamele Mackie – Papoose
  • Mackie Majcher

Wikipedia


mackiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Zofia Mackiewicz (ur. 1963) – polski polityk
  • Aleksander Mackiewicz (ur. 1944) – polski ekonomista i polityk, minister rynku wewnętrznego
  • Antoni Mackiewicz (1826 lub 1828–1863) – polski i litewski duchowny
  • Antoni Mackiewicz (1933–1996) – polski nauczyciel, dyrektor szkoły i działacz społeczny
  • Bolesław Mackiewicz (1942–2005) – polski zapaśnik
  • Eugenia Mackiewicz (1903–1943) – polska siostra zakonna
  • Ewa Polińska-Mackiewicz (ur. 1947) – polska poetka, socjolog i teoretyk muzyki
  • Felix Mackiewicz (1917–1993) – amerykański baseballista
  • Franciszek Mackiewicz (1765–1842) – polski duchowny katolicki, biskup kamieniecki
  • Grażyna Mackiewicz (1892–1962) – polska malarka
  • Grzegorz Mackiewicz (ur. 1975) – polski samorządowiec
  • Jacek Mackiewicz (1924–2007) – polski żołnierz podziemia

Wikipedia


mackintosh

[czytaj: makintosz] płaszcz z tkaniny o tej samej nazwie; makintosz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hugh Ross Mackintosh – szkocki teolog i duchowny Kościoła Szkockiego
  • Charles Rennie Mackintosh – szkocki architekt i malarz tworzący w stylu secesji
  • James Mackintosh – szkocki prawnik, polityk i historyk
  • Sheena Mackintosh – brytyjska narciarka alpejska, olimpijka
  • Vora Mackintosh – brytyjska narciarka alpejska, olimpijka

Wikipedia


maclean

[czytaj: makLEJN] nazwisko, m.in. Alistair MacLean (1922-1987) - pisarz szkocki


SJP.pl


macluhan

[czytaj: makLU-en] nazwisko


SJP.pl


macluhanizm

teoria kanadyjskiego filozofa, H. M. McLuhana, uznająca, że rozwój kultury zależy od środków i technik komunikowania się między ludźmi i że środki przekazu informacji mają wpływ na sposób myślenia ludzi


SJP.pl


macnąć

1. dotknąć czegoś aby wyczuć, rozpoznać coś;
2. objąć, dotknąć lubieżnie


SJP.pl


macocha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona ojca, ale nie matka;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • macocha – członek przybranej rodziny, nazwa relacji rodzinnej. Przybrana matka; kobieta, która wychowuje nieswoje dzieci jakby były jej własnymi.
  • Macocha – powieść Józefa I. Kraszewskiego z 1873 roku
  • Macocha (Di sztifmuter) – polski film fabularny z 1911 roku w języku jidisz
  • Macocha (Di sztifmuter) – polski film fabularny z 1914 roku w języku jidisz
  • Macocha – rzeka, dopływ Soły
  • Macocha – kanał, dopływ Łękawki
  • Macocha – kanał, dopływ Białej
  • Macocha – kanał, dopływ Dworów
  • Macocha – przepaść w Krasie Morawskim
  • (49448) Macocha – jedna z planetoid

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmierci matki mój tata ponownie się ożenił, a moja macocha jest dla mnie bardzo miła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡sɔxa, AS: macoχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., macierz ż., matka ż., mać ż.

 przym. macoszy, matczyny

 przysł. po macoszemu, macoszo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przybrana matka

Wiktionary


macos

Nie mylić z: Mac OS.

macOS (wymowa:, dawniej OS X, a także Mac OS X) – rodzina uniksowych systemów operacyjnych produkowanych i rozprowadzanych przez Apple Inc. Dostępny oficjalnie jedynie dla komputerów Macintosh, instalowany fabrycznie na nich od 2002 roku. 13 czerwca 2016 roku na WWDC została ogłoszona zmiana nazwy na macOS w związku z potrzebą unifikacji nazw używanych przez Apple dla swoich systemów operacyjnych (iOS, watchOS, tvOS).

Wikipedia


macoszka

regionalnie: bratek, fiołek trójbarwny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od macocha

 (1.2) lud. reg-pl|Poznań. bot. bratek

 (1.3) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. fiołek ogrodowy, bratek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sympatyczna ta twoja macoszka.

 (1.2) Przy drodze rosły modraki i macoszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡sɔʃka, AS: macoška

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. macocha ż.

Wiktionary


macoszo

przysłówek

 (1.1) pot. traktując gorzej niż pozostałych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szef zawsze tych starszych traktuje macoszo, a potem się zastanawia, co z nimi nie tak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macocha ż., macoszka ż.

 przym. macoszy

 przysł. po macoszemu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po macoszemu

Wiktionary


macoszy

1. charakterystyczny dla złej macochy, np. macosza zawiść;
2. należący do macochy, np. macoszy majątek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z macochą, dotyczący macochy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kredensie leżały macosze klejnoty, których nie śmiała dotykać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macocha ż., macoszka ż.

 przysł. macoszo, po macoszemu

Wiktionary


macowy

przymiotnik od: maca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy macy

Wiktionary


macpherson

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Elle Macpherson − australijska modelka
  • Ian Macpherson − brytyjski prawnik i polityk, minister
  • James Macpherson − szkocki poeta
  • Klan Macpherson − szkocki klan

Wikipedia


macromedia

Ma

Wikipedia


macron

[czytaj: makron] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Macron – włoskie przedsiębiorstwo odzieżowe
  • Emmanuel Macron – francuski polityk, prezydent Republiki Francuskiej
  • Brigitte Macron – francuska nauczycielka, pierwsza dama Republiki Francuskiej
  • Makron

Wikipedia


macuga

nazwisko


SJP.pl


maculec

belka rusztowania, na której układane są pomosty z desek; leżnia


SJP.pl


maculewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Klajnert-Maculewicz (ur. 1972) – polska biofizyczka
  • Ewelina Maculewicz – polska genetyczka
  • Henryk Maculewicz (ur. 1950) – polski piłkarz
  • Jan Maculewicz → Maironis
  • Jerzy Maculewicz (ur. 1955) – polski duchowny rzymskokatolicki, franciszkanin, biskup
  • Kinga Maculewicz (ur. 1978) – francuska siatkarka
  • Krystyna Maculewicz (ur. 1952) – polska siatkarka
  • Olgierd Maculewicz (1901–1964) – polski wojskowy
  • Wacław Maculewicz (1893–1940) – polski wojskowy

Wikipedia


macumba

[czytaj: makumba] makumba;
1. religia synkretyczna zbliżona do wudu, rozpowszechniona w Brazylii;
2. pejoratywne określenie na obrzędy czarnej magii;
3. wywar z konopi indyjskich z dużą ilością środka psychoaktywnego THC


SJP.pl


macura

nazwisko


SJP.pl


macworld

Ma

Wikipedia


maczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|maczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. moczyć, maczać ndk.

 rzecz. mocz mrz.

Wiktionary


maczanka

regionalnie: rodzaj kanapki, przekąski


SJP.pl

Maczanka (biał. мачанка lub маканка, ukr. мачанка) — danie mleczne lub mięsne kuchni białoruskiej i ukraińskiej.

Wikipedia


maczać

zanurzać coś w jakimś płynie lub w czymś sypkim


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) zanurzać coś w jakimś płynie lub w czymś sypkim

czasownik zwrotny niedokonany maczać się (dk. brak)

 (2.1) być zanurzonym czasowo w płynie

 (2.2) pot. żart. długo się kąpać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przykucnął, postawił naczynie obok siebie i odrywając od bochna wielkie kawały chleba, maczał go w piwie i w serze.

 (2.1) W odwarze liści olszowych i słomy jęczmiennej macza się szmatę i owija nogę bydlęciu choremu na „skułę“ czyli chorobę racic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ʃat͡ɕ, AS: mačać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocz mrz., maczanie n., maczanka ż., namaczanie n., namoczanie n.

 czas. moczyć ndk., namaczać ndk., namoczyć dk.

 przym. podmokły

Wiktionary


maczałka

1. pojemnik z nasączoną gąbką służący do zwilżania palców lub znaczków; zwilżacz;
2. potocznie: torebka ziół lub herbaty ekspresowej, którą zalewa się wrzątkiem;
3. sos, w którym macza się produkty spożywcze przed jedzeniem


SJP.pl


maczek

1. zdrobnienie od: mak;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, eszolcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od mak

 (1.2) drobne, gęste pismo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmat͡ʃɛk, AS: maček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mak m., makówka ż.

Wiktionary


maczeta

duży, ciężki nóż z rozszerzoną klingą używany do cięcia trzciny i wyrąbywania ścieżek w buszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

Wiktionary

Maczeta (hiszp. "Machete") – rodzaj długiego, bardzo szerokiego noża podobnego do tasaka, używanego w Ameryce Południowej i Środkowej oraz w Afryce do wyrąbywania ścieżek w tropikalnej dżungli, a także na plantacjach do ścinania trzciny cukrowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ścieżkę przez gąszcze utorowali mężczyźni z maczetami.

 (1.1) Kilkanaście osób podejrzanych o rozprzestrzenianie cholery przy użyciu czarów padło ofiarą linczu. Ciała ofiar zostały rozsiekane maczetami, a następnie spalone.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈt͡ʃɛta, AS: mačeta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maczetowy

Wiktionary


maczetnik

1. bandyta z maczetą;
2. osoba używająca maczety do pracy


SJP.pl


maczetowy

→ maczeta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z maczetą, dotyczący maczety, taki jak maczeta

Wiktionary

Patrz:

maczeta

Powiązane:

 rzecz. maczeta ż.

Wiktionary


maczicze

brazylijski taniec o umiarkowanym tempie, popularny w Europie pod koniec XIX wieku


SJP.pl


maczki

1. zdrobnienie od: mak;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, eszolcja


SJP.pl

Maczki – wschodnia, otoczona zewsząd lasami dzielnica Sosnowca, na skraju Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, posiadająca głębokie tradycje kolejarskie a wynikające z historycznie strategicznego położenia na mapie Europy, na granicy dwóch zaborów (końcowa stacja Granica Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej). Maczki określane są jako „zielone płuca Sosnowca”.

Wikipedia


maczkiem

1. zdrobnienie od: mak;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, eszolcja


SJP.pl


maczkowaty

bardzo drobny, przypominający maczek


SJP.pl


maczkowy

przymiotnik od: maczek


SJP.pl


maczo

potocznie: mężczyzna o cechach typowo męskich, takich jak siła, władczość; macho


SJP.pl

Maczo – pierwszy singel z czwartego albumu studyjnego Krzysztofa "K.A.S.Y." Kasowskiego pt. "Maczo?". Zawiera utwór "Maczo" w 6 wersjach oraz zapowiedź tego utworu. Do utworu powstał teledysk.

Wikipedia


maczok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. makowy kołacz

Wiktionary


maczuga

prosta broń biała - pogrubiona na końcu pałka, czasem nabijana kamieniami, kawałkami metalu itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

 (1.2) bot. roln. odmiana brukselki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maczuga (broń)
  • maczugi (gimnastyka)
  • maczuga skalna – zobacz np. Maczuga Herkulesa
  • wzgórze 262 (Mont Ormel), tzw. „Maczuga”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzieś na przedmieściu pokazują mi stertę połamanych dzid, łuków, maczug i strzał. Wojownicy złożyli broń, którą następnie policja na wszelki wypadek zniszczyła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maczugowaty

Wiktionary


maczugowatość

cecha czegoś przypominającego kształtem maczugę


SJP.pl


maczugowaty

przypominający kształtem maczugę; maczugowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) podobny do maczugi, mający cechy maczugi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maczuga ż., maczugowiec mrz., maczużnik mzw./mrz., maczużnikowate nmos.

Wiktionary


maczugowce

bakteria z rodzaju właściwych, o ciele wieloczłonowym, niekiedy rozpadającym się na formy ziarenkowate


SJP.pl

Maczugowce (gr. "Corynebacteriaceae"; "coryne" – maczuga, buława i "bacterion" – pałeczka) – zaliczana do form wydłużonych forma morfologiczna Gram-dodatnich bakterii tlenowych lub względnie beztlenowych. U niektórych widoczne ziarnistości. []. Kształtem przypominają maczugę. Niektóre gatunki są patogenami roślin i zwierząt (w tym człowieka).

Wikipedia


maczugowiec

bakteria z rodzaju właściwych, o ciele wieloczłonowym, niekiedy rozpadającym się na formy ziarenkowate


SJP.pl


maczugowy

1. → maczuga;
2. przypominający kształtem maczugę; maczugowaty


SJP.pl


maczupia

spółka handlowo-okrętowa lub rybacka; maszoperia, maszopa


SJP.pl


maczużnik

rodzaj grzybów z rodziny maczużnikowatych, pasożytujący m.in. na owadach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maczużnik (Cordyceps) – rodzaj grzybów
  • maczużnik (Sphinctrina) – rodzaj grzybów
  • maczużnik osi (Ophiocordyceps sphecocephala) – gatunek grzybów

Wikipedia


maczużnikowate

o cechach maczużnikowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Maczużnikowate ("Cordycipitaceae" Kreisel ex G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora) – rodzina grzybów z rzędu rozetkowców ("Hypocreales").

Wikipedia


maczużnikowaty

o cechach maczużnikowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


maczystowski

→ maczyzm


SJP.pl

Patrz:

maczyzm

maczyzm

bycie maczo, zachowywanie się jak maczo; machismo, męskość, samczość


SJP.pl


maczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. główny pęd rośliny

Wiktionary


mada

gleba aluwialna powstała przez nanoszenie osadów ilastych i organicznych w miejscu wylewu rzeki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mada (fluwisol) – rodzaj gleby
  • mada – zjawisko w transporcie szynowym
  • Mada – wieś w Rumunii, w gminie Balșa
  • Mada – rodzaj chrząszczy z rodziny biedronkowatych
  • Mada – afrykańska grupa etniczna, posługująca się językiem mada
  • MadA – enzym z grupy transferaz

Wikipedia


madaba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy;

Wiktionary

Madaba (arab. مادبا, biblijna Medeba) – miasto w północno-zachodniej Jordanii, w oazie na płaskowyżu, na południowy zachód od Ammanu, stolica muhafazy Madaby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widziałem w Madabie piękną mozaikę.

Wiktionary


madagaskar

1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. państwo w Afryce; Republika Madagaskaru (w latach 1960-75 Republika Malgaska)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo na Oceanie Indyjskim;

 (1.2) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Malgaski jest językiem urzędowym Madagaskaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadaˈɡaskar, AS: madagaskar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madagaskarczyk mos., Madagaskarka ż., madagaskarnik mzw.

 przym. madagaskarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Republika Madagaskaru

Wiktionary


madagaskarczyk

1. obywatel Madagaskaru (państwa w Afryce);
2. mieszkaniec Madagaskaru (wyspy na Oceanie Indyjskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Madagaskaru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadaɡaˈskart͡ʃɨk, AS: madagaskarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madagaskar mrz.

:: fż. Madagaskarka ż.

 przym. madagaskarski

Wiktionary


madagaskarka

1. obywatelka Madagaskaru (państwa w Afryce);
2. mieszkanka Madagaskaru (wyspy na Oceanie Indyjskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Madagaskaru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadaɡaˈskarka, AS: madagaskarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madagaskar mrz.

:: fm. Madagaskarczyk mos.

 przym. madagaskarski

Wiktionary


madagaskarnik

ptak z rzędu żurawiowatych, żyjący wyłącznie na Madagaskarze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Mesitornithidae|ref=tak.;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madagaskarniki nmos., Madagaskar

Wiktionary


madagaskarniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Mesitornithiformes|Wetmore|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: madagaskarnik

Wiktionary

Madagaskarniki – rząd (Mesitornithiformes) oraz rodzina (Mesitornithidae) ptaków z podgromady Neornithes. Obejmuje trzy gatunki, występujące wyłącznie w wilgotnych lasach i zaroślach na Madagaskarze. Wszystkie uznawane są za gatunki narażone i objęte ochroną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszystkie madagaskarniki prowadzą naziemny tryb życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madagaskarnik mzw.

Wiktionary


madagaskarski

związany z Madagaskarem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Madagaskar

 (1.2) odnoszący się do wyspy Madagaskar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadaɡaˈskarsʲci, AS: madagaskarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madagaskar mrz., Madagaskarka ż., Madagaskarczyk mos.

Wiktionary


madaj

nazwisko


SJP.pl

Madaj (hebr. מָדַי) – postać biblijna ze Starego Testamentu, jeden z siedmiu synów Jafeta (Rdz 10,2).

Uważany za protoplastę Medów. Według apokryficznej Księgi Jubileuszów (Jub 10,35) Madaj, mąż córki Sema, nie chciał zamieszkać wraz ze swoimi braćmi na zachodzie i osiedlił się w krainach wschodnich pośród szwagrów. Jego córka Melka miała natomiast poślubić Kainana (Jub 8,5).

Wikipedia


madajczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Madajczyk-Krasowska (ur. 1947) – polska bibliotekarka, dziennikarka i działaczka opozycyjna w okresie PRL
  • Czesław Madajczyk (1921–2008) – polski historyk
  • Piotr Madajczyk (ur. 1959) – polski historyk

Wikipedia


madalin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Madalin – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Rędziny
  • Madalin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Lisków

Wikipedia


madaliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Madaliński (1739-1804) – polski generał
  • Bonawentura Madaliński (1620-1691) – katolicki duchowny i urzędnik
  • Jan Madaliński (zm. 1644) – katolicki duchowny
  • Jan Madaliński – sędzia ziemski wieluński
  • Jerzy Madaliński (zm. 1654) – polski urzędnik
  • Lech Madaliński (1900-1973) – polski aktor
  • Ludwik Madaliński – polski urzędnik w XVIII wieku
  • Michał Madaliński (zm. 1752) – polski urzędnik
  • Roman Madaliński (1890-1981) – polski działacz gospodarczy i społeczny.
  • Sebastian Madaliński (zm. 1679) – chorąży wieluński
  • Zbigniew Madaliński (1897-1983) – oficer Wojska Polskiego
  • Zygmunt Madaliński (zm. 1690) – polski urzędnik

Wikipedia


madame

[czytaj: maDAM]
1. zwrot grzecznościowy używany obecnie we Francji i w innych krajach w stosunku do kobiet zamężnych lub będących kiedyś mężatkami;
2. dawne określenie nauczycielki lub guwernantki pochodzącej z Francji;
3. ironicznie o kobiecie wyniosłej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Madame – polska grupa muzyczna
  • Madame – powieść Antoniego Libery
  • Madame – film z 2017 roku, reż. Amanda Sthers
  • Le Madame

Wikipedia


madapolam

biała tkanina bawełniana używana na bieliznę; madepolam


SJP.pl


madeira

rzeka w Ameryce Południowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Madeira – rzeka w Brazylii i Boliwii
  • Madeira – miasto w USA, w stanie Ohio
  • Madeira (Madera) – wyspa na Oceanie Atlantyckim

Wikipedia


madej

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Madej – polski autor scenariuszy i rysownik komiksów oraz ilustrator
  • Andrzej Madej – rzymskokatolicki duchowny
  • Kazimierz Madej – polski malarz, aktor, artysta, kabareciarz
  • Kazimierz Madej – polski generał
  • Łukasz Madej – polski piłkarz

Wikipedia


madejczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Madejczyk (1929–1994) – polski agent wywiadu
  • Barbara Madejczyk (ur. 1976) – polska lekkoatletka, oszczepniczka
  • Dariusz Madejczyk (ur. 1969) – polski duchowny rzymskokatolicki, dziennikarz
  • Jan Madejczyk (1880–1966) – polski rolnik i polityk

Wikipedia


madejowy

madejowe łoże:
1. w bajkach: łoże nabite ostrymi kolcami;
2. potocznie, żartobliwie: bardzo niewygodne posłanie, siedzisko, łoże


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) związany z Madejem, dotyczący Madeja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmadɛˈjɔvɨ, AS: madei ̯ovy

Wiktionary


madejski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Madejski (1895 lub 1896–1966) – plutonowy kawalerii Wojska Polskiego
  • Edward Madejski (1914–1996) – polski piłkarz, bramkarz
  • Eugeniusz Madejski (1908–1986) – polski historyk, założyciel i dyrektor szkoły średniej w Książu Wielkim
  • Jan Madejski (1925–2000) – polski inżynier, profesor nauk technicznych
  • Jan Madejski (ur. 1939) – polski artysta fotograf
  • John Madejski (ur. 1941) – angielski biznesmen, prezes klubu piłkarskiego Reading
  • Grzegorz Madejski (ur. 1951) – polski astronom, profesor nauk fizycznych
  • Mieczysław Madejski (1923–2020) – polski i amerykański inżynier, powstaniec warszawski
  • Piotr Madejski (ur. 1983) – polski piłkarz
  • Władysław Madejski (1899–1965) – pułkownik pilot obserwator Wojska Polskiego

Wikipedia


madeleine

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • La Madeleine – gmina i miejscowość we Francji
  • Madeleine – stacja metra w Paryżu
  • Madeleine – wampir z powieści Anny Rice

Wikipedia


madelski

nazwisko


SJP.pl


mademoiselle

[czytaj: madmuaZEL] we Francji: zwrot grzecznościowy używany w stosunku do niezamężnych kobiet


SJP.pl


madepolam

biała tkanina bawełniana używana na bieliznę; madapolam


SJP.pl


madera

1. mocne, deserowe wino portugalskie, pochodzące z Madery, portugalskiej wyspy;
2. sos do mięsa zaprawiony maderą - winem;
3. rodzaj cienkiej, impregnowanej tkaniny bawełnianej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

 (1.2) geogr. największa wyspa archipelagu Madera (1.1)

Wiktionary

Madera ( Madeira), oficjalnie Region Autonomiczny Madery ( Região Autónoma da Madeira) – należący do Portugalii archipelag i region autonomiczny na Oceanie Atlantyckim o powierzchni 801,11 km². Według danych z 31 grudnia 2021 zamieszkiwało ją 250 769 osób, w tym 105 795 osób w Funchal, największym mieście archipelagu i stolicy regionu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Madera jest niezależnym politycznie i posiadającym odrębną administrację terytorium portugalskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈdɛra, AS: madera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maderczyk m., Maderyjczyk m., Maderka ż., Maderyjka ż., madera ż.

 przym. maderski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) adm. urz. Region Autonomiczny Madery

Wiktionary


maderka

zdrobnienie od: madera


SJP.pl


maderowy

1. zrobiony z madery (wina), np. sos maderowy;
2. zrobiony z madery (materiału), np. ubranie maderowe


SJP.pl


maderski

→ Madera; maderyjski (rzadziej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Maderą, dotyczący Madery

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięki doskonałym warunkom klimatycznym wyspy, wino maderskie posiada świetny smak i nadzwyczaj miły aromat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madera ż.

Wiktionary


maderyjski

→ Madera; maderski (częściej)


SJP.pl


maderyzacja

przeprowadzanie fermentacji wina w stosunkowo wysokiej temperaturze w celu nadania mu cech właściwych maderze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. proces dojrzewania wina

Wiktionary


madey

nazwisko


SJP.pl


madeyski

[czytaj: madejski] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Madeyski (1924–2006) – inżynier balneologii, profesor nadzwyczajny
  • Antoni Madeyski (1862–1939) – polski rzeźbiarz i medalier
  • Edward Madeyski (1832–1906) – lekarz, publicysta
  • Felicjan Madeyski (1890–1940) – podpułkownik broni pancernych Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Jan Walery Madeyski (1874–1953) – ziemianin, działacz społeczny i gospodarczy
  • Jerzy Madeyski (1931–2005) – polski historyk sztuki
  • Jerzy Wiktor Madeyski (1872–1939) – polski prawnik, minister w rządzie Przedlitawii, poseł RP w Niemczech (1921-23)
  • Julian Madeyski
  • Leon Madeyski
  • Marceli Madeyski (1822–1886) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji III i IV kadencji (1872-1882)
  • Stanisław Jerzy Madeyski (1841–1910) – prawnik, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Zbigniew Madeyski (1897–1984) – doktor prawa, działacz niepodległościowy i społeczny

Wikipedia


madeła

nazwisko


SJP.pl


madianici

członek biblijnego ludu wywodzącego się od Abrahama i Ketury; Midianita


SJP.pl


madianicki

→ Madianici, → Madianita


SJP.pl

Patrz:

Madianici, → Madianita

madianita

członek biblijnego ludu wywodzącego się od Abrahama i Ketury; Midianita


SJP.pl


madison

[czytaj: medison] amerykański taniec towarzyski; muzyka do tego tańca


SJP.pl

Madison – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Wisconsin oraz siedziba hrabstwa Dane, położone na przesmyku rozdzielającym jeziora Monona i Mendota. Obszar metropolitalny Madison obejmuje 683,2 tys. mieszkańców (2021) i jest drugim co do wielkości miastem w stanie Wisconsin. Znane jako „Miasto Czterech Jezior” ze względu na położenie wśród czterech jezior.

Wikipedia


madisoński

→ Madison


SJP.pl

Patrz:

Madison

madka

lekceważąco: kobieta bez kultury osobistej, która niedawno urodziła dziecko i dzięki temu jest przekonana o swojej wyższości nad innymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. pejor. negatywne określenie matki, zwłaszcza przekonanej o swej wyższości z powodu urodzenia dziecka

Wiktionary

Madka – pejoratywne określenie młodej, uciążliwej dla otoczenia kobiety wychowującej potomstwo, przyjmującej roszczeniową postawę wobec innych, uważającą się za lepszą ze względu na to, że urodziła dziecko, co upoważnia ją do tego, że „jej się należy”. Wraz z popularyzacją określenia pojawiły się również powiązane z nim neologizmy – „madkizm” czy „madkomowa” – oraz memy internetowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawdziwa madka zrobi wszystko dla swoich BOMBELKÓW – spróbuje ubiegać się o alimenty od siostry, która sporo zarabia albo zdobędzie upragnionego słodziaka.

Wiktionary


madla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. akuszerka

Wiktionary


madleński

kultura madleńska - jedna z kultur późnego paleolitu, znana z odkryć w jaskini w La Madeleine we Francji, charakteryzująca się wyrafinowaną produkcją narzędzi z krzemienia, rogu i kości; kultura magdaleńska


SJP.pl


madness

[czytaj: mednes] brytyjski zespół rockowy założony w 1976 roku


SJP.pl

Madness – zespół brytyjski, grający ska, reprezentant sceny 2 Tone (obok The Specials, The Selecter, The Beat, Bad Manners, The Bodysnatchers). Odmienność Madness od innych grup tego gatunku z tego okresu polegała na tym, iż tworzyli go wyłącznie biali muzycy, przez co niesłusznie kojarzeni byli z ruchami rasistowskimi. W późniejszym okresie grupa odeszła od ska i kierowała się ku pop-rockowi, zachowując jednak rozpoznawalne brzmienie.

Wikipedia


madonna

kobieta o urodzie subtelnej i uduchowionej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rel. peryfr. Maria z Nazaretu

 (1.2) imię|polski|ż.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Madonna – Maria z Nazaretu, matka Jezusa Chrystusa
  • Madonna – amerykańska piosenkarka
  • Madonna – album muzyczny piosenkarki Madonny
  • Madonna – minialbum grupy Secret
  • Madonna – singel grupy Secret
  • Madonna – singel raperki Bambi
  • Lady Madonna – piosenka zespołu The Beatles
  • Madonna Sykstyńska – obraz Rafaela
  • Madonna z Dzieciątkiem – średniowieczny obraz Giotta di Bondone
  • Madonna szafkowa – mała, przenośna forma ołtarzowa
  • Madonna z Montserrat – drewniana romańska figura
  • Madonna – obraz malarza niderlandzkiego Petrusa Christusa

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Maryja, Bogurodzica, Dziewica Maryja

Wiktionary


madonnowaty

przypominający wyglądem lub zachowaniem Madonnę - matkę Jezusa Chrystusa


SJP.pl


madowy

przymiotnik od: mada


SJP.pl


madrac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. materac

Wiktionary


madraca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. materac

Wiktionary


madras

1. tkanina bawełniana podobna do gazy
2. gatunek herbaty indyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. lekka tkanina bawełniana o splocie gazejskim, przypominająca gazę, zdobiona jednobarwnymi lub wielobarwnymi wzorami wątkowymi, posiadająca zwykle wzór w kratkę

 (1.2) daw. włók. tkanina ubraniowa przypominająca kort lub korcik

 (1.3) spoż. gatunek herbaty indyjskiej o wyraźnym smaku i aromacie, uprawianej w stanie Tamilnadu

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: madrasa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Madras (Ćennaj) – miasto w Indiach
  • Madras – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oregon
  • madras – rodzaj tkaniny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Tu księżna z całym zapałem jęła projektować toaletę dla szambelanowej, snując dobory kolorów, a osobne czyniąc plany dla muślinów, aksamitów, madrasów, triestów i „ostindyjskich“ tiulów.

 (1.1-2) Słyszałaś, miałam kupić madrasu na Kolmarkcie, miałam tobie przywieźć petinetowe rękawiczki, miałam przywieźć kazimierku [..] i nic nie przywiozłam […].

 (1.3) Firma Posti przygotowuje swoje mieszanki zgodnie z gustem polskich konsumentów, którzy preferują napary ciemne z gatunków madras, assam czy yunan.

 (1.3) [...] wyczarowywał z zeschniętych listków pospolitego madrasu, sprzedawanego w szeleszczących, krzywo zlepionych torebkach, niezwykły napój, którego każdy łyk smakował jak haust górskiego powietrza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madras mrz.

 przym. madraski, madrasowy

Wiktionary


madrasa

muzułmańska szkoła; medresa, madresa


SJP.pl


madraski

→ Madras; ćennajski


SJP.pl


madrasyjczyk

mieszkaniec Madrasu


SJP.pl


madrasyjka

mieszkanka Madrasu (miasta w Indiach)


SJP.pl


madrepora

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madreporowiec, koral madreporowy


SJP.pl


madreporowce

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, koral madreporowy


SJP.pl


madreporowiec

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, koral madreporowy


SJP.pl


madreporowy

koral madreporowy - koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, madreporowiec


SJP.pl


madrepory

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madreporowiec, koral madreporowy


SJP.pl


madresa

muzułmańska szkoła; madrasa, medresa


SJP.pl


madridista

środowiskowo: kibic Realu Madryt


SJP.pl


madroxin

handlowa nazwa sulfadimetoksyny (chemoterapeutyka o działaniu bakteriostatycznym)


SJP.pl


madrycki

przymiotnik od: Madryt (stolica Hiszpanii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Madryt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈdrɨt͡sʲci, AS: madrycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madryt mrz., madrytczyk mos., madrytka ż.

Wiktionary


madrygalista

twórca lub wykonawca madrygałów, świeckich pieśni popularnych w XIV - XVI wieku


SJP.pl


madrygalistka

→ madrygalista


SJP.pl

Patrz:

madrygalista

madrygał

1. gatunek muzyki wokalnej popularny w XIV - XVI wieku;
2. dawny gatunek sielankowej poezji lub pieśni miłosnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. świecki, wielogłosowy utwór wokalny, popularny głównie w epoce renesansu

 (1.2) liter. krótki, sielankowy, zwykle żartobliwy lub pochwalny wiersz, najczęściej o tematyce miłosnej

 (1.3) daw. zręczny komplement

Wiktionary

Madrygał (wokalna forma muzyczna) – wokalny utwór wielogłosowy, oparty na tekstach poruszających zwykle treści o tematyce świeckiej, miłosnej, przedstawiającej sielankowy tryb życia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. madrygałowy

Wiktionary


madrygałowy

→ madrygał (utwór poetycki lub muzyczny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) liter. lub muz. związany z madrygałem, dotyczący madrygału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madrygał mrz., madrygalista mos., madrygalistka ż.

Wiktionary


madryt

stolica Hiszpanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Hiszpanii;

 (1.2) geogr. jeden z siedemnastu autonomicznych regionów Hiszpanii;

Wiktionary

Madryt ( Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położone w środkowej części kraju, na Wyżynie Kastylijskiej, u podnóża Sierra de Guadarrama, nad rzeką Manzanares. Ma powierzchnię 604,45 km² i liczbę ludności 3 266 126 (2019). Znajduje się w regionie autonomicznym "Comunidad de Madrid", który ma powierzchnię 8022 km² i liczbę ludności ok. 6,7 mln (2020).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moi przyjaciele mieszkają w Madrycie.

 (1.2) Populacja Madrytu wynosi około 6,6 mln.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmadrɨt, AS: madryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madrytczyk mos., madrytka ż.

 przym. madrycki, podmadrycki

Wiktionary


madrytczyk

mieszkaniec Madrytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Madrytu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈdrɨṭt͡ʃɨk, AS: madryṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madryt mrz.

:: fż. madrytka ż.

 przym. madrycki

Wiktionary


madrytka

mieszkanka Madrytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Madrytu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈdrɨtka, AS: madrytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madryt mrz.

:: fm. madrytczyk mos.

 przym. madrycki

Wiktionary


madsen

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aage Madsen – tenisista reprezentujący Danię
  • Leon Madsen – duński żużlowiec
  • Michael Madsen – amerykański aktor
  • Peter Madsen – duński piłkarz
  • Peter Madsen – duński wynalazca
  • Virginia Madsen – amerykańska aktorka
  • Madsen (grupa muzyczna) – niemiecki zespół rockowy
  • Pistolet maszynowy Madsen Model 1945
  • Pistolet maszynowy Madsen Model 1946
  • Pistolet maszynowy Madsen Model 1950
  • Karabin maszynowy Madsen-Saetter
  • Wielkokalibrowy karabin maszynowy Madsen

Wikipedia


madura

nazwisko


SJP.pl

Madura – wyspa w Indonezji na Morzu Jawajskim przy północno-wschodnim wybrzeżu Jawy; oddzielona od niej na zachodzie cieśniną Surabaja, a na południu cieśniną Madura, nad którą znajduje się most drogowy Suramadu. Powierzchnia 4250 km²; długość linii brzegowej 467,8 km; około 4 milionów mieszkańców.

Wikipedia


maduraj

miasto w Indiach


SJP.pl

Maduraj (tamil. மதுரை, hind. मदुरै, transkrypcja madurai) – miasto w południowej części Indii, w stanie Tamilnadu, nad rzeką Wajhaj (uchodzi do cieśniny Palk), stolica dystryktu Madurai. Około 2 mln mieszkańców. Ważny węzeł komunikacyjny na szlaku prowadzącym na Cejlon, ośrodek przemysłu odzieżowego i rzemiosła.

Wikipedia


madurajski

→ Maduraj


SJP.pl

Patrz:

Maduraj

madurowicz

nazwisko


SJP.pl


madurski

1. → Madura (wyspa w Indonezji);
2. język madurski - używany na wyspie Madura oraz we wschodniej części Jawy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Madurą, dotyczący Madury (wyspy nieopodal Jawy)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język madurski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madura ż.

Wiktionary


madzia

zdrobnienie od: Magda, Magdalena (imiona żeńskie); Magdzia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Magdalena

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Madzia siedzi w ławce z tą długowłosą dziewczynką, którą poznaliśmy na rozpoczęciu roku szkolnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmad͡ʑa, AS: maʒ́a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magda ż., Magdalena

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Magda, Magdusia

Wiktionary


madziak

nazwisko


SJP.pl


madziar

potocznie o Węgrze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek plemięemion ugrofińskich, które założyły państwo na obszarze dzisiejszych Węgier w IX w.

 (1.2) pot. Węgier

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziarszczyzna ż., madziaryzm m., madziaryzacja ż., madziaryzowanie n., zmadziaryzowanie n., Madziarowa ż., madziarozaur m., madziarskość ż.

:: fż. Madziarka ż.

 czas. zmadziaryzować ndk., madziaryzować ndk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny, antymadziarski, promadziarski

 przysł. z madziarska, madziarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Węgier

Wiktionary


madziarka

przestarzale: Węgierka (obywatelka Węgier)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. członkini plemięemion ugrofińskich, które założyły państwo na obszarze dzisiejszych Węgier w IX w.

 (1.2) przest. pot. Węgierka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziarszczyzna ż., madziaryzm mrz., madziaryzacja ż., madziaryzowanie n.

:: fm. Madziar mos.

 czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

 przysł. z madziarska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Węgierka

Wiktionary


madziarofilski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) nacechowany madziarofilstwem, sympatyzujący z Węgrami albo narodem węgierskimm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziarofilstwo n., madziarofil mos., madziarofilka ż., madziarofilia ż.

Wiktionary


madziarowie

potocznie o Węgrze


SJP.pl


madziarski

dotyczący Madziarów, właściwy Madziarom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Madziarów, związany z Madziarami

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Madziarów, mający cechy lub właściwości przypisywane Madziarom

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W powietrzu rozbrzmiewały dość odległe, lecz wyraźne dźwięki ulubionego, narodowego madziarskiego tańca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magiera ż., Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziaryzacyjny

 przysł. z madziarska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węgierski

 (2.1) węgierski

Wiktionary


madziarskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. węgierskość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziaryzm mrz.

Wiktionary


madziarszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, co madziarskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węgierszczyzna

Wiktionary


madziaryzacja

narzucanie wpływów węgierskich lub uleganie im; hungaryzacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kult. narzucanie lub przyswajanie kultury węgierskiej i języka węgierskiego

 (1.2) nadawanie czemuś węgierskiego charakteru lub właściwości

Wiktionary

Madziaryzacja – proces asymilowania bądź asymilowania się ludności niemadziarskiej do kultury i narodowości węgierskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Południowa część regionu uległa madziaryzacji w XVI wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hungaryzacja

Wiktionary


madziaryzacyjny

→ madziaryzacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący madziaryzacji

Wiktionary

Patrz:

madziaryzacja

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

 przym. madziarski

Wiktionary


madziaryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zob. hungaryzm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈd͡ʑarɨsm̥, AS: maʒ́arysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madziaryzacja ż., madziaryzowanie n., madziarszczyzna ż., madziarskość ż., Madziar mos., Madziarka ż.

 czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

 przysł. madziarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hungaryzm

Wiktionary


madziaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kult. narzucanie węgierskości, przymuszanie kogoś do zostania Węgrem, zmienianie czegoś na węgierskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz.

 czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary


madziaryzować

poddawać wpływom węgierskim, rozszerzać wpływy węgierskie, nadawać czemuś cechy typowo węgierskie; hungaryzować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmadziaryzować)

 (1.1) kult. narzucać węgierskość, przymuszać kogoś do zostania Węgrem, zmieniać coś na węgierskie

czasownik zwrotny niedokonany madziaryzować się (dk. zmadziaryzować się)

 (2.1) stawać się Węgrem, nabierać cech węgierskich

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Kiedy się urodziłem, stolica kraju, Budapeszt, właśnie pospiesznie się madziaryzowała, węgierskość błyszczała na niej jak jaskrawy kwiat, jak farba na świeżo malowanym domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

 czas. zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

 przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary


madziarz

nazwisko


SJP.pl


madziarzy

potocznie o Węgrze


SJP.pl


madziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Madzi lub z nią związany


SJP.pl


madzisty

zawierający madę; gliniasty


SJP.pl


madżlis

parlament w niektórych krajach Bliskiego Wschodu, m.in. w Egipcie, Iranie i Turcji; medżlis


SJP.pl


madżong

licząca ponad 2500 lat gra chińska, w oryginale czteroosobowa, rozgrywana 144 bambusowymi tabliczkami przypominającymi z wyglądu kostki domina; dziś popularna także w wersji jednoosobowej; mahjong


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) chińska gra dla czterech graczy;

Wiktionary

 "

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj po południu zagramy w madżonga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madżongista m., madżongistka ż.

 przym. madżongowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mahjong, pot. madzian

Wiktionary


madżongowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący madżonga, powiązany z madżongiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w gruzach leży mur madżongowy. Tarzają się, piętrzą kamyczki schludne, z kości słoniowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. madżong m., madżongista m., madżongistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mahjongowy

Wiktionary


maea

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego

 (1.1) = Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) MAEA została założona w 1957 r..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa, AS: ẽm‿a‿e‿a

Wiktionary


maelstrom

prąd morski powstający u wybrzeży Norwegii przy wejściach do fiordów i cieśnin; malstrom; malström


SJP.pl


maestoso

określenie wykonawcze: uroczyście, majestatycznie


SJP.pl


maestra

1. kobieta maestro;
2. nauczycielka muzyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. muz. tytuł wyrażający szacunek dla wybitnej artystki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Występ maestry był długo oklaskiwany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maestria ż.

:: fm. maestro mos.

Wiktionary


maestria

mistrzostwo, perfekcja w wykonaniu czegoś; artyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. artyzm, biegłość, mistrzostwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadanie swoje spełniał z najwyższą godnością i maestrią, zupełnie tak, jakby przez wszystkie lata swojej fryzjerskiej pracy na Oruni przygotowywał się wyłącznie do tej misji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɛstrʲja, AS: maestrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maestro mos., maestra ż.

Wiktionary


maestro

1. tytuł przyznawany zwyczajowo dyrygentom, wirtuozom, kompozytorom;
2. człowiek odznaczający się doskonałością, biegłością w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. podn. tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maestro (wł.) – mistrz, nauczyciel
  • Maestro – dramat Jarosława Abramowa-Newerlego
  • Maestro – amerykański film dokumentalny z 2003 w reżyserii Josella Ramosa
  • Maestro – węgierski krótkometrażowy film animowany z 2005 w reżyserii Gézy M. Tótha
  • Maestro – francuski film z 2014 w reżyserii Léi Fazer
  • Maestro – amerykański film z 2023 w reżyserii Bradleya Coopera; biografia Leonarda Bernsteina
  • Maestro – album muzyczny Moacira Santosa z 1976
  • Maestro – album muzyczny Kaizers Orchestra z 2005
  • Maestro – album muzyczny Taja Mahala z 2008
  • Maestro – album muzyczny Louisa Villaina z 2022
  • Maestro – karta płatnicza organizacji Mastercard
  • Maestro della Croce 434 – włoski malarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 70-letni maestro spokojnie grał w najlepsze na swoim ukochanym instrumencie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɛstrɔ, AS: maestro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maestria ż.

:: fż. maestra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrz, wirtuoz

Wiktionary


maeterlinck

[czytaj: meterLINK albo meterLĘK] nazwisko, m.in. Maurice Maeterlinck (1862-1949) - belgijski pisarz tworzący w języku francuskim, laureat literackiej Nagrody Nobla z roku 1911


SJP.pl


maewestka

[czytaj: mejłestka] kamizelka ratunkowa używana przez lotników latających nad morzem


SJP.pl


maf

skrót

 (1.1) = międzynarodowy alfabet fonetyczny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Międzynarodowy alfabet fonetyczny
  • MAF – włoski przenośny zestaw przeciwpancerny
  • MAF – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Saint-Martin

Wikipedia


mafalde

włoski, pofałdowany makaron


SJP.pl


mafia

1. międzynarodowa, tajna organizacja przestępcza posiadająca wpływy w organach władzy i policji, posługująca się przemocą, zastraszaniem i szantażem;
2. grupa osób nie przebierająca w środkach w realizacji własnych interesów; klika, gang


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krym. zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

 (1.2) pot. grupa osób wzajemnie się popierających, związanych wspólnymi interesami

Wiktionary

Mafia – tajna organizacja przestępcza, nazwa zorganizowanej grupy przestępczej o dużych wpływach, powiązaniach z osobami na różnych szczeblach władzy, policją, biznesem, prowadząca działalność gospodarczą finansowaną z przestępstw; używana przez media nazwa każdej zorganizowanej grupy przestępczej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kolejny znany polityk jest podejrzewany o kontakty z mafią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmafʲja, AS: mafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafioz mos., mafios mos., mafiozo mos., mafioso m., mafijność ż.

 przym. mafijny, wewnątrzmafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) syndykat zbrodni

 (1.2) klan, kamaryla, kasta, klika, sitwa

Wiktionary


mafijnie

przysłówek

 (1.1) na sposób mafijny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafioz mos., mafios mos., mafioso mos., mafia ż., mafijność ż.

 przym. mafijny

Wiktionary


mafijność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest mafijne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafioso mos., mafia ż., mafiozo m.

 przym. mafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kumoterstwo

Wiktionary


mafijny

związany z mafią; mający charakter mafii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący mafii; taki, który jest związany z mafią; mający charakter mafii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈfʲijnɨ, AS: mafʹii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafioz mos., mafios mos., mafiozo mos., mafia ż., mafioso m., mafijność ż.

 przysł. mafijnie

Wiktionary


mafios

członek mafii; mafioso; mafiozo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) krym. członek mafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zastrzelony mafios pochodził z Syrakuz.

 (1.1) Inspektor przyskrzynił kilku znacznych mafiosów w latach osiemdziesiątych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafia ż.

 przym. mafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary


mafioska

członkini mafii; gangsterka


SJP.pl


mafioso

[czytaj: mafiozo] członek mafii; mafios; mafiozo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) krym. członek mafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z eleganckiego samochodu wysiadł znany policji mafioso.

 (1.1) Zbrodni dokonała grupa mafiosów z Katanii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈfʲjɔzɔ, AS: mafʹi ̯ozo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafia ż., mafijność ż.

 przym. mafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mafiozo

Wiktionary


mafioz

członek mafii; mafioso, mafios, mafiozo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) krym. członek mafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zastrzelony mafioz pochodził z Katanii.

 (1.1) Inspektor przyskrzynił kilku znacznych mafiozów w latach siedemdziesiątych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafia ż.

 przym. mafijny

 przysł. mafijnie

Wiktionary


mafiozo

członek mafii; mafios; mafioso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) krym. członek mafii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zastrzelony mafiozo pochodził z Palermo.

 (1.1) Inspektor przyskrzynił kilku znacznych mafiozów w latach osiemdziesiątych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafijność ż., mafia ż.

 przym. mafijny

Wiktionary


mag

1. człowiek zajmujący się magią, posiadający wiedzę tajemną i zdolności wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych;
2. mędrzec ze Wschodu;
3. w starożytnej Persji: kapłan i astrolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) ezot. osobnik, który wprawnie włada magią mistyczną

 (1.2) rel. w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią

 (1.3) rel. w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mag – każda osoba, która posiadła wiedzę tajemną i umiejętność wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych; zob. też: magia, czarodziej, czarnoksiężnik
  • mag – kapłan zaratusztriański
  • mag – kapłan perski zajmujący się magią i astrologią
  • mag – w tradycji chrześcijańskiej, każdy z Trzech Króli, mędrzec ze Wschodu
  • mag – skrót od magnitudo, oznaczenie jednostki jasności gwiazdowej
  • Mag – karta tarota
  • Mag – powieść Johna Fowlesa
  • Mag – powieść Jeffery’ego Deavera
  • Mag: Wstąpienie – gra fabularna osadzona w uniwersum Świata Mroku
  • Mag – polskie wydawnictwo gier fabularnych i literatury fantasy i science fiction
  • Mag – brytyjski film fantasy z 1968 roku
  • MAG (ang. Metal Active Gas) – spawanie łukowe w osłonie gazu aktywnego chemicznie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Merlin był wedle legend jednym z najpotężniejszych magów w historii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mak, AS: mak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magia, magik

:: fż. rzad. magini, magiczka

 przym. magiczny

 przysł. magicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarodziej, magik, slang RPG: czarek, czaruś

Wiktionary


maga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. maggi

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: mag

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡa, AS: maga

Wiktionary


magacyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. sklep

Wiktionary


magadan

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Ochockim, stolica obwodu magadańskiego;

Wiktionary

Magadan (ros. Магадан) – stolica obwodu magadańskiego w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, port nad Morzem Ochockim; 92 tys. mieszkańców (2020).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈɡadãn, AS: magadãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magadański

Wiktionary


magadański

→ Magadan (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Magadanem (miastem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magadan mrz.

Wiktionary


magas

stolica Inguszetii, republiki rosyjskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magas – król Cyrenajki, brat Ptolemeusza II Filadelfosa
  • Magas – syn Ptolemeusza III Euergetesa, zamordowany z inicjatywy Sosibiosa
  • Magas – miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Inguszetii

Wikipedia


magazyn

1. czasopismo (gł. tygodnik) o zróżnicowanej zawartości tematycznej, przeważnie bogato ilustrowane
2. pomieszczenie, skład
3. duży sklep
4. program radiowy lub telewizyjny nadawany cyklicznie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów

 (1.3) cykliczna audycja radiowa lub telewizyjna

 (1.4) wojsk. zasobnik na naboje

 (1.5) duży sklep z różnorodnym asortymentem

 (1.6) daw. sklep

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • magazyn – pomieszczenie lub budynek do przechowywania
  • staw magazynowy – staw do krótkotrwałego przechowywania ryb
  • magazyn – rodzaj czasopisma
  • magazyn – cykliczna audycja radiowa lub program telewizyjny
  • magazyn – samodzielna komórka organizacyjno-funkcjonalna w przedsiębiorstwie
  • podziemny magazyn gazu
  • Magazyn – dawna kolonia. Tereny, na których była położona leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Lebiedziewo.
  • Magazyn – dawna osada. Tereny, na których była położona, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskimm, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Lebiedziewo.
  • magazynek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cały nasz towar trzymamy w magazynie.

 (1.2) Nie czytam magazynów, wolę gazety.

 (1.6) Wstąpimy również do jakiego magazynu, bo potrzeba ci zrzucić już ubranie pensjonarskie... Potrzeba ci całej wyprawy... Nieprawda?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɡazɨ̃n, AS: magazỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazynier m., magazynierka ż., magazynowanie n., zmagazynowanie n., magazynówka ż.

:: zdrobn. magazynek m., magazynik m.

 czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

 przym. zmagazynowany, magazynowy, magazynkowy, wokółmagazynowy, przymagazynowy, wewnątrzmagazynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) magazynek

Wiktionary


magazynek

1. zasobnik na naboje, z którego zasilana jest ręczna broń palna, a także naboje się w nim znajdujące;
2. mały magazyn, składzik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: magazyn

 (1.2) mały magazyn

 (1.3) wojsk. zasobnik na amunicję

Wiktionary

Magazynek – część składowa broni palnej stanowiąca wewnętrzny zasobnik zapasowych nabojów. Podczas przeładowania kolejne naboje dosyłane są z magazynka do komory nabojowej. Umożliwia to prowadzenie ognia bez konieczności każdorazowego ładowania broni pojedynczymi nabojami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Dla zwiększenia szybkostrzelności karabinów zaczęto wyposażać je w magazynki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡaˈzɨ̃nɛk, AS: magazỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz., magazynowanie n., zmagazynowanie n.

 przym. magazynowy

Wiktionary


magazynier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pracująca w magazynie

Wiktionary

Magazynier – pracownik fizyczny lub umysłowy zatrudniony w magazynie, odpowiedzialny za przepływ towarów i materiałów. Do jego głównych zadań należy przyjmowanie dostaw, rozmieszczanie ładunków w strefach składowania, kompletacja zamówień oraz wydawanie towarów odbiorcom zewnętrznym lub wewnętrznym (np. na produkcję).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz., magazynierowa ż., magazynowanie n.

:: fż. magazynierka ż.

 czas. magazynować ndk.

 przym. magazynowy

Wiktionary


magazynierka

kobieta zarządzająca magazynem, odpowiedzialna za magazyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pracująca w magazynie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magazynierka oparła się o regał tak nieszczęśliwie, że kompletnie wywichnęła sobie mały palec u prawej dłoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz., magazynierowa ż., magazynowanie n.

:: fm. magazynier mos.

 czas. magazynować ndk.

 przym. magazynowy

Wiktionary


magazynierowa

dawniej: żona magazyniera


SJP.pl


magazynierski

→ magazynier; magazynierowy


SJP.pl


magazynik

zdrobnienie od: magazyn


SJP.pl


magazynkowy

→ magazynek, np. karabin magazynkowy


SJP.pl


magazynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|magazynować.

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Główną rolę w magazynowaniu wapnia pełni retikulum endoplazmatyczne, a między nim a mitochondrium dochodzi do znaczących interakcji pod kątem gospodarki wapniowej.

 (1.1) Oprócz magazynowania plemników najądrze również produkuje wydzielinę o kwaśnym odczynie, która powoduje ich dojrzewanie i unieruchomienie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmagazynowanie n., magazyn m., magazynek m., magazynik m., magazynier m., magazynierka ż., magazynówka ż.

 czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

 przym. magazynowy, magazynkowy

Wiktionary


magazynować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przechowywać w magazynie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡazɨ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: magazỹnovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmagazynować

 rzecz. magazyn m., magazynowanie n., magazynier m., zmagazynowanie n., magazynierka ż.

 przym. magazynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) składować

Wiktionary


magazynowe

przymiotnik od: magazyn


SJP.pl


magazynowo-warsztatowy

dotyczący zarówno magazynu jak i warsztatu


SJP.pl


magazynowość

1. cecha czegoś związanego z magazynem (czasopismem);
2. cecha czegoś związanego z magazynem (programem radiowym lub telewizyjnym)


SJP.pl


magazynowy

przymiotnik od: magazyn


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z magazynem, dotyczący magazynu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn m., magazynek m., magazynik m., magazynier m., magazynierka ż., magazynowanie n., zmagazynowanie n.

 czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

 przym. magazynierski, magazynkowy

 przysł. magazynowo

Wiktionary


magda

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Magdalena (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) poufała forma żeńskiego imienia Magdalena

Wiktionary

Magda – zdrobnienie imienia Magdalena. Występuje jednak również w Polsce jako samodzielne imię, pomimo prawnego zakazu nadawania imion w formie zdrobniałej.

Magda obchodzi imieniny razem z Magdaleną, w tym 10 kwietnia, 25 maja, 29 maja i 22 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja siostra ma na imię Magda.

 (1.1) Dorota i Magda mają dzieci w tej samej klasie.

 (1.2) Magda zajmuje się kosmetologią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡda, AS: magda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdalena ż., Magdusia ż.

:: zdrobn. Madzia ż.

Wiktionary


magdala

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości (np. hist. starożytne miasto nad Jeziorem Galilejskim w Palestynie, miasto w Niemczech, wieś w środkowej Etiopii)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magdala – wioska w Etiopii, niegdyś siedziba cesarza Tewodrosa II
  • Magdala – miasto w Izraelu
  • Magdala – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Weimarer Land

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykopaliska archeologiczne w Magdali przeprowadzili franciszkanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdalena ż.

Wiktionary


magdalena

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Magdalena – imię żeńskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od przydomka Marii Magdaleny, czyli Marii z Magdali, wioski leżącej w pobliżu Jeziora Tyberiadzkiego (Galilejskiego). W Polsce występuje od XIII wieku.

Wśród imion nadawanych w Polsce nowo narodzonym dzieciom, Magdalena w 2013 zajmowała 22. miejsce w grupie imion żeńskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak się układa pani Magdalenie na nowej drodze życia?

 (1.1) Spotkałem się z Magdaleną i porozmawialiśmy o organizacji przyjęcia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡdaˈlɛ̃na, AS: magdalẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdala ż., Magdala ż.

:: zdrobn. Magdalenka ż., Magda ż., Magdzia ż., Magdusia ż., Magdunia ż., Madzia ż.

 przym. Magdalenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Magdalenka, Magda, Magdzia, Magdusia, Magdunia, Madzia

Wiktionary


magdaleniec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magdaleniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Rojewo
  • Magdaleniec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
  • Magdaleniec – gromada

Wikipedia


magdaleniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Magdaleny lub z nią związany


SJP.pl


magdalenka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętej Marii Magdaleny od Pokuty;
2. małe ciastko pieczone w kształcie małży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica z katolickiego zakonu opiekującego się dziewczętami zaniedbanymi moralnie

 (1.2) cuk. kulin. ciastko w kształcie muszelki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magdalenka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
  • Magdalenka – osada w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
  • Magdalenka – część wsi Dębowiec Wielki w woj. łódzkiem, w pow. pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie
  • Magdalenka – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Rozprza
  • Magdalenka – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków
  • Magdalenka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
  • Magdalenka – wieś na Litwie, w starostwie solecznickim
  • magdalenka – francuskie ciastko
  • Magdalenki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klasztor magdalenek sąsiadował z dworcem kolejowym.

 (1.2) Może mi pani zważyć tak z czterdzieści deko magdalenek i tyle samo faworków?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdalena ż., Magdalenka ż.

Wiktionary


magdalenki

zakon żeński, założony do opieki nad dziewczętami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magdalenki – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
  • Magdalenki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pępowo
  • magdalenki – zgromadzenie zakonne żeńskie.

Wikipedia


magdalenkowy

→ magdalenka


SJP.pl

Patrz:

magdalenka

magdalenowo

Magdalenowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Suwałki.

Wieś duchowna położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


magdaleński

1. → Magdalenka;
2. kultura magdaleńska - jedna z kultur późnego paleolitu, znana z odkryć w jaskini w La Madeleine we Francji, charakteryzująca się wyrafinowaną produkcją narzędzi z krzemienia, rogu i kości; kultura madleńska


SJP.pl


magdeburczyk

mieszkaniec Magdeburga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Magdeburga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdeburg mrz.

:: fż. magdeburka ż.

 przym. magdeburski

Wiktionary


magdeburg

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɡˈdɛburk, AS: magdeburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magdeburczyk mos., magdeburka ż.

 przym. magdeburski

Wiktionary


magdeburka

mieszkanka Magdeburga


SJP.pl


magdeburski

przymiotnik od: Magdeburg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Magdeburgiem, dotyczący Magdeburga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡdɛˈbursʲci, AS: magdebursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magdeburg mrz., magdeburczyk mos., magdeburka ż.

Wiktionary


magdoń

nazwisko


SJP.pl


magdusia

zdrobnienie od: Magdalena, Magda (imiona żeńskie)


SJP.pl


magdusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Magdusi lub z nią związany


SJP.pl


magdyno

urządzenie stanowiące połączenie iskrownika i prądnicy, stosowane w spalinowych silnikach tłokowych samochodów i motocykli


SJP.pl

Magdyno – szczególny rodzaj urządzenia stosowany w spalinowych silnikach tłokowych. Jest połączeniem iskrownika i prądnicy.

Wikipedia


magdzia

zdrobnienie od: Magda, Magdalena (imiona żeńskie); Madzia


SJP.pl


magdziak

nazwisko


SJP.pl


magdziarz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Magdziarz – polski artysta fotograf
  • Robert Magdziarz – polski polityk, menedżer, informatyk, urzędnik
  • Wojciech Magdziarz – historyk

Wikipedia


magdzik

nazwisko


SJP.pl


magdziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Magdy lub z nią związany


SJP.pl


magdziński

nazwisko


SJP.pl


magelanka

rodzaj ptaków z podrodziny kaczek


SJP.pl


magellan

Ferdynand Magellan, (ok. 1480-1521), żeglarz portugalski w służbie hiszpańskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ferdynand Magellan – portugalski żeglarz i odkrywca
  • Magellan – sonda kosmiczna NASA
  • Magellan S.A. – firma
  • Magellan – amerykańska grupa muzyczna
  • (4055) Magellan – planetoida
  • Magellan – krater na powierzchni Księżyca
  • Magellan (Magelhaens) – krater na powierzchni Marsa
  • Cieśnina Magellana
  • obłoki Magellana
    • Mały Obłok Magellana
    • Wielki Obłok Magellana
  • Obłok Magellana – powieść Stanisława Lema

Wikipedia


magellański

1. pingwin magellański - gatunek ptaka;
2. torfowiec magellański - gatunek mchu;
3. tukotuko magellański - gatunek gryzonia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Ferdynandem Magellanem, odkryty przez Ferdynanda Magellana

Wiktionary


magenta

[czytaj: madżenta] kolor czerwony o odcieniu niebieskawym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) barwa purpurowa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • magenta – barwa
  • Magenta – miasto we Włoszech
    • Magenta – stacja kolejowa w tym mieście
  • Magenta – miasto we Francji
  • Magenta – miejscowość w Australii, w Nowej Południowej Walii
  • Magenta – miejscowość w USA, w stanie Luizjana
  • Magenta – miejscowość w USA, w stanie Missisipi
  • Magenta – osiedle w Warszawie
  • Magenta – dawny folwark we wsi Dębe Małe, w gminie Okuniew na Mazowszu.
  • Magenta – angielski zespół muzyczny grający folk rock, uformowany w 1974 r.
  • Magenta – norweski zespół muzyczny grający rock, uformowany w 1995 r.
  • Magenta – walijski zespół muzyczny grający rock progresywny, uformowany w 2001 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈɡɛ̃nta, AS: magẽnta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuksja

Wiktionary


magentowy

→ magenta


SJP.pl

Patrz:

magenta

maggi

przyprawa w płynie zbliżona do sosu sojowego


SJP.pl

Maggi – międzynarodowa marka przypraw, zup, sosów, makaronów oraz innych dodatków spożywczych. W Polsce często używana jako synonim przyprawy Maggi w płynie, będącej jednym z produktów należących do marki Maggi. Maggi jest zarejestrowanym znakiem towarowym firmy Nestlé.

Wikipedia


maggiore

[czytaj: madżdżiore] skala, tonacja durowa


SJP.pl


maghreb

[czytaj: magreb] nazwa muzułmańskich krajów północno-zachodniej Afryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Wiktionary

Maghreb ( ‏المغرب‎ "al-Maġrib", dosłownie: ‘zachód’) – określenie stosowane przez Arabów w stosunku do regionu północno-zachodniej Afryki, powstałe w czasie ekspansji arabskiej w średniowieczu. Nazwa ta przyjęła się również w językach europejskich i odnosiła do Maroka, Algierii i Tunezji, a współcześnie również do Libii, Mauretanii i Sahary Zachodniej. Państwa Maghrebu współpracują ze sobą w ramach Arabskiej Unii Maghrebu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kraje Maghrebu leżą na północy Afryki, ciągnąc się od wybrzeża Morza Śródziemnego do Oceanu Atlantyckiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡrɛp, AS: magrep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maghrebczyk mos., Maghrebijka ż.

 przym. maghrebski

Wiktionary


maghrebczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Maghrebu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɡrɛpt͡ʃɨk, AS: magrepčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maghreb mrz.

:: fż. Maghrebijka ż.

 przym. maghrebski

Wiktionary


maghrebijka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Maghrebu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡrɛˈbʲijka, AS: magrebʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maghreb m.

:: fm. Maghrebijczyk m.

 przym. maghrebski

Wiktionary


maghrebski

[czytaj: magrebski] przymiotnik od: Maghreb (muzułmańskie kraje północno-zachodniej Afryki)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący regionu Maghrebu, charakterystyczny dla Maghrebu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɡrɛpsʲci, AS: magrepsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maghreb mrz., Maghrebczyk mos., Maghrebijka ż.

Wiktionary


maghrib

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. czwarta (spośród pięciu) modlitwa muzułmańska w ciągu dnia, odmawiana po zachodzie słońca;

Wiktionary

Maghrib (arab. مَغْرِب) – modlitwa muzułmańska (salat), czwarta w ciągu dnia, odmawiana po zachodzie Słońca. Obejmuje trzy obowiązkowe rakaty.

Wikipedia


magia

1. ogół wiedzy tajemnej i wiary w możliwość wpływania na świat rzeczywisty za pomocą specjalnych obrzędów, zaklęć, czarów;
2. magiczne obrzędy i zaklęcia wywodzące się z tej wiedzy; czary;
3. niezwykła siła oddziaływania, zniewalający urok jakichś miejsc, osób lub wydarzeń;
4. sztuczki magiczne; kuglarstwo;
5. czarna magia:
a) przywoływanie złych mocy, zwykle dla wyrządzenia komuś szkody;
b) potocznie: coś skomplikowanego i trudnego do zrozumienia; chińszczyzna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. lub fant. praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

 (1.2) coś, co wydaje się nadprzyrodzone; niezwykła siła oddziaływania osób, miejsc, wydarzeń

Wiktionary

Magia, czary – ogół wierzeń i praktyk opartych na przekonaniu o istnieniu sił nadprzyrodzonych, które można opanować za pomocą odpowiednich zaklęć i określonych czynności.

Osoba zajmująca się magią (mag, czarownik, szaman) stosuje różnorakie gesty, wypowiada zaklęcia (inkantacje) i wykonuje czynności o cechach rytuału mające dać mu władzę nad siłami nadprzyrodzonymi, i które w jego przekonaniu umożliwiają mu kształtowanie rzeczywistości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chrześcijanin nie powinien parać się magią i okultyzmem.

 (1.2) Kapitalizacja odsetek, czyli magia procentu składanego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɟja, AS: maǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mag mos., magik mos., magiczka ż.

 przym. magiczny

 przysł. magicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czary, gusła

Wiktionary


magiczka

kobieta pokazująca sztuczki magiczne oparte na zręczności; iluzjonistka, kuglarka, prestidigitatorka


SJP.pl


magicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób magiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magia ż., mag m., magik m., magiczność ż.

 przym. magiczny

Wiktionary


magiczny

związany z magią; czarodziejski, tajemniczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z magią, dotyczący magii

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który ma wyjątkowy, czarujący, dziwny urok

 (2.2) irracjonalny, wykraczający poza racjonalne myślenie, postrzeganie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Przed przystąpieniem do pracy ekipy filmowej kręcącej „Rejs”, po raz pierwszy ukazała się w Polsce magiczna i tajemnicza książka Julio Cortazara zatytułowana „Gra w klasy”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɟit͡ʃnɨ, AS: maǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magia ż., mag m., magik m., magiczność ż.

 przysł. magicznie

Wiktionary


magid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wędrowny kaznodzieja żydowski; tytuł przyznawany wybitnym rabinom i przywódcom duchowym;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmaɟit, AS: maǵit

Wiktionary


magiel

1. przyrząd do prasowania wypranej bielizny;
2. pomieszczenie lub zakład usługowy, gdzie odbywa się maglowanie bielizny;
3. potocznie: chaos, bałagan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (reg. żeński)

 (1.1) maszyna do prasowania przy pomocy walców;

 (1.2) pomieszczenie lub zakład, w którym zawodowo magluje się bieliznę

 (1.3) pot. duże nagromadzenie ludzi na małej przestrzeni

 (1.4) pot. szczegółowe przepytywanie, bądź w celach edukacyjnych, bądź sądowych

Wiktionary

Magiel albo maglownica – maszyna służąca do maglowania, czyli prasowania przy użyciu systemu walców. Maglowaniu poddawane są po praniu najczęściej większe sztuki bielizny – pościel, obrusy, ręczniki, zasłony, których prasowanie żelazkiem byłoby uciążliwe i nieefektywne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twoja kurtka wygląda jak wyjęta z magla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɟɛl, AS: maǵel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maglownica ż., maglarka ż., maglowanie n., wymaglowanie n.

 czas. maglować ndk., wymaglować dk.

 przym. maglarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maglownica, maglarka

 (1.3) ścisk, tłok

Wiktionary


magielek

zdrobnienie od: magiel


SJP.pl


magiera

czapka węgierska z grubego sukna rozpowszechniona w dawnej Polsce; magierka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. magierka.

Wiktionary

Magiera, właściwie Tomasz Janiszewski (ur. 1980) – polski muzyk, kompozytor, producent muzyczny i inżynier dźwięku. Tomasz Janiszewski znany jest przede wszystkim jako współtwórca duetu producenckiego White House, w ramach którego działa od 1997 roku. Ponadto, wraz z Igorem Pudło znanym z występów w zespole Skalpel współtworzy formację Evorevo. W latach 2002–2003 grał na instrumentach klawiszowych w zespole rocka alternatywnego Hurt.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magierka ż., Madziar mos., Madziarka ż.

 przym. madziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batorówka, czapka węgierska, madziarka, magierka, żarna

Wiktionary


magierka

czapka bez daszka, obszyta barankiem, używana do stroju ludowego; batorówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) węgierska czapka z grubego sukna, okrągła lub czworokątna, obszyta barankiem i kolorowymi sznurkami, używana głównie do stroju ludowego, popularna w dawnej Polsce, zwłaszcza za Batorego;

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. czapka z wełny

Wiktionary

Magierka – znana również jako "batorówka"[], "czapka węgierska", "krakowianka", "krymka"[], "pończocha"", ślachmyca", "żarna" – męskie nakrycie głowy wykonane z wełny.

Nazwa magierka pochodzi od węgierskiego słowa „Magyar” – czapka węgierska. W polskich źródłach pojawiła się około 1600 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magiera ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batorówka, czapka węgierska, madziarka, magiera, żarna

Wiktionary


magierowski

nazwisko


SJP.pl

Magierowski (forma żeńska: Magierowska; liczba mnoga: Magierowscy) – polskie nazwisko szlacheckie. W Polsce nosi je ok. 700 osób, przy czym większość z nich mieszka na Śląsku.

Ród Magierowskich wywodzi się z okolic Kolczyna. Magierowscy byli herbownymi herbu Szeliga[].

Wikipedia


magierski

nazwisko


SJP.pl


magik

1. osoba pokazująca sztuczki magiczne oparte na zręczności; iluzjonista, sztukmistrz, kuglarz, prestidigitator;
2. potocznie: człowiek przebiegły, sprytny; spryciarz, cwaniak;
3. żartobliwie: specjalista w jakiejś dziedzinie; fachowiec, fachman, fachura, spec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii

 (1.2) pot. przen. ktoś perfekcyjny w tym, czym się zajmuje

 (1.3) pot. sprytny oszust

 (1.4) łódź. fachowiec, specjalista, rzemieślnik, zwłaszcza zajmujący się naprawą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magik – potocznie iluzjonista
  • Tomasz „Magic” Osiński – polski muzyk, kompozytor, producent muzyczny. W latach 1991–2007 gitarzysta Sweet Noise
  • Piotr „Magik” Łuszcz – polski raper, kompozytor, producent muzyczny
  • Magik – język programowania
  • Magik – indyjski film z 2010 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybraliśmy się na pokaz słynnego magika.

 (1.2) Widziałeś jakie akrobacje robili ci magicy na swoich motorach?

 (1.4) Trzeba wezwać magika do tego komputera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɟik, AS: maǵik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mag m., magia ż., magiczka ż.

 przym. magiczny

 przysł. magicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iluzjonista, prestidigitator, sztukmistrz, kuglarz

Wiktionary


magini

kobieta zajmująca się magią, posiadająca wiedzę tajemną i zdolności wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych


SJP.pl


maginot

[czytaj: mażiNO] nazwisko, m.in. André Maginot (1877-1932) - polityk francuski


SJP.pl


magister

1. osoba, która ukończyła studia oraz napisała i obroniła pracę magisterską; tytuł otrzymywany po ukończeniu studiów wyższych i obronie pracy magisterskiej;
2. farmaceuta pracujący w aptece


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia

 (1.2) eduk. stud. osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1)

 (1.3) w węższym sensie: osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1), a nie zdobyła tytułu doktora

 (1.4) pot. farm. aptekarz

 (1.5) daw. majster

 (1.6) daw. dowódca, dyrektor, komendant

 (1.7) daw. uczony

Wiktionary

Magister (skrót mgr, z łac. dowódca, mistrz, nauczyciel) – tytuł zawodowy nadawany przez uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich.

Dla uzyskania tytułu magistra niezbędne jest wcześniejsze uzyskanie absolutorium, złożenie pracy dyplomowej i zdanie egzaminu magisterskiego. Jest to również tytuł zwyczajowy używany w stosunku do farmaceutów (podobnie jak tytuł doktora używany w odniesieniu do lekarzy i profesora wobec nauczycieli).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak zdobędę magistra, to sprzedam książki.

 (1.2) Dzisiaj jest tylu magistrów, że aż wstyd mieć tylko średnie wykształcenie.

 (1.4) Pani magister poleciła mi świetny środek przeciwbólowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈɟistɛr, AS: maǵister

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magisterium n., magisterka ż., magistrant m., magistrantka ż.

 przym. magisterski

 skr. mgr

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) skr. mgr

Wiktionary


magisterek

żartobliwie: osoba z tytułem magistra


SJP.pl


magisterialny

→ magisterium


SJP.pl

Patrz:

magisterium

magisteriat

1. tytuł magistra; magisterka, magisterium;
2. egzamin uprawniający do uzyskania tytułu magistra; magisterka, magisterium;
3. studia, które kończą się uzyskaniem tytułu magistra; magisterka, magisterium;
4. tytuł wykładowcy siedmiu nauk świeckich w szkołach starożytnego Rzymu i średniowiecznej Europy


SJP.pl


magisterium

1. tytuł magistra; magisterka, magisteriat;
2. egzamin uprawniający do uzyskania tytułu magistra; magisterka, magisteriat;
3. potocznie: studia, które kończą się uzyskaniem tytułu magistra; magisterka, magisteriat;
4. praca magisterska będąca podstawą nadania tytułu magistra; magisterka;
5. oficjalne stanowisko Kościoła katolickiego w sprawach wiary, nauczanie w sprawach wiary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tytuł magistra

 (1.2) nauczanie w sprawach wiary przez Kościół katolicki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • magisterium – tytuł magistra oraz egzamin magisterski
  • magisterium Kościoła – władza nauczania prawd wiary przez Kościół katolicki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zdobyciu licencjatu i magisterium w dziedzinie komunikacji społecznej i performatyki na Uniwersytecie Karoliny Północnej w Chapel Hill pracowała w teatrze, nad produkcją gier wideo i w oświacie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magister mos.

Wiktionary


magisterka

żartobliwie: osoba z tytułem magistra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. eduk. praca magisterska

 (1.2) pot. eduk. studia drugiego stopnia (studia magisterskie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɟiˈstɛrka, AS: maǵisterka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magisterski

 rzecz. magister m.

 skr. mgr

Wiktionary


magisterski

przymiotnik

 (1.1) związany z tytułem magistra

 (1.2) związany z osobą magistra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magister mos., magisterka ż.

 skr. mgr

Wiktionary


magistracik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od magistrat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magistrat m.

Wiktionary


magistracki

związany z magistratem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący magistratu

 (1.2) związany z magistraturą, odnoszący się do magistratury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odnowiliśmy godło na budynku magistrackim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magistrat mos./mrz., magistratura ż.

Wiktionary


magistrala

1. główne połączenie transportowe lub komunikacyjne;
2. główny przewód jakiejś instalacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) główny szlak komunikacyjny, łącznościowy lub transportowy

 (1.2) główny przewód danej instalacji

 (1.3) inform. sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • magistrala komunikacyjna (informatyka, grafika, programy BIOS)
    • szyna sterująca (kontrolna)
    • szyna adresowa (rdzeniowa)
    • szyna danych
  • Magistrala systemu oscyloskopu – w oscyloskopie cyfrowym
  • topologia magistrali
  • magistrala (archeologia)
  • Magistrala Tatrzańska – szlak turystyczny
  • Magistrala – radziecka operacja w Afganistanie
  • Magistrala – film ZSRR z 1983 roku
  • Centralna Magistrala Kolejowa
  • Magistrala węglowa

Wikipedia

Powiązane:

 przym. magistralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arteria

 (1.3) kanał

Wiktionary


magistralność

cecha czegoś związanego z magistralą - głównym połączeniem transportowym lub komunikacyjnym


SJP.pl


magistralny

1. → magistrala;
2. pochodzący od autorytetu lub nauczyciela


SJP.pl


magistrancki

związany z magistrantem


SJP.pl


magistrant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) student studiów magisterskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magister mos.

Wiktionary


magistrantka

kobieta uczęszczająca na studia magisterskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1)  studentka studiów magisterskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magister mos.

Wiktionary


magistrat

1. dawniej: organ wykonawczy władz miejskich; zarząd miasta;
2. siedziba tego organu; ratusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) władze miejskie;

 (1.2) siedziba magistratu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. urzędnik reprezentujący magistrat (1.1)

 (2.2) daw. urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie

Wiktionary

Magistrat – zarząd miasta, urząd municypalny.

Jest to władza wykonawcza, rządząca miastem w granicach przyznanego mu samorządu. Różni się od rady miejskiej, która jest ciałem obradującym i kontrolującym.

Potoczne określenie organu wykonawczego samorządu terytorialnego w miastach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedsiębiorcę z Siemianowic Śląskich i pracownicę katowickiego magistratu zatrzymali śląscy policjanci.

 (1.2) Kupisz te struny w sklepie muzycznym obok magistratu.

 (2.2) Przed zmierzającym na Lateran magistratem kroczyło kilkudziesięciu pretorianów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magistratura ż., magistracik mrz.

 przym. magistracki, magistratowy

Wiktionary


magistratowy

przymiotnik od: magistrat


SJP.pl


magistratura

zwierzchni urząd miejski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. zespół urzędów w starożytnym Rzymie;

 (1.2) daw. władze miejskie

Wiktionary

Magistratura – zespół urzędów w starożytnym Rzymie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obliczu corocznej zmiany urzędników rzymskiej magistratury senat, którego członkowie wybierani byli dożywotnio, stanowił ostoję politycznej ciągłości.

 (1.2) Obowiązek zebrania oświadczeń spoczął na magistraturach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magistracki

 rzecz. magistrat mos./mrz.

Wiktionary


magistratus

w starożytnym Rzymie: urzędnik o najwyższych uprawnieniach, zwierzchnik innych władz; magistrat


SJP.pl


magistrowa

małżonka magistra


SJP.pl


magistrowy

→ magister (dawniej); magisterski


SJP.pl


maglara

1. potocznie: kobieta zajmująca się maglowaniem bielizny;
2. potocznie: właścicielka magla


SJP.pl


maglarka

→ maglarz


SJP.pl

Patrz:

maglarz

maglarnia

maglownia;
1. zakład, w którym wygładza się bieliznę w maglu;
2. dział fabryki włókienniczej, gdzie nasyca się tkaniny apreturą


SJP.pl


maglarski

przymiotnik od: maglarz


SJP.pl


maglarz

właściciel bądź pracownik magla


SJP.pl


maglemose

torfowisko w Danii


SJP.pl


maglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|maglować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maglować ndk.

 rzecz. magiel mrz.

Wiktionary


maglować

1. wygładzać bieliznę w maglu;
2. potocznie:
a) dociekliwie wypytywać kogoś; egzaminować;
b) omawiać coś szczegółowo, nieustannie, do znudzenia


SJP.pl

czasownik

 (1.1) prasować ubrania lub pościel przy pomocy magla

 (1.2) przen. uporczywie wypytywać kogoś

 (1.3) przen. uparcie powracać w rozmowie do jakiejś sprawy

 (1.4) pot. przesłuchiwać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɡˈlɔvat͡ɕ, AS: maglovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magiel m., maglowanie n.

 czas. wymaglować

 przym. maglowy

Wiktionary


maglownia

maglarnia;
1. zakład, w którym wygładza się bieliznę w maglu;
2. dział fabryki włókienniczej, gdzie nasyca się tkaniny apreturą


SJP.pl


maglownica

1. podłużna deszczułka z poprzecznymi karbami do ręcznego maglowania; wałkownica
2. część magla suwająca się po wałkach z bielizną


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • magiel
  • maglownica – potoczna nazwa jednego z typów przekładni kierowniczej (przekładnia zębatkowa)
  • Maglownica (film)
  • Maglownica 2
  • Maglownica: Odrodzenie

Wikipedia


maglowniczy

rzadko: mający związek z maglowaniem i maglem - urządzeniem do wygładzania wypranej bielizny i tkanin; maglowy


SJP.pl


maglownik

część magla służąca do nawijania maglowanej bielizny


SJP.pl


maglowy

przymiotnik od: magiel


SJP.pl


magma

gorąca masa powstająca w wyniku lokalnego topnienia skał (wskutek wzrostu temperatury) w głębi skorupy ziemskiej lub w jej podłożu (w górnym płaszczu Ziemi), zdolna do płynięcia i podnoszenia się ku powierzchni Ziemi (intruzja magmy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

Wiktionary

Magma ( "μάγμα" ’gęsta maść’) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, powstająca w głębi Ziemi; magma, która wydobywa się na powierzchnię Ziemi, nazywana jest lawą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Magma wydobywa się na powierzchnię ziemi jako lawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡma, AS: magma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magmatyzm m.

 przym. magmowy

Wiktionary


magmatyczny

→ magmatyzm


SJP.pl

Patrz:

magmatyzm

magmatyzm

zespół procesów geologicznych prowadzących do powstania magmy, jej ruchów w skorupie ziemskiej, wydobywanie się na powierzchnię, zastyganie i wydzielanie się złóż mineralnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. ogół procesów związanych z pojawianiem się, ruchem i konsolidacją magmy w skorupie ziemskiej

Wiktionary

Magmatyzm – endogeniczny proces geologiczny, w wyniku którego dochodzi do powstawania magmy i skał magmowych. Proces ten, zachodzący we wnętrzu Ziemi, określany jest jako plutonizm, a przemieszczanie się magmy w kierunku jej powierzchni określane jest pojęciem wulkanizmu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magma ż.

Wiktionary


magmowaty

podobny do magmy


SJP.pl


magmowy

przymiotnik od: magma


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. powstały z magmy, mający związek z magmą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród skał magmowych można wyróżnić skały wylewne, żyłowe oraz głębinowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɡˈmɔvɨ, AS: magmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magma ż.

Wiktionary


magnacki

związany z magnatem


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do magnata

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z magnatem, dotyczący magnata

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla magnata, mający cechy magnata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hrabia podkręcił swe magnackie wąsiska i złapał za szablę.

 (2.1) Na dworze magnackim zatrudniano połowę dziewek ze wsi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnituda ż., magnat mos., magnateria ż., magnatka ż.

Wiktionary


magnal

lekki stop glinu z magnezem (czasem z dodatkiem miedzi), wykorzystywany głównie w przemyśle lotniczym


SJP.pl

Magnale to ogólna nazwa stopów metali zawierających głównie aluminium, któremu towarzyszy domieszka magnezu w ilości od 3 do 30%. Dodatkowo stopy te mogą zawierać niewielką domieszkę miedzi. Magnale są stopami o gęstości niższej od aluminium, za to o wyższej odporności na korozję, np. gęstość przy 10% magnezu wynosi 2,55 g/cm³, przy gęstości aluminium równej 2,7. Zastosowanie: części silników, konstrukcje lotnicze.

Wikipedia


magnalium

stop aluminium z magnezem, czasami z dodatkiem miedzi, odporny na korozję


SJP.pl


magnani

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Magnani – włoska aktorka i scenarzystka
  • Giangiacomo Magnani – włoski piłkarz

Wikipedia


magnat

członek bogatego rodu arystokratycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. szlachcic z arystokratycznego rodu, który ma wielki majątek

 (1.2) ekon. właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magnateria ż.

:: fż. magnatka ż.

 przym. magnacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) potentat

Wiktionary


magnateria

najwyższa warstwa społeczna stanu szlacheckiego; magnaci; możnowładztwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. najwyższa warstwa społeczna szlachty;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnaˈtɛrʲja, AS: magnaterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnituda ż., magnat mos., magnatka ż.

 przym. magnacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arystokracja, szlachta, rycerstwo

Wiktionary


magnatka

→ magnat


SJP.pl

Patrz:

magnat

magnes

1. element wykonany z materiału magnetycznie twardego, namagnesowany do stanu nasycenia, stanowiący źródło stałego pola magnetycznego;
2. przenośnie: coś co budzi zainteresowanie, przyciąga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

Wiktionary

Nie mylić z: Magnez.

Ta strona dotyczy magnetyzmu. Zobacz też: inne znaczenia.

Magnes – ciało lub urządzenie wytwarzające stałe pole magnetyczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie należy kłaść magnesu obok dyskietki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡnɛs, AS: magnes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetyk m., diamagnetyk m., paramagnetyk m., magnetyczność ż., magnetyzm mrz.

 czas. magnesować, namagnesować

 przym. magnetyczny, magnesowy

 temsłow. magneto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. magnet

Wiktionary


magnesik

zdrobnienie od: magnes


SJP.pl


magnesium

[czytaj: magnezjum] z łaciny: magnez (pierwiastek chemiczny)


SJP.pl


magnesowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|magnesować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemagnesowanie n., magnetyzm mrz.

 czas. magnesować ndk.

Wiktionary


magnesować

1. nadawać ciału właściwości trwałego magnesu;
2. magnesować się - nabierać właściwości trwałego magnesu; namagnesowywać się


SJP.pl


magnesowy

przymiotnik od: magnes


SJP.pl


magnesyn

przetwornik elektromagnetyczny służący do przekazywania wskazań przyrządów pomiarowych na odległość, stosowany w nawigacji, w meteorologii i w przemyśle


SJP.pl

Magnesyn – elektromechaniczny przetwornik elektromagnetyczny służący do zdalnego przekazywania położenia kątowego wału lub wskazań przyrządów na odległość.W literaturze technicznej urządzenia tego typu są określane również mianem "selsynów" lub "synchro" (synchronicznych przetworników kąta).

Wikipedia


magnesówka

wiertarka lub szlifierka magnetyczna


SJP.pl


magnet

potocznie:
1. magnetofon;
2. magnetofon kasetowy; kasetofon, kaseciak, kasetowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. techn. magnetofon

 (1.2) daw. fiz. magnes

Wiktionary

Magnet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Allier.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gośka pożyczyła nam magnet na dyskotekę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡnɛt, AS: magnet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magneciak

Wiktionary


magnet.

skrót od: magnetyczny


SJP.pl


magnetar

gwiazda neutronowa powstała z wybuchu supernowej, wysyłająca silne promieniowanie elektromagnetyczne


SJP.pl

Magnetar – obiekt zwarty (gwiazda neutronowa lub hipotetyczna gwiazda kwarkowa), posiadający bardzo silne pole magnetyczne, B>1010 T (1014 Gs), emitujący w sposób regularny (pulsy) lub nieregularny (błyski) promieniowanie gamma oraz promieniowanie rentgenowskie.

Wikipedia


magneto

urządzenie do wytwarzania prądu elektrycznego; iskrownik


SJP.pl

 "Zobacz też: Iskrownik."

Ta strona dotyczy rodzaju prądnicy. Zobacz też: artykuł o postaci nazywanej „Magneto”.

Magneto – rodzaj prądnicy używającej magnesów trwałych do wytwarzania okresowych impulsów prądu przemiennego.

Wikipedia


magneto-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z magnesem, magnetyzmem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɡˈnɛtɔ, AS: magneto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnes m., magnetyzm mrz.

 przym. magnetyczny

Wiktionary


magnetobiologia

dział biologii zajmujący się badaniem wpływu pola magnetycznego na obiekty biologiczne


SJP.pl


magnetochemia

dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem wzajemnej zależności między strukturą elektronową i molekularną substancji a jej właściwościami magnetycznymi


SJP.pl

Magnetochemia – dział chemii fizycznej obejmujący badania zależności między własnościami magnetycznymi a budową chemiczną substancji.

Wikipedia


magnetodielektryk

materiał, zbudowany z ziaren ferromagnetycznych umieszczonych w dielektryku, stosowany jako nośnik magnetyczny


SJP.pl


magnetodynamika

dział nauki o magnetyzmie obejmujący zjawiska magnetyczne zależne od czasu


SJP.pl


magnetofluidodynamika

nauka zajmująca się ruchem płynów przewodzących prąd elektryczny, poddanych działaniu pola magnetycznego


SJP.pl


magnetofon

urządzenie do zapisywania (rejestracji) na taśmie magnetycznej (magnetyczny zapis) i odczytywania z niej sygnału fonicznego (dźwięku przetworzonego na sygnał elektryczny)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

Wiktionary

Magnetofon – urządzenie do zapisywania i odtwarzania sygnału fonicznego na taśmie magnetycznej. Magnetofon dokonujący tylko zapisu to "rejestrator", a tylko odczytu to "odtwarzacz" sygnału fonicznego.

Magnetofon typu Digital Audio Tape (DAT) to urządzenie do zapisu i odczytu sygnału fonicznego w postaci sygnału cyfrowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy wreszcie wyłączyłem magnetofon, spojrzała na mnie z pretensją, jak na niesfornego chłopca, który przerywa pyszną zabawę.

 (1.1) Dawniej stosowano magnetofony szpulowe, przy których trzeba było spędzać czas z żyletką i taśmą klejącą.

 (1.1) Mam w domu nagrania swoich przedszkolnych piosenek nagranych na magnetofon przez moich rodziców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n, AS: magnetofõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetofoniarz m.

:: zdrobn. magnetofonik m.

 przym. magnetofonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. magnet, magneciak

Wiktionary


magnetofonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od magnetofon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetofon m.

Wiktionary


magnetofonoman

miłośnik nagrań magnetofonowych


SJP.pl


magnetofonowy

przymiotnik od: magnetofon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z magnetofonem, dotyczący magnetofonu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛtɔfɔ̃ˈnɔvɨ, AS: magnetofõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetofon m.

Wiktionary


magnetogazodynamika

dział fizyki zajmujący się dynamiką gazów ściśliwych przewodzących w polu magnetycznym, gdy energia pól elektrycznych jest znacznie mniejsza niż energia pól magnetycznych


SJP.pl


magnetograf

urządzenie rejestrujące zmiany pola magnetycznego Ziemi w czasie


SJP.pl


magnetografowy

przymiotnik od: magnetograf


SJP.pl


magnetogramowy

przymiotnik od: magnetogram


SJP.pl


magnetohydrodynamika

dział fizyki badający oddziaływanie przewodzących elektrycznie cieczy w polu elektromagnetycznym; hydromagnetyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. dziedzina fizyki badająca zjawiska związane z ruchem przewodzących prąd elektryczny cieczy i gazów w polu elektromagnetycznym;

Wiktionary

Magnetohydrodynamika (MHD), hydromagnetyka, magnetogazodynamika, magnetoplazmodynamika – dział fizyki, konkretniej mechaniki płynów, badający ruch płynów przewodzących prąd elektryczny w polu elektromagnetycznym, zwłaszcza oddziaływanie ośrodka i pola magnetycznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzysztof kierował pracami naukowo-badawczymi związanymi głównie z tematem magnetohydrodynamiki metalurgicznej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magnetohydrodynamiczny

 przysł. magnetohydrodynamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydromagnetyka, magnetogazodynamika

Wiktionary


magnetolog

specjalista badający zjawisko magnetyzmu ziemskiego


SJP.pl


magnetometr

przyrząd do pomiaru różnych wielkości magnetycznych i ich zmian


SJP.pl

Magnetometr – przyrząd do pomiaru wielkości, kierunku oraz zmian pola magnetycznego lub właściwości magnetycznych materii (np. magnetyzacji ferromagnetyku).

Wikipedia


magnetometria

Magnetometria (z gr. μαγνῆτις λίθος "magnētis líthos" "magnetyt", łac. "metreo" "mierzę") – dział geofizyki interpretujący anomalie magnetyczne, skorupowe oraz właściwości magnetycznych utworów geologicznych.

Wikipedia


magneton

stała fizyczna o wymiarze momentu magnetycznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magneton Bohra – stała fizyczna
  • Magneton jądrowy – stała fizyczna

Wikipedia


magnetooptyczny

→ magnetooptyka


SJP.pl

Patrz:

magnetooptyka

magnetooptyka

dział optyki zajmujący się wpływem pól magnetycznych na zjawiska optyczne


SJP.pl


magnetoopór

zmiana oporu materiałów pod wpływem zewnętrznego pola magnetycznego


SJP.pl

Ma

Wikipedia


magnetopauza

granica między wiatrem słonecznym a magnetosferą powstającą w miejscu zrównania ciśnienia pola magnetycznego i ciśnienia dynamicznego wiatru słonecznego


SJP.pl

Magnetopauza – powierzchnia, na której występuje równowaga ciśnienia wiatru słonecznego i ciśnienia pola magnetycznego danej planety, zlokalizowana na granicy magnetosfery planety. Magnetopauza Ziemi znajduje się w odległości 10,4 promienia Ziemi od środka planety.

Wikipedia


magnetopłyta

płaskie pudełko ze sztucznego tworzywa zawierające utwory muzyczne nagrane na taśmę magnetofonową


SJP.pl


magnetorecepcja

zdolność organizmu do wykrywania pola magnetycznego umożliwiająca orientację w przestrzeni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. zdolność organizmu do rozpoznawania kierunku pola magnetycznego;

Wiktionary

Magnetorecepcja – zdolność organizmu do wykrywania kierunku linii ziemskiego pola magnetycznego umożliwiająca orientację w przestrzeni. Zdolność tę ma wiele zwierząt, w tym człowiek, przy czym jej aktywne wykorzystanie – nazywane nawigacją geomagnetyczną – zaobserwowano tylko u niektórych, np. u zwierząt wędrownych (m.in. ptaki, pszczoły, ryby, walenie i żółwie).

Wikipedia


magnetorelaksometria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metrol. metrologia zajmująca się pomiarem odmagnesowania magnetycznych nanocząstek

Wiktionary


magnetorezystor

element półprzewodnikowy o rezystancji silnie zależnej od pola magnetycznego; gausotron


SJP.pl

Magnetorezystor, magnetoopornik (gaussotron) – przyrząd półprzewodnikowy o rezystancji zależnej od pola magnetycznego, przy czym rezystancja zwiększa się wraz ze wzrostem indukcji pola magnetycznego, a przebieg jej zmian zależy zarówno od wielkości pola, jak i od kształtu elementu. Zjawisko to nosi nazwę efektu Gaussa.

Wikipedia


magnetosfera

część przestrzeni wokół planety, gwiazdy lub galaktyki, w której występuje pole magnetyczne tego ciała niebieskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obszar w kształcie komety wokół Ziemi lub innej planetaanety, w którym naładowane cząstki są uwięzione lub odchylane, kształtowany przez wiatr słoneczny i pole magnetyczne planetaanety;

Wiktionary

Magnetosfera – obszar wokół ciała niebieskiego, w którym ruchy i zjawiska dotyczące naładowanych cząstek są zdominowane przez pole magnetyczne danego obiektu. W Układzie Słonecznym następujące ciała niebieskie posiadają magnetosferę: Słońce, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun, Ziemia, Merkury oraz Ganimedes, księżyc Jowisza. Pojęcie to jest również stosowane jako określenie obszaru zdominowanego przez oddziaływanie pola magnetycznego, pochodzącego od obiektów astronomicznych jak np. magnetosfera pulsara.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjawisko to zachodzi również w odsłonecznej części ziemskiej magnetosfery, powodując ruch plazmaazmy w kierunku jonosfery i zjawisko zorzy polarnej.

 (1.1) Otóż magnetosfera stanowi swoistą tarczę, chroniącą powierzchnię Ziemi — a także atmosferę — przed promieniowaniem kosmicznym i silnym promieniowaniem naszej własnej gwiazdy — Słońca.

 (1.1) Obiekt ten utrzymywany będzie w dość znacznej odległości od satelity zachodnioniemieckiego, skąd będzie badał rozpylone w magnetosferze jony znaczone.

 (1.1) Schwytane przez ziemską magnetosferę cząstki poruszają się po torze o kształcie helisy wzdłuż linii pola magnetycznego łączących obydwa ziemskie bieguny magnetyczne, powodując wzbudzenia atomów w obszarze polarnym, a skutkiem tego świecenie zorzowe.

Wiktionary


magnetosferyczny

→ magnetosfera


SJP.pl

Patrz:

magnetosfera

magnetoskopowy

przymiotnik od: magnetoskop


SJP.pl


magnetosprężystość

zjawisko zmiany rozmiarów ciała pod wpływem pola magnetycznego, w szczególności namagnesowania ciała; magnetostrykcja


SJP.pl


magnetostatyczny

→ magnetostatyka


SJP.pl

Patrz:

magnetostatyka

magnetostatyka

dział nauki o magnetyzmie, zajmujący się badaniem zjawisk magnetycznych oraz oddziaływań pól magnetycznych i prądów elektrycznych, w przypadku gdy są one niezależne od czasu


SJP.pl

Magnetostatyka – dział fizyki, konkretniej elektrodynamiki, badający pola magnetyczne niezależne od czasu – wytworzone przez nieruchome magnesy lub prądy stałe.

Wikipedia


magnetostrykcja

zjawisko zmiany rozmiarów ciała pod wpływem pola magnetycznego, w szczególności namagnesowania ciała; magnetosprężystość


SJP.pl

Magnetostrykcja – zjawisko powstawania odkształceń w ferromagnetykach pod wpływem pola magnetycznego. Zjawiskiem odwrotnym jest efekt Villariego (Emilio Villari, 1836–1904). Zmiana rozmiarów pod wpływem pola magnetycznego może mieć charakter liniowy lub objętościowy.

Wikipedia


magnetoterapia

stosowana w fizykoterapii metoda leczenia przy użyciu pola magnetycznego


SJP.pl

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

Magnetoterapia (terapia zmiennym polem magnetycznym niskiej częstotliwości) – dział medycyny fizykalnej, wykorzystujący zmienne pola magnetyczne niskiej częstotliwości (do 100 Hz) i indukcji magnetycznej od 0,1 do 10 mT w terapii wybranych schorzeń. Mechanizm działania pola magnetycznego na ustrój nie jest wyjaśniony. Pomimo tego zabiegi te stanowią jedną z metod wspomagających proces rehabilitacji.

Wikipedia


magnetowid

urządzenie do zapisywania (na taśmie magnetycznej) i odtwarzania sygnałów telewizyjnych; potocznie: wideo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;

Wiktionary

Magnetowid – urządzenie do magnetycznego rejestrowania i odtwarzania obrazu z taśmy magnetycznej, działające na podobnej zasadzie jak magnetofon.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mógł sobie pozwolić na taki luksus, ponieważ był szczęśliwym posiadaczem magnetowidu i kilku kaset z filmami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛˈtɔvʲit, AS: magnetovʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetowideofon mrz.

 przym. magnetowidowy, magnetowideofonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wideomagnetofon; pot. wideo

Wiktionary


magnetowideofonowy

przymiotnik od: magnetowideofon


SJP.pl


magnetowidowy

przymiotnik od: magnetowid


SJP.pl


magnetowód

Magnetowód lub obwód magnetyczny – rdzeń wykonany z materiału ferromagnetycznego używany do kształtowania pola magnetycznego. Linie pola magnetycznego tworzą zamknięte pętle wewnątrz magnetowodu. Składa się z odpowiednio ukształtowanych materiałów (środowisk) przez które zamyka się strumień magnetyczny oraz z uzwojeń, w których płynie prąd niezbędny do wytworzenia pola magnetycznego. Rozróżnia się obwody magnetyczne nierozgałęzione (proste) oraz rozgałęzione.

Wikipedia


magnetron

mikrofalowa lampa generacyjna


SJP.pl

Ma

Wikipedia


magnetronowy

przymiotnik od: magnetron


SJP.pl


magnetycznie

przymiotnik

 (1.1) w sposób magnetyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetyzm mrz., magnetyczność ż.

 przym. magnetyczny

Wiktionary


magnetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest magnetyczne; cecha tych, którzy są magnetyczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. magnetyczny, magnetycznie

 przysł. magnetycznie

 rzecz. magnes mrz., magnetyzm mrz.

Wiktionary


magnetyczny

→ magnetyzm, np. azymut magnetyczny, biegun magnetyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Macie śrubokręt krzyżowy z magnetyczną końcówką?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: magnetyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnes m., magnesik m., magnetyzm m., magnetyczność ż.

 przysł. magnetycznie

 temsłow. magneto-

Wiktionary


magnetyk

substancja wykazująca zdolność do wytwarzania pola magnetycznego lub zmieniająca właściwości pod jego wpływem


SJP.pl


magnetyka

metoda badania budowy geologicznej poprzez mierzenie rozkładu naturalnego pola magnetycznego


SJP.pl


magnetysta

zwolennik mesmeryzmu


SJP.pl


magnetyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;

Wiktionary

Nie mylić z: magnezyt.

Magnetyt – minerał z gromady tlenków, zaliczany do grupy spineli (żelazowych). Należy do minerałów pospolitych.

Kamień ten znany był już starożytnym Grekom. Jego nazwa μαγνῆτις λίθος "magnētis líthos"" dosł. "kamień magnezyjski", pochodzi od dawnego greckiego miasta Magnesia (Μαγνησία, obecnie Manisa) – dziś na terenie Turcji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɡˈnɛtɨt, AS: magnetyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetyzm mrz.

 przym. magnetytowy

Wiktionary


magnetytowy

przymiotnik od: magnetyt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z magnetytu , składający się z magnetytu, zawierający magnetyt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛtɨˈtɔvɨ, AS: magnetytovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnetyt mrz.

Wiktionary


magnetyzacja

1. nadanie własności magnezu; namagnesowanie;
2. namagnesowanie ciała fizycznego pod wpływem zewnętrznego pola magnetycznego; polaryzacja magnetyczna


SJP.pl

Magnetyzacja (namagnesowanie) jest właściwością materiałów (m.in. magnesów), która opisuje pole magnetyczne wytwarzane przez materiał. Przez magnetyzację rozumie się także wielkość fizyczną określającą wytwarzane przez materiał pole magnetyczne, definiuje się ją przez określenie momentów magnetycznych wytworzonych w jednostce objętości. Głównymi składnikami magnetyzacji są orbitalne i spinowe momenty magnetyczne elektronów.

Wikipedia


magnetyzer

przestarzałe: ktoś, kto kogoś hipnotyzuje; hipnotyzer


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • magnetyzer – urządzenie zapobiegające tworzeniu się kamienia kotłowego w instalacjach wodnych.
  • magnetyzer – urządzenie zapewniające lepsze spalanie paliwa

Wikipedia


magnetyzerka

dawniej: hipnotyzerka


SJP.pl


magnetyzm

1. właściwości materii i zjawiska fizyczne związane z oddziaływaniem ciał poprzez pole magnetyczne;
2. siła przyciągająca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych;

 (1.2) przen. siła przyciągająca

 (1.3) przest. filoz. tajemnicza siła tkwiąca w istocie żywej, która wpływa na inne jednostki;

Wiktionary

Magnetyzm (z gr. μαγνῆτις λίθος "magnētis líthos" „magnetyt”) – zespół zjawisk fizycznych związanych z polem magnetycznym, które może być wytwarzane zarówno przez prąd elektryczny, jak i przez materiały magnetyczne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magnes mrz., magnesyn mrz., magneto n., magnetyczność ż., magnetyt mrz., magnetyzer mos., magnesowanie n., magnetyzowanie n.

 czas. magnesować ndk., magnetyzować ndk.

 przym. magnesowy, magnetyczny

 przysł. magnetycznie

 przyr. magneto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) charyzma, czar, magnetyczność, urok

 (1.3) magnetyzm zwierzęcy, mesmeryzm

Wiktionary


magnetyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|magnetyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemagnetyzowanie n., magnetyzm mrz.

 czas. magnetyzować ndk.

Wiktionary


magnetyzować

dawniej:
1. wprowadzać w stan pośredni między snem a jawą; hipnotyzować;
2. wywierać silne wrażenie; oszałamiać, urzekać;
3. magnesować


SJP.pl


magnetyzujący

dawniej:
1. wprowadzać w stan pośredni między snem a jawą; hipnotyzować;
2. wywierać silne wrażenie; oszałamiać, urzekać;
3. magnesować


SJP.pl

Patrz:

magnetyzować

magnez

pierwiastek chemiczny o symbolu Mg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

Wiktionary

Magnez (Mg, magnesium) – pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych (druga grupa główna układu okresowego). Ma trzy stabilne izotopy:, oraz.

Magnez po raz pierwszy został uznany za pierwiastek przez Josepha Blacka (1755), zaś wyodrębniony w formie czystej w 1808 roku przez Humphry’ego Davy’ego, który nadał mu łacińską nazwę. Polską nazwę zaproponował Filip Neriusz Walter.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przyrodzie wodorotlenek magnezu występuje w postaci minerału brucytu.

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma magnez?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡnɛs, AS: magnes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnezja ż.

 przym. magnezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Mg

Wiktionary


magnezja

1. substancja w postaci proszku, używana w kosmetyce, medycynie, produkcji papieru;
2. związek magnezu i związków potasu, mocno świecący po zapaleniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. tlenek magnezu wzór chemiczny|MgO.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • magnezja – proszek błyskowy, mieszanina sproszkowanego magnezu z utleniaczem
  • magnezja biała (magnesia alba):
    • węglan magnezu, MgCO3
    • hydroksowęglan magnezu, nMgCO3·Mg(OH)2·nH2O
  • magnezja czarna – braunsztyn, MnO2
  • magnezja palona (magnesia usta) – tlenek magnezu, MgO
  • magnezja strącona – wodna zawiesina wodorotlenku magnezu, Mg(OH)2
  • Magnezja nad Meandrem – starożytne greckie miasto w Jonii
  • Magnezja koło Sipylosu – starożytne greckie miasto w Lydii, miejsce bitwy w 190 roku p.n.e.
  • Magnezja (obecnie Manisa) – miasto w zachodniej Turcji
  • Magnezja – dawna prefektura w Grecji
  • Magnezja – jednostka regionalna grupująca gminy w Tesalii (Grecja)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. magnez mrz.

 przym. magnezowy

Wiktionary


magnezjański

→ Magnezja


SJP.pl

Patrz:

Magnezja

magnezjowy

przymiotnik od: magnezja


SJP.pl


magnezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|magnezować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemagnezowanie n.

 czas. magnezować ndk.

Wiktionary


magnezować

użyźniać glebę ubogą w magnez nawozem magnezowym


SJP.pl


magnezowy

przymiotnik od: magnez


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący magnezu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnez m., magnezja ż.

Wiktionary


magnezyt

węglan magnezu, biały minerał z szarawym lub żółtawym odcieniem, używany między innymi do produkcji cementu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

 (1.2) geol. skała osadowa z dużą zawartością magnezytu (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • magnezyt – minerał, węglan magnezu
  • magnezyt – skała zbudowana z magnezytu

Wikipedia

Powiązane:

 przym. magnezytowy

Wiktionary


magnezytowy

przymiotnik od: magnezyt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) miner. związany z magnezytem, dotyczący magnezytu; zawierający magnezyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnezyt mrz.

Wiktionary


magneśnica

Magneśnica – część składowa maszyny elektrycznej (silnika elektrycznego lub prądnicy), w której wytwarzany jest strumień magnetyczny.

W magneśnicy znajduje się uzwojenie wzbudzenia albo magnesy trwałe.

Wikipedia


magnificat

[czytaj: magniFIkat lub magNIfikat] tytuł łacińskiej pieśni religijnej, zaczynającej się od słów "Magnificat anima mea Dominum" - "Wielbi dusza moja Pana"


SJP.pl

Magnificat – kantyk śpiewany w czasie nieszporów. Nazwa pochodzi od jego pierwszego słowa w języku łacińskim: "Magnificat anima mea Dominum "(Wielbi dusza moja Pana). Jest to radosna pieśń dziękczynna, oparta na tekstach ze Starego Testamentu, którą według Ewangelii św. Łukasza (1, 46-55) wypowiedziała (lub zaśpiewała) Maryja podczas spotkania ze świętą Elżbietą, krótko po Zwiastowaniu.

Wikipedia


magnificencja

tradycyjny tytuł przysługujący rektorom wyższych uczelni, głównie akademickich


SJP.pl

Jej/Jego Magnificencja – tytuł przysługujący rektorom szkół wyższych. Pochodzi z łacińskiego "magnificentia" ("wspaniałość"). Używany w sytuacjach oficjalnych (uroczystości, dokumenty). W zwyczajnej rozmowie należy mówić „pani rektor/panie rektorze”. W wywiadach prasowych zwykle korzysta się z tytułu.

Wikipedia


magnifika

dawniej: żartobliwie lub ironicznie o żonie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. żart. lub iron. żona

Wiktionary


magnitogorsk

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowej Rosji na granicy Europy i Azji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Ural;

Wiktionary

Magnitogorsk ( Магнитогорск) – miasto przemysłowe w południowej Rosji, w Uralskim Okręgu Federalnym, w obwodzie czelabińskim. Położone u wschodnich podnóży Uralu, nad rzeką Ural, która dzieli je na część Europejską i Azjatycką. Niedaleko od granicy rosyjsko-kazachskiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. magnitogorski

Wiktionary


magnitogorski

przymiotnik od: Magnitogorsk, miasto we wschodniej Rosji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Magnitogorskiem, dotyczący Magnitogorska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magnitogorsk mrz.

Wiktionary


magnitogorszczanin

mieszkaniec Magnitogorska


SJP.pl


magnitogorszczanka

mieszkanka Magnitogorska


SJP.pl


magnitola

odbiornik radiowy połączony z magnetofonem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) połączenie odbiornika radiowego z magnetofonem

Wiktionary


magnituda

stopień siły trzęsienia Ziemi w skali Richtera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. fiz. liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;

Wiktionary

Magnituda (łac. magnitudo "wielkość" od magnus, moment magnitude scale (skrót MMS; MW lub M)) – liczbowa miara wielkości trzęsienia ziemi, oparta na wielkości tzw. momentu sejsmicznego. Pierwszą wersję opracował w 1935 r. Ch.F. Richter do sklasyfikowania lokalnych wstrząsów kalifornijskich. Opracowana przez niego „skala magnitud” została później nazwana skalą Richtera.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiosną 1967 roku sejsmografy zarejestrowały kilka wstrząsów o magnitudzie między 3 a 4, ale władze nie uznały za stosowne ewakuować mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnat m., magnateria ż., magnificat m., magnitudo n., magnificencja m./ż., magnum n.

 przym. magnacki, magnitudowy

Wiktionary


magnitudo

stopień siły trzęsienia Ziemi w skali Richtera


SJP.pl


magnolia

drzewo lub krzew z rodziny magnoliowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Magnolia|L.|ref=tak., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

 (1.2) pot. kwiat magnolii (1.1)

Wiktionary

Magnolia ("Magnolia" L.) – rodzaj drzew lub krzewów, należący do rodziny magnoliowatych ("Magnoliaceae"). W zależności od ujęcia zaliczane są tu wszystkie gatunki z rodziny poza tulipanowcami i wówczas wyróżnia się tu od ok. 220 do ok. 320 albo dzielone są one na kilkanaście rodzajów, z których do wąsko ujmowanego rodzaju "Magnolia" zaliczanych jest od ok. 20 do 120 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W parku rosło kilka dużych magnolii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɡˈnɔlʲja, AS: magnolʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnoliowate nmos., magnoliowce nmos., magnoliowe nmos.

 przym. magnoliowy, magnoliowaty

Wiktionary


magnoliolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. o liściach jak liście magnolii

Wiktionary


magnoliowate

rodzina roślin dwuliściennych o dużych, pachnących kwiatach, obejmująca wiele gatunków rosnących w Ameryce i Azji południowo-wschodniej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Magnoliaceae|Juss.|ref=tak., rodzina drzew, krzewów lub pnączy należąca do rzędu magnoliowców;

Wiktionary

Magnoliowate ("Magnoliaceae" Juss.) – rodzina drzew, krzewów lub pnączy należąca do rzędu magnoliowców. Obejmuje około 221, 250 lub nawet 300 gatunków zaliczanych w zależności od ujęcia do dwóch (magnolia i tulipanowiec), 6, 15 lub nawet 17 rodzajów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze względu na efektowne kwiaty liczne gatunki magnoliowatych uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɔlʲjɔˈvatɛ, AS: magnolʹi ̯ovate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnolia ż., magnoliowce lm nm., magnoliowe lm nm.

 przym. magnoliowy

Wiktionary


magnoliowaty

o cechach magnoliowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


magnoliowce

rząd roślin okrytonasiennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Magnoliales|Juss.|ref=tak., rząd roślin okrytonasiennych;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasiona magnoliowców zawierają dużo bielma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnolia ż., magnoliowate lm nm., magnoliowe lm nm.

 przym. magnoliowy

Wiktionary


magnoliowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Magnoliidae|Novák., klad roślin okrytonasiennych;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do magnoliowych należą krzewy lub niewielkie drzewa, rzadko duże drzewa lub rośliny zielne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magnolia ż., magnoliowce lm nm., magnoliowate lm nm.

 przym. magnoliowy

Wiktionary


magnoliowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


magnoliowy

przymiotnik od: magnolia


SJP.pl


magnon

kwazicząstka opisująca elementarny kwant propagujących się wzbudzeń spinowych w krysztale


SJP.pl

Magnon (od magnetyzmu) – kwazicząstka opisująca elementarny kwant propagujących się wzbudzeń spinowych w krysztale.

Oddziałujące spiny w sieci krystalicznej mogą tworzyć propagujące się jak fale wzbudzenia, które nazywamy falami spinowymi. Fale spinowe są kolektywnymi wzbudzeniami układu spinów w krysztale. Wzbudzenia te mogą (zgodnie z mechaniką kwantową) być skwantowane podobnie jak fala elektromagnetyczna. Kwantem fali elektromagnetycznej jest foton.

Wikipedia


magnoniczny

→ magnon


SJP.pl

Patrz:

magnon

magnozaur

rodzaj teropoda z rodziny megalozauroidów żyjącego w środkowej jurze


SJP.pl

Ma

Wikipedia


magnum

1. butelka wina mieszcząca od półtora do dwóch litrów;
2. amerykański nabój rewolwerowy o dużej sile przebicia;
3. potocznie: rewolwer na naboje magnum


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nabój .357 Magnum – nabój rewolwerowy
  • Magnum – popularne określenie rewolweru S&W Model 29
  • Magnum – marka lodów
  • Magnum – pseudonim artystyczny fińskiego basisty Samiego Wolkinga
  • Magnum – agencja fotograficzna
  • Magnum – amerykański serial telewizyjny
  • Magnum: Detektyw z Hawajów – amerykański serial telewizyjny
  • Renault Magnum – model ciężarówki Renault Trucks
  • Magnum (ur. 1982) – brazylijski piłkarz

Wikipedia


magnus

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magnus – imię męskie pochodzenia łacińskiego
  • Magnus – piwo Browaru Jagiełło
  • Magnus – polska grupa muzyczna
  • Magnus – sieć sklepów muzycznych działających od 1990 roku na terenie województwa lubelskiego oraz sklep internetowy
  • Magnus – siódmy album studyjny Audiomachine
  • Magnus – opera Józefa Świdra
  • Magnus – fikcyjna postać występująca w cyklu powieści Kroniki wampirów autorstwa Anne Rice
  • Sandra Magnus – astronautka amerykańska
  • Olaus Magnus – duchowny szwedzki
  • Johannes Magnus – duchowny szwedzki, brat Olausa
  • Rainier Magnus – kardynał
  • Magnus (komes wrocławski) – komes wrocławski u schyłku XI wieku i być może mazowiecki na początku XII stulecia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swojej dziecięcej biblioteczce miałem książkę pt. „Magnus i wiewiórka”.

 (1.1) Ojciec Magnus ma ze dwa metry i doskonale gra w kosza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡnus, AS: magnus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Magnusowy

Wiktionary


magnuski

nazwisko


SJP.pl


magnusowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) od Magnus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiewiórka zamieszkała w Magnusowym tornistrze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Magnus m.

Wiktionary


magnuszew

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Magnuszew (dawn. "Magnuszów") – miasto w Polsce, położone w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim. Jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Magnuszew oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela.

Fizycznogeograficznie położony na południu Równiny Warszawskiej; pod względem historyczno-kulturowym w północnej części ziemi radomskiej, na tzw. Zapiliczu – dawnej prawobrzeżnej części ziemi czerskiej w województwie mazowieckim.

Wikipedia


magnuszewianin

mieszkaniec Magnuszewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


magnuszewianka

mieszkanka Magnuszewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


magnuszewice

Magnuszewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Kotlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


magnuszewski

związany z Magnuszewem, dotyczący Magnuszewa


SJP.pl


magodia

pantomimiczna scena komediowa odgrywana przez aktora-mężczyznę przebranego za kobietę


SJP.pl


magog

biblijne imię symbolizujące potęgę wrogą ludowi Bożemu


SJP.pl

Ma

Wikipedia


magot

gatunek małpy wąskonosej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Macaca sylvanus|Linnaeus|ref=tak., gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;

 (1.2) zool. małpa z gatunku magot (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przewodnikiem stada magotów jest zawsze dojrzały samiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɡɔt, AS: magot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makak berberyjski, makak magot

 (1.2) makak berberyjski, makak magot

Wiktionary


magowski

nazwisko


SJP.pl


magribi

artystyczne pismo powstałe w X wieku, odmiana kaligrafii arabskiej


SJP.pl


magris

nazwisko


SJP.pl


magryta

nazwisko


SJP.pl


magu

forma rzeczownika.

 (1.1) Ms., W. lp. od: zob. mag.

Wiktionary

Ma

Wikipedia


magulanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów. bójka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Lwów miszunek, kantanie

Wiktionary


magulski

nazwisko


SJP.pl


magura

szczyt w Beskidzie Niskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magura – szczyt w Bachureniu
  • Magura (842 m) – szczyt w Beskidzie Niskim
  • Magura (1109 m) – szczyt w Beskidzie Śląskim
  • Magura (także Magurka, 996 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim (nad przełęczą Glinka)
  • Magura (1073 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim (w Grupie Wielkiej Raczy)
  • Magura (1362,7 m) – szczyt w Beskidach Skolskich na Ukrainie
  • Magura – szczyt w Bieszczadach Zachodnich nad Worochtą
  • Magura – szczyt w Górach Kysuckich
  • Magura – szczyt w Małej Fatrze na Słowacji
  • Magura (1377 m) – szczyt w Niżnych Tatrach na Słowacji (w Dolinie Demianowskiej)
  • Magura (1416 m) – szczyt w Niżnych Tatrach na Słowacji (w Grupie Salatynów)
  • Magura (883 m) – szczyt w Rudawach Słowackich

Wikipedia


magurka

1. nazwa wielu szczytów górskich w Polsce i na Słowacji;
2. schronisko turystyczne w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Magurka (1114 m) – szczyt w Beskidzie Makowskim w Grupie Mędralowej w Polsce
  • Magurka (872 m) – szczyt w Beskidzie Makowskim w Paśmie Jałowieckim w Polsce
  • Magurka (787 m) – szczyt w Beskidzie Makowskim w Paśmie Koskowej Góry w Polsce
  • Magurka (818 m) – szczyt w Beskidzie Małym (nad wsią Ponikiew)
  • Magurka (909 m) – szczyt w Beskidzie Małym (między Wilkowicami i Międzybrodziem Bialskim)
  • Magurka (1067 m) – szczyt w Beskidzie Śląsko-Morawskim w Czechach
  • Magurka (1143 m) – szczyt w Beskidzie Żywiecko-Orawskim na granicy Polski i Słowacji
  • Magurka (1087 m) – szczyt w Beskidzie Żywiecko-Orawskim na Słowacji
  • Magurka (996 m) – szczyt w Beskidzie Żywiecko-Orawskim na granicy polsko-słowackiej (nad przełęczą Glinka)
  • Magurka (910 m) – szczyt w Bieszczadach Zachodnich w Polsce
  • Magurka (1128 m) – szczyt w Magurze Orawskiej na Słowacji
  • Magurka (1107 m) – szczyt w Magurze Orawskiej na Słowacji

Wikipedia


magurski

→ Magura (szczyt w Beskidzie Niskim)


SJP.pl


mahabharata

sanskr. indyjska epopeja o wojnie potomków Bharaty, przypisywana legendarnemu Wjasie


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mahajana

jeden z głównych kierunków buddyzmu, ukształtował się w około I w. n.e. w Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. kierunek buddyzmu, wyodrębniony w pierwszym wieku p.n.e.;

Wiktionary

Mahajana (skt. "mahāyāna" „Wielki Wóz”, chiń.: 大乘, "dàshèng"; kor. 대승 "taesŭng", jap.: 大乗, "daijō", wiet. đại thừa) – kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w I wieku p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poza Indiami swój wielki rozkwit przeżyła mahajana w Chinach i Japonii. Według tradycji chińskiej, buddyzm trafił do tego kraju w II wieku z Azji Centralnej, a w 355 roku zezwolono Chińczykom na wstępowanie do sangh.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxaˈjãna, AS: maχai ̯ãna

Wiktionary


mahajanistyczny

→ mahajana


SJP.pl

Patrz:

mahajana

mahajuga

w kosmologii indyjskiej: pełen cykl czterech jug; ćaturjuga


SJP.pl

Mahajuga (sanskryt: "wielka juga") – w hinduizmie okres istnienia materialnego świata składający się z czterech okresów.

Wikipedia


maharadża

tytuł indyjskich władców i królów wysp Archipelagu Malajskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. niezależny władca w Indiach i na Archipelagu Malajskim

Wiktionary

Maharadża ( महाराज "mahārādża" „wielki król”) – historyczny tytuł królewski władców różnych regionów Indii, przede wszystkim z rodu Kuszanów, a później Guptów. W późniejszym okresie tytuł ten oznaczał wyłącznie księcia.

Małżonka maharadży nosiła tytuł "maharani".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Anglik oznajmił urzędnikowi, że sam pomówi z maharadżą i wyszedł razem z chłopcem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maharani ż.

 przym. maharadżowski

Wiktionary


maharadżowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z maharadżą, dotyczący maharadży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maharadża mos., maharani ż.

Wiktionary


maharani

1. żona maharadży;
2. panująca księżniczka hinduska


SJP.pl


maharasztra

stan w Indiach


SJP.pl

Maharasztra (marathi महाराष्ट्र, trb. "Maharasztra", trl. "Mahārāṣṭra"; ang. "Maharashtra") – trzeci pod względem wielkości i drugi pod względem liczby ludności stan indyjski. Maharasztra graniczy ze stanami: Gudźarat, Madhja Pradeś, Ćhattisgarh, Telangana, Karnataka, Goa i z terytorium związkowym Dadra i Nagarhaweli. Na zachodzie styka się z Morzem Arabskim. Maharasztra była także znana pod nazwą "Rashtra".

Wikipedia


maharasztryjski

→ Maharasztra


SJP.pl

Patrz:

Maharasztra

maharisi

tytuł indyjskiego guru lub przewodnika duchowego


SJP.pl


mahatma

tytuł nadawany w Indiach wybitnym przywódcom duchowym; mahatman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) honorowy tytuł nadawany w Indiach wielkim ludziom

Wiktionary


mahatman

tytuł nadawany w Indiach wybitnym przywódcom duchowym; mahatma


SJP.pl

Mahatma(n) (dewanagari महात्मा, transkrypcja "mahātmā") – "Wielki Duch, Wielka Jaźń", tytuł w sanskrycie. Używany jest w odniesieniu do wybitnych duchowych i społecznych

przywódców indyjskich, szczególnie jako postaci autorytetów moralnych.

Wikipedia


mahaut

dozorca słoni; kornak


SJP.pl

Mahaut – wieś we Wspólnocie Dominiki, w parafii świętego Pawła. W 1991 roku wieś zamieszkiwało 2364 osoby.

Wikipedia


mahała

dzielnica w mieście arabskim


SJP.pl

Mahała ( Магала) – wieś na Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, w rejonie czerniowieckim, siedziba hromady.

W 2001 roku wieś liczyła 2552 mieszkańców, w tym 1529 osób posługujących się językiem mołdawskim jako ojczystym, 446 – rumuńskim, 152 – ukraińskim, 37 – rosyjskim i 2 – bułgarskim.

Wikipedia


mahdi

w islamie: wysłannik Allaha, zbawiciel, mesjasz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) rel. w islamie: oczekiwany prorok, który ma zostać zesłany przez Allaha w celu dokonania dzieła Mahometa; Mesjasz;

 (1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) muzułmanie uważają, że właśnie tu Jezus i Mahdi – Mesjasz – wspólnie doprowadzą do zniszczenia szatana i nawrócenia na islam Żydów i chrześcijan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaγdʲi, AS: maγdʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Mehdi

Wiktionary


mahdysta

uczestnik powstania zbrojnego, któremu przewodził Mahdi (właściwie: Muhammad Ahmad) w XIX wieku w Sudanie


SJP.pl


mahjong

[czytaj: madżong] licząca ponad 2500 lat gra chińska, w oryginale czteroosobowa, rozgrywana 144 bambusowymi tabliczkami przypominającymi z wyglądu kostki domina; dziś popularna także w wersji jednoosobowej; madżong


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) madżong, chińska gra dla czterech graczy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Japońska odmiana mahjonga jest grą szybką. System punktacji jest uproszczony, więc przerwy między rundami są krótsze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mahjongowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) madżong, pot. madzian

Wiktionary


mahjongowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący mahjonga, związany z mahjongiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę powiedzieć, żebym dobrze się bawił przy tym mahjongowym pasjansie. Układy są małe, a zbyt prosto narysowane kamienie i słabo odznaczone wysokości nieraz utrudniają rozpoznanie, czy któryś z nich jest już do zebrania, czy jeszcze nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahjong

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) madżongowy

Wiktionary


mahler

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mahler – brytyjski dramat biograficzny z 1974 r. w reżyserii Kena Russella z Robertem Powellem w roli głównej
  • (4406) Mahler – planetoida z pasa głównego asteroid
  • Alma Mahler-Werfel (1879–1964) – żona Gustava Mahlera, później Waltera Gropiusa
  • Arthur Mahler (1871–1916) – czeski i austriacki archeolog pochodzenia żydowskiego, poseł do Rady Państwa XI kadencji
  • Gustav Mahler (1860–1911) – austriacki kompozytor i dyrygent doby neoromantyzmu
  • Halfdan T. Mahler (1923–2016) – duński lekarz
  • Hedwig Courths-Mahler (1867–1950) – pisarka niemiecka
  • Margaret Mahler (1897–1985) – węgierska psycholog dziecięca zajmująca się psychoanalizą
  • Zdeněk Mahler (ur. 1928) – czeski pedagog, pisarz, scenarzysta, publicysta i muzykolog
  • Maler

Wikipedia


mahlerowski

taki jak u Gustava Mahlera, charakterystyczny dla Gustava Mahlera


SJP.pl


mahmal

lektyka niesiona przez wielbłąda; mahmil


SJP.pl


mahmil

lektyka niesiona przez wielbłąda; mahmal


SJP.pl


mahmud

arabskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mahmud I
  • Mahmud II
  • Mahmud Szah Durrani
  • Mahmud al-Kaszgari
  • Mahmud Chan
  • Mahmud an-Naszif
  • Joseph Mahmud

Wikipedia


mahomet

prorok arabski (około 570-632 r.), twórca i prawodawca islamu; Muhammad; Rasul Allah


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. hist. arabski prorok, twórca islamu;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. gmina w USA, w stanie Illinois, w hrabstwie Champaign;

 (2.2) geogr. struga w Polsce, dopływ Kamionki;

 (2.3) typogr. ligatura pisma arabskiego przedstawiającą imię proroka Mahometa (1.1);

Wiktionary

Mahomet ( ‏‎, pełne arabskie imię: Muhammad ibn Abd Allah ibn Abd al-Muttalib, ‏محمد إبن عبد الله إبن عبد المطاليب‎), (ur. w Mekce, zm. 8 czerwca 632 w Medynie) – prorok islamu, założyciel pierwszej wspólnoty muzułmańskiej, która przeobraziła się w teokratyczne państwo religijne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dynastia Haszymidów to arystokratyczny ród arabski z plemięemienia Kurajszytów, obejmujący potomków dziadka Mahometa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxɔ̃mɛt, AS: maχõmet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mohamed m., Muhammad m., Muammar m., Mamadou m., Mehmed m., mahometanin m., mahometanka ż., mahometanizm m.

 przym. mahometański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Muhammad, Mohamed

Wiktionary


mahometanin

wyznawca islamu; muzułmanin, islamista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca islamu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mahometanie chodzą do meczetu w każdy piątek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahometanizm m.

:: fż. mahometanka ż.

 przym. mahometański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzułmanin; islamista; stpol. pogard. bisurmanin

Wiktionary


mahometanizm

religia objawiona prorokowi Mahometowi, głosząca wiarę w jednego Boga (Allaha), rozpowszechniona głównie w krajach Bliskiego Wschodu, niektórych krajach azjatyckich oraz afrykańskich; islam, muzułmanizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxɔ̃mɛˈtãɲism̥, AS: maχõmetãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mahomet m., mahometanin mos., mahometanka ż.

 przym. mahometański

Wiktionary


mahometanka

wyznawczyni islamu; muzułmanka, islamistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wyznawczyni islamu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Postanowił ożenić się z mahometanką i przejść na jej wiarę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahometanizm mrz.

:: fm. mahometanin mos.

 przym. mahometański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzułmanka, islamistka

Wiktionary


mahometański

dotyczący mahometanizmu, mahometan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mahometanizmem i mahometanami, dotyczący mahometanizmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla mahometanizmu i mahometan

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Już ze statku zobaczyliśmy charakterystyczne mahometańskie wieżyce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mahomet mos., mahometanin mos., mahometanka ż., mahometanizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamski, muzułmański

 (2.1) islamski, muzułmański

Wiktionary


mahonia

krzew z rodziny berberysowatych; ościał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Mahonia|Nutt.|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju mahonia (1.1)

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Drewno i korzenie mahonii są żółto zabarwione.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈxɔ̃ɲja, AS: maχõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahoń m., mahoniowiec m.

 przym. mahoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ościał

Wiktionary


mahoniowiec

drzewo z rodziny miodlowatych o ciemnoczerwonym drewnie cenionym w meblarstwie, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej; drzewo mahoniowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Swietenia|Jacq.|ref=tak., rodzaj tropikalnych drzew z rodziny meliowatych, dostarczających cennego drewna (mahoń);

Wiktionary

Mahoniowiec ("Swietenia") – rodzaj roślin z rodziny meliowatych. Obejmuje trzy gatunki drzew i ich mieszańce występujących w Ameryce Środkowej i Południowej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mahoń mrz., mahonia ż.

Wiktionary


mahoniowy

1. dotyczący mahoniu (drzewa);
2. wykonany z drewna mahoniu;
3. o kolorze: czerwonawobrunatny;
4. drzewo mahoniowe - drzewo z rodziny miodlowatych o ciemnoczerwonym drewnie cenionym w meblarstwie, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej; mahoniowiec


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z mahoniu

 (1.2) w kolorze mahoniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaxɔ̃ˈɲjɔvɨ, AS: maχõńi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahoń mrz., mahonia ż.

Wiktionary


mahoń

1. mahoniowiec; drzewo z rodziny miodlowatych o ciemnoczerwonym drewnie cenionym w meblarstwie, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej;
2. drewno otrzymywane z mahoniowca;
3. mebel z takiego drewna;
4. kolor brunatnoczerwony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drewno otrzymywane z mahoniowca

 (1.2) pot. mebel z mahoniu (1.1)

 (1.3) dendr. mahoniowiec

 (1.4) kolor czerwonobrunatny

Wiktionary

Mahoń – drewno otrzymywane z różnych gatunków i rodzajów drzew. Mahoń amerykański pozyskuje się z mahoniowca ("Swietenia"), natomiast mahoń afrykański tzw. zamahoń z drzew z rodzaju "Khaya" oraz tzw. mahoń niewłaściwy z grusz afrykańskich (rodzaj "Mimusops").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żeby pozyskać mahoń, trzeba wyciąć drzewo.

 (1.2) W domu ciotki jest dużo mahoniu.

 (1.3) Kiedy byłem w Afryce, widziałem prawdziwy mahoń.

 (1.4) Moja mama ma włosy w kolorze mahoniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaxɔ̃ɲ, AS: maχõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mahonia ż., mahoniowiec m.

 przym. mahoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) mahoniowiec

Wiktionary


mahr

w religiach muzułmańskich: dar przedmałżeński przekazywany przez męża


SJP.pl

Mahr (arab. مهر) – w islamie dar ślubny, który otrzymuje panna młoda od mężczyzny, w momencie zawarcia związku małżeńskiego, na wypadek rozwodu.

Wikipedia


mahuły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński. odpady przy obróbce lnu

Wiktionary


maic

skrótowiec

 (1.1) = hist. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. MAC

Wiktionary


maiczek

zdrobnienie od: maik


SJP.pl


maier

[czytaj: majer] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alexander Maier (ur. 1974) – austriacki snowboardzista
  • Andreas Maier (ur. 1967) – niemiecki pisarz
  • Adolf Maier (1871–1963) – pruski polityk
  • Artur Maier (ur. 1986) – estoński wioślarz
  • Benjamin Maier (ur. 1994) – austriacki bobsleista
  • Daniela Maier (ur. 1996) – niemiecka narciarka dowolna
  • Fred Anton Maier (1938–2015) – norweski łyżwiarz szybki
  • Hans Maier (1909–1943) – niemiecki wioślarz
  • Hans Wolfgang Maier (1882–1945) – szwajcarski lekarz psychiatra
  • Heinrich Maier (1908–1945) – austriacki ksiądz katolicki
  • Hermann Maier (ur. 1972) – austriacki narciarz
  • Karl Maier (ur. 1957) – niemiecki żużlowiec

Wikipedia


maik

1. ludowy zwyczaj witania wiosny polegający na obnoszeniu po wsi przystrojonej gałęzi sosnowej i śpiewaniu tradycyjnych pieśni wiosennych; gaik;
2. przystrojona na uroczystości witania wiosny gałąź sosnowa; gaik


SJP.pl


mail

[czytaj: mejl] mejl, e-mail, email;
1. poczta elektroniczna;
2. wiadomość wysłana za pomocą poczty elektronicznej;
3. adres użytkownika poczty elektronicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. wiadomość e-mailowa

 (1.2) pot. adres e-mail

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bogdan przyśle mi maila z cenami rozpuszczalników.

 (1.2) Możesz mi podać twojego maila.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. e-mail mrz., E-mail mrz., mailing mrz., mailowanie n., mailowość ż., mejl mrz.

 czas. mailować ndk., mejlować ndk.

 przym. mailowy, mejlowy

 przysł. mailowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) e-mail

Wiktionary


mailbomber

[czytaj: mejlbomber] program komputerowy do automatycznego wysyłania wielkiej liczby e-maili na określony adres pocztowy


SJP.pl


mailbombing

[czytaj: mejlbombing] wysyłanie na czyjś adres e-mailowy ogromnej ilości listów elektronicznych w celu zablokowania jego skrzynki odbiorczej lub wprowadzenia problemów ze znalezieniem przez niego istotnych wiadomości


SJP.pl


mailbot

[czytaj: mejlbot] program komputerowy automatycznie odpowiadający na e-maile


SJP.pl


mailing

[czytaj: mejling] mejling;
1. wysyłka e-maili do dużej grupy odbiorców;
2. e-maile zawierające oferty, reklamy itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) forma reklamy polegająca na wysyłaniu listów, najczęściej elektronicznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. E-mail m., mailowanie n., mailingowanie n., mail mrz.

 czas. mailować, mailingować

 przym. mailowy, e-mailowy, mailingowy, mejlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reklama pocztowa, direct mail

Wiktionary


mailingowy

→ mailing [czytaj: mejlingowy]


SJP.pl


mailowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mailować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛjlɔˈvãɲɛ, AS: mei ̯lovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mailować

 rzecz. mailing mrz., mail mrz.

Wiktionary


mailować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. zob. e-mailować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tygodnia mailuję z poznanym na czacie Austriakiem i myślę, że to równy gość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mailowanie n., mail m., mailing mrz.

 przym. mailowy, e-mailowy

 przysł. mailowo

Wiktionary


mailowy

→ mail [czytaj: mejlowy]; mejlowy, e-mailowy, emailowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) inform. związany z pocztą e-mail

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mail mrz., mailing mrz.

 czas. mailować ndk.

 przym. mejlowy

Wiktionary


mailoza

[czytaj: mejloza] potocznie: zbyt częste korzystanie z poczty elektronicznej, zwykle w ramach obowiązków zawodowych; mejloza


SJP.pl


maine

1. stan w USA;
2. kraina historyczna we Francji;
3. Maine de Biran (właśc. Marie François Pierre Gonthier de Biran) (1766-1824), francuski polityk i filozof;
4. sir Henry Meine (1822-88), bryt. prawnik i historyk prawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych, ze stolicą Augusta;

 (1.2) geogr. prowincja we Francji z głównym miastem Le Mans;

 (1.3) geogr. nazwa trzech miast w stanach Wisconsin i New York

Wiktionary

Ma

Wikipedia


mainframe

komputer mogący obsługiwać znaczną liczbę użytkowników jednocześnie


SJP.pl

Mainframe (ang. "main" – główny, "frame" – struktura) (często w Stanach Zjednoczonych nazywany „Big Iron”, dawniejsze polskie określenie to „komputery głównego szeregu”) – klasa komputerów używanych głównie przez duże organizacje dla krytycznych aplikacji (np. finansowych, statystycznych).

Wikipedia


mainka

nazwisko


SJP.pl


mainkun

[czytaj: majnkun] amerykańska rasa kotów długowłosych; maine coon


SJP.pl


mainstream

[czytaj: mejnstrim] główny nurt czegoś, najbardziej popularna forma działania lub myślenia


SJP.pl

Mainstream (ang. „główny nurt”) – nurt myślowy bądź stylistyczny reprezentowany przez większość artystów, twórców lub innych ludzi zaangażowanych w daną dziedzinę. Mainstream może odnosić się do:

Na płaszczyźnie kulturowej mainstream jest utożsamiany z popkulturą. W opozycji do mainstreamu stoją subkultury, kontrkultury, underground i wszelkiego rodzaju myślenie i twórczość niszowa, która nie ma takiej popularności i tylu zwolenników co mainstream.

Wikipedia


mainstreamowy

[czytaj: mejnstrimowy] odznaczający się upodobaniem do aktualnych zapatrywań na to, co modne i popularne


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mainstreamem, dotyczący mainstreamu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) należący do głównego, wiodącego nurtu sztuki, kultury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mainstream m.

 przysł. mainstreamowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) głównego nurtu, głównonurtowy

Wiktionary


mainy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mai lub z nią związany


SJP.pl


mais

[czytaj: ma-is] dawniej: kukurydza, przede wszystkim jej ziarno przeznaczone do celów spożywczych


SJP.pl


maisons-laffitte

Maisons-Laffitte (wym.) – gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Yvelines. Przez miejscowość przepływa Sekwana.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 22 173 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 3285 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Maisons-Laffitte plasuje się na 124. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 566.)[].

Wikipedia


maisz

przybierać, zdobić coś zielonymi gałązkami, liśćmi, kwiatami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) łow. ornit. młody ptak szkolony do polowań

 (1.2) przen. daw. niedoświadczony wyrostek, młody dyletant

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp., oznajm. od maić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. maiz, maiż

 (1.2) war. maiz, maiż

Wiktionary


maithili

[czytaj: majtili] jeden z języków urzędowych Indii


SJP.pl


maiz

w łowiectwie: młody ptak łowczy, układany do polowań; maiż, maisz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) łow. ornit. zob. maisz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajis, AS: mai ̯is

Wiktionary


maizena

skrobia kukurydziana pozyskiwana z białych pręcików kukurydzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. skrobia kukurydziana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wątróbki obtoczyć w maizenie, doprawić solą i pieprzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajiˈzɛ̃na, AS: mai ̯izẽna

Wiktionary


maić

przybierać, zdobić coś zielonymi gałązkami, liśćmi, kwiatami


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. umaić)

 (1.1) książk. przyozdabiać liśćmi, kwiatami, gałązkami i innymi elementami roślin

czasownik zwrotny niedokonany maić się (dk. umaić się)

 (2.1) przest. o roślinach: pokrywać się liśćmi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy już wszystko wyczyszczono i wysprzątano, wówczas majono całe domostwo gałązkami brzozy: sień i wszystkie izby, także gospodarskie zabudowania.

 (2.1) Na wyspie tej, żyznej bajecznie, bujała puszcza w całej sile wzrostu, śmigały ku słońcu brzozy, jak tanecznice smukłe, zielone swe gazy kołysząc, maiły się graby urodziwe jak parobczaki […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maj m.

 czas. umaić dk., umajać ndk.

 przym. majowy

 przysł. majowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umajać

 (2.1) umajać się, zielenić się

Wiktionary


maiż

w łowiectwie: młody ptak łowczy, układany do polowań; maiz; maisz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) łow. ornit. zob. maisz.

Wiktionary

Maiż lub maisz – termin z zakresu sokolnictwa, oznaczający młodego orła lub sokoła, albo też dowolnego ptaka drapieżnego w pierwszej jesieni, którego właśnie rozpoczęto układać do polowania.

Żartobliwie nazywano tak też dawniej niedoświadczonego młodzika (nowicjusza), w przeciwieństwie do starego bywalca, którego zwano "ćwikiem".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pst! pst! Romeo! O, gdybym mieć mogła / Głos sokolnika, by tego maiża / Nazad przywołać!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. maisz, maiz

Wiktionary


maj

piąty miesiąc roku kalendarzowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

 (1.2) drzewko majowe, słup majowy

 (1.3) bukiet z gałęzi jodłowych i kwiatów, przywiązany na wierzchołku drzewa przy domu, w którym jest ładna dziewczyna

 (1.4) lud. bot. mniszek

Wiktionary

Maj – piąty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 31 dni.

Maj jest miesiącem wiosennym na półkuli północnej, a jesiennym na południowej. W ciągu trwania maja w Polsce dzień wydłuża się do blisko 16,5 godziny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzeci maja to polskie święto narodowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maj, AS: mai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majówka ż., majenie n.

 czas. maić ndk.

 przym. majowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) dmuchawiec, mlecz, gwara. mojiczek, stpol. fyffa, lud. łocyga polna, pępawa, popia głowa, strzygów pąp, świni pysk

Wiktionary


maja

gatunek kraba; jeżokrab, pająk morski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. zob. jeżokrab.

forma rzeczownika.

 (2.1) lp. D. zob. maj.

Wiktionary

Maja – imię żeńskie pochodzenia greckiego, wywodzące się od słowa "μαῖα (maia)" oznaczającego „dobrą matkę”, „damę” lub „przybraną matkę”. W mitologiach greckiej i rzymskiej Maja była najstarszą z nimf – Plejad, córek Zeusa i Plejone, oraz matką Hermesa.

Stosowane także jako zdrobnienie imienia Maria. Ponadto istnieją imiona arabskie (Maya) o identycznym brzmieniu, a w niektórych krajach również zapisie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmaja, AS: mai ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maja ż./mos.

Wiktionary


majaczenia

majaki;
1. urojenia towarzyszące wysokiej gorączce lub pojawiające się we śnie; przywidzenia, omamy, widziadła;
2. bezsensowne słowa wypowiadane w takim stanie; bredzenie;
3. potocznie: mówienie bredni, bzdur, plecenie andronów


SJP.pl


majaczenie

majaki;
1. urojenia towarzyszące wysokiej gorączce lub pojawiające się we śnie; przywidzenia, omamy, widziadła;
2. bezsensowne słowa wypowiadane w takim stanie; bredzenie;
3. potocznie: mówienie bredni, bzdur, plecenie andronów


SJP.pl

Ma

Wikipedia


majaczeniowy

dotyczący majaczenia


SJP.pl


majaczewice

Majaczewice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Burzenin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


majaczeć

majaczyć; ukazywać się niewyraźnie, mgliście; zarysowywać się


SJP.pl


majaczyć

wypowiadać podczas snu lub wysokiej gorączki słowa, które najczęściej nie mają ze sobą żadnego związku; bredzić


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) mieć zwidy

 (1.2) mówić głupstwa z powodu wysokiej gorączki, choroby, wyczerpania

 (1.3) o kształcie czegoś: pojawiać się niewyraźnie w oddali, na horyzoncie

 (1.4) daw. wałęsać się, błądzić

czasownik zwrotny

 (2.1) o kształcie czegoś: pojawiać się niewyraźnie w oddali, na horyzoncie

 (2.2) przywidywać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziecko! Co ty majaczysz?! Chyba masz gorączkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majaczenie

 przym. majaczeniowy

Wiktionary


majak

1. halucynacja, złudzenie, urojenie; majaki;
2. w łowiectwie: łódka umajona trzciną, tatarakiem lub gałęziami, używana do polowania na ptactwo wodne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zjawisko wrażeniowe, iluzoryczny obraz; coś, co wydaje się istnieć, ale w rzeczywistości jest tylko złudzeniem wzrokowym

 (1.2) łow. prowizoryczna łódka lub tratwa, zwykle okryta trzciną, gałęziami lub innym materiałem kamuflującym, używana do podchodzenia i polowania na ptaki wodne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Majak − osiedle w Azerbejdżanie, w rejonie Beyləqan
  • Majak − wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie słuckim, centrum sielsowietu
  • Majak – dawna leśniczówka na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia
  • Majak − wieś na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie bobrujskim
  • Majak − wieś na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie mohylewskim
  • Majak − wieś w Kazachstanie, w obwodzie kostanajskim, w rejonie sarykolskim
  • Majak − historyczna nazwa wsi Majbułak w Kazachstanie, w obwodzie żambylskim, w rejonie żuałyńskim
  • Majak – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie jezioroskim, w gminie Turmont
  • Majak – kolonia na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim, w gminie Butrymańce
  • Majak – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim, w gminie Ejszyszki
  • Majak – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rzesza
  • Majak − miasto w Mołdawii

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) przywidzenie, widziadło, miraż

Wiktionary


majaki

1. halucynacja, złudzenie, urojenie; majaki;
2. w łowiectwie: łódka umajona trzciną, tatarakiem lub gałęziami, używana do polowania na ptactwo wodne


SJP.pl


majakowski

nazwisko


SJP.pl

Zobacz też: Władimir Majakowski.

Majakowski – wieś w Armenii, w prowincji Kotajk. W 2011 roku liczyła 2161 mieszkańców. Swoją obecną nazwę otrzymała na cześć rosyjskiego poety Włodzimierza Majakowskiego. []

Wikipedia


majakowy

→ majak


SJP.pl

Patrz:

majak

majanka

członkini grupy ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących półwysep Jukatan oraz stan Chiapas w południowo-wschodnim Meksyku, Gwatemalę, Belize i zachodnie obszary Hondurasu


SJP.pl


majazaura

rodzaj dinozaura z rodziny hadrozaurów


SJP.pl

Majazaura ("Maiasaura") – rodzaj dinozaura z rodziny hadrozaurów (Hadrosauridae). Jego nazwa oznacza „dobra jaszczurza matka” ( μαια "maia" „dobra matka”; σαυρος "sauros" „jaszczurka”). Ten dinozaur żył na terenach formacji Two Medicine (Montana, USA) wraz z takimi dinozaurami, jak tyranozauryd daspletozaur czy ceratops einiozaur, ok. 74 mln lat temu.

Wikipedia


majański

1. dotyczący Majów, właściwy Majom; majski, majowski;
2. języki majańskie - grupa języków używanych w Ameryce Środkowej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Majami, dotyczący Majów, ich kultury, sztuki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjä̃j̃sʲci, AS: mai ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maja m./ż., maja m., majanista m., majanistka ż., majanistyka m.

 przym. majanistyczny

Wiktionary


majcher

w gwarze złodziejskiej: nóż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. duży nóż używany w bójkach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Majcher (ur. 1962) – polska aktorka
  • Danuta Majcher (ur. 1998) – polska judoczka
  • Mackie Majcher – postać fikcyjna, bohater Opery za 3 grosze
  • Paweł Majcher (ur. 1975) – dziennikarz polski
  • Stanisław Majcher (ur. 1936) – piłkarz polski
  • Władysław Majcher (1920-1944), oficer PSZ na Zachodzie, odznaczony Orderem Virtuti Militari

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostaniesz majchrem pod żebro albo gazrurką w ciemię, zakopią gdzie w piwnicy i cześć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majchernik mos.

 czas. majchrować

Wiktionary


majcherczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Majcherczyk – polski pilot wojskowy, doświadczalny i sportowy
  • Jerzy Majcherczyk – polski podróżnik, odkrywca, kajakarz
  • Julian Majcherczyk – polski pisarz

Wikipedia


majcherek

nazwisko


SJP.pl

Majcherek (927 m) – szczyt w Paśmie Lubania w Gorcach. Wznosi się po północnej stronie polany Studzionki. Północne stoki opadają do doliny Ochotniczanki (Ochotnicy).

Jest to niewybitny szczyt, jego deniwelacja nad przełęczą na polanie Studzionki wynosi około 25 m. Jest całkowicie porośnięty lasem, z wyjątkiem zboczy nad Studzionkami. Południowym podnóżem przez Studzionki prowadzi szlak turystyczny omijający wierzchołek Majcherka.

Wikipedia


majchernik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. środ. przestęp. przestępca posługujący się majchrem (podczas bójki, napadu itp.); nożownik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod Grochowem grasowało trzech braci Kalinowskich, należących do rzędu „majcherników”, czyli używających przy napaściach nożów. Trójka siała postrach śród mieszkańców […], rabując lub żądając okupu.

 (1.1) Na brak u nas waleczności; // Jakoś skarżyć się nie możem; // Niema dnia, by ktoś tam kogo // W bok, lub w brzuch nie kolnął nożem. // Prasa stęka, że „majchernik” // „Majchernika” nożem szturga… // Czemuż jednak nikt nie słyszy // Skarg felczera lub chirurga?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majcher mrz., majchrówka ż.

 czas. majchrować ndk., przemajchrować dk., zamajchrować dk.

Wiktionary


majchrować

czasownik

 (1.1) daw. środ. przestęp. ciąć, piłować, krajać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majcher mrz., majchernik mos., majchrówka ż.

 czas. przemajchrować dk., zamajchrować dk.

Wiktionary


majchrowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Majchrowicz – polski koszykarz
  • Klemens Edmund Majchrowicz – polski żołnierz
  • Stefan Majchrowicz – białoruski publicysta, krytyk literacki i filolog
  • Szymon Majchrowicz – katolicki historyk, pisarz religijny, teolog i kaznodzieja jezuicki

Wikipedia


majchrowski

nazwisko


SJP.pl


majchrzak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Majchrzak (ur. 1935) – polski samorządowiec
  • Dariusz Majchrzak (oficer) – polski oficer
  • Dariusz Majchrzak (aktor) (ur. 1973) – polski aktor
  • Eugeniusz Majchrzak (1944-2016) – polski muzyk
  • Irena Majchrzak (1927-2011) – polska pedagożka, socjolożka
  • Jacek Majchrzak (ur. 1970) – polski piłkarz
  • Jerzy Majchrzak ((ur. 1950) – polski samorządowiec
  • Jolanta Majchrzak (ur. 1953) – polska pianistka i piosenkarka
  • Kacper Majchrzak (ur. 1992) – polski pływak
  • Kamil Majchrzak (ur. 1996) – polski tenisista
  • Katarzyna Majchrzak (ur. 1967) – polska lekkoatletka
  • Kazimiera Majchrzak (1873-1947) – warszawianka, jedna z pierwszych osób, które powróciły do ruin warszawskiego Starego Miasta

Wikipedia


majchrzycki

nazwisko


SJP.pl


majchrzyk

nazwisko


SJP.pl


majciochy

zgrubienie od: majtki; majty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zgrub. majtki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobiło się ciepło, chyba już nie będziesz nosić tych majciochów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtki lm nm., majty lm nm.

Wiktionary


majczak

nazwisko


SJP.pl


majda

machać, wywijać, kiwać czymś; majtać, fajtać


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bohdana Majda – polska aktorka
  • Krzysztof Majda – polski piłkarz
  • Michał Majda – polski wojskowy
  • Tadeusz Majda – polski orientalista, turkolog
  • Wojciech Majda – polski scenograf filmowy

Wikipedia


majdak

nazwisko


SJP.pl


majdan

potocznie: duży bagaż, czyjeś rzeczy, toboły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. czyjeś rzeczy, tłumoki, toboły

 (1.2) przest. plac we wsi, w obozie wojskowym lub w warowni

 (1.3) gw-pl|Warszawa. ładunek gazet

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • majdan – termin urbanistyczny
    • Majdan – plac w Kijowie
  • majdan – środkowa część łuku
  • Joanna Majdan – polska szachistka
  • Radosław Majdan – polski piłkarz
  • Majdan – część miasta Chełm
  • Majdan – część miasta Hajnówka
  • Majdan – część miasta Muszyna
  • Majdan – część miasta Puławy
  • Majdan – część miasta Rejowiec Fabryczny
  • Majdan – część miasta Tyszowce
  • Majdan – część miasta Zamość

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na majdanie grodziska odtworzono też kamienny kurhan z okresu wczesnosłowiańskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajdãn, AS: mai ̯dãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdaniarz mos., majdanik mrz.

Wiktionary


majdanek

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. dzielnica Lublina;
3. dzielnica Tarnobrzega;
4. hitlerowski obóz koncentracyjny w Lublinie w latach 1941-1944


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • KL Lublin – były, nazistowski, niemiecki obóz koncentracyjny na peryferiach Lublina, zwany potocznie Majdankiem.
  • Majdanek – część miasta Lublin
  • Majdanek – część miasta Tarnobrzeg
  • Majdanek – część wsi Bononia w pow. biłgorajskim, w gminie Goraj
  • Majdanek – część wsi Wólka Abramowska w pow. biłgorajskim, w gminie Goraj
  • Majdanek – część wsi Zastawie w pow. biłgorajskim, w gminie Goraj
  • Majdanek – część wsi Rakówka w pow. biłgorajskim, w gminie Księżpol
  • Majdanek – część wsi Jedlinki w pow. biłgorajskim, w gminie Potok Górny
  • Majdanek – część wsi Plisków w pow. chełmskim, w gminie Leśniowice
  • Majdanek – część wsi Sarniak w pow. chełmskim, w gminie Leśniowice
  • Majdanek – przysiółek kolonii Wólka Kańska-Kolonia w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec Fabryczny
  • Majdanek – część wsi Leśniczówka w pow. chełmskim, w gminie Ruda-Huta

Wikipedia


majdaniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. złodziejska złodziej, który kradnie na dworcach

 (1.2) gw-pl|Warszawa. osoba, która rozwozi gazety do kiosków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: majˈdãɲaʃ, AS: mai ̯dãńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdan

Wiktionary


majdanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od majdan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie majdan, lecz tylko mały majdanik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdan m.

Wiktionary


majdankowski

→ Majdanek


SJP.pl

Patrz:

Majdanek

majdać

machać, wywijać, kiwać czymś; majtać, fajtać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. majdnąć)

 (1.1) zob. majtać.

czasownik zwrotny niedokonany majdać się (dk. majdnąć się)

 (2.1) zob. majtać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdnąć dk., majtać ndk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk belontać

Wiktionary


majdański

→ Majdan


SJP.pl

Patrz:

Majdan

majdok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mańkut

Wiktionary


majdrować

majstrować; potocznie:
1. nieudolnie naprawiać lub obsługiwać coś;
2. manipulować przy czymś


SJP.pl


majdziński

nazwisko


SJP.pl


majecki

nazwisko


SJP.pl


majek

1. rodzaj z rodziny oleicowatych (majkowatych), obejmujący liczne gatunki metalicznie zielonych chrząszczy długości 12-22 mm, używanych dawniej do produkcji leków i afrodyzjaków, zamieszkujący głównie kraje zwrotnikowe;
2. majka lekarska, majka kantaryda - chrząszcz z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; kantaryda, pryszczel lekarski, pryszczawka, mucha hiszpańska


SJP.pl


majenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|maić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maj m.

 przym. majowy

Wiktionary


majer

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Majer – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w mieście Vrbovsko
  • Majer – imię męskie
  • Majer – nazwisko
  • Dawid Majer (ur. 1981), polski poeta
  • Henryk Majer (ur. 1963), polski piłkarz
  • Janusz Majer (ur. 1946), polski alpinista, himalaista i podróżnik
  • Josef Majer (1925-2013), piłkarz czeski
  • Józef Majer (1808-1899), polski lekarz, przyrodnik, antropolog, encyklopedysta, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Krzysztof Majer (ur. 1976), polski filolog i tłumacz literatury anglojęzycznej
  • Lovro Majer (ur. 1998), chorwacki piłkarz
  • Piotr Majer (ur. 1950), polski historyk, profesor nauk humanistycznych
  • Piotr Majer (ur. 1965), polski duchowny rzymskokatolicki, kanonista

Wikipedia


majeran

roślina przyprawowa i lecznicza z rodziny jasnotowatych; majeranek, lebiodka majeranek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. majeranek

Wiktionary


majeranek

1. roślina przyprawowa i lecznicza z rodziny jasnotowatych; majeran, lebiodka majeranek;
2. przyprawa z suszonych liści tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;

 (1.2) kulin. przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od zeszłego roku uprawiam majeranek w doniczkach.

 (1.2) Dorzuć do grochówki odrobinę majeranku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɛˈrãnɛk, AS: mai ̯erãnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majerankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lebiodka majeranek, majeranek ogrodowy, majeran ogrodowy

Wiktionary


majerankowy

przymiotnik od: majeranek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z majerankiem, dotyczący majeranku; zawierający majeranek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majeranek mrz.

Wiktionary


majerczyk

nazwisko


SJP.pl


majerek

nazwisko


SJP.pl


majerkiewicz

nazwisko


SJP.pl


majerowicz

nazwisko


SJP.pl


majerski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Juliusz Majerski (1908-1982) – malarz abstrakcjonista
  • Stanisław Majerski (architekt) (1872-1926) – architekt
  • Stanisław Majerski (geograf) (1852-1926) – geograf i historyk
  • Zygmunt Majerski (1909-1979) – architekt

Wikipedia


majestacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od majestat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie majestat, lecz tylko mały majestacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majestat m.

Wiktionary


majestat

1. dostojeństwo, powaga;
2. godność monarchy; monarcha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

 (1.2) godność i władza monarchy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɛstat, AS: mai ̯estat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majestatyczny

 rzecz. majestacik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojeństwo, dostojność, powaga, okazałość, godność, podn. patos, wzniosłość, podniosłość

 (1.2) godność, królewskość

Wiktionary


majestator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Spisz. monarcha, władca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majestatorowy

Wiktionary


majestatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: majestatycznie


SJP.pl


majestatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: majestatyczny


SJP.pl


majestatyczność

1. pełen dostojeństwa i powagi
2. imponujący wielkością i okazałością


SJP.pl


majestatyczny

1. pełen majestatu, dostojeństwa; wyniosły, wspaniały;
2. dawniej: związany z monarchą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. pełen dostojnej powagi

 (1.2) imponujący okazałością, wspaniałością; wielki, okazały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stern był mężczyzną przystojnym i noszącym się w sposób nieco majestatyczny.

 (1.2) Przez ostatnie miesiące takich transportów jeździło coraz mniej, ale zdarzały się takie chwile jak ta, gdy pociąg toczący się wolno przez dworzec przewoził majestatyczne, ogromne cielska tygrysów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɛstaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: mai ̯estatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majestat m., majestatyczność ż.

 przym. majestatowy

 przysł. majestatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojny, wzniosły, dumny, czcigodny

 (1.2) wspaniały, wielki

Wiktionary


majeutyczny

metoda majeutyczna - metoda nauczania wymyślona i stosowana przez Sokratesa, polegająca na skłanianiu do samodzielnego rozwiązania problemu poprzez stawianie kolejnych pytań


SJP.pl


majeutyka

metoda nauczania filozofii, polegająca na takim zadawaniu pytań, by rozmówca sam doszedł do prawidłowego twierdzenia; metoda majeutyczna


SJP.pl

Me

Wikipedia


majewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Franciszek Majewicz (ur. 1949) – polski językoznawca, filolog, profesor, poliglota znający 10 języków biegle i 40 biernie
  • Georg Majewicz (1897-1965) – niemiecki malarz
  • Henryk Majewicz (1925-2013) – polski zegarmistrz, powstaniec warszawski
  • Mieczysław Edward Majewicz (1899-1985) – polski żołnierz, plutonowy podchorąży Wojska Polskiego, powstaniec warszawski
  • Ryszard Andrzej Majewicz (ur. 1960) – polski specjalista ds. gospodarki wodnej, działacz Solidarności, radny Wrocławia, wiceprezes Fundacji Otwartego Muzeum Techniki
  • Stefan Majewicz (1910-1944) – polski nauczyciel, urzędnik i żołnierz, porucznik Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej, cichociemny, kawaler Orderu Virtuti Militari

Wikipedia


majewski

nazwisko


SJP.pl

Majewski (forma żeńska: Majewska; liczba mnoga: Majewscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 46 379 osób.

Wikipedia


majgier

nazwisko


SJP.pl


majka

1. rodzaj z rodziny oleicowatych (majkowatych), obejmujący liczne gatunki metalicznie zielonych chrząszczy długości 12-22 mm, używanych dawniej do produkcji leków i afrodyzjaków, zamieszkujący głównie kraje zwrotnikowe;
2. majka lekarska, majka kantaryda - chrząszcz z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; kantaryda, pryszczel lekarski, pryszczawka, mucha hiszpańska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. rodzaj chrząszcza o zielonej metalicznej barwie

 (1.2) pot. lewa ręka

 (1.3) pot. pogard. mańkut

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Majka – zdrobnienie od imienia Maja
  • majka (Lytta) – rodzaj chrząszczy z rodziny oleicowatych
  • Majka – serial telewizyjny
  • Majka – nagroda muzyczna imienia Marii „Majki” Jurkowskiej przyznawana przez redakcję muzyczną Programu III Polskiego Radia
  • Majka Jeżowska (ur. 1960) – polska piosenkarka i kompozytorka
  • Majka – nazwisko
  • Jadwiga Majka (ur. 1931) – polska lekkoatletka, oszczepniczka
  • Gracjan Majka (1937–2014) – polski kapucyn, prezbiter zakonny, wykładowca, rekolekcjonista
  • Józef Majka (1918–1993) – polski duchowny katolicki, teolog, filozof, socjolog,
  • Krzysztof Majka (ur. 1936) – polski naukowiec, specjalista z dziedziny energetyki oraz elektrotechniki
  • Krzysztof Majka (ur. 1949) – polski polityk i dyplomata
  • Marian Majka (ur. 1959) – polski samorządowiec, prezydent Przemyśla

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmajka, AS: mai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majka lekarska, kantaryda, pryszczel lekarski

Wiktionary


majkifer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. nazwa systematyczna|Melolontha melolontha|Linnaeus|ref=tak., chrabąszcz majowy

Wiktionary


majkong

gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych; majkong krabożerny, lis krabojad


SJP.pl

Majkong ("Cerdocyon") – rodzaj ssaków z rodziny psowatych (Canidae).

Wikipedia


majkop

stolica Adygei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei;

Wiktionary

Zobacz też: Majkop (kurhan).

Majkop ( Майко́п, , "Məeqwāpă") – stolica Adygei, autonomicznej republiki, wchodzącej w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca nad Biełą.

W mieście działa sieć trolejbusowa. W mieście rozwinął się przemysł drzewny, chemiczny, maszynowy oraz spożywczy. Znajduje się tu również nieczynny port lotniczy Majkop.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. majkopianin m., majkopianka ż.

 przym. majkopski

Wiktionary


majkopski

→ Majkop (stolica Adygei)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Majkopem, dotyczący Majkopu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majkop mrz.

Wiktionary


majkowate

rodzina owadów z rzędu chrząszczy; oleicowate


SJP.pl


majkowaty

o cechach majkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


majkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Majkowski (1876–1938) – kaszubski pisarz, dziennikarz, poeta i dramaturg, działacz społeczny, kulturalny, polityczny, doktor medycyny i lekarz.
  • Andrzej Majkowski (ur. 1939) – polski dyplomata, urzędnik, w latach 1996–2005 podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP.
  • Benedykt Majkowski (1893–1953) – polski oficer, podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
  • Boļeslavs Maikovskis (Bolesław Majkowski) (1904–1996) – łotewski oficer policji pomocniczej na służbie niemieckiej.
  • Bolesław Majkowski – polski kierowca rajdowy.
  • Edmund Majkowski (1929–2009) – polski artysta rzeźbiarz, specjalizujący się w tematyce batalistycznej i historycznej.
  • Jan Majkowski (1828–1905) – polski działacz polityczny członek Centralnego Komitetu Narodowego, współautor Manifestu 22 stycznia.
  • Jerzy Majkowski (1928–2019) – polski działacz konspiracji w czasie II wojny światowej oraz powojenny działacz kombatancki, prof. zw. dr hab. n. med.
  • Józef Majkowski (1915–1987) – polski jezuita, duszpasterz akademicki, wykładowca psychologii religii i teologii ascetycznej, doktor nauk kościelnych, poeta.
  • Krzysztof Majkowski (ur. 1957) – polski polityk, z zawodu energetyk, senator VII kadencji.
  • Krzysztof Majkowski (ur. 1978) – polski hokeista i trener.
  • Marian Majkowski (1912–1926) – polski pisarz kaszubski.

Wikipedia


majkowy

→ majka


SJP.pl

Patrz:

majka

majkut

nazwisko


SJP.pl


majloch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Częstochowa. niezaradny alkoholik, pijak

Wiktionary


majluft

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. zob. majówka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajluft, AS: mai ̯luft

Wiktionary


majna

ptak z rodziny szpaków, występujący na Nowej Gwinei, Archipelagu Bismarcka i Wyspach Salomona


SJP.pl


majnusz

nazwisko


SJP.pl


majolika

1. rodzaj fajansu specyficznie farbowanego i wypalanego;
2. wyrób z tego fajansu, zwłaszcza naczynie z Włoch lub Hiszpanii z XVI-XVII wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) materiał ceramiczny z gliny pokrytej polewą ołowiowo-cynową;

Wiktionary

Ma

Wikipedia


majolikowy

przymiotnik od: majolika


SJP.pl


majonez

sos do potraw sporządzony z żółtek, oliwy i przypraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

Wiktionary

Majonez (z mayonnaise) – gęsty sos, emulsja wytwarzana z oleju roślinnego, żółtek jajek i dodatków smakowych, o szerokim zastosowaniu kulinarnym.

Początkowo wyrabiany domowo (ręcznie) na bieżące potrzeby, od początku XX wieku także przemysłowo, w postaci do dłuższego przechowywania. Głównym składnikiem klasycznego majonezu jest oliwa z dodatkiem surowego żółtka, jako składnika emulgującego, przyprawiona octem winnym lub cytryną, solą i białym pieprzem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kanapki wolę majonez bardziej niż masło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɔ̃nɛs, AS: mai ̯õnes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majonezówka ż.

:: zdrobn. majonezik m.

 przym. majonezowy

Wiktionary


majonezikowy

→ majonezik


SJP.pl

Patrz:

majonezik

majonezowy

przymiotnik od: majonez


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z majonezem, dotyczący majonezu; zawierający majonez

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majonez mrz.

Wiktionary


major

oficerski stopień wojskowy, wyższy rangą od kapitana; żołnierz mający ten stopień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmajɔr, AS: mai ̯or

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. mjr

Wiktionary


majoracki

związany z majoratem; majoratowy


SJP.pl


majoran

gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych; majeranek ogrodowy, lebiodka majeranek


SJP.pl


majoranta

pojęcie z zakresu teorii szeregów nieskończonych


SJP.pl


majorat

1. sposób dziedziczenia, według którego cały majątek przechodzi na najstarszego syna lub jego najbliższego krewnego;
2. majątek dziedziczony w taki sposób;
3. w dawnej Polsce: wielki, niepodzielny majątek rodowy; ordynacja


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • majorat (majątek) – ordynacja, która może być dziedziczona tylko przez najstarszego syna lub innego najstarszego krewnego
  • Majorat – część wsi Lubomin Rządowy w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławski, w gminie Boniewo
  • Majorat – kolonia w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Zakrzówek
  • Majorat – część wsi Braciejowice w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Łaziska
  • Majorat – część wsi Dylów Rządowy w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Pajęczno
  • Majorat – część wsi Wydrzyn w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
  • Majorat – część wsi Opojowice w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
  • Majorat – część wsi Szynkielów w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
  • Majorat – część wsi Krzyworzeka w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Mokrsko
  • Majorat – część wsi Mokrsko w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Mokrsko
  • Majorat – osada w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
  • Majorat – przysiółek wsi Zabagnie w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom

Wikipedia


majoratowy

związany z majoratem; majoracki


SJP.pl


majorczyk

nazwisko


SJP.pl


majordom

zarządca dworu i dóbr królewskich w państwach frankońskich; majordomus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. urzędnik w państwie frankijskim

 (1.2) daw. zarządca w domach możnowładców;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Majordom – urzędnik zarządzający dworem władcy w średniowiecznej Europie
  • Majordom – zarządca w rezydencjach, zarządzający również służbą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grimoald został majordomem Austrazji po śmierci ojca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majordomostwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majordomus

 (1.2) majordomus

Wiktionary


majordomostwo

urząd, funkcja majordoma (majordomusa)


SJP.pl


majordomus

zarządca dworu i dóbr królewskich w państwach frankońskich; majordom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. urzędnik w państwie frankijskim

 (1.2) daw. zarządca w domach możnowładców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majordomostwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majordom

 (1.2) majordom

Wiktionary


majordomuska

→ majordomus


SJP.pl

Patrz:

majordomus

majorek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Majorek (strona ujednoznaczniająca)
  • Stanisław Majorek – polski trener piłki ręcznej

Wikipedia


majorette

[czytaj: mażoret] marka zabawek i firma


SJP.pl


majorka

wyspa hiszpańska w zachodniej części Morza Śródziemnego; Mallorca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Wiktionary

Majorka (hiszp. i kat. "Mallorca") – największa w archipelagu Balearów wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym o długości około 100 km i powierzchni 3640 km². Według danych spisu ludności INE na 1 stycznia 2024 roku zamieszkiwało ją 957 726 mieszkańców. Głównym miastem i stolicą wyspy jest Palma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Majorce żyje około 800 tysięcy mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorkańczyk mos., Majorkanin mos., Majorkanka ż., majorkiński m.

 przym. majorkański, majorkiński

Wiktionary


majorkanin

mieszkaniec Majorki (wyspy na Morzu Śródziemnym)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Majorki; osoba z tej wyspy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorka ż., Majorkańczyk mos.

:: fż. Majorkanka ż.

 przym. majorkański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Majorkańczyk, Majorczyk

Wiktionary


majorkanka

mieszkanka Majorki (wyspy na Morzu Śródziemnym)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Majorki; kobieta z tej wyspy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorka ż.

:: fm. Majorkanin mos.

 przym. majorkański

Wiktionary


majorkańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Majorki; osoba z tej wyspy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorka ż., Majorkanin mos.

:: fż. Majorkanka ż.

 przym. majorkański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Majorkanin, Majorczyk

Wiktionary


majorkański

→ Majorka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Majorką, dotyczący Majorki

Wiktionary

Patrz:

Majorka

Przykłady

 (1.1) W roku 1328 najmniej 20 statków majorkańskich popłynęło do środkowej Barbarii. Należy tu jednak zaznaczyć, że statki majorkańskie były raczej niewielkie i pod względem tonażu nie mogły się mierzyć z barcelońskimi, a tym bardziej z genueńskimi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majorkańczyk mos., Majorka ż., Majorkanin mos., Majorkanka ż.

Wiktionary


majorostwo

major z żoną


SJP.pl


majorowa

potocznie: żona majora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żona majora

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɔˈrɔva, AS: mai ̯orova

Wiktionary


majorowski

→ major; majorski


SJP.pl


majorowy

1. oparty na gamie z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem; dur, durowy, major;
2. żartobliwie: należący do majora; majorski, majorowski


SJP.pl


majors

[czytaj: mejdżers] określenie największych wytwórni muzycznych narzucających swoje prawa innym


SJP.pl


majorski

→ major; majorowski


SJP.pl


majorstwo

stopień, ranga, stanowisko majora; majorostwo


SJP.pl


majorytet

większość, przewaga głosów przy głosowaniu


SJP.pl


majoryzacja

liczebna dominacja w głosowaniu, przeprowadzanie woli większości głosujących


SJP.pl

Majoryzacja – górne ograniczanie wartości bezwzględnej danej funkcji przez funkcję wykładniczą (np. eksponencjalną).

Wikipedia


majorzysko

zgrubienie od: major; poufale o majorze


SJP.pl


majotta

wspólnota departamentalna Francji, położona w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

 (1.2) geogr. polit. terytorium zamorskie Francji na wyspie Majotcie (1.1)

Wiktionary

Majotta ( Mayotte, Département de Mayotte) – francuski departament i region zamorski położony w Kanale Mozambickim na Oceanie Indyjskim.

Powierzchnia departamentu wynosi 374 km², w tym głównej wyspy 363 km². W roku 2018 liczyła 256 518 mieszkańców. Językiem urzędowym jest francuski. Ponadto w użyciu jest dialekt języka suahili – maore (shimaore). Dominującą religią jest islam, który wyznaje 97% mieszkańców wyspy. Klimat zwrotnikowy morski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Majotta jest terytorium zamorskim Francji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɔtːa, AS: mai ̯o•ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majotyjczyk mos., Majotyjka ż.

 przym. majotyjski

Wiktionary


majotyjczyk

mieszkaniec Majotty (wspólnoty departamentalnej Francji położonej w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Majotty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majotta ż.

:: fż. Majotyjka ż.

 przym. majotyjski

Wiktionary


majotyjka

mieszkanka Majotty, wspólnoty departamentalnej Francji położonej w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów


SJP.pl


majotyjski

przymiotnik od: Majotta (wspólnota departamentalna Francji, położona w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Majottą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Majotta ż., Majotyjczyk mos., Majotyjka ż.

Wiktionary


majowe

nabożeństwo majowe


SJP.pl

Patrz:

maj

majowie

grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących półwysep Jukatan oraz stan Chiapas w południowo-wschodnim Meksyku, Gwatemalę, Belize i zachodnie obszary Hondurasu


SJP.pl

Majowie – grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących południowo-wschodni Meksyk (półwysep Jukatan i stan Chiapas), Gwatemalę, Belize i zach. Honduras.

Wikipedia


majownik

roślina z rodziny liliowatych, podobna do konwalii, rosnąca w lasach liściastych; konwalijka dwulistna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przytulia wonna
  • konwalijka dwulistna

Wikipedia


majowski

dotyczący Majów, właściwy Majom; majański, majski


SJP.pl


majowy

→ maj


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z majem, dotyczący maja

Wiktionary

Patrz:

maj

Wymowa:

IPA: maˈjɔvɨ, AS: mai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maj m., majówka ż., maik m., majenie n., umajenie n.

 czas. maić ndk., umaić dk.

Wiktionary


majsak

nazwisko


SJP.pl


majsel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg-pl|Poznań. przecinak

Wiktionary


majski

dotyczący Majów, właściwy Majom; majański, majowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Mają (rzeką na Syberii w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maja ż.

Wiktionary


majster

1. rzemieślnik prowadzący warsztat, szkolący uczniów w swoim rzemiośle;
2. osoba o odpowiednim przygotowaniu zawodowym nadzorująca pracę podległych sobie robotników;
3. potocznie: dobry fachowiec; specjalista, mistrz;
4. potocznie: człowiek zręczny, sprytny, zdolny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) samodzielny rzemieślnik, który prowadzi warsztat i szkoli uczniów

 (1.2) osoba, która bezpośrednio nadzoruje pracę robotników w fabryce lub na budowie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Majster, polski miesięcznik typu zrób to sam (od 1993)
  • majster (pot.) – mistrz (wykwalifikowany pracownik)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. majsterkowanie n., zmajstrowanie n., majstrowanie n., majstrowa ż., majsterka ż., majstrówna ż.

 czas. majstrować ndk., majsterkować ndk., zmajstrować dk.

 przym. majstrowy

Wiktionary


majster-klepka

majsterklepka; potocznie:
1. mężczyzna umiejący dobrze wykonać różne, stosunkowo proste naprawy i prace remontowe; złota rączka;
2. mężczyzna, który bez przygotowania fachowego zabiera się do różnych prac technicznych i robi to nieudolnie


SJP.pl


majsterek

nazwisko


SJP.pl


majsterka

nazwisko


SJP.pl


majsterklepka

majster-klepka; potocznie:
1. mężczyzna umiejący dobrze wykonać różne, stosunkowo proste naprawy i prace remontowe; złota rączka;
2. mężczyzna, który bez przygotowania fachowego zabiera się do różnych prac technicznych i robi to nieudolnie


SJP.pl


majsterkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonywanie ręcznej pracy technicznej przy użyciu narzędzi, na ogół na własne potrzeby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajstɛrkɔˈvãɲɛ, AS: mai ̯sterkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majster mos., majstrowa ż., majstrówna ż., majsterkowicz mos.

 czas. majsterkować ndk.

Wiktionary


majsterkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wykonywać ręczną pracę techniczną przy użyciu narzędzi, na ogół na własne potrzeby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja zawsze lubiłem majsterkować i wykonywać precyzyjne naprawy, dlatego postanowiłem uczyć się w tym kierunku.

 (1.1) Lubił majsterkować, więc z drewnianych listewek zrobił zręczną ramkę, na której rozpiął inny świat Jenny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajstɛrˈkɔvat͡ɕ, AS: mai ̯sterkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majstrówna ż., majstrowa ż., majster mos., majsterkowicz mos., majsterkowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajstlować

Wiktionary


majsterkowicz

osoba lubiąca majsterkować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba lubiąca wytwarzanie lub naprawianie rzeczy za pomocą prostych narzędzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek Róży jest majsterkowiczem, w wolnym czasie robi budki lęgowe dla ptaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majsterkowanie n., majsterek mos., majsterka ż.

 czas. majsterkować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajstlyrz

Wiktionary


majsterkowiczka

→ majsterkowicz


SJP.pl

Patrz:

majsterkowicz

majstersinger

[czytaj: majster-z-inger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majsterzenger, majsterzinger, meistersinger


SJP.pl


majstersztyk

wybitne osiągnięcie w dziedzinie sztuki; arcydzieło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. coś wyjątkowo udanego, umiejętnie przeprowadzonego; osiągnięcie

 (1.2) środ. rzem. przedmiot, produkt będący sprawdzianem umiejętności zawodowych rzemieślnika, warunek uzyskania tytułu mistrza

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widziałeś go w tym najnowszym spektaklu? Jego gra to prawdziwy majstersztyk.

 (1.2) Jego zegary, prawdziwe majstersztyki, zdobiły salony Wiednia i Berlina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: majˈstɛrʃtɨk, AS: mai ̯sterštyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arcydzieło

Wiktionary


majsterszula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. wyższa szkoła artystyczna

Wiktionary


majsterzenger

[czytaj: majster-zenger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzinger, meistersinger


SJP.pl


majsterzinger

[czytaj: majster-z-inger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzenger, meistersinger


SJP.pl


majsterzynger

[czytaj: majster-zynger] rzadko: średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzenger, meistersinger, majsterzinger


SJP.pl


majstrat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Kresy. urząd miejski, magistrat

Wiktionary


majstrostwo

zajęcie, tytuł majstra (rzemieślnika prowadzącego warsztat)


SJP.pl


majstrowa

potocznie: żona majstra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona majstra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majsterkowanie n., zmajstrowanie n., majstrowanie n., majster m., majsterka ż., majstrówna ż.

 czas. majstrować ndk., majsterkować ndk., zmajstrować dk.

 przym. majstrowy

Wiktionary


majstrować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zmajstrować)

 (1.1) pot. wykonywać drobne, zwykle praktyczne prace przy czymś, posługując się narzędziami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbyś lubi majstrować przy elektronice.

Wiktionary


majstrowski

charakterystyczny dla majstra, podobny do majstra, związany z majstrem; majsterski


SJP.pl


majstrowy

przymiotnik od: majster


SJP.pl


majstrówna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka majstra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majsterkowanie n., zmajstrowanie n., majstrowanie n., majstrowa ż., majsterka ż., majster m.

 czas. majstrować ndk., majsterkować ndk., zmajstrować dk.

 przym. majstrowy

Wiktionary


majsur

miasto w Indiach


SJP.pl

Majsur ( Mysore) – historyczne państwo w południowym Dekanie, na terenie obecnych Indii, włączone do nich w 1947 roku.

Wikipedia


majsurski

→ Majsur


SJP.pl

Patrz:

Majsur

majtadały

potocznie: duże, szerokie majtki; majtasy


SJP.pl


majtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. machanie czymś luźno zwisającym lub giętkim

 (1.2) pot. rzucanie czymś z rozmachem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtać ndk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary


majtaski

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ekspr. majtki

Wiktionary


majtasy

potocznie:
1. duże, szerokie majtki; majtadały;
2. krótkie spodenki chłopięce; majtki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zgrub. majtki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba zostawiłaś w przebieralni majtasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtki lm nm., majty lm nm.

Wiktionary


majtać

machać, wywijać, kiwać czymś; majdać, fajtać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. majtnąć)

 (1.1) pot. machać czymś luźno zwisającym lub giętkim

 (1.2) pot. rzucać coś lub czymś z rozmachem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajtat͡ɕ, AS: mai ̯tać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majdać

 (1.2) majdać

 (2.1) majdać się

Wiktionary


majtczak

nazwisko


SJP.pl


majteczki

1. zdrobnienie od: majtki (dolna część bielizny);
2. zdrobnienie od: majtki (krótkie spodenki chłopięce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: majtki

 (1.2) małe majtki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na plażaaży będziecie sobie biegać w samych majteczkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomajtanie n., majtanie n., majtki lm nm., majtusie lm nm.

 czas. majdać, majtać, majtnąć, pomajtać

Wiktionary


majteczkowy

1. różowy o wyblakłym odcieniu; majtkowy;
2. → majteczki


SJP.pl

Patrz:

majteczki

majtek

pomocnik marynarski wykonujący proste prace na statku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mar. żegl. najniższy stopniem marynarz

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|majtki.

Wiktionary

Majtek – marynarz wykonujący proste prace związane z żeglugą i utrzymywaniem porządku na statku. Majtka nazywano także chłopcem okrętowym albo pokładowym. Majtek spełniał najrozmaitsze posługi: mógł szorować pokład, klarować liny, pomagać kukowi czy przenosić wiadomości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwóch majtków przesiadło na szalupę i pomogło nam płynąć ku okrętowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopiec okrętowy; rzad. chłopiec pokładowy

Wiktionary


majtki

1. dolna część bielizny zakrywająca pośladki i genitalia;
2. potocznie: krótkie spodenki chłopięce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kraw. odzież. dolna część bielizny okrywająca biodra;

 (1.2) daw. odzież. spodnie męskie

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M. i W. plural|majtek.

Wiktionary

Majtki – rodzaj bielizny okrywającej zwykle genitalia, krocze i pośladki. Dawniej słowo to oznaczało również spodnie męskie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włóż czyste majtki, kiedy pójdziesz do lekarza.

 (1.1) Kiedy jej przywiózł bluzkę, nic nie mówiłam, ale kiedy się zjawił z tuzinem koronkowych majtek, całkiem przezroczystych, powiedziałam mu parę słów do słuchu, bo jakże może kawaler pannie majtki kupować, i to takie, jakby ich nie było?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajtʲci, AS: mai ̯tʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtek mos.

:: zgrub. majty nmos., majtasy nmos., majciochy nmos.

:: zdrobn. majteczki nmos., majtusie nmos.

 przym. majtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrub. majty, majtasy; pot. gacie, gatki; gw. Górny Śląsk badki, batki

Wiktionary


majtkowy

1. różowy o wyblakłym odcieniu; majteczkowy;
2. → majtki;
3. → majtek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z majtkami, dotyczący majtek

Wiktionary

Patrz:

majtki;
3. → majtek

Powiązane:

 rzecz. majtki nmos.

Wiktionary


majtnąć

kiwnąć, wywinąć czymś; machnąć


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. majtać)

 (1.1) dokonany od|majtać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmajtnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: mai ̯tnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtać ndk., pomajtać dk.

Wiktionary


majtusie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: majtki

 (1.2) małe majtki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bożenka też biega w samych majtusiach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomajtanie n., majtanie n., majtki lm nm., majteczki lm nm.

 czas. majdać, majtać, majtnąć, pomajtać

Wiktionary


majty

potocznie: majtki, zwłaszcza dużego rozmiaru; majtasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zgrub. majtki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś zostawił w pralce niebieskie majty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majtasy nmos., majciochy nmos., majtki lm nm.

Wiktionary


majtyka

nazwisko


SJP.pl


majufes

żydowska pieśń śpiewana podczas obrzędów religijnych i zwyczajowych


SJP.pl


majuro

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Wysp Marshalla;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈd͡ʒurɔ, AS: maǯuro

Wiktionary


majuskuła

duża litera alfabetu; wersalik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) typogr. duża litera;

Wiktionary

Majuskuła (wersalik, wielka litera, duża litera) – każda z dużych liter alfabetu, tj. większego formatu i/lub innego kształtu w stosunku do małej. Majuskuły występują jedynie w pismach dwuszeregowych, jak cyrylica, łacinka, alfabet ormiański czy grecki, a nie występują w pismach jednoszeregowych, jak awestyjskie czy aurebesh.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kopista mógł zrobić błąd z powodu graficznego podobieństwa słów greckich pisanych majuskułami (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajuˈskuwa, AS: mai ̯uskuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majuskułowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duża litera, wielka litera, wersalik

Wiktionary


majuskułowy

przymiotnik od: majuskuła


SJP.pl


majyntny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. majętny, bogaty

Wiktionary


majzel

stalowe narzędzie o ostrzu tnącym, używane do cięcia blachy, prętów itp.; mesel, messel, przecinak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraków. techn. przecinak

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Majzel (ur. 1936) – polska polityczka
  • Bartłomiej Majzel (ur. 1974) – polski poeta, podróżnik i krytyk muzyczny
  • Eleonora Grzondziel-Majzel (1921–1993) – polska kompozytorka i pedagożka
  • Eliasz Chaim Majzel (1821–1912) – polski Żyd, rabin
  • Nachman Majzel (1887–1966) – żydowski wydawca, publicysta, krytyk literacki i historyk literatury jidysz
  • Noach Majzel (1891–1952) – łotewski lekarz i działacz socjalistyczny pochodzenia żydowskiego
  • Siergiej Majzel (1882–1955) – radziecki fizyk
  • Wiaczesław Majzel (ur. 1972) – izraelski bokser

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. majzlik mrz.

Wiktionary


majzlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. przecinak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majzel m.

Wiktionary


majóneza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. majonez

Wiktionary


majówka

1. wycieczka za miasto późną wiosną lub latem;
2. otwarta impreza na powietrzu w okresie wiosennym lub letnim;
3. dni wolne od pracy z okazji Święta Pracy oraz Święta Konstytucji Trzeciego Maja;
4. potocznie: nabożeństwo majowe;
5. środowiskowo: ciężarna kobieta o terminie porodu planowanym na maj;
6. majówka wiosenna - gatunek grzyba z rodziny kępkowcowatych; gęśnica wiosenna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. organizowana w maju, albo ogólnie wiosną lub latem, wycieczka za miasto

 (1.2) pot. wspólne określenie Święta Pracy i Święta Narodowego Trzeciego Maja razem z dniami wolnymi od pracy przypadającymi tuż przed lub tuż po nich

 (1.4) rel. nabożeństwo majowe ku czci Matki Bożej;

 (1.5) gw-pl|Bukowina. narcyz

 (1.6) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. wczesny owoc czereśni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • majówka – wiosenna wycieczka za miasto
  • nabożeństwo majowe
  • majówka, gęśnica (Calocybe) – rodzaj grzyba z rodziny gąskowatych
  • Majówka – struga, dopływ Młynówki
  • Majówka – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany.
  • Majówka – przysiółek wsi Bieliszów, w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Jemielno
  • Majówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Pabianice
  • Majówka – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Grabówka
  • Majówka – osiedle Starachowic
  • Majówka – kolonia w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rudomino

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Majówkę 2016 uważamy za otwartą. Gdzie jesteście?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjufka, AS: mai ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maj m., maik m., majówczarz m., majówkarz m., majówkowicz m.

 czas. majówkować

 przym. majówkowy, majowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majluft

 (1.4) nabożeństwo majowe

Wiktionary


majówkowy

przymiotnik od: majówka


SJP.pl


mająteczek

zdrobnienie od: majątek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: majątek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majątkowy

Wiktionary


majątek

1. posiadłość ziemska;
2. ogół praw dających się ocenić pieniężnie (aktywów), przysługujących określonej osobie fizycznej lub prawnej; stan posiadania; mienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bogactwo, fortuna

 (1.2) praw. księg. stan posiadania

 (1.3) posiadłość ziemska

 (1.4) przen. coś bardzo cennego

Wiktionary

Zobacz też: majątek w innych znaczeniach tego słowa.

Majątek – w prawie cywilnym oznacza aktywa i pasywa majątkowe. Do majątku mogą wchodzić długi (które są pasywami majątkowymi). Majątek stanowi podstawowy składnik działalności gospodarczej, jest to tzw. majątek produkcyjny. Majątek brutto pomniejszony o zobowiązania stanowi majątek netto. Majątek zawsze jest odnoszony do konkretnego podmiotu, do którego należy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pieniądze, samochody, akcje… odziedziczyłeś niezły majątek.

 (1.3) W grudniu powrócili dziedzice z letniej przejażdżki i zaraz rozeszła się wieść, że chcą sprzedać majątek.

 (1.4) Może mu się co zdarzyło? może go napadli?

:: Szare piórka oskubali, srebrny głosik skradli?

:: To przez zazdrość! To skowronek z bandą skowroniątek!

:: Piórka – głupstwo, bo odrosną, ale głos – majątek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɔ̃ntɛk, AS: mai ̯õntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majętność ż.

 przym. majątkowy, majętny

 przysł. majątkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogactwo, fortuna

 (1.3) posiadłość ziemska, dobra, włości

 (1.4) skarb

Wiktionary


majątkochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. relacja pomiędzy ilością pieniędzy i innych zasobów majątkowych zużytych podczas produkcji do wysokości produkcji

 (1.2) ekon. potrzeba zużycia dużej ilości pieniędzy i innych zasobów majątkowych na wytworzenie danej rzeczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɔ̃ntkɔxˈwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: mai ̯õntkoχu̯õ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majątkochłonny

Wiktionary


majątkochłonny

przymiotnik

 (1.1) ekon. wymagający zużycia relatywnie dużej ilości pieniędzy i innych zasobów majątkowych do osiągnięcia określonej wysokości produkcji

 (1.2) ekon. wymagający zużycia dużej ilości pieniędzy i innych zasobów majątkowych do bycia wytworzonym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɔ̃ntkɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: mai ̯õntkoχu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majątkochłonność

Wiktionary


majątkowo

przysłówek

 (1.1) pod względem majątkowym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majątek mrz.

 przym. majątkowy

Wiktionary


majątkowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący majątku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem w trudnej sytuacji majątkowej i nie wiem co zrobić. Czy kredyt może być rozwiązaniem?

 (1.1) Oświadczenie woli w imieniu fundacji we wszystkich sprawach za wyjątkiem majątkowych składać może każdy członek zarządu samodzielnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmajɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: mai ̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majątek m., majętność ż.

:: zdrobn. mająteczek m.

 przym. majętny

 przysł. majątkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) materialny, finansowy

Wiktionary


majętnie

przysłówek

 (1.1) tak, że ktoś ma dużo majątku

 (1.2) bogato

 (1.3) dostojnie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majętny

Wiktionary


majętniej

stopień wyższy od przysłówka: majętnie


SJP.pl


majętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: majętny


SJP.pl


majętnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek bogaty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. majętny

Wiktionary


majętność

1. dawniej: majątek ziemski;
2. stan posiadania, zamożności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. majątek ziemski, posiadłość ziemska, dobra

 (1.2) przest. to, co ktoś posiada, mienie

 (1.3) przest. dostatek, bogactwo, zamożność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɛ̃ntnɔɕt͡ɕ, AS: mai ̯ẽntność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majątek m.

 przym. majątkowy, majętny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobra

 (1.3) dostatek, bogactwo, zamożność

Wiktionary


majętny

przestarzałe: zamożny, bogaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) posiadający duży majątek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głęboko zastanawiała ich także sytuacja majątkowa państwa D., którzy do tej pory, z kablówką, samochodem i wynajętym dzieckiem, wyglądali im na całkiem majętnych.

 (1.1) Musiało to być intratne zajęcie, jako że wkrótce Mostowi stają się jednymi z majętniejszych gazdów w Poroninie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈjɛ̃ntnɨ, AS: mai ̯ẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majętność ż., majętnik m., majątek m.

 przym. majątkowy

 przysł. majętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamożny, bogaty

Wiktionary


mak

pospolity kwiat polny rośliny o tej samej nazwie, często występujący w zbożach jako chwast


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Papaver|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny makowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju mak (1.1)

 (1.3) spoż. nasiona maku (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. franczyza, sieć restauracji McDonald’s

 (2.2) pot. jedna z restauracji sieci McDonald’s

Wiktionary

Mak ("Papaver" L.) – rodzaj roślin z rodziny makowatych ("Papaveraceae"). Jest rodzimy dla Eurazji, Afryki i Ameryki Północnej. Zalicza się do niego w zależności od ujęcia od ok. 100 do niemal 150 gatunków. Niemal wszystkie gatunki występują na półkuli północnej i poza gatunkami introdukowanymi tylko jeden rośnie w Afryce Południowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W złotej pszenicy gdzieniegdzie zauważyć można czerwone maki.

 (1.3) Podobno mak zawiera w sobie pewne ilości substancji narkotycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mak, AS: mak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makówka ż., makowiec m., makucha ż., makiełka ż.

:: zdrobn. maczek m.

 przym. makowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. mak dziki, panienki, patruch

Wiktionary


mak-yks

postać nieszczęśliwego, oderwanego od rzeczywistości młodzieńca ze sztuki Norwida "Pierścień wielkiej damy"


SJP.pl


maka

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

 (1.1) spoż. korzeń pieprzycy peruwiańskiej (nazwa systematyczna|Lepidium meyenii|Walp.|ref=tak.), który w formie sproszkowanej sprzedawany jest jako suplement diety lub w całości jako jarzyna

Wiktionary

Maka – starożytna kraina występująca w źródłach perskich z I tys. p.n.e., lokalizowana najczęściej na terenach współczesnego Omanu i południowego Iranu; we wcześniejszych źródłach sumeryjskich, asyryjskich i babilońskich występująca pod nazwą Magan.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) maca

Wiktionary


makabra

coś przerażającego; okropność; koszmar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś wzbudzającego grozę, coś strasznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makabra – termin oznaczający okropność, grozę, koszmar.
  • Makabra – włoski horror z 1980 roku
  • Danse macabre

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈkabra, AS: makabra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makabryczność ż., makabreska ż.

 przym. makabryczny

 przysł. makabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okropność, koszmar

Wiktionary


makabreska

drobny utwór literacki zawierający elementy grozy i groteski


SJP.pl

Makabreska – utwór literacki, zwykle sceniczny, w którym dominują elementy grozy, groteski i czarnego humoru.

Przykładem makabreski są niektóre utwory Edgara Allana Poego, Rolanda Topora czy twórczość Tima Burtona.

Wikipedia


makabrycznie

przysłówek

 (1.1) w makabryczny sposób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makabryczność ż., makabreska ż., makabra ż.

 przym. makabryczny

Wiktionary


makabryczniej

stopień wyższy od przysłówka: makabrycznie


SJP.pl


makabryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: makabryczny


SJP.pl


makabryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co makabryczne; cecha tych, którzy są makabryczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makabra ż., makabryzm m.

 przym. makabryczny

 przysł. makabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszmarność, makabryzm

Wiktionary


makabryczny

mający cechy makabry, budzący grozę; przerażający, potworny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy dotarli do miasta ogarniętego zarazą, ich oczom ukazał się makabryczny widok stosów ciał leżących na ulicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: makabryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makabryczność ż., makabra, makabreska

 przysł. makabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potworny, straszliwy, ohydny

Wiktionary


makabryzm

budzenie grozy; przerażanie


SJP.pl


makabryła

potocznie: brzydka budowla


SJP.pl

Makabryła – antynagroda architektoniczna przyznawana przez portal bryla.pl, należący do koncernu Agora, budynkom, pomnikom lub innym budowlom, które nie pasują do otoczenia, są nieproporcjonalne lub niefunkcjonalne. Przyznawana była równolegle z nagrodą „Bryła Roku”.

Wikipedia


makadam

dwuwarstwowa nawierzchnia tłuczniowa do pokrywania dróg


SJP.pl

Makadam – nawierzchnia drogowa złożona z dwóch uwałowanych warstw "tłucznia": dolnej – o większej ziarnistości i górnej – o ziarnistości mniejszej.

Warstwy tłucznia uwałowane są na podłożu z piasku przy pomocy walca.

Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego wynalazcy metody szybkiej budowy dróg Johna Loudona McAdama (1756 – 1836). W 1815 roku McAdam został inspektorem generalnym dróg w Bristolu, gdzie po raz pierwszy zaczęto stosować jego metodę.

Wikipedia


makadamia

rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny srebrnikowatych, których owocem jest pestkowiec


SJP.pl

Ma

Wikipedia


makadamizacja

utwardzanie nawierzchni drogi przy pomocy makadamu, dwóch warstw tłucznia kamiennego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. system budowy dróg polegający na pokrywaniu koryta drogi drobno tłuczonymi kamieniami i ugniataniu ich w solidną warstwę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uskarżają się bardzo na makadamizację bulwarów, które teraz tylko wśród tumanów kurzu przebywać można.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makadam m.

 czas. makadamizować ndk.

 przym. makadamowy

Wiktionary


makadamowy

→ makadam


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) techn. związany z makadamem, dotyczący makadamu

Wiktionary

Patrz:

makadam

Powiązane:

 rzecz. makadam mrz., makadamizacja ż.

 przym. makadamizować ndk.

Wiktionary


makagiga

twarde ciastko zrobione głównie z miodu, cukru, rozdrobnionych orzechów i niekiedy maku; makagigi


SJP.pl


makagigi

twarde ciastko zrobione głównie z miodu, cukru, rozdrobnionych orzechów i niekiedy maku; makagigi


SJP.pl

Ma

Wikipedia


makaira

rodzaj ryb z rodziny żaglicowatych


SJP.pl

Makaira – monotypowy rodzaj ryb okoniokształtnych z rodziny żaglicowatych (Istiophoridae). Wcześniej zaliczano do niego kilka innych gatunków określanych zwyczajową nazwą marliny, obecnie klasyfikowanych w rodzajach "Istiompax" i "Tetrapturus".

Wikipedia


makak

małpa z nadrodziny małp wąskonosych, zwierzę o szczątkowym ogonie, krępej budowie ciała oraz czarnej lub ciemnobrązowej, długiej sierści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Macaca|ref=tak., niewielka, wąskonosa małpa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • makak – ogólne określenie małpy z rodziny makakowatych, z rodzaju Macaca, a w szczególności:
    • makak berberyjski (magot, Macaca sylvanus)
    • makak czarny (Macaca maura)
    • makak japoński (Macaca fuscata)
    • makak krabożerny (Macaca fascicularis)
    • makak królewski (rezus, Macaca mulatta)
    • makak lwi (wanderu, Macaca silenus)
    • makak skalny (Macaca munzala)
  • Makak – miasto w Kamerunie
  • Piotr „Makak” Szarłacki – spiker radiowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Można tu spotkać makaki, zagrożone wyginięciem lamparty, prowadzące nocne życie żenety oraz tchórze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmakak, AS: makak

Wiktionary


makakowate

rodzina ssaków naczelnych, obejmująca kilkadziesiąt gatunków; koczkodanowate


SJP.pl


makakowaty

o cechach makakowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


makalu

szczyt w Himalajach, na granicy Nepalu i Chin, piąty pod względem wysokości na Ziemi


SJP.pl

Ma

Wikipedia


makam

w muzyce arabskiej: model melodyczny mający określoną skalę, schemat rytmu, dźwięk centralny, formuły melodyczne i właściwe sobie ozdobniki; maqam


SJP.pl

Makam (arab. مقام – "maqām)" wzorzec melodyczny w tradycyjnej muzyce arabskiej. Charakterystyczne elementy "makamu" to skala często wykorzystująca ćwierćtony, modulację i intonację. Makamy mogą być używane w muzyce wokalnej lub instrumentalnej i nie zawierają w sobie żadnych schematów rytmicznych.

Wikipedia


makama

gatunek literacki w klasycznej prozie arabskiej, krótka opowieść obyczajowa lub satyryczna pisana prozą ze wstawkami wierszowanymi


SJP.pl

Ma

Wikipedia


makao

gra w karty, w której obowiązuje zmienny kolor atutowy w kolejnych rozgrywkach jednego cyklu tej gry; macao


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) karc. gra dla wielu osób, odmiana oczka;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makau − region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej
  • Makao − gra karciana
  • Mação − miasto w Portugalii
  • Macau

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mogliśmy zagrać w brydża, tysiąca, remika albo w makao.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkaɔ, AS: makao

Wiktionary


makar

nazwisko


SJP.pl

Makar (nep. माकर) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Lumbini w dystrykcie Nawalparasi. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 4003 gospodarstw domowych i 20594 mieszkańców (10512 kobiet i 10082 mężczyzn).

Wikipedia


makara

nazwisko


SJP.pl

Makara – w mitologii indyjskiej stwór wodny przedstawiany z paszczą krokodyla i ogonem ryby lub jako półsłoń-półryba. Może mieć cztery bądź dwie łapy. W ikonografii hinduskiej często występuje jako wahana (symboliczny wierzchowiec) bóstw związanych z wodą, np. Gangi, bogini rzeki Ganges lub boga wód Waruny. Motyw makary jest często wykorzystywany jako element zdobniczy.

Wikipedia


makarczuk

nazwisko


SJP.pl


makarczyk

nazwisko


SJP.pl


makarena

taniec wywodzący się z Hiszpanii, spopularyzowany przez piosenkę zespołu Los Del Rio o tym samym tytule; macarena


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prosty układ choreograficzny odtańczany najczęściej do piosenki „Macarena” duetu Los Del Río

 (1.2) pot. pojedyncze odtańczenie makareny (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co można robić w domu podczas kwarantanny…? Może… zatańczyć makarenę!

Wiktionary


makarewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Makarewicz (1935–2023) – polski prawnik, dyplomata
  • Henryk Makarewicz − polski polityk, samorządowiec, senator
  • Irena Makarewicz − polska tłumaczka literatury węgierskiej
  • Juliusz Makarewicz − polski prawnik, senator
  • Juliusz Makarewicz − polski malarz, konserwator
  • Jerzy Makarewicz − polski artysta malarz
  • Kazimierz Makarewicz (1924–2006) − generał dywizji Wojska Polskiego, ojciec Piotra
  • Maciej Makarewicz − polski grafik, ilustrator, plakacista, pedagog
  • Piotr Makarewicz (ur. 1953) − generał dywizji Wojska Polskiego, syn Kazimierza
  • Swiatłana Makarewicz − białoruska lekkoatletka
  • Wiesław Makarewicz − polski biochemik

Wikipedia


makaron

1. produkt z ciasta przygotowanego z mąki pszennej, z dodatkiem jaj i soli, w kształcie rurek, nitek, muszelek;
2. tekst pełen makaronizmów; makaronizm;
3. dług wałek dmuchany lub z pianki do nauki pływania i ćwiczeń wodnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. kulin. półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

 (1.2) przen. gwara radiowa: taśma, która spadła ze szpuli magnetofonu

Wiktionary

Makaron – produkt żywnościowy wytwarzany na bazie mąki, wody i niekiedy jaj (mówimy wtedy o makaronie jajecznym) oraz innych składników, o szerokiej gamie kształtów i zastosowań.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ugotować makaron w osolonej wodzie, odcedzić i wymieszać z sosem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkarɔ̃n, AS: makarõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaroniarz m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż., makaronizowanie n.

:: zdrobn. makaronik m.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaronowy, makaroniarski

Wiktionary


makaronezja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. zbiorcza nazwa wulkanicznych wysp położonych na północno-wschodnim Atlantyku u wybrzeży Europy i Afryki;

Wiktionary

Makaronezja (z gr. Μακάροι Νήσοι, "Makároi Nēsoi", Wyspy Szczęśliwe, lub Μακάρων Νήσοι, "Makárōn Nēsoi", Wyspy Szczęśliwych) – zbiorcze określenie kilkudziesięciu wulkanicznych wysp, w tym czterech dużych archipelagów, położonych na północno-wschodnim Atlantyku przy wybrzeżach Europy i Afryki.

Wikipedia


makaroniarka

urządzenie do gotowania makaronu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do gotowania makaronu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaroniarz mos.

 przym. makaronowy

Wiktionary


makaroniarnia

wytwórnia makaronu; makaronownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład wytwarzający makaron

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaroniarz mos., makaronizm mrz.

 przym. makaronowy

Wiktionary


makaroniarski

→ makaroniarz


SJP.pl

Patrz:

makaroniarz

makaroniarz

żartobliwie lub pogardliwie o Włochu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. obraź. lub żart. Włoch

 (1.2) pot. żart. smakosz zajadający się potrawami z makaronem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaronik mrz., makaron m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaronowy, makaroniarski

Wiktionary


makaroniczny

przymiotnik

 (1.1) liter. związany z makaronizmami; złożony z makaronizmów; pełen makaronizmów, obcojęzycznych wtrąceń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaronizm m., makaronizowanie n.

 czas. makaronizować ndk.

Wiktionary


makaronik

zdrobnienie od: makaron


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: makaron

 (1.2) kulin. rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;

 (1.3) pot. gąbka w kształcie długiej rury używana podczas nauki pływania w celu ułatwienia sobie utrzymania się na wodzie

Wiktionary

Makaronik – słodkie ciastko przyrządzone z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów, czasem także z niewielkim dodatkiem masła, mąki, drożdży, miodu, śmietany, żółtek, czekolady, kakao, bakalii, przypraw korzennych. Zamiast migdałów używane są niekiedy mielone orzechy włoskie, laskowe, orzeszki arachidowe, mak, orzeszki pistacjowe, pestki dyni, nasiona słonecznika, a nawet płatki owsiane, wiórki kokosowe lub pokruszone sucharki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaroniarz mrz., makaronizm mrz.

 przym. makaronowy

Wiktionary


makaronikowy

przymiotnik od: makaronik


SJP.pl


makaronista

pisarz, mówca używający makaronizmów, obcych wyrazów, zwrotów


SJP.pl


makaronistka

→ makaronista


SJP.pl

Patrz:

makaronista

makaronizacja

wprowadzanie terminów obcojęzycznych do języka ojczystego


SJP.pl


makaronizm

obcy, zwłaszcza łaciński, wyraz, zwrot lub obca forma gramatyczna wplecione do zdań w języku ojczystym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. obcojęzyczne słowo, zwrot lub forma gramatyczna wprowadzona do wypowiedzi w języku ojczystym;

Wiktionary

Makaronizm – jednostka językowa (wyraz, wyrażenie lub forma gramatyczna, np. fleksyjna) o pochodzeniu obcym wpleciona do wypowiedzi w języku rodzimym; także sposób mówienia i pisania polegający na nasyceniu języka takimi elementami obcymi oraz tekst literacki pisany w stylu makaronicznym, tj. mieszający różne języki (tzw. makaron). Zabieg polegający na użyciu makaronizmów to tzw. makaronizowanie. Określenie nawiązuje do makaronu rozumianego jako obca specjalność kulinarna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. makaron m., makaronik m., makaroniarnia ż., makaroniarz m., makaronizowanie n.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaronowy, makaroniarski, makaroniczny

Wiktionary


makaronizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|makaronizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemakaronizowanie n., makaronizm mrz., makaron mrz.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaronowy, makaroniczny

Wiktionary


makaronizować

wplatać obce, zwłaszcza łacińskie, wyrazy, zwroty lub obce formy gramatyczne do tekstu w języku ojczystym


SJP.pl

czasownik

 (1.1) używać makaronizmów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaroniarz mos., makaronizm mrz., makaronizowanie n.

 przym. makaronowy, makaroniczny

Wiktionary


makaronownia

wytwórnia makaronu; makaroniarnia


SJP.pl


makaronowy

przymiotnik od: makaron


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z makaronem, dotyczący makaronów; zawierający makaron

przymiotnik

 (2.1) daw. o języku: nasycony makaronizmami, wtrąceniami łacińskimi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makaron mrz., makaronik m., makaroniarz m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż., makaronizowanie n.

 czas. makaronizować ndk.

 przym. makaroniarski

Wiktionary


makarostwo

Makary z małżonką; Makarowie


SJP.pl


makarowie

nazwisko


SJP.pl


makarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Makarego lub z nim związany


SJP.pl


makarska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim;

Wiktionary

Makarska ( "Macarsca") – miasto w południowo-wschodniej Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej, siedziba miasta Makarska. Leży w Dalmacji nad Morzem Adriatyckim, u podnóża masywu górskiego Biokovo będącego częścią Gór Dynarskich. Stanowi główny ośrodek Riwiery Makarskiej i największy chorwacki kurort turystyczny, położony 60 km na południowy wschód od Splitu oraz 140 km na północ od Dubrownika. W 2011 roku liczyło 13 426 mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł metalowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po przycumowaniu w Makarskiej uzupełniliśmy prowiant.

 (1.1) Zwiedziłem Makarską w drodze do Medziugorie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makarski

Wiktionary


makarski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Makarską, dotyczący Makarskiej (miasta w Chorwacji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Makarska ż.

Wiktionary


makart

makartowski kwiat, bukiet; zasuszony, barwiony kwiat lub bukiet kwiatów i traw


SJP.pl


makartowski

kwiat makartowski - barwiony, zasuszony kwiat wykorzystywany do sporządzania ozdobnych bukietów


SJP.pl


makaruk

nazwisko


SJP.pl


makary

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Makary – imię męskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od słowa μακάριος "makários" oznaczającego „szczęsny, błogosławiony”. Znaczeniowo odpowiadają mu imiona: Feliks (pochodzenia łacińskiego) i Szczęsny.

Żeńskim odpowiednikiem jest imię Makaria.

Makary imieniny obchodzi 2 stycznia, 15 stycznia, 28 lutego, 10 marca, 1 kwietnia, 10 kwietnia, 20 czerwca, 12 sierpnia, 30 października i 20 grudnia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈkarɨ, AS: makary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Makarek mos., Makaś mos.

:: fż. Makaria ż.

 przym. przest. gwara. Makarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Makarek, Makaś

Wiktionary


makarówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Makarówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Huszlew.

Wieś magnacka położona była w końcu XVIII wieku w hrabstwie bialskim w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


makasarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Makasarem lub Makasarczykami, dotyczący Makasaru lub Maksarczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język makasarski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Makasar mrz., Makasarczyk mos., Makasarka ż.

Wiktionary


makata

niewielki kilim z płótna, wełny itp. przeważnie haftowany w różne wzory, często ozdobiony kolorowymi frędzlami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dekoracyjna tkanina jedwabna przetykana złotem lub srebrem zawieszana na ścianie lub rozkładana na meblach

 (1.2) wyszywane płótno

 (1.3) wełniany kilim

Wiktionary

Makata (arab. mak ad – nakrycie lub siedzenie) – dekoracyjna tkanina jedwabna przetykana złotą lub srebrną nicią (złotolita lub srebrnolita) o stylizowanych wzorach roślinnych (głównie kwiaty – goździk, tulipan, róża), architektonicznych (np. motyw mihrabu) lub geometrycznych, wykonana w różnych technikach tkackich (m.in. broszowania lub lansowania). Spotyka się również makaty zdobione haftem lub aplikacją, wykonane barwnymi jedwabiami na jedwabnej tkaninie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈkata, AS: makata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gobelin

Wiktionary


makatka

mała makata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: makata

 (1.2) dekoracyjna tkanina opatrzona sentencją, wieszana na kuchennej ścianie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • makatka – tkanina dekoracyjna
  • makatki – nazwa zwyczajowa pszczół z plemienia makatkowatych (Anthidiini), należących do rodzajów lub podrodzajów:
    • Anthidiellum – makateczka
    • Anthidium
    • Dianthidium
    • Icteranthidium
    • Proanthidium – promakatka
    • Paranthidium
    • Pseudoanthidium (Paraanthidiellum) - pseudomakatka
    • Rhodanthidium
    • Trachusa (Archianthidium) - smółka
  • Makatki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. makata ż.

 przym. makatkowy

Wiktionary


makatkowy

przymiotnik od: makatka


SJP.pl


makatowy

przymiotnik od: makata


SJP.pl


makau

gra w karty, w której obowiązuje zmienny kolor atutowy w kolejnych rozgrywkach jednego cyklu tej gry; macao


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

 (1.2) geogr. miasto w Chinach

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Makau zalicza się do najbogatszych regionów na świecie.

 (1.2) W 1557 roku Portugalczycy założyli w Makau stałą osadę, płacąc rocznie 500 taeli srebra za dzierżawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmakaw, AS: makau̯

Wiktionary


makać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Brasławszczyzna. moczyć

 (1.2) gw-pl|Kościeliska,Kromołów,Poznańskie. dotykać, macać

 (1.3) gw-pl|Zawadzkie. sprawdzać, czy kura zniosła już jajo

 (1.5) gw-pl|Poznańskie. bić

czasownik zwrotny niedokonany makać się

 (2.1) gw-pl|Kujakowice. zastanawiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) gw. Poznańskie Maka po stole, nié może ználeźć.

 (1.5) gw. Poznańskie Gdyśmy nie dobrze orali, To nas kozicą makali.

Wiktionary


makbet

1. tragedia Williama Shakespeare'a;
2. król Szkocji w latach 1040-1057


SJP.pl

Makbet ( Macbeth) – tragedia Williama Shakespeare’a napisana około roku 1606, należy do najczęściej wystawianych i adaptowanych sztuk szekspirowskich, jest również najkrótszą tragedią jego autorstwa.

Sztuka oparta została na przekazach historycznych dotyczących króla szkockiego Makbeta spisanych w kronice Raphaela Holinsheda (ok. 1570–1577), a pośrednio na kronice "Historia gentis Scotorum" (1527) Hectora Boece (która była źródłem dla Holinsheda).

Wikipedia


makbetowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Makbeta lub z nim związany


SJP.pl


makchia

wiecznie zielone zarośla występujące w strefie śródziemnomorskiej; makia


SJP.pl


makdonaldyzacja

przyjmowanie na świecie amerykańskiego stylu życia, głównie postaw konsumpcyjnych; mcdonaldyzacja; macdonaldyzacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zjawisko ujednolicania się zasad funkcjonowania i zachowań ludzi i jednostek organizacyjnych, a także standaryzacji oferowanych im produktów i usług oraz sposobu ich traktowania;

Wiktionary

Makdonaldyzacja – proces stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez sieć McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Tematem makdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer już w latach 60. XX wieku. Zjawisko makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, szybko rozpowszechniło się w większości krajów. Makdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i biurokracja.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmaɡdɔ̃naldɨˈzat͡sʲja, AS: magdõnaldyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makdonaldyzowanie n.

 czas. makdonaldyzować ndk.

Wiktionary


makdonaldyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. makdonaldyzacja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makdonaldyzacja ż.

 czas. makdonaldyzować ndk.

Wiktionary


makdonaldyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) rzad. publ. dokonywać makdonaldyzacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makdonaldyzacja ż., makdonaldyzowanie n.

Wiktionary


make-up

1. makijaż, maquillage (przestarzale);
a) kosmetyki (np. puder, szminka) nałożone na twarz w celu jej upiększenia;
b) nakładanie na twarz odpowiednich kosmetyków (np. szminki, różu) w celu upiększenia; malowanie (się);
2. krem koloryzujący używany jako podkład pod makijaż; fluid


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. gęsty podkład pod makijaż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛjˈkap, AS: mei ̯kap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podkład, makijaż

Wiktionary


make-uper

[czytaj: mejk aper] osoba wykonująca makijaż; wizażysta, makijażysta


SJP.pl


makeupista

[czytaj: mejkapista] osoba zajmująca się zawodowo wykonywaniem makijażu


SJP.pl


makeupistka

[czytaj: mejkapistka] kobieta zajmująca się zawodowo wykonywaniem makijażu


SJP.pl


maki

pospolity kwiat polny rośliny o tej samej nazwie, często występujący w zbożach jako chwast


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Komunistyczna Partia Izraela (Maki) – działała w latach 1948-1973
  • Maki (Nowa Lista Komunistyczna) (Rakach) – działająca partia, stanowi część koalicji Hadasz
  • Maki – rodzaj ssaków z rodziny lemurowatych
  • maki karłowaty – małpiatka z rodziny lemurków
  • maki-e – tradycyjna japońska sztuka zdobnicza
  • maki-zushi – rodzaj sushi
  • Maki lub Maki Engineering – były zespół wyścigowy
  • Maki – miasto w Japonii w Prefekturze Niigata
  • Maki – obraz – akwarela Stanisława Masłowskiego
  • „Maki” – nazwa japońskich okrętów
  • mak
  • Elektrownia jądrowa Maki

Wikipedia


makia

wiecznie zielone zarośla występujące w wilgotniejszych przybrzeżnych regionach strefy śródziemnomorskiej i podzwrotnikowej; makchia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. wtórna formacja roślinna występująca w wilgotniejszych siedliskach w rejonie śródziemnomorskim; w jej skład wchodzą twardolistne zarośla, niskie drzewa i wiele ziół;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmaca, AS: maḱa

Wiktionary


makiawel

Niccolo di Bernardo dei Machiavelli (1469 - 1527), włoski pisarz, autor traktatu o sprawowaniu władzy "Książę"


SJP.pl


makiawelicznie

przysłówek

 (1.1) perfidnie, obłudnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

 przym. makiaweliczny, makiawelski, makiawelistyczny

Wiktionary


makiaweliczny

kierujący się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, zwłaszcza politycznego; makiawelistyczny, machiawelistyczny, machiaweliczny, machiawelski, makiawelski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podstępny, przewrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

 przysł. makiawelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makiawelistyczny, makiawelski

Wiktionary


makiawelista

osoba charakteryzująca się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, stosująca zasadę: "cel uświęca środki"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. ktoś, kto posługuje się podstępem w osiągnięciu zamierzonego celu

 (1.2) polit. zwolennik makiawelizmu w polityce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm m.

 przym. makiaweliczny, machiaweliczny, makiawelistyczny, makiawelski

 przysł. makiawelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lis, szczwany lis, wilk w owczej skórze / wilk w jagnięcej skórze, jezuita, szalbierz

Wiktionary


makiawelistka

→ makiawelista


SJP.pl

Patrz:

makiawelista

makiawelistyczny

kierujący się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, zwłaszcza politycznego; machiawelistyczny, machiaweliczny, makiaweliczny, machiawelski, makiawelski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. makiaweliczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

 przysł. makiawelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) machiaweliczny, makiaweliczny, makiawelski

Wiktionary


makiawelizm

machiawelizm, machiavelizm, machiavellizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;

 (1.2) psych. postawa cyniczna, obłudna, pozbawiona skrupułów; wiara w to, że cel uświęca środki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • makiawelizm – doktryna polityczna i strategia działania autorstwa Niccolò Machiavellego
  • makiawelizm – cecha osobowości w psychopatii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tego polityka cechuje makiawelizm w najczystszej postaci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmacaˈvɛlʲism̥, AS: maḱavelʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelista m., makiawelistka ż.

 przym. makiaweliczny, machiaweliczny, makiawelistyczny, makiawelski

 przysł. makiawelicznie, machiwelicznie, makiawelistycznie

Wiktionary


makiawelski

kierujący się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, zwłaszcza politycznego; makiawelistyczny, machawelistyczny, machiaweliczny, makiaweliczny, machiawelski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. makiaweliczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

 przysł. makiawelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) machiaweliczny, makiaweliczny, makiawelistyczny

Wiktionary


makiawelstwo

machiawelstwo; przestarzale: makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu


SJP.pl


makiejewecki

→ Makiejewka


SJP.pl

Patrz:

Makiejewka

makiejewka

miasto na Ukrainie


SJP.pl

Makiejewka ( Макіївка, "Makijiwka", do 1917 Dmytrijiwka, ukr. Дмитріївка, w latach 1917–1931 Dmytryjewśkyj, Dmytrijiwśk lub Dmytrijewśkie, ukr. Дмитріївський, Дмитріївськ, Дмитріївське) – miasto w obwodzie donieckim, we wschodniej części Ukrainy. Na skutek rosyjskiej napaści na Ukrainę, od 2014 roku znajduje się pod okupacją samozwańczej Donieckiej Republiki Ludowej.

Wikipedia


makieta

1. model wykonany w zmniejszonej skali;
2. fragment dekoracji teatralnej lub filmowej imitujący autentyczny obiekt;
3. plan układu graficznego materiału przeznaczonego do druku; szczotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) model czegoś wykonany w małej skali

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makieta – pojęcie z dziedziny wojskowości
  • Makieta – atrapa
  • Makieta strony internetowej – wersja strony internetowej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈcɛta, AS: maḱeta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makietowy

Wiktionary


makietka

mała makieta


SJP.pl


makietować

budować, wykonywać makietę


SJP.pl


makietowy

przymiotnik od: makieta


SJP.pl


makiewicz

nazwisko


SJP.pl


makieła

nazwisko


SJP.pl


makiełki

regionalnie: tradycyjna potrawa wigilijna z makiem i kluskami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) łódź., reg. pozn., gw-pl|Górny Śląsk. potrawa wigilijna z maku, bakalii i lekkiego pieczywa lub klusek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U nas na Wigilię zawsze były makiełki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk makówki

Wiktionary


makijaż

make-up, maquillage (przestarzale);
1. kosmetyki (np. puder, szminka) nałożone na twarz w celu jej upiększenia;
2. nakładanie na twarz odpowiednich kosmetyków (np. szminki, różu) w celu upiększenia; malowanie (się)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

 (1.2) kosmet. czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy

Wiktionary

Makijaż (fr. "maquiller": fałszować, szminkować) znany również jako ang. make-up – kosmetyki upiększające nałożone na skórę (szczególnie twarzy). Termin ten może oznaczać również samo nakładanie kosmetyków.

Słowem makijaż oznacza się zarówno preparaty, efekt, jak i czynności polegające na kosmetycznym upiększaniu twarzy poprzez malowanie, nakładanie szminki czy pudrowanie. Makijaż pomaga wyeksponować urodę, podkreślić jej subtelność, zamaskować niedoskonałości cery. W pewnym stopniu, w określonych warunkach, także wyraża osobowość. Dzięki jego rozmaitym technikom można upozorować twarz na idealną i zdrową. Pożądanym efektem makijażu jest jak najdoskonalsze zbliżenie wyglądu do aktualnie obowiązującego kanonu piękna i urody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie ruszam się z domu bez makijażu.

 (1.2) Jadzia zrobiła kurs makijażu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈcijaʃ, AS: maḱii ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makijażysta m., makijażystka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. tapeta, make-up; przest. maquillage

Wiktionary


makijażowy

→ makijaż


SJP.pl

Patrz:

makijaż

makijażysta

osoba zajmująca się nakładaniem makijażu


SJP.pl


makijażystka

kobieta trudniąca się robieniem makijaży


SJP.pl


makimono

obraz malowany na papierze lub jedwabiu, najstarsza forma książki ilustrowanej na Dalekim Wschodzie; emakimono


SJP.pl


makinetka

ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafeteria, kawiarka, kafetiera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włoski ekspres do kawy

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „kawiarka”. Zobacz też: kawiarka (ujednoznacznienie).

Makinetka, oryginalnie moka, często nazywana również kupresem, kafetierką, kawiarką – ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy. Makinetki są najbardziej popularne we Włoszech (samo określenie „makinetka” pochodzi od włoskiego "macchinetta del caffè").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zrobisz nam kawy w tej nowej makinetce?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafeterka, kawiarka, kafetierka, kupres, moka

Wiktionary


makintosz

płaszcz z tkaniny o tej samej nazwie; mackintosh


SJP.pl


makis

wiecznie zielone, gęste zarośla krzewów twardolistnych w wilgotniejszych siedliskach, w nadmorskich regionach Australii


SJP.pl


makiwara

uniwersalny przyrząd do ćwiczenia uderzeń w karate


SJP.pl

Makiwara (jap. dosł. "snop słomy"; "maki" = rulon, zwitek, snop; "wara" = słoma) – uniwersalny przyrząd w postaci elastycznej, wkopanej pionowo w ziemię deski z poduszką amortyzującą służący do ćwiczenia wszystkich rodzajów ciosów. Dawniej wykonywany był ze zawiniętej w płótno słomy ryżowej.

Wikipedia


makkartyzm

kierunek w polityce wewnętrznej USA w
1. połowie lat 50. XX wieku; zainicjowany w atmosferze zimnej wojny przez senatora J.R. McCarthy'ego, miał na celu przeciwstawienie się infiltracji komunistycznego aparatu władzy i środowisk opiniotwórczych; maccartyzm


SJP.pl

Makkartyzm (spotykana także pisownia maccartyzm, ang. "McCarthyism") – ogólna nazwa działań politycznych, pozbawionych skrupułów metod śledczych oraz tworzenia atmosfery strachu i podejrzeń, w walce z „wewnętrznym zagrożeniem komunistycznym” w latach 1950–1954 w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia


maklabus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdara

Wiktionary


maklakiewicz

nazwisko


SJP.pl


makleja

roślina ozdobna z rodziny makowatych


SJP.pl

Makleja ("Macleaya") – rodzaj roślin z rodziny makowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w Japonii i Chinach. Rodzajowa nazwa naukowa upamiętnia szkockiego botanika i entomologa – Alexandra Macleaya (1767-1848). Rośliny w naturze występują na polanach leśnych, na stokach i przydrożach. Uprawiane są poza tym jako ozdobne.

Wikipedia


makler

broker;
1. pośrednik w transakcjach finansowych na giełdzie;
2. pośrednik w sprawach związanych z zaopatrzeniem statku i wysyłką towarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) finans. osoba, która zawodowo zajmuje się pośrednictwem w handlu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makler papierów wartościowych
  • makler giełd towarowych
  • makler morski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez ponad piętnaście lat tworzyłem soft dla maklerów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaklɛr, AS: makler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maklerstwo n., maklerz mos.

:: fż. maklerka ż.

 przym. maklerski

Wiktionary


maklerka

→ makler; brokerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1)pośredniczka w transakcjach finansowych na giełdzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makler mos.

Wiktionary


maklerski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub pracą maklera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makler mos., maklerstwo n., maklerz mos.

Wiktionary


maklura

jednoroczna roślina z rodziny astrowatych, pochodząca z Ameryki Południowej; w Polsce pospolity chwast; żółtnica


SJP.pl


makocice

Makocice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Proszowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


makocz

w gwarze poznańskiej: makowiec, ciasto makowe


SJP.pl


makoko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. dawna wioska rybacka, współcześnie getto uchodźców zlokalizowane w lagunie przy Zatoce Gwinejskiej, w nigeryjskim Lagos, uważane za największy na świecie, liczący 250 tysięcy mieszkańców, slums na wodzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iron. Wenecja Afryki

Wiktionary


makolec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Sebastes mentella|Travin|ref=tak., gatunek atlantyckiej ryby z rodziny skorpenowatych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mentela

Wiktionary


makolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający liście przypominające liście maku

Wiktionary


makolągwa

ptak z rodziny łuszczaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carduelis cannabina|ref=tak., mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

 (1.2) obraź. krzykliwa prostaczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Później korzystały z nich tylko wróble, dzierlatki, pliszkaiszki, srokosze, makolągwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva, AS: makolõŋgva

Wiktionary


makosz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Makosz (ur. 1952) – polski nauczyciel, przedsiębiorca, prezydent Rybnika (1990–1998)
  • Józef Makosz – delegat na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1918)
  • Eberhard Makosz (1932–2018) – polski sadownik, nauczyciel akademicki, profesor nauk rolniczych

Wikipedia


makoszka

wieś w Polsce


SJP.pl

Makoszka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Dębowa Kłoda.

Wieś królewska w starostwie parczewskim województwa lubelskiego w 1786 roku.

Nazwa wsi pochodzi od staropolskiej nazwy osobowej "Makosz". Według legendy był to pszczelarz, który osiedlił się nad źródłami Konotopy. Makoszka była osadą w królewskich lasach, w której mieszkali bartnicy, gajowi, zbieracze runa leśnego i ludzie zajmujący się wypalaniem popiołu i potożu.

Wikipedia


makoszowski

przymiotnik od: Makoszowy


SJP.pl


makoszowy

dzielnica Zabrza


SJP.pl

Makoszowy (niem. "Makoschau") – dzielnica miasta Zabrze od 1951, dawniej samodzielna gmina Makoszowy.

Wikipedia


makotra

rodzaj naczynia, zwykle glinianego, służącego do ucierania maku, ciast, kremów; makutra, donica


SJP.pl


makowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych


SJP.pl

Ma

Wikipedia


makowaty

o cechach makowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


makowianin

mieszkaniec Makowa Mazowieckiego lub Makowa Podhalańskiego


SJP.pl


makowianka

mieszkanka Makowa Mazowieckiego lub Makowa Podhalańskiego


SJP.pl


makowica

górne zakończenie kolumny lub filaru w kształcie główki maku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makowica – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Makowica – przysiółek wsi Sucha Struga w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Rytro
  • Makowica – część wsi Tylmanowa w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna
  • Makowica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Szelków
  • Makowica – góra w Beskidzie Sądeckim
  • Makowica – pasmo górskie w Wewnętrznych Karpatach Wschodnich
  • Makowica – szczyt w Paśmie Lubania w Gorcach.

Wikipedia


makowicz

nazwisko


SJP.pl


makowiec

ciasto przekładane makiem; makownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makowiec – dawna nazwa wsi Makówiec w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Chrostkowo
  • Makowiec – wieś w woj. mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Skaryszew
  • makowiec – ciasto przełożone masą makową
  • Makówiec
  • Makowice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babcia upiekła makowiec; pachnie w całym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkɔvʲjɛt͡s, AS: makovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 zob. mak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makownik

Wiktionary


makowiecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Makowiecki (1840–1907) – ekonomista, filantrop, działacz spółdzielczy.
  • Andrzej Makowiecki (ur. 1938) – pisarz
  • Frédéric Makowiecki (ur. 1980) – kierowca wyścigowy
  • Jan Kazimierz Makowiecki (zm. po 1795) – szambelan, kasztelan
  • Jerzy Makowiecki (1896-1944) – inżynier
  • Lech Makowiecki (ur. 1954) – poeta
  • Lech Zygmunt Makowiecki (1915-1983) – geofizyk
  • Rafał Kazimierz Makowiecki (zm. 1689) – starosta
  • Stanisław Makowiecki (ur. 1942) – zapaśnik
  • Stefan Makowiecki (1860-1949) – botanik
  • Tomasz Makowiecki (ur. 1983) – gitarzysta
  • Walerian Michał Makowiecki (1834-1882) – prezydent miast

Wikipedia


makowina

łupina lub łodyga maku


SJP.pl


makowisko

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim


SJP.pl

Makowisko – wieś w Polsce, położona na Płaskowyżu Tarnogrodzkim w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Jarosław.

Wieś "Makowiszko" należąca do miasta Jarosławia położona była na przełomie XVI i XVII wieku w powiecie przemyskim ziemi przemyskiej województwa ruskiego. Prywatna wieś szlachecka, położona w województwie ruskim, w 1739 roku należała do klucza Jarosław Lubomirskich.

Wikipedia


makownik

ciasto przekładane makiem; makowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. placek z ciasta drożdżowego przekładanego masą makową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stole świątecznym zawsze jest makownik i sernik.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makowiec

Wiktionary


makowo

odnoszący się do maku albo mający kolor kwiatu maku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Kobylin-Borzymy
  • Makowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława
  • Makowo – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie hancewickim, w sielsowiecie Lusino
  • Makowo – dawna osada na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Kurzeniec.
  • Makowo – wieś w Rosji, w sielsowiecie łomigorskim rejonu wołowskiego w obwodzie lipieckim
  • Maków
  • Mąkowo

Wikipedia


makowski

przymiotnik od: Maków Mazowiecki, Maków Podhalański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Makowski (ur. 1951) − funkcjonariusz wywiadu
  • Andrzej Makowski (1931−2013) − kartograf
  • Andrzej Makowski (ur. 1950) − wojskowy
  • Ariel Makowski (ur. 1988) – polski wioślarz
  • Bohdan Makowski (1914−1939) – polski lotnik
  • Bolesław Makowski (1880−1934) – polski duchowny katolicki
  • Bronisław Makowski (1905−1944) – polski piłkarz
  • Daniel Makowski (ur. 1985) – niemiecki wioślarz
  • Dariusz Makowski (ur. 1976) – polski naukowiec
  • Edmund Makowski (1870−1931) – bankowiec, działacz społeczny
  • Edmund Makowski (1931−2000) – profesor zwyczajny nauk historycznych
  • Eugeniusz Makowski (1919−1988) – polski działacz chłopski

Wikipedia


makowszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makowszczyzna – osada w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
  • Makowszczyzna – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Wiżajny
  • Makowszczyzna – osada na Litwie, okręg wileński, w gminie Ławaryszki
  • Makowszczyzna – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Boruny.

Wikipedia


makowy

odnoszący się do maku albo mający kolor kwiatu maku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do maku (rośliny)

 (1.2) kulin. odnoszący się do nasion maku, przyrządzony z maku lub z dodatkiem maku

 (1.3) mający kolor taki jak kwiat maku; jaskrawoczerwony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkɔvɨ, AS: makovy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. mak.

Wiktionary


makrama

tkanina ażurowa, wykonana z nici lub sznurków z różnych włókien (len, bawełna, jedwab, sizal itd.) wiązanych w dekoracyjne supły lub plecionych


SJP.pl

Makrama – znana od starożytności sztuka wiązania sznurków za pomocą samych dłoni, bez użycia igieł, drutów lub szydełka. W dzisiejszych czasach uznawana za jedną z form rękodzieła.

Wikipedia


makramowy

→ makrama


SJP.pl

Patrz:

makrama

makrański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Makranem, dotyczący Makranu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Makran mrz.

Wiktionary


makrela

niewielka (długość do 60 cm), jadalna ryba morska z rodziny makrelowatych o dużym znaczeniu gospodarczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

 (1.2) spoż. kulin. ceniona w przemyśle spożywczym ryba morska; makrela atlantycka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Uwielbiam zapach wędzonej makreli! Jest taka smaczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈkrɛla, AS: makrela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makrelowate lm.

Wiktionary


makrelka

zdrobnienie od: makrela


SJP.pl


makrelokształtne

o cechach makrelokształtnych (podrząd ryb)


SJP.pl


makrelokształtny

o cechach makrelokształtnych (podrząd ryb)


SJP.pl


makrelosz

gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny makreloszowatych


SJP.pl

Makrelosz ("Scomberesox saurus") – gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny makreloszowatych (Scomberesocidae).

Wikipedia


makreloszowate

rodzina morskich ryb z rzędu belonokształtnych


SJP.pl

Makreloszowate, wręgowcowate (Scomberesocidae) – rodzina morskich ryb belonokształtnych (Beloniformes), bardzo blisko spokrewniona z belonowatymi. Makrelosz i sajra są cennymi gatunkami użytkowymi.

Wikipedia


makreloszowaty

o cechach makreloszowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


makrelowate

rodzina ryb morskich


SJP.pl

Makrelowate (Scombridae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych. Cenione[] jako ryby konsumpcyjne.

Wikipedia


makrelowaty

o cechach makrelowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


makrelowce

podrząd ryb promieniopłetwych; makrelokształtne, tuńczykowce


SJP.pl

Ma

Wikipedia


makrelowy

przymiotnik od: makrela


SJP.pl


makro

w informatyce: potoczne określenie pojęć: makrodefinicja, makroinstrukcja i makropolecenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. zestaw poleceń przeznaczonych do wykonania przez określoną aplikację, rodzaj niesamodzielnego programu komputerowego;

 (1.2) fot. pot. zdjęcie wykonane techniką makrofotografii

przymiotnik

 (2.1) pot. bardzo duży

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmakrɔ, AS: makro

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. makro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makropolecenie, makrokomenda, makroinstrukcja

 (1.2) makrofotografia

Wiktionary


makro-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na duże rozmiary lub dużą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) makroanaliza • makrocząsteczka • makrofanerofit • makroklimat • makroregion • makrosynoptyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makro n.

 przym. makro

Wiktionary


makroanaliza

analiza chemiczna, w której bada się próbki o masie większej od 100 mg.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. analiza chemiczna próbki o masie powyżej 0,1 grama

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makroanalityczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analiza decygramowa

Wiktionary


makrobiotyczka

→ makrobiotyk


SJP.pl

Patrz:

makrobiotyk

makrobiotyczny

→ makrobiotyka


SJP.pl

Patrz:

makrobiotyka

makrobiotyk

zwolennik makrobiotyki - nauki o sposobach żywienia i leczenia produktami naturalnymi, nieprzetworzonymi


SJP.pl


makrobiotyka

teoretyczna i praktyczna nauka o sposobach żywienia i leczenia produktami naturalnymi, nieprzetworzonymi


SJP.pl

Te

Wikipedia


makrocefalia

nadmierne (chorobliwe) rozmiary czaszki - wrodzone lub nabyte, występujące najczęściej u dzieci; wielkogłowie


SJP.pl

Makrocefalia (wielkogłowie, z gr. μακρύς trb. "makris" = długi + κεφάλη trb. "kiefali" = głowa, macrocephaly) – zaburzenie rozwojowe polegające na obwodzie głowy powyżej 97 centyla dla płci i wieku.

Wikipedia


makrocykl

długi, pełny cykl (zwykle w odniesieniu do cyklu treningowego)


SJP.pl


makrocykliczny

→ makrocykl


SJP.pl

Patrz:

makrocykl

makrocyklina

nazwa handlowa antybiotyku stosowanego w leczeniu zakażeń bakteryjnych, zawierającego tetracyklinę i erytromycynę


SJP.pl


makrocytoza

podwyższenie średniej objętości krwinki czerwonej


SJP.pl


makrocząsteczka

cząsteczka związku chemicznego składająca się z dużej liczby (kilkadziesiąt do kilku tysięcy) powtarzających się ugrupowań atomów, tzw. merów; makromolekuła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. fiz. cząsteczka zbudowana z bardzo dużej liczby atomów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakrɔt͡ʃɔ̃w̃ˈstɛt͡ʃka, AS: makročõũ̯stečka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makromolekuła

Wiktionary


makrocząsteczkowy

przymiotnik od: makrocząsteczka, np. związek makrocząsteczkowy


SJP.pl


makrocząstka

rzadko: makrocząsteczka; makromolekuła, makrodrobina


SJP.pl


makrodefinicja

w informatyce: ciąg definicji; makro


SJP.pl


makrodrobina

cząsteczka chemiczna zbudowana z wielkiej liczby atomów o względnej masie cząsteczkowej powyżej kilku tysięcy; makrocząsteczka, makromolekuła


SJP.pl


makroefekt

efekt maksymalny


SJP.pl


makroekonomia

dział ekonomii badający całe systemy ekonomiczne, w celu wykrycia prawidłowości w funkcjonowaniu i ustalenia zasad optymalnej polityki gospodarczej państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. ekon. dział ekonomii zajmujący się gospodarką jako całością, w skali krajowej lub globalnej

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Powiązane:

 przym. makroekonomiczny

Wiktionary


makroekonomiczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący makroekonomii, związany z makroekonomią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makroekonomia ż.

Wiktionary


makroekonomika

dział ekonomii badający relacje między dużymi systemami i podsystemami ekonomicznymi oraz takimi kategoriami jak: dochód narodowy, inwestycje, oszczędności, konsumpcja, zatrudnienie, eksport, import, podaż pieniądza, bilans płac


SJP.pl


makroelement

pierwiastek chemiczny (np. azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez) występujący w organizmach żywych w znacznej ilości, niezbędny do ich prawidłowego rozwoju; makropierwiastek, makroskładnik, pierwiastek podstawowy


SJP.pl


makroewolucja

zjawiska ewolucji organizmów zachodzące na poziomie ponadgatunkowym


SJP.pl

Ma

Wikipedia


makroewolucyjny

→ makroewolucja


SJP.pl

Patrz:

makroewolucja

makrofag

1. pochodząca ze szpiku kostnego komórka układu odpornościowego, wyposażona w zdolności fagocytozy i enzymatycznej degradacji pochłoniętych fragmentów tkankowych, komórkowych i bakteryjnych;
2. zwierzę odżywiające się dużymi cząsteczkami pokarmowymi lub nawet całymi organizmami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) organizm żywy odżywiający się drobnymi cząstkami pokarmowymi

Wiktionary


makrofanerofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. wysokie drzewo osiągające ponad 30 metrów wysokości;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanerofit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) megafanerofit

Wiktionary


makrofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekol. zool. ogół większych zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierścienice są najliczniejszym elementem makrofauny w głębinach oceanów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fauna ż.

Wiktionary


makrofil

w botanice: liść mający blaszkę z rozgałęzionym systemem żyłek; mikrofil


SJP.pl

Makrofil ("megaphyl") – liść występujący u skrzypów, paproci, roślin nagozalążkowych i okrytozalążkowych. Zawiera rozgałęziony układ tkanek przewodzących (w postaci nerwów), stanowiący odgałęzienie walca osiowego łodygi. Nad odgałęzieniami z walca osiowego pozostają luki liściowe.

Wikipedia


makrofit

roślina zakorzeniona w wodzie, której większa część jest wynurzona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przytwierdzona do dna zbiornika wodnego roślina naczyniowa bądź ramienica

Wiktionary


makroflora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekol. bot. organizmy roślinne wchodzące w skład makrobentosu, o rozmiarach od 0,3 mm × 0,3 mm do 1 mm × 1 mm

Wiktionary


makrofotografia

1. technika fotograficzna umożliwiająca wykonywanie zdjęć małych przedmiotów z niewielkiej odległości i o relatywnie dużym powiększeniu
2. zdjęcie otrzymane taką metodą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fot. technika wykonywania zdjęć, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest powiększony; także: zdjęcie wykonane tą techniką;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świat roślin i owadów to najczęstszy temat makrofotografii. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakrɔfɔtɔˈɡrafʲja, AS: makrofotografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makrofotograficzny

Wiktionary


makrogameta

zdolna do samodzielnego ruchu gameta żeńska, większa od męskiej


SJP.pl


makrogenerator

program komputerowy zastępujący makroinstrukcję w programie źródłowym przez ciąg instrukcji zdefiniowanych w tym samym języku


SJP.pl


makrogeneza

hipoteza zakładająca powstawanie nowych jednostek systematycznych organizmów w sposób skokowy, przez jedną znaczną zmianę mutacyjną


SJP.pl


makrogenitosomia

znaczne powiększenie zewnętrznych narządów płciowych


SJP.pl


makrografia

graficzne przedstawienie struktury metalu albo stopu


SJP.pl


makrograficzny

→ makrografia


SJP.pl

Patrz:

makrografia

makroinstrukcja

w informatyce: ciąg instrukcji; makro, makrorozkaz


SJP.pl

Makroinstrukcja (ang. "macro instruction") — ciąg instrukcji wywoływanych za pomocą jednej dodatkowo zdefiniowanej instrukcji. Przekształcenie (rozszerzenie) makroinstrukcji w ciąg słów języka programowania (poddawanych dalszej translacji) jest realizowane przez wstępny element translatora, zwany preprocesorem.

Wikipedia


makrojęzyk

język mający kilka odmian, uznawanych za warianty tego samego języka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zespół blisko spokrewnionych odmian językowych, które bywają uważane za jeden język w niektórych kontekstach kulturowych, społecznych lub politycznych, mimo że mogą mieć znaczne różnice i odrębne kody językowe;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ISO 639-3 identyfikuje ponad 60 makrojęzyków.

Wiktionary


makroklimat

klimat dużych obszarów, kształtowany przez czynniki geograficzne, głównie: szerokość geograficzną, wysokość n.p.m., rzeźbę terenu, odległość od oceanów


SJP.pl

Makroklimat – (potocznie zwane klimatem) jest kształtowany przez czynniki geograficzne takie jak: ogólna cyrkulacja atmosfery, szerokość geograficzną, wysokość nad poziomem morza, rzeźbę terenu, odległość od mórz i oceanów itp., i charakteryzowany na podstawie wieloletnich danych obserwacyjnych.

Wikipedia


makroklimatologia

dziedzina nauki zajmująca się badaniem makroklimatów


SJP.pl


makroklimatyczny

→ makroklimat


SJP.pl

Patrz:

makroklimat

makrokomórka

część płyty głównej komputera osobistego ułatwiająca podłączenie urządzeń peryferyjnych


SJP.pl


makrokosmos

1. wszechświat pojęty jako jednolita całość, przeciwstawiany mikrokosmosowi światu cząstek elementarnych;
2. świat ciał niebieskich w przeciwieństwie do mikrokosmosu - świata człowieka


SJP.pl

Makrokosmos – Podniebny taniec (fr. " Le peuple migrateur") – francuski przyrodniczy film dokumentalny z 2001 roku, ukazujący życie ptaków. Jest to kolejne, po "Mikrokosmosie" (1996), tego typu przedsięwzięcie francuskiego producenta Jacques’a Perrina.

Obraz był nominowany do Oscara za najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny.

Wikipedia


makrokosmosowy

przymiotnik od: makrokosmos; makrokosmiczny


SJP.pl


makrolid

rodzaj antybiotyku o działaniu bakteriostatycznym; antybiotyk makrolidowy


SJP.pl


makrolidowy

antybiotyk makrolidowy - rodzaj antybiotyku o działaniu bakteriostatycznym; makrolid


SJP.pl


makrolingwistyka

nauka opisująca język w powiązaniach z filozofią, psychologią, socjologią itp.


SJP.pl


makrolit

narzędzie z kamienia niegładzonego, znane z późnego paleolitu i mezolitu


SJP.pl


makromer

większy blastomer, który powstaje podczas rozwoju embrionalnego np. jeżowca, płazów i niektórych łożyskowców


SJP.pl


makrominerał

pierwiastek chemiczny występujący w środowisku w stosunkowo dużych ilościach; makroelement, makropierwiastek


SJP.pl


makromolekuła

cząsteczka związku chemicznego składająca się z dużej liczby (kilkadziesiąt do kilku tysięcy) powtarzających się ugrupowań atomów, tzw. merów; makrocząsteczka


SJP.pl

Makromolekuła, makrocząsteczka, makrodrobina – cząsteczka chemiczna (molekuła) złożona z więcej niż około 1000 atomów. Makromolekuła często powstaje z połączenia jednego lub kilku rodzajów jednostek podstawowych, tzw. merów, tworząc strukturę substancji polimerowych.

Wikipedia


makromutacja

jednorazowa, wielka zmiana mutacyjna prowadząca do wyodrębnienie się nowego gatunku albo jednostki systematycznej roślin lub zwierząt


SJP.pl


makron

cząstka substancji o średnicy powyżej 0,1 mm


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makron – znak diakrytyczny
  • Makron – grecki malarz wazowy działający na przełomie VI i V wieku p.n.e.
  • Kwintus Sutoriusz Makron – prefekt pretorianów w latach 31–38
  • Macron

Wikipedia


makroniwelacja

wyrównywanie niezwykle dużych powierzchni terenu do jednego poziomu


SJP.pl


makroniwelacyjny

→ makroniwelacja


SJP.pl

Patrz:

makroniwelacja

makroobiektyw

obiektyw przeznaczony do wykonywania zdjęć bardzo małych obiektów z bliska


SJP.pl


makroorganizm

wielokomórkowy organizm żywy widoczny gołym okiem


SJP.pl


makroostrożnościowy

dotyczący stabilności całego systemu finansowego


SJP.pl


makroparafina

stały produkt powstający obok parafiny syntetycznej w procesie syntezy paliw ciekłych z tlenku węgla i wodoru; parafina kontaktowa


SJP.pl


makropierwiastek

pierwiastek chemiczny (np. azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez) występujący w organizmach żywych w znacznej ilości, niezbędny do ich prawidłowego rozwoju; makroelement, makroskładnik, pierwiastek podstawowy


SJP.pl


makroplankton

plankton składający się z organizmów o długości powyżej 1 centymetra (np. meduz jamochłonów, osłonic), unoszący się biernie z falami i prądami w toni oceanicznej


SJP.pl


makropod

drobna ryba z rodziny łaźcowatych, z narządem błędnikowym umożliwiającym oddychanie tlenem atmosferycznym; wielkopłetw


SJP.pl


makropokarmowy

dotyczący pierwiastków niezbędnych do utrzymania funkcji życiowych organizmu, zawartych w substancjach odżywczych


SJP.pl


makropolecenie

w informatyce: ciąg poleceń; makro


SJP.pl


makroprojektant

architekt projektujący duże zespoły urbanistyczne


SJP.pl


makroproporcja

proporcja wyznaczająca skalę proporcji szczegółowych albo będąca wypadkową proporcji szczegółowych


SJP.pl


makroregion

obszar obejmujący kilka regionów o zbliżonych cechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi większa od mezoregionu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Makroregion – pojęcie z zakresu gospodarki
  • Makroregion – jednostka podziału geografii fizycznej
  • Makroregion - obszar rozgrywek piłkarskich w Polsce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wielostopniowej regionalizacji mezoregion stanowi jednostkę niższego rzędu wchodzącą w skład makroregionu.

Wiktionary


makroregionalny

dotyczący obszaru obejmującego kilka regionów


SJP.pl


makrorelief

duże formy ukształtowania terenu, takie jak góry, wyżyny, pradoliny; makrorzeźba


SJP.pl


makrorodnik

wolny rodnik powstały przez przyłączenie cząsteczek monomeru do wolnego rodnika wytworzonego wskutek rozpadu inicjatora polimeryzacji


SJP.pl


makrorozkaz

w informatyce: ciąg instrukcji; makro, makroinstrukcja


SJP.pl


makrorzeźba

duże formy ukształtowania terenu, takie jak góry, wyżyny, pradoliny; makrorelief


SJP.pl


makrosegmentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. procedura badawcza w marketingowej analizie rynku, gdzie segmentami, na które dokonuje się podziału, są rynki narodowe lub ich grupy;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmakrɔsɛɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: makrosegmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) segmentacja pierwotna

Wiktionary


makrosiedlisko

teren o podobnych warunkach siedliskowych klimatu i podłoża


SJP.pl


makroskala

w makroskali -
a) w odniesieniu do dużych jednostek
b) na wielką skalę


SJP.pl


makroskalowy

→ makroskala


SJP.pl

Patrz:

makroskala

makroskopowy

widzialny gołym okiem, bez użycia przyrządów optycznych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący makroskopii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makroskopia ż.

 przym. makroskopijny

 przysł. makroskopowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makroskopijny

Wiktionary


makroskładnik

pierwiastek chemiczny (np. azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez) występujący w organizmach żywych w znacznej ilości, niezbędny do ich prawidłowego rozwoju; makropierwiastek, makroelement, pierwiastek podstawowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) składnik, który występuje w dużych ilościach

Wiktionary


makrosocjolog

specjalista w zakresie makrosocjologii


SJP.pl


makrosocjologia

dział socjologii, którego przedmiotem zainteresowania są makrostruktury społeczne


SJP.pl

Makrosocjologia – dział socjologii, którego przedmiotem zainteresowania są makrostruktury społeczne; także socjologiczna orientacja badawcza zajmująca się przede wszystkim analizą tak zwanych wielkich procesów i zjawisk społecznych oraz budowaniem na tej podstawie ogólnych teorii socjologicznych.

Wikipedia


makrosomia

wielkość płodu nadmierna w stosunku do wieku płodowego; hipertrofia wewnątrzmaciczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nadmierny rozmiar ciała, nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówi się, że częstotliwość występowania makrosomii w zdrowych ciążach wynosi 6–14,5%, u kobiet z cukrzycą 25–42%.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipertrofia wewnątrzmaciczna

Wiktionary


makrospora

duży zarodnik paprotników różnozarodnikowych wytwarzany w zarodni dużej (makrosporangium) na sporoficie; megaspora


SJP.pl

Makrospora (megaspora) – zarodnik, z którego rozwija się gametofit żeński (produkujący komórki jajowe). Makrospory wytwarzane są w makrosporangiach na sporoficie. Występują u roślin różnozarodnikowych (wymarłe gatunki skrzypowych, niektóre widłaki i paprocie oraz wszystkie rośliny nasienne).

Wikipedia


makrosporangium

u paprotników różnozarodnikowych: zarodnia wytwarzająca zarodniki - makrospory


SJP.pl

Makrosporangium, megasporangium – jeden z dwóch typów zarodni obecny u roślin różnozarodnikowych. Powstają w nim nieliczne lub wręcz pojedyncze zarodniki zwane makrosporami, z których z kolei rozwijają się przedrośla wytwarzające tylko żeńskie narządy – rodnie, a w nich komórki jajowe. Makrosporangia są zwykle większe od mikrosporangiów. Wyrastają na liściach zwanych makrosporofilami, często zmodyfikowanych i odmiennych od innych liści.

Wikipedia


makrosporogeneza

proces powstawania żeńskich zarodników, czyli makrospor, na drodze podziałów mejotycznych makrosporocytów


SJP.pl


makrostruktura

1. gruboziarnista budowa skał, minerałów itp., dająca się odróżnić gołym okiem lub za pomocą słabej lupy
2. układ klasowo-warstwowy społeczeństwa


SJP.pl

Makrostruktura (wielka struktura) – w najogólniejszym ujęciu definiowana jest jako część społeczeństwa globalnego i wielkich grup społecznych. Tworzona jest między innymi przez klasy, warstwy, grupy zawodowe, grupy wyznaniowe, naród, państwo i wzajemne relacje między nimi.

Wikipedia


makrosy

potocznie: makroskładniki


SJP.pl


makrot

prokseneta; dawniej:
1. faktor, pośrednik;
2. rajfur


SJP.pl


makrotekstura

struktura wewnętrzna skały dająca się obserwować gołym okiem


SJP.pl


makrourzędowy

charakterystyczny dla wielkiej instytucji urzędniczej albo dla zbiurokratyzowanej organizacji


SJP.pl


makrowirus

Makrowirus ("wirus typu makro") – wirus komputerowy uruchamiający się tak samo jak zwykłe makra, a więc w środowisku innego programu (najczęściej któregoś z pakietu Microsoft Office, ze względu na jego popularność). Do replikacji wykorzystują języki makro obecne w zainfekowanym środowisku. Atakują nie pliki wykonywalne, lecz pliki zawierające definicje makro.

Wikipedia


makrowy

przymiotnik od: makro


SJP.pl


makrozmiana

zmiana zachodząca na wielką skalę


SJP.pl


makroświat

świat w skali makro; przeciwieństwo mikroświata


SJP.pl


makryna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Makryna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pochodzące od łacińskiego słowa "macra". Oznacza „chuda, długa”. Wśród patronek – św. Makryna Młodsza, siostra św. Bazylego Wielkiego, św. Piotra z Sebasty i św. Grzegorza z Nyssy (IV wiek).

Makryna imieniny obchodzi 14 stycznia i 19 lipca.

Wikipedia


maks

potocznie: najwyższy poziom czegoś, np. głośności muzyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. kaszubska wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno;

Wiktionary

Maks (dodatkowa nazwa w j. kaszub. "Maks") – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno. Leży na obszarze Pojezierza Kaszubskiego, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Przewóz". Do 2023 miejscowość była osadą wsi Przewóz.

Wikipedia


maks.

max, max.; skrót od:
1. maksimum;
2. maksymalny;
3. maksymalnie


SJP.pl


maksencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Maksencja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pochodzące od imienia "Maxentius", wywodzącego się od słowa "maximus" "największy, najwspanialszy". Patronką tego imienia jest św. Maksencja z Beauvais, Szkotka z pochodzenia, oraz św. Maksencja z Trydentu, matka św. Wigiliusza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspomnienie liturgiczne świętej Maksencji z Trydentu obchodzone jest 30 kwietnia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksencjusz mos.

Wiktionary


maksencjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maksencjusz – imię męskie
  • Maksencjusz (cesarz rzymski) – cesarz rzymski
  • Maksencjusz (opat z Poitou) – opat z Poitou

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 308 roku Maksymian próbował zdetronizować swojego syna, jednak wojsko opowiedziało się po stronie Maksencjusza, więc Maksymian uciekł do Galii na dwór swojego zięcia Konstantyna.

 (1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Maksencjusza opata obchodzone jest 26 czerwca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksencja ż.

Wiktionary


maksi

[czytaj: maks-i] maxi;
1. o ubiorze: długi, sięgający do kostek;
2. ubranie sięgające do kostek;
3. mający maksymalne rozmiary, zasięg, natężenie itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) długi (o ubraniu)

 (1.2) obszerniejszy niż standard (o ubraniu)

 (1.3) dużo zawierający, wiele obejmujący

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) duże ubranie

Wiktionary

Maksi – wieś na Łotwie, w krainie Łatgalia, w novadsie Balvi. Według danych na rok 2007, w miejscowości mieszkały 2 osoby.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmaksʲi, AS: maksʹi

Wiktionary


maksim

[czytaj: maks-im] imię męskie


SJP.pl

MakSim ( MакSим, właśc. Marina Siergiejewna Abrosimowa, ros. Марина Сергеевна Абросимова, z domu Maksimowa, ros. Максимова, ur. 10 czerwca 1983 w Kazaniu) – rosyjska piosenkarka, autorka tekstów i producentka muzyczna. Zasłużona Artystka Republiki Karaczajo-Czerkieskiej (2013), Zasłużona Artystka Republiki Tatarstanu (2016).

Wikipedia


maksimafilia

[czytaj: maks-imafilia] zbieractwo kart analogicznych (maksimum)


SJP.pl

Maksimafilia – dział zbieractwa, której przedmiotem są karty maksimum, jej początek zawdzięcza się kolekcjonowaniu widokówek z naklejonym znaczkiem pocztowym po stronie widokowej. Pierwsze karty maksimum były przypadkowe i przedstawiały na przykład sfinksa i piramidy w Egipcie, późniejszy rozwój tej dziedziny spowodował wyodrębnienie maksimafilii jako samodzielny rodzaj zbieractwa filatelistycznego.

Wikipedia


maksimow

[czytaj: maks-imow] nazwisko


SJP.pl


maksimowicz

[czytaj: maks-imowicz] nazwisko


SJP.pl


maksimum

[czytaj: maks-imum] najwyższy stopień czegoś, największa ilość, liczba, wartość itp. osiągana przez coś; maximum, punkt szczytowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

 (1.2) mat. największa wartość przyjmowana przez daną funkcję

przysłówek

 (2.1) w połączeniu z określeniem liczby: co najwyżej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maksimum – funkcja
  • maksimum lokalne lub globalne funkcji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lady Sybil nosiła zwykle suknie balowe bladoniebieskie – kolor często wybierany w pewnym wieku i przy pewnym obwodzie, łączący maksimum dyskretnego stylu i minimum widzialności.

 (1.2) Funkcja cosinus osiąga maksimum dla argumentów będących wielokrotnością 2π.

 (2.1) Tam się zmieści maksimum piętnaście osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaksʲĩmũm, AS: maksʹĩmũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalność ż., maksymalistyczność ż.

 przym. maksymalny

 przysł. maksymalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczyt

 (2.1) maksymalnie

Wiktionary


maksio

zdrobnienie od: Maksym, Maksymilian (imiona męskie)


SJP.pl


maksisingel

[czytaj: maks-is-ingel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingiel, maxi-singiel, maxi-singel


SJP.pl


maksisingiel

[czytaj: maks-is-ingiel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingel, maxi-singiel, maxi-singel


SJP.pl

Maksisingiel, maxi-singiel, maksisingel – wydawnictwo muzyczne, singel złożony z więcej niż dwóch utworów.

Wikipedia


maksisinglowy

→ maksisingiel, → maksisingel [czytaj: maks-is-inglowy]


SJP.pl


maksispódnica

[czytaj: maks-ispódnica] spódnica sięgająca do kostek


SJP.pl


maksisukienka

[czytaj: maks-isukienka] sukienka sięgająca do kostek


SJP.pl


maksura

miejsce w meczecie przeznaczone dla władcy


SJP.pl

Maksura – drewniana ścianka lub krata ustawiana w meczecie, oddzielająca władcę od reszty modlących się. Później ta nazwa zaczęła obejmować całą wydzieloną przestrzeń (lożę) dla władcy.

Wikipedia


makswel

dawna jednostka strumienia magnetycznego; maxwell


SJP.pl

Makswel (Mx) – jednostka strumienia indukcji magnetycznej w układzie CGS (jednostka przejściowo legalna układu SI). Nazwa "makswel" pochodzi od nazwiska szkockiego fizyka Jamesa Clerka Maxwella.

Wikipedia


maksygraf

przyrząd służący do graficznego rejestrowania przebiegu zmian mocy elektrycznej pobieranej i do określania mocy szczytowej


SJP.pl


maksym

reguła, zasada postępowania, ogólne prawidło moralne sformułowane w sposób zwięzły i stylistycznie dobitny, zwykle w jednym zdaniu; sentencja; aforyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Maksym – imię męskie pochodzenia łacińskiego, utworzone od przymiotnika "maximus" oznaczający "największy", przydomka Jowisza. Istnieją liczni święci prawosławni i katoliccy o tym imieniu:

Maksym Wyznawca, Maksym Grek, Maksym Wołoski, Maksym Gorlicki, Maksym z Riez i wielu innych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maksym ma dobry charakter: jest uprzejmy i radosny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaksɨ̃m, AS: maksỹm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksymilian m.

Wiktionary


maksyma

reguła, zasada postępowania, ogólne prawidło moralne sformułowane w sposób zwięzły i stylistycznie dobitny, zwykle w jednym zdaniu; sentencja; aforyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aforyzm, prawidło, sentencja

Wiktionary


maksymalista

1. człowiek dążący do osiągnięcia wszystkich stawianych sobie lub innym celów w jak największym stopniu;
2. w filozofii: przedstawiciel maksymalizmu


SJP.pl


maksymalistka

→ maksymalista


SJP.pl

Patrz:

maksymalista

maksymalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest maksymalistyczne; cecha tych, którzy są maksymalistyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksimum n., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizowanie n., zmaksymalizowanie n.

 czas. maksymalizować ndk., zmaksymalizować dk.

 przym. maksymalistyczny

 przysł. maksymalistycznie, maksimum

Wiktionary


maksymalistyczny

dotyczący maksymalizmu albo maksymalisty (np. maksymalistyczny plan, maksymalistyczna wizja)


SJP.pl


maksymalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) maksymalne zwiększenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbrew temu co starają się nam przekazać reklamy, ponad 90% zwierząt wykorzystywanych do celów konsumpcyjnych żyje dziś w olbrzymich hodowlach masowych, w których cały proces produkcji podporządkowany jest jednej jedynej zasadzie – maksymalizacji zysku i cięciu kosztów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalizator mzw./mos./mrz., maksymalizowanie n., maksymalizm m., maksymalność ż.

 czas. maksymalizować ndk.

 przym. maksymalny

 przysł. maksymalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwiększanie

Wiktionary


maksymalizator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, męskozwierzęcy lub męskoosobowy

 (1.1) ktoś lub coś, co czyni bądź dąży do uczynienia pewnej rzeczy, cechy, wartości itd. możliwie największą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skupienie się na działaniach człowieka, a nie jego motywacjach, spowodowało uproszczenie w postrzeganiu człowieka jako maksymalizatora użyteczności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalizacja ż.

 czas. maksymalizować ndk., zmaksymalizować dk.

 przym. maksymalizacyjny

Wiktionary


maksymalizm

1. dążenie do osiągnięcia wszystkich stawianych sobie lub innym celów w jak największym stopniu
2. filoz. kierunek widzący w filoz. naukę wyjaśniającą całą rzeczywistość, zmierzający do systematycznego rozwinięcia wszystkich jej działów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. postawa polegająca na stawianiu sobie lub innym najwyższych wymagań i dążeniu do pełnej realizacji zamierzonych celów

 (1.2) polit. dążenie do pełnej realizacji programu bez godzenia się na kompromisy

 (1.3) szt. estetyka charakteryzująca się przepychem, różnorodnością barw, wzorów i form

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalność ż., maksymalizowanie n., maksymalizacja ż.

 przysł. maksymalnie

 przym. maksymalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perfekcjonizm

 (1.2) radykalizm, bezkompromisowość

 (1.3) przepych

Wiktionary


maksymalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|maksymalizować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Argumentowała to maksymalizowaniem zysków w roku 2015 i możliwością zorganizowania wówczas kolejnego Pucharu Świata w regionie ważnym z punktu widzenia rozwoju dyscypliny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalność ż., zmaksymalizowanie n., maksymalizacja ż., maksymalizm m., maksymalistyczność ż.

 czas. maksymalizować ndk., zmaksymalizować dk.

 przym. maksymalistyczny, maksymalny

 przysł. maksymalistycznie, maksymalnie

Wiktionary


maksymalizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmaksymalizować)

 (1.1) książk. zwiększać do maksimum

 (1.2) inform. rozszerzać okno programu tak, by zajmowało cały ekran

czasownik zwrotny niedokonany maksymalizować się (dk. zmaksymalizować się)

 (2.1) książk. maksymalizować (1.1) samego siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyjściowy symbol maksymalizował funkcję wypłaty oceniającą dokładność dokonanego przewidywania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksymalizator mzw./mos./mrz., maksymalistyczność ż., maksymalizacja ż.

Wiktionary


maksymalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób maksymalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z regułami gry w golfa, w torbie golfowej można mieć maksymalnie czternaście kijów.

 (1.1) To urządzenie musi pracować w pozycji poziomej lub pod kątem maksymalnie 5° (= pięć stopni) do poziomu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaksɨ̃ˈmalʲɲɛ, AS: maksỹmalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksimum n., maksymalność ż., maksymalizm m., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizacja ż., maksymalizowanie n.

 czas. maksymalizować

 przym. maksymalny, maksymalistyczny

 przysł. maksimum

Wiktionary


maksymalność

→ maksymalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest maksymalne; cecha tych, którzy są maksymalni

Wiktionary

Patrz:

maksymalny

Przykłady

 (1.1) Trzeba jeszcze wykazać jego maksymalność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksimum n., maksymalizm m., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizacja ż., maksymalizowanie n.

 czas. maksymalizować ndk.

 przym. maksymalny

 przysł. maksymalnie, maksimum

Wiktionary


maksymalny

osiągający lub określający maksimum; największy, najwyższy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maksymalna prędkość porsche 911 turbo wynosi prawie 180 mil na godzinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ, AS: maksỹmalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maksimum n., maksymalizm m., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizacja ż., maksymalizowanie n., maksymalność ż.

 czas. maksymalizować ndk.

 przysł. maksymalnie, maksymalistycznie, maksimum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) największy

Wiktionary


maksymek

zdrobnienie od: Maksym, Maksymilian (imiona męskie)


SJP.pl


maksymiak

nazwisko


SJP.pl


maksymian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Maksymian, Marcus Aurelius Valerius Maximianus, Maximianus Herculius (ur. ok. 250 w Sirmium w Panonii, zm. 310) – cesarz rzymski w latach 286–305, współrządzący z Dioklecjanem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 308 roku Maksymian próbował zdetronizować swojego syna, jednak wojsko opowiedziało się po stronie Maksencjusza, więc Maksymian uciekł do Galii na dwór swojego zięcia Konstantyna.

 (1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Maksymiana z Rawenny obchodzone jest 22 lutego.

Wiktionary


maksymilian

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Maksymilian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa "maximus" oznaczającego „największy” oraz nazwiska rzymskiego rodu Emiliuszów. Żeńskie odpowiedniki tego imienia to Maksymiliana i Maksymilianna.

W 2022 imię to nosiło 64 172 obywateli Polski (76. miejsce w grupie imion męskich).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Maksymilian i jestem cukiernikiem z Cieszyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaksɨ̃ˈmʲilʲjãn, AS: maksỹmʹilʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksym mos., Maksymilianowa ż., Maksymilianówna ż.

Wiktionary


maksymilianostwo

Maksymilian z małżonką; Maksymilianowie


SJP.pl


maksymilianowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Maksymiliana

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: Maksymilianowo

 (2.2) D. lp. od: Maksymilianów

forma przymiotnika.

 (3.1) ż. lp. od: Maksymilianowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłyśmy odwiedzić panią Maksymilianową w Porębie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maksymilian mos./ż., Maksymilianówna ż.

Wiktionary


maksymilianowie

imię męskie


SJP.pl


maksymilianowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maksymilianowo – stacja kolejowa
  • Maksymilianowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Osielsko
  • Maksymilianowo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Bobowo
  • Maksymilianowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Kamieniec

Wikipedia


maksymilianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maksymiliana lub z nim związany


SJP.pl


maksymin

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Maksymin – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wśród patronów – św. Maksymin (†IV wiek).

W Polsce dawnej imię nie było poświadczone dokumentami. W XXI wieku imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 8 mężczyzn o imieniu Maksymin nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeciągające się oblężenie działało coraz bardziej zniechęcająco na wojsko Maksymina, któremu zaczęło brakować broni oraz żywności i wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Maksymina ż.

Wiktionary


maksymiuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewa Maksymiuk (ur. 21 sierpnia 1990) – polska brydżystka, Mistrz Okręgowy, zawodniczka drużyny ŚZBS Kielce.
  • Jan Maksymiuk
  • Janusz Maksymiuk (ur. 19 stycznia 1947 w Janówce) – polski polityk, przedsiębiorca, inżynier rolnik, działacz związkowy, poseł na Sejm I, II i V kadencji.
  • Jerzy Maksymiuk (ur. 9 kwietnia 1936 w Grodnie) – polski dyrygent, pianista i kompozytor muzyki filmowej.
  • Krzysztof Maksymiuk (ur. 26 października 1955 w Zamościu) – polski polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji.
  • Roman Maksymiuk (ur. 14 czerwca 1974 we wsi Bitków, w obwodzie iwanofrankiwskim, Ukraińska SRR) – ukraiński piłkarz, grający na pozycji pomocnika (wcześniej napastnika), reprezentant Ukrainy.

Wikipedia


maksymostwo

Maksym z małżonką; Maksymowie


SJP.pl


maksymowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edyta Maksymowicz – litewska dziennikarka narodowości polskiej
  • Jan (Maksymowicz) (1651-1715) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, święty
  • Jan (Maksymowicz) z Szanghaju i San Francisco (1896–1966) – święty Cerkwi prawosławnej, arcybiskup, asceta
  • Janusz Maksymowicz ps. „Janosz” (ur. 1930) – polski działacz kombatancki, uczestnik powstania warszawskiego
  • Konstantin Maksymowicz (1849-1917) – generał-gubernator warszawski i dowódca Warszawskiego Okręgu Wojskowego
  • Roman Maksymowicz (1893–1915) – podporucznik Legionów Polskich, kawaler Orderu Virtuti Militari.
  • Teodor Maksymowicz (1902-1983) – duchowny zielonoświątkowy
  • Witold Maksymowicz (1931-2011) – duchowny prawosławny
  • Wojciech Maksymowicz (ur. 1955) – polski neurochirurg, były minister zdrowia
  • Zenon Maksymowicz (1910–1993) – polski artysta fotograf

Wikipedia


maksymowie

imię męskie


SJP.pl


maksymowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maksyma lub z nim związany


SJP.pl


maktab

arabska szkoła podstawowa


SJP.pl


maku

forma rzeczownika.

 (1.1) D., Ms. i W. lp. od: mak

Wiktionary

Maku (perski: ماكو) – miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni. Liczba mieszkańców w 2006 roku wynosiła ok. 41 tys.

Wikipedia


makuba

gatunek tabaki pochodzący z Martyniki


SJP.pl


makuch

wyciśnięte nasiona roślin oleistych, stanowiące paszę dla bydła; kuch


SJP.pl

Makuchy, kołacze, kuchy – wytłoki będące ubocznym produktem wytwarzania oleju z roślin oleistych – z nasion: maku, słonecznika, rzepaku (około 650 kg z 1 t nasion), sezamu, soi, lnu, a także orzechów i innych. Zawierają m.in. węglowodany, białka, tłuszcze i sole mineralne. Zamiast makuchów wykorzystana być może również mączka poekstrakcyjna.

Wikipedia


makucha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. otręby pszenne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mak mrz.

Wiktionary


makuchowy

przymiotnik od: makuch


SJP.pl


makuchy

wyciśnięte nasiona roślin oleistych, stanowiące paszę dla bydła; kuch


SJP.pl


makulatura

1. stare książki, gazety, papiery itp., służące jako surowiec do wyrobu papieru
2. przenośnie, potocznie o kiepskiej literaturze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu;

 (1.2) pot. przen. bezwartościowe, mierne książki

 (1.3) druk. arkusze zużyte podczas druku, arkusze z defektem

Wiktionary

Makulatura – niepotrzebne lub zniszczone wyroby papiernicze, nadające się bezpośrednio do wtórnego wykorzystania w innych celach niż były przeznaczone pierwotnie lub nadające się jako jeden z surowców do produkcji nowego papieru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W podstawówie zbieraliśmy makulaturę, mając niby za to darmowe przechodnie podręczniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakulaˈtura, AS: makulatura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. makulaturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pisanina

Wiktionary


makulaturowiec

żartobliwie o człowieku zbierającym makulaturę i odsprzedającym ją w punkcie skupu


SJP.pl


makulaturowy

przymiotnik od: makulatura


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z makulaturą, odnoszący się do makulatury

 (1.2) wytworzony z makulatury

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rosną ceny papieru makulaturowego w Polsce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makulatura ż.

Wiktionary


makulec

śluzowiec występujący w 30 gatunkach na butwiejących liściach, mchach, korzeniach drzew itp.


SJP.pl


makulski

nazwisko


SJP.pl


makumba

macumba;
1. religia synkretyczna zbliżona do wudu, rozpowszechniona w Brazylii;
2. pejoratywne określenie na obrzędy czarnej magii;
3. wywar z konopi indyjskich z dużą ilością środka psychoaktywnego THC


SJP.pl

Zobacz też: Makumba (utwór muzyczny).

Makumba – słowo pochodzenia afrykańskiego, związane z kulturą Bantu, kojarzone m.in. z imieniem jednego ze środkowoafrykańskich bóstw, względnie pojęciem magii lub po prostu z nazwą instrumentu muzycznego.

Wikipedia


makurat

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Makurat – polska koszykarka
  • Anna Makurat – polska koszykarka
  • Arkadiusz Makurat – polski strongman
  • Franciszek Makurat – polski psycholog, profesor Uniwersytetu Gdańskiego
  • Hanna Makurat – polska językoznawczyni, profesor Uniwersytetu Gdańskiego
  • Wanda Makurath – polska zakonnica i nauczycielka

Wikipedia


makuszyński

nazwisko


SJP.pl


makutra

rodzaj naczynia, zwykle glinianego, służącego do ucierania maku, ciast, kremów; makotra, donica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. duża, ciężka, gliniana lub kamionkowa misa do ucierania różnych składników spożywczych;

Wiktionary

Makutra (makotra, ukr. "makitra"; dawniej donica) – ciężka, gliniana misa o porowatej (rowkowanej, żłobionej) powierzchni wewnętrznej. Przy pomocy specjalnej, zazwyczaj drewnianej (rzadziej porcelanowej), pałki (kuli) uciera się w niej różne półprodukty spożywcze (czasem po ich uprzednim zmieleniu) aż do uzyskania możliwie gładkiej, jednolitej masy. Duży ciężar makutry ułatwia ucieranie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wysuszone siemię rozcierają w makutrze, poczem wyduszają je i przecedzają przez sitko, przez które przechodzi biały płyn, mleko.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) donica, makotra

Wiktionary


makuła

nazwisko


SJP.pl


maków

pospolity kwiat polny rośliny o tej samej nazwie, często występujący w zbożach jako chwast


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maków − część wsi Krasew w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Borki
  • Maków − wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Maków
  • Maków − wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza
  • Maków − wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Skaryszew
  • Maków − wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie
  • Maków − wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Kiwity
  • Maków – gmina w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim
  • Maków − gromada w powiecie raciborskim
  • Maków − gromada w powiecie radomskim
  • Maków − gromada w powiecie skierniewickim
  • Maków − przystanek kolejowy we wsi Maków w woj. łódzkim
  • Maków − miejscowość na Słowacji

Wikipedia


makóweczka

zdrobnienie od: makówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: makówka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmakuˈvɛt͡ʃka, AS: makuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makówka ż.

Wiktionary


makówka

1. główka maku zawierająca nasiona
2. potocznie głowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. owoc maku w formie torebki z nasionami

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. zwykle w lm. śląska potrawa wigilijna, której podstawą są namoczone bułki oraz mak z orzechami, rodzynkami, migdałami;

 (1.3) pot. przen. o głowie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • potoczna nazwa owocu roślin z rodzaju mak (Papaver)
  • Makówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
  • Makówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈkufka, AS: makufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mak m., maczek m., makiełka ż., makuch m., makowiec m., makowate nmos., Makowica ż., Makowice nmos., Maków m., Makówka ż.

:: zdrobn. makóweczka ż.

 przym. makowy, makowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) makiełka

 (1.3) łeb, mózgownica, czerep, bania

Wiktionary


makówkowy

→ makówka


SJP.pl

Patrz:

makówka

makłowicz

nazwisko


SJP.pl


mal.

skrót od: malajski


SJP.pl


malabar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina na zachodnim wybrzeżu Indii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malabar – część południowo-zachodniego wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim
  • Malabar – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Brevard
  • Malabar – dzielnica Sydney
  • Malabar – wulkan w Indonezji
  • Malabar – wyspa w atolu Aldabra na Seszelach
  • (754) Malabar – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ścianie wisiało zdjęcie plantacjaantacji herbaty w Malabarze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabarczyk mos.

 przym. malabarski

Wiktionary


malabarczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Malabaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabar m.

 przym. malabarski

Wiktionary


malabarski

przymiotnik od: Malabar (część wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim; Wybrzeże Malabarskie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Malabaru lub Malabarczyków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podziwiał malabarskie plantacjaantacje herbaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabar m., Malabarczyk mos.

Wiktionary


malabijczyk

mieszkaniec Malabo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Malabo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijt͡ʃɨk, AS: malabʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabo n.

:: fż. malabijka ż.

 przym. malabijski

Wiktionary


malabijka

mieszkanka Malabo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Malabo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijka, AS: malabʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabo n.

:: fm. malabijczyk mos.

 przym. malabijski

Wiktionary


malabijski

przymiotnik od: Malabo (stolica Gwinei Równikowej)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Malabo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijsʲci, AS: malabʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malabo n., malabijczyk mos., malabijka ż.

Wiktionary


malabo

(do 1973 Santa Isabel) stolica Gwinei Równikowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Gwinei Równikowej;

Wiktionary

Malabo (do 1973 Santa Isabel) – miasto w Gwinei Równikowej, port na wyspie Bioko w Zatoce Gwinejskiej. Drugie co do wielkości miasto kraju (zaraz po Bata). Do 2026 roku było stolicą Gwinei Równikowej. Utraciło swoją funkcję na rzecz Oyali.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolicą Gwinei Równikowej jest Malabo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlabɔ, AS: malabo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malabijczyk mos., malabijka ż.

 przym. malabijski

Wiktionary


malachiasz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malachiasz – imię męskie
  • Malachiasz – autor biblijnej Księgi Malachiasza
  • Malachiasz z Armagh – irlandzki duchowny, święty Kościoła katolickiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektórzy egzegeci identyfikują Malachiasza z Nehemiaszem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Malachiaszowy

Wiktionary


malachiaszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Malachiasza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z egzegetów twierdzi, że jest to tekst Malachiaszowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malachiasz mos.

Wiktionary


malachit

1. minerał, zasadowy węglan miedzi o szmaragdowozielonej barwie, dający się polerować, używany do wyrobu biżuterii, a także jako pigment;
2. kolor szmaragdowozielony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. jubil. minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

 (1.2) książk. kolor malachitu (1.1)

Wiktionary

Malachit – minerał z gromady węglanów, będący zasadowym węglanem miedzi. Należy do minerałów pospolitych, szeroko rozpowszechnionych na Ziemi.

Nazwa pochodzi od greckiego μαλάχη, "malache" (malwa) i μαλακός, "malakos" (miękki) – aluzja do zielonej barwy minerału i jego niewielkiej twardości.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈlaxʲit, AS: malaχʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malachitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szmaragdowozielony

Wiktionary


malachitowy

1. wykonany z malachitu (np. posążek malachitowy)
2. o kolorze malachitu; szmaragdowozielony


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jubil. miner. dotyczący malachitu, wykonany z malachitu, związany z malachitem, ozdobiony malachitem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) książk. mający kolor szmaragdowozielony, taki jak kolor malachitu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na starej komodzie stał malachitowy posążek Buddy.

 (1.1) Smukłą szyję kobiety zdobił podwójny sznur malachitowych korali.

 (1.1) Marcin podarował swojej żonie srebrny pierścionek z malachitowym oczkiem.

 (2.1) Zza mgły wyłania się malachitowy las.

 (2.1) Brzozowe i świerkowe lasy na wzgórzach otaczały dwubarwną, jasną i ciemną zielenią maleńkie, ciche, malachitowe jeziorka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaxʲiˈtɔvɨ, AS: malaχʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malachit mrz., malachicik mzw./mrz., malachitowość ż.

 przysł. malachitowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) szmaragdowozielony

Wiktionary


malacja

zmiana stanu tkanki martwiczej w płynny


SJP.pl


malacki

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej Słowacji;

Wiktionary


malacyjny

→ malacja


SJP.pl

Patrz:

malacja

maladyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) książk. związany ze stanem chorobowym, z chorobą, dotyczący tego stanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maladyczność ż.

 przysł. maladycznie

Wiktionary


malaga

1. słodkie wino hiszpańskie, mocne i aromatyczne
2. gatunek dużych rodzynków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Hiszpanii, w Andaluzji, port nad Morzem Śródziemnym;

 (1.2) geogr. prowincja w południowej Hiszpanii, ze stolicą w Maladze (1.1);

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drogą na Malagę, będącą już ponoć pod obstrzałem grenadzkich wojsk białych, szły z Murcji posiłki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malagenia ż., malagijczyk mos., malagijka ż., malaga ż.

 przym. malagijski

Wiktionary


malagenia

1. hiszpański taniec ludowy, odmiana fandanga
2. rodzaj hiszpańskiej piosenki ludowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. liryczna hiszpańska piosenka tradycyjna

 (1.2) choreogr. szybki hiszpański taniec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malaga ż., malagijczyk mos., malagijka ż., malaga ż.

 przym. malagijski

Wiktionary


malagijski

przymiotnik od: Malaga (prowincja lub miasto w Hiszpanii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Malagą, dotyczący Malagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dwadzieścia lat później Kulawy miał taki sam pogląd na świat jak wówczas, kiedy żył w rozwiązłej atmosferze malagijskich lupanarów.

 (1.1) Całymi dniami Amalia i jej siwiejący już dobrze małżonek wystawali przed stajnią lub siadywali na skrzynkach w słońcu, jak to robili chyba w swojej malagijskiej wiosce, skąd pochodzili.

 (1.1) Prowincja Malaga jest najbardziej górzystą częścią Andaluzji, dzięki czemu istnieją tam doskonałe warunki do hodowli kóz. Tradycyjnie region ten był związany raczej z produkcją wina, jednak po tym, jak winnice zostały wyniszczone przez jeden z gatunków stonki, zaczęto hodować tutaj kozy malagijskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malagenia ż., malagijczyk mos., malagijka ż., Malaga ż., malaga ż.

Wiktionary


malaj

rdzenny mieszkaniec Półwyspu Malajskiego lub Archipelagu Malajskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arben Malaj – albański polityk i ekonomista
  • Argjend Malaj – kosowski piłkarz
  • Dedë Malaj – katolicki duchowny, więzień polityczny
  • Soni Malaj – albańska piosenkarka.
  • Zef Malaj – albański polityk komunistyczny, dziennikarz

Wikipedia


malajalam

język z grupy drawidyjskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Język malajalam
  • Pismo malajalam

Wikipedia


malajczyk

mieszkaniec Malajów


SJP.pl


malaje

potocznie o Półwyspie Malajskim lub Archipelagu Malajskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) hist. dawne posiadłości brytyjskie na Półwyspie Malajskim;

Wiktionary

Malaje (ang. i malajski "Malaya") – nazwa stosowana na określenie dawnych posiadłości brytyjskich na Półwyspie Malajskim (do 1946 kilku, a następnie jednej powstałej w wyniku ich połączenia), od 1957 zaś do niepodległego państwa, które w 1963 przekształciło się w Malezję. Dla okresu do 1957 stosowana jest także nazwa Malaje Brytyjskie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈlajɛ, AS: malai ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malajski mrz., Malaj mos., Malajczyk mos., Malajka ż., Malezja ż.

 przym. malajski, malezyjski

Wiktionary


malajka

gatunek dużej kaczki; piżmówka malajska


SJP.pl

Malajka, piżmówka malajska ("Asarcornis scutulata") – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), występujący w północno-wschodnich Indiach i w południowo-wschodniej Azji, obecnie skrajnie nieliczny i krytycznie zagrożony wyginięciem. Jedyny przedstawiciel rodzaju Asarcornis. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia


malajski

przymiotnik od: Malaje (1. dawna posiadłość brytyjska na Półwyspie Malajskim;
2. potocznie:
a) Półwysep Malajski;
b) Archipelag Malajski)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Malajów (lub Malezji)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język Malezji i Malajów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlajsʲci, AS: malai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malaje n., Malaj m., Malajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malezyjski

Wiktionary


malajskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem malajskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malajskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku malajskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: malai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


malak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Malak – polski żołnierz
  • Tadeusz Malak – polski reżyser i aktor
  • Waldemar Malak – polski sztangista
  • Wojciech Malak – polski żużlowiec
  • Darth Malak - postać z uniwersum Gwiezdnych Wojen

Wikipedia


malakka

1. półwysep w południowo-wschodniej Azji;
2. miasto i stan w malezji;
3. dawny sułtanat w Azji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malakka – półwysep w płd.-wsch. części Azji.
  • Cieśnina Malakka – położona między Płw. Malajskim a Sumatrą.
  • Malakka – miasto w Malezji.
  • Malakka – stan w Malezji.
  • Malakka – dawny sułtanat w Azji.
  • malakka – materiał plecionkarski

Wikipedia


malakkański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Malakką, dotyczący Malakki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malakka ż.

Wiktionary


malakofit

typ kserofitu, roślina dobrze znosząca krótkotrwałą suszę, mająca jednak liście stosunkowo miękkie i słabo zabezpieczone przed utratą wody, np. trawa stepowa


SJP.pl


malakogamia

zapylanie roślin przez ślimaki


SJP.pl

Ma

Wikipedia


malakolog

specjalista w dziedzinie malakologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zool. zoolog zajmujący się badaniem mięczaków

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) zool. specjalistka zajmujący się badaniem mięczaków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malakologia ż.

:: fż. malakolożka ż.

 przym. malakologiczny

Wiktionary


malakologia

nauka zajmująca się badaniem mięczaków; malakozoologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. zool. dział zoologii zajmujący się mięczakami;

Wiktionary

Malakologia, malakozoologia (gr. "malakós" – mięczak + "logos" – słowo) – dział zoologii zajmujący się badaniem mięczaków. Obejmuje ich morfologię, embriologię, fizjologię, ekologię, biologię i systematykę. Ukształtowała się w XIX wieku. Podstawy dał Martin Lister, zaś Georges Cuvier zapoczątkował systematyczną klasyfikację.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmalakɔˈlɔɟja, AS: malakoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malakolog m.

 przym. malakologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malakozoologia

Wiktionary


malakologiczny

przymiotnik

 (1.1) zool. związany z malakologią, dotyczący malakologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro zaczyna się kongres malakologiczny w Cieszynie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malakologia ż., malakolog mos.

Wiktionary


malakozoolog

specjalista w dziedzinie malakozoologii


SJP.pl


malakozoologia

nauka zajmująca się badaniem mięczaków; malakologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. zool. dział zoologii zajmujący się mięczakami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na malakozoologii pokazali nam dzisiaj kolekcję ślimaków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malakologia

Wiktionary


malakozoologiczny

→ malakozoologia


SJP.pl

Patrz:

malakozoologia

malaksator

wielofunkcyjny robot kuchenny służący m.in. do tarcia owoców, mielenia mięsa i mieszania napojów; malakser


SJP.pl


malakser

wielofunkcyjny robot kuchenny służący m.in. do tarcia owoców, mielenia mięsa i mieszania napojów; malaksator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. robot kuchenny do rozdrabniania, mieszania, wyrabiania ciasta i ubijania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obrane kartofle ugotować i jeszcze ciepłe przepuścić przez malakser lub praskę. To samo zrobić z białym serem. Obie masy połączyć w malakserze.

Wiktionary


malambo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) choreogr. argentyński taniec ludowy wykonywany przez mężczyzn

Wiktionary

Malambo – miasto w północnej Kolumbii, w departamencie Atlántico. Miasto zamieszkuje 99 058 osób.

Wikipedia


malamut

pies zaprzęgowy rasy alaskan malamut


SJP.pl


malamówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Malamówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Maciejowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Maciejowicach.

Wikipedia


malankowo

Malankowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Lisewo.

Wikipedia


malanowicz

nazwisko


SJP.pl


malanowski

przymiotnik od: Malanów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Malanowa, związany z Malanowem

Wiktionary

Malanowski (forma żeńska: Malanowska, liczba mnoga: Malanowscy) – polskie nazwisko.

Według danych zawartych w internetowej wersji "Słownika nazwisk współcześnie w Polsce używanych" pod redakcją prof. Kazimierza Rymuta (wydanego w wersji tradycyjnej przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie) na początku lat 90. XX wieku nazwiskiem Malanowski posługiwało się 1897 osób żyjących, zarejestrowanych w bazie PESEL.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Malanów m., malanowianin m., malanowianka ż.

Wiktionary


malanów

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
  • Malanów – część wsi Walichnowy w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Sokolniki
  • Malanów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów
  • Malanów – gromada w pow. tureckim
  • Malanówko

Wikipedia


malanówko

Malanówko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Mochowo. Ma status sołectwa.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie lipnowskim, obwodzie lipnowskim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


malapropizm

użycie innego wyrazu niż zamierzony, zazwyczaj z mimowolnie komicznym efektem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. użycie innego słowa czy wyrażenia niż zamierzony, często dające komiczny efekt;

Wiktionary

Malapropizm ( mal-à-propos „nie w porę”) – omyłka słowna polegająca na użyciu w wypowiedzi wyrazu o mylnym znaczeniu zamiast podobnego w brzmieniu właściwego wyrazu, tj. pomylenie paronimów. Najczęściej efekty tak ukształtowanej wypowiedzi są komiczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Malapropizmy mogą być używane celowo.

Wiktionary


malara

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Malara – polski specjalista w zakresie górnictwa
  • Zbigniew Malara – polski inżynier organizator przemysłu

Wikipedia


malarczyk

nazwisko


SJP.pl


malarewicz

nazwisko


SJP.pl


malaria

ostra lub przewlekła choroba wywoływana przez wewnątrzkomórkowego pierwotniaka z gatunku zarodźców, przenoszonego przez komara widliszka; zimnica; febra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

Wiktionary

Malaria, zimnica (śrdw. mala aria ‘złe powietrze’; łac. "malaria", "plasmodiosis", dawne nazwy: "febra" z łac. "febris" = gorączka i "paludyzm") – ostra lub przewlekła tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z następujących gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewną ochronę dają leki przeciwmalaryczne, które się podaje w czasie pobytu oraz po powrocie z kontynentów zagrożonych malarią.

 (1.1) Do leczenia malarii stosowano chininę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlarʲja, AS: malarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malaryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zimnica

Wiktionary


malarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. artystka, która maluje obrazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zuza poszła na spotkanie z jakąś malarką z Afryki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlarka, AS: malarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malowanie n., malowidło n., malunek m.

:: fm. malarz m.

 czas. malować ndk., pomalować dk., namalować dk.

 przym. malarski

Wiktionary


malarnia

pomieszczenie służące do barwienia, malowania produkowanych wyrobów; warsztat malarski


SJP.pl


malarniczy

rzadko: charakterystyczny dla miejsca, w którym maluje się produkowane przedmioty


SJP.pl


malarski

dotyczący malarza albo malarstwa (np. pracownia malarska, zestaw malarski)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza

 (1.2) związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Malarski (1887–1955) – polski biochemik, fizjolog, zootechnik, specjalista w dziedzinie żywienia zwierząt,
  • Marek Malarski (1949–2016) – polski specjalista inżynierii ruchu lotniczego, prof. dr hab. inż.,
  • Stanisław Malarski (ur. 1931) – polski prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Opolskiego,
  • Tadeusz Malarski (1883–1952) – polski fizyk, radiotechnik, profesor Politechniki Lwowskiej, Politechniki Śląskiej i AGH w Krakowie
  • Malarski – postać legendarna, zbójnik działający w latach pod koniec XIX wieku na terenie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej oraz Kielecczyzny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj byliśmy z Jackiem na plenerze malarskim.

 (1.2) Jacku, kup w markecie jeszcze dwa pędzle, sznurek malarski i worek gipsu.

 (2.1) Jacku, spójrz, jakie malarskie chmury!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malowanie n., malarz m., malarka ż., malarzyna m., malowidło n., malunek m., malowanie n., namalowanie n., pomalowanie n., wymalowanie n., przemalowywanie n., przemalowanie n., zamalowywanie n. zamalowanie n., wymalowywanie n., wymalowanie n., domalowywanie n. domalowanie n., odmalowywanie n., odmalowanie n., malarskość ż.

 czas. malować ndk., namalować dk., pomalować dk., wymalować dk., przemalowywać ndk., przemalować dk., zamalowywać ndk., zamalować dk., wymalowywać ndk., wymalować dk., domalowywać ndk., domalować dk., odmalowywać ndk., odmalować dk.

 przysł. malarsko

Wiktionary


malarskość

→ malarski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co malarskie

Wiktionary

Patrz:

malarski

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malarz m., malarzyna m., malarka ż., malarnia ż., malowniczość ż., malowanie n.

 czas. malować ndk.

 przym. malarski, malowniczy

 przysł. malowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malowniczość, obrazowość

Wiktionary


malarstwo

1. jedna z gałęzi sztuk plastycznych obejmująca obrazy wykonywane na płaszczyźnie za pomocą farb
2. ogół obrazów jakiegoś malarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. sztuka plastyczna posługująca się m.in. plama barwnaamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

Wiktionary

Malarstwo – jedna z gałęzi sztuk plastycznych, polegająca na nakładaniu farby lub barwnika na malowaną powierzchnię. Według innej definicji istotą malarstwa jest posługiwanie się linią i barwą na płaszczyźnie. Spośród sztuk plastycznych charakteryzuje się największymi możliwościami odtwórczymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śmierć w malarstwie średniowiecznym zwykle była przedstawiana jako szkielet z kosą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlarstfɔ, AS: malarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malowanie n., malarz m., malarka ż., malarzyna m., malowidło n., malunek mrz., malarskość ż.

 czas. malować, namalować, pomalować, wymalować, przemalować, zamalować, wymalować, domalować, odmalować

 przym. malarski

 przysł. malarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuka malarska

Wiktionary


malaryczny

będący objawem malarii, sprzyjający zachorowaniu na nią (np. okolice malaryczne, gorączka malaryczna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do malarii, związany z malarią

 (1.2) o obszarze, terenie: taki, na którym często występują zachorowania na malarię

 (1.3) sprzyjający powstawaniu i rozwojowi ognisk malarii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malaria ż.

Wiktionary


malarz

1. artysta zajmujący się malarstwem
2. rzemieślnik zarabiający malowaniem ścian, mebli itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) bud. rzem. rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku

 (1.2) szt. artysta, który maluje obrazy

Wiktionary

Malarz (z niem. "Maler", łac. "pictor", "pictorellus", "iconista", "imaginator") – rzemieślnik, artysta zajmujący się malarstwem. Jest to zawód polegający na pokrywaniu, malowaniu płaszczyzn, przedmiotów powłokami, liniami, punktami, kolorem, farbą, farbami, po to by je ochronić, zmienić ich własny kolor lub namalować, stworzyć obraz, wyobrażenie, iluzję tego co odbieramy zmysłem wzroku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od rana malarze pomalowali już sufit i jedną ścianę.

 (1.2) Malarz sprzedawał na rynku swoje dzieła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalaʃ, AS: malaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malarskość ż., malowanie n., pomalowanie n., podmalunek m., namalowanie n., zamalowywanie n., zamalowanie n., zmalowanie n., malunek m., maluneczek m., malarzyna m., malowniczość ż., podmalowywanie n., podmalowanie n., domalowywanie n., domalowanie n., wymalowanie n.

:: zdrobn. malarczyk m.

:: fż. malarka ż.

 czas. pomalować dk., malować ndk., namalować dk., zmalować dk., zamalowywać ndk., zamalować dk., podmalowywać ndk., podmalować dk., domalowywać ndk., domalować dk., wymalować dk.

 przym. malarski, malowniczy

 przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary


malarzowy

→ malarz (dawniej); malarski


SJP.pl


malarzyna

pogardliwie lub lekceważąco o malarzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. słaby malarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarstwo n., malarz mos., malarskość ż.

 przym. malarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pacykarz

Wiktionary


malasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; zaliczana do asan stojących; wykonywana, kucając z możliwie połączonymi stopami, z łokciami rozpychającymi kolana na boki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja girlandy, girlanda

Wiktionary


malatang

chińska zupa uliczna z dowolnie dobieranych składników


SJP.pl


malation

organiczny związek chemiczny z grupy estrów kwasów fosforowych, pestycyd powszechnie stosowany w uprawach rolniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C10H19O6PS2., używany jako insektycyd, wykazujący się niską toksycznością wobec ludzi;

Wiktionary

Malation – organiczny związek chemiczny z grupy estrów kwasów fosforowych i pochodnych kwasu bursztynowego. Jest parasympatomimetykiem wiążącym się nieodwracalnie z cholinoesterazą. Stosuje się go jako insektycyd, gdyż ma bardzo szerokie spektrum działania owadobójczego, natomiast stosunkowo niską toksyczność wobec ludzi.

Wikipedia


malatura

obraz malowany farbami na ścianie lub na drewnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sposób malowania

Wiktionary

Malatura – część ornamentyki architektonicznej stanowiąca obraz malowany farbami, zwłaszcza na ścianie lub na drewnie, ale także na szkle (spotyka się także malatury podszkliwne). Malatury (malowidła) w architekturze najczęściej spotykane są w połączeniu z takimi technikami malarskimi jak fresk, graffiti, medalion, monochrom, polichromia, panneau, supraporta czy petroglify.

Wikipedia


malaty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu uciańskim.

Wiktionary

Malaty (lit. "Molėtai") – miasto na Litwie położone ok. 60 km na północ od Wilna, 30 km od Uciany. Liczba mieszkańców w 2011 wynosiła 6434. Spośród nich ok. 2% to Polacy.

Miasto jest jedną z najstarszych osad na Litwie. Malaty są wzmiankowane już w dokumentach z końca XIV w. wśród osad będących uposażeniem biskupa wileńskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. malacki

Wiktionary


malatyński

nazwisko


SJP.pl


malawi

1. jezioro w Afryce; Niasa;
2. państwo w Afryce ze stolicą w Lilongwe; Republika Malawi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. jedno z państw w Afryce;

 (1.2) geogr. zob. Niasa. (jezioro)

Wiktionary

Malawi, Republika Malawi ( Republic of Malawi; czewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) dawniej "Niasa" – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Malawi hoduje się między innymi fasolę i ryż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlavʲi, AS: malavʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malawijczyk mos., Malawijka ż.

 przym. malawijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Malawi; daw. Niasa, Nyasaland

 (1.2) Niasa

Wiktionary


malawijczyk

obywatel Malawi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Malawi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1992 r. w Malawi doszło do zamieszek antyrządowych, w wyniku których wojsko i policja zabiły ponad 40 osób. Jesienią tego samego roku schorowany Banda obiecał przeprowadzić referendum w sprawie demokratyzacji. W czerwcu 1993 r. w plebiscytebiscycie Malawijczycy opowiedzieli się za wprowadzeniem systemu wielopartyjnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈvʲijt͡ʃɨk, AS: malavʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malawi n.

:: fż. Malawijka ż.

 przym. malawijski

Wiktionary


malawijka

obywatelka Malawi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Malawi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈvʲijka, AS: malavʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malawi n., Malawijczyk mos.

 przym. malawijski

Wiktionary


malawijski

przymiotnik od: Malawi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Malawi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczyma duszy już widzę, jak dokonuję żywota w malawijskim więzieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalaˈvʲijsʲci, AS: malavʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malawi n., Malawijczyk mos., Malawijka ż.

Wiktionary


malawski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Malawski – polski kompozytor, pedagog i dyrygent.
  • Bożena Malawska – polska aktorka.
  • Shantelle Malawski – kanadyjska zawodowa wrestlerka, bardziej znana jako Taylor Wilde.
  • Tadeusz Malawski – doktor praw, adwokat, radca sądowy, urzędnik, działacz społeczny, burmistrz Sanoka.
  • Zygmunt Malawski – polski aktor filmowy, teatralny, oraz telewizyjny.

Wikipedia


malborczanin

mieszkaniec Malborka; Malborczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Malborka

 (1.2) osoba rodem z Malborka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalbɔrˈt͡ʃãɲĩn, AS: malborčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malbork m., malborczyk m., malborka ż.

:: fż. malborczanka ż.

 przym. malborski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malborczyk

Wiktionary


malborczanka

mieszkanka Malborka; Malborka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Malborka

 (1.2) kobieta rodem z Malborka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalbɔrˈt͡ʃãnka, AS: malborčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malbork mrz.

:: fm. malborczanin mos., malborczyk mos.

 przym. malborski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malborka

Wiktionary


malborczyk

mieszkaniec Malborka; Malborczanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Malborka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈbɔrt͡ʃɨk, AS: malborčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malbork m., malborczanin m., malborczanka ż.

:: fż. malborka ż.

 przym. malborski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malborczanin

Wiktionary


malbork

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnej Polsce, dawna stolica państwa krzyżackiego;

 (1.2) geogr. adm. gmina wiejska w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie malborskim;

 (1.3) geogr. część wsi Gapowo w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim;

Wiktionary

Malbork (łac. "Mariaeburgum", "Mariae castrum", "Marianopolis", niem. "Marienburg") – miasto powiatowe, w województwie pomorskim nad Nogatem. Siedziba powiatu malborskiego i gminy wiejskiej Malbork, w 1309–1457 stolica państwa zakonu krzyżackiego. Malbork leży na obszarze dawnej Pomezanii, w historycznych Prusach na ziemi malborskiej, a etnograficznie na Powiślu. Miasto królewskie położone było w II połowie XVI wieku w województwie malborskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znanym wydarzeniem, nagłośnionym przez Krzyżaków w Europie, był napad w 1388 roku na oddział rycerski księcia geldryjskiego Wilhelma, zdążającego do Malborka i uwięzienie go na zamku w Złocieńcu.

 (1.1) Z oddali widzieliśmy zamek krzyżacki w Malborku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalbɔrk, AS: malbork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malborczanin mos., malborczanka ż., malborczyk mos., malborka ż.

 przym. malborski

Wiktionary


malborka

mieszkanka Malborka; Malborczanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Malborka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈbɔrka, AS: malborka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malbork, malborczyk, malborczanin

 przym. malborski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malborczanka

Wiktionary


malborski

przymiotnik od: Malbork


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Malbork

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈbɔrsʲci, AS: malborsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malborczanka ż., malborczanin m., Malbork, malborczyk, malborka

Wiktionary


malcanów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malcanów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
  • Malcanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna

Wikipedia


malcharek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marta Malcharek – polska hydrotechnik i polityk, poseł na Sejm
  • Mirosław Malcharek – polski dziennikarz, pisarz, artysta plastyk i satyryk
  • Tomasz Malcharek – polski piłkarz

Wikipedia


malcherczyk

nazwisko


SJP.pl


malcherek

nazwisko


SJP.pl


malcheusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piotr Apostoł odciął Malcheuszowi prawe ucho.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Malcheuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malchos, Malchus

Wiktionary


malcheuszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) od Malcheusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus podniósł z ziemi Malcheuszowe ucho.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malcheusz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malchusowy

Wiktionary


malchos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grecka forma imienia Malchus
  • Malchos – wczesnobizantyjski historyk
  • Malchos – sługa, któremu św. Piotr odciął ucho według

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A słudze było na imię Malchos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malchus, Malcheusz

Wiktionary


malchus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Malchus także Malcheusz, Malchos – zlatynizowane imię pochodzenia hebrajskiego, oznaczające „doradca”. Niektóre źródła wywodzą jego rodowód z języka punickiego, w którym oznaczałoby tyle co „panujący”, „mój król”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piotr odciął Malchusowi prawe ucho.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Malchusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malchos, Malcheusz

Wiktionary


malchusowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) od Malchus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale mu powiem: święty Pietruńku! zaklinam cię na ucho Malchusowe, nie czyńże mi wstrętu, boć to poganie tak mi popsowali szatki cielesne…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malchus m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malcheuszowy

Wiktionary


malciak

nazwisko


SJP.pl


malcok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. cukierek

Wiktionary


malcolm

[czytaj: malkolm] imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malcolm – jednostka osadnicza w stanie Alabama, w hrabstwie Washington
  • Malcolm – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Lancaster
  • Malcolm – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Poweshiek
  • Malcolm (ang. Malcolm Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McLean
  • Malcolm II – król Szkocji
  • Malcolm III Cenmore „Cenn Mór” („Wielka głowa”) – król Szkocji
  • Malcolm IV Dziewica – król Szkocji
  • Malcolm Baldrige – amerykański sekretarz handlu
  • Malcolm David Kelley – amerykański aktor
  • Malcolm Greene Chace – tenisista amerykański
  • Malcolm J. Anderson – tenisista australijski
  • Malcolm Lowry – brytyjski powieściopisarz i poeta

Wikipedia


malcy

małe dzieci


SJP.pl


malczak

nazwisko


SJP.pl


malczewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malczewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo
  • Malczewo – przysiółek wsi Zieleniewo w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik
  • Malczewo – przystanek kolejowy
  • Maleczewo

Wikipedia


malczewski

nazwisko


SJP.pl

Malczewski (forma żeńska: Malczewska; liczba mnoga: Malczewscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia


malczyce

1. wieś w Polsce;
2. kolonia w Polsce;
3. wieś na Ukrainie


SJP.pl

Malczyce ( Maltsch, 1945–1946 "Małoszyn") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, siedziba gminy Malczyce. Na dzień 1 stycznia 2019 wieś liczyła 3216 mieszkańców.

Wikipedia


malczycki

przymiotnik od: Malczyce


SJP.pl


malczyczanin

mieszkaniec Malczyc


SJP.pl


malczyczanka

mieszkanka Malczyc


SJP.pl


malczyk

modraszek malczyk - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Malczyk − polski piłkarz
  • Marcin Malczyk − polski koszykarz
  • Karol Malczyk − polski artysta malarz, rzeźbiarz i witrażysta
  • Stanisław Malczyk − polski piłkarz
  • Stanisław Malczyk − polski pilot wojskowy
  • Modraszek malczyk − motyl dzienny z rodziny modraszkowatych

Wikipedia


malczyn

Malczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nasielsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


malczów

Malczów (niem. "Maltschawe") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

Wikipedia


maldanin

Maldanin (niem. "Maldaneyen", 1938–1945 "Maldaneien") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz.

Miejscowość jest siedzibą sołectwa. Według podziału administracyjnego obowiązującego do 1998 roku należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


maldonit

minerał, bizmutek złota


SJP.pl


male

stolica Malediwów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Malediwów;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Male jest położone na pięknym atolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalɛ, AS: male

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malejczyk mos., malejka ż.

 przym. malejski

Wiktionary


malec

małe dziecko płci męskiej; chłopczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mały chłopiec

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • malec – mały chłopiec
  • malec (Catumiri) – rodzaj pająków z rodziny ptasznikowatych
  • Malec – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Kęty
  • Malec – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec
  • Andrzej Malec – aktor
  • Ivo Malec – francuski kompozytor pochodzenia chorwackiego
  • Janina Malec-Olecha (1926–2001) – biochemik, doc. dr hab. w Instytucie Hematologii w Warszawie
  • Lucyna Malec – aktorka
  • Magdalena Malec - klawesynistka i organistka
  • Mariusz Malec – reżyser, dokumentalista i scenarzysta
  • Mariusz Malec – piłkarz
  • Stanisław Malec (1895–1943) – fizyk, pedagog, dyrektor Państwowego Instytutu Robót Ręcznych w Warszawie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kobieta trzymała za rękę malca z wielkim czerwonym lizakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalɛt͡s, AS: malec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malizna ż., malenie n., maleństwo n., maluch m., mały m., mała ż., małość ż.

 przym. mały

 czas. maleć ndk., zmaleć dk.

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maluch, smyk, berbeć, gzubek, dądel, bębas; gw. Śląsk Cieszyński pyrtek

Wiktionary


malechowo

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Ustronie Morskie
  • Malechowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Malechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
  • Malechowo – gromada

Wikipedia


malechowski

przymiotnik od: Malechowo


SJP.pl


malechówko

Malechówko (nazwa oboczna: Malechówek, Neu Malchow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Malechowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Wikipedia


malecki

nazwisko


SJP.pl


malediwczyk

mieszkaniec Malediwów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Malediwów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲift͡ʃɨk, AS: maledʹifčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malediwy nmos.

:: fż. Malediwka ż.

 przym. malediwski

Wiktionary


malediwka

mieszkanka Malediwów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Malediwów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲifka, AS: maledʹifka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malediwy nmos.

:: fm. Malediwczyk mos.

 przym. malediwski

Wiktionary


malediwski

→ Malediwy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Malediwy

 (1.2) odnoszący się do archipelagu Malediwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Malediwów;

Wiktionary

Patrz:

Malediwy

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲifsʲci, AS: maledʹifsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malediwy nmos., Malediwczyk mos., Malediwka ż.

Wiktionary


malediwskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem malediwskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malediwskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku malediwskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲifskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: maledʹifskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


malediwy

Maledywy (bardzo rzadko);
1. archipelag na Oceanie Indyjskim;
2. państwo w Azji ze stolicą w Male; Republika Malediwów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Wiktionary

Malediwy ( ‏ދިވެހިރާއްޖެ‎, "Diwehi Radźdźe"; ofic. Republika Malediwów, maled. ‏ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ‎, "Diwehi Radźdźege Dźumhurijja") – archipelag oraz państwo wyspiarskie o tej samej nazwie, położone na Oceanie Indyjskim, ok. 500 km na południowy zachód od południowego krańca Indii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy chciałby spędzić wakacje na Malediwach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲivɨ, AS: maledʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malediwski mrz., Malediwczyk mos., Malediwka ż.

 przym. malediwski

Wiktionary


maledywski

przymiotnik od: Maledywy (Malediwy); malediwski (częściej)


SJP.pl


maledywy

bardzo rzadko: Malediwy (archipelag lub państwo)


SJP.pl


maleina

substancja służąca do wykrywania u zwierząt ukrytych postaci nosacizny


SJP.pl


maleinian

sól kwasu maleinowego


SJP.pl


maleinowy

kwas maleinowy - najprostszy nienasycony kwas dwukarboksylowy, powstający z kwasu jabłkowego i z benzenu, stosowany m.in. do produkcji żywic syntetycznych i leków


SJP.pl


malejczyk

mieszkaniec Male


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Male

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛjt͡ʃɨk, AS: malei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Male n.

:: fż. malejka ż.

 przym. malejski

Wiktionary


malejka

mieszkanka Male


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Male

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛjka, AS: malei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Male n.

:: fm. malejczyk mos.

 przym. malejski

Wiktionary


malejski

przymiotnik od: Male (stolica Malediwów)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Male

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛjsʲci, AS: malei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Male n., malejczyk mos., malejka ż.

Wiktionary


malek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Natalia Malek (ur. 1988), polska poetka
  • Rami Malek (ur. 1981), amerykański aktor pochodzenia egipskiego
  • Redha Malek (1931–2017), polityk algierski
  • Roman Malek (ur. 1951), polski sinolog i ksiądz katolicki
  • Tatjana Malek (ur. 1987), niemiecka tenisistka polskiego pochodzenia
  • Jan Michał Małek (ur. 1928), inżynier, emigrant osiadły w Kalifornii, przedsiębiorca, działacz polsko-amerykański
  • Malek Maath (ur. 1981), piłkarz z Arabii Saudyjskiej

Wikipedia


malendowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ludwik Malendowicz – polski endokrynolog
  • Paweł Malendowicz – polski naukowiec

Wikipedia


malendowski

nazwisko


SJP.pl


malenin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malenin – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Tczew
  • Malenin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Witkowo

Wikipedia


malerzów

Malerzów (niem. "Maliers") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Dobroszyce.

Wikipedia


malesa

nazwisko


SJP.pl


maleszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisław Maleszewski (1903-1995), powstaniec śląski, podpułkownik kawalerii WP
  • Wiktor Maleszewski (1883-1941), polski lekarz i samorządowiec, prezydent Wilna
  • Klemens Maleszewski (1798-1873), polski lekarz psychiatra
  • Tytus Maleszewski (1827-1898), polski malarz
  • Zbigniew Maleszewski (1924-2017), polski rzeźbiarz i architekt

Wikipedia


maleszka

nazwisko


SJP.pl


maleszów

Maleszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice.

Wieś położona jest nad Małą Ślęzą. W pierwszej dekadzie XXI wieku planowano w ramach programu małej retencji budowę w rejonie wsi zapory wodnej o wysokości 11,11 m i długości 338 m. Utworzony zbiornik retencyjny miał mieć pojemność użytkową 2,3 mln m³ i pojemność całkowitą 5,6 mln m³.

Wikipedia


malewice

Malewice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Dziadkowice. Leży nad rzeką Leśną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Bolesnej w Osmoli.

Wikipedia


malewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Malewicz-Madey (ur. 1937) – polska śpiewaczka operowa;
  • Kazimierz Malewicz (1879–1935) – rosyjski malarz, teoretyk sztuki, pochodzenia polskiego;
  • Lucjan Malewicz (ur. ok. 1837) – duchowny katolicki, uczestnik powstania styczniowego, zesłaniec;
  • Marian Dorotycz-Malewicz (1895–1945) – podpułkownik łączności Wojska Polskiego
  • Tadeusz Malewicz (ur. 1950) – inżynier, działacz mniejszości polskiej na Białorusi
  • Władimir Malewicz (ur. 1985) – rosyjski hokeista.

Wikipedia


malewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
  • Malewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż
  • Malewo – przysiółek wsi Łoza w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
  • Malewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
  • Malewo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie nieświeskim, w sielsowiecie Nieśwież
  • Malewo – wieś w obwodzie Chaskowo, w gminie Chaskowo
  • Malewo – wieś w obwodzie Smolan, w gminie Czepełare
  • Malewo – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie dubieńskim, w hromadzie Boremel

Wikipedia


malewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Malewski – polski metodolog nauk społecznych
  • Bronisław Malewski – generał podporucznik lekarz Wojska Polskiego
  • Franciszek Malewski− polski prawnik
  • Józef Malewski – lekarz weterynarii, generał brygady Wojska Polskiego
  • Juliusz Malewski – działacz narodowy, społeczny i polityczny na Warmii
  • Marcin Malewski – polski piłkarz ręczny, grający na pozycji skrzydłowego
  • Ryszard Malewski – polski inżynier elektrotechnik, profesor nauk technicznych
  • Wiktor Malewski – podporucznik, weteran powstania styczniowego
  • Zygmunt Malewski – polski literat, archiwariusz miejski, badacz historii Bydgoszczy

Wikipedia


malewszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Malewszczyzna – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Krasnobród. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 849

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Krasnobród. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 148 mieszkańców.

Wikipedia


malezja

państwo w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Malezja ( Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 330,803 km², ludność 34 564 810 (według stanu na 2024 r.), stolica Kuala Lumpur (ok. 8,419 mln mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.

Malezja na Półwyspie Malajskim graniczy z Tajlandią i Singapurem, na wyspie Borneo z Brunei i Indonezją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W stolicy Malezji stoją dwa znane na cały świat wieżowce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛzʲja, AS: malezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malezyjczyk mos., Malezyjka ż., Malaje nmos.

 przym. malezyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. polit. Federacja Malezyjska (obecnie nazwa długa nie jest używana); hist. Malaje, Federacja Malajska (przed 1963)

Wiktionary


malezyjczyk

obywatel Malezji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Malezji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈzɨjt͡ʃɨk, AS: malezyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malezja ż.

:: fż. Malezyjka ż.

 przym. malezyjski

Wiktionary


malezyjka

obywatelka Malezji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Malezji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈzɨjka, AS: malezyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malezja ż.

:: fm. Malezyjczyk mos.

 przym. malezyjski

Wiktionary


malezyjski

związany z Malezją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Malezja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. zob. malajski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈzɨjsʲci, AS: malezyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Malezja.

Wiktionary


maleć

stawać się mniejszym pod różnymi względami, np. wielkości, intensywności


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) stawać się mniejszym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceny rosną, a zarobki maleją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalɛt͡ɕ, AS: maleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malenie n., maleństwo n., malec m., maluch mzw., maluczki mzw., malizna ż.

 przym. maluczki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zanikać, ubywać

Wiktionary


maleńczuk

nazwisko


SJP.pl


maleńka

1. mała dziewczynka;
2. pieszczotliwie w zwrocie do kobiety dorosłej lub zwierzęcia


SJP.pl

Maleńka – debiutancki album polsko-ukraińskiej grupy Dagadana wydany 7 lutego 2010 roku przez Offside Records. Na płycie wystąpili gościnnie m.in.: Gaba Kulka, Karim Martusewicz i Afrojax.

Wikipedia


maleńki

zdrobnienie od: mały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod gałęzią wisiała w powietrzu chmara maleńkich muszek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛ̃ɲci, AS: malẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maleństwo n., maluch m., maluszek m., malizna ż., mały m.

 przym. mały, maluteńki, malusi

 przysł. mało, malutko, maluteńko, malusio

 licz. mało

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maluteńki, malusi

Wiktionary


maleńko

przysłówek

 (1.1) niewiele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maleństwo n., maluch mzw./mos.

Wiktionary


maleństwo

1. pieszczotliwie o małym dziecku lub młodym zwierzęciu;
2. coś bardzo małego lub błahego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pieszcz. małe stworzenie – dziecko lub zwierzę

 (1.2) pot. coś bardzo małego, nieistotnego

 (1.3) przest. dzieciństwo

 (1.4) pot. eufem. srom

Wiktionary

Maleństwo ( Roo) – mały kangur, postać z literatury dziecięcej stworzona w 1925 przez brytyjskiego pisarza Alana Alexandra Milne’a. Maleństwo żyje razem z noszącą go w torbie Kangurzycą. Jest dobrym przyjacielem Puchatka, a jego najlepszym przyjacielem jest Tygrys, z którym lubi brykać.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cesia nieśmiało wyjęła maleństwo z łóżeczka i podtrzymując przepisowo małą główkę, zaniosła je do łazienki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɛ̃j̃stfɔ, AS: malẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maluch m., maluszek m., malec m., małość ż., maleńtas m., maleńkość ż., malenie n., mały m.

 przym. mały, malutki, maleńki, malenieczki

 licz. mało, maleńko

 czas. maleć

 temsłow. mało-

 przysł. mało, maleńko

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maleńtas

 (1.2) błahostka

Wiktionary


maleńtas

rzadziej: maleństwo, maleńkie dziecko


SJP.pl


malformacja

wrodzona wada spowodowana zaburzeniem rozwoju organizmu w okresie zarodkowym


SJP.pl

Ma

Wikipedia


malgasja

nieoficjalna nazwa Republiki Malgaska (Madagaskaru)


SJP.pl


malgaski

dotyczący Malgaszów, charakterystyczny dla Malgaszów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Malgaszami, dotyczący Malgaszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język malgaski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malgasz mos., Malgaszka ż.

Wiktionary


malgaskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem malgaskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malgaskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku malgaskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈɡaskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: malgaskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


malgasz

rdzenny mieszkaniec Madagaskaru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) etn. rdzenny mieszkaniec Madagaskaru

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malgaski

 rzecz. malgaski mrz.

:: fż. Malgaszka

Wiktionary


malgasze

rdzenni mieszkańcy Madagaskaru; Malgaszowie


SJP.pl

Ma

Wikipedia


malgaszka

rdzenna mieszkanka Madagaskaru


SJP.pl


malgaszowie

rdzenni mieszkańcy Madagaskaru; Malgasze


SJP.pl


malherbe

nazwisko, np. François de Malherbe (1555-1628), poeta francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ernest Malherbe – południowoafrykański zapaśnik
  • François de Malherbe – francuski poeta
  • Gideon Malherbe – południowoafrykański zapaśnik
  • Mabel Malherbe – południowoafrykańska polityczka

Wikipedia


malhowice

Malhowice ( 'Малковичі, Мальговичі') – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Przemyśl. Ma status sołectwa.

Miejscowość ta znajduje się 100–150 metrów od granicy polsko-ukraińskiej, odległość od Przemyśla wynosi ok. 10 km. We wsi znajduje się drogowe przejście graniczne z Ukrainą Malhowice-Niżankowice.

Wikipedia


mali

1. niewielki, niski, nieduży;
2. przenośnie: zwykły, pospolity, małowartościowy;
3. występujący w niewielkim natężeniu; nieznaczny, nieważny, błahy;
4. krótkotrwały;
5. bardzo młody, niedorosły


SJP.pl

forma przymiotnika.

 (1.1) mos. lm. → zob. mały.

Wiktionary

Mali, oficjalnie Republika Mali ( République du Mali) – śródlądowe państwo położone w Afryce Zachodniej, siódme co do wielkości w Afryce, ze stolicą w Bamako. Graniczy z Algierią na północy, Nigrem i Burkina Faso na wschodzie, Wybrzeżem Kości Słoniowej i Gwineą na południu oraz z Senegalem i Mauretanią na zachodzie. Członek Unii Afrykańskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzej mali bracia z zielonego bloku są najmądrzejsi w całej paczce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalʲi, AS: malʹi

Wiktionary


malibu

rum wytwarzany z kokosów, pochodzący z Barbadosu


SJP.pl

Malibu – miasto w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych na wybrzeżu Pacyfiku, w aglomeracji Los Angeles i hrabstwie Los Angeles.

Słynie z modnych plaż i jest miejscem zamieszkania wielu gwiazd branży rozrywkowej.

Wikipedia


malice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Malice – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
  • Malice – przysiółek w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze, sołectwo Bruliny
  • Malice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Obrazów
  • Malice – dzielnica Blachowni w woj. śląskim, w pow. częstochowskim
  • Malice – przystanek kolejowy
  • Malice Kościelne
  • Malice – film
  • Malice – grupa muzyczna

Wikipedia


malicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Malicki
    • Adam Malicki (1896/1897–1949) – polski malarz
    • Adam Malicki (1907–1981) – polski geograf, profesor nauk przyrodniczych
    • Adam Malicki (ur. 1955) – polski dr hab. nauk weterynaryjnych
  • Grégory Malicki (ur. 1973) – piłkarz francuski
  • Jacek Malicki (ur. 1946) – malarz
  • Jan Malicki
    • Jan Malicki (ur. 1948) – polski historyk literatury, bibliotekarz
    • Jan Malicki (ur. 1958) – polski historyk, dyrektor Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego
  • Józef Malicki (zm. 1787) – podskarbi
  • Keram Malicki-Sánchez (ur. 1974) – aktor kanadyjski
  • Konrad Malicki (1929-2011) – profesor weterynarii, mikrobiolog

Wikipedia


maligna

wysoka gorączka, której towarzyszy majaczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wysoka gorączka, której towarzyszą zaburzenia świadomości i majaczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed zgonem wciąż rzucał się w malignie, mając różne wizje i wymawiając jakieś niezrozumiałe słowa.

 (1:1) Drżał od stóp do głów. Zrozumiał, że to już nie jest przemijająca maligna, zrodzona z gorączki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲiɡna, AS: malʹigna

Wiktionary


maligłówka

nazwisko


SJP.pl


malijczyk

obywatel Mali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Mali

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲijt͡ʃɨk, AS: malʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mali n.

:: fż. Malijka ż.

 przym. malijski

Wiktionary


malijka

obywatelka Mali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Mali

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲijka, AS: malʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mali n.

:: fm. Malijczyk mos.

 przym. malijski

Wiktionary


malijski

związany z Mali


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Mali

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z największych atrakcji tegorocznej edycji festiwalu jest z pewnością koncert, który zaplanowano w czwartek (…) Jego gwiazdą będzie Salif Keita, pochodzący z książęcej rodziny malijski artysta.

 (1.1) Jeden z najsłynniejszych malijskich muzyków, Songhaj z pochodzenia, nagrał piosenkę o wsi Dofana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲijsʲci, AS: malʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mali n., Malijka ż., Malijczyk mos.

Wiktionary


malik

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ktoś niskiego wzrostu

Wiktionary

Zobacz też: Malik w innych znaczeniach tej nazwy.

Malik ( ‏ملك‎ "malik" „król, suweren”) – w Indiach: tytuł pochodzenia arabskiego, przyznawany osobistościom państwa muzułmańskiego, a także ludziom zasłużonym dla nauki. Forma żeńska brzmi "malika" ( ‏ملكة‎). Z czasem tytuł ten stał się patronimikum.

Wikipedia


malikici

zwolennik szkoły prawa muzułmańskiego stworzonej w VIII wieku w Medynie przez Malika Ibn Anasa


SJP.pl


malikicki

→ malikita


SJP.pl

Patrz:

malikita

malikita

zwolennik szkoły prawa muzułmańskiego stworzonej w VIII wieku w Medynie przez Malika Ibn Anasa


SJP.pl


malikitka

→ malikita


SJP.pl

Patrz:

malikita

malimo

technologia wytwarzania przędzy gładkiej lub puszystej, polegająca na przeszywaniu niezwiązanego wątku i osnowy


SJP.pl


malin

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: malina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
  • Malin – część wsi Mysłaków w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów
  • Malín – dzielnica miasta Kutná Hora w kraju środkowoczeskim, w powiecie Kutná Hora
  • Malin – miasto w Irlandii, w hrabstwie Donegal
  • Malin Head – przylądek w Irlandii, w hrabstwie Donegal
  • Malin – wieś w okręgu Bistrița-Năsăud, w gminie Nușeni
  • Malin – miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim w rejonie malińskim
  • Malin – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie młynowskim
  • Malin – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Klamath
  • Malin – imię żeńskie (Malin Moström, Malin Akerman)
  • Malin – stacja kolejowa w miejscowości Malin, w rejonie korosteńskim, w obwodzie żytomierskim, na Ukrainie
  • Malin 1, Malin 2

Wikipedia


malina

roślina z rodziny różowatych występująca w wielu gatunkach, w Polsce najbardziej pospolita malina właściwa; owoc takiej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Rubus|L.|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Rubus idaeus|L.|ref=tak., krzew maliny właściwej

 (1.3) pot. kulin. owoc maliny właściwej (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • malina – roślina
  • Malina – część miasta Opole
  • Malina – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Malina – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Kutno
  • Malina – część wsi Koniusza w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
  • Malina – część wsi Polekarcice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
  • Malina – część wsi Brenna w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Brenna
  • Malina – kolonia wsi Jakubów w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
  • Malina (gromada)
  • Malina – wieś w Bułgarii, w obwodzie Burgas
  • Malina – wieś w Bułgarii, w obwodzie Dobricz
  • Malina – wieś w okręgu uciańskim, w rejonie ignalińskim, starostwie Daugieliszki Nowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skraju lasu rosły krzaki malin.

 (1.2) Malina właściwa jest uprawiana od średniowiecza ze względu na jadalne owoce.

 (1.3) Sok z malin jest dobry na przeziębienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲĩna, AS: malʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maliniak m., malinnik m., malinówka ż., malinica ż.

:: zdrobn. malinka ż.

 przym. malinowy

Wiktionary


malinconico

określenie wykonawcze: melancholijnie


SJP.pl


malineczka

zdrobnienie od: malinka


SJP.pl


malines

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. typ koronki klockowej przedstawiający białe kwiaty na tiulowym tle;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malines – francuska nazwa miasta Mechelen
  • Malines-sur-Meuse – francuska nazwa miejscowości Mechelen-aan-de-Maas
  • malines – koronka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mechelen i okolice znane są z uprawy warzyw (takich jak kalafiory czy szparagi) oraz z koronek zwanych malines.

Wiktionary


maliniak

1. zarośla malin;
2. nagromadzenie bloków skalnych u podnóża zbocza górskiego utworzone wskutek ich odpadania od ścian skalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zarośla malin

 (1.2) spoż. nalewka lub miód pitny na bazie malin

 (1.3) środ. przestępcze tanie wino owocowe

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. kynol. malinois, typ owczarka belgijskiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zarośla malin
  • pitny miód na malinach
  • Maliniak – część wsi Baraki Chotumskie w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
  • Maliniak – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
  • Maliniak – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Wielbark
  • Maliniak – przystanek kolejowy
  • Maliniak – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Ryteń.
  • Julian Maliniak – dziennikarz, ekonomista, działacz ruchu socjalistycznego
  • Roman Maliniak – technik z serialu Czterdziestolatek, grany przez Romana Kłosowskiego
  • Władysław Maliniak – profesor nauk prawnych, konstytucjonalista
  • Malin, Malina, Malinie, Maliniec, Malinka, Malinów, Malinowo, Malinówka, Maliny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sad zaczyna się za maliniakiem.

 (1.2) Napijesz się maliniaku mojej produkcji?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malina ż., Malina ż., malinka ż., malinnik m., malinówka ż., Malinówka ż.

 przym. malinowy

 przysł. malinowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malinnik

 (1.2) malinówka

 (1.3) jabol

 (2.1) malinois

Wiktionary


malinica

zakaźna choroba tropikalna o przebiegu podobnym do kiły; frambezja, framboezja, jagodzica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba zakaźna wywoływana przez krętka bladego, powodująca zmiany skórne oraz kostne;

Wiktionary

Malinica (frambezja, jagodzica) - bakteryjna choroba zakaźna, zaliczana do tzw. krętkowic endemicznych lub inaczej zwanych krętkowicami niewenerycznymi. Czynnikiem etiologicznym jest bakteria krętek blady ("Treponema pallidum)" subsp. "pertenue"

Do grupy krętkowic endemicznych zaliczamy także kiłę endemiczną i pintę.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. malina ż., malinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frambezja, jagodzica

Wiktionary


malinieć

rzadko: nabierać koloru różowoczerwonego, owoców maliny


SJP.pl


maliniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. suche pędy malin

Wiktionary


malinisko

1. miejsce w lesie, gdzie rosną maliny; maliniak;
2. zgrubienie od: malina


SJP.pl


malinka

1. zdrobnienie od: malina;
2. cukierek w kształcie i kolorze maliny, nadziewany konfiturą;
3. ślad na skórze po pocałunku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: malina

 (1.2) pot. ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

 (1.3) uczn. coś ładnego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • malinka – ślad pozostały po pocałunku
  • Malinka – część miasta Wisła
  • Malinka – część wsi Brenna w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Brenna
  • Malinka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Wydminy
  • Malinka – część wsi Ługi Ujskie w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Ujście
  • Malinka – prawostronny dopływ Wisły
  • Malinka – dolina w Beskidzie Śląskim
  • Malin, Malina, Maliniak, Malinie, Maliniec, Malinów, Malinowo, Malinówka, Maliny
  • Osiedle Malinka
  • Skocznia narciarska im. Adama Małysza w Wiśle
  • Wyciągi Narciarskie Klepki Wisła Malinka
  • Stok narciarski Malinka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja mama robi pyszny deser z malinkami.

 (1.1) Wnusiu chodź tu, dziadziuś nazbierał ci pysznych malinek.

 (1.2) Jacek zrobił Adzie malinkę na dekolcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlʲĩnka, AS: malʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malina ż., maliniak m., malinica ż., malinowiec m., malinówka ż., malinnik mrz.

 przym. malinkowy, malinowy

 przysł. malinowo

Wiktionary


malinke

język urzędowy Mali


SJP.pl

Malinke – grupa ludów w Afryce Zachodniej, licząca ok. 25 mln osób, będąca częścią większej rodziny plemion Mande. Zamieszkują głównie na terytorium Gwinei, Mali, Senegalu, Gambii, Sierra Leone, Gwinei Bissau, Wybrzeża Kości Słoniowej, Burkina Faso i Liberii. Mówią językiem malinke, zwykle wyznają islam. Dzielą się na wiele plemion i grup etnicznych, m.in. Bambara, Maninka, Mandinka, Diula, Khasonke, Kuranko, Mahou, Marka, Jalunka.

Wikipedia


malinnik

miejsce uprawy malin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogrod. miejsce uprawy malin, plantacja malin

 (1.2) daw. spoż. miód pitny albo nalewka na bazie malin

Wiktionary

Malinnik – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłomłyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. malina ż., malinka ż., malinówka ż., maliniak m.

 przym. malinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) maliniak, malinówka

Wiktionary


malinois

[czytaj: malinła] belgijski pies pasterski


SJP.pl

Malinois – (wym [ˌmaliˈnwɑ]) jeden z belgijskich psów pasterskich, obok groenendaela, tervuerena i laekenoisa, w zależności od narodowego klubu uznawanych za odrębne rasy psów (np. we Francji lub w Stanach Zjednoczonych) lub odmiany w obrębie rasy owczarek belgijski (np. w systematyce ras według FCI.), zaliczane do ras pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowane do sekcji psów pasterskich (owczarskich).

Wikipedia


malinojeżyna

krzew będący krzyżówką maliny właściwej i jeżyny krzewiastej


SJP.pl

Malinojeżyna (ang. "Tayberry") – mieszaniec dwóch gatunków roślin z rodziny różowatych. Powstał w wyniku skrzyżowania maliny właściwej ("Rubus idaeus") z jeżyną krzewiastą ("Rubus fruticosus"). Malinojeżyna została wyhodowana w 1962 roku w Szkockim Instytucie Produkcji Roślinnej ("Scottish Crops Research Institute") w Dundee.

Wikipedia


malinotruskawka

roślina z rodzaju różowatych, o owocach podobnych do maliny i truskawki


SJP.pl


malinować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) środ. przestęp. mieszkać

czasownik zwrotny niedokonany malinować się

 (2.1) środ. przestęp. malinować (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pot. Mieszkałam w bloku na studiach […]. Nie mówiąc już o grupie antyterrorystów, którzy wpadli o 7 rano piętro wyżej. Okazało się, że malinował tam gość, który miał na koncie ataki z bronią… Przez 4 miesiące nie miałam pojęcia, że tam ktoś był w ogóle.

 (2.1) Grypsam Ci, jako mi się zmodniła mała wsypa. Uchaj! Dzień przed knaję kimą przez dziadka — słowie Ci — kima czarna, łysy nie kapuje, bo Ci miałem na rogu tę hołotę u strupla, co przy dziadku malinuje się. Dumam sobie — można zarobić — bo tam już wszystkie kimają dawno, a skiły ani jenszego skowyra nie wyskubiesz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) zob. mieszkać.

Wiktionary


malinowice

Malinowice (dawniej "Malinowicze", "Malynowicze", "Malinowycze") – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Psary (jedno z 10 sołectw).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


malinowiec

1. pryszczarek malinowiec - gatunek muchówki, której larwy żerują na malinie;
2. przeziernik malinowiec - gatunek motyla z rodziny przeziernikowatych


SJP.pl

Malinowiec – część kolonii Karlusin w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski.

W latach 1934-59 w granicach Sokołowa Podlaskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


malinowoczerwony

czerwony o odcieniu malinowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru czerwonego o odcieniu malinowym

Wiktionary


malinowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alicja Malinowska (ur. 1983) – polska siatkarka grająca głównie na pozycji atakującej, czasem też przyjmującej
  • Danuta Malinowska (1960–2016) – polska aktorka teatralna
  • Karolina Malinowska (ur. 1983) – polska modelka
  • Lubow Malinowska – radziecka aktorka filmowa i teatralna
  • Małgorzata Malinowska – polska artystka
  • Magda Malinowska – polska lekkoatletka
  • Andrzej Malinowski (ujednoznacznienie)
  • Bronisław Malinowski (ujednoznacznienie)
  • Cezar Malinowski (1922–2002) – radziecki wojskowy
  • Czesław Malinowski lub Pobóg-Malinowski (1912–1986) – polski lotnik nawigator
  • Ernest Malinowski (1808 lub 1818–1899) – polski inżynier emigracyjny
  • Jan Malinowski (ujednoznacznienie)

Wikipedia


malinowszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malinowszczyzna – kolonia w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Łomazy
  • Malinowszczyzna – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
  • Malinowszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowwiecie Lebiedziewo
  • Malinowszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie czaśnickim, w sielsowiecie Kruglice.
  • Malinowszczyzna – dawna wieś i folwark w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Koroby.

Wikipedia


malinowy

1. dotyczący maliny (krzewu) np. malinowy zagajnik;
2. zrobiony z owoców maliny, mający smak malin, zapach malin;
3. mający kolor dojrzałych owoców maliny, różowoczerwony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący malin (krzewów i owoców)

 (1.2) kulin. przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin

 (1.3) mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Borowski wkraczał, witał, częstował pączkami i herbatą z malinowym sokiem.

 (1.3) Okrzemki mogą nadawać wodzie kolor żółty, a niektóre bakterie nawet kolor malinowy lub czerwony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalʲĩˈnɔvɨ, AS: malʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malina ż., malinka ż., maliniak m., malinnik mrz., malinówka ż.

 przysł. malinowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) różowoczerwony

Wiktionary


malinówka

odmiana jabłoni o malinowoczerwonych owocach; też owoc tej odmiany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. nalewka na malinach

 (1.2) bot. ogrod. odmiana jabłoni o owocach koloru malinowoczerwonego

 (1.3) ogrod. spoż. kulin. cuk. jabłko koloru malinowoczerwonego, owoc malinówki (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • malinówka:
  • Malinówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Sawin
  • Malinówka – część wsi Wola Niemiecka w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niemce
  • Malinówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Cyców
  • Malinówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Adamów
  • Malinówka – część wsi Pyszków w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brzeźnio
  • Malinówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Skomlin
  • Malinówka – kolonia wsi Ostrybór w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
  • Malinówka (SIMC 0514383) – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Małkinia Górna
  • Malinówka (SIMC 0514390) – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Małkinia Górna
  • Malinówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Haczów
  • Malinówka – przysiółek wsi Wolica Piaskowa w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Napijesz się kieliszeczek mojej malinówki?

 (1.3) Malinówki już dojrzały. Idź do sadu i zerwij trochę. Damy w prezencie Jadzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malina ż., malinka ż., malinnik mrz., maliniak mrz., Malinówka ż.

 przym. malinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maliniak

Wiktionary


malisz

nazwisko


SJP.pl


maliszewko

wieś w Polsce


SJP.pl

Maliszewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


maliszewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Maliszewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Lipno.

Wikipedia


maliszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maliszewski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosi 9935 polskich obywateli.
  • Aleksander Maliszewski (1901–1978) – polski poeta
  • Aleksander Maliszewski (ur. 1952) – polski muzyk
  • Damian Maliszewski (ur. 1982) – polski muzyk
  • Edward Maliszewski (ujednoznacznienie)
  • Julian Maliszewski (1951–2020) – polski językoznawca
  • Kazimierz Maliszewski (ur. 1950) – polski historyk
  • Marian Maliszewski (1932–1983) – polski górnik
  • Mariusz Maliszewski (1957–2006) – polski grafik, rysownik, poeta i typograf
  • Michał Maliszewski (ok. 1560–1608) – opat komendatoryjny benedyktynów na Św. Krzyżu z woli Zygmunta III
  • Norbert Maliszewski (ur. 1976) – polski psycholog społeczny
  • Piotr Maliszewski (ur. 1960) – polski działacz opozycyjny

Wikipedia


malizna

pejoratywnie o czymś małym, miernym, słabym, o niewielkiej wartości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. pot. (także. z politowaniem lub lekcew.

 (1.2) rzad. pot. (także. z politowaniem lub lekcew.

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Po otwarciu wagonów ukazał się przykry widok. W kącie kuliły się brudne, przemarznięte i głodne dzieci, niektóre zupełne malizny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malec mos., maluch mos./mzw., małość ż.

 przym. mały

 przysł. mało

 licz. mało

 czas. maleć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazg

 (1.2) odrobina, odrobinka, ociupina

Wiktionary


maliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edmund Maliński (ur. 27 listopada 1949) – polski polityk, nauczyciel, senator II kadencji
  • Eustachy Maliński (zm. 1621) – biskup greckokatolicki, ordynariusz łucko-ostrogski
  • Jan Maliński (ur. 1 marca 1917, zm. 6 lutego 2006) – polski lotnik, uczestnik kampanii wrześniowej i bitwy o Anglię
  • Marcin Maliński (ur. 10 stycznia 1973) – polski pływak, olimpijczyk, medalista MŚ i ME
  • Mieczysław Maliński (ur. 31 października 1923, zm. 15 stycznia 2017) – polski duchowny katolicki, pisarz, publicysta „Dziennika Polskiego”
  • Paweł Maliński (ur. 1790, zm. 1853) – polski rzeźbiarz, wolnomularz
  • Tadeusz Maliński (ur. 1946) – polski chemik

Wikipedia


malka

nazwisko


SJP.pl

Malka – miejscowość w Jordanii, w muhafazie Irbid. W 2015 roku liczyła 11 706 mieszkańców.

Wikipedia


malkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Irena Malkiewicz – polska aktorka
  • Jan Malkiewicz – polski urzędnik
  • Krzysztof Malkiewicz – polski i amerykański reżyser i operator filmowy

Wikipedia


malkontencki

właściwy malkontentowi


SJP.pl


malkontenckość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest malkontenckie; cecha tych, którzy są malkontenccy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malkontencki

 przysł. malkontencko

Wiktionary


malkontenctwo

negatywny stosunek do wszystkiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) postawa nacechowana ciągłym niezadowoleniem z życia, wynajdywaniem we wszystkim cech negatywnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam już dość malkontenctwa Franka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalkɔ̃nˈtɛ̃nt͡stfɔ, AS: malkõntẽnctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malkontent m., malkontentka ż.

 przym. malkontencki

Wiktionary


malkontent

człowiek negatywnie nastawiony do życia, niezadowolony z rzeczywistości, we wszystkim doszukujący się ujemnych stron; maruda, zrzęda, tetryk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek niezadowolony ze wszystkiego, doszukujący się wad we wszystkim i wszystkich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężu, ale z ciebie malkontent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈkɔ̃ntɛ̃nt, AS: malkõntẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malkontenctwo n.

:: fż. malkontentka ż.

 przym. malkontencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grymaśnik, kapryśnik, chimeryk, utyskiwacz, tetryk, zrzęda; pot. burczymucha, gderacz, jęczydusza, kwękacz, narzekacz, maruda; posp. upierdliwiec; daw. śledziennik; reg. śl. dziurdziuch

Wiktionary


malkontentka

niezadowolona ze wszystkiego kobieta


SJP.pl


malkontentyzm

doszukiwanie się ujemnych stron wszystkiego; skłonność do narzekania


SJP.pl


mall

[czytaj: mol] duże centrum handlowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Caroline Mall – szwajcarska polityczka
  • Joël Mall – cypryjski piłkarz
  • Lena Mall – niemiecka aktorka
  • Ram Adhar Mall – indyjski filozof
  • Roland Mall – niemiecki piłkarz
  • Mall – amerykański film
  • Mall – piosenka Eugenta Bushpepy
  • Mall.cz – czeski sklep internetowy
  • Mall GmbH – niemieckie przedsiębiorstwo
  • Mall of America – centrum handlowe
  • Mall Tycoon – gra komputerowa
  • Mall Tycoon 2 – gra komputerowa

Wikipedia


mallarmé

[czytaj: malarME] nazwisko francuskie, m.in. Stéphane Mallarmé (1842-1898) - poeta francuski, twórca i teoretyk poezji symbolicznej


SJP.pl


malle

[czytaj: mol] duże centrum handlowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malle – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Antwerpia
  • Malle – wyspa
  • Gunter Malle – niemiecki matematyk
  • Julia Malle – austriacka polityczka
  • Louis Malle – francuski reżyser
  • Wilhelm Malle – austriacki lekkoatleta
  • Xavier Malle – francuski biskup
  • Malle Babbe – obraz
  • Male
  • Mallé

Wikipedia


mallorca

[czytaj: majorka] wyspa hiszpańska w zachodniej części Morza Śródziemnego; Majorka


SJP.pl


malm

epoka okresu jurajskiego


SJP.pl

Zobacz też: Malm – jednostka geologiczna chronostratygraficzna.

Malm (nep. मल्म) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Dhawalagiri w dystrykcie Baglung. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2011 roku liczył on 1067 gospodarstw domowych i 4620 mieszkańców (2571 kobiet i 2049 mężczyzn).

Wikipedia


malmignat

gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych, bliski krewny czarnej wdowy; karakurt


SJP.pl


malmignatto

pająk, karakurt włoski


SJP.pl


malmijski

przymiotnik od:
1. Malmö (miasto w Szwecji);
2. Malmo (wieś w USA)


SJP.pl


malmowy

przymiotnik od: malm


SJP.pl


malmurzyn

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim


SJP.pl

Malmurzyn – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Mniów. Ma status sołectwa.

W skład sołectwa Malmurzyn wchodzą także wsie "Piaski" i "Stachura".

Wieś leżąca w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego należała w XVI wieku do Tarłów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


malmurzyński

→ Malmurzyn


SJP.pl

Patrz:

Malmurzyn

malmö

miasto w Szwecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muzeum sztuki w Malmö nie zorientowało się, że skradziono obraz o wartości 10 milionów koron.

 (1.1) Miasto, w którym mieszkam, nazywa się Malmö.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalmɛ, AS: malme

Wiktionary


malocchio

według wierzeń ludowych: złe oko, złe spojrzenie przynoszące nieszczęście; malokkio


SJP.pl


malokkio

według wierzeń ludowych: złe oko, złe spojrzenie przynoszące nieszczęście; malocchio


SJP.pl


malone

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Malone – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Jackson
  • Malone – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
  • Malone – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
  • Malone – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Hill
  • Malone – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Grays Harbor
  • Malone (ang. Malone Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Tazewell
  • Malone (ang. Malone Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
  • Malone – rzeka, dopływ Viany
  • Karl Malone – amerykański koszykarz
  • Moses Malone – amerykański koszykarz
  • Post Malone – amerykański piosenkarz
  • Malone – amerykański film

Wikipedia


malonowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Malonowo (niem. "Mallnow") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Karlino. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 142 mieszkańców.

Wikipedia


malonowy

kwas malonowy - kwas z grupy dikarboksylowych


SJP.pl


malonylomocznik

heterocykliczny związek organiczny, ciało stałe; stosowany głównie do produkcji tworzyw sztucznych; duże znaczenie w lecznictwie mają jego pochodne - barbiturany; kwas barbiturowy


SJP.pl


malowanie

przestarzałe: to, co zostało namalowane, np. obraz, malowidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem

 (1.2) przest. coś co zostało namalowane

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɔˈvãɲɛ, AS: malovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. malować ndk., pomalować dk., namalować dk., wymalowywać ndk., wymalować dk., zamalowywać ndk., zamalować dk.

 rzecz. malarskość ż., namalowanie n., malowidło n., malunek, malarz, malarka, malarstwo

 przym. malarski, malowniczy

Wiktionary


malowanka

1. książka z obrazkami do malowania dla dzieci;
2. obrazek namalowany przez dziecko lub twórcę ludowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obrazek do kolorowania

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malowniczy

Wiktionary


malowanko

zdrobnienie od: malowanie


SJP.pl


malowarka

maszyna do malowania poziomych znaków na jezdni


SJP.pl


malować

pokrywać coś farbą lub lakierem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pomalować)

 (1.1) techn. nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem

 (1.2) regionalizm. fryzj. nakładać farbę na włosy

czasownik przechodni niedokonany (dk. namalować)

 (2.1) szt. tworzyć obraz lub dzieło malarskie

 (2.2) przen. książk. ukazywać coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. umalować)

 (3.1) kosmet. nakładać kolorowe kosmetyki na twarz (np.: szminkę na usta, tusz na rzęsy, cienie na powieki, róż na policzki itp.)

czasownik zwrotny niedokonany malować się (dk. umalować się)

 (4.1) kosmet. robić sobie makijaż

czasownik zwrotny niedokonany malować się (dk. brak)

 (5.1) (o uczuciu, stanie ducha) ukazywać się, uwidaczniać się na twarzy lub w postawie człowieka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś będę malował ściany w moim pokoju.

 (2.1) Mój brat maluje freski w kościołach.

 (2.2) Ponurymi farbami malował następstwa odwłóczenia.

 (4.1) Ewa maluje się przed każdym wyjściem z domu.

 (5.1) Na jego twarzy malowała się niepewność, gdy jako jedyny wstał i zgłosił się jako ochotnik.

 (5.1) W spojrzeniu malowała się taka ciekawość i odrobinę niechętne zdziwienie, jakby oglądał albatrosa z wyspy Borneo, fokę czy krokodyla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlɔvat͡ɕ, AS: malovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarz m., malarka ż., malarstwo n., malunek m., malowidło n., malowanie n., namalowanie n., malarskość ż.

 czas. dk. namalować, pomalować, wymalować, wymalowywać, przemalować, przemalowywać, domalować, domalowywać, zmalować, podmalować, podmalowywać, umalować się

 przym. malarski, malowniczy

 przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwić, kolorować; gw. Górny Śląsk sztrajchować

 (1.2) farbować

 (2.1) tworzyć

 (3.1) robić makijaż

 (4.1) robić makijaż

Wiktionary


malowidełko

zdrobnienie od: malowidło


SJP.pl


malowidło

obraz malowany farbami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obraz malowany farbami, zwłaszcza na ścianie

 (1.2) lekcew. obraz bez wartości

 (1.3) pot. farba, coś nadającego kolor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ścianach kościoła pozostały widoczne jeszcze malowidła w stylu bizantyjskim.

 (1.2) W urodzinowym prezencie dostałem od cioci malowidło jakiegoś domorosłego artysty.

 (1.3) Kobieta zawsze nosi w torebce kosmetyki i malowidła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalɔˈvʲidwɔ, AS: malovʹidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malowanie n., malunek m., malarstwo n., malarz m., malarka ż.

:: zdrobn. malowidełko n.

 czas. malować, pomalować, namalować, zmalować, wymalować, umalować, podmalować, zamalować

 przym. malarski, malowniczy

 przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obraz, fresk

 (1.2) bohomaz

Wiktionary


malownictwo

dawniej: malarstwo


SJP.pl


malowniczy

1. efektowny pod względem malarskim;
2. wyrazisty, sugestywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełny walorów malarskich

 (1.2) przedstawiający coś wyraźnie, w sposób barwny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarz mos., malowniczość ż., malarskość ż., malunek mrz., malowanka ż., malowidło n., malowanie n.

 czas. domalować dk., malować ndk., namalować dk., obmalować dk., odmalować dk., podmalować dk., pomalować dk., umalować dk., wymalować dk., zamalować dk., zmalować dk.

 przysł. malowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwny, kolorowy, piękny, urzekający

 (1.2) barwny, obrazowy, piękny, sugestywny, urzekający, wyrazisty

Wiktionary


malpigia

rodzaj roślin z rodziny malpigiowatych


SJP.pl

Malpigia ("Malpighia") – rodzaj roślin należący do rodziny malpigiowatych. Obejmuje co najmniej 108 gatunków. Rośliny te występują w południowej części Ameryki Północnej i północno-zachodniej Ameryki Południowej – na obszarze od Teksasu po Ekwador. Jako introdukowane obecne są w Azji południowo-wschodniej.

Wikipedia


malpigiowate

o cechach malpigiowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Ma

Wikipedia


malpigiowaty

o cechach malpigiowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


malpigiowce

rząd roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Ma

Wikipedia


malpolon

największy wąż europejski


SJP.pl

Malpolon ("Malpolon monspessulanus") – gatunek węża z kladu Caenophidia i rodziny Psammophiidae. Zamieszkuje południowo-zachodnią Europę i północno-zachodnią Afrykę. Wąż słabo jadowity o uzębieniu typu "Opistoglypha".

Wikipedia


malraux

[czytaj: malRO] nazwisko francuskie, m.in. André Malraux (1901-1976) - francuski pisarz, krytyk i historyk sztuki, polityk


SJP.pl


malski

nazwisko


SJP.pl


malstrom

prąd morski powstający u wybrzeży Norwegii przy wejściach do fiordów i cieśnin; maelstrom; malström


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. prąd morski z silnymi wiatrami, który powstaje przy wejściach do norweskich fiordów, towarzyszą mu wiry wodne;

Wiktionary

Malstrom – silny prąd morski na Morzu Norweskim. Powstaje przy wejściach do norweskich fiordów i cieśnin na skutek przypływów i odpływów. Towarzyszą mu wiry wodne.

Spopularyzowany został w literaturze za sprawą Juliusza Verne’a ("Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi") i Edgara Allana Poego ("W bezdni Maelströmu")[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmalstrɔ̃m, AS: malstrõm

Wiktionary


malström

prąd morski powstający u wybrzeży Norwegii przy wejściach do fiordów i cieśnin; maelstrom; malström


SJP.pl


malsztok

przestarzale: patyk służący do podpierania ręki przy precyzyjnych pociągnięciach pędzla czy ołówka


SJP.pl


malta

1. wyspa na Morzu Śródziemnym;
2. Republika Malty; państwo w Europie;
3. dzielnica rekreacyjna Poznania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. zaprawa murarska lub tynkarska

Wiktionary

Malta, Republika Malty ( Repubblika ta’ Malta, Republic of Malta) – wyspiarskie państwo-miasto położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, 81 km na południe od Włoch. Obejmuje cały archipelag Wysp Maltańskich, jednakże większość ludności mieszka na głównej wyspie o tej samej nazwie, w zespole miejskim Valletty – stolicy Malty.

Wikipedia


maltanka

obywatelka Malty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Malty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈtãŋka, AS: maltãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malta ż.

:: fm. Maltańczyk mos.

 przym. maltański

Wiktionary


maltaza

enzym występujący w słodzie, w kiełkujących ziarnach jęczmienia oraz w przewodzie pokarmowym zwierząt i człowieka, rozkładający dwucukier maltozę na glukozę


SJP.pl

Ma

Wikipedia


maltazy

enzym występujący w słodzie, w kiełkujących ziarnach jęczmienia oraz w przewodzie pokarmowym zwierząt i człowieka, rozkładający dwucukier maltozę na glukozę


SJP.pl


maltańczyk

rasa psa domowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa małych psów o białym włosie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) rel. kawaler maltański

 (2.2) pot. rel. członek katolickiego stowarzyszenia związanego z zakonem maltańskim

Wiktionary

Maltańczyk – nazwa oryginalna: "Maltanase mana" – jedna z ras psów, należąca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji biszonów i ras pokrewnych w podsekcji biszony. Typ lisowaty. Nie podlega próbom pracy. Zaliczany jest do grupy 9 FCI.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W piątek na cmentarzu dla zwierząt pochowano maltańczyka Amora.

 (2.1) Zaraz za bożogrobcami szli w procesji maltańczycy w swych strojach.

 (2.2) Zabezpieczeniem od strony medycznej całej imprezy zajęli się maltańczycy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: maltãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malta ż., Maltańczyk m., Maltanka ż., maltański mrz.

 przym. maltański, promaltański, antymaltański

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) joannita, kawaler maltański, rycerz

Wiktionary


maltański

przymiotnik od: Malta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. odnoszący się do państwa Malta

 (1.2) geogr. odnoszący się do wyspy Malta

 (1.3) odnoszący się do katolickiego Zakonu Maltańskiego, związany z nim

 (1.4) techn. wykorzystujący mechanizm maltański albo mający jego postać

 (1.5) związany z jeziorem Malta w Poznaniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Malty;

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Maltański jest silnie spokrewniony z arabskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈtãj̃sʲci, AS: maltãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malta ż., Maltańczyk m., Maltanka ż., maltańczyk mzw.

 przym. promaltański, antymaltański

Wiktionary


maltańskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem maltańskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem maltańskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku maltańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈtãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: maltãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


maltipoo

[czytaj: maltipu] rasa psa, mieszaniec maltańczyka i pudla


SJP.pl

Maltipoo – Mieszanka, która powstała ze skrzyżowania dwóch popularnych ras, maltańczyka i pudla.

Maltipoo nie należy do ras FCI, nie zostało zatwierdzone, Maltipoo jest mieszańcem.

Wikipedia


maltitol

naturalna substancja słodząca występująca w kukurydzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naturalny słodzik pozyskiwany z maltozy

Wiktionary

Ma

Wikipedia


maltitolowy

→ maltitol


SJP.pl

Patrz:

maltitol

maltodekstryna

popularny dodatek do żywności, wielocukier otrzymywany ze skrobi poprzez częściową hydrolizę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. węglowodan złożony będący produktem częściowej enzymatycznej hydrolizy skrobi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Składniki pochodzenia odzwierzęcego nie są częścią żadnego etapu tworzenia maltodekstryny, tak więc weganie i wegetarianie mogą odetchnąć z ulgą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maltodekstrynowy

Wiktionary


maltodekstrynowy

przymiotnik

 (1.1) zawierający maltodekstrynę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maltodekstryna ż.

Wiktionary


maltoza

dwucukier zbudowany z dwóch cząsteczek glukozy, otrzymywany w drodze rozkładu skrobi i stanowiący główny składnik słodu; cukier słodowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. disacharyd składający się z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem glikozydowym; wzór chemiczny|C12H22O11.;

Wiktionary

Maltoza ("cukier słodowy"), C12H22O11 – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodanów, disacharyd zbudowany z dwóch reszt -glukozy połączonych wiązaniem α-1,4-"O"-glikozydowym. Jest cukrem redukującym. Tworzy dwa anomery, α i β, które w roztworach wodnych ulegają mutarotacji. Otrzymywana jest na drodze hydrolizy skrobi. Jest wykorzystywana jako środek słodzący oraz jako składnik pożywek dla bakterii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maltoza występuje w produktach słodowych, takich jak piwo, whisky czy słód stosowany w cukiernictwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maltaza ż.

 przym. maltozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier słodowy

Wiktionary


maltozowy

→ maltoza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z maltozą, dotyczący maltozy; zawierający maltozę

Wiktionary

Patrz:

maltoza

Powiązane:

 rzecz. maltoza ż.

Wiktionary


maltretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|maltretować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaltrɛtɔˈvãɲɛ, AS: maltretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maltretować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znęcanie się

Wiktionary


maltretować

znęcać się nad kimś, czymś


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) znęcać się nad kimś lub czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale czy świętością jest także rodzina pijaka, maltretującego żonę i dzieci?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaltrɛˈtɔvat͡ɕ, AS: maltretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maltretowanie n.

Wiktionary


maltuzjanistka

→ maltuzjanista


SJP.pl

Patrz:

maltuzjanista

maltuzjanistyczny

→ maltuzjanizm; maltuzjański


SJP.pl


maltuzjański

→ maltuzjanizm; maltuzjanistyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. związany z maltuzjanizmem, zespołem poglądów sformułowanym przez Thomasa Malthusa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maltuzjanizm mrz., maltuzjanista mos., maltuzjanistka ż.

 przym. maltuzjanistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maltuzjanistyczny

Wiktionary


maluch

potocznie:
1. małe dziecko; brzdąc, bobas, berbeć, bąk;
2. dziecko należące do grupy najmłodszych w przedszkolu;
3. młode zwierzę;
4. kieliszek wódki;
5. samochód typu Fiat 126p


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pot. małe dziecko lub zwierzę

 (1.2) pot. dziecko z pierwszej, najmłodszej grupy w przedszkolu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. mot. mały fiat

 (2.2) pot. kieliszek wódki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Akademicki Klub Turystyczny Maluch
  • Fiat 126 – samochód osobowy

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Kierowca malucha poważnie ucierpiał w kolizji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmalux, AS: maluχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malec m., mały m., malenie n., zmalenie n., malizna ż., małość ż.

:: zdrobn. maluszek m.

 czas. maleć ndk., zmaleć dk.

 przym. malutki, mały, maleńki, maluteńki, maluczki

 przysł. mało, malutko, maleńko, maluteńko

 temsłow. mało-

 licz. mało

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kaszlak, gibon

Wiktionary


maluchny

bardzo mały; maluśki


SJP.pl


maluchy

potocznie:
1. małe dziecko; brzdąc, bobas, berbeć, bąk;
2. dziecko należące do grupy najmłodszych w przedszkolu;
3. młode zwierzę;
4. kieliszek wódki;
5. samochód typu Fiat 126p


SJP.pl


maluczka

przeciętna, skromna kobieta


SJP.pl


maluczki

przeciętny, szary, skromny, niewyróżniający się niczym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. zdrobn. od: mały

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) książk. ktoś prosty, ubogi lub przeciętny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żyłowie mają maluczkiego synka.

 (2.1) Nie znęcałbyś się nad maluczkimi!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małość ż., maluch m., maluszek m., mały mzw.

 czas. maleć ndk.

 przym. mały, malutki

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malutki

 (2.1) prostaczek

Wiktionary


maluczkość

→ maluczki


SJP.pl

Patrz:

maluczki

maluneczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. melon

 (1.2) zdrobn. od malunek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmalũˈnɛt͡ʃɛk, AS: malũneček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malunek mrz., malarz mos.

Wiktionary


malunek

1. obraz malowany przez dziecko;
2. lekceważąco o nieudolnie namalowanym obrazie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obraz, szczególnie namalowany przez artystę ludowego lub dziecko; także. ludowy ornament namalowany na czymś

 (1.2) lekcew. coś namalowego nieudolnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlũnɛk, AS: malũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malowanie n., malarstwo n., malarz m., malarka ż.

:: zdrobn. maluneczek m.

 czas. malować, namalować, wymalować, zmalować, odmalować, podmalować, pomalować

 przym. malarski, malowniczy

Wiktionary


malunki

1. obraz malowany przez dziecko;
2. lekceważąco o nieudolnie namalowanym obrazie


SJP.pl


maluperny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malusieńki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malusiperny

Wiktionary


malurny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malutki

Wiktionary


malusi

zdrobnienie od: mały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pieszcz. bardzo mały, malutki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maleńki, mały

 rzecz. mały mzw.

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maluteńki, drobniutki

Wiktionary


malusieńki

zdrobnienie od: malusi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus malusieńki, leży nagusieńki (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: maluśė̃ńḱi

Wiktionary


malusiperny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malusieńki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maluperny

Wiktionary


maluszek

zdrobnienie od: maluch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: maluch

Wiktionary

Maluszek (ros. Самый маленький гном) – radziecka czteroczęściowa seria filmów lalkowych zrealizowana w latach 1977-1983.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈluʃɛk, AS: malušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maluch m., maleństwo n., mały m., maluczki mzw.

 przym. malutki, mały, maleńki, maluczki

 partyk. mniejsza

Wiktionary


maluszkowy

→ maluszek


SJP.pl

Patrz:

maluszek

maluteńki

zdrobnienie od: mały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaluˈtɛ̃ɲci, AS: malutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maleńki, mały

 rzecz. maluch mzw., mały mzw.

 partyk. mniejsza

Wiktionary


maluteńko

przysłówek

 (1.1) bardzo niewiele

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maleńki

 rzecz. maluch mzw./mos.

Wiktionary


malutka

potocznie: mała dziewczynka


SJP.pl


malutki

zdrobnienie od: mały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bardzo mały; zdrobn. od: mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zobacz, skarbie, jakie twój nowy miś ma malutkie oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlutʲci, AS: malutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maluszek m., maleństwo n., maluch m., mały mzw., maluczki mzw.

 przym. mały, maluczki

 przysł. malutko

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. maluczki

Wiktionary


malutko

przysłówek

 (1.1) bardzo mało

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈlutkɔ, AS: malutko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malutki, maleńki

 rzecz. maluch mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewiele

Wiktionary


maluśka

pieszczotliwie: w zwrocie do kobiety


SJP.pl


maluśki

zdrobnienie od: mały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gienia kupiła lornetkę. Maluśką, teatralną (taką, że ach i och).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈluɕci, AS: maluśḱi

Wiktionary


maluśkiewicz

nazwisko


SJP.pl


malvertising

[czytaj: malwertajz-ing] wykorzystywanie reklam internetowych do rozsyłania wirusów i złośliwego oprogramowania


SJP.pl

Ma

Wikipedia


malwa

1. roślina zielna z rodziny ślazowatych, o barwnych, dużych kwiatach osadzonych w kątach liści lub w szczytowych gronach, rosnąca w Eurazji, Afryce i Ameryce Północnej; ślaz;
2. bylina z rodziny ślazowatych, o kwiatach białych lub różowych, uprawiana jako roślina ozdobna; prawoślaz wysoki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Alcea|L.|ref=tak., liczący około 50 gatunków rodzaj roślin z rodziny ślazowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju malwa (1.1)

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmalva, AS: malva

Wiktionary


malware

[czytaj: malłer] w informatyce: oprogramowanie niebezpieczne dla systemu operacyjnego i zawartych w nim danych, np. koń trojański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. złośliwe oprogramowanie, szkodliwe oprogramowanie

Wiktionary


malwersacja

przywłaszczenie powierzonego mienia; sprzeniewierzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia

 (1.2) sprzeniewierzenie, nadużycie natury pieniężnej, defraudacja

 (1.3) daw. oszustwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1-2) [Skazany] wyglądał na urzędnika, który dopuścił się malwersacji, obrońca się z nim witał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malwersator mos., malwersant mos., malwersantka ż.

 czas. malwersować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywłaszczenie

 (1.2) defraudacja, sprzeniewierzenie

 (1.3) oszustwo

Wiktionary


malwersacje

przywłaszczenie powierzonego mienia; sprzeniewierzenie


SJP.pl


malwersacyjny

→ malwersacja; defraudacyjny, defraudancki


SJP.pl


malwersant

człowiek, który popełnił przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia; defraudant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto dopuścił się malwersacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malwersacja ż.

:: fż. malwersantka ż.

 czas. malwersować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defraudant, przywłaszczyciel, zaborca

Wiktionary


malwersantka

kobieta przywłaszczająca sobie powierzone mienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta która dopuściła się malwersacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malwersator mos., malwersant mos., malwersacja ż.

Wiktionary


malwersator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba przywłaszczająca sobie powierzone jej środki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A przecież w całej tej sprawie, organizacja nie zrobiła nic więcej nad poszukiwanie dalej i wyżej tego samego procesu, który obywatel Guttry zaczął z takim zapałem przeciwko malwersatorom, a potem z niepojętych dla nas powodów na wpół drogi odbiegł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malwersacja ż., malwersant m., malwersantka ż.

 czas. malwersować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. defraudant, malwersant, przywłaszczyciel; przest. zaborca

Wiktionary


malwersować

popełniać przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia


SJP.pl


malwina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. o literackim pochodzeniu;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: malˈvʲĩna, AS: malvʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Malwinia ż., Malwinka ż.

Wiktionary


malwininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Malwiny lub z nią związany


SJP.pl


malwinka

1. zdrobnienie od: Malwina (imię żeńskie);
2. mieszkanka Malwinów (archipelagu)


SJP.pl


malwiny

terytorium na archipelagu Falklandów (Ocean Atlantycki) zależne od Wielkiej Brytanii; Falklandy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) plural|Malwina.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Argentyna wysuwa roszczenia wobec Falklandów (które Argentyńczycy nazywają Malwinami), do Georgii Południowej i Sandwicha Południowego oraz do części Antarktydy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: malˈvʲĩnɨ, AS: malvʹĩny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. malwiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Falklandy

Wiktionary


malwińczyk

mieszkaniec Malwinów (archipelagu)


SJP.pl


malwiński

związany z Malwinami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Malwinami, dotyczący Malwinów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gorzka lekcja malwińska i agresja USA na Grenadę miały jednakże reperkusje znacznie szersze, istotne dla całego kontynentu południowoamerykańskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Malwiny nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falklandzki

Wiktionary


malwowate

rodzina obejmująca około 70 gatunków roślin kwiatowych, ziół i krzewów, o dużych białych lub różowych kwiatach, pochodzących z Brazylii; ślazowate


SJP.pl


malwowaty

o cechach malwowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


malwowiec

powszelatek malwowiec - motyl z rodziny powszelatkowatych


SJP.pl


malwowy

przymiotnik od: malwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. odnoszący się do malwy

Wiktionary


malęcino

Malęcino (kaszb. "Małãczëno") – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Bytowskim, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


mam

potocznie:
1. matka;
2. teściowa


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) 1. os. lp. od: mieć

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: mama

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãm, AS: mãm

Wiktionary


mama

potocznie:
1. matka;
2. teściowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. matka

 (1.2) teściowa (grzecznościowo zięć lub synowa o swojej teściowej)

 (1.3) gw-pl|Kresy. żona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po uzyskaniu zgody mamy, pewnego popołudnia przyjaciółki zataszczyły na wieżę piecyk elektryczny, materac dmuchany, koce, lampę, adapter „Mister Hit”, stos płyt, garnek, grzałkę do wody, paczkę herbaty, cukier, łyżeczki, kubki – no, i oczywiście, książki i zeszyty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãma, AS: mãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamka ż., mamusia ż., mamuśka ż.

 przym. maminy, mamowy, mamin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka; pieszcz. mamusia, mateczka, mateńka, matula; pot. mamuśka, starsza, rodzicielka; przest. matrona, mać, pani matka; wulg. stara

Wiktionary


mamaj

Mamaj (ur. 1335? – zm. 1380, Kaffa) – wódz tatarski, formalnie dowódca tümenu, a faktycznie przywódca zachodniej części Złotej Ordy, nazywanej za jego rządów Ordą Mamaja. Panował w latach 1361–1380. Dowódca wojsk tatarskich podczas bitwy na Kulikowym Polu. Po poniesionej w niej klęsce zabity przez stronników chana Tochtamysza.

Wikipedia


mamaja

miejscowość wypoczynkowa w Rumunii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość wypoczynkowa w Rumunii, położona nad Morzem Czarnym, administracyjnie stanowiąca część Konstancy;

Wiktionary

Mamaja ( "Mamaia") – najstarsza i największa miejscowość wypoczynkowa w Rumunii, położona nad Morzem Czarnym, kilka kilometrów na północ od Konstancy. Usytuowana jest na długim (8 km), ale wąskim (300 m) pasie ziemi, który od stałego lądu oddzielony jest jeziorem Siutghiol.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mamajski

Wiktionary


mamak

nazwisko


SJP.pl


mamałyga

1. potrawa z gotowanej kukurydzianej mąki lub kaszy;
2. potocznie: nieapetyczna, papkowata potrawa; breja, bryja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. potrawa z gotowanej mąki lub kaszy kukurydzianej i wody, tradycyjna dla kuchni mołdawskiej i bułgarskiej

 (1.2) pot. przen. nieapetyczna, papkowata potrawa

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ślamazara

Wiktionary

Mamałyga – narodowa rumuńska potrawa, z mąki albo kaszy kukurydzianej (pierwotnie z gryczanej) popularna w krajach południowo-wschodniej Europy, znana m.in. w kuchni węgierskiej, Sasów siedmiogrodzkich, bułgarskiej i ukraińskiej. Jako potrawa kuchni galicyjskiej popularnej we Lwowie, do dziś lubiana jest wśród rodzin pochodzących z tego regionu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamałyga to rodzaj polenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmaˈwɨɡa, AS: mãmau̯yga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polenta, kulesza

Wiktionary


mamba

jadowity wąż z rodziny zdradnicowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) herp. rodzaj jadowitych, afrykańskich węży;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwisająca z gałęzi mamba zaatakowała błyskawicznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãmba, AS: mãmba

Wiktionary


mambo

szybki taniec w takcie dwumiarowym, zawierający elementy muzyki kubańskiej rumby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) choreogr. kubański taniec tradycyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) rel. haitańska kapłanka voodoo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mambo - gatunek muzyczny pochodzący z Kuby
  • Mambo - taniec towarzyski pochodzący z Kuby
  • Mambo - internetowy system portalowy CMS typu Open Source
  • Mambo - nazwa kapłanki w religii voodoo
  • Mambo – wieś w Botswanie w dystrykcie North East
  • Mambo! - singel Eleny Paparizou

Wikipedia


mambwe

język ludu Mambwe, zamieszkującego głównie Zambię


SJP.pl


mamcarz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Mamcarz – polski lekarz
  • Jerzy Mamcarz – polski pieśniarz, poeta, kompozytor, autor piosenek, gitarzysta, satyryk
  • Henryk Mamcarz – polski ekonomista

Wikipedia


mamcia

pieszczotliwie: mama, matka; mameńka, maminka, mamuchna, mamunia, mamuń, mamuńcia, mamuńka, mamusia, mamusieńka, mamusienieczka, mamuś, mamuśka, mateczka, mateńka, matuchna, matula, matuleńka, matulka, matunia, matuńcia, matusia, matuś, matuśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) pieszcz. mamka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech mamcia jej pozwoli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamka ż., mamunia ż., mamusia ż.

 przym. mamin, maminy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


mamea

drzewo z rodziny dziurawcowatych, o jadalnych owocach, uprawiane w Azji i podzwrotnikowej Ameryce; mammea; przesłokla


SJP.pl

Mamea ("Mammea" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny gumiakowatych ("Calophyllaceae"). Obejmuje ok. 50 gatunków (tylko 17 zostało zweryfikowanych według The Plant List. Są to drzewa występujące w tropikach, z największym zróżnicowaniem w południowo-wschodniej Azji oraz na Madagaskarze.

Wikipedia


mameczka

pieszczotliwie: matka; mama, mamcia, mameńka, maminka, mamuchna, mamula, mamulka, mamunia, mamuń, mamuńcia, mamuńka, mamusia, mamusieńka, mamusienieczka, mamuś, mamuśka, mateczka, mateńka, matuchna, matula, matuleńka, matulka, matunia, matuńcia, matusia, matuś, matuśka


SJP.pl


mameja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. pogard. ktoś niezaradny, nieudolny, chwiejny, niezdecydowany, niepewny siebie, często niechlujny i rozmamłany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć raz rusz się pierwszy, bo zawsze taka mameja z ciebie.

 (1.1) Ale za tydzień ta pieprzona mameja ma być potulna jak baranek!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oferma, fajtłapa, ciemięga, niezguła, ślamazara, niedołęga

Wiktionary


mamelon

w paleontologi: jedna z brodawek u sklerogąbek na ich szkielecie bazalnym


SJP.pl

Mamelon (fr. "mamelon" – "sutek") – jedna z trzech zaokrąglonych wypukłości, które występują na krawędzi siecznej zębów siecznych, gdy te się wyrzynają. Mamelony są naturalnym zjawiskiem i szybko zlewają się wraz z wiekiem i ulegają starciu podczas normalnego użytkowania zębów.

Wikipedia


mamelucki

przymiotnik od: mameluk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z mamelukami, dotyczący mameluków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mameluk mos.

Wiktionary


mameluk

1. żołnierz gwardii przybocznej władców egipskich;
2. dawniej: fanatyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;

 (1.2) przen. fanatyk

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdara

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mamelucki

Wiktionary


mamenchizaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; moszizaur


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mamer

potocznie więzienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Warszawa. więzienie

Wiktionary

Mamer – miejscowość i gmina ("gemeng, commune, Gemeinde") w południowo-zachodnim Luksemburgu, siedziba administracyjna kantonu Capellen. Do 3 października 2015 jako miasto leżało w dystrykcie Luksemburg. Leży nad rzeką Mamer, dopływem rzeki Alzette.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A jeden, taki gruby, wysoki, co pan go musiał widzieć, to powiedział nawet, że jak się tu będę kręcić, to mnie wsadzi do mamra za utrudnienia w śledztwie czy tam za coś.

Wiktionary


mamert

imię męskie


SJP.pl

Mamert – imię męskie pochodzenia italskiego. Wywodzi się od oskijskiego lub sabińskiego wariantu imienia boga Marsa – "Mamers", który w przypadkach zależnych (np. "Mamertis") miał temat "Mamert".

Patronem tego imienia jest św. Mamert, biskup Vienne nad Rodanem, brat Mamerta Klaudiusza, poety i teologa.

Wikipedia


mamertyn

Mamertyn — imię męskie pochodzenia łacińskiego. Zostało ono utworzone przy pomocy przyrostka "-inus", oznaczającego przynależność lub pochodzenie, od oskijskiego lub sabińskiego wariantu imienia boga Marsa — "Mamers" lub od imienia Mamert, o tym samym pochodzeniu. Imię to oznacza zatem "pochodzący od Mamerta (lub Marsa), syn Mamerta, poświęcony Mamertowi".

Wikipedia


mamertyni

Mamertyni (łac. "Mamertini", synowie Marsa) – pochodzący z Samnium i Kampanii italscy najemnicy, słynni z walki w armii greckiej (dowodzonej przez Agatoklesa) przeciwko Kartagińczykom na Sycylii, i z opanowania Messany, w której ustanowili zbójeckie państwo i skąd przeprowadzali łupieżcze napady na miasta Sycylii.

Wikipedia


mameńka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, maminka, mamuńka


SJP.pl


mamidło

1. coś co nęci i wabi;
2. przywidzenie, widziadło


SJP.pl


mamie

forma rzeczownika.

 (1.1) C., Ms. od: mama

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãmʲjɛ, AS: mãmʹi ̯e

Wiktionary


mamilaria

niewielki, kulisty kaktus pokryty spiralnie osadzonymi brodawkami, z których każda zakończona jest kolcem lub wełnistym włosem, rosnący głównie w Ameryce Północnej i Środkowej, uprawiany jako ozdobna roślina doniczkowa; wymion


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mamin

przymiotnik

 (1.1) przest. maminy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamuśka ż., mamusia ż., mamka ż., mamcia ż., mama ż.

 przym. maminy

Wiktionary


maminka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, mameńka, mamuńka


SJP.pl


mamino

Mamino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Sypniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia


maminsynek

chłopiec rozpieszczony przez matkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. chłopiec, który nigdy nie wyszedł spod skrzydeł matki, rozpieszczony, niesamodzielny

Wiktionary

Maminsynek (ang. "Mama's Boy") – amerykański film komediowy z 2007 roku w reżyserii Tima Hamiltona. Wyprodukowany przez wytwórnię Warner Bros.

Premiera filmu miała miejsce 30 listopada 2007 roku w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawsze byłeś maminsynkiem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmʲĩw̃ˈsɨ̃nɛk, AS: mãmʹĩũ̯sỹnek

Wiktionary


maminy

należący do mamy, dotyczący mamy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mamy, należący do mamy, właściwy mamie, charakteryzujący mamę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na maminym grobie palą się trzy znicze.

 (1.1) Nie pomagało pocieszanie go dobrym słowem, przytulanie jak za dawnych dobrych lat do maminej piersi, czy kieliszek litewskiej starki, którą zaaplikował mu, bardziej dostrzegający jego dorosłość, ojciec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamuśka ż., mamusia ż., mama ż., mamka ż., mamcia ż.

 przym. mamin

Wiktionary


mamiący

1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać


SJP.pl

Patrz:

mamić

mamić

1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmamić)

 (1.1) książk. zwodzić kogoś rzeczami nierealistycznymi, niemożliwymi do spełnienia

 (1.2) książk. działać na kogoś przyciągająco, zazwyczaj poprzez wizje wyolbrzymione lub nieprawdziwe

czasownik zwrotny niedokonany mamić się (dk. zmamić się)

 (2.1) mieć złudną nadzieję na coś nieprawdopodobnego

 (2.2) wmawiać sobie, że sytuacja jest lepsza, niż jest w rzeczywistości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobno kobiety, zwłaszcza te lekkich obyczajów, są nad wyraz sprytne i wyrachowane. Zawracają w głowie swoim kochankom, mamiąc ich różnymi miłosnymi praktykami i obietnicami jeszcze wspanialszych doznań.

 (2.1) Kaśka nawet nie próbowała mamić się mrzonkami, że Zbigniew na wieść o dziecku odejdzie od żony.

 (2.2) (…) nie ma co mamić się stwierdzeniami o tym, że problem alkoholowy w którymś z miast nie istnieje (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łudzić, zwodzić

 (2.1) łudzić się

Wiktionary


mamiński

nazwisko


SJP.pl


mamka

potocznie: kobieta karmiąca piersią cudze dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

 (1.2) środ. mot. rodzaj pompy ssącej

Wiktionary

Mamka – kobieta zawodowo trudniąca się karmieniem własną piersią cudzych dzieci (noworodki i niemowlęta), które nie są z nią biologicznie spokrewnione. Zwykle pełni też rolę ich niani i opiekunki i pobiera za te czynności wynagrodzenie. W związku z taką funkcją okres laktacji mamki bywa znacznie przedłużony w stosunku do okresu typowego dla przeciętnej matki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãmka, AS: mãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamusia ż., mamunia ż., mamuśka ż., mamcia ż.

 przym. mamin, maminy

Wiktionary


mamlas

rzadko, potocznie: człowiek ślamazarny, niedołężny; ślamazara, niedołęga, ciamajda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Górny Śląsk. gamoń, niedołęga, oferma, mazgaj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż ty mnie, mamlasie, tak boszkosz? → Co ty, niedołęgo, mnie tak pieścisz?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mamlasiaty

Wiktionary


mamlasiaty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamlas mos.

Wiktionary


mamlać

1. żuć powoli, obracając pokarm językiem, śliniąc się; mamleć, memłać, międlić;
2. mówić niewyraźnie, niezrozumiale


SJP.pl


mamleć

1. żuć powoli, obracając pokarm językiem, śliniąc się; mamlać, memłać, międlić;
2. mówić niewyraźnie, niezrozumiale


SJP.pl


mamma

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) meteorol. zob. mammatus.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mamma – włoska piosenka
  • mamma – wypukłość znajdujące się w dolnej części chmury

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãmːa, AS: mã•ma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mammatus, skr. mam

Wiktionary


mammalny

o typie mózgu: taki, w którym wyższe centra czynności nerwowych znajdują się w przodomózgowiu


SJP.pl


mammalogia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmːaˈlɔɟja, AS: mã•maloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammalog mos.

 przym. mammalogiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teriologia, mastologia, nauka o ssakach, war. mammologia

Wiktionary


mammatus

wiszące, kuliste wypustki na dolnej stronie chmur


SJP.pl

Mamma "(mam)" (z łac. "mamma" – wymię, pierś) – jedna z cech uzupełniających niektórych chmur: wypukłości znajdujące się w dolnej części chmury, wyglądem przypominające wymiona.

Ta forma znana jest też jako mammatus, lecz nie jest to nazwa oficjalna, nie występuje w ww. klasyfikacji chmur przyjętej przez Światową Organizację Meteorologiczną.

Wikipedia


mammea

drzewo z rodziny dziurawcowatych, o jadalnych owocach, uprawiane w Azji i podzwrotnikowej Ameryce; mamea; przesłokla


SJP.pl


mammektomia

chirurgiczne usunięcie piersi wykonywane najczęściej u kobiet chorych na nowotwór złośliwy; odjęcie piersi, mastektomia, mammotomia


SJP.pl


mammobus

autobus przystosowany do badań mammograficznych


SJP.pl


mammograf

aparat do mammografii (badania radiologicznego piersi)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. aparat rentgenowski do wykonywania mammografii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammografia ż.

 przym. mammograficzny

Wiktionary


mammografia

badanie radiologiczne piersi wykonane specjalnym aparatem rentgenowskim - mammografem, stosowane do diagnozowania zmian rozrostowych, głównie pochodzenia nowotworowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. radiologiczne badanie piersi;

 (1.2) med. pot. obraz mammograficzny

Wiktionary

Mammografia – radiologiczna metoda badania piersi u kobiet. Polega na wykonaniu serii zdjęć sutka przy użyciu promieni rentgenowskich. Jej zdolność do uwidoczniania szeregu charakterystycznych zmian pozwala na wczesne rozpoznanie raka oraz innych patologii sutka, zanim staną się one jawne klinicznie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãmːɔˈɡrafʲja, AS: mã•mografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammograf m.

 przym. mammograficzny

Wiktionary


mammograficzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z mammografią, dotyczący mammografii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szanowne węgorzewianki! W najbliższą sobotę wszystkie panie w wieku 50+ zapraszamy na bezpłatne badania mammograficzne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammografia ż., mammograf mrz., mammogram mrz.

Wiktionary


mammogram

w medycynie: zdjęcie gruczołu sutkowego wykonane przy użyciu promieni rentgenowskich


SJP.pl


mammolog

specjalista w dziedzinie mammologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) biol. zob. teriolog.

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) biol. specjalistka mammologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mammolodzy badają zarówno małpy, jak i nietoperze oraz wieloryby.

 (2.1) Pasją pani mammolog była zwłaszcza prymatologia, ale miała dużą wiedzę także w zakresie chiropterologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãmˈːɔlɔk, AS: mã•molok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammologia ż.

 przym. mammologiczny

 przysł. mammologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teriolog, mastolog

 (2.1) teriolog, mastolog

Wiktionary


mammologia

dział zoologii, nauka o ssakach; mastologia; teriologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. zob. teriologia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmːɔˈlɔɟja, AS: mã•moloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mammolog m.

 przym. mammologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teriologia, mastologia, nauka o ssakach

Wiktionary


mammon

bożek, uosobienie bogactwa i przywiązania do dóbr materialnych; Mamon


SJP.pl

Mammon (aram. "ma`mon" – "zysk, bogactwo") – w Biblii to aramejskie słowo oznaczało bożka pieniędzy. Opisuje to fragment Ewangelii św. Mateusza (Mt 6,24):

"Żaden sługa dwom panom służyć nie może: bo albo jednego będzie miał w nienawiści, a drugiego miłować będzie: albo do jednego przystanie, a drugim wzgardzi. Nie możecie Bogu i Mamonie służyć".

Wikipedia


mammoplastyka

operacja plastyczna kobiecych piersi polegająca na ich zmniejszeniu


SJP.pl


mammotomia

chirurgiczne usunięcie piersi wykonywane najczęściej u kobiet chorych na nowotwór złośliwy; odjęcie piersi, mastektomia, mammektomia


SJP.pl


mammotomiczny

→ mammotomia


SJP.pl

Patrz:

mammotomia

mammotrept

rzadko: średniowieczny słownik objaśniający łacińskie wyrazy z Biblii; mamotrekt, mamotrept


SJP.pl


mamo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: mama

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãmɔ, AS: mãmo

Wiktionary


mamon

potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone


SJP.pl


mamona

potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pieniądze, forsa, kasa

 (1.2) żart. bogactwo, majątek, dobra materialne

 (1.3) przest. zjawiska nęcące, mamidła współczesnego światażeński porywający dzieci

Wiktionary

Mamona – słowo wywodzące się od aramejskiego słowa "ma`mon", oznaczającego zysk.

Powszechnie kojarzone jest z pieniędzmi, bogactwem. W chrześcijańskiej interpretacji kojarzone jest z mamieniem, pokusą, fałszywym źródłem poczucia bezpieczeństwa. W Biblii odniesienie jest do bożka Mammona.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) rzecz. mamonizm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hajs, flota, kabona, kasiora, siano, szmal

 (1.3) daw. ponęty

 (1.4) gwara. mamuna

Wiktionary


mamonizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. przekonanie, że posiadany majątek decyduje o wartości osoby

 (1.2) daw. żądza zysku, bogactwa, kult pieniądza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Owszem, bardzo szybkie przemiany zrodziły napięcia, rozwarstwienie społeczne i kult sukcesu finansowego, wyrażanego pojęciem „mamonizm”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mammon m., mamona ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) materializm, chciwość

Wiktionary


mamonka

zdrobnienie od: mamona


SJP.pl


mamono

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: mamona

Wiktionary


mamonowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto obwodu królewieckiego w Rosji;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mamonowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Święta Siekierka, Świętomiejsce

Wiktionary


mamonowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mamonowem, dotyczący Mamonowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mamonowo n.

Wiktionary


mamotrekt

rzadko: średniowieczny słownik objaśniający łacińskie wyrazy z Biblii; mamotrept, mammotrept


SJP.pl


mamotrept

średniowieczny słownik objaśniający łacińskie wyrazy z Biblii; mamotrekt, mammotrept


SJP.pl

Mamotrept, mammotrept, mammotrekt (z greki "mammothreptós" – wychowany przez babkę, karmiony piersią) – w średniowieczu słownik biblijny zawierający tłumaczenie trudniejszych wyrazów w Piśmie Świętym z łaciny na język żywy. Czasami również wyjaśnia bardziej skomplikowane formy językowe.

Wikipedia


mamoudzou

[czytaj: mamutsu] stolica Majotty, wspólnoty departamentalnej Francji położonej w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica i największe miasto Majotty, francuskiego departamentu zamorskiego;

Wiktionary

Ma

Wikipedia


mamowy

→ mama


SJP.pl

Patrz:

mama

mamoza

nadmierne przywiązanie dziecka do mamy


SJP.pl


mamoń

nazwisko


SJP.pl


mampalon

rodzaj drapieżnego ssaka z podrodziny kunołazów


SJP.pl


mamraj

zaprawa z gliny i grafitu używana do uszczelniania form odlewniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. zaprawa uszczelniająca styki części składowych form odlewniczych, wykonywana z gliny i grafitu

Wiktionary


mamrani

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. narzekanie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mamrać ndk.

Wiktionary


mamrać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gderać, zrzędzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamrani n.

Wiktionary


mamre

Mamre (hebr. ממרא) – według Biblii miejsce pobytu Abrahama oraz Izaaka, koło Hebronu, w pobliżu jaskini Machpela, gdzie zostali pochowani.

Mamre to miejsce zawarcia przymierza między Bogiem Jahwe i Abrahamem. Za jego czasów w Mamre rósł gaj wielkich drzew – dębów, gdzie patriarcha ten zbudował ołtarz dla Jahwe.

Wikipedia


mamrok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zrzęda

Wiktionary


mamrot

wypowiedź wygłoszona bardzo cicho, trudna do zrozumienia


SJP.pl


mamrotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mamrotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mamrotać ndk.

Wiktionary


mamrotać

mówić cicho i niewyraźnie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamamrotać / wymamrotać)

 (1.1) mówić cicho i niewyraźnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapadło głuche milczenie i w tym milczeniu usiedli do stołu. Jedynie Tomaszek, coś mamrocząc, zaczął grzebać w sałatce.

 (1.1) Milczał jakiś czas, gdy tymczasem Reniek mamrotał z zamkniętymi oczami słowa piosenki: "Everybody loves somebody sometimes…"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãmˈrɔtat͡ɕ, AS: mãmrotać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamrotanie n.

Wiktionary


mamry

potocznie więzienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. jezioro w północno-wschodniej Polsce, na Mazurach;

Wiktionary

Mamry ( Mauersee) – jezioro w północno-wschodniej Polsce, woj. warmińsko-mazurskim, w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich.

Mamry to jezioro polodowcowe morenowe i drugie pod względem powierzchni jezioro w Polsce.

Dno jeziora jest zróżnicowane z licznymi zagłębieniami i wypłyceniami, przy czym część północna jest wyraźnie głębsza, dno porastają roślinność wynurzona i łąki podwodne złożone z ramienic. Brzegi jeziora przeważnie niskie i podmokłe, w części porośnięte lasem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad Mamrami rozszalała się burza.

 (1.1) W przeszłości jeziora kompleksu Mamr tworzyły oddzielne zbiorniki wodne połączone strumieniami.

Wiktionary


mamrzyca

mamrzyca północna - gatunek pszczoły


SJP.pl


mamrzyk

rodzaj dzikiej pszczoły; Epeoloides


SJP.pl


mamtowdupizm

żartobliwie: postawa charakteryzująca się nic nie robieniem, małym zaangażowaniem i dużą ignorancją


SJP.pl


mamucha

ekspresywnie: matka; matczysko


SJP.pl


mamuchna

pieszczotliwie o matce; mamunia, mamusia


SJP.pl


mamuci

przymiotnik od: mamut


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zool. związany z mamutem, dotyczący mamuta, odnoszący się do mamuta

 (1.2) środ. sport. dotyczący rodzaju olbrzymiej skoczni narciarskiej, odnoszący się do olbrzymiej skoczni

 (1.3) pot. olbrzymi, wielki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszym muzeum eksponowany jest mamuci szkielet.

 (1.2) To na mamuciej Małysz zdobył złoty medal.

 (1.2) Skocznia ta jest uważana za czwarty co do wielkości obiekt mamuci na świecie.

 (1.3) IBM buduje mamuci dysk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamut m., mamucica ż., mamuciątko n., mamutowiec m., mamutak m.

 przym. mamutowy

Wiktionary


mamucica

samica mamuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) samica mamuta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na północy Rosjanie znowu odkopali zamarzniętą mamucicę z młodym.

 (1.1) Być może to mamucice przewodziły stadu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamut m., mamuciątko n., mamutowiec m., mamutak m.

 przym. mamuci

Wiktionary


mamuciątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: mamucię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za mamucią mamą grzecznie dreptało mamuciątko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmuˈt͡ɕɔ̃ntkɔ, AS: mãmućõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamut m., mamucica ż., mamutowiec m., mamutak m.

 przym. mamuci

Wiktionary


mamula

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, matula


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mamulić

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. owijać, opatulać

Wiktionary


mamulka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, matula


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. mateczka

Wiktionary


mamuna

w dawnych wierzeniach ludowych: zły duch w postaci kobiety; mamona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitsłow. demon żeński porywający dzieci lub szkodzący kobietom w ciąży lub połogu;

 (1.2) lud. na Śląsku: demon z gatunku błędnych ogników

 (1.3) lud. rodzaj rusałki, szczególnie niebezpiecznej dla młodych chłopców, których łaskocze na śmierć

 (1.4) lud. na Opolszczyźnie: demon odmieniec

Wiktionary

Mamuna, mamona (także: dziwożona, boginka) – demon żeński z wierzeń dawnych Słowian.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1-4) mamon, mamona, momona

Wiktionary


mamunia

pieszczotliwie o matce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) pieszcz. lub iron. teściowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kochana mamuniu, pozdrawiam Cię serdecznie ze Szklarskiej Poręby!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamka ż., mamcia ż., mamuśka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


mamuniny

należący do mamuni, dotyczący mamuni


SJP.pl


mamusia

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamuś, matula


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) pieszcz. lub iron. teściowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszłyśmy z mamusią na spacer do zoo.

 (1.1) Mamusiu, boli mnie główka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈmuɕa, AS: mãmuśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamka ż., mamcia ż., mamuśka ż., mamusienieczka ż.

 przym. mamin, maminy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mamunia, mama, matka; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


mamusienieczka

zdrobnienie od: mamusieńka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: mamusiunia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãmuɕɛ̇̃ˈɲɛt͡ʃka, AS: mãmuśė̃ńečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamusia ż., mamusiunia ż.

Wiktionary


mamusiny

należący do mamusi, dotyczący mamusi; mamusiowy


SJP.pl


mamusiowy

należący do mamusi, dotyczący mamusi; mamusiny


SJP.pl


mamut

1. wymarły słoń, zamieszkujący w okresie lodowcowym Europę, północną Azję i Amerykę Północną;
2. odmiana żółtej fasoli szparagowej o szerokich strąkach;
3. duża skocznia narciarska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Elephas primigenius., wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

 (1.2) środ. sport. skocznia mamucia

 (1.3) bot. ogrod. odmiana dużej żółtej fasoli szparagowej

 (1.4) pot. przen. obraź. człowiek zacofany, w podeszłym wieku

 (1.5) pot. przen. lekcew. ktoś ze starszego pokolenia

Wiktionary

Mamut ("Mammuthus") – rodzaj trąbowców wymarłych pod koniec ostatniej epoki lodowej, u schyłku plejstocenu, zamieszkujących rozległe obszary Europy, Ameryki Północnej i północnej Azji.

Najczęściej pod pojęciem "mamuta" rozumie się wymarłego pod koniec ostatniej epoki lodowcowej mamuta włochatego (zw. też mamutem właściwym), choć większość gatunków mamutów nie posiadała owłosienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamuty były źródłem pożywienia, ale dostarczały także materiałów do wyrobu okryć (skóry), sprzętów domowych, narzędzi i ozdób (kości, ciosy).

 (1.2) Polski skoczek zdobył na mamucie już trzy medale.

 (1.3) Kup kilo fasoli, weź tego mamuta.

 (1.4) Ten mamut znowu nie zamknął za sobą drzwi.

 (1.5) Przestań, tylko mamuty słuchają Rynkowskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãmut, AS: mãmut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamucica ż., mamuciątko n., mamutowiec m., mamutak m.

 przym. mamuci, mamutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwierz, zwierzę

 (1.5) dinozaur

Wiktionary


mamutak

gatunek wymarłego nielotnego ptaka z rodziny mamutaków, prawdopodobnie największy ptak w historii; epiornis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gatunek wymarłego ptaka z rodziny mamutaków

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mamuci

 rzecz. mamut m., mamuciątko n., mamucica ż.

Wiktionary


mamutowiec

długowieczne drzewo iglaste z rodziny cypryśnikowatych, o olbrzymich rozmiarach, rosnące w Ameryce Północnej; sekwoja; drzewo mamutowe; drzewo mamucie; welingtonia; sekwojadendron


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) dendr. drzewo z rodzaju mamutowica olbrzymiego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mamuci, mamutowy

 rzecz. mamut m., mamuciątko n., mamucica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drzewo mamutowe, sekwojadendron

Wiktionary


mamutowy

drzewo mamutowe - długowieczne drzewo iglaste z rodziny cypryśnikowatych, o olbrzymich rozmiarach, rosnące w Ameryce Północnej; drzewo mamucie, mamutowiec, welingtonia, sekwojadendron


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mamuta, mamuci

 (1.2) przen. mający bardzo duże rozmiary, wielki, ogromny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mamut m., mamutowiec m.

 przym. mamuci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mamuci

 (1.2) mamuci, kolosalny, olbrzymi

Wiktionary


mamuń

pieszczotliwie: matka, mama; mamusia, mamcia


SJP.pl


mamuńka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, maminka, mameńka


SJP.pl


mamuś

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, matula


SJP.pl


mamuśka

zdrobniale o mamie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. matka

 (1.2) iron. kobieta przypuszczalnie mająca dzieci, dojrzała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza mamuśka dostaje od nas zawsze bukiet czerwonych róż.

 (1.2) Na ławce przed blokiem siedziały trzy mamuśki i lustrowały przechodzących, raz po raz wybuchając salwami śmiechu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., mamunia ż., mamusia ż., mamka ż.

 przym. mamin, maminy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

 (1.2) kobieta, babka, trzydziestka, czterdziestka

Wiktionary


mamy

forma czasownika.

 (1.1) 1 os. lm. ter. od: mieć

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: mama

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co tu mamy?

Wiktionary


mamzela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. pogard. kobieta prowadząca zbyt swobodny lub rozwiązły tryb życia; latawica, wywłoka

 (1.2) przest. pogard. kobieta niechlujna, niedbała, zaniedbana

 (1.3) daw. pot. francuska guwernantka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak on śmiał widzieć w tej Polce piękniejszą od niej kobietę? Jak owa mamzela śmiała wydzierać jej „narzeczonego”?!

 (1.3) Na rok papa wprawdzie zgodził dla Heluni jakąś mamzelę, lecz z tej nauki francuskiego i tak nic nie wyszło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frajlajna, kokota, marmuzela

 (1.2) fleja, flądra

Wiktionary


mamóna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. gw-pl|Śląsk Cieszyński. mamona

Wiktionary


mamłać

memłać; potocznie:
1. przewracać językiem w buzi; mamlać, mamleć;
2. gnieść coś, brudzić i poniewierać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. długo żuć

Wiktionary


mamże

1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać


SJP.pl


man

język należący do grupy celtyckiej, używany do niedawna na wyspie Man; manx, język mański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) samochód lub autobus marki MAN

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) stpol. lennik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wyspa Man
  • Man – miasto w USA
  • Man – miasto w Wybrzeżu Kości Słoniowej
  • Man – walijski zespół rockowy
  • man (Unix) – elektroniczny podręcznik użytkownika systemów Unix
  • Method Man (ur. 1971) – amerykański raper
  • MAN – producent samochodów ciężarowych

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etym|niem|MAN., akronim od Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg → Augsbursko-Norymberska Fabryka Maszyn

 (2.1) etym|niem.

uwagi.

tłumaczenia.

 zobtłum|lennik.

źródła.

== man (język afrykanerski.) ==

thumb|man (1.1)

wymowa. man

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-man.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) mężczyzna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etym|niem|MAN., akronim od Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg → Augsbursko-Norymberska Fabryka Maszyn

 (2.1) etym|niem.

uwagi.

tłumaczenia.

 zobtłum|lennik.

źródła.

== man (język afrykanerski.) ==

thumb|man (1.1)

wymowa. man

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-man.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) mężczyzna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etym|niem|MAN., akronim od Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg → Augsbursko-Norymberska Fabryka Maszyn

 (2.1) etym|niem.

uwagi.

tłumaczenia.

 zobtłum|lennik.

źródła.

== man (język afrykanerski.) ==

thumb|man (1.1)

wymowa. man

 audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-man.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) mężczyzna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


mana

1. w wierzeniach ludu Oceanii: bezosobowa, nadnaturalna siła przenikająca ludzi i przedmioty;
2. w grach komputerowych i RPG-ach: energia magiczna potrzebna do używania zaklęć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. w wierzeniach ludów Oceanii: bezosobowa, nadprzyrodzona siła przenikająca wszystko

 (1.2) fant. grykomp. rodzaj energii w światach fantasy - np. w grach - określanej jako punkty magii lub mocy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mana – rzeka w Rosji
  • Mana – rzeka w Gujanie Francuskiej
  • Måna – rzeka w Norwegii (Telemark), przepływająca przez Rjukan
  • Mana – miasto w Gujanie Francuskiej
  • Mana – miejscowość w Algierii
  • mana – rodzaj energii (punktów magii) w światach fantasy
  • Mana – seria fabularnych gier akcji
  • Mana – koncepcja energii w manaizmie
  • Mana – japoński muzyk
  • Mana – japońskie imię
  • Mana – szczyt w Himalajach
  • Maná – meksykański zespół rockowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãna, AS: mãna

Wiktionary


management

[czytaj: menedżment] menedżment;
1. zarząd przedsiębiorstwa lub instytucji;
2. zarządzanie, kierowanie;
3. grupa ludzi dbająca o wizerunek i finanse sportowca lub artysty;
4. dziedzina wiedzy dotycząca kierowania przedsiębiorstwami lub instytucjami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Management – film, amerykańska komedia romantyczna z 2008 roku;
  • management – zarządzanie, działalność kierownicza;
  • Management – periodyk prezentujący publikacje naukowe z zakresu nowoczesnego zarządzania.
  • Management Information Base;
  • Management Information System;
  • Badania operacyjne (Management science).
  • Menedżer

Wikipedia


manager

[czytaj: menadżer lub menedżer]
1. kierownik, zarządca przedsiębiorstwa; menadżer, menedżer;
2. osoba organizująca występy estradowe lub imprezy sportowe, kierująca sprawami kontraktowymi artystów lub sportowców, opiekująca się ich interesami; menadżer, menedżer, menażer, agent


SJP.pl


managerka

→ manager [czytaj: menadżerka lub menedżerka]; menażerka, menadżerka, menedżerka


SJP.pl


managerski

właściwy managerowi lub należący do niego; menedżerski, menadżerski


SJP.pl


managua

1. jezioro w Nikaragui;
2. stolica Nikaragui;
3. departament w Nikaragui


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Nikaragui;

Wiktionary

Managua – stolica Nikaragui, położona w zachodniej części kraju nad jeziorem Managua. Miasto zamieszkiwało według spisu ludności z 1995 roku 864,2 tys. mieszkańców, ale szacunki z 2005 wskazują, że liczba jego ludności przekroczyła 1,8 mln. Stanowi tym samym największe miasto kontynentalnej Ameryki Środkowej (z wyłączeniem Meksyku). Managua jest również ośrodkiem administracyjnym departamentu Managua.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãnaˈɡuwa, AS: mãnaguu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. managuańczyk mos., managuanka ż.

 przym. managuański

Wiktionary


managuanin

mieszkaniec Managui; Managuańczyk


SJP.pl


managuanka

mieszkanka Managui


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Managui

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãnaɡuˈwãnka, AS: mãnaguu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Managua ż.

:: fm. managuańczyk mos.

 przym. managuański

Wiktionary


managuańczyk

mieszkaniec Managui; Managuanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Managui

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãnaɡuˈwãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: mãnaguu̯ãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Managua ż.

:: fż. managuanka ż.

 przym. managuański

Wiktionary


managuański

przymiotnik od: Managua (stolica Nikaragui)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Managua

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãnaɡuˈwãj̃sʲci, AS: mãnaguu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Managua ż., managuańczyk mos., managuanka ż.

Wiktionary


manaizm

wiara w manę, rozpowszechniona wśród ludów Oceanii


SJP.pl

Manaizm – jeden z elementów występujących w religiach pierwotnych, głównie w religiach Polinezji. Opiera się on na wierze w "manę". Słowo to, pochodzenia melanezyjskiego, oznacza bezosobową, niematerialną siłę, rodzaj fluidu, który może przeniknąć żywe lub martwe ciało. Termin "mana" został wprowadzony do nauki w 1891 przez angielskiego antropologa R.H. Codringtona.

Wikipedia


manakin

rodzaj ptaków z rodziny gorzykowatych


SJP.pl


manama

stolica Bahrajnu; Al-Manama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Bahrajnu;

Wiktionary

Manama ( ‏المنامة, Al-Manāmah‎) – stolica i największe miasto Bahrajnu, położone nad Zatoką Perską, na północnym wschodzie wyspy Bahrajn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãˈnãma, AS: mãnãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manamczyk mos., manamka ż.

 przym. manamski

Wiktionary


manamczyk

mieszkaniec Manamy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Manamy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnãmt͡ʃɨk, AS: mãnãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manama ż.

:: fż. manamka ż.

 przym. manamski

Wiktionary


manamka

mieszkanka Manamy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Manamy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnãmka, AS: mãnãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manama ż.

:: fż. manamczyk mos.

 przym. manamski

Wiktionary


manamski

przymiotnik od: Manama (stolica Bahrajnu)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Manama

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnãmsʲci, AS: mãnãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manama ż., manamczyk mos., manamka ż.

Wiktionary


manaslu

szczyt w Himalajach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. góra w Nepalu, ośmiotysięcznik w paśmie Himajajów, ósmy pod względem wysokości szczyt Ziemi;

Wiktionary

Ma

Wikipedia


manasses

1. syn biblijnego Józefa;
2. biblijny król Judy;
3. mąż biblijnej Judyty


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Manasses – syn biblijnego Józefa
  • Manasses – biblijny król Judy
  • Manasses – jeden z synów Pachat-Moaba w Księdze Ezdrasza
  • Manasses – jeden z synów Chaszuma w Księdze Ezdrasza
  • Manasses – mąż biblijnej Judyty
  • Manasses – arcykapłan w latach ok. 260 – ok. 245 p.n.e.
  • Manasses I – arcybiskup Reims w latach 1069-1080
  • Manasses II – arcybiskup Reims w latach 1096-1106
  • Konstantyn Manasses – poeta bizantyjski

Wikipedia


manasterski

nazwisko


SJP.pl


manat

1. duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; lamantyna, brzegowiec;
2. jednostka monetarna Azerbejdżanu (1 manat azerbejdżański = 100 gopików);
3. jednostka monetarna Turkmenistanu (1 manat turkmeński = 100 tenge)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. duży ssak wodny ciepłych wód przybrzeżnych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) monet. waluta Turkmenistanu;

 (2.2) monet. waluta Azerbejdżanu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • manat azerski – jednostka monetarna Azerbejdżanu;
  • manat turkmeński – jednostka monetarna Turkmenistanu;
  • Manat – rodzaj wodnych ssaków łożyskowych z rodziny manatowatych
  • Manat (Manāt, Manah) – bogini losu i przeznaczenia w przedislamskiej Arabii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãnat, AS: mãnat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) TMT

 (2.2) AZN

Wiktionary


manatki

potocznie: pakunki, rzeczy osobiste, różne przedmioty; klamoty, toboły, tobołki


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) pot. drobiazgi, rzeczy osobiste, pakunki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnatʲci, AS: mãnatʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manele

Wiktionary


manatowate

o cechach manatowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Manatowate, manaty, lamantyny, brzegowce (Trichechidae) – rodzina wodnych ssaków łożyskowych z rzędu brzegowców (Sirenia). Pojawiły się na przełomie eocenu i oligocenu na terenie Ameryki Południowej. Dawniej nazwa "brzegowce" przypisana była do rodziny Trichechidae nazywanej dziś manatowate

Wikipedia


manatowaty

o cechach manatowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


manaty

1. duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; lamantyna, brzegowiec;
2. jednostka monetarna Azerbejdżanu (1 manat azerbejdżański = 100 gopików);
3. jednostka monetarna Turkmenistanu (1 manat turkmeński = 100 tenge)


SJP.pl


manaus

miasto w Brazylii


SJP.pl

Manaus (,) – miasto w Brazylii, największe miasto Amazonii, przeżywające rozkwit na przełomie XIX i XX wieku oraz ponownie współcześnie. Jest stolicą stanu Amazonas w Regionie Północnym.

Wikipedia


manc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. zakalec

Wiktionary


manca

sieć zastawna do połowu śledzi i szprotów


SJP.pl

Manca – sieć zastawna o wymiarach 25 m na 6 m, używana przez rybaków na Morzu Bałtyckim do połowów śledzi lub szprotów. Ustawiana jest w okolicach dna łowiska, prostopadle do kierunku, z którego można spodziewać się wpłynięcia ryb do sieci.

Wikipedia


mancewicz

nazwisko


SJP.pl


manchester

[czytaj: manczester] aksamitna tkanina bawełniana, rodzaj welwetu; manczester


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy;

Wiktionary

Manchester – miasto ("city") i dystrykt metropolitalny w północno-zachodniej Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Wielki Manchester, położone nad rzekami Irwell i Mersey u podnóża Gór Pennińskich, połączony z Morzem Irlandzkim Kanałem Manchesterskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich dzieci urodziły się już w Manchesterze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manchesterski, manczesterski, manczesteryzm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Manczester

Wiktionary


manchesterski

[czytaj: menczesterski]
1. → Manchester;
2. szkoła manchesterska (manczesterska) -
a) kierunek w polityce ekonomicznej, głoszący liberalizm gospodarczy, wolność handlu, swobodę działalności gospodarczej i zniesienie ceł ochronnych; manchesteryzm, manczesteryzm;
b) kierunek badań powstały na Uniwersytecie w Manchesterze w połowie XX w., koncentrujący się na analizie konfliktów społecznych i codziennych praktyk życia, traktowanych jako procesy kształtujące strukturę społeczną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Manchesteru, związany z Manchesterem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej plakaty wyborcze pojawiły się w kilku manchesterskich dzielnicach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manchester m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. manczesterski

Wiktionary


manchesteryzm

odmiana liberalizmu angielskiego powstała w połowie XIX w. głosząca wolność handlu i swobodę działalności gospodarczej; manczesteryzm


SJP.pl


mancini

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mancini – brazylijski piłkarz
  • Francesco Mancini – włoski kompozytor epoki baroku
  • Henry Mancini – amerykański kompozytor
  • Ray Mancini – amerykański bokser
  • Roberto Mancini – włoski piłkarz, później trener
  • Siostry Mancini, siostrzenice kardynała Jules’a Mazarina:
    • Laura (ur. 1636) – najstarsza z sióstr, poślubiła Ludwika II Burbona, księcia de Vendôme, naturalnego wnuka króla Henryka IV
    • Olimpia Mancini (ur. 1638, zm. 9 października 1708) – matka sławnego generała francuskiego – Eugeniusza Sabaudzkiego
    • Maria (ur. 1638) – trzecia z sióstr, zakochał się w niej sam króla Ludwik XIV. Władca chciał ją poślubić, jednak dla dobra państwa para została rozdzielona i Maria poślubiła księcia Colonnę.
    • Hortensja (ur. 1646) -uciekła od swojego męża i zamieszkała w Londynie – gdzie została kochanką króla Karola II.
    • Marianna (ur. 1649) – poślubiła siostrzeńca generała Turenne.
  • Alessandro Mancini – dwie osoby

Wikipedia


mancipatio

[czytaj: manc-ipatio] uroczysta forma kupna w starożytnym Rzymie


SJP.pl


manco

sieć zastawna do połowu śledzi i szprotów


SJP.pl


manczester

aksamitna tkanina bawełniana, rodzaj welwetu; manchester


SJP.pl


manczesterowy

wykonany, uszyty z manczesteru - aksamitnej tkaniny bawełnianej (np. kurtka manczesterowa); manczestrowy


SJP.pl


manczesterski

szkoła manczesterska (manchesterska) -
1. kierunek w polityce ekonomicznej, głoszący liberalizm gospodarczy, wolność handlu, swobodę działalności gospodarczej i zniesienie ceł ochronnych; manchesteryzm, manczesteryzm;
2. kierunek badań powstały na Uniwersytecie w Manchesterze w połowie XX w., koncentrujący się na analizie konfliktów społecznych i codziennych praktyk życia, traktowanych jako procesy kształtujące strukturę społeczną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Manchesteru, związany z Manchesterem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manchester mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. manchesterski

Wiktionary


manczesteryzm

odmiana liberalizmu angielskiego powstała w połowie XIX w. głosząca wolność handlu i swobodę działalności gospodarczej; manchesteryzm


SJP.pl


manczestrowy

wykonany, uszyty z manczestru - aksamitnej tkaniny bawełnianej (np. kurtka manczestrowa); manczesterowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z manczestru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manczester mrz.

 przym. manczesterowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manczesterowy

Wiktionary


mandacik

zdrobnienie od: mandat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: mandat

 (1.2) pot. mandat o niewielkiej wartości

Wiktionary

Mandacik – singel polskiej grupy discopolowej Łobuzy z gościnnym udziałem polskiego piosenkarza Zenona Martyniuka. Singel został wydany 1 lipca 2025.

Oryginalny teledysk do utworu zdobył prawie 43 mln wyświetleń na platformie YouTube (maj 2026). Natomiast w serwisie Spotify utwór osiągnął ponad 15 mln przesłuchań (maj 2026). Nagranie uzyskało certyfikat dwukrotnie platynowej płyty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Policjant z uśmiechem na ustach wręczył mu mandacik na niewielką sumę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandatariusz mos., mandatariuszka ż.

 przym. mandatowy, mandatoryjny

Wiktionary


mandaistyczny

→ mandaizm; mandeistyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mandaizmem, dotyczący mandaizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandaizm m., mandeizm m.

 przym. mandejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mandejski

Wiktionary


mandaita

wyznawca mandaizmu; mandejczyk


SJP.pl


mandaitka

→ mandaita


SJP.pl

Patrz:

mandaita

mandaizm

starożytna religia Bliskiego Wschodu, bliska manicheizmowi, dziś wyznawana w Iraku i Iranie; mandeizm


SJP.pl

Nie mylić z: mazdaizmem.

Mandaizm lub mandeizm – religia monoteistyczna opierająca się na mieszance wierzeń egipskich, żydowskich, chrześcijańskich, gnostyckich i perskich. Nazwa jej wywodzi się od terminu "manda" (nauka), co praktycznie odpowiada greckiemu terminowi 'gnoza'. Wyznawcy mandeizmu, zwani mandejczykami, sprzeciwiają się jakiejkolwiek formie walki i przelewowi krwi. Dawniej najczęściej zajmowali się jubilerstwem.

Wikipedia


mandala

abstrakcyjny, uniwersalny symbol stosowany jako pomoc w medytacji dla osiągnięcia wyższych stanów świadomości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mandala – motyw artystyczny występujący głównie w sztuce religii dharmicznych.
  • Mandala – teoria opisująca schemat rozkładu sił politycznych w państwach historycznych Azji Południowo-Wschodniej.
  • Mandala – grupa teatralna założona przez Katarzynę Deszcz i Andrzeja Sadowskiego
  • Mandala Airlines – indonezyjska linia lotnicza
  • Mandala – album kwintetu Algorhythm
  • Mandala – wieś (desa) w kecamatanie Kelumpang Hilir, w kabupatenie Kotabaru w prowincji Borneo Południowe w Indonezji
  • Stadion Mandala Krida – wielofunkcyjny stadion w Yogyakarcie, w Indonezji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãnˈdala, AS: mãndala

Wiktionary


mandalaj

miasto w Birmie


SJP.pl

Mandalaj (birm. မန္တလေး //, Mandalay) – miasto w środkowej Mjanmie, nad rzeką Irawadi, ośrodek administracyjny prowincji Mandalaj. Liczba mieszkańców przekracza milion i jest to drugie co do wielkości miasto kraju. Przedmieściem Mandalaj jest Amayabuya. Miasto było stolicą Birmy w latach 1857–1885.

Wikipedia


mandalajski

→ Mandalaj


SJP.pl

Patrz:

Mandalaj

mandant

dawniej, dziś środowiskowo: osoba udzielająca pełnomocnictwa (mandatu); mocodawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba korzystającą z usług prawnika

Wiktionary


mandantka

kobieta udzielająca mandatu (pełnomocnictwa) mandatariuszowi


SJP.pl


mandapa

pomieszczenie poprzedzające świątynię, rodzaj narteksu


SJP.pl

Mandapa ("pawilon") – hinduistyczny obiekt sakralny charakterystyczny dla południowych Indii, prawie zawsze z kolumnami (w liczbie nawet do tysiąca sztuk), w południowych Indiach najczęściej z płaskim dachem. Termin ten może oznaczać pomieszczenie poprzedzające świątynię, rodzaj narteksu oraz sanktuaria i wolno stojące budynki na terenie świątynnym. Mandapy przyświątynne często wykorzystywane są do praktyki tańców religijnych do zgromadzeń wiernych. Określenie mandapa używane również w stosunku do indyjskich świątyń wykutych w skale.

Wikipedia


mandaryn

wyższy urzędnik, dostojnik w dawnych Chinach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. urzędnik w cesarskich Chinach;

Wiktionary

Mandaryn – urzędnik w cesarskich Chinach. Istniało wiele rang mandarynów, od szczebla lokalnego, przez prowincję, aż po urzędników władz centralnych pracujących bezpośrednio przy cesarskim dworze. Przez 1300 lat, od 605 do 1905 roku mandaryni uzyskiwali swoje stanowisko na drodze surowych egzaminów urzędniczych. Chiny były pierwszym na świecie krajem, który wprowadził takie egzaminy, dlatego ustrój Cesarstwa Chińskiego określa się czasem jako "feudalizm biurokratyczny".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mandarynat m., mandarynizm m., mandaryński m., mandarynka ż.

 przym. mandaryński, mandarynkowy

Wiktionary


mandaryna

wyższy urzędnik, dostojnik w dawnych Chinach


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mandarynat

w dawnych Chinach:
1. urząd, godność mandaryna, wysokiego urzędnika państwowego;
2. bliska cesarzowi klasa rządząca, złożona z mandarynów


SJP.pl


mandarynka

1. owoc cytrusowy
2. gatunek kaczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Citrus reticulata|Blanco|ref=tak., niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;

 (1.2) spoż. owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

 (1.3) ornit. nazwa systematyczna|Aix galericulata|ref=tak., ptak wodny z rodziny kaczkowatych;

 (1.4) barwa, jeden z odcieni pomarańczu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mandarynka (Citrus reticulata) – roślina z rodziny rutowatych
  • mandarynka (Aix galericulata) – ptak z rodziny kaczkowatych
  • Mandarynka – amerykański film tragikomiczny w reżyserii Seana Bakera

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãndaˈrɨ̃nka, AS: mãndarỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandaryn m., mandaryński mrz.

 przym. mandarynkowy, mandaryński

Wiktionary


mandarynkowy

przymiotnik od: mandarynka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mandarynek (drzew i owoców)

 (1.2) przyrządzony z mandarynek, z dodatkiem mandarynek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I wreszcie bardzo żydowski rys Tarskiego: gdy był już śmiertelnie chory, zażądał, by pojechać z nim do szkółki ogrodniczej, bo chce kupić drzewko mandarynkowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãndarɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: mãndarỹŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandarynka ż., mandaryński mrz., mandaryn mos.

 przym. mandaryński

Wiktionary


mandarynowy

przymiotnik od: mandaryn


SJP.pl


mandaryński

dotyczący mandaryna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. związany, odnoszący się do mandarynów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. standardowy język chiński;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandaryn m., mandarynizm m., mandarynat m., mandarynka ż.

 przym. mandarynkowy

Wiktionary


mandat

1. kara grzywny za wykroczenie;
2. pełnomocnictwo do pełnienia jakiegoś urzędu publicznego, np. posła na sejm;
3. zlecenie, rodzaj umowy o świadczenie usług


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. kara w postaci grzywny za wykroczenie;

 (1.2) polit. uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;

 (1.3) polit. praw. administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej;

 (1.4) geogr. adm. terytorium podlegające mandatowi (1.3)

 (1.5) adm. praw. pismo dyplomatycznej jednostki wyższej skierowane do jednostek niższych

 (1.6) hist. pisemne rozporządzenie władzy zwierzchniej

 (1.7) daw. upoważnienie do pobrania sumy pieniężnej zapisane na wekslu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mandat – w polityce: pełnomocnictwo udzielone osobie sprawującej funkcję pochodzącą z wyboru
    • mandat wolny
    • mandat imperatywny
    • mandat poselski
    • mandat parlamentarny
  • mandat – w prawie: umowa, na mocy której jedna osoba (mandant) powierza drugiej spełnienie pewnej czynności, a druga (mandatariusz) zobowiązuje się do spełnienia tej czynności w imieniu i na rachunek ...
  • mandat międzynarodowy – w prawie międzynarodowym mandat oznacza stan, w którym państwo ma obowiązek wykonywania wszystkich poleceń organizacji międzynarodowej
  • mandat karny – uproszczony tryb postępowania w sprawach o wykroczenia nakładania grzywny za wykroczenie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Policjant wlepił mi mandat za nieprzepisowe parkowanie.

 (1.2) Udało mi się! Zdobyłem mandat poselski.

 (1.1-2) Przewodniczący tuliszkowskiej rady złapany z promilami. Odda mandat za mandat?

 (1.4) Tereny położone na zachód od rzeki Jordan pozostały jako Mandat Palestyny pod bezpośrednimi rządami brytyjskimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãndat, AS: mãndat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandatariusz m., mandatariuszka ż.

:: zdrobn. mandacik m.

 przym. mandatowy, mandatoryjny

Wiktionary


mandatariusz

1. osoba mająca mandat do pełnienia jakiegoś urzędu;
2. państwo lub organizacja mające uprawnienie do administrowania jakimś terytorium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba uprawniona do sprawowania urzędu

 (1.2) instytucja, organizacja, państwo mające mandat do zarządzania jakimś terytorium

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mandatariusz – osoba, instytucja lub państwo posiadające mandat (pełnomocnictwo) do sprawowania jakiejś funkcji publicznej (np. parlamentarzysta)
  • Mandatariusz – urząd istniejący na terenie Galicji w latach 1791-1849

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãndaˈtarʲjuʃ, AS: mãndatarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandacik m.

:: fż. mandatariuszka ż.

 przym. mandatowy, mandatoryjny

Wiktionary


mandatariuszka

→ mandatariusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta uprawniona do sprawowania urzędu

Wiktionary

Patrz:

mandatariusz

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandacik m.

:: fm. mandatariusz m.

 przym. mandatowy

Wiktionary


mandatoryjny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) obowiązkowy, obligatoryjny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warto o tym wszystkim pamiętać, kiedy się dzisiaj debatuje na temat możliwości zniesienia mandatoryjnego celibatu w Kościele katolickim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandacik mrz., mandatariusz mos.

 przym. mandatowy

Wiktionary


mandatować

potocznie: nakładać mandat karny


SJP.pl


mandatowicz

osoba ukarana mandatem


SJP.pl


mandatowiczka

→ mandatowicz


SJP.pl

Patrz:

mandatowicz

mandatowy

przymiotnik od: mandat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do mandatu, związany z mandatem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po II wojnie światowej terytoria mandatowe przekształcono w terytoria powiernicze ONZ.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandat m., mandacik mrz., mandatariusz mos., mandatariuszka ż.

 przym. mandatoryjny

Wiktionary


mandatum

w Kościele chrześcijańskim: obrzęd umywania nóg starcom w Wielki Czwartek


SJP.pl


mandecki

nazwisko


SJP.pl


mandeistyczny

→ mandeizm; mandaistyczny


SJP.pl


mandeizm

starożytna religia Bliskiego Wschodu, bliska manicheizmowi, dziś wyznawana w Iraku i Iranie; mandaizm


SJP.pl


mandejczyk

wyznawca mandeizmu; mandaita


SJP.pl


mandel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mandel – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Bad Kreuznach
  • Ernest Mandel – niemiecki polityk
  • Ernst Mandel – niemiecki duchowny katolicki, wielki dziekan kłodzki
  • Georges Mandel – francuski polityk
  • Howie Mandel – kanadyjski aktor
  • Julian Mandel – francuski fotografik
  • Marvin Mandel – amerykański polityk

Wikipedia


mandela

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mandela – miasto w Indiach
  • Mandela – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Mandela – miejscowość w Ghanie
  • Nelson Mandela – południowoafrykański polityk, prezydent Republiki Południowej Afryki w latach 1994–1999, jeden z przywódców ruchu przeciw apartheidowi
  • Winnie Mandela – południowoafrykańska polityk i bojowniczka o prawa człowieka, żona Nelsona Mandeli
  • Nelson Mandela Bay – obszar metropolitalny w Republice Południowej Afryki, w Prowincji Przylądkowej Wschodniej
  • Nelson Mandela Bay Stadium – stadion w Republice Południowej Afryki
  • Nelson Mandela Forum – włoska hala sportowo-widowiskowa położona we Florencji
  • Nelson Mandela National Stadium – wielofunkcyjny stadion w stolicy Ugandy, Kampali
  • Nelson Mandela Park (Leicester) – park położony w środkowej części miasta Leicester, Wielka Brytania
  • Mandela Challenge Plate – trofeum sportowe w rugby union przyznawane zwycięzcy meczów pomiędzy zespołami Australii i RPA
  • Mandela: Droga do wolności – brytyjsko-południowoafrykański film biograficzny z 2013 roku

Wikipedia


mandell

obce imię męskie


SJP.pl


mandelson

nazwisko


SJP.pl


mandioka

mąka otrzymywana z bulw korzeniowych manioku


SJP.pl


mandle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. migdały

 (1.2) anat. gw-pl|Śląsk Cieszyński. migdałki

Wiktionary


mandola

instrument muzyczny o charakterystycznym, owalnym pudle rezonansowym, zaliczany do grupy chordofonów szarpanych; mandora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. dawny, szarpany instrument strunowy;

Wiktionary

Mandola – strunowy instrument muzyczny z rodziny szarpanych.

Mandola ma cztery pary strun strojonych w kwintach do następujących dźwięków (począwszy od najniżej strojonej) - c, g, d1, a1 (kwintę niżej niż mandolina). Obecna mandola w stroju kwintowym była stworzona w wieku XIX jako instrument tenorowy z rodziny mandolin dla orkiestry mandolinowej na przykładzie rodziny instrumentów smyczkowych, w której odpowiada altówce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãnˈdɔla, AS: mãndola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandolina ż.

Wiktionary


mandolina

instrument muzyczny szarpany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. szarpany strunowy instrument muzyczny;

 (1.2) pot. kulin. ręczna szatkownica do warzyw

Wiktionary

Zobacz też: szatkownica.

Mandolina (wł. "mandolino", skrót: "mn". lub "mno".) – strunowy instrument muzyczny z rodziny chordofonów szarpanych mający cztery pary strun strojonych w kwintach. Skala mandoliny (zakres dźwięków muzycznych) wynosi od g do fis³.

Współczesna mandolina jest niewielkim instrumentem z krótkim gryfem i płytkim, okrągłym pudłem rezonansowym. Na mandolinie od drugiej połowy XIX wieku (Raffaele Callace) w wolnym tempo gra się "tremolo. "

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zagrasz coś na mandolinie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãndɔˈlʲĩna, AS: mãndolʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandola, mandolinista, mandolinistka

 przym. mandolinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szatkownica

Wiktionary


mandolinista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na mandolinie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãndɔlʲĩˈɲista, AS: mãndolʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandolina ż., mandolinata ż.

:: fż. mandolinistka ż.

 przym. mandolinowy

Wiktionary


mandolinistka

→ mandolinista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na mandolinie

Wiktionary

Patrz:

mandolinista

Powiązane:

 rzecz. mandolina ż., mandolinata ż.

:: fm. mandolinista m.

 przym. mandolinowy

Wiktionary


mandolinowy

przymiotnik od: mandolina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z mandoliną, dotyczący mandoliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandolina ż., mandolinista mos., mandolinistka ż.

Wiktionary


mandolistka

→ mandolista; mandolinistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na mandoli

Wiktionary


mandora

instrument muzyczny o charakterystycznym, owalnym pudle rezonansowym, zaliczany do grupy chordofonów szarpanych; mandola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. źle ubrana kobieta

 (1.2) gw-pl|Zaolzie. uciążliwa, zła kobieta

Wiktionary

Mandora (Mandore) – strunowy instrument muzyczny z rodziny lutni. Wykształciła się w czasach średniowiecza jako hiszpańska bandurria z greckiej (bizantyjskiej) pandory. Mandora jest poprzedniczką mandoli, mandolino, panduriny, neapolitańskiej mandoliny, mandory basowej.

Wikipedia


mandorla

aureola o owalnym kształcie otaczająca całą postać świętego, występująca głównie w średniowiecznym malarstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. aureola w kształcie migdała otaczająca całą postać świętego

Wiktionary

Mandorla (z wł. migdał) – w malarstwie i płaskorzeźbie owalna aureola otaczająca postać Jezusa, czasem także postać Maryi.

Mandorla symbolizuje i podkreśla boską naturę przedstawianej postaci. Najczęściej występuje przy przedstawieniach transfiguracji oraz Zbawiciela w siłach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęstszym symbolem w ikonografii jest mandorla otaczająca ciało Chrystusa trzema koncentrycznymi okręgami (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãnˈdɔrla, AS: mãndorla

Wiktionary


mandorle

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B., W. plural|mandorla.

Wiktionary


mandorlo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od mandorla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãnˈdɔrlɔ, AS: mãndorlo

Wiktionary


mandragora

bylina z rodziny psiankowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Mandragora|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, którym ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju mandragora (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mandragora – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, jednym z gatunków jest mandragora lekarska
  • Mandragora – demon
  • Mandragora – zespół grający rock-metal
  • Mandragora – wydawnictwo komiksowe
  • Mandragora – czeski filmowy dramat psychologiczny
  • „Mandragora” – polskie czasopismo wydawane we Wrocławiu w latach 1983–1990
  • Mandragora – film, włoska komedia z 1965 roku w reżyserii Alberta Lattuady

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãndraˈɡɔra, AS: mãndragora

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mandragorowy

Wiktionary


mandriola

instrument muzyczny z rodziny lutni, odmiana mandoliny


SJP.pl

Mandriola – dwunastostrunowa odmiana mandoliny, w użyciu szczególnie na początku XX wieku w Niemczech i Europie Środkowej. Mandriola używana jest także w muzyce meksykańskiej, gdzie nosi nazwę "tricordii".

Wikipedia


mandryl

małpa z rodziny makakowatych


SJP.pl

Mandryl ("Mandrillus") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia


mandryn

metalowy pręcik wsuwany do cewnika, wenflonu, igły, rurek do punkcji i płukań itp., zapobiegający ich zatkaniu się


SJP.pl


mandrysz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr Mandrysz (ur. 1962) – polski piłkarz występujący na pozycji pomocnika, trener
  • Paweł Mandrysz (ur. 1997) – polski piłkarz, grający na pozycji pomocnika
  • Józef Mandrysz (1881–1944) – współorganizator POW Górnego Śląska w powiecie rybnickim, powstaniec, działacz plebiscytowy

Wikipedia


mandryta

przeor w klasztorze greckim


SJP.pl


manduguk

rzeczownik

 (1.1) kulin. koreańska potrawa, rosół z pierogami

Wiktionary


mandy

[czytaj: mendi] obce imię żeńskie


SJP.pl

„Mandy” (oryg. „Brandy”) – piosenka napisana w 1971 roku przez amerykańskiego muzyka Scotta Englisha i angielskiego kompozytora Richarda Kerra. Utwór znalazł się również na wydanym w 1974 roku albumie Barry'ego Manilowa "Barry Manilow II". Piosenka stała się wielkim hitem, w wielu krajach dotarła na szczyty list, w tym amerykańskiego zestawienia "Billboard" Hot 100.

Wikipedia


mandyjański

przymiotnik

 (1.1) daw. związany z Madianitami, dotyczący Madianitów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Midian m., Madianita m., Madianitka ż., Midianita m., Midianitka ż., Midian n., Madian n.

 przym. madianicki, midianicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) madianicki, midianicki

Wiktionary


mandylion

ikonograficzny obraz Chrystusa odbity na chuście, występujący głównie w średniowiecznej sztuce bizantyjskiej


SJP.pl

Mandylion – występujący w ikonografii od VI wieku rodzaj "acheiropoietosu". Nazwa pojawia się w źródłach począwszy od XII w., a wywodzi się od późnogreckiego "mandilion" – ręcznik, chusta, z łacińskiego "manus" („ręka”) + "tergere" („trzeć”).

Wikipedia


mandziejewicz

nazwisko


SJP.pl


mandż.

skrót od: mandżurski


SJP.pl


mandżur

mieszkaniec Mandżurii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) (gwara więzienna) rzeczy osobiste

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – No to witaj, docent. Ta prycza jest wolna. Kładź mandżur i siadaj. – Jaki mandżur? – To, co trzymasz w rękach, to jest mandżur. Poważna sprawa – skarbowe rzeczy. Siadaj, odsapnij.

 (1.1) Zrobiła się z tego afera, starszyzna zadzwoniła po strażników i musiałem szybko pakować „mandżur” (swoje rzeczy). Zostałem przeniesiony do innej celi, właśnie na frajernię, gdzie żadne zasady nie obowiązują.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mandżur m., Mandżuria ż., Mandżurka ż.

Wiktionary


mandżuria

kraina historyczna na północnym wschodzie Chin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina na północnym wschodzie Chin;

Wiktionary

Mandżuria (mandż. ᠮᠠᠨᠵᡠ, "Mandżu"; chiń. upr. 满洲; chiń. trad. 滿洲; pinyin "Mǎnzhōu"; Манж, "Mandż") – kraina historyczna w północno-wschodniej części dzisiejszych Chin. Na zachodzie ograniczają ją góry Wielki Chingan i Mongolia Wewnętrzna, na północy i wschodzie rzeki Amur i Ussuri, a na południu Morze Żółte.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odwiedzimy także chińskie miasto Harbin, centrum Mandżurii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãn͇ˈd͡ʒurʲja, AS: mãṇǯurʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mandżurski mrz., Mandżurka ż., mandżur m., Mandżur m.

 przym. mandżurski

Wiktionary


mandżurka

mieszkanka Mandżurii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mandżurii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mandżuria ż., mandżur mrz.

:: fm. Mandżur mos.

 przym. mandżurski

Wiktionary


mandżurozaur

rodzaj późnokredowego dinozaura z rodziny hadrozaurów


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mandżurski

przymiotnik od: Mandżuria


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Mandżurii, związany z Mandżurią, pochodzący z Mandżurii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język mandżurski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Język mandżurski jest zagrożony wymarciem, gdyż posługuje się nim zaledwie dwieście osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãn͇ˈd͡ʒursʲci, AS: mãṇǯursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mandżuria ż., Mandżur mos., Mandżurka ż.

Wiktionary


manebry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. manewry

Wiktionary


manek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Emanuel

Wiktionary


maneki-neko

figurka kota z krótkim ogonem, szczególnie popularna w Japonii i Chinach; manekineko


SJP.pl

Maneki-neko (jap. 招き猫; „kot zapraszający, wabiący”) – figurka kota z krótkim ogonem przedstawianego w pozycji siedzącej z podniesioną łapą, lewą lub prawą, w geście przywoływania, zachęcania do podejścia. Kot z podniesioną prawą łapą zaprasza „pieniądze”, a wzywający lewą łapą przywołuje „ludzi, klientów i szczęście”. W japońskim języku gestów podniesiona ręka z opuszczoną w dół i poruszaną dłonią zaprasza rozmówcę, osobę w oddali do przyjścia, podejścia bliżej.

Wikipedia


manekin

sztuczny model imitujący postać ludzką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. marionetka, bezwolny człowiek

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sklepie na manekinie prezentowany jest strój wieczorowy.

 (1.1) Krawcowa upięła materiał szpilkami na manekinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɛcĩn, AS: mãneḱĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manekinizm mrz.

 przym. manekinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kukła

 (2.1) marionetka, kukła

Wiktionary


manekinizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) iron. postawa bezkrytycznego przyjmowania obiegowych opinii i podatność na manipulację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo wielkim wzięciem cieszą się typy skromne, dżentelmeńskie, skończenie męskie, aniżeli lalkowatość i manekinizm o szablonowym efekcie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manekin m.

 przym. manekinowy

Wiktionary


manekinowy

→ manekin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z manekinem, dotyczący manekina

Wiktionary

Patrz:

manekin

Powiązane:

 rzecz. manekin mrz., manekinizm mrz.

Wiktionary


manela

dawna ozdoba na rękę; bransoleta


SJP.pl


manele

potocznie: drobiazgi, rzeczy osobiste


SJP.pl

Manele – styl muzyczny będący mieszanką muzyki cygańskiej, orientalnej oraz współczesnej muzyki pop. Manele rozwija się na terenie Rumunii, choć pokrewne mu gatunki można spotkać również w Bułgarii (czałga), Serbii (turbofolk), Grecji (skyladiko), Albanii, Turcji oraz we Włoszech.

Wikipedia


manelka

zdrobnienie od: manela (dawna metalowa ozdoba na rękę)


SJP.pl


manelski

nazwisko


SJP.pl


manes

Manes – zespół z Trondheim w Norwegii, założony w 1993 roku. Obecnie zapisani do wytwórni Candlelight Records, początkowo do Hammerheart Records. Zespół zaczął od grania typowego, surowego norweskiego black metalu. Styl grupy wyewoluował wraz z albumem Vilosophe, na którym zespół kompletnie zmienił styl łącząc Jazz, Trip-hop, electronica oraz Heavy metal.

Wikipedia


manet

[czytaj: maNE] nazwisko, np. Edouard Manet, francuski malarz XIX wieku


SJP.pl


manetka

mała dźwignia ręczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. rodzaj dźwigni służącej do sterowania jakimś mechanizmem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɛtka, AS: mãnetka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rączka

Wiktionary


manewr

1. zręczne posunięcie, ruch, zwrot;
2. podstęp, wybieg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej;

 (1.2) zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania

 (1.3) przen. zręczne posunięcie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Manewr (wojsko)
  • Manewr (kolej)
  • Manewry – potocznie ćwiczenia wojskowe
  • Manewry – w żeglarstwie czynności statku wodnego mające na celu dostosowanie jednostki pływającej do aktualnego stanu pogodowego, sytuacji awaryjnej lub zadań wyznaczonych przez kapitana

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęstszym manewrem taktycznym jest rotacja jednostek tak w natarciu, jak i w obronie.

 (1.2) Wykonanie tego trudnego manewru wymaga od kierowcy sporego doświadczenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãnɛfr̥, AS: mãnefr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manewry nmos., manewrowanie n., manewrowy mos.

 czas. manewrować ndk.

 przym. manewrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wolta

 (1.3) finta, podstęp, wybieg, chwyt

Wiktionary


manewrować

1. wykonywać jakieś ruchy, zwroty, skręty w celu ominięcia przeszkód lub uzyskania dobrej pozycji;
2. przesuwać, poruszać, manipulować czymś;
3. zręcznie, przebiegle działać; kombinować, kręcić;
4. w przenośni: wpływać na kogoś w celu osiągnięcia korzyści


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) mot. żegl. poruszać precyzyjnie pojazdem lub maszyną

 (1.2) przejeżdżać lub przepływać między przeszkodami dążąc do uniknięcia kolizji

 (1.3) poruszać lub manipulować elementem celem regulacji lub dostrojenia

 (1.4) manipulować osobami

 (1.5) dokładać starań celem osiągnięcia zamierzonego efektu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taksówkarz sprawnie manewrował, nie zjechaliśmy na drugi pas.

 (1.2) Przegubowce ciężko manewrują w niektórych bielskich ulicach.

 (1.3) Staruszek zręcznie manewrował pokrętłem, szukając silniejszego sygnału.

 (1.4) Celina tak manewrowała dziewczynami, że zawsze wcielały w życie tylko jej pomysły.

 (1.5) Wicedyrektorka sprawnie manewrowała, by nie dopuścić do utraty funduszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manewr mrz., manewrowanie n., manewry nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) manipulować

Wiktionary


manewrowy

przymiotnik od: manewr


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przeznaczony do manewrów, dotyczący manewrów, związany z manewrami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) kolej. pracownik kolejowy odpowiedzialny za manewry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manewr mrz., manewry nmos.

Wiktionary


manewry

taktyczne ćwiczenia wojskowe w warunkach zbliżonych do bojowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) wojsk. ćwiczenia wojskowe w terenie, w warunkach zbliżonych do bojowych

 (1.2) łow. wabienie łosi przez naśladowanie łosia

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: manewr

Wiktionary

Manewry – wszelkie czynności statku wodnego mające na celu dostosowanie jednostki pływającej do aktualnego stanu pogodowego, sytuacji awaryjnej lub zadań wyznaczonych przez kapitana. Oznacza to zmianę prędkości lub kursu lub ilości niesionego ożaglowania. Można zatem podzielić manewry na podgrupy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaplanowane manewry wojskowe odbywają się na Morzu Egejskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɛvrɨ, AS: mãnevry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manewr m., manewrowanie n., manewrowy mos.

 czas. manewrować ndk.

 przym. manewrowy

Wiktionary


manewrzysta

dawniej: osoba prowadząca lub biorąca udział w manewrach wojskowych


SJP.pl


maneż

kierat;
1. teren przeznaczony do ujeżdżania koni; ujeżdżalnia;
2. urządzenie do napędu maszyn rolniczych poruszane przez zwierzęta w zaprzęgu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jeźdz. plac służący do ujeżdżania koni

 (1.2) arena cyrkowa

 (1.3) zob. kierat.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maneż – ujeżdżalnia
  • maneż – arena
  • Manege (scena baletowa)
  • maneż – kierat
  • Moskiewski Maneż – budynek w Moskwie
  • Mánes – pawilon wystawowy w Pradze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie dostać paszy dla koni, gdy wyjdą zapasy nagromadzone w maneżu?

 (1.2) Cyrk w Związku Radzieckim jest (…) instytucją prawie akademicką, a cyrkowy maneż pełnym patosu ludowym widowiskiem (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujeżdżalnia, rajtszula

 (1.2) arena

 (1.3) kierat

Wiktionary


maneżowy

przymiotnik od: maneż


SJP.pl


manfred

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Manfred – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów z języka staro-wysoko-niemieckiego "man" – człowiek i "frid" – opieka, pokój. Zatem Manfred to osoba „zapewniająca pokój i ochronę”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Manfred, syn Fryderyka, usiłował z mieczem w dłoni dochodzić praw do swego sycylijskiego dziedzictwa, zginął jednak w bitwie pod Benewentem w lutym owego brzemiennego w dramatyczne wydarzenia Roku Pańskiego tysiąc dwieście sześćdziesiątego ósmego sic. (...)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãnfrɛt, AS: mãnfret

Wiktionary


manfreda

imię męskie


SJP.pl

Manfreda – żeński odpowiednik imienia Manfred.

Wikipedia


manfredostwo

Manfred z małżonką; Manfredowie


SJP.pl


manfredowie

imię męskie


SJP.pl


manfredowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Manfreda lub z nim związany


SJP.pl


manga

japoński komiks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) japoński komiks;

Wiktionary

Manga (jap. 漫画; wymowa (IPA):) – komiks, obraz, rysunek, szkic, karykatura. Japońskie słowo wywodzące się ze sposobu ozdabiania rycin i innych form sztuki użytkowej. Współcześnie używane poza Japonią oznacza japoński komiks.

Manga wyewoluowała z połączenia drzeworytu ukiyo-e i wschodniego stylu rysowania z zachodnimi technikami, a swoją obecną formę przybrała krótko po II wojnie światowej. Manga jest drukowana głównie w czerni i bieli, nie licząc okładek i ewentualnie kilku pierwszych stron.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zeszłym tygodniu kupiłem nową mangę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋɡa, AS: mãŋga

Wiktionary


mangaba

małpa z rodziny wąskonosych, żyjąca w lasach Afryki


SJP.pl

Mangaba ("Cercocebus") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia


mangaczka

autorka japońskiego komiksu; mangaka


SJP.pl


mangaka

autor japońskiego komiksu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) twórca mangi

Wiktionary

Mangaka (jap. 漫画家) – twórca mangi. W Japonii terminem tym określa się po prostu twórcę komiksów (sufiks "-ka" służy do tworzenia nazw zawodów).

Mangakami są np. twórca "Naruto" Masashi Kishimoto, "Dragon Ball" Akira Toriyama, "Bleach" Tite Kubo oraz "One Piece" Eiichirō Oda.

Wikipedia


mangalia

miasto w południowo-wschodniej Rumunii


SJP.pl

Mangalia (tur. "Mankalya"), starożytne Callatis (grec. Κάλλατις/Καλλατίς) ; inna nazwa historyczna: Pangalia

– miasto w Rumunii w okręgu i aglomeracji Konstancy. Liczy 40 150 mieszkańców (2002).

Mangalia jest kąpieliskiem morskim, dość ważnym portem oraz uzdrowiskiem. W latach 60. XX wieku w mieście wybudowano zespół nowoczesnych pensjonatów i hoteli. Corocznie latem odbywa się tutaj jeden z największych festiwali muzycznych w Rumunii – Festival Callatis.

Wikipedia


mangalica

rasa węgierskiej świni domowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. rasa węgierskiej świni domowej o charakterystycznej sierści przypominającej loki;

Wiktionary

Mangalica – rasa węgierskiej świni domowej hodowana od XIX wieku w różnych odmianach. Charakteryzuje się wysoką zawartością tłuszczu. Związana jest z nią także opinia, jakoby jej mięso zawierało stosunkowo mało cholesterolu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla rodziny Fronczaków ze Skrzeszewa pod Legionowem hodowla mangalic miała być jedynie hobby, tymczasem stała się i życiową pasją, i dobrze rokującym przedsięwzięciem biznesowym.

Wiktionary


mangan

pierwiastek chemiczny o symbolu Mn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Mn”. Zobacz też: komitet wyborczy Mniejszość Niemiecka (MN).

Mangan (Mn, manganum) – pierwiastek chemiczny należący do grupy metali przejściowych.

Ma 15 izotopów z przedziału mas 49–62 i izomery jądrowe 51m, 52m, 54m. Trwały jest tylko izotop 55, który stanowi niemal 100% składu izotopowego manganu występującego w naturze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na równinach abisalnych znajdują się złoża konkrecji polimetalicznych – brył zbudowanych ze związków manganu, niklu, żelaza, kobaltu, miedzi z domieszkami innych metali, będące obiektem zainteresowania ze strony ludzi pod kątem ich gospodarczego wykorzystania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋɡãn, AS: mãŋgãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manganit m., manganian m., nadmanganian m., manganin m.

 przym. manganowy, manganawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Mn; daw. manganez

Wiktionary


manganez

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. chem. mangan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utworzony osad barwy cisawej, zawierający w sobie niedokwas żelaza, niedokwas manganezu, glinkę i kwas fosforowy wydzielono na sączku, opłukano dokładnie, następnie w kwasie solnym rozpuszczono.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. mangan; symbol. Mn

Wiktionary


manganian

sól kwasu manganowego, środek dezynfekujący i wybielający


SJP.pl


manganiany

sól kwasu manganowego, środek dezynfekujący i wybielający


SJP.pl

Manganiany – nieorganiczne związki chemiczne, sole kwasów manganowych. W zależności od stopnia utlenienia manganu znane są:

Wikipedia


manganin

stop miedzi z manganem i niklem, stosowany do produkcji rezystorów wzorcowych i układów pomiarowych


SJP.pl

Manganin – stop miedzi z manganem i niklem. Charakteryzuje się bardzo małym współczynnikiem temperaturowym oporu elektrycznego. Stosowany do produkcji oporników wzorcowych i precyzyjnych, a także połączeń elektrycznych w urządzeniach kriogenicznych. Zawiera zwykle 86% miedzi, 12% manganu i 2% niklu (Cu86/Mn12/Ni2).

Wikipedia


manganinowy

przymiotnik od: manganin


SJP.pl


manganit

minerał, wodorotlenek manganu


SJP.pl

Manganit – minerał z grupy tlenowodorotlenków. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego tego minerału.

Wikipedia


manganoks

organiczny środek grzybobójczy, stosowany głównie do zwalczania zarazy ziemniaczanej; maneb


SJP.pl


manganometria

jeden z działów oksydymetrii, polegający na miareczkowaniu badanej substancji mianowanym roztworem manganianu (najczęściej manganianu potasu) jako utleniacza; nadmanganometria (dawniej)


SJP.pl


manganowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca VII grupę główną układu okresowego: mangan, technet, ren i bohr


SJP.pl

Manganowce

Wikipedia


manganowiec

każdy pierwiastek z siódmej grupy układu okresowego Mendelejewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek należący do siódmej grupy układu okresowego;

Wiktionary


manganowy

przymiotnik od: mangan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący manganu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mangan m.

Wiktionary


mango

1. drzewo z rodziny nanerczowatych; drzewo mangowe, mangowiec;
2. owoc drzewa o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Mangifera|L.|ref=tak., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;

 (1.2) bot. dendr. drzewo z rodzaju mango (1.1)

 (1.3) spoż. kulin. owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)

przymiotnik

 (2.1) o smaku mango (1.3)

 (2.2) w kolorze mango (1.3)

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Owoc mango umyć, obrać i pokroić w cienkie plasterekasterki.

 (2.1) Moje ulubione lody to lody mango oraz lody truskawkowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋɡɔ, AS: mãŋgo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mangowiec m.

 przym. mangowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mangowiec

 (2.1-2) mangowy

Wiktionary


mangold

śródziemnomorska odmiana buraka; burak szpinakowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carl Amand Mangold – niemiecki kompozytor i dyrygent
  • Hans von Mangoldt – profesor zwyczajny matematyki
  • Hilde Mangold – biolog
  • Holley Mangold – zawodniczka (podnoszenie ciężarów), olimpijka
  • James Mangold – amerykański reżyser i scenarzysta
  • Mike Mangold – amerykański pilot linii American Airlines i pilot sportowy
  • Nicholas Allan Mangold – amerykański sportowiec, futbolista
  • Robert Mangold – amerykański malarz
  • Sylvia Plimack Mangold – amerykańska malarz, grafik
  • Tom Mangold – brytyjski dziennikarz śledczy
  • Mangold von Sternberg – komtur królewiecki w latach 1274 -1280, mistrz krajowy Prus
  • mangold – grupa kultywarów buraka zwyczajnego

Wikipedia


mangostan

garcynia;
1. rodzaj tropikalnych roślin z rodziny kluzjowatych;
2. mangostan właściwy - gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny kluzjowatych; smaczelina, żółtopla, żółciecz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Garcinia|L.|ref=tak., rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny kluzjowatych;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Garcinia mangostana|L.|ref=tak., wiecznie zielone drzewo tropikalne pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej;

 (1.3) spoż. ciemnofioletowy owoc mangostanu (1.2) o soczystym, słodkim i cierpkim miąższu przypominającym w smaku ananas i brzoskwinię

Wiktionary

Mangostan ("Garcinia" L.) – rodzaj roślin z rodziny kluzjowatych. Obejmuje ok. 400 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) garcynia

 (1.2) mangostan właściwy

Wiktionary


mangowiec

drzewo z rodziny nanerczowatych; drzewo mangowe, mango


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto z mango

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mango n.

 przym. mango, mangowy

Wiktionary


mangowy

1. związany z mango;
2. związany z mangą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od mango

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkanie miało się odbyć w ogrodzie, pod obsypanymi owocem, podobnymi do starych grusz drzewami mangowymi, spodziewano się około stu osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãŋˈɡɔvɨ, AS: mãŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mango, mangowiec

 przym. mango

Wiktionary


mangozjeb

wulgarnie: fan kultury japońskiej (głównie mangi i anime)


SJP.pl


mangozjebka

wulgarnie: fanka kultury japońskiej (głównie mangi i anime)


SJP.pl


mangrowe

wiecznie zielona formacja roślinna występująca na wybrzeżach strefy międzyzwrotnikowej; mangrowie, namorzyny


SJP.pl


mangrowie

wiecznie zielona formacja roślinna występująca na wybrzeżach strefy międzyzwrotnikowej; mangrowe, namorzyny


SJP.pl


mangrowiec

1. wspólne określenie dla kilku gatunków drzew i krzewów z rodzin korzeniarowatych, werbenowatych i palm, tworzących lasy namorzynowe; do mangrowców można zaliczyć np. korzeniarę, nipę czy awicenię; namorzynowiec
2. jadowity wąż azjatycki; wąż namorzynowy


SJP.pl


mangusodrzew

wiecznie zielone drzewo z rodziny nanerczowatych, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej dla jadalnych owoców o żółtopomarańczowym soczystym miąższu; mango


SJP.pl


mangusta

zwierzę drapieżne z rodziny łasz; ichneumon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

 (1.2) środ. sport. w kolarstwie: rower marki Mongoose

Wiktionary

Mangusta ("Herpestes") – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny Herpestinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãŋˈɡusta, AS: mãŋgusta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ichneumon, szczur faraona

Wiktionary


mangusteczka

mangusteczka karłowata - gatunek ssaka drapieżnego


SJP.pl

Mangusteczka ("Helogale") – rodzaj ssaków z podrodziny Mungosinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).

Wikipedia


mangustka

rodzaj ssaków z rodziny mangustowatych


SJP.pl

Mangustka ("Crossarchus") – rodzaj ssaków z podrodziny Mungosinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).

Wikipedia


mangustolisek

mangustolisek afrykański - gatunek ssaka drapieżnego; mangusta lisia


SJP.pl


mangustowate

rodzina ssaków łożyskowych z rzędu drapieżnych; ichneumony


SJP.pl

Mangustowate, ichneumony (Herpestidae) – rodzina ssaków łożyskowych z podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).

Wikipedia


mangustowaty

o cechach mangustowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


mangusty

rodzina niewielkich ssaków łożyskowych z rzędu drapieżnych; mangustowate, ichneumony


SJP.pl


mangystauski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mangystau, dotyczący Mangystau

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mangystau n.

Wiktionary


manhattan

1. wyspa w Ameryce Północnej u zbiegu rzek Hudson, Harlem i East River;
2. dzielnica Nowego Jorku na wyspie Manhattan;
3. miasto w stanie Kansas (USA);
4. plemię Indian z grupy Algonkinów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. najmniejszy, a zarazem najgęściej zaludniony okręg Nowego Jorku, położony na wyspie o tej samej nazwie;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Stanach Zjednoczonych

Wiktionary

Manhattan – najmniejszy, a zarazem najgęściej zaludniony okręg (ang. borough) Nowego Jorku, położony na wyspie o tej samej nazwie. Ponadto hrabstwo (ang. county) w stanie Nowy Jork, w którego skład poza samą wyspą Manhattan wchodzi kilka mniejszych wysepek: Roosevelt Island, Randalls Island, Wards Island, Governors Island, Liberty Island, Ellis Island, Mill Rock oraz U Thant Island. Do hrabstwa należy również Marble Hill, jedyna część położona bezpośrednio na stałym lądzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z sąsiednimi dzielnicami Manhattan łączy kilka mostów.

 (1.1) Aby zwiedzić cały Manhattan, potrzeba co najmniej dwóch tygodni – zważywszy, że zajmuje on prawie 60 kilometrów kwadratowych powierzchni, czyli więcej, niż niektóre małe europejskie państewka.

 (1.1) Kiedyś były tu podobno największe znane ludzkości pola ostrygowe, ciągnące się wzdłuż południowego cypla Manhattanu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãnˈxatãn, AS: mãnχatãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manhattański

Wiktionary


manhattanka

[czytaj: manhatanka] mieszkanka Manhattanu


SJP.pl


manhattańczyk

[czytaj: manhatańczyk] mieszkaniec Manhattanu


SJP.pl


manhattański

→ Manhattan [czytaj: manhatański]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Manhattanem, dotyczący Manhattanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manhattan mrz.

Wiktionary


manhua

chińska odmiana komiksów, odpowiednik japońskiej mangi


SJP.pl

Manhua (chiń. trad. 漫畫; upr. 漫画; pinyin: mànhuà) – chińska odmiana komiksów, odpowiednik japońskiej mangi i koreańskiej manhwy.

Manhua to odmiana komiksu powstała w Chinach. Możliwe, że ze względu na wyższy poziom wolności ekspresji artystycznej i bliższe związki z Japonią, Hongkong i Tajwan były do tej pory miejscami publikacji większości komiksów manhua, a także chińskich tłumaczeń japońskiej mangi.

Wikipedia


manhwa

południowokoreańska odmiana komiksów, odpowiednik japońskiej mangi


SJP.pl

Manhwa (kor. 만화) – ogólny termin, którym określa się koreańskie komiksy. Poza Koreą termin ten zazwyczaj odnosi się konkretnie do komiksów południowokoreańskich. Zarówno manhwa jak i manga są spokrewnione z chińską manhua. Manhwy były inspirowane przez klasyczne sztuki Azji, zwłaszcza chińskie. Na rozwój manhw miała wpływ dramatyczna historia współczesnej Korei, w wyniku tego powstało wiele różnorodnych form i gatunków.

Wikipedia


mani

w średniowieczu: osoba posiadająca dobra na prawie lennym, poddana feudałowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. hist. babiloński przywódca religijny, prorok, twórca manicheizmu;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (2.1) geogr. hist. środkowy półwysep Peloponezu, oparty o góry Tajget, sięgający najbardziej wysuniętego na południe greckiego przylądka Matapan;

Wiktionary

Mani, znany także jako Manes i Manicheusz (ur. 14 kwietnia 216 koło Seleucji nad Tygrysem, zm. ok. 276 r. w Gundiszapurze) – twórca manicheizmu.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) 

 rzecz. Manicheusz m., Manes m., manicheizm m., manichejczyk m., manichejka ż.

 przym. manichejski

 (2.1) 

 rzecz. Majnota mos., Manita m.

 przym. maniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Manes, Manicheusz

Wiktionary


mania

1. zaburzenie psychiczne objawiające się zwiększoną aktywnością i podwyższonym lub drażliwym nastrojem;
2. przesadny, często chorobliwy pociąg do wykonywania jakichś czynności lub posiadania czegoś; maniactwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) silne, niemalże chorobliwe zainteresowanie czymś, zamiłowanie do czegoś

 (1.2) chorobliwy, trudny do opanowania pociąg do wykonywania określonych czynności

 (1.3) chorobliwe mniemanie o prawdziwości własnych urojeń

 (1.4) med. chorobliwy stan psychiczny na nagłych wahaniach nastroju i ześrodkowaniu świadomości na pojedynczej myśli, urojeniu

 (1.5) daw. szaleństwo, obłęd

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãɲja, AS: mãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniak mos., maniaczka ż., maniactwo n., maniakalność ż.

 przym. maniakalny, maniacki

 przysł. maniakalnie, maniacko

Wiktionary


maniacki

odnoszący się do maniaka, właściwy maniakowi


SJP.pl


maniactwo

przesadny, często chorobliwy pociąg do wykonywania jakichś czynności lub posiadania czegoś; mania


SJP.pl


maniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od maniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniak m.

Wiktionary


maniaczka

kobieta cierpiąca na jakąś manię


SJP.pl


maniaczny

dawniej: maniacki - dotyczący maniaka


SJP.pl


maniaczyć

potocznie: robić coś z maniakalnym zapałem, w sposób przesadnie entuzjastyczny, kompulsywny lub obsesyjny


SJP.pl


maniak

1. człowiek ogarnięty jakąś myślą, ideą itp.; fanatyk, oszołom;
2. osoba mająca jakąś pasję, bez reszty nią pochłonięta; zapaleniec;
3. w medycynie: osoba cierpiąca na jakąś manię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej

 (1.2) pot. człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) łow. wypchana skóra zabitego ptaka, służąca do manienia ptaków podczas polowania

 (2.2) reg. torba końska na pokarm zawieszona na szyi konia podczas postoju

Wiktionary

Maniak (tytuł oryg. "Maniac") – niskobudżetowy slasher amerykański, uważany za jeden z najważniejszych klasyków w swoim gatunku. Reżyserem filmu jest William Lustig, a twórcą efektów specjalnych – Tom Savini. W 2012 roku powstał remake obrazu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãɲjak, AS: mãńi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. mania ż., maniakalność ż., maniactwo n., maniaczenie n.

:: fż. maniaczka ż.

 czas. maniaczeć

 przym. maniakalny, maniacki

 przysł. maniakalnie, maniacko, maniacznie

Wiktionary


maniakalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób maniakalny, właściwy maniakowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniakalność ż., mania ż., maniak m., maniaczka ż.

 przym. maniakalny

Wiktionary


maniakalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co maniakalne; cecha tych, którzy są maniakalni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mania ż., maniak m., maniaczka ż., maniactwo n., maniaczenie n.

 czas. maniaczeć

 przym. maniakalny, maniacki

 przysł. maniakalnie, maniacko, maniacznie

Wiktionary


maniakalny

1. związany ze stanem wzmożonej aktywności i optymizmu, wynikającym z niektórych chorób psychicznych;
2. nieposkromiony, opętańczy w zainteresowaniu czymś, robieniu czegoś; sfiksowany na jakimś punkcie, szaleńczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. psych. dotyczący manii i/lub maniaka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Alternatywą tej tezy jest paranoja maniakalna tego faceta, może zresztą za długo przebywał na Białorusi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mania ż., maniak m., maniaczka ż., maniakalność ż.

 przym. maniakalnie

 przysł. maniakalnie

Wiktionary


maniana

potocznie:
1. coś głupiego, szalonego, zwariowanego;
2. coś kiepskiego, zrobionego w sposób niedbały;
3. obijanie się, lenienie się


SJP.pl


manica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. naręczak; osłona na ramię w zbroi

Wiktionary

Manica – prowincja w środkowo-zachodnim Mozambiku. Liczy blisko 2 mln mieszkańców (2017). Ośrodkiem administracyjnym prowincji jest Chimoio.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãˈɲit͡sa, AS: mãńica

Wiktionary


manicheistyczny

→ manicheizm; manichejski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z manicheizmem, dotyczący manicheizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manicheizm m.

 przym. manichejski

Wiktionary


manicheizm

system religijny utworzony w Persji, uznający istnienie dwóch zwalczających się pierwiastków: światło i dobro oraz ciemność i zło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. filoz. system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podstawowym elementem manicheizmu jest dualizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manichejczyk mos., manichejka ż.

 przym. manichejski, manicheistyczny

Wiktionary


manichejczyk

wyznawca manicheizmu, ruchu religijnego opartego na objawieniach Maniego (Manicheusza)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. filoz. hist. zwolennik manicheizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej do propagowania idei reinkarnacji przyczynili się gnostycy i manichejczycy, którzy przejęli pewne teorie z Indii czy Egiptu […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manicheizm m.

 przym. manichejski

Wiktionary


manichejka

wyznawczyni manicheizmu, ruchu religijnego opartego na objawieniach Maniego (Manicheusza)


SJP.pl


manichejski

→ manicheizm; manicheistyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. filoz. dotyczący manicheizmu lub manichejczyków, albo zawierający elementy przyjętej przez nich doktryny;

 (1.2) przen. przeciwstawiający sobie skrajne pojęcia, np. dobro i zło, światło i ciemność, zakładający nieustanną ich walkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Filozofia manichejska, powstała w III w. n.e., czerpała ze źródeł zoroastryzmu, buddyzmu i chrześcijaństwa.

 (1.2) Przeciwieństwem myślenia demokratycznego są różne formy jakobinizmu czy bolszewizmu. W takim myśleniu istnieje dążenie do osiągnięcia absolutnej Prawdy, manichejski podział na absolutne Dobro i Zło.

 (1.2) Radykalizująca się opozycja polityczna przyjęła manichejską optykę podziału otaczającej ją rzeczywistości na „my” i „oni”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmã.ɲi.ˈxɛj.sʲci, AS: mã.ńi.χei .̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manicheizm m., manichejczyk mos., manichejka ż.

 przym. manicheistyczny

 przysł. manichejsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manicheistyczny

 (1.2) dualistyczny, dychotomiczny, czarno-biały, dwubiegunowy, polaryzujący

Wiktionary


manicheusz

perski reformator religijny (ok. 216 - ok. 276); Manes, Mani


SJP.pl


manicheuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Manicheusza lub z nim związany


SJP.pl


manicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Manicki (1893–1944) – polski żołnierz, podoficer Wojska Polskiego
  • Jacek Manicki (1951–2014) – polski tłumacz literatury pięknej z języka angielskiego
  • Maciej Manicki (ur. 1954) – polski polityk i działacz związkowy, poseł na Sejm I, II i III kadencji
  • Stanisław Manicki (1947–2025) – polski piłkarz

Wikipedia


manicure

[czytaj: manikiur]
1. pielęgnacja paznokci u rąk; manikiur;
2. manicure hybrydowy - manicure utwardzany w świetle ultrafioletowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pielęgnacja dłoni, paznokci u rąk;

Wiktionary

Manicure (z manucure) – zabieg kosmetyczny, któremu poddawane są paznokcie u rąk. Manicure stosują osoby, które pragną mieć ładniejsze paznokcie. Zabieg polega nie tylko na malowaniu, ale też na wyrównywaniu skórek i pielęgnowaniu płytki paznokci. Podobny zabieg u paznokci u nóg nazywany jest pedicure.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. manicurzysta m., manicurzystka ż.

Wiktionary


manicurzysta

[czytaj: manikiurzysta] mężczyzna wykonujący manicure (manikiur); manikiurzysta


SJP.pl


manicurzystka

[czytaj: manikiurzystka albo manikirzystka] kobieta wykonująca manicure (manikiur); manikiurzystka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się zawodowo pielęgnacją dłoni i paznokci u rąk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby uniknąć rozczarowań, lepiej już teraz zarezerwować ulubionego fryzjera, kosmetyczkę i manicurzystkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manicure mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manikiurzystka

Wiktionary


maniecki

nazwisko


SJP.pl


manieczki

Manieczki (niem. "Mansfeld", 1943-1945 "Manshof") – osada (tzw. agromiasteczko) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie wiejskiej Brodnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


manielnek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. niedorajda

Wiktionary


maniera

1. cecha zachowania się, zwykle irytująca; nawyk, przyzwyczajenie;
2. mechaniczne powielanie środków wyrazu; zmanierowanie, sztampa, szablon;
3. charakterystyczny sposób tworzenia, styl, np. maniera stylistyczna pisarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. charakterystyczny dla pewnego kręgu twórców sposób tworzenia dzieł; styl

 (1.2) liter. zagęszczenie elementów typowych dla ukształtowanego już stylu, mechaniczne powtarzanie wzorów wyraźnie odczuwalne jako przejaw wtórności; zmanierowane, stałe chwyty

 (1.3) zob. maniery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲɛra, AS: mãńera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniery nmos.

Wiktionary


manierczyna

ekspresywnie: manierka


SJP.pl


manierka

płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i turystów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów;

Wiktionary

Manierka – niewielki pojemnik (zazwyczaj o pojemności do 2 litrów), wykonany ze sztywnego materiału, przeznaczony do przenoszenia napojów w warunkach polowych. Popularny element wyposażenia wojskowego oraz turystycznego.

Wikipedia


maniery

sposób zachowania w towarzystwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) sposób zachowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego maniery pozostawiają wiele do życzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maniera ż., manieryczność ż., manieryzm m., manierysta m., manierystka ż.

 czas. zmanierować ndk.

 przym. manieryczny, zmanierowany, manierystyczny

 przysł. manierycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachowanie

Wiktionary


manieryczniej

stopień wyższy od przysłówka: manierycznie


SJP.pl


manieryczność

sztuczność, teatralność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest manieryczne; cecha tych, którzy są manieryczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manieryczny

 przysł. manierycznie

 rzecz. maniery nmos.

Wiktionary


manieryczny

nienaturalny, pretensjonalny, naśladujący powierzchownie czyjś styl


SJP.pl


manierysta

1. artysta tworzący zgodnie z jakąś manierą, naśladujący czyjąś manierę;
2. przedstawiciel manieryzmu


SJP.pl


manierystka

→ manierysta


SJP.pl

Patrz:

manierysta

manierystyczny

mający cechy manieryzmu, stylu w sztuce późnego renesansu


SJP.pl


manieryzm

1. styl w sztuce XVI w. między renesansem a barokiem;
2. naśladownictwo w sztuce;
3. zaburzenia nerwowe objawiające się niekontrolowanymi skurczami mięśni


SJP.pl

Manieryzm – termin, którym określa się zjawiska w sztuce europejskiej XVI wieku. Dyskusyjne pozostają zarówno sam termin, jak i jego zakres oraz geneza zjawiska nim określanego. Najogólniej poprzez pojęcie to rozumie się styl, występujący w okresie od ok. 1520 do końca XVI wieku i charakteryzujący się dążeniem do doskonałości formalnej i technicznej dzieła, a także wysubtelnieniem, wyrafinowaniem, wykwintnością i swobodą form.

Wikipedia


manierzysta

1. artysta tworzący zgodnie z jakąś manierą, naśladujący czyjąś manierę;
2. przedstawiciel manieryzmu


SJP.pl


maniewo

Maniewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki.

Wikipedia


maniewski

nazwisko


SJP.pl


manifa

1. demonstracja feministyczna;
2. potocznie: manifestacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. manifestacja

Wiktionary

Manifa – doroczna demonstracja feministyczna organizowana w związku z Dniem Kobiet w różnych częściach Polski, w Warszawie przez nieformalną grupę Porozumienie Feministyczne 8 Marca. Odbywa się 8 marca lub w najbliższe temu dniu soboty lub niedziele. Nazwa pochodzi od slangowego skrócenia słowa "manifestacja", używanego w tej formie przez opozycję antyrządową w latach 80. XX w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczorajsza manifa przeszła pod budynkiem sejmu.

 (1.1) Poprzednia manifa opozycji w porównaniu z występami zwolenników rządu wyglądała jak marsz za pogrzebem.

 (1.1) Wczorajsza manifa ściągnęła mniej ludzi (choć organizatorzy mówią o pół miliona uczestników), ale tłum i tak robił wrażenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifest mrz., manifestacja ż., manifestant m., manifestantka ż., manifestowanie n., zamanifestowanie n., kontrmanifestacja ż., Manifa ż.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary


manifest

1. odezwa władzy do narodu; orędzie;
2. publiczna wypowiedź jakiejś organizacji, partii politycznej, grupy literackiej itp., zawierająca jej program działania lub wyrażająca jej stanowisko;
3. to, co jest wyrazem czyichś uczuć lub poglądów;
4. publiczny protest lub skarga;
5. dokument ze szczegółowym wykazem ładunku na statku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publiczna deklaracja zawierająca program działania

 (1.2) protest wyrażony publicznie

 (1.3) polit. odezwa władz skierowana do narodu

 (1.4) książk. otwarte wyrażenie uczuć lub idei

 (1.5) urz. wykaz ładunku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • manifest okrętowy: szczegółowy wykaz ładunków statku
  • w sądownictwie: skarga wniesiona do sądu w sprawie krzywdy osobistej
  • publiczna, uroczysta deklaracja, wyrażająca stanowisko w danej sprawie, orędzie, deklaracja programowa. Znane manifesty:
    • Manifest 22 stycznia 1863
    • Manifest komunistyczny
    • Manifest Kandela
    • Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego
    • Manifest Skamandrytów
    • Manifest Debiana
    • Manifest GNU
    • Manifest Agile
    • Manifest literacki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swoim manifeście wyborczym partia nawiązała do postulatów przedwojennych endeków.

 (1.1) Ponad 14 tysięcy osób polubiło manifest : Polacy! Przestańcie klaskać w samolocie!

 (1.2) Artyści nie poparli manifestu antyrewolucyjnego.

 (1.4) Wystawienie dramatu stało się manifestem dezaprobaty dla poczynań władzy.

 (1.5) Jakimś cudem pyton dla ogrodu zoologicznego nie został ujęty w manifeście pokładowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲifɛst, AS: mãńifest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifa ż., Manifa ż., manifestacja ż., manifestacyjność ż., manifestant mos., manifestantka ż.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) manifestacja

Wiktionary


manifestacja

1. wystąpienie zbiorowe, np. pochód, zgromadzenie, mające na celu wyrażenie opinii (najczęściej protestu lub poparcia dla kogoś, czegoś); demonstracja;
2. publiczne okazywanie uczuć, poglądów wobec kogoś lub czegoś; demonstracja, przejaw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czynne publiczne wystąpienie dla wyrażenia swego stanowiska, protestu, sympatii, solidarności

 (1.2) ostentacyjne okazywanie swoich uczuć, emocji

 (1.3) przejaw

 (1.4) pojawienie się, ukazanie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲifɛˈstat͡sʲja, AS: mãńifestacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifestacyjność ż., manifest m., Manifa ż., manifa ż., manifestant m., manifestantka ż., manifestowanie n., zamenifestowanie n.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny, manifestowy

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstracja

 (1.2) demonstracja

Wiktionary


manifestacyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ostentacyjny, przerysowany, na pokaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Węgierscy posłowie manifestacyjnie opuścili salę obrad.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifest mrz., manifestacyjność ż., manifestantka ż., manifestant mos., manifa ż., Manifa ż., manifestacja ż.

 przym. manifestacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstracyjnie, ostentacyjnie

Wiktionary


manifestacyjność

książkowo: prowokacyjny, demonstracyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, zamanifestowanie swojej obecności; ostentacja, ostentacyjność, demonstracyjność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego co manifestacyjne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifest mrz., manifestacja ż.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary


manifestacyjny

demonstracyjny;
1. taki, który publicznie coś okazuje, zwraca na siebie uwagę; ostentacyjny;
2. mający charakter manifestacji - wystąpienia zbiorowego, mającego na celu wyrażenie opinii (najczęściej protestu lub poparcia dla kogoś, czegoś)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) robiony w połączeniu z chęcią zademonstrowania czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifa ż., Manifa ż., manifest mrz., manifestacja ż., manifestacyjność ż., manifestant mos., manifestantka ż.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary


manifestant

uczestnik manifestacji, zgromadzenia, pochodu zwołanego dla wyrażenia poglądów grupy ludzi; demonstrant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczestnik manifestacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲiˈfɛstãnt, AS: mãńifestãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifestacja ż., manifest m.

:: fż. manifestantka ż.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manifestujący, demonstrant, demonstrujący

Wiktionary


manifestantka

→ manifestant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta biorąca udział w manifestacji

Wiktionary

Patrz:

manifestant

Powiązane:

 rzecz. manifestacja ż., Manifa ż., manifa ż., manifestowanie n.

:: fm. manifestant m.

 czas. manifestować ndk., zamanifestować dk.

 przym. manifestacyjny

 przysł. manifestacyjnie

Wiktionary


manifestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polit. publiczne wyrażanie swoich poglądów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Źródłem tego wszystkiego jest "kompleks męskości", "zazdrość o członek". Dowodem na istnienie tego kompleksu jest manifestowanie przez kobietę dążności do męskich celów — sukcesów, uznania w sferze zawodowej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. manifestować ndk.

 rzecz. manifestacja ż., Manifa ż., manifa ż., manifestantka ż.

Wiktionary


manifestować

1. brać udział w manifestacji, pochodzie, zgromadzeniu, w celu wyrażenia swoich poglądów; demonstrować;
2. jawnie, ostentacyjnie okazywać swoje uczucia;
3. manifestować się - ukazywać się, uzewnętrzniać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) polit. publicznie wyrażać swoje poglądy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za wrogą propagandę i nienawiść do władzy radzieckiej, manifestowaną publicznie, otrzymał kilkuletni wyrok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manifest mrz., Manifa ż., manifestowanie n., manifestantka ż., manifestant mos., manifa ż., manifestacja ż.

 przym. manifestacyjny

Wiktionary


manifestowy

przymiotnik od: manifest


SJP.pl


manifestu

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od manifest

Wiktionary


manifowy

→ manifa


SJP.pl

Patrz:

manifa

manihotoksyna

trujący glikozyd występujący w manioku jadalnym


SJP.pl


manikiur

pielęgnacja paznokci u rąk; manicure


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. zabieg pielęgnacyjny na paznokcie u rąk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manikiurzystka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manicure

Wiktionary


manikiurować

obcinać, piłować i lakierować paznokcie u rąk


SJP.pl


manikiurzysta

mężczyzna wykonujący manikiur (manicure); manicurzysta


SJP.pl


manikiurzystka

kobieta wykonująca manikiur (manicure); manicurzystka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się zawodowo pielęgnacją dłoni i paznokci u rąk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim zaczęłam regularnie chodzić do manikiurzystki, malowałam paznokcie co drugi dzień, żeby dłonie elegancko prezentowały się w pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manikiur mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manicurzystka

Wiktionary


manikowski

nazwisko


SJP.pl

Manikowski ("Jelita odmienne X") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jelita, z nobilitacji.

Wikipedia


manila

włókiennictwo:
a) twarde, wodoodporne włókno z liści banana manilskiego, służące np. do wyrobu wysokogatunkowych lin okrętowych, sieci rybackich lub papieru; abaka;
b) wyrób z tego włókna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Filipin;

Wiktionary

Manila (filipiński Maynila) – stolica Filipin, położona na wyspie Luzon, przy ujściu rzeki Pasig do Zatoki Manilskiej, licząca razem z przedmieściami ponad 24 miliony mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãˈɲila, AS: mãńila

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manilczyk mos., manilka ż.

 przym. manilski

Wiktionary


manilczyk

mieszkaniec Manili


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Manili

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲilt͡ʃɨk, AS: mãńilčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manila ż.

:: fż. manilka ż.

 przym. manilski

Wiktionary


manilka

mieszkanka Manili


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Manili

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲilka, AS: mãńilka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manila ż.

:: fm. manilczyk mos.

 przym. manilski

Wiktionary


manilowy

wykonany z manili - twardego, wodoodpornego włókna (np. papier manilowy, liny manilowe); manilski


SJP.pl


manilski

1. przymiotnik od: Manila (stolica Filipin);
2. wykonany z manili - twardego, wodoodpornego włókna (np. papier manilski, liny manilskie); manilowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Manila

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czwartek policja oskarżyła 14 cudzoziemców o malwersacje finansowe i nielegalny obrót akcjami na manilskiej giełdzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈɲilsʲci, AS: mãńilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manila ż., manilczyk mos., manilka ż.

Wiktionary


maniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mani lub z nią związany


SJP.pl


maniok

1. krzew o wielkich jadalnych bulwach korzeniowych przerabianych na mąkę i tapiokę, uprawiany w krajach tropikalnych, głównie w Ameryce Południowej;
2. podłużna bulwa tego krzewu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Manihot|Mill.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju maniok (1.1)

 (1.3) spoż. jarzyna z bulw jadalnych gatunków manioku (1.2)

 (1.4) kulin. potrawa z manioku (1.3)

Wiktionary

Maniok ("Manihot" Mill.) – rodzaj krzewów i bylin z rodziny wilczomleczowatych. Zasięg obejmuje Amerykę Południową i Środkową od północnej Argentyny po Arizonę i Teksas.

Z powodu dużego znaczenia użytkowego maniok jadalny jest szeroko rozprzestrzeniony w strefie międzyzwrotnikowej. Gatunek ten jest głównym składnikiem diety ponad 800 mln ludzi na świecie i ma największy po ryżu i pszenicy wkład w światową podaż kalorii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãɲɔk, AS: mãńok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maniokowy

Wiktionary


maniokowy

przymiotnik od: maniok


SJP.pl


maniowy

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim


SJP.pl

Ma

Wikipedia


manipulacja

1. ręczne wykonywanie precyzyjnych czynności;
2. czynność wymagająca zręczności i precyzji;
3. wpływanie na poglądy i zachowania innych osób poza ich świadomością dla osiągnięcia własnych celów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. ręczne wykonywanie czynności wymagającej precyzji i zręczności

 (1.2) celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje

 (1.3) praw. celowe nieuczciwe wykorzystywanie sytuacji dla osiągnięcia własnych celów, zysków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • manipulacja – dziedzina sztuki iluzji,
  • manipulacja – termin psychologiczny,
  • manipulacja – pojęcie technologiczne,
  • Manipulacja – mikropowieść Ireneusza Iredyńskiego,
  • manipulacja eksperymentalna – technika metodologii nauki,
  • manipulacja językowa – forma zamierzonego i intencjonalnego działania komunikatem tekstowym,
  • manipulacja mediami – jest pozornie lub rzeczywiście wykorzystywana w mass mediach, gdzie są to działania poza świadomością odbiorcy służące do kształtowania lub przekształcania poglądów i postaw ludz...
  • manipulacja pedagogiczna – obejmuje zestaw specjalnych metod i technik oddziaływania pedagoga na wychowanków,
  • manipulacja danymi (Data manipulation) – celowo stosowana w statystyce do potwierdzenia fałszu,
  • manipulacja na rynku (Market manipulation) – celowa próba zakłócania funkcjonowania rynku w odniesieniu np. do ceny, waluty, popytu lub podaży towaru,
  • manipulacja medialna – świadome i celowe zastosowanie dowolnej techniki manipulacji w przekazie medialnym lub dowolnego typu przekaz medialny wykorzystany do manipulacji mediami.
  • manipulacja genetyczna – pojęcie występujące np. w inżynierii genetycznej, biotechnologii, eugenice i bioetyce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Janek wykonywał jakieś manipulacje przy gniazdku elektrycznym.

 (1.2) Długo wierzyła w jego historyjki, aż wreszcie poznała się na jego manipulacjach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲipuˈlat͡sʲja, AS: mãńipulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manipulowanie n., manipulator m., manipulatorka ż., manipulant m., manipulantka ż.

 czas. manipulować, zmanipulować

 przym. manipulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) krętactwo, machlojka

Wiktionary


manipulacje

czynności związane z załatwianiem jakichś spraw, zwłaszcza urzędowych; procedura urzędowa


SJP.pl


manipulacyjność

1. cecha kogoś, kto nagina lub przeinacza fakty, by udowodnić swoje racje;
2. cecha czegoś, co umożliwia wykonywanie precyzyjnych czynności;
3. cecha czegoś, co tworzy pożądany, lecz fałszywy obraz rzeczywistości


SJP.pl


manipulacyjny

związany z manipulacją


SJP.pl


manipulancki

→ manipulant


SJP.pl

Patrz:

manipulant

manipulant

1. osoba naginająca fakty dla osiągnięcia własnych celów; manipulator, intrygant;
2. dawniej: niższy urzędnik biurowy;
3. w leśnictwie: osoba sortująca surowiec drewniany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ten, kto manipuluje ludźmi, faktami, steruje działaniami innych; człowiek podstępny, przebiegły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie miał przyjaciół, ponieważ był uważany za manipulanta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲiˈpulãnt, AS: mãńipulãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manipulacja ż., manipulator m., manipulowanie n., fż. manipulantka

 czas. manipulować ndk., zmanipulować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manipulator

Wiktionary


manipulantka

kobieta manipulująca ludźmi lub faktami dla osiągnięcia własnych celów; manipulatorka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwykle pejor. kobieta, która manipuluje faktami, innymi ludźmi i ich zachowaniem; kobieta podstępna, fałszywa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda jest manipulantką, podpuszcza przyjaciół przeciwko sobie, a potem udaje, że ich godzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲipuˈlãntka, AS: mãńipulãntka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. manipulant.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manipulatorka

Wiktionary


manipularny

→ manipuł


SJP.pl

Patrz:

manipuł

manipularz

część ubioru kościelnego w liturgii rzymskiej w kształcie szarfy spiętej na końcach, zakładanej na lewą rękę przez duchownego odprawiającego mszę lub asystującego przy mszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. szata liturgiczna zakładana na lewe przedramię;

Wiktionary

Manipularz – w liturgii katolickiej jest to płaska przepaska, tego samego koloru, co ornat i stuła, którą kapłan zakłada na siebie zawieszając na przedramieniu lewej ręki. Łacińska nazwa „manipulus” oznacza snop zboża.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. manipulować

Wiktionary


manipulator

1. urządzenie techniczne do zdalnego wykonywania precyzyjnych czynności;
2. przycisk w aparaturze telegraficznej lub radiowej, umożliwiający nadawanie informacji za pomocą alfabetu Morse'a; klucz;
3. w informatyce: manipulator kulkowy - rodzaj urządzenia służące do sterowania kursorem na ekranie; trackball


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Manipulator robotyczny
  • Manipulator alarmowy
  • Manipulator punktowy (TrackPoint)
  • Manipulator kulkowy (Manipulator dotykowy, Trackball)
  • Manipulator drążkowy (Joystick, Manipulator wychyłkowy)

Wikipedia


manipulatorek

→ manipulator


SJP.pl

Patrz:

manipulator

manipulatorka

→ manipulator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. manipulantka.

Wiktionary

Patrz:

manipulator

Powiązane:

 rzecz. manipulacja, manipulowanie

Wiktionary


manipulatorski

naginający fakty dla osiągnięcia własnych celów; kombinatorski


SJP.pl


manipulatorstwo

wpływanie na zachowania i postawy innych ludzi poza ich świadomością, poprzez przedstawianie pokrętnych, fałszywych lub jednostronnych argumentów albo przeinaczonych faktów; manipulacja


SJP.pl


manipulowalny

podatny na wpływ innych osób


SJP.pl


manipulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonywanie jakiejś czynności, która wymaga zdolności manualnych, zręczności i dokładności

 (1.2) wykorzystywanie jakichś okoliczności, naginanie lub przeinaczanie faktów w celu udowodnienia swoich racji lub wpływania na cudze poglądy i zachowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) I tak jak manipulowanie dzieckiem uczy je instrumentalnego traktowania zarówno siebie samego, jak i innych (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲipulɔˈvãɲɛ, AS: mãńipulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manipulacja ż., manipulator m., manipulant m., manipulantka ż., manipulatorka ż.

 czas. manipulować ndk., zmanipulować dk.

 przym. manipulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manewrowanie

 (1.2) manipulacja, manewrowanie, sterowanie

Wiktionary


manipulować

zmanipulowywać;
1. wpływać na zachowania lub poglądy kogoś w taki sposób, że nie jest on tego świadomy;
2. naginać lub przeinaczać fakty w celu udowodnienia swoich racji;
3. wykonywać precyzyjną czynność ręcznie lub za pomocą narzędzia trzymanego w ręku;
4. wykonywać z czymś jakąś czynność w celu osiągnięcia zamierzonego efektu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) obsługiwać coś wykorzystując jakiś układ sterowania

 (1.2) obsługiwać coś bez pełnej wiedzy lub umiejętności, próbować coś obsługiwać

 (1.3) kierować kimś, powodować, że ktoś coś robi, bez jego wiedzy i zgody

 (1.4) przen. zmieniać coś, aby odpowiadało własnym interesom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robotnik zręcznie manipulował koparką i praca szła sprawnie i szybko.

 (1.2) Zanim zaczniesz manipulować przy dźwigni, przeczytaj instrukcję obsługi.

 (1.3) Sprytny dworzanin manipulował królem i uzyskiwał dla siebie korzystne prawo.

 (1.4) Politycy manipulowali wynikami sondaży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲipuˈlɔvat͡ɕ, AS: mãńipulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manipulacja ż., manipulant m., manipulantka ż., manipulatorstwo n., manipulator m., manipularz m., manipulowanie n., zmanipulowanie n.

 czas. zmanipulować dk.

 przym. manipulacyjny, manipulatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterować, obsługiwać, kierować, obchodzić się (z czymś), uruchamiać

 (1.2) próbować, uruchamiać, testować

 (1.3) kierować, sterować, trzymać, zmuszać, uzależniać (od siebie), rządzić (kimś)

 (1.4) fałszować, oszukiwać, poprawiać, zmieniać

Wiktionary


manipuri

1. jeden z języków urzędowych Indii;
2. styl tańca indyjskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • manipuri – styl tańca indyjskiego
  • manipuri – urzędowy język w indyjskim stanie Manipur
  • język bisznuprija-manipuri – indoeuropejski język w północno-wschodnich Indiach

Wikipedia


manipurski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Manipurem, dotyczący Manipuru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manipur mrz.

Wiktionary


manipuł

trzecia część kohorty, jednostka wojskowa w starożytnym Rzymie


SJP.pl

Manipuł (łac. "mǎnǐpŭlŭs", od łac. "mǎnŭs" – ręka) – jednostka taktyczna armii rzymskiej, złożona z dwóch centurii.

Nazwę tę wywodzono od znaku bojowego jednostki ("signum"), którym początkowo była wiązka siana zatknięta na ostrzu włóczni, później zastąpiona metalową wiązką liści albo znakiem ręki w postaci otwartej dłoni.

Wikipedia


maniraptor

mięsożerny teropod o lekkich kościach


SJP.pl


maniraptory

mięsożerny teropod o lekkich kościach


SJP.pl

Maniraptory (Maniraptora) – grupa teropodów, do której należą m.in.: deinonychozaury, owiraptorozaury, terizinozaury i ptaki.

Wikipedia


manista

nazwisko


SJP.pl


maniszewo

Maniszewo – osada w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Rzepin, w sołectwie Kowalów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Osada położona jest przy drodze lokalnej Maniszewo-Kowalów, w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 137 Słubice – Trzciel.

Wikipedia


manitoba

prowincja Kanady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Wiktionary

Manitoba – prowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Ontario, od zachodu z Saskatchewan, od północy z terytorium Nunavut oraz na południu ze stanami USA Minnesota i Dakota Północna. Największym miastem prowincji i zarazem jej stolicą jest Winnipeg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozzłoszczeni radni miejscy naskakiwali w środę zarówno na rząd Manitoby jak i władze Kanady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãɲiˈtɔba, AS: mãńitoba

Wiktionary


manitou

[czytaj: manitu] tajemnicza, magiczna siła uosabiająca zjawiska przyrody, występująca w wierzeniach Indian Ameryki Północnej; manitu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • manitou (manitu) – siła nadprzyrodzona w wierzeniach Lisów
  • Manitou – cykl horrorów autorstwa Grahama Mastertona
  • Manitou – powieść, horror autorstwa Grahama Mastertona
  • Manitou – producent klasy amortyzatorów do rowerów
  • Manitou BF – francuski producent maszyn budowlanych i rolniczych
  • Manitou – jezioro na wyspie Manitoulin w Kanadzie
  • Manitou – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Hopkins
  • Manitou – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Tillman
  • Manitou (ang. Manitou Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail

Wikipedia


manitu

tajemnicza, magiczna siła uosabiająca zjawiska przyrody, występująca w wierzeniach Indian Algonkinów; manitou, Manitu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) rel. według wierzeń Indian północnoamerykańskich: nadprzyrodzona siła przenikająca całą przyrodę

Wiktionary

Ma

Wikipedia


maniurka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraków. dziewczyna

Wiktionary


maniusia

zdrobnienie od: Maria (imię żeńskie)


SJP.pl


maniusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maniusi lub z nią związany


SJP.pl


maniuś

zdrobnienie od: Maria (imię żeńskie)


SJP.pl


manizm

kult duchów osób zmarłych


SJP.pl

Manizm (łac. "manes" – dusze przodków).

Termin ten został wprowadzony do religioznawstwa przez H. Spencera, który traktował go jako praźródło wszelkiej religii oraz jako formę religii pierwotnej.

Manizm jest składową częścią każdego systemu wierzeniowego. Zawiera on w sobie trzy idee, które tworzą nową jakość, pomimo iż zostały wytworzone w różnych okolicznościach i mające swe specyficzne źródła.

Wikipedia


manić

dawniej: mamić;
1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. omanić, zmanić)

 (1.1) łow. wabić ptaki podczas łowów na nie

 (1.2) daw. przedstawiać coś w nieprawdziwym, złudnym świetle, by kogoś zmylić, skusić lub oszukać

czasownik zwrotny niedokonany manić się (dk. omanić się, zmanić się)

 (2.1) być manionym

Wiktionary

Manić (cyr. Манић) – wieś w Serbii, w mieście Belgrad, w gminie miejskiej Barajevo. W 2011 roku liczyła 560 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myśliwi manili kaczki, aby się zbliżyły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mamić, zwodzić

Wiktionary


mankala

gra popularna w Afryce, Azji Płd i Ameryce Łacińskiej; wari


SJP.pl

Mankala – grupa gier o charakterze przede wszystkim liczbowym.

Wikipedia


mankamencik

zdrobnienie od: mankament


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od mankament

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie mankament, lecz tylko mały mankamencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mankament m.

Wiktionary


mankament

usterka, wada, brak czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wada, błąd jakiegoś przedmiotu; także uchybienie, usterka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten obiektyw ma drobny mankament w postaci małej rysy na soczewce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãŋˈkãmɛ̃nt, AS: mãŋkãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. mankamencik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wada, defekt, skaza

Wiktionary


mankiecik

zdrobnienie od: mankiet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od mankiet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mankiet mrz.

Wiktionary


mankiet

1. zakończenie rękawa, nogawki u spodni lub skarpetki w kształcie odwiniętego paska;
2. nakładka na trzonie wiosła;
3. gumowy krążek na wiośle kajaka;
4. środowiskowo: opaska ciśnieniomierza medycznego, zakładana na nadgarstek lub ramię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę

 (1.2) element wiosła oparty o dulkę

 (1.3) element na wiośle chroniący ręce wiosłującego przed spływającą wodą

Wiktionary

Mankiet – dekoracyjne zakończenia rękawów, nogawek spodni, skarpetek lub cholew butów, w formie przyszytego lub odwiniętego paska. W XVI–XVIII wieku mankiety pełniły głównie funkcję ozdobną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poniżej dłoni widać było na suchych gnatach dwa brudne mankiety z ordynarnymi spinkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋʲcɛt, AS: mãŋʹḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mankiecik mrz.

Wiktionary


mankietowy

→ mankiet


SJP.pl

Patrz:

mankiet

mankiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Mankiewicz
  • Czesław Mankiewicz
  • Herman Jacob Mankiewicz
  • Joseph Leo Mankiewicz
  • Lech Mankiewicz
  • Piotr Mankiewicz

Wikipedia


mankini

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rodzaj ekstrawaganckiego męskiego stroju plażowyażowego z szelkami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãŋʲˈcĩɲi, AS: mãŋʹḱĩńi

Wiktionary


manko

niedobór pieniędzy lub towarów w sklepie przy porównaniu stanu rzeczywistego z danymi księgowymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekon. hand. niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;

Wiktionary

Manko – nieusprawiedliwiony bądź zawiniony brak towarów lub pieniędzy w kasie danego przedsiębiorstwa. Taka sytuacja może powstać we wszystkich ogniwach łańcucha handlowego i może obciążać materialnie pracownika, jeżeli brak został spowodowany przez jego zawinione działanie oraz może wiązać się z pociągnięciem go do odpowiedzialności karnej, jeżeli popełnił przy tym przestępstwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co miesiąc nasz premier z Gdańska robi manko na 5 miliardów złotych.

 (1.1) Hania spowodowała manko, które będzie musiała pokryć z własnej kieszeni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãŋkɔ, AS: mãŋko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mankowicz mos., mankowiczka ż.

Wiktionary


mankowicz

osoba, która spowodowała manko


SJP.pl


mankowiczka

kobieta, która spowodowała manko


SJP.pl


mankowski

nazwisko


SJP.pl


mankozeb

sól kwasu etylenobistiokarbaminowego


SJP.pl


manks

rasa kotów bezogonowych z wyspy Man


SJP.pl


mankulija

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zgryzota, smutek

Wiktionary


manlet

potocznie: niski mężczyzna


SJP.pl


manlicher

typ austro-węgierskiego karabinu powtarzalnego; Mannlicher


SJP.pl


mann

1. drobna, łatwostrawna kasza; grysik
2. wieloletnia roślina zielna z rodziny traw
3. gatunek porostu
4. odchody pluskwiaka żyjącego na tamaryszku
5. sok zakrzepły na powierzchni uszkodzonych pędów drzew i krzewów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mann – rzeka
  • Mann – lombardzka nazwa gminy Manno
  • Mann – amerykański raper oraz autor tekstów piosenek
  • Aimee Mann – amerykańska gitarzystka
  • Anthony Mann – amerykański reżyser filmowy, producent i aktor
  • Erika Mann – aktorka i pisarka niemiecka, córka Thomasa
  • Franciszka Mann – polska tancerka
  • Heinrich Mann – niemiecki pisarz, brat Thomasa
  • Klaus Mann – niemiecki pisarz, syn Thomasa
  • Kazimierz Mann – polski artysta plastyk, brat Romana i Tadeusza, ojciec Wojciecha
  • Murray Gell-Mann – amerykański fizyk, laureat nagrody Nobla z fizyki
  • Merlin Mann – amerykański publicysta i blogger

Wikipedia


manna

1. drobna, łatwostrawna kasza; grysik
2. wieloletnia roślina zielna z rodziny traw
3. gatunek porostu
4. odchody pluskwiaka żyjącego na tamaryszku
5. sok zakrzepły na powierzchni uszkodzonych pędów drzew i krzewów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. kulin. kasza manna

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Glyceria|R.Br.|ref=tak., rodzaj roślin trawiastych z rodziny wiechlinowatych;

 (1.3) bot. roślina trawiasta z rodzaju manna (1.2)

 (1.4) bot. spoż. jadalne nasiona niektórych mann (1.3)

 (1.5) bot. spoż. jadalne grudki krzepnącego soku wydzielanego przez rośliny z gatunku jesion mannowy i tamaryszek francuski

 (1.6) mykol. spoż. jadalna plecha grzybów z gatunku misecznica jadalna

 (1.7) bibl. pokarm z nieba, który Bóg zsyłał Izraelitom przez 40 lat na pustyni;

 (1.8) przen. niespodziewany przypływ bogactwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Manna – starożytna kraina na Bliskim Wschodzie
  • manna – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych
  • manna biblijna
  • manna – krzepnący sok niektórych roślin
  • manna – określenie plechy misecznicy jadalnej
  • kasza manna – zbożowy produkt spożywczy
  • operacja Manna – brytyjska operacja wojskowa w Grecji w 1944 roku
  • operacja Manna – brytyjska humanitarna operacja wojskowa w Holandii w 1945 roku
  • Manna – film z 2006 roku
  • Manna – film z 2008 roku
  • mannan
  • Manannan

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãnːa, AS: mã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mannowiec m., mannan m., mannoza ż.

 przym. mannowy, mannozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grysik, kasza manna, kaszka manna

Wiktionary


mannan

biopolimer pochodzenia roślinnego zbudowany z cząsteczek mannozy


SJP.pl

Mannan – rodzaj polisacharydów pochodzenia roślinnego zbudowanych z reszt mannozy. Mannan w ostatnim etapie biosyntezy streptomycyny indukuje działanie streptymycynazy - enzymu rozkładającego streptomycynę B (produkt uboczny) do streptomycyny A (pożądany produkt - antybiotyk).

Wikipedia


mannanowy

→ mannan


SJP.pl

Patrz:

mannan

manneczka

manneczka łękowata - roślina zbożowa i pastewna z rodziny traw; uprawiana w środkowej i wschodniej Afryce, Indiach, Chinach, Japonii i na Malajach; proso afrykańskie


SJP.pl


mannerheim

Ma

Wikipedia


mannheim

[czytaj: manhajm] miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Wiktionary

Mannheim (wym. "MAF:",) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, siedziba regionu Rhein-Neckar. Leży u ujścia Neckaru do Renu, na wysokości 97 m n.p.m., ok. 70 km na południe od Frankfurtu nad Menem, naprzeciwko Ludwigshafen am Rhein, z którym między innymi tworzy jeden organizm miejski i przemysłowy. Liczy 315 554 mieszkańców (31 grudnia 2022), powierzchnia miasta wynosi 144,9 km².

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mannheimczyk mos., mannheimka ż.

 przym. mannheimski

Wiktionary


mannheimczyk

mieszkaniec Mannheimu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mannheimu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mannheim mrz.

:: fż. mannheimka ż.

 przym. mannheimski

Wiktionary


mannheimka

mieszkanka Mannheimu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mannheimu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mannheim mrz.

:: fm. mannheimczyk mos.

 przym. mannheimski

Wiktionary


mannheimski

dotyczący Mannheimu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mannheimem (miastem w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mannheim mrz., mannheimczyk mos., mannheimka ż.

Wiktionary


mannia

rodzaj mszaków z rzędu porostnicowców


SJP.pl


mannica

drobnokępkowa roślina z rodziny traw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. trawa występująca w strefie klimatu umiarkowanego i arktycznego obu półkul;

Wiktionary

Ma

Wikipedia


mannit

krystaliczny alkohol sześciowodorotlenowy, używany do wyrobu żywic syntetycznych i materiałów wybuchowych; mannitol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) bot. biochem. organiczny związek chemiczny, alkohol cukrowy występujący w roślinach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mannitol

Wiktionary


mannitol

krystaliczny alkohol sześciowodorotlenowy, używany do wyrobu żywic syntetycznych i materiałów wybuchowych; mannit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. wzór chemiczny|C6H14O6., organiczny związek chemiczny, alkohol cukrowy występujący w roślinach;

Wiktionary

Mannitol, mannit – organiczny związek chemiczny, polihydroksylowy alkohol cukrowy. Występuje w formie dwóch enancjomerów, oznaczanych zwyczajowo jako i. Stanowi bogate źródło przyswajalnego węgla i dlatego jest dodawany do podłoży hodowlanych (np. podłoże Chapmana służące izolacji i identyfikacji bakterii z rodzaju "Staphylococcus").

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) mannit

Wiktionary


mannlicher

typ austro-węgierskiego karabinu powtarzalnego; Manlicher


SJP.pl


mannowski

dotyczący twórczości Tomasza Manna


SJP.pl


mannowy

przymiotnik od: manna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący manny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manna ż.

Wiktionary


mannoza

monosacharyd wchodzący w skład gum i śluzów roślinnych oraz hemiceluloz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. cukier prosty występujacy w roślinach trawiastych z rodzaju manna, niektórych owocach i warzywach i roślinach strączkowych;

Wiktionary

Mannoza – organiczny związek chemiczny z grupy aldoheksoz, rzadko występujący w stanie wolnym w przyrodzie, częściej w postaci glikoprotein i glikolipidów. Najbardziej rozpowszechniony jest w postaci jego polimerów – mannanów, które występują w hemicelulozach (m.in. w krasnorostach i w nasionach palmy słoniorośli) oraz śluzach roślinnych (m.in. w nasionach kosaćcowatych i bulwach storczykowatych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. manna ż.

Wiktionary


mano

ręka - określenie występujące w terminach wykonawczych, nakazujących użycie w grze instrumentalnej prawej lub lewej ręki, bądź wskazujących na ile rąk przeznaczony jest utwór


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mano – miejscowość i gmina
  • Mano – dawna miejscowość na wyspie Sado
  • Mano – miasto
  • Mano – rzeka
  • Mano – piłkarz grający w reprezentacji Mozambiku
  • mano – gest
  • Mano – grupa etniczna w Afryce Zachodniej
  • Mano – jeden z pseudonimów używanych przez Mustafę Greblleshiego
  • Manno

Wikipedia


manograf

urządzenie optyczne do sporządzania wykresów ciśnienia w silnikach szybkoobrotowych


SJP.pl


manola

dawny taniec hiszpański


SJP.pl


manolo

przydomek Manuel Cáceresa Artesero


SJP.pl

Manolo lub Manolo, el del bombo, właśc. Manuel Cáceres Artesero (ur. 15 stycznia 1949 w Ciudad Real, zm. 1 maja 2025 w Vila-real) – hiszpański kibic drużyny Valencia CF i piłkarskiej reprezentacji Hiszpanii, uważany za najbardziej znanego na świecie kibica piłki nożnej.

Wikipedia


manometr

przyrząd do pomiaru ciśnienia cieczy, pary, gazu, np. barometr; ciśnieniomierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd do mierzenia ciśnienia;

Wiktionary

Manometr (z gr.) – przyrząd do pomiaru ciśnienia względem ciśnienia otoczenia (to go odróżnia od barometru), zazwyczaj ciśnienia atmosferycznego. Określenie jest też używane w szerszym zakresie jako każdy przyrząd do pomiaru ciśnienia (ciśnieniomierz).

Podział przyrządów do pomiaru ciśnienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Manometr w naszej kotłowni pokazuje zbyt wysokie ciśnienie pary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɔ̃mɛtr̥, AS: mãnõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manometryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciśnieniomierz m.

Wiktionary


manometria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. dział techniki zajmujący się pomiarami ciśnienia

Wiktionary


manoreksja

potocznie: anoreksja u mężczyzn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. anoreksja u mężczyzn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Manoreksja jest to rodzaj anoreksji występujący u mężczyzn. W ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowań na jadłowstręt psychiczny wśród mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manorektyk m.

Wiktionary


manorektyk

mężczyzna cierpiący na jadłowstręt; anorektyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. psych. mężczyzna cierpiący na manoreksję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manoreksja ż.

Wiktionary


manosfera

internetowe środowisko skupione wokół męskich spraw i problemów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. nieformalna sieć blogów, forów internetowych i stron WWW, skupiających się na kwestiach związanych z mężczyznami i męskością, często toksyczna i interpretowana jako przejaw maskulinizmu;

Wiktionary

Manosfera (ang. "manosphere") – androsfera, nieformalna sieć blogów, forów internetowych i stron internetowych, które skupiają się na kwestiach relacji międzypłciowych i zagadnień związanych z mężczyznami i męskością. Przez niektóre środowiska jest ona interpretowana jako maskulinizm, tj. męski odpowiednik feminizmu lub sprzeciw wobec niego. Wspólne tematy obejmują równouprawnienie i prawa mężczyzn, prawa ojców i MGTOW; samodoskonalenie; antyfeminizm; męskie ofiary przemocy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) androsfera

Wiktionary


manowakuometr

przyrząd do pomiaru nadciśnienia i podciśnienia


SJP.pl


manowce

1. teren bez wyznaczonej drogi, trudny do przebycia; bezdroża, wertepy;
2. mało znany obszar czegoś, w którym łatwo można się pomylić, np. manowce życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. bezdroża lub prowadzące donikąd rzadko używane i trudne do przebycia drogi

 (1.2) książk. przen. sytuacje, które prowadzą do wynaturzeń lub stwarzają inne podobne niebezpieczeństwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnɔft͡sɛ, AS: mãnofce

Wiktionary


manowiec

dawniej: błędna droga; dziś tylko w liczbie mnogiej (manowce): błędne drogi; bezdroża, wertepy


SJP.pl


manowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Manowo (niem. "Manow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Manowo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Manowo. Po reformie jest siedzibą gminy Manowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do woj. koszalińskiego.

Wikipedia


manowski

przymiotnik od: Manowo


SJP.pl


manqué

[czytaj: mąKE] z francuskiego: wybrakowany, nieudany, niedoszły (zwykle o artyście)


SJP.pl


manresa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Hiszpanii:

Wiktionary

Manresa – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, w regionie Katalonia, na północny zachód od Barcelony.

Po pielgrzymce na Montserrat w jaskini w pobliżu Manresy spędził kilka miesięcy św. Ignacy Loyola. Miasto jest ośrodkiem pielgrzymkowym, a jego nazwa ma znaczenie w symbolice duchowości ignacjańskiej.

Wikipedia


mans

członek ludu zamieszkującego zachodnią Syberię; Woguł (dawniej)


SJP.pl


mansard

1. wysunięte poddasze z oknem i osobnym daszkiem; facjata, facjatka;
2. pomieszczenie na poddaszu; facjata, facjatka;
3. dach łamany o niższej części bardziej pochyłej niż górna; dach mansardowy


SJP.pl


mansarda

1. wysunięte poddasze z oknem i osobnym daszkiem; facjata, facjatka;
2. pomieszczenie na poddaszu; facjata, facjatka;
3. dach łamany o niższej części bardziej pochyłej niż górna; dach mansardowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym;

 (1.2) archit. dach zbudowany z dwóch części, którego niższa część jest mocniej nachylona niż wyższa

Wiktionary

Zobacz też: dach mansardowy oraz film pt. "Mansarda".

Mansarda (facjata, facjatka) – pomieszczenie mieszkalne znajdujące się w kondygnacji strychowej, wydzielone z niej ścianami, które przenikając przez połać dachu formują nadbudowę nad koronującym gzymsem budynku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na piętrze była mała mansarda.

 (1.1) Jeszcze zdążymy tanio wynająć małą mansardę (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãw̃ˈsarda, AS: mãũ̯sarda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansardka ż.

 przym. mansardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddasze, facjatka

 (1.2) dach mansardowy

Wiktionary


mansardka

zdrobnienie od: mansarda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. mansarda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansarda ż.

 przym. mansardowy

Wiktionary


mansardowy

przymiotnik od: mansarda


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) archit. związany z mansardą, dotyczący mansardy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Budowla jest przykryta dachem mansardowym, czyli dwuspadowym, którego kąt został zwiększony na połowie długości, zwykle symetrycznie po obydwu stronach.

 (1.1) Moje okna wychodziły na podwórze, ale mieszkanie znajomka patrzyło na ulicę już bardzo wysoko, bo było mansardowe, i żeby zobaczyć samą ulicę, trzeba było bardzo wychylić się, po prostu karkołomnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãw̃sarˈdɔvɨ, AS: mãũ̯sardovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansarda ż., mansardka ż.

Wiktionary


mansart

[czytaj: manSAR] nazwisko


SJP.pl


mansfield

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mansfield – miasto w stanie Wiktoria
  • Mansfield – miasto w hrabstwie Nottinghamshire, w Wielkiej Brytanii
    • Mansfield – dystrykt hrabstwa Nottinghamshire (Anglia)
  • Mansfield – miejscowość w East Ayrshire (Szkocja)
  • Mansfield – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Scott
  • Mansfield – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Tolland
  • Mansfield – jednostka osadnicza w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brown
  • Mansfield – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Newton
  • Mansfield – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Piatt
  • Mansfield – miasto w stanie Luizjana, w parafii De Soto
  • Mansfield – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Bristol
  • Mansfield – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Wright

Wikipedia


mansja

mieszkanie i utrzymanie w klasztorze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanie i utrzymanie w klasztorze

Wiktionary


mansjon

w teatrze średniowiecznym: budka o ażurowych ścianach, mająca imitować miejsce rozgrywania się akcji dramatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) teatr. stała część sceny teatru średniowiecznego, gdzie rozgrywała się przez określony czas akcja sztuki

Wiktionary

Mansjon – stała (niezmienna podczas trwania sztuki), konwencjonalna struktura sceniczna. Elementy urządzenia sceny (tzw. Scena symultaniczna) jakich używano głównie we Francji, przy wystawianiu sztuk średniowiecznych czy renesansowych do reprezentowania miejsca, gdzie dana akcja się rozgrywa, np. pałac, jaskinia, sąd.

Wikipedia


mansjonaria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kośc. hospicjum dla mansjonarzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fronton mansjonarii ozdobiony jest trójkątnym tympanonem z płaskorzeźbą Chrystusa Salvadora.

 (1.1) Przed mansjonarią usytuowana jest studnia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansjonariusz m., mansjonarz m.

 przym. mansjonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom mansjonarski, dom wikariuszy

Wiktionary


mansjonariusz

wikary przy kościele katedralnym lub kolegialnym; mansjonarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. kośc. zob. mansjonarz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy naszej kolegiacie nigdy nie ustanawiano mansjonariuszów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansjonaria ż.

 przym. mansjonarski

Wiktionary


mansjonarski

przymiotnik

 (1.1) związany z mansjonarzem, dotyczący mansjonarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Długosz zatrzymał się w domu mansjonarskim przy katedrze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansjonariusz m., mansjonarz m., mansjonaria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikariuszowski

Wiktionary


mansjonarz

wikary przy kościele katedralnym lub kolegialnym; mansjonariusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. kośc. katolicki duchowny beneficjent przy ważniejszym kościele;

 (1.2) kośc. ksiądz wikariusz przy katedrze lub kolegiacie

Wiktionary

Mansjonarz, mansjonariusz (łac. "maneo" – zostaję) – w hierarchii kościelnej kapłan niższej rangi, wikariusz, bez obowiązków kościelnych, który z tytułu zapewnionego utrzymania był zobowiązany przebywać na miejscu i pełnić wyznaczone funkcje duszpasterskie i liturgiczne przy katedrach, kolegiatach i znaczniejszych parafiach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy naszej kolegiacie nigdy nie ustanawiano mansjonarza.

 (1.2) Po dzwonku zobaczyliśmy mansjonarza w zielonym ornacie z dwoma ministrantami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mansjonaria ż.

 przym. mansjonarski

Wiktionary


mansjonowy

przymiotnik od: mansjon


SJP.pl


mansowie

naród ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię; Wogułowie (dawniej)


SJP.pl

Mansowie (dawniej „Wogułowie”, w staroruskich kronikach „Jugrowie”, nazwa własna "Mańś" lub "Moańś") – naród ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię pomiędzy Uralem a rzeką Ob. Posługują się językiem mansyjskim, należącym do języków ugryjskich, oraz – coraz częściej – językiem rosyjskim.

Wikipedia


mansplaining

[czytaj: mansplejning] potocznie: objaśnianie czegoś przez mężczyznę kobiecie w sposób protekcjonalny, zakładające brak wiedzy i kompetencji rozmówczyni


SJP.pl

Mansplaining ( man „mężczyzna”, explaining „wyjaśnianie”) – potoczne określenie czynności objaśniania czegoś w sposób protekcjonalny i deprecjonujący rozmówcę. Z reguły odnosi się do tłumaczenia czegoś kobiecie przez mężczyznę. Po polsku termin bywa tłumaczony jako „panjaśnienie” i „tłumaczyzm”.

Wikipedia


manswet

imię męskie


SJP.pl

Manswet – imię męskie pochodzące od łacińskiego przymiotnika "mansuetus" (łagodny, miły).

Wikipedia


mansyjka

członkini ludu mieszkającego w Rosji, dawniej Wogułowie


SJP.pl


mansyjski

język mansyjski - język z grupy ugryjskiej zaliczany do uralskiej rodziny językowej, najbliżej spokrewniony z językiem chantyjskim i węgierskim


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mansami, dotyczący Mansów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język mansyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mans mos.. Mansyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wogulski

 (2.1) wogulski

Wiktionary


manszet

dawniej, regionalnie: mankiet - zakończenie rękawa, nogawki u spodni lub skarpetki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. mankiet

Wiktionary


manszeta

1. opaska zakładana pacjentowi na rękę lub nogę w czasie zabiegu;
2. w szermierce: uderzenie przeciwnika w spód ręki;
3. pierścień lub opaska z elastycznego materiału, stosowane do uszczelnienia tłoków, cylindrów i rur; natłoczka


SJP.pl


manszetka

zdrobnienie od: manszeta


SJP.pl


manta

duża ryba płaszczkokształtna; diabeł morski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Manta birostris|Walbaum|ref=tak., gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej, największy przedstawiciel rodziny mantowatych;

 (1.2) icht. ryba z gatunku manta (1.1)

 (1.3) etn. folk. element hiszpańskiego stroju ludowego, rodzaj okrycia;

 (1.4) mot. samochód marki Opel;

 (1.5) kulin. pierożek w kształcie sakiewki nadziewany mięsem lub jarzynami, gotowany na parze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • manta (Manta birostris) – jedna z największych ryb oceanu
  • Manta – rodzaj ryb z rodziny orleniowatych
  • Manta – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Manta – miejscowość w Kolumbii
  • Manta – miasto w Ekwadorze, w Manabí
  • Manta – kanton w Ekwadorze, w Manabí
  • manta – element hiszpańskiego stroju ludowego
  • Manta – potwór Xany
  • Alexandru Manta – rumuński rugbysta
  • Jezioro Manta – największe jezioro Mołdawii
  • Manta S.A. – polskie przedsiębiorstwo importujące sprzęt komputerowy, RTV i AGD z ChRL na rynek polski
  • Opel Manta – samochód osobowy produkowany przez niemiecką firmę Opel

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czasem można spotkać manty na głębszych wodach.

 (1.2) Sfilmowano mantę, która prosiła nurków o pomoc.

 (1.3) W zależności od regionu manta miała odmienną kolorystykę i typ zdobienia.

 (1.4) Adolfik rozwalił nową mantę na autostradzie pod Kolonią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãnta, AS: mãnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) diabeł morski

 (1.2) diabeł morski

Wiktionary


mantegna

[czytaj: manteńja] nazwisko, np. Andrea Mantegna (1431-1506), włoski malarz, prekursor miedziorytu


SJP.pl


mantel

dawniej, dziś gwarowo: płaszcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. płaszcz

 (1.2) góry. płaszcz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mantel – dzielnica gminy Hohenthann w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Landshut
  • Mantel – gmina targowa w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neustadt an der Waldnaab
  • Mętno
  • Feliks Mantel – polski adwokat
  • Hilary Mantel – brytyjska pisarka
  • Joanna Mantel-Niećko – polska orientalistka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak się już najemy i napijemy, musisz iść do domu się umyć i spakować, i przygotować porządne lompy, znaczy ancug, mantel i kapelutek, tak jak do kościoła.

Wiktionary


mantella

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) herp. nazwa systematyczna|Mantella|ref=tak., rodzaj bezogonowych płazów;

Wiktionary

Mantella – rodzaj płazów bezogonowych z podrodziny Mantellinae w rodzinie mantellowatych (Mantellidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mantellowate nmos.

Wiktionary


mantelzak

dawniej: tłumok podróżny; tobołek, zawiniątko


SJP.pl

Mantelzak (z niem. "Mantelsack", "worek na płaszcz") – specjalnego kształtu (przeważnie tulei) pojemnik troczony do tylnego łęku siodła wojskowego w XVIII i XIX wieku. Wykonywany był zazwyczaj z sukna w barwach munduru lub jego wyłogów. W okresie wojen napoleońskich stały element wyposażenia wszystkich oddziałów konnicy armii wszystkich walczących stron (poza rosyjską).

Wikipedia


manteuffel

[czytaj: mantojfel] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Manteuffel – herb szlachecki
  • – pomorski ród szlachecki
  • – ród szlachecki Niemców bałtyckich
  • Christian Medardus Manteuffel – pseudonim pisarza i poety (ur. 1938)
  • Edward Manteuffel-Szoege (1908-1940) – artysta malarz, grafik
  • Edwin von Manteuffel (1809-1885) – oficer, feldmarszałek pruski
  • Erazm von Manteuffel (1480-1544) – biskup kamieński
  • Ernst Christoph von Manteuffel (1676-1749) – dyplomata saski
  • Gustaw Manteuffel (1832-1916) – etnolog polski
  • Hasso von Manteuffel (1897-1978) – oficer, generał niemiecki
  • Henryk Manteuffel (1944-2013) – polski ekonomista
  • Ignacy Manteuffel (1875-1927) – polski działacz państwowy

Wikipedia


mantikora

legendarny potwór o ciele lwa z ludzką głową i ogonem skorpiona; mantykora


SJP.pl


mantinea

miasto-państwo w starożytnej Grecji; Mantineja, Mantynea


SJP.pl


mantineja

miasto-państwo w starożytnej Grecji; Mantinea, Mantynea


SJP.pl


mantliczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. płaszczyk

Wiktionary


manto

potocznie:
1. bicie, lanie; wciry, łomot;
2. pogrom przeciwnika w meczu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. bicie, lanie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: manta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już pod barem spuścili mu manto i pognali przez pole.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. wpierdziel

Wiktionary


mantolet

strój bez rękawów, zakładany na komżę i rokietę przez biskupów i prałatów


SJP.pl

Mantolet (z języka wł. "mantelletta"):

Wikipedia


mantowate

podrodzina morskich ryb z rodziny orleniowatych


SJP.pl

Mantowate, diabły morskie (Mobulidae) – rodzina morskich ryb chrzęstnoszkieletowe z rzędu orleniokształtnych (Myliobatiformes), czasami traktowana jako podrodzina w obrębie orleniowatych (Myliobatidae). Zaliczane do niej gatunki są jedynymi kręgowcami o 3 parach funkcjonalnych kończyn. W zapisie kopalnym znane są z późnej kredy. Mają niewielkie znaczenie gospodarcze.

Wikipedia


mantowaty

o cechach mantowatych (podrodzina ryb)


SJP.pl


mantra

1. część Wed zawierająca formułę magiczną, pouczenie lub modlitwę, używana w rytuałach ofiarnych; hymn wedyjski;
2. zaklęcie, formuła magiczna;
3. wielokrotnie powtarzana formuła; śpiewka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wedyjski hymn lub modlitwa

 (1.2) rel. wielokrotnie powtarzana rytualna formuła magiczna stosowana w niektórych odmianach hinduizmu lub buddyzmu

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmãntra, AS: mãntra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantryczność ż.

Wiktionary


mantrajana

kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w II wieku n.e. z tradycji mahajany i pielęgnował ideał bodhisattwy; wadżrajana; tantrajana; buddyzm tantryczny


SJP.pl


mantrować

wypowiadać mantrę lub mantry


SJP.pl


mantrowy

→ mantra; mantryczny


SJP.pl


mantryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest mantryczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantra ż.

 przym. mantryczny

 przysł. mantrycznie

Wiktionary


mantryczny

→ mantra; mantrowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. dotyczący mantry, mający cechy mantry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantryczność ż.

Wiktionary


mantua

miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii; stolica prowincji Mantua (1.2);

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona na północy kraju, w Lombardii;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mantuę uważano za klucz do północnych Włoch i dlatego co jakiś czas narażona była na ataki ze strony przeciwnika.

 (1.1) Mantua wyróżnia się brukiem z rzecznych okrąglaków, wspaniałym kompleksem pałacowym Gonzagów i okrągłym kościołem San Lorenzo z 1082 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mantuańczyk mos., mantuanka ż.

 przym. mantuański

Wiktionary


mantuanka

mieszkanka Mantui (miasta we Włoszech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mantui

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mantua ż.

:: fm. mantuańczyk mos.

 przym. mantuański

Wiktionary


mantuańczyk

mieszkaniec Mantui (miasta we Włoszech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mantuy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z obawy przed oblężeniem zamożniejsi mantuańczycy opuścili miasto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mantua ż.

:: fż. mantuanka ż.

 przym. mantuański

Wiktionary


mantuański

przymiotnik od: Mantua


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mantuą, dotyczący Mantui

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z innych koni ras zachodnich znano w Polsce konie mantuańskie, neapolitańskie i inne rasy pochodzące z Włoch.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mantua ż., mantuańczyk mos., mantuanka ż.

Wiktionary


mantyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. lud. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ciemna kurtka w stroju jabłonkowskim

Wiktionary


mantyczyć

zrzędzić, nudzić, marudzić; mantykować


SJP.pl


mantyk

1. przepowiadanie przyszłości;
2. potocznie: kobieta zgryźliwa, marudna;
3. dawniej: torba żebracza


SJP.pl


mantyka

potocznie: człowiek nudny, zrzędny; zrzęda, tetryk, dziwak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. zob. wróżbiarstwo.

 (1.2) daw. uczn. stud. matematyka

 (1.3) przest. torba żebracza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. mężczyzna nudny, marudny, zrzędliwy

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

 rzecz. mantyk mos.

 czas. mantyczyć ndk., mantykować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiadanie, wróżbiarstwo

 (2.1) zrzęda, ciemięga, maruda

Wiktionary


mantykora

legendarny potwór o ciele lwa z ludzką głową i ogonem skorpiona; mantikora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitgr. potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

Wiktionary

Mantykora lub Mantikora – legendarny, mityczny potwór podobny do Sfinksa oraz chimery. Wyobrażana jest jako lew z głową człowieka, skrzydłami smoka lub nietoperza oraz ogonem skorpiona. Według legend ogon mantykory zawierać miał silną truciznę, która zabijała w kilka chwil. Atakowała nim z ukrycia i pożerała zabitych ludzi w całości.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. mantikora

Wiktionary


mantykować

zrzędzić, nudzić, marudzić; mantyczyć


SJP.pl


mantyla

mantylka;
1. lekki szal z czarnej lub białej koronki, część narodowego stroju Hiszpanek
2. dawna, krótka peleryna kobieca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. etn. rodzaj welonu lub szala zarzucanego na głowę i ramiona, wykonana z koronki lub cienkiego jedwabiu, noszonego tradycyjnie przez kobiety w Hiszpanii;

Wiktionary

Mantyla, mantylka, mantilla (z łac. "mantellum" – okrycie) – odmiana welonu lub szala zarzucanego na głowę i ramiona, wykonana z koronki lub cienkiej tkaniny jedwabnej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. mantelinka ż.

Wiktionary


mantylka

mantyla;
1. lekki szal z czarnej lub białej koronki, część narodowego stroju Hiszpanek
2. dawna, krótka peleryna kobieca


SJP.pl


mantylowy

przymiotnik od: mantyla


SJP.pl


mantynea

miasto-państwo w starożytnej Grecji; Mantinea, Mantineja


SJP.pl


mantysa

w matematyce część ułamkowa


SJP.pl


manu

Manu (sanskryt मनु, trl. manu) – praojciec ludzkości i prawodawca w hinduizmie. Manu żyje przez okres jednej manwantary. W czasie jednego dnia Brahmy (jednej kalpy) pojawia się 14 kolejnych "Manu". Manu stoi na straży prawidłowego funkcjonowania wszechświata poprzez określanie obowiązujących w nim praw.

Wikipedia


manual

instrukcja lub podręcznik użytkownika, np. urządzenia, gry komputerowej


SJP.pl

Manual – trik wykonywany na rowerze (najczęściej typu BMX) lub deskorolce. Polega na jeździe z uniesionym przednim kołem bez pedałowania, czym różni się od podobnego triku – wheelie. Istnieje też nose manual, wykonywany na przednim kole, a unoszone jest koło tylne.

Wikipedia


manualik

zdrobnienie od: manuał


SJP.pl


manualistka

→ manualista


SJP.pl

Patrz:

manualista

manualistyczny

→ manualizm


SJP.pl

Patrz:

manualizm

manualiter

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) muz. typ utworu organowego wykonywanego wyłącznie na manuałach (klawiaturze), bez użycia pedału

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmãnuwaˈlʲitɛr, AS: mãnuu̯alʹiter

Wiktionary


manualnie

przysłówek

 (1.1) przy użyciu rąk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powinna być sprawna manualnie, a jej wciąż igła z nitką spadała.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. manualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ręcznie

Wiktionary


manualność

→ manualny


SJP.pl

Patrz:

manualny

manualny

związany z ręką, wykonywany ręcznie (np. masaż manualny); ręczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) obsługiwany za pomocą rąk, nieautomatyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manetka ż.

 przysł. manualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ręczny

Wiktionary


manuał

klawiatura instrumentu wieloklawiaturowego; klawiatura ręczna w organach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. klawiatura ręczna w organach piszczałkowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Organy w Hali Stulecia posiadają pięć manuałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnuwaw, AS: mãnuu̯au̯

Wiktionary


manuałowy

→ manuał


SJP.pl

Patrz:

manuał

manuel

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãˈnuwɛl, AS: mãnuu̯el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Emanuel m.

:: fż. Manuela ż., Emanuela ż.

 przym. manueliński, Manuelowy

Wiktionary


manuela

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Manuel

Wiktionary

Manuela – żeński odpowiednik imienia Manuel, będącego skróconą formą biblijnego imienia Emanuel. Manuela jest skróconą formą imienia Emanuela.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmãnuˈwɛla, AS: mãnuu̯ela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manuel mos.

Wiktionary


manueliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Manueli lub z nią związany


SJP.pl


manuelostwo

Manuel z małżonką; Manuelowie


SJP.pl


manuelowie

imię męskie


SJP.pl


manuelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Manuela lub z nim związany


SJP.pl


manufaktura

1. wczesnokapitalistyczna forma produkcji oparta na podziale pracy i technice ręcznej;
2. przedsiębiorstwo przemysłowe oparte na takiej formie produkcji, niebędące już warsztatem rzemieślniczym, a jeszcze nie fabryką;
3. dawniej: praca rękodzielnicza; rękodzielnictwo, rękodzieło;
4. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: wyroby przemysłu tekstylnego; tkaniny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;

Wiktionary

Manufaktura ( manus- „ręka”, manufactura „rękodzieło”) – zakład skupiający rzemieślników jednej lub więcej specjalności. Manufaktury umożliwiały podział pracy, doskonalenie narzędzi i specjalizację, przyczyniając się do zwiększenia wydajności pracy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. manufakturzysta mos.

:: zdrobn. manufakturka ż.

 przym. manufakturowy

 przysł. manufakturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warsztat

Wiktionary


manufakturowy

przymiotnik od: manufaktura


SJP.pl


manufakturzysta

właściciel manufaktury; przemysłowiec; fabrykant


SJP.pl


manufakturzystka

→ manufakturzysta


SJP.pl

Patrz:

manufakturzysta

manuka

australijski krzew z rodziny mirtowatych, roślina miododajna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Leptospermum scoparium|ref=tak., krzew z rodziny mirtowatych pochodzący z Nowej Zelandii i południowo-wschodniej Australii

Wiktionary

Ma

Wikipedia


manul

gatunek małego drapieżnego ssaka z podrodziny kotów; manul stepowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Manule polują na szczekuszki.

Wiktionary


manumissio

w starożytnym Rzymie:
a) wyzwolenie niewolnika spod władzy pana;
b) zrzeczenie się władzy nad członkiem rodziny;
c) wyzwolenie się spod czyjejś władzy


SJP.pl


manuskrypcik

zdrobnienie od: manuskrypt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od manuskrypt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manuskrypt m.

Wiktionary


manuskrypt

1. rękopis;
2. tekst maszynowy lub odręczny przygotowany do druku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bibliot. liter. dzieło napisane odręcznie;

 (1.2) poligr. tekst (maszynopis lub rękopis) przygotowany do druku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • manuskrypt – w naukach historycznych rękopis będący zabytkiem piśmiennictwa
  • manuskrypt – w terminologii wydawniczej rękopis lub maszynopis, przygotowany do rozpoczęcia procesu składu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mãˈnuskrɨpt, AS: mãnuskrypt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. manuskrypcik m.

 przym. manuskryptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rękopis

Wiktionary


manuskryptowy

przymiotnik od: manuskrypt


SJP.pl


manuszewski

nazwisko


SJP.pl


manx

język należący do grupy celtyckiej, używany do niedawna na wyspie Man; man, język mański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język celtycki używany na Wyspie Man;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obecnie język manx można uznać za język wymarły lub przynajmniej bliski wymarciu, podejmuje się jednak próby jego odrodzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãŋks, AS: mãŋks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mański

Wiktionary


many

w średniowieczu: osoba posiadająca dobra na prawie lennym, poddana feudałowi


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) mitrzym. bóstwa będące duchami zmarłych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • many – w mitologii rzymskiej dusze zmarłych
  • Many – miejscowość w województwie mazowieckim
  • Many – miejscowość we Francji
  • Many – miejscowość w USA

Wikipedia


manycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Manyczem, dotyczący Manycza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Manycz mrz.

Wiktionary


manycz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w południowej części Rosji europejskiej, lewy dopływ Donu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Manycz (Zachodni Manycz) – rzeka w południowej części Rosji
  • Wschodni Manycz – rzeka w południowej Rosji przedkaukaskiej
  • Manycz – jezioro przez które przepływa Manycz
  • Mały Manycz – jezioro przez które przepływa Manycz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. manycki

Wiktionary


manygowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|manygować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. manygować ndk.

Wiktionary


manygować

czasownik

 (1.1) reg. pozn. lenić się, marnować czas

 (1.2) reg. pozn. włóczyć się bez celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. manygowanie n.

Wiktionary


manzanilla

białe wytrawne wino hiszpańskie


SJP.pl

Manzanilla – gmina w Hiszpanii, w prowincji Huelva, w Andaluzji, o powierzchni 39,69 km². W 2011 roku gmina liczyła 2270 mieszkańców.

Wikipedia


manżety

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mankiety

Wiktionary


maoista

zwolennik maoizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik maoizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maoiści nepalscy zapowiadają, że czerwona flaga załopoce na Dachu Świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɔˈjista, AS: maoi ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maoizm m.

:: fż. maoistka ż.

 przym. maoistowski

Wiktionary


maoistka

→ maoista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. zwolenniczka maoizmu

Wiktionary

Patrz:

maoista

Powiązane:

 rzecz. maoizm m.

:: fm. maoista m.

 przym. maoistowski

Wiktionary


maoistowski

przymiotnik

 (1.1) polit. związany z maoizmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maoizm m., maoista m., maoistka ż.

Wiktionary


maoistyczny

→ maoizm


SJP.pl

Patrz:

maoizm

maoizacja

wprowadzanie, szerzenie maoizmu - chińskiej wersji marksizmu-leninizmu


SJP.pl


maoizm

doktryna społeczno-polityczna stworzona i realizowana przez Mao Tse-tunga, przywódcę Komunistycznej Partii Chin, chińska wersja marksizmu-leninizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) William E. Griffith już w 1964 r. wyrażał nadzieję, że aczkolwiek maoizm nie zdobył w Europie poważniejszych wpływów, to jednak może on przyczynić się do „rosnącego zróżnicowania" komunizmu europejskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maoista m., maoistka ż.

 przym. maoistowski

Wiktionary


maori

język ze wschodniej podgrupy języków polinezyjskich, używany głównie przez Maorysów zamieszkałych w Nowej Zelandii; język maoryjski


SJP.pl


maoryjski

język ze wschodniej podgrupy języków polinezyjskich, używany głównie przez Maorysów zamieszkałych w Nowej Zelandii; maori


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język maoryjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maorys mos., Maoryska ż., maoryski mrz.

 przym. maoryski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maoryski

 (2.1) maoryski

Wiktionary


maorys

rdzenny mieszkaniec Nowej Zelandii pochodzenia polinezyjskiego


SJP.pl


maorysi

grupa etniczna Nowej Zelandii


SJP.pl

Ma

Wikipedia


maoryska

dotyczący Maorysów, właściwy Maorysom


SJP.pl


maoryski

dotyczący Maorysów, właściwy Maorysom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język maoryski;

Wiktionary

Maoryski (Mohouidae) – monotypowa rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Maorys mos., Maoryska ż., maoryjski mrz.

 przym. maoryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maoryjski

 (2.1) maoryjski

Wiktionary


maoryskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem maoryskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem maoryskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku maoryskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaɔˈrɨskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: maoryskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


map

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|mapa.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MAP – kinazy aktywowane mitogenami (ang. mitogen-activated protein kinases)
  • MAP – średnie ciśnienie tętnicze (ang. mean arterial pressure)
  • MAP – Ministerstwo Administracji Publicznej (31 grudnia 1944 – 28 kwietnia 1950)
  • MAP – Ministerstwo Aktywów Państwowych
  • MAP – protokół telekomunikacyjny z rodziny SS7 używany w sieciach mobilnych (ang. mobile application part)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: map, AS: map

Wiktionary


mapa

obraz powierzchni czegoś (zwykle Ziemi, nieba) przedstawiony w odpowiedniej skali za pomocą ustalonych znaków; także innego rodzaju przedstawienie graficzne, jak np. mapa genetyczna, mapa percepcji itd.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

 (1.2) arkusz papieru, rulon z mapą (1.1)

 (1.3) grykomp. obszar, na którym rozgrywa się akcja danego etapu gry

Wiktionary

Mapa (z mappa – obrus) – graficzny obraz powierzchni Ziemi lub jej części (także nieba lub planety czy innego ciała niebieskiego), wykonywany na płaszczyźnie, w skali, według zasad odwzorowania kartograficznego, przy użyciu umownych znaków graficznych. Mapa stanowi podstawowe narzędzie badań i prezentacji wyników w historii, geografii i geodezji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zapomnieliśmy wziąć mapę i zgubiliśmy się.

 (1.3) Stworzyłem własną mapę do Minecrafta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmapa, AS: mapa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mapnik m., bitmapa ż., mapowanie n., zmapowanie n.

:: zdrobn. mapka ż.

 czas. mapować ndk., zmapować dk.

 przym. mapowy, bitmapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plan, przest. karta

 (1.3) poziom

Wiktionary


mapeciątka

zdrobnienie od: mapet


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mapeciątka – serial animowany emitowany od 1984 roku.
  • Mapeciątka – serial animowany emitowany od 2018 roku.

Wikipedia


mapeciątko

zdrobnienie od: mapet


SJP.pl


mapeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: mapa

Wiktionary


mapet

typ lalki teatralnej stworzonej w 1955 roku przez amerykańskiego lalkarza, reżysera i scenarzystę Jima Hensona; muppet, mupet


SJP.pl


mapety

typ lalki teatralnej stworzonej w 1955 roku przez amerykańskiego lalkarza, reżysera i scenarzystę Jima Hensona; muppet, mupet


SJP.pl


mapiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie do przechowywania map

Wiktionary


mapka

mała mapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mapa niewielkich rozmiarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel kazał nam sprawdzić to na mapce w podręczniku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mapa ż.

 czas. mapować

Wiktionary


mapnik

torba do noszenia map


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) najczęściej naramienna płaska torba na mapy i plany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kapral pod wpływem milczącej perswazji sierżanta, chcąc nie chcąc, zdjął buty, skarpetki i spodnie, potem powoli ściągnął mapnik i pas, by w końcu pozbyć się marynarki i koszuli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mapa ż.

 czas. mapować

Wiktionary


mapograf

przestarzale: człowiek, który tworzył mapy


SJP.pl


mapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mapować.

Wiktionary

Mapowanie – przyporządkowanie jednych zasobów systemowych do drugich, często wirtualnych – zmiana przestrzeni adresowej (m.in. mapowanie plików, partycji, pamięci operacyjnej, portów I/O komputera, adresów IP, zasobów sieciowych). Mapowanie pozwala na emulację sprzętu, wzrost szybkości systemu, komfort i rozszerzenie funkcjonalności.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. mapować

 rzecz. mapa ż.

Wiktionary


mapować

1. przyporządkowywać zasoby systemowe do innych, zwykle wirtualnych;
2. tworzyć schemat czegoś, np. jakiegoś zjawiska;
3. oznaczać na mapie szczegóły terenu na podstawie materiałów uzyskanych z pomiarów lub materiałów źródłowych; kartować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmapować)

 (1.1) geod. rejestrować cechy terenu w celu uzyskania danych potrzebnych do sporządzenia mapy; oznaczać coś na mapie

 (1.2) inform. przyporządkowywać jeden z zasobów systemowych do drugich, zmieniać przestrzeń adresową;

 (1.3) biol. genet. badać położenie, kolejność i odległość od siebie genów w chromosomie

 (1.4) gromadzić dane i określać prawidłowość jakiejś dziedziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na podstawie owych raportów menadżer Nicholasowej Tuluzy mapował okolicę i kreślił bezpieczne drogi.

 (1.2) W przypadku, gdy zasób jest mapowany jako dysk, zostanie również wyświetlona litera dysku w kolumnie Używany jako.

 (1.3) Te chromosomy są zwane rekombinantami pierwotnymi (…). Są one testowane na obecność pożądanego locus oraz mapowane genetycznie dla określenia pozycji punktu wymiany w stosunku do pożądanego locus.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mapa ż., mapnik mrz., bitmapa ż., mapowanie n., zmapowanie n., mapka ż.

 czas. zmapować dk.

 przym. mapowy, bitmapowy

Wiktionary


mapowy

przymiotnik od: mapa


SJP.pl


mapoznawca

specjalista w zakresie nauki o mapach; kartoznawca


SJP.pl


mapoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o mapach; kartoznawczyni


SJP.pl


mapoznawstwo

dział kartografii zajmujący się badaniem map; kartoznawstwo


SJP.pl


mapper

[czytaj: maper] rodzaj specjalnego czipa umieszczanego w kartridżach


SJP.pl


mapping

[czytaj: maping] wyświetlanie animacji lub obrazów na obiektach przestrzennych, np. budynkach, murach


SJP.pl


mappingowy

→ mapping [czytaj: mapingowy]


SJP.pl


maputanka

mieszkanka Maputo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Maputo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmapuˈtãnka, AS: maputãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maputo n.

:: fm. maputańczyk mos.

 przym. maputański

Wiktionary


maputańczyk

mieszkaniec Maputo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Maputo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmapuˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: maputãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maputo n.

:: fż. maputanka ż.

 przym. maputański

Wiktionary


maputański

przymiotnik od: Maputo (stolica Mozambiku)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Maputo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmapuˈtãj̃sʲci, AS: maputãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maputańczyk mos., maputanka ż., Maputo n.

Wiktionary


maputo

(do 1975 Lourenço Marques, 1975-76 Kan Fumo) stolica Mozambiku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Mozambiku;

Wiktionary

Maputo (do 1976 Lourenço Marques) – stolica Mozambiku, położona w południowej części kraju i zarazem oddzielna prowincja. Maputo położone jest na zachodnim brzegu zatoki o tej samej nazwie, u ujścia rzeki Tembe. Zatoka jest długa na 95 km i szeroka na 30. U południowego krańca zatoki ma swoje ujście rzeka Maputo. W 2017 roku liczba ludności miasta wynosiła 1,080,277 osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈputɔ, AS: maputo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maputańczyk mos., maputanka ż.

 przym. maputański

Wiktionary


maqam

[czytaj: MAkam] w muzyce arabskiej: model melodyczny mający określoną skalę, schemat rytmu, dźwięk centralny, formuły melodyczne i właściwe sobie ozdobniki; makam


SJP.pl


maquillage

[czytaj: makiJAŻ lub maKIjaż] przestarzale: makijaż, make-up (1. kosmetyki (np. puder, szminka) nałożone na twarz w celu jej upiększenia;
2. nakładanie na twarz odpowiednich kosmetyków (np. szminki, różu) w celu upiększenia; malowanie (się))


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. makijaż

Wiktionary

Maquillage – debiutancki album Martyny Jakubowicz wydany w 1983 roku nakładem wytwórni Pronit. Autorami większości piosenek są Martyna Jakubowicz (muzyka) i jej ówczesny mąż Andrzej Jakubowicz, dziennikarz i tłumacz twórczości Boba Dylana (teksty).

Kompaktowe wznowienie płyty z 1991 zawiera inne wersje utworów „W domach z betonu nie ma wolnej miłości” oraz „Albo cacy, albo lili”.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) makijaż, make-up

Wiktionary


maquis

[czytaj: maKI] francuscy bojownicy ruchu oporu, walczący podczas II wojny światowej z okupantem hitlerowskim


SJP.pl

Maquis – określenie stosowane zarówno wobec oddziałów partyzanckich francuskiego ruchu oporu, jak i ich bojowników (fr. maquisards) walczących w czasie II wojny światowej.

Nazwa pochodzi od makii (fr. "maquis"), czyli zarośli tworzonych przez krzewy i niskie drzewa, charakterystycznych dla basenu Morza Śródziemnego, które dawały schronienie partyzantom.

Wikipedia


mar.

skrót od: marynarz, marynarski (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = mar. wojsk. marynarz

 (1.2) = mar. wojsk. marynarki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar. Wojciech Nowicki obronił tytuł mistrza Europy w rzucie młotem.

 (1.2) W Malborku przysięgę złożyli żołnierze 7 Pomorskiej Brygady Obrony Terytorialnej im. kpt. mar. Adama Dedio.

Wiktionary


mara

1. duch, zjawa;
2. książkowo: widzenie senne;
3. gryzoń z wyglądu przypominający zająca, żyjący w Ameryce Południowej, prowadzący stadny tryb życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. senne widziadło, urojenie

 (1.2) lud. upiór, zmora

 (1.3) daw. sen pełen marzeń

 (1.4) daw. sen krótki i często przerywany

 (1.5) zool. nazwa systematyczna|Dolichotis|ref=tak., rodzaj gryzoni;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mara – gmina w prowincji Saragossa, w Aragonii
  • Mara – rzeka
  • Mara – rzeka
  • Mara – wieś w okręgu Marmarosz, w gminie Desești
  • Mara – region
  • Mara – miejscowość
  • Makian (Mara) – wyspa na Molukach
  • Mara – włoskie imię żeńskie
  • mara – zmora w mitologii nordyckiej i słowiańskiej
  • mara – zły duch w hinduizmie i buddyzmie
  • Mara – biblijne miejsce obozowania Izraelitów po przejściu przez Morze Czerwone
  • mara – rodzaj gryzonia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmara, AS: mara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halucynacja, majaczenie, majak, omam, przywidzenie, widzenie, wizja, zwid

 (1.2) fantom, widmo, widziadło, zjawa

Wiktionary


marabuci

→ marabut; marabutowy


SJP.pl


marabut

pustelnik mahometański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. duży ptak padlinożerny z rodzaju nazwa systematyczna|Leptoptilos|Lesson|ref=tak.;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) rel. w islamie: osoba świątobliwa (mężczyzna lub kobieta);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) miękkie pióro indyka stosowane jako element ozdobny kapelusza lub sukni

 (3.2) archit. grobowiec marabuta (2.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • marabut – w islamie osoba świątobliwa (mężczyzna lub kobieta)
  • marabut – ptak z rodziny bocianowatych
  • marabut – ozdobny element kapelusza lub sukni
  • Wydawnictwo Marabut – polskie wydawnictwo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈrabut, AS: marabut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marabuty nmos.

Wiktionary


marabutowy

→ marabut; marabuci


SJP.pl


maracaibo

[czytaj: marakajwo]
1. jezioro w Wenezueli;
2. miasto w Wenezueli, leżące nad jeziorem o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Wenezueli

Wiktionary

Maracaibo – miasto w północno-zachodniej Wenezueli. Położone nad cieśniną łączącą jezioro Maracaibo z Zatoką Wenezuelską (Morze Karaibskie), stolica stanu Zulia. Najludniejsze miasto Wenezueli – 2 mln 634 tys. mieszkańców (2010).

Wikipedia


maracewicz

nazwisko


SJP.pl


maracki

1. przymiotnik od: Marat (miasto we Francji);
2. język maracki - język indoaryjski używany w zachodnich i środkowych Indiach; język maratyjski, marathi


SJP.pl


maracuja

[czytaj: marakuja] marakuja;
1. gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych; męczennica jadalna;
2. owoc tej rośliny o słodko-kwaśnym miąższu


SJP.pl


maracujowy

→ maracuja [czytaj: marakujowy]; marakujowy


SJP.pl


maradona

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Diego Maradona (1960–2020)
  • Hugo Maradona (1969–2021)
  • Raúl Maradona (ur. 1966)

Wikipedia


marago

marka kawy


SJP.pl


marais

[czytaj: maRE] nazwisko, m.in. Jean Marais (właściwie: J. Villain-Marais; 1913-1998) - francuski aktor filmowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Le Marais – dzielnica Paryża
  • Marais – francuskie przedsiębiorstwo branży maszynowej
  • Eugène Marais – południowoafrykański pisarz, poeta i dziennikarz
  • Jean Marais – francuski aktor
  • Marin Marais – francuski muzyk i kompozytor
  • Peter Marais – południowoafrykański polityk

Wikipedia


maraka

instrument muzyczny wykonany z tropikalnej tykwy lub podobny do tykwy, zawierający nasiona lub żwir, wydający charakterystyczny dźwięk przy potrząsaniu; grzechotka


SJP.pl


marakana

gatunek ptaka z rodziny papugowatych; ara marakana


SJP.pl


marakas

instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, rodzaj gruchawki, której korpus wykonany jest z gliny, skorupy orzecha lub dyni, osadzony na drewnianym trzonku, wypełniony twardymi nasionami, kamyczkami itp., wydającymi przy potrząsaniu charakterystyczny szelest


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) instrument perkusyjny zrobiony z orzecha kokosowego lub małej dyni, napełniony żwirem, kamyczkami, śrutem, osadzony na trzonku

Wiktionary


marakasy

instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, rodzaj gruchawki, której korpus wykonany jest z gliny, skorupy orzecha lub dyni, osadzony na drewnianym trzonku, wypełniony twardymi nasionami, kamyczkami itp., wydającymi przy potrząsaniu charakterystyczny szelest


SJP.pl

Marakasy ( maracas) – instrument muzyczny samobrzmiący (idiofon), rodzaj gruchawki, której korpus wykonany jest z gliny, skorupy orzecha lub dyni, osadzony na drewnianym trzonku. Wewnątrz tak utworzonej puszki rezonansowej znajdują się twarde nasiona, kamyczki itp., wydające przy potrząsaniu marakasami charakterystyczny szelest.

Wikipedia


marakuja

maracuja;
1. gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych; męczennica jadalna;
2. owoc tej rośliny o słodko-kwaśnym miąższu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. bot. owoc męczennicy jadalnej, nazwa systematyczna|Passiflora edulis|Sims|ref=tak.

Wiktionary


marakujowy

→ marakuja; maracujowy


SJP.pl


maral

podgatunek jelenia szlachetnego, hodowany ze względu na panty


SJP.pl


marami

forma rzeczownika.

 (1.1) N. lm. od: mara

Wiktionary


maran

portugalski lub hiszpański żyd zmuszony do przyjęcia chrztu w celu uniknięcia prześladowań religijnych; marran


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marrani – w późnośredniowiecznej i wczesnonowożytnej Hiszpanii i Portugalii nazwa używana w stosunku do żydowskich konwertytów, których podejrzewano o potajemne praktykowanie judaizmu
  • Josie Maran – amerykańska bizneswoman, była modelka i aktorka
  • Mohammed Maran – saudyjski piłkarz
  • Murasoli Maran – indyjski polityk, scenarzysta filmowy i pisarz

Wikipedia


maranka

→ maran; marranka


SJP.pl


marans

francuska rasa kur


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marans (Maine i Loara) – francuska gmina w regionie Kraj Loary
  • Marans (Charente-Maritime) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes
  • Marans (rasa kur) – rasa kur

Wikipedia


maranta

bylina z rodziny marantowatych występująca w Ameryce międzyzwrotnikowej w ponad 20 gatunkach


SJP.pl

Maranta ("Maranta") – rodzaj wiecznie zielonych roślin z rodziny marantowatych. Należy do niego 51 gatunków występujących na kontynentach amerykańskich od Meksyku i Kuby na północy po północną Argentynę na południu. Nazwa rodzaju upamiętnia weneckiego lekarza i botanika Bartolomea Marantę z XVI wieku.

Wikipedia


marantowate

rodzina roślin jednoliściennych, występujących w strefie podzwrotnikowej Ameryki


SJP.pl

Ma

Wikipedia


marantowaty

o cechach marantowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


maras

1. rzadko: błoto, bagno;
2. gwarowo: brud


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. brud

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. błoto

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. zaprawa murarska

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieporządek

Wiktionary

Maras − miasto w regionie Cuzco, w Peru. Jest stolicą dystryktu o tej samej nazwie. Znajduje się nad doliną Urubamby, w Świętej Dolinie Inków. Według danych za 2005 rok liczy 1730 mieszkańców. Przy głównym placu miasta znajduje się kościół kolonialny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale on mo w doma maras!

 (1.2) IOklupej trzewiki, bo mi marasu naniesiesz.

 (1.3) Powiedz Holdkowi co by mi przywióz tukej kara z marasem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marasić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk ciapryka

Wiktionary


maraschino

likier o charakterystycznym aromacie gorzkich migdałów; maraskino


SJP.pl


marasić

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brudzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maras mrz.

Wiktionary


maraska

kwaśna, gorzka wiśnia dalmatyńska, z której soku destyluje się maraskino - likier o charakterystycznym aromacie gorzkich migdałów


SJP.pl


maraskino

likier o charakterystycznym aromacie gorzkich migdałów; maraschino


SJP.pl

Ma

Wikipedia


maraszek

nazwisko


SJP.pl


marat

[czytaj: maRA] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marat (Puy-de-Dôme) – miejscowość we Francji
  • Emil Marat – polski dziennikarz i pisarz
  • Jean-Paul Marat – francuski dziennikarz i działacz rewolucyjny czasów rewolucji francuskiej
  • Śmierć Marata – obraz francuskiego malarza Jacques-Louis Davida
  • rosyjski/radziecki pancernik, noszący także nazwę „Pietropawłowsk”

Wikipedia


marathi

język indoaryjski używany w zachodnich i środkowych Indiach; język maracki, język maratyjski


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) jęz. jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego wiersze tłumaczono na języki: angielski, francuski, niemiecki, rosyjski, hiszpański, węgierski, norweski, arabski, gudźarati, marathi, bengali, polski.

Wiktionary


maraton

1. sport:
a) bieg na dystansie 42,195 kilometra; bieg maratoński;
b) najdłuższy dystans w jakiejś dyscyplinie;
2. długotrwała prezentacja czegoś, seans filmowy obejmujący wiele filmów, koncert muzyczny, w którym bierze udział wielu wykonawców itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. bieg na dystansie 42 km i 195 m;

 (1.2) przen. czynność wykonywana bez przerwy przez dłuższy czas

 (1.3) sport. najdłuższy dystans w danej dyscyplinie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maraton – miasto w starożytnej Grecji, miejsce znanej bitwy
  • Maraton – gmina w Grecji
  • Maraton – poemat Kornela Ujejskiego, zbiór poezji tegoż autora
  • maraton – bieg na dystansie 42,195 km
  • maraton MTB – wyścig kolarski na rowerach górskich na różnym dystansie (od 40 do 200 km)
  • Maraton filmowy – szereg projekcji filmowych połączonych w jedno
  • Maraton – dziewiętnasty album polskiej grupy muzycznej Lady Pank

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W maratonach ulicznych biorą nieraz udział dziesiątki tysięcy ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈratɔ̃n, AS: maratõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maraton mrz., maratończyk mos., maratonka ż.

:: zdrobn. maratonik mrz.

 przym. maratoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bieg maratoński

Wiktionary


maratonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od maraton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie maraton, lecz tylko mały maratonik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maraton m.

Wiktionary


maratonka

1. biegaczka startująca w maratonie;
2. but do biegów maratońskich


SJP.pl


maratonowy

→ maraton; maratoński


SJP.pl


maratończyk

biegacz startujący w maratonie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. biegacz biorący udział w maratonie

 (1.2) mieszkaniec Maratonu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maratończyk (film 1976)
  • Maratończyk (film 2012)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maratończyk ma do przebiegnięcia 42 kilometry i 195 metrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaraˈtɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: maratõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maraton mrz., Maraton mrz.

:: fż. maratonka ż.

 przym. maratoński

Wiktionary


maratoński

1. przymiotnik od: Maraton (miasto w Grecji);
2.
a) związany z maratonem (konkurencją lekkoatletyczną);
b) bieg maratoński - bieg na dystansie 42,195 kilometra; maraton


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sport. związany z maratonem, dotyczący maratonu

 (1.2) związany z Maratonem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 28-letni Meksykanin Dionicio Ceron wygrał 47. bieg maratoński w Fukuoce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaraˈtɔ̃j̃sʲci, AS: maratõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maraton mrz., maratończyk mos., Maraton mrz.

Wiktionary


maratti

rozciągliwa dzianina osnowowa, używana na kostiumy kąpielowe i bieliznę damską


SJP.pl


maratyjski

język maratyjski - język indoaryjski używany w zachodnich i środkowych Indiach; język maracki, marathi


SJP.pl


marazm

1. zastój w jakiejś dziedzinie;
2. stan apatii i zobojętnienia; letarg;
3. stopniowy zanik tkanek i narządów lub obniżenie ich sprawności; uwiąd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. stagnacja, zastój w jakiejś dziedzinie

 (1.2) książk. stan zobojętnienia; letarg

 (1.3) med. zob. uwiąd.

Wiktionary

Marazm (gr. μαρασμός "marasmós" – gaśnięcie, uwiąd) – w medycynie oznacza stan wyniszczenia organizmu, niekiedy ze zmianami w korze mózgowej, prowadzące do zmniejszenia sprawności myślenia i apatii; także oznacza apatię; depresję; przygnębienie.

Potocznie słowo oznacza zastój, bezwład, przekonanie o niemożności zrobienia czegokolwiek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W budownictwie teraz jest marazm, czekam z niecierpliwością wiosny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarasm̥, AS: marasm̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastój

 (1.2) apatia

 (1.3) zanik

Wiktionary


marański

→ maran; marrański


SJP.pl


marbella

[czytaj: marbeja] model samochodu marki Seat


SJP.pl

Marbella – miasto położone w południowej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym. Położona jest ok. 47 km od centrum Malagi, na obrzeżach jej aglomeracji.

Wikipedia


marblit

nieprzezroczyste szkło płaskie, używane na okładziny ścienne, pokrycia kontuarów itp.


SJP.pl

Marblit – rodzaj nieprzeźroczystego szkła używanego w budownictwie.

Wikipedia


marblitowy

przymiotnik od: marblit


SJP.pl


marburczyk

mieszkaniec Marburga (miasta w Niemczech)


SJP.pl


marburg

1. miasto w Niemczech;
2. miasto w Australii;
3. miasto w RPA


SJP.pl

Marburg (do 1977 "Marburg an der Lahn") – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, w rejencji Gießen, siedziba powiatu Marburg-Biedenkopf, leży nad rzeką Lahn. Najbliżej położone duże miasta to Frankfurt nad Menem (ok. 100 km na południe), Kassel (ok. 90 km na północny wschód) i Kolonia (ok. 150 km na zachód).

Wikipedia


marburka

mieszkanka Marburga (miasta w Niemczech)


SJP.pl


marburski

przymiotnik od: Marburg (miasto w Niemczech)


SJP.pl


marc

[czytaj: mark] francuski winiak produkowany z wytłoków winogronowych, odpowiednik włoskiej grappy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alain Marc – francuski polityk
  • Alexandre Marc – francuski pisarz
  • Felix Marc – niemiecki wokalista
  • Franz Marc – niemiecki malarz
  • Maria Marc – niemiecka malarka
  • Mony Marc – belgijska wokalistka
  • Marc – francuski napój alkoholowy
  • Marc – wieś w Armenii, w prowincji Lorri
  • MARC
  • Mark
  • Saint-Marc

Wikipedia


marcato

[czytaj: markato] określenie wykonawcze: uwydatniając, zaznaczając, akcentując


SJP.pl


marceau

[czytaj: marSO] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • André Marceau – biskup katolicki
  • François Séverin Marceau-Desgraviers – francuski generał z okresu rewolucji francuskiej
  • Marcel Marceau – francuski aktor i mim
  • Sophie Marceau – francuska aktorka filmowa, reżyserka i scenarzystka
  • Marceau Pivert – francuski polityk, minister
  • Saint-Marceau – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Szampania-Ardeny, w departamencie Ardeny
  • Saint-Marceau – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Kraj Loary, w departamencie Sarthe

Wikipedia


marcel

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

 (1.2) poufała forma imienia Marceli

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Marcela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Marcel i tańczę w zespole ludowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marceli m., Marcelin m.

:: zdrobn. Marcelek mos.

:: fż. Marcela ż., Marcelina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Marcelek

Wiktionary


marcela

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Marcel

Wiktionary

Marcela – imię żeńskie, odpowiednik imienia męskiego Marceli.

Dwie święte katolickie o tym imieniu: św. Marcela Rzymianka i św. Marcela z Chauria.

Marcela imieniny obchodzi 31 stycznia i 28 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Józiu, przytul Marcelę! Nie słyszysz, że płacze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcelina ż.

:: fm. Marcel m., Marceli m., Marcelin m.

Wiktionary


marcelcia

zdrobnienie od: Marcelina (imię żeńskie)


SJP.pl


marcelek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Marcel

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Marcelka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józiu, daj już Marcelkowi spokój.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcel m., Marceli mos.

Wiktionary


marcelewo

Marcelewo (niem. "Fichtenau") – kolonia w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dobrcz.

Wikipedia


marceli

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Marceli – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy jednej z gałęzi rzymskiego rodu Klaudiuszów, "Marcelli". Imię to bywa nadawane także w formie Marcel, jakkolwiek pojawia się ona w wydawnictwach poprawnościowych jako nieakceptowana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Marceli i jestem nauczycielem z Jeleniej Góry.

 (1.1) 16 stycznia, 19 lutego i 17 lipca przypadają imieniny Marcelego i Marcela.

 (1.1) Panie Marceli, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈt͡sɛlʲi, AS: marcelʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcela ż., Marcelka ż., Marcelinka ż., Marcysia ż., Marcelin m.

:: war. Marcel mos.

:: zdrobn. Marcelek mos., Marcyś mos.

:: fż. Marcela ż., Marcelina ż.

 przym.

:: przest. gwara. Marcelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Marcel; zdrobn. Marcelek, Marcyś

Wiktionary


marcelian

imię męskie


SJP.pl


marcelin

cienka tkanina z jedwabiu naturalnego lub sztucznego, używana głównie na podszewkę do kapeluszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcelin – imię męskie
  • Marcelin – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Grunwald
  • Marcelin – część miasta Warszawa, w dzielnicy Białołęka
  • Marcelin – część miasta Warszawa, w dzielnicy Mokotów
  • Marcelin – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Rząśnia
  • Marcelin – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
  • Marcelin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dobre
  • Marcelin – część wsi Porąb w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Stanisławów
  • Marcelin – część wsi Całownia w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Szczutowo
  • Marcelin – przysiółek osady Jarosławiec w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Marcelin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Marcelin – osiedle w Szczecinku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo lubię wuja Marcelina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcel m., Marceli m.

:: fż. Marcela ż., Marcelina ż.

Wiktionary


marcelina

cienka tkanina z jedwabiu naturalnego lub sztucznego, używana głównie na podszewkę do kapeluszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Marcelina – żeński odpowiednik imienia Marcelin.

Pochodzenie i znaczenie: z łaciny: Marcellus, liczba mnoga Marcelli – plebejski, później patrycjuszowski ród rzymski, jedna z gałęzi rodu Klaudiuszów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech już Marcelina skończy z wyszukiwaniem sobie umartwień, bo się nabawi jakiejś choroby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmart͡sɛˈlʲĩna, AS: marcelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcela ż.

:: fm. Marcelin m., Marceli m., Marcel m.

Wiktionary


marcelininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marceliny lub z nią związany


SJP.pl


marcelinka

zdrobnienie od: Marcelina (imię żeńskie)


SJP.pl


marcelka

zdrobnienie od: Marcelina (imię żeńskie)


SJP.pl


marcello

[czytaj: marczelo]
1. włoskie imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


marcellus

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcellus (Marcelli) to przydomek plebejskiej gałęzi rzymskiego rodu Klaudiuszy (Claudii)
  • Marcellus – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Lot i Garonna
  • Marcellus – prefekt Judei od 36 do 37
  • Marcellus – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Cass
  • Marcellus – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Onondaga
  • Marcellus – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Onondaga
  • Marcellus (ang. Marcellus Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Cass
  • Marcellus (ang. Marcellus Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Onondaga

Wikipedia


marcelostwo

Marcel lub Marceli z małżonką; Marcelowie


SJP.pl


marcelowie

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


marcelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marcela lub z nim związany


SJP.pl


marcepan

1. słodka masa cukiernicza utworzona z prażonych, zmiażdżonych migdałów, cukru i olejku marcepanowego;
2. smakołyk, frykas, przysmak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;

 (1.2) kulin. wyrób z marcepanu (1.1)

 (1.3) książk. przen. coś bardzo smacznego i wykwintnego

Wiktionary

Marcepan – słodka masa cukiernicza utworzona głównie z prażonych i zmielonych migdałów i cukru z dodatkiem olejku migdałowego.

Pod wpływem ciepła (wystarczy ogrzanie w dłoni) masa staje się plastyczna, dlatego bywa używana do wyrobu ozdobnych, skomplikowanych kształtów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wylicza smaki charakterystyczne dla jego firmy: pralina z nadzieniem łączącym ciemną czekoladę, śmietanę i chili, pralina "pomarańcza z pieprzem", zawierająca marcepan z dodatkiem likieru cointreau, oblany czekoladą i obsypany grubo zmielonym pieprzem.

 (1.2) Ględził i nie spuszczał oka z wyłuskanego przez siebie ze złotka marcepana.

 (1.3) Nie spodziewałem się na tej stołówce marcepanów, ale tej zupy nie da się jeść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈt͡sɛpãn, AS: marcepãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. marcepanik, marcepanek

 przym. marcepanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przysmak, frykas, rarytas, delicja, smakołyk, specjał, cymes

Wiktionary


marcepanik

zdrobnienie od: marcepan


SJP.pl


marcepanowy

mający smak, zapach marcepanu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kulin. zrobiony z marcepanu, zawierający marcepan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla uczestników zabawy przygotowano bardzo wiele niespodzianek, w tym także rocznicowy tort marcepanowy.

 (1.1) Jak tysiące śląskich rodzin, także i my niecierpliwie wyglądaliśmy obowiązkowego Paketu od Ujka z Niymiec. Do dziś pamiętam, jak czekaliśmy z bratem na chlebek marcepanowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmart͡sɛpãˈnɔvɨ, AS: marcepãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marcepan m., marcepanik m., marcepanek m.

Wiktionary


marcewo

Marcewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca.

Do 1954 roku siedziba gminy Młodojewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


marcha

gwarowo:
1. lichy koń; szkapa;
2. wyzwisko, przezwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. zob. szkapa.

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wulg. ścierwo (wyzwisko)

Wiktionary

Marcha – rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluja. Długość 1181 km; powierzchnia dorzecza 99 000 km²; średni roczny przepływ u ujścia 405 m³/s.

Wypływa z niewielkiego jeziora w pobliżu miejscowości Ajchał; płynie w kierunku południowo-wschodnim doliną o stromych zboczach po Płaskowyżu Wilujskim, potem po Nizinie Środkowojakuckiej. Przy wiosennych wysokich stanach wody żeglowna od 984. km od ujścia.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) szkapa, chabeta, rosynant, muc, mucyk, gwara. chudoba, stpol. myrcha

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński myrcha

Wiktionary


marchais

[czytaj: marSZE] nazwisko


SJP.pl

Marchais – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Aisne.

Według danych na styczeń 2014 roku gminę zamieszkiwało 380 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 25 osób/km².

Wikipedia


marchand

[czytaj: marszand] osoba zajmująca się handlem dziełami sztuki; marszand


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. szt. osoba handlująca dziełami sztuki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znajdź mi marchanda, który kupi taki kicz!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marszand

Wiktionary


marche

[czytaj: MARke] region we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;

 (1.2) hist. kraina historyczna w Italii

Wiktionary

(, wym. ˈmɑrkeˈ; w języku polskim używane również Marchia) – region administracyjny w środkowych Włoszech, historyczna "Marchia Ankońska" (Ankonitańska, Ankony).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sezon na marroni w pełni, a Marche z nich słyną.

 (1.1) Zaplanuj wczasy w Marche!

 (1.2) Średniowieczne Marche stanowiły prowincję Państwa Kościelnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marchia ż., marchia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Marchia

 (1.2) Marchie, Marchia Ankońska, Marchia Ankonitańska, Marchia Ankony

Wiktionary


marchew

roślina (warzywo) o jadalnym korzeniu; korzeń tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Daucus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych;

 (1.2) kulin. warzywo z korzenia marchwi zwyczajnej

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posiałem całą grządkę średniowczesnej marchwi.

 (1.2) Proszę pani, jakie witaminy ma marchew?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarxɛf, AS: marχef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchwica ż., marchewnik mrz., marchwiak mrz.

:: zdrobn. marchewka ż., marcheweczka ż.

 przym. marchwiowy, marchwiany, marchewkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) karota, karotka, marchewka; kresy|morkwa.; lud. świnak, świnia, świni chleb

Wiktionary


marchewa

zgrubienie od: marchewka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: marchewka

Wiktionary


marcheweczka

zdrobnienie od: marchewka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: marchewka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchewka ż., marchew ż.

 przym. marchwiowy

Wiktionary


marchewka

1. mała marchew;
2. w przenośni potencjalna nagroda za wykonaną pracę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: marchew

 (1.2) mała marchew

 (1.3) kulin. potrawa z duszonej lub tartej marchwi

 (1.4) pot. osoba z rudymi włosami

 (1.5) reg. pięta u nogi

 (1.6) uczn. niekształtny nos

 (1.7) stud. nos

 (1.8) więz. nos

 (1.9) uczn. człowiek wysoki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodaj do zupy dwie marchewki.

 (1.3) Do kotletów i ziemniaków zrobiłam marchewkę.

 (1.4) Nie mam ochoty gadać z tą wredną marchewką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈxɛfka, AS: marχefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchew ż.

:: zdrobn. marcheweczka ż.

 przym. marchewkowy, marchwiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marcheweczka

 (1.2) marchew

 (1.4) wiewiórka, rudzielec

 (1.6) kartofel

 (1.8) kichawa, kucha, kufa, marchiewka, purchawa, truskawa, truskawka

Wiktionary


marchewki

1. mała marchew;
2. w przenośni potencjalna nagroda za wykonaną pracę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marchewki – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
  • Marchewki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Prostki

Wikipedia


marchewkowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto z marchewką

Wiktionary


marchewkowy

1. mający smak, zapach marchewki;
2. pomarańczowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący marchewki (roślin i jadalnych korzeni)

 (1.2) przyrządzony z marchewki, z dodatkiem marchewki

 (1.3) mający kolor pomarańczowy, taki jak kolor dojrzałego korzenia marchewki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarxɛfˈkɔvɨ, AS: marχefkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchewka ż., marchew ż.

 przym. marchwiowy

Wiktionary


marchewnik

1. rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych;
2. marchewnik anyżkowy - roślina z rodziny baldaszkowatych, o aromatycznych owocach i korzeniu, rosnąca dziko lub uprawiana, używana jako przyprawa kuchenna, roślina lecznicza i pastewna;
3. pryszczarek marchewnik - gatunek muchówki, której larwy żerują na marchwi


SJP.pl


marchia

wojskowy okręg pograniczny; margrabstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. adm. w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;

Wiktionary

Marchia, margrabstwo (niem. "Mark") – teren przygraniczny Imperium Karolińskiego, a później Świętego Cesarstwa Rzymskiego, zorganizowany jako struktura feudalno-wojskowa. Celem istnienia marchii była ochrona cesarstwa przed najazdami z zewnątrz, dlatego tworzono je na szczególnie zagrożonych odcinkach granic. Pan feudalny marchii – margrabia ("markgraf") – podlegał bezpośrednio cesarzowi i miał większy zakres samodzielności niż hrabia zarządzający hrabstwem w głębi kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Feudalny pan marchii podlegał bezpośrednio cesarzowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kurmarchia ż., Marche nmos., Marchia ż.

 przym. marchialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) margrabstwo

Wiktionary


marchialny

przymiotnik od: marchia


SJP.pl


marchie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Marche, region we Włoszech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dniach 4 i 5 listopada 1860 r. plebiscyty w Marchiach i Umbrii, jak zwykle, zapewniły o woli tamtejszej ludności poddania się panowaniu Wiktora Emanuela II.

 (1.1) (…) Republika św. Marka poszukiwała kondotierów na zewnątrz, w Mantui, Romanii, Marchiach, lekką jazdę sprowadzając z posiadłości bałkańskich.

 (1.1) Mapa wędrówek Lorenza Lotta też nie jest zbyt bogata, nie wskazuje na głód przestrzeni, ogranicza się do paru miasteczek na terenach należących do Republiki Weneckiej i w Marchiach (…)

 (1.1) Jeżeli szczęściem jest dla Romanii, Marchii i Ankony, że je odbierą Papieżowi, czemuż tego szczęścia pozbawiać Rzym? — a jeźli Rzymowi dobrze ma być z Papieżem, czemu ma być źle Ankonie, Marchiom i Romanii sic.?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marchijski

Wiktionary


marchigiana

włoska rasa bydła


SJP.pl


marchijski

→ Marche [czytaj: markijski]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Marchiami (Marche, Marchia) (krainą we Włoszech)

 (1.2) związany z obszarami dawnej Marchii Brandenburskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marchie nmos., Marchia ż.

Wiktionary


marchion

zarządzający marchią, margrabia


SJP.pl


marchlewicz

nazwisko


SJP.pl


marchlewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Marchlewski − polski pływak
  • Julian Marchlewski − polski ekonomista, działacz ruchu robotniczego
  • Leon Marchlewski − polski chemik
  • Marceli Marchlewski − pierwszy dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego
  • Teodor Marchlewski − polski biolog
  • Walenty Marchlewski − polski oficer

Wikipedia


marchocice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marchocice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Racławice
  • Marchocice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin
  • Marchocice – gromada

Wikipedia


marchołt

bohater średniowiecznych opowieści, przedstawiany jako sprytny i rezolutny chłop, uosabiający ludową mądrość i humor


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marchołt – bohater średniowiecznych opowieści, reprezentujący ludowy humor i rubaszność,
  • Marchołt – bohater utworu Rozmowy, które miał król Salomon mądry z Marchołtem grubym a sprosnym, a wszakoż, jako o nim powiedają, barzo wymownym, z figurami i z gadkami smiesznymi w przekładzie Jana z...
  • Marchołt – demon z mitologii słowiańskiej,
  • Marchołt – kwartalnik,
  • marchołt (Gnaptor spinimanus) – chrząszcz z rodziny czarnuchowatych (Tenebrionidae), w Polsce bardzo rzadki.
  • Morhołt.

Wikipedia


marchołtowy

przymiotnik od: marchołt


SJP.pl


marchwiak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ciasto marchewkowe

 (1.2) słodki wypiek (strucla, pieróg, bułeczka etc.) z nadzieniem z marchwi i maku

 (1.3) daw. pot. drzewo sosnowe wzrosłe na nizinie, gąbczaste, mające dużo bielu, nietrwałe, nienadające się do budowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ciasto marchewkowe
  • słodki wypiek (strucla, pieróg, bułeczka etc.) z nadzieniem z marchwi i maku; zob. np. lubelski marchwiak z makiem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marchwiak to ciasto, które piekłam wiele razy.

 (1.2) Zwyczaj wypiekania ciasta drożdżowego z nadzieniem marchwiowo-makowym, określanego jako „marchwiak”, „strucla”, „rusinek”, do dzisiaj zachował się we wsiach parafii przesmyckiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchew ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciasto marchewkowe, ciasto marchwiowe

 (1.2) marchwiak z makiem

Wiktionary


marchwianka

zupa z tartej marchwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa z utartej marchwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Pelagia podała marchwiankę i wątróbkę z kartoflami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchew ż., marchwica ż., marchewnik mrz., marchwiak mrz.

:: zdrobn. marchewka ż., marcheweczka ż.

 przym. marchwiowy, marchwiany, marchewkowy

Wiktionary


marchwiany

→ marchew; marchwiowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący marchwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchew ż.

Wiktionary


marchwica

roślina z rodziny baldaszkowatych, rosnąca w okolicach górzystych Środkowej i Południowej Europy; stosowana jako ziele lecznicze


SJP.pl

Marchwica ("Mutellina") – rodzaj bylin należący do rodziny selerowatych. Obejmuje trzy gatunki. Występują one w Europie Środkowej i Południowej oraz na Kaukazie. Najszerzej rozprzestrzeniona jest marchwica pospolita "M. purpurea", należąca także do flory Polski. Pozostałe dwa gatunki są endemitami Korsyki ("M. corsica") i Kaukazu ("M. caucasica"). Rośliny te występują na górskich łąkach i na terenach skalistych.

Wikipedia


marchwicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leon Marchwicki − polski oficer i działacz emigracyjny
  • Zdzisław Marchwicki (1841–1912) − polski działacz społeczny, polityczny i samorządowy, powstaniec styczniowy
  • Zdzisław Marchwicki (1927–1977) − polski domniemany seryjny morderca

Wikipedia


marchwiowy

→ marchew; marchwiany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z marchwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marxˈfʲjɔvɨ, AS: marχfʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marchwianka ż., marchew ż., marchewka ż., marcheweczka ż.

 przym. marchewkowy

Wiktionary


marchwiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Marchwiński (1905–1946) – ekonomista, działacz konspiracji
  • Filip Marchwiński (ur. 2002) – polski piłkarz
  • Janusz Marchwiński (ur. 1948) – aktor, dziennikarz, mecenas sztuki
  • Jerzy Marchwiński (ur. 1935) – pianista, kameralista i pedagog

Wikipedia


marcia

tracić życie; umierać


SJP.pl


marcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) umieranie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mrzeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konanie, umieranie

Wiktionary


marciewicz

nazwisko


SJP.pl


marcin

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Marcin i jestem cukiernikiem z Poznania.

 (1.1) W Kościele katolickim na 11 listopada przypada wspomnienie św. Marcina z Tours, patrona oberżystów, hotelarzy, jeźdźców i żołnierzy.

 (1.1) Wojciechowi Tajnerowi i Marcinowi Bachledzie lepienie bałwanów, czym zajęli się po kwalifikacjach, wychodziło dużo lepiej niż skakanie.

 (1.1) Marcinowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 11 listopada, a także 30 stycznia, 13 kwietnia, 8 i 24 października oraz 7 i 29 grudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲt͡ɕĩn, AS: marʹćĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcinowa ż., Marcinówna ż., Marcinostwo lm m., marcinek mrz./mzw., Marcinów mrz., Marcinowice nmos., Marciszów mrz.

:: zdrobn. Marcinek mos., Marcyś mos.

:: zgrub. Marcinisko mos.

:: fż. Martyna ż., Marcina ż.

 przym. Marcinowy, Marcinkowy, Marcysiowy, marcinkowy, marciński, marcinowski, marcinowicki, marciszowski

 zob. Martyna, Marcina, Marek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Marcinek, Marcyś; zgrub. Marcinisko

Wiktionary


marcinek

drobny, krzewiasty aster, kwitnący jesienią; michałek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogrod. pot. krzewiasty aster bylinowy kwitnący jesienią

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcinek – potoczna nazwa I Liceum Ogólnokształcącego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
  • Teatr Lalki i Aktora Marcinek w Poznaniu
  • Hajnowski marcinek – tradycyjny wypiek mieszkańców z okolic Puszczy Białowieskiej
  • Marcinek – osada w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Margonin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na działce mojej mamy marcinki rosną gęstym szpalerem wzdłuż ścieżki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈt͡ɕĩnɛk, AS: marʹćĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcin mos., Marcinek mos.

 przym. Marcinowy, marcinkowy, marciński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. michałek

Wiktionary


marciniak

nazwisko


SJP.pl

Marciniak (forma żeńska: Marciniak, Marciniakowa, liczba mnoga: Marciniakowie) – polskie nazwisko powstałe w XVIII wieku od imienia Marcin i prawdopodobnie oznaczające jego syna. Na dzień 17.01.2015 r. nazwiskiem tym w Polsce posługiwały się 48 834 osoby.

Forma nazwiska Marciniak charakterystyczna jest dla zachodniej Polski. Odmianą tego nazwiska używaną na wschodnich terenach Polski jest nazwisko Marciniuk.

Wikipedia


marciniec

nazwisko


SJP.pl

Marciniec (niem. "Marienstein", "Martenstein") – niewielki masyw z najwyższym szczytem (624 m n.p.m.) w północnej części Grzbietu Wschodniego w Górach Kaczawskich. Leży w grzbiecie ciągnącym się na północny zachód i zachód od Bukowinki poprzez Rogacz, Dłużek, Chmielarz, Polankę, Trzciniec, Zadorę i Lipną w stronę Wojcieszowa.

Wikipedia


marciniuk

nazwisko


SJP.pl


marcinka

hodowlana roślina zwrotnikowa z rodziny ostrojowatych; sinningia, gloksynia


SJP.pl


marcinkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Marcinkiewicz (ur. 1966) – polski inżynier, przedsiębiorca, poseł do Parlamentu Europejskiego
  • Iwona Dzięcioł-Marcinkiewicz (ur. 1975) – polska łuczniczka, olimpijka
  • Jan Janowicz Marcinkiewicz (zm. 1634) – stolnik upicki, sekretarz królewski
  • Jan Marcinkiewicz (zm. 1850) – marszałek guberni wileńskiej
  • Jan Marcinkiewicz – burmistrz Sanoka i Tarnopola w 1. poł. XIX wieku
  • Jan Marcinkiewicz (ur. 1948) – polski szachista, arcymistrz w grze korespondencyjnej
  • Józef Marcinkiewicz (1898–), oficer Wojska Polskiego w stopniu podpułkownika
  • Józef Marcinkiewicz (1910–1940), matematyk, oficer, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Kazimierz Marcinkiewicz (ur. 1959) – polski polityk, były prezes Rady Ministrów
  • Maciej Marcinkiewicz (ur. 1978) – polski kierowca wyścigowy
  • Michał Marcinkiewicz (ur. 1984) – polski polityk, poseł na Sejm VI kadencji
  • Olga Marcinkiewicz (ur. 1969) – polska kurator sztuki, manager kultury

Wikipedia


marcinkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcinkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
  • Marcinkowice – osada w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Żórawina
  • Marcinkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
  • Marcinkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Chełmiec
  • Marcinkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Radłów
  • Marcinkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
  • Marcinkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
  • Marcinkowice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Tuczno
  • Marcinkowice – dawna gmina
  • Marcinkowice – gromada w powiecie brzeskim
  • Marcinkowice – gromada w powiecie nowosądeckim
  • Marcinkowice – gromada w powiecie oławskim

Wikipedia


marcinkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcinkowo – osiedle w Wągrowcu
  • Marcinkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Marcinkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Marcinkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
  • Marcinkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
  • Marcinkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
  • Marcinkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Grunwald
  • Marcinkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Sompolno
  • Marcinkowo – gmina w powiecie mrągowskim
  • Marcinkowo – gmina w powiecie olsztyńskim
  • Marcinkowo – gromada
  • Marcinkowo – stacja kolejowa w Marcinkowie, w województwie warmińsko-mazurskim

Wikipedia


marcinkowski

nazwisko


SJP.pl

Marcinkowski (forma żeńska: Marcinkowska; liczba mnoga: Marcinkowscy) – polskie nazwisko, którego etymologia wywodzi się prawdopodobnie od wsi Marcinkowo.

Nazwisko szczególnie popularne w Poznaniu i Wielkopolsce.

Wikipedia


marcinkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marcinka lub z nim związany


SJP.pl


marcinostwo

Marcin z małżonką; Marcinowie


SJP.pl


marcinowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Marcina

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: Marcinów

 (2.2) D. lp. od: Marcinowo

forma przymiotnika.

 (3.1) ż. lp. od: Marcinowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wody nie ma; Marcinowa dziś nie przyszła… chora czy co?

 (2.1-2) Jutro jadę do Marcinowa.

 (3.1) Sąsiadował z Marcinową zagrodą z jednej strony i z Józefowym polem z drugiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲt͡ɕĩˈnɔva, AS: marʹćĩnova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Marcin.

Wiktionary


marcinowice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) wieś gminna w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcinowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Mściwojów
  • Marcinowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Marcinowice
  • Marcinowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie
  • Marcinowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
  • Marcinowice – gmina w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim
  • Marcinowice – gromada w powiecie miechowskim
  • Marcinowice – gromada w powiecie świdnickim
  • Marcinowice – zlikwidowany przystanek kolejowy w Marcinowicach; w gminie Kozłów, w powiecie miechowskim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Marcin mos., marcinowiczanin mos., marcinowiczanka ż.

 przym. marcinowicki, Marcinowy

Wiktionary


marcinowicki

przymiotnik od: Marcinowice


SJP.pl


marcinowie

imię męskie


SJP.pl


marcinowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcinowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Marcinowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
  • Marcinowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
  • Marcinowo – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Krejwańce
  • Marcinowo– dawna kolonia na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie ignalińskim, w gminie Mielegiany.

Wikipedia


marcinowski

nazwisko


SJP.pl


marcinowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marcina lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Marcina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Marcinowym sadzie rosną dorodne jabłonie i grusze oraz rosochate orzechy.

 (1.1) Marcinowa cukiernia słynie z pysznych rogali świętomarcińskich.

 (1.1) Na skraju Marcinowego gospodarstwa stoi przydrożna figura św. Marcina.

 (1.1) Marcinowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcin mos., Marcinek mos., Marcisz mos., marcinek mrz., Marcinowa ż., Marcinów mrz., Marcinowice nmos., Marciszów mrz., Martyna ż., Martynka ż., Marek mos., Mareczek mos.

 przym. Marcinkowy, Marciszowy, Martynin, Martynowy, Martynkin, Martynkowy, marcinkowy, marciński

Wiktionary


marciny

imię męskie


SJP.pl

Marciny – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Gudogaje.

Wikipedia


marcisz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Marcisz (ur. 1960) – polski wspinacz skalny oraz sportowy
  • Ewelina Marcisz (ur. 1991) – polska biegaczka narciarska
  • Iwona Gronkiewicz-Marcisz (ur. 1961) – polska wspinaczka sportowa
  • Izabela Marcisz (ur. 2000) – polska biegaczka narciarska
  • Marcela Marcisz (ur. 1987) – polska biegaczka narciarska
  • Marek Marcisz (ur. 1974) – polski geolog
  • Mirosław Marcisz (ur. 1950) – polski urzędnik państwowy

Wikipedia


marciszewski

nazwisko


SJP.pl


marciszowianin

mieszkaniec Marciszowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


marciszowianka

mieszkanka Marciszowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


marciszowski

przymiotnik od: Marciszów


SJP.pl


marciszuk

nazwisko


SJP.pl


marciszów

wieś w Polsce


SJP.pl

Marciszów (do 1945 r. niem. "Merzdorf im Riesengebirge") – wieś w Polsce, położona nad Bobrem, w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Marciszów, w Kotlinie Marciszowskiej, na pograniczu Rudaw Janowickich w Sudetach Zachodnich oraz Kotliny Kamiennogórskiej i Gór Wałbrzyskich w Sudetach Środkowych.

Wikipedia


marcisław

imię męskie


SJP.pl

Marcisław – notowane w Polsce od 1374 roku imię męskie powstałe poprzez dodanie do imienia Marcin, typowej dla imion słowiańskich, cząstki -sław.

Wikipedia


marcińczak

nazwisko


SJP.pl


marcińczyk

nazwisko


SJP.pl


marciński

rogal marciński - wielkopolski rogal z nadzieniem z białego maku; rogal świętomarciński


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Marciński – powstaniec śląski
  • Włodzimierz Marciński – polski informatyk i urzędnik państwowy

Wikipedia


marcjal

imię męskie


SJP.pl


marcjalis

poeta rzymski żyjący w latach ok. 40 - ok. 104


SJP.pl

Marcjalis ( Marcus Valerius Martialis) – poeta łaciński, autor 15 ksiąg epigramatów, Rzymianin z miasta Augusta Bilbilis na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Data urodzin i śmierci pozostaje niepewna: urodził się w latach 38–41 n.e. (1 marca), zmarł najpóźniej w 104 roku. Jedynym źródłem do biografii Marcjalisa, poza jego własnymi epigramami, jest list Pliniusza Młodszego.

Wikipedia


marcjalny

dawniej: poważny, groźny, surowy; marsowaty, marsowy


SJP.pl


marcjan

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Marcjan – imię męskie pochodzenia łacińskiego wywodzące się z cognomen "Martianus" (dla kobiet "Martiana"). Oznacza ono "należący do Marsa, poświęcony Marsowi". Kościół katolicki notuje wielu świętych o tym imieniu.

Marcjan imieniny obchodzi 4 stycznia, 10 stycznia, 16 lutego, 20 kwietnia, 22 maja, 14 czerwca, 17 czerwca, 9 sierpnia, 26 października i 2 listopada.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Marcjanna ż.

Wiktionary


marcjana

imię męskie


SJP.pl

Marcjana, również Marcjanna – żeński odpowiednik imienia Marcjan. Wśród świętych m.in. św. Marcjana z Cezarei Mauretańskiej.

W XXI wieku forma Marcjanna jest bardziej rozpowszechniona. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 3 kobiety o imieniu Marcjana nadanym jako imię pierwsze oraz 1248 kobiet o imieniu Marcjanna nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia


marcjanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcjanka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Marcjanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród

Wikipedia


marcjanna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcjan mos.

Wiktionary


marcjanniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marcjanny lub z nią związany


SJP.pl


marcjanów

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcjanów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki
  • Marcjanów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Kawęczyn

Wikipedia


marcjasz

nazwisko


SJP.pl


marcjon

teolog, gnostyk chrześcijański, twórca marcjonizmu


SJP.pl

Marcjon (gr. "Μαρκίων Σινώπης"; ur. ok. 100 w Synopie; zm. po 160) – teolog chrześcijański, twórca marcjonizmu, częściowo powiązanego z gnostycyzmem. Odrzucił istniejący kanon Starego i Nowego Testamentu.

Wikipedia


marcjonita

zwolennik marcjonizmu (doktryny wczesnochrześcijańskiej bliskiej gnostycyzmowi)


SJP.pl


marcjonitka

→ marcjonita


SJP.pl

Patrz:

marcjonita

marcjonizm

wyznanie religijne bliskie gnostycyzmowi, założone około 145 roku przez Marcjona z Synopy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. hist. nurt wczesnego chrześcijaństwa (II-IV w.), związany z Marcjonem z Synopy zakładający istnienie dwóch bogów: Boga Starego Testamentu (surowego, sprawiedliwego) i Boga objawionego przez Jezusa (dobrego, miłosiernego), odrzucenie Starego Testamentu, uznawanie tylko wybranych pism Nowego Testamentu (np. okrojonej Ewangelii Łukasza) oraz silny dualizm duch – materia;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Marcjon m., marcjonita m., marcjonitka ż., neomarcjonizm m.

 przym. marcjoński, marcjonicki, neomarcjoński

Wiktionary


marcjusz

imię męskie


SJP.pl

Marcjusz – męskie imię łacińskie, powstałe od nazwy rodu "Marcii/Martii" (pol. Marcjusze), które pierwotnie stanowiło patronimik od Marka, oznaczając „syn Marka, przynależny do Marka”. Istnieje patron tego imienia, św. Marcjusz.

Marcjusz imieniny obchodzi 13 kwietnia i 8 października.

Wikipedia


marco

[czytaj: marko] obce imię męskie


SJP.pl


marconi

[czytaj: markoni] nazwisko, m.in. Guglielmo Marconi (1874-1937), włoski fizyk i elektronik, pionier radiotechniki, konstruktor radiotelegrafu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Guglielmo Marconi (1874-1937) – włoski fizyk i konstruktor
  • Marconi – rodzina polsko-włoskich architektów, malarzy i rzeźbiarzy:
    • Leandro Marconi (1763-1837) – włoski architekt i malarz
    • Henryk Marconi (1792-1863) – polski architekt pochodzenia włoskiego, syn Leandra, od 1822 w Polsce
    • Ferrante Marconi (1798-1868) – rzeźbiarz pochodzenia włoskiego, syn Leandra, od 1828 w Polsce
    • Karol Marconi (1826-64) – malarz, syn Henryka
    • Leandro Marconi (1834-1919) – architekt, syn Henryka
    • Leonard Marconi (1836-1899) – rzeźbiarz, syn Ferrante
    • Władysław Marconi (1848-1915) – architekt, konserwator, syn Henryka
    • Bohdan Marconi (1894-1975) – konserwator dzieł sztuki, syn Władysława
    • Henryk Jerzy Marconi (1927-2011) – architekt, syn Bohdana
  • Marconi – stacja metra w Rzymie

Wikipedia


marcos

[czytaj: MARkos]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Marcos, właśc. Marcos Roberto Silveira Reis (ur. 4 sierpnia 1973 w São Paulo) – brazylijski piłkarz grający na pozycji bramkarza. Z reprezentacją Brazylii, w której barwach wystąpił 29 razy, zdobył w 2002 roku Puchar Świata. Całą karierę spędził w brazylijskim klubie SE Palmeiras.

Wikipedia


marcować

marcować się - potocznie o kotach, zającach: przechodzić ruję


SJP.pl


marcowy

→ marzec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do marca, trzeciego miesiąca roku

 (1.2) odnoszący się do wydarzeń w marcu 1968 roku w Polsce i ich następstw

Wiktionary

Patrz:

marzec

Wymowa:

IPA: mar.ˈt͡sɔ.vɨ, AS: mar.co.vy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzec m., marcowanie n.

 czas. marcować ndk.

 przysł. marcowo

Wiktionary


marculewicz

nazwisko


SJP.pl


marcus

[czytaj: markus]
1. obce imię męskie
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcus – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee
  • Marcus – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Stevens
  • Marcus (ang. Marcus Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee
  • łacińska wersja imienia męskiego Marek
  • dawna amerykańska nazwa japońskiej wyspy Minami Tori-shima
  • Marcus – polski zespół muzyczny, wykonujący disco polo
  • Marcus ( (ur. 1974) – brazylijski piłkarz

Wikipedia


marcypan

marcepan


SJP.pl


marcysia

zdrobnienie od: Marcela, Marcelina (imiona żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od Marcjanna, Marcelina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marcysia to moja druga córka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marceli mos.

Wiktionary


marcyś

zdrobnienie od: Marcela, Marcelina (imiona żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od Marceli, Marcjan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój Marcyś chodzi już do drugiej klasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marceli mos., Marcin mos.

Wiktionary


marczak

zając lub zwierzę domowe urodzone w marcu


SJP.pl

Marczak – polskie nazwisko. Osoby o tym nazwisku:

Wikipedia


marczanin

mieszkaniec Marek


SJP.pl


marczanka

mieszkanka Marek


SJP.pl


marczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. płaczliwe dziecko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marczeć

Wiktionary


marczenko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anatolij Marczenko
  • Andrij (Wiktorowicz) Marczenko
  • Illa Marczenko
  • Maryna Marczenko
  • Wsiewołod (Michajłowicz) Marczenko
  • Zygmunt Marczenko – polski chemik

Wikipedia


marczewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Marczewski – polski kompozytor, dyrygent i organista
  • Andrzej Maria Marczewski – polski reżyser teatralny, dramaturg, scenarzysta, producent, dyrektor teatrów
  • Artur Marczewski – polski piłkarz
  • Edward Marczewski − polski matematyk żydowskiego pochodzenia, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Jarosław Marczewski – polski pięściarz, medalista mistrzostw kraju
  • Józef Marczewski − polski lekarz, działacz społeczny i samorządowy, prezydent miasta Częstochowy
  • Kazimierz Marczewski – polski architekt i urbanista
  • Krzysztof Marczewski – polski ekonomista
  • Lucjan Marczewski – polski kompozytor
  • Maciej Marczewski – polski aktor
  • Maciej Marczewski – polski działacz sportowy i społeczny
  • Marian Marczewski – polski polityk, milicjant, poseł na Sejm

Wikipedia


marczeć

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mruczeć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o dziecku płakać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

 rzecz. marczek mos.

Wiktionary


marczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartosz Marczuk (ur. 1974) – polski urzędnik państwowy
  • Benito Marczuk (1937−2018) − polski malarz
  • Iwan Marczuk (ur. 1936) – malarz ukraiński
  • Jewhen Marczuk (1941−2021) – ukraiński generał, polityk
  • Mieczysław Marczuk (1924−2016) – polski pedagog
  • Siergiej Marczuk (ur. 1952) – rosyjski łyżwiarz szybki
  • Sławomir Marczuk (ur. 1939) – polski działacz państwowy i bankowiec, wiceminister finansów
  • Stanisław Marczuk (1931–2014) – inżynier rolnictwa, wicewojewoda bialskopodlaski
  • Stanisław Marczuk (ur. 1935) – polski polityk
  • Sylwia Marczuk (ur. 1982) – piłkarka ręczna SPR Lublin
  • Weronika Marczuk (ur. 1971) – ukraińska aktorka
  • Witold Marczuk (ur. 1953) – polski polityk, generał

Wikipedia


marczyce

Marczyce (do 1945 niem. "Märzdorf", w 1946 także "Marcinkowice") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Podgórzyn.

Wikipedia


marczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marek Marczyk (ur. 1948) – polski altowiolista
  • Mariusz Marczyk (ur. 1958) – polski pisarz i aktor
  • Mikołaj Marczyk (ur. 1995) – polski kierowca rajdowy
  • Zbigniew Marczyk (1917-1944) – żołnierz AK
  • Marczuk

Wikipedia


marczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Marczyński (1908-1985) – malarz, grafik
  • Antoni Marczyński (1899-1968) – literat
  • Jan Marczyński (1896-1941) – nauczyciel, działacz oświatowy
  • Józef Marczyński – strona ujednoznaczniająca
  • Romuald Marczyński (1921-2000) – matematyk
  • Tomasz Marczyński (ur. 1984) – kolarz
  • Wawrzyniec Marczyński (1778-1845) – ksiądz

Wikipedia


marczów

Marczów – wieś łańcuchowa w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Wleń w dolinie potoku Ośna nad rzeką Bóbr, pośród wzniesień Pogórza Izerskiego: Kątnicy (379 m n.p.m.) Włócznika (386 m n.p.m.) i Łopaty (366 m n.p.m.) po stronie północnej i od południa wzdłuż masywu Baraniej Góry (309 m n.p.m.).

Wikipedia


marcówka

1. kura wylęgła w marcu
2. owca urodzona w marcu
3. woda ze śniegu marcowego


SJP.pl

Ma

Wikipedia


marder

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wojsk. niemiecki gąsienicowy bojowy wóz piechoty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marder – niemieckie niszczyciele czołgów z okresu II wojny światowej, uzbrojone w armatę 75 lub 76 mm:
    • Marder I – na podwoziu ciągnika Lorraine 37L,
    • Marder II – na podwoziu czołgu PzKpfw II,
    • Marder III – na podwoziu czołgu PzKpfw 38(t),
  • Marder – niemieckie bojowe wozy piechoty
    • Marder 1 – wóz opracowany i produkowany w latach 70. XX wieku,
    • Marder 2 – prototyp wozu opracowany w latach 80. XX wieku,
  • Marder – niemiecka żywa torpeda z okresu II wojny światowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niemieckie leopardy i mardery zostały stworzone do wspólnego przeprowadzania ataków na polu walki.

Wiktionary


mardocheusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. liter. postać z Księgi Estery, opiekun Estery;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Estera uczyniła zgodnie z poleceniem Mardocheusza, tak jakby była jeszcze pod jego opieką.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. Mordechaj

Wiktionary


marduk

1. w mitologii babilońskiej: narodowy bóg Babilończyków, uważany za opiekuna magii, stwórca oraz władca nieba i ziemi
2. zespół blackmetalowy założony w 1990 roku w Szwecji


SJP.pl

Marduk (sum. damar-dutu, tłum. „"Młody byczek boga Utu"”) – bóstwo opiekuńcze miasta Babilon, najważniejszy bóg panteonu babilońskiego, syn boga Enki/Ea, małżonek bogini Sarpanitu, utożsamiany z planetą Jowisz i Syriuszem.

Ze względu na pozycję miasta, Marduk szybko stał się naczelnym bóstwem Mezopotamii. W szczytowym nasileniu kultu innych bogów uważano za jego sługi bądź jedynie inne aspekty jego osobowości. Jego kult stał się również popularny w Asyrii.

Wikipedia


marea

model samochodu marki Fiat


SJP.pl

Marea – antyczne miasto położone w Egipcie, 45 kilometrów na południowy zachód od Aleksandrii, na południowym wybrzeżu jeziora Marjut, czyli antycznego Mareotis.

Wikipedia


marealbidy

łańcuch górski powstały w archaiku na terenie dzisiejszego Morza Białego


SJP.pl


marecki

przymiotnik od: Marki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący miasta Marki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr Marecki – kulturoznawca
  • Michał Marecki – kompozytor
  • Andrzej Marecki – pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Protest wysłali do mareckiego urzędu, a dołączyli postanowienie sądu o nabyciu spadku, jeszcze z roku 1989, w myśl którego byli współwłaścicielami posesji.

Wiktionary


mareczek

zdrobnienie od: Marek (imię męskie); Maruś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. Marek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posłałam pana Mareczka do hurtowni w Katowicach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marek mos., Marcin mos., Maruś mos.

 przym. Markowy, Marcinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maruś

Wiktionary


mareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: marka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marka ż.

Wiktionary


mareczkowie

zdrobnienie od: Marek (imię męskie); Maruś


SJP.pl


mareczkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mareczka lub z nim związany


SJP.pl


marek

1. roślina rosnąca dziko na terenach bagiennych, czasem uprawiana ze względu na jadalne korzenie; marek kucmerka;
2. dawniej: dusza pokutująca, potępieniec;
3. nocny marek - potocznie: osoba przesiadująca, pracująca do późnej nocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina z rodzaju selerowatych;

 (1.2) daw. mara, dusza pokutująca

 (1.3) stpol. diabeł

Wiktionary

–

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarɛk, AS: marek

Wiktionary


marekwia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. marchewka

Wiktionary


marekwica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nać

Wiktionary


maremma

nadmorska nizina we Włoszech


SJP.pl


maremotoryczny

wykorzystujący energię prądów morskich i oceanicznych jako siłę napędową


SJP.pl


marena

ryba z rodziny łososiowatych, żyjąca w jeziorze Miedwie pod Szczecinem; sieja miedwiańska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marena – słowiańska bogini, Marzanna
  • Marena – rodzaj chrząszczy z rodziny karmazynkowatych
  • Marena – wieś w Macedonii Północnej

Wikipedia


marencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Marencja i pochodzę ze Skarżyska.

Wiktionary


marengo

gruba wełniana tkanina, używana na ubrania, kostiumy i płaszcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. włoska wieś położona w gminie Alessandria, w Piemoncie; miejsce sławnej Napoleońskiej bitwy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marengo – Saskatchewan – miejscowości w prowincji Saskatchewan
  • Marengo – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie McHenry
  • Marengo – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Crawford
  • Marengo – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Iowa
  • Marengo – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Morrow
  • Marengo – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland
  • Marengo – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland
  • Marengo (ang. Marengo Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie McHenry
  • Marengo (ang. Marengo Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Iowa
  • Marengo (ang. Marengo Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Calhoun
  • Marengo (ang. Marengo Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland
  • hrabstwo Marengo (ang. Marengo County) – w stanie Alabama

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O, Francuzi! Czyż bez ceny
Rany nasze dla was są?
Spod Marengo, Wagram, Jeny,
Drezna, Lipska, Waterloo:
Świat was zdradzał, my dotrwali,
Śmierć czy triumf, my gdzie wy!
Bracia! My wam krew dawali,
Dziś wy dla nas nic – prócz łzy?

 (1.1) Brakowało zaledwie kilkunastu minut, by Waterloo nastąpiło o piętnaście lat wcześniej, pod Marengo. 14 czerwca 1800 roku, pod wsią Marengo, „bóg wojny” dał się omamić agentom wroga i wciągnąć na niekorzystny dla siebie teren, wybrany przez wodza Austriaków, feldmarszałka Melasa, który dysponował znaczną przewagą liczebną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marengo n.

Wiktionary


mareograf

przyrząd do rejestracji pływów morskich; pływomierz


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mareograficzny

→ mareograf


SJP.pl

Patrz:

mareograf

margaj

mały, drapieżny ssak podobny do kota zamieszkujący Amerykę Północną oraz Amazonię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leopardus wiedii|Schinz|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;

 (1.2) zool. kot z gatunku margaj (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W niewoli margaje żyją do 15 lat.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ocelot nadrzewny, ocelot

 (1.2) ocelot nadrzewny, ocelot

Wiktionary


margaret

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • anglosaska wersja imienia Małgorzata
  • Margaret – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie St. Clair
  • Margaret (ang. Margaret Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward
  • Margaret (właśc. Małgorzata Jamroży) – polska piosenkarka
  • Margaret – księżyc Urana
  • Margaret – amerykański film dramatyczny z 2011 roku
  • Margaret – singel polskiego zespołu rockowego Myslovitz
  • Margaret – japoński dwutygodnik z shōjo-mangą

Wikipedia


margareta

obce imię żeńskie


SJP.pl


margaretka

potocznie: jastrun właściwy lub podobna roślina ogrodowa z rodziny astrowatych o kwiatostanach przypominających stokrotki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • margaretka – potoczna nazwa jastrunu właściwego i podobnych roślin ogrodowych z rodziny astrowatych, o dużych biało-żółtych kwiatostanach przypominających stokrotki
  • Apostolat Margaretka – ruch modlitewny w Kościele katolickim, którego istotą jest wieczysta modlitwa za jednego kapłana

Wikipedia


margaretkowy

→ margaretka


SJP.pl

Patrz:

margaretka

margarita

drink na bazie tequili, likieru oraz soku z cytryny lub limonki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Margarita – miasto w Kolumbii
  • Margarita – wyspa u wybrzeży Wenezueli
  • Margarita – miejscowość i gmina we Włoszech
  • margarita – rodzaj drinka
  • Margarita – singel polskiej piosenkarki Margaret

Wikipedia


margaryna

tłuszcz spożywczy konsystencją przypominający masło, wytwarzany głównie z olei roślinnych, najczęściej z dodatkiem substancji smakowych, barwiących i witamin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. spoż. produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posmaruj mi chleb margaryną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɡaˈrɨ̃na, AS: margarỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. margarynowy

Wiktionary


margarynownia

fabryka margaryny


SJP.pl


margarynowy

przymiotnik od: margaryna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z margaryną; zawierający margarynę

 (1.2) rzad. związany z perłą lub perłami → chem. zob. kwas margarynowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. margaryna ż.

Wiktionary


margaryt

rodzaj miki, kruchy minerał z grupy łyszczyków


SJP.pl


margać

narzekać na coś, na kogoś, skarżyć się, zrzędzić


SJP.pl


margański

nazwisko


SJP.pl


margerytka

roślina zielna z rodziny złożonych; złocień właściwy; jastrun


SJP.pl


margerytkowy

→ margerytka


SJP.pl

Patrz:

margerytka

margiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Margianą, dotyczący Margiany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Margiana ż.

Wiktionary


margiel

jasnoszara skała osadowa składająca się z węglanów wapnia i magnezu oraz minerałów ilastych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

Wiktionary

Margiel – skała osadowa, zwykle szara. Składa się z węglanów (wapnia lub magnezu) i minerałów ilastych. Używany jest do wyrobu cementu, także jako nawóz mineralny (sztuczny). Ma słaby, nieprzyjemny zapach. Dobrze reaguje z kwasem solnym (HCl), pozostawiając błotnistą plamkę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarʲɟɛl, AS: marʹǵel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marglisty

Wiktionary


marginalistyczny

→ marginalizm


SJP.pl

Patrz:

marginalizm

marginalium

1. tytuł, hasło, podhasło dotyczące treści tekstu, umieszczone na marginesie;
2. ręczna uwaga, komentarz czytelnika na marginesie rękopisu lub druku;
3. sprawa mało ważna, drugoplanowa; błahostka


SJP.pl


marginalizacja

pomniejszenie znaczenia czegoś albo wpływu na coś


SJP.pl


marginalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|marginalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmarginalizowanie n., marginalizacja ż.

 czas. marginalizować ndk., zmarginalizować dk.

Wiktionary


marginalizować

pomniejszać znaczenie czegoś lub wpływu na coś


SJP.pl


marginalny

będący poza centrum, mało ważny, o niewielkim znaczeniu; nieistotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mniej ważny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, o czym mówisz, to marginalna sprawa. Przejdź do konkretów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲɟĩˈnalnɨ, AS: marʹǵĩnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. margines m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugorzędny, trzeciorzędny, poboczny, uboczny, peryferyjny

Wiktionary


margines

1. odstęp między polem tekstu a brzegiem arkusza papieru;
2. coś drugorzędnego, mniej ważnego;
3. zapas, zakładka na nieprzewidziane okoliczności;
4. margines społeczny - ogół osób wykluczonych z życia społecznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niezadrukowany brzeg strony, np. zeszytu;

 (1.2) przen. coś, co dzieje się poza głównym nurtem

 (1.3) przen. coś, co jest drugorzędne, nieistotne lub mało ważne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • margines (ogólnie) – przestrzeń pomiędzy główną zawartością (np. grafiką lub fotografią) a brzegiem danej powierzchni (np. kartki papieru, płótna)
  • margines (typografia) – powierzchnia między kolumną tekstu a krawędziami stronicy
  • margines bezpieczeństwa – nadwyżka bieżącej lub planowanej wielkości sprzedaży ponad wyznaczony próg rentowności
  • margines chirurgiczny – pasmo zdrowych tkanek wyciętych wraz z usuwanym fragmentem nieprawidłowych, zmienionych chorobowo tkanek
  • margines (określenie typu osobowości) – osoba żyjąca na krawędzi dwóch lub więcej kręgów kulturowych, z których żaden nie definiuje w pełni jej tożsamości
  • Marginalizacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na marginesach książki były jakieś dziwne notatki, z których nic nie wynikało.

 (1.3) Literaturą zajmował się na marginesie innych zajęć, z zamiłowania.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marginesowy, marginalny

Wiktionary


marginesowy

→ margines


SJP.pl

Patrz:

margines

marginocefal

przedstawiciel grupy dinozaurów ptasiomiednicznych


SJP.pl


marginocefale

grupa dinozaurów ptasiomiednicznych


SJP.pl

Ma

Wikipedia


margirant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. symulant

Wiktionary


margiyrować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. udawać, symulować

Wiktionary


marglisty

obfitujący w margiel


SJP.pl


marglowaty

zawierający pewną ilość marglu (skały osadowej)


SJP.pl


marglowy

przymiotnik od: margiel


SJP.pl


margonin

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Margonin – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1402 roku położone było w XVI wieku w województwie kaliskim.

Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Margonin. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marˈɡɔ̃ɲĩn, AS: margõńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. margoniński

Wiktionary


margoninianin

mieszkaniec Margonina (miasta w Polsce)


SJP.pl


margoninianka

mieszkanka Margonina (miasta w Polsce)


SJP.pl


margoniński

związany z Margoninem, dotyczący Margonina


SJP.pl


margoszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Kresy. zdrobn. Małgorzata

Wiktionary


margot

imię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię żeńskie, odpowiednik Małgorzaty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cédric Margot – szwajcarski brydżysta
  • Henri Margot – francuski botanik
  • Eva Margot – norweska malarka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pośród gości będą różni, o, bardzo różni, ale nikogo, królowo Margot, proszę nie wyróżniać!

Wiktionary


margowo

Margowo – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Świerzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


margr.

skrót od: margrabia


SJP.pl


margrabia

1. w średniowieczu: zwierzchnik prowincji przygranicznej, marchii;
2. tytuł arystokratyczny niższy od księcia, a wyższy od hrabiego;
3. osoba mająca taki tytuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w średniowieczu: zwierzchnik marchii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Margrabiowie brandenburscy dla poskromienia buty polskiej zamordowali w niem skrytobójczo króla polskiego Przemysława, który od nich odzyskał Pomorze dla Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈɡrabʲja, AS: margrabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. margrabstwo n., margrabianka ż.

:: fż. margrabina ż.

 przym. margrabiowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) margraf

Wiktionary


margrabianka

córka margrabiego


SJP.pl


margrabowa

historyczna nazwa miasta Olecko


SJP.pl


margrabstwo

1. wojskowy okręg pograniczny; marchia
2. godność, tytuł margrabiego
3. majątek, posiadłość margrabiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. tytuł i urząd margrabiego

 (1.2) hist. ziemie zarządzane przez margrabiego

 (1.3) hist. administracyjny okręg graniczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nasi przodkowie przywędrowali z Margrabstwa Moraw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. margrabia mos.

Wiktionary


margraf

margrabia
1. zwierzchnik marchii w średniowieczu;
2. tytuł arystokratyczny;
3. osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl


mari

starożytne miasto w Mezopotamii (obecnie Tall al-Hariri w Syrii)


SJP.pl

Mari – starożytne miasto w północnej Mezopotamii nad Eufratem. Od III tysiąclecia p.n.e. ważny ośrodek polityczny i handlowy na szlaku północna Mezopotamia – północna Syria. Okresowo pod władzą Sumerów, Akadów, Asyryjczyków. Największego znaczenia nabrało Mari pod rządami Amorytów na przełomie XIX/XVIII w. p.n.e. Zdobyte około 1757 r. p.n.e. przez Hammurabiego, stopniowo popadało w ruinę. Obecnie stanowisko archeologiczne Tall Hariri w Syrii.

Wikipedia


maria

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) geogr. niewielki atol w pacyficznym archipelagu Tuamotu

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (2.1) rzad. imię|polski|m. (przeważnie nadawane jako drugie imię)

Wiktionary

( ‏מִרְיָם‎ = "Miriam") – imię żeńskie o niepewnej etymologii, pochodzące od zgrecyzowanego hebrajskiego "Miriam", "Mariam", etymologicznie łączącego się z akadyjskim "mariām" („napawa radością”).

Według statystyk z 2024 roku Maria to trzecie co do popularności imię żeńskie w Polsce, noszone przez 585 573 osoby. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, w 2009 roku Maria zajmowała 21. miejsce spośród żeńskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marii nie było dziś w pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲja, AS: marʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marja ż., Marya ż., Maryja ż., Maryla ż., Marylka ż., Maryna ż., Mery ż., Miriam ż., Marian m.

:: zdrobn. Marysia ż., Maryśka ż., Mania ż., Mańka ż., Maniuś ż./m.

:: zgrub. Marycha ż.

 przym. mariacki, mariański, maryjny, Marysiny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Marysia, Maryśka, Mania, Mańka, Maniuś, Marycha; przest. Marja; stpol. Maryja; lud. Maryla, Marylka, Maryna; środ. Mery

Wiktionary


mariachi

[czytaj: mariaczi] rodzaj meksykańskich zespołów muzycznych grających popularną muzykę taneczną


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mariacki

dotyczący kościoła Najświętszej Marii Panny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kościoła Najświętszej Maryi Panny

 (1.2) dedykowany Najświętszej Maryi Pannie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pochód przeszedł ulicą Mariacką.

 (1.2) Rekolekcje dla nauczycieli odbędą się w Kościele Mariackim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mariański

 rzecz. Maria ż., Maryja ż., Marya ż.

Wiktionary


mariage

[czytaj: marJAŻ] krój czcionki


SJP.pl

Mariage – drugi album polskiego flecisty Ryszarda Borowskiego i towarzyszących mu muzyków jazzowych. Nagrania zarejestrowane zostały w 1998 podczas występu w Jazz Club "Akwarium" w Warszawie. Płyta CD wydana została w 1999 przez wytwórnię Polonia Records.

Wikipedia


mariah

imię żeńskie


SJP.pl


mariak

nazwisko


SJP.pl

Mariak – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sośnie. Leży ok. 20 km na południowy zachód od Ostrowa Wlkp., w pobliżu linii kolejowej Ostrów-Oleśnica.

W roku 2011 liczba mieszkańców wsi wynosiła 89 osób.

Przed 1932 rokiem miejscowość położona była w powiecie odolanowskim, w latach 1975-1998 w województwie kaliskim, w latach 1932–1975 i od 1999 w powiecie ostrowskim.

Wikipedia


marialit

minerał, glinokrzemian sodu


SJP.pl

Marialit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, znany jest od 1866 r.

Nazwa pochodzi od imienia żony niemieckiego mineraloga Gerharda von Ratha – Marii Rosy.

Wikipedia


mariampol

1. miasto na Litwie;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. wieś na Ukrainie;
4. osiedle w Bydgoszczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) miasto w Litwie;

Wiktionary

Mariampol, ( Marijampolė, w czasach LSRR "Kapsukas") – miasto w południowej części Litwy, na Suwalszczyźnie nad rzeką Szeszupą, stolica okręgu mariampolskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mariampolanin m., mariampolanka ż.

 przym. mariampolski

Wiktionary


mariampolski

→ Mariampol


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mariampolem, dotyczący Mariampola

Wiktionary

Patrz:

Mariampol

Powiązane:

 rzecz. Mariampol ż.

Wiktionary


marian

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Marian – imię męskie pochodzenia łacińskiego od imienia "Marius" lub nazwy rodu "Marii". Oznacza „należący do Mariusza, rodu Mariuszów”. Występuje w Polsce od 1332 roku, jako Marzyjan. Forma Marian pojawiła się w Polsce w XVI wieku. W języku angielskim używane jest jako imię żeńskie. W Polsce w żeńskim użyciu w 2025 roku wystąpiło 35 razy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dużą sensację wzbudziło przybycie Mariana Krzaklewskiego, który przemaszerował główną ulicą wraz z licznymi zwolennikami do stolika AWS-u , gdzie rozdawał autografy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲjãn, AS: marʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria ż., Maryja ż., Marianowa ż., Marianówna ż., Marianostwo lm m.

:: zdrobn. Marianek mos.

:: fż. Marianna ż.

 przym. Marianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Marianek, Maryś, Maniek, Maniuś

Wiktionary


marianek

członkini Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Marian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice;

Wiktionary

Marianek – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oddajcie Mariankowi jego teczkę.

 (2.1) Gosia mieszkała w Marianku tuż przed wojną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria ż., Marian mos., Maryja ż., Marianna ż., Marianowa ż., Marianówna ż., Marianostwo lm m.

 przym. Marianowy

Wiktionary


marianice

Marianice – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego. W 1921 roku stacjonowała tu placówka 17 batalionu celnego.

Wikipedia


marianie

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianista


SJP.pl

Ma

Wikipedia


marianin

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia zakonnego założonego przez św. Stanisława Papczyńskiego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współcześnie marianie duszpasterzują w 17 krajach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria ż.

 przym. mariański

Wiktionary


marianista

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z bezhabitowego zgromadzenia zakonnego założonego przez Wilhelma Józefa Chaminade;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prefekta kongregacji wybrano marianistę z Francji.

Wiktionary


marianka

członkini Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Marianów Północnych albo Marianów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marianka – część miasta Szamocin
  • Marianka – część wsi Szpetal Górny w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
  • Marianka – część wsi Woskrzenice Duże w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
  • Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Księżpol
  • Marianka – część wsi Wólka Orłowska w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Izbica
  • Marianka – część wsi Przytoczno w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Jeziorzany
  • Marianka – część wsi Wola Przybysławska w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Garbów
  • Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niedrzwica Duża
  • Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Baranów
  • Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Kurów
  • Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Stary Brus
  • Marianka – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Mariany nmos.

:: fm. Mariańczyk mos.

 przym. mariański, północnomariański

Wiktionary


mariankowie

zdrobnienie od: Marian (imię męskie); Maniuś


SJP.pl


mariankowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mariankowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Siedlec
  • Mariankowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Marianowo

Wikipedia


mariankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marianka lub z nim związany


SJP.pl


marianna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Marianna – żeński odpowiednik imienia Marian. Potocznie jest ono często błędnie rozumiane jako wynik złożenia dwóch innych imion: Marii i Anny, analogicznie do Maryann.

Imię Marianna jest w Polsce znane od średniowiecza i aż do XIX wieku było jednym z najczęściej nadawanych imion – zamiast imienia Maria, które było uznawane za święte i zarezerwowane dla matki Jezusa Chrystusa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Starej dozorczyni Mariannie poleciłem, by kupiła w sklepie kilka świec oraz sześć funtów kaszy manny, bardzo drobniutkiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈjãnːa, AS: marʹi ̯ã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Marian m.

Wiktionary


marianne

[czytaj: maRIAN]
1. imię francuskie;
2. kobieta będąca uosobieniem narodu francuskiego, przedstawiana w sztukach plastycznych z charakterystyczną czapką frygijską na głowie; Marianna


SJP.pl

Marianne (Marianna) – nieoficjalny symbol narodowy Republiki Francuskiej. Jest ucieleśnieniem wolności. Znajduje się w wielu miejscach we Francji, m.in. w salach sądowych i merostwach. Postać przedstawiana jest jako wojowniczka w czapce frygijskiej na głowie, na niektórych obrazach widać ją prowadzącą do walki lud francuski. Można także zobaczyć ją na oficjalnych pieczęciach państwa, na monetach oraz na znaczkach pocztowych.

Wikipedia


marianniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marianny lub z nią związany


SJP.pl


marianostwo

Marian z małżonką; Marianowie


SJP.pl


marianowicz

nazwisko


SJP.pl


marianowie

imię męskie


SJP.pl


marianowo

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. wieś na Białorusi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marianowo – nieoficjalna kolonia wsi Ciche, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno
  • Marianowo – część wsi Połajewo, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Marianowo – część wsi Szewce, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Marianowo – wieś w pow. rypińskim, w gminie Brzuze
  • Marianowo – przysiółek wsi Kuligowo, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Marianowo – wieś w powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk
  • Marianowo – kolonia w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
  • Marianowo – wieś w pow. mławskim, w gminie Szydłowo
  • Marianowo – część wsi Kulany, w pow. mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna
  • Marianowo – wieś w pow. przasnyskim, w gminie Krzynowłoga Mała
  • Marianowo – wieś w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
  • Marianowo – osada w pow. łomżyńskim, w gminie Piątnica

Wikipedia


marianowski

przymiotnik od: Marianowo, Marianowo Brodowskie


SJP.pl


marianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mariana lub z nim związany


SJP.pl


mariantów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mariantów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Zagórów
  • Mariantów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Władysławów

Wikipedia


mariany

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. archipelag wysp wulkanicznych w Mikronezji, położony w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego, na południowy wschód od Japonii;

Wiktionary

Mariany ("Mariana Islands"; Wyspy Mariańskie, Wyspy Złodziejskie) – archipelag wysp wulkanicznych w Mikronezji, w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego. Klimat wysp jest wilgotny, często nawiedzają je tajfuny. Wyspy porasta bujna roślinność tropikalna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Mariańczyk mos., Marianka ż.

 przym. mariański

Wiktionary


marianówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marianówek – osada w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów
  • Marianówek – część wsi Taurów w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Jeżów
  • Marianów

Wikipedia


mariasista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. karc. osoba, która grywa w mariasza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak to, mój przyjacielu, zmieniają się szczęścia koleje. — Dawniej nie było równego mnie marjasisty…

 (1.1) Jako żywo: za dawnych czasów cytowano sławnych maryasistów, a pomiędzy nimi słynął książę Czartoryski kanclerz litewski […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariasz m.

Wiktionary


mariasz

1. dawna gra w karty
2. król i dama tego samego koloru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. dawna gra w karty dla dwóch osób

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) karc. król i dama tego samego koloru wśród kart jednego z grających

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam już po uszy Kozienic i tych wyranżerowanych szkap pułkowych, z któremi muszę grywać w maryasza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲjaʃ, AS: marʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mariaszowy

 rzecz. mariasista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) mariaż

Wiktionary


mariaszyk

zdrobnienie od: mariasz (dawna gra w karty)


SJP.pl


mariawici

członek stowarzyszenia religijnego założonego przez tercjarkę Felicję Kozłowską i ks. Jana Kowalskiego, mający inne niż katolicy poglądy na rolę hierarchii kościelnej i dyscyplinę duchowieństwa


SJP.pl


mariawicki

przymiotnik od: mariawita


SJP.pl


mariawita

członek stowarzyszenia religijnego założonego przez tercjarkę Felicję Kozłowską i ks. Jana Kowalskiego, mający inne niż katolicy poglądy na rolę hierarchii kościelnej i dyscyplinę duchowieństwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca mariawityzmu

Wiktionary

Mariawita – pismo Kościoła Starokatolickiego Mariawitów – czasopismo wydawane przez Kościół Starokatolicki Mariawitów od 1958 roku, początkowo pod nazwą „W Imię Boże”. Oficjalny organ prasowy tegoż Kościoła. Aktualnie wydawana jako kwartalnik, w przeszłości częstotliwość wydawania była różna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mariawityzm m.

:: fż. mariawitka ż.

 przym. mariawicki

Wiktionary


mariawitka

→ mariawita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wyznawczyni mariawityzmu

Wiktionary

Patrz:

mariawita

Powiązane:

 rzecz. mariawityzm m.

:: fm. mariawita m.

 przym. mariawicki

Wiktionary


mariawitki

→ mariawita


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zgromadzenie Sióstr Mariawitek – żeńskie zgromadzenie zakonne Kościoła Starokatolickiego Mariawitów
  • Zgromadzenie Sióstr Mariawitek – żeńskie zgromadzenie zakonne Kościoła Katolickiego Mariawitów
  • Zgromadzenie Sióstr Życia Maryi – żeńskie zgromadzenie zakonne Kościoła Rzymskokatolickiego

Wikipedia

Patrz:

mariawita

mariawityzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) grupa wyznań chrześcijańskich, tradycji katolickiej, oparta na objawieniu Dzieła Wielkiego Miłosierdzia;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rychło jednak doszło do rozłamu z Kościołem katolickim, który w roku 1906 potępił mariawityzm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariawita m., mariawitka ż.

 przym. mariawicki

Wiktionary


mariańczyk

mieszkaniec Marianów (archipelagu na Oceanie Spokojnym)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Marianów Północnych albo Marianów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariany nmos.

:: fż. Marianka ż.

 przym. mariański

Wiktionary


mariański

przymiotnik od: Mariany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Marianami, dotyczący Marianów

 (1.2) związany z Marią, dotyczący Marii; w szczególności Marii z Nazaretu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dnie Rowu Mariańskiego tętni życiem.

 (1.2) Kazanie wikarego zaskoczyło panie z sodalicji mariańskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maryjny

 rzecz. Maria m./ż.

Wiktionary


mariaż

1. żartobliwie lub ironicznie: małżeństwo;
2. książkowo: związek dwojga ludzi;
3. połączenie, scalenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. poślubienie kogoś, małżeństwo

 (1.2) przen. związek czegoś z czymś lub kogoś z kimś

 (1.3) karc. dama i król tego samego koloru

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziesięcioletni mariaż miasta z telewizją publiczną kończy się rozwodem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲjaʃ, AS: marʹi ̯aš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małżeństwo

 (1.2) związek, więź

 (1.3) mariasz

Wiktionary


maribor

miasto w Słowenii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Słowenii, położone na północnym wschodzie kraju, nad Drawą;

Wiktionary

Maribor ( Marburg an der Drau) – drugie pod względem wielkości miasto w Słowenii.

Maribor jest ważnym centrum gospodarczym i kulturalnym na północnym wschodzie kraju. W roku 2002 miało 115 693 mieszkańców. Położone nad Drawą, kilkanaście kilometrów od granicy słoweńsko-austriackiej, przy autostradzie prowadzącej z Wiednia do Lublany i dalej do Triestu we Włoszech oraz na słoweńskie wybrzeże. W Mariborze ma siedzibę Uniwersytet Mariborski.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mariborski

Wiktionary


mariborski

→ Maribor (miasto w Słowenii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mariborem, dotyczący Mariboru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maribor mrz.

Wiktionary


marica

rzeka na Półwyspie Bałkańskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji, uchodzi do Morza Egejskiego;

Wiktionary

Ma

Wikipedia


marie

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marie – gmina
  • Marie Pampoen – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Marie – miejscowość w stanie Arkansas
  • Marie – obszar niemunicypalny w stanie Wirginia Zachodnia
  • Marie, wł. Marie-France Dufour (1949–1990) – francuska piosenkarka, reprezentantka Monako w konkursie Eurowizji 1973
  • Marie, wł. Julita Maria Kusy (ur. 1999) – polska piosenkarka
  • „Marie” – singel Johnny’ego Hallydaya
  • „Marie” – singel Cat Mother and the All Night Newsboys
  • „Marie” – singel Irvinga Berlina
  • „Marie” – singel Townes Van Zandt
  • – amerykański serial telewizyjny z 1980 roku
  • – amerykański talk-show

Wikipedia


marienbad

dawna nazwa Mariańskich Łaźni


SJP.pl


marienbadzki

→ Marienbad


SJP.pl

Patrz:

Marienbad

mariensztacianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mariensztatu

 (1.2) osoba pochodząca z Mariensztatu, urodzona na Mariensztacie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciekawe, ilu mariensztacian wie, kto wyrzeźbił sławną mariensztacką „Przekupkę”?

 (1.2) Stefania wyszła za mariensztacianina z krwi i kości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariensztat mrz.

:: fż. mariensztacianka ż.

 przym. mariensztacki

 przysł. mariensztacko

Wiktionary


mariensztacianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mariensztatu

 (1.2) kobieta pochodząca z Mariensztatu, urodzona na Mariensztacie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Inga jest rodowitą mariensztacianką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariensztat mrz.

:: fm. mariensztacianin mos.

 przym. mariensztacki

 przysł. mariensztacko

Wiktionary


mariensztacki

przymiotnik od: Mariensztat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Mariensztatu, związany z Mariensztatem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dał na mszę za kolegów z powstania w jednym z mariensztackich kościołów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariensztacianin mos., mariensztacianka ż., Mariensztat mrz.

 przysł. mariensztacko

Wiktionary


mariensztacko

przysłówek

 (1.1) na sposób mariensztacki, po mariensztacku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obraz przedstawiał mariensztacko wyglądające podwórko kamieniczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariensztacianin mos., mariensztacianka ż., Mariensztat mrz.

 przym. mariensztacki

Wiktionary


mariensztat

część warszawskiej dzielnicy Śródmieście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. część warszawskiej dzielnicy Śródmieście;

Wiktionary

Plik audio został utworzony na podstawie wersji z i nie obejmuje późniejszych edycji.

Mariensztat – część warszawskiej dzielnicy Śródmieście.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zabudowa Mariensztatu znacznie ucierpiała podczas powstania warszawskiego.

 (1.1) Ukształtowany ok. 1865 plac na Mariensztacie stał się głównym miejscem targowym na Powiślu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariensztacianin mos., mariensztacianka ż.

 przym. mariensztacki

 przysł. mariensztacko

Wiktionary


marieta

imię żeńskie


SJP.pl


marietta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marietta – imię zapożyczone z języka włoskiego
  • Marietta – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Cobb
  • Marietta – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Fulton
  • Marietta – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle
  • Marietta – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Prentiss
  • Marietta – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Robeson
  • Marietta – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Washington
  • Marietta – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Love
  • Marietta – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Adair
  • Marietta – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lancaster
  • Marietta – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Cass
  • Marietta – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Crawford

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żmija ugryzła Mariettę w łydkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrʲjɛtːa, AS: marʹi ̯e•ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Marieta

Wiktionary


marigot

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica i największe miasto francuskiego terytorium zależnego Saint-Martin;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marigot – największa wieś parafii św. Andrzeja na Dominice
  • Le Marigot – miasto na Martynice
  • Marigot – stolica terytorium Saint-Martin

Wikipedia


marihuana

miękki narkotyk palony w papierosach, sporządzany na bazie liści konopi indyjskich; gańdźa; gandża; gandzia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

 (1.2) pot. konopie, roślina będąca źródłem marihuany (1.1)

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nasz kolega Gracek sam hoduje marihuanę na własne potrzeby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲixuˈwãna, AS: marʹiχuu̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. marihuanka ż.

 przym. marihuanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. boba, gandzia, kana, kanka, kif, maria, marycha, maryśka, skun, trawa, trawka, zielicho, ziele, zielone, zielona moc, zielony kapturek, zielsko, zioło, ziółko; symbol. 420

Wiktionary


marihuanen

żartobliwie: marihuana


SJP.pl


marihuanista

osoba uzależniona od marihuany (narkotyku z konopi indyjskich)


SJP.pl


marihuanistka

kobieta, dziewczyna uzależniona od marihuany (narkotyku z konopi indyjskich)


SJP.pl


marihuanowy

→ marihuana; marychowy, gandziowy


SJP.pl


marika

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marika – imię żeńskie
  • „Marika” (Marta Kosakowska) – polska wokalistka
  • Marika (Marica) – w mitologii rzymskiej jedna z nimf
  • Marika Domińczyk – amerykańska aktorka polskiego pochodzenia
  • Marika Gombitová (Mária Gombitová) – słowacka wokalistka
  • Marika Kallamata – albańska aktorka
  • Marika Popowicz – polska lekkoatletka
  • Marika Rökk – węgierska aktorka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈrʲika, AS: marʹika

Wiktionary


marikultura

1. hodowla ryb, skorupiaków i wodorostów w wodzie morskiej
2. wiedza teoretyczna i badania naukowe z tego zakresu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hodowla organizmów zwierzęcych i roślinnych w wodach morskich prowadzona w farmach podwodnych;

 (1.2) wiedza i badania prowadzone z zakresu marikultury (1.1)

Wiktionary

Marikultura – hodowla w wodzie morskiej organizmów morskich (ryb, mięczaków, stawonogów, glonów i innych) w celach konsumpcyjnych i gospodarczych, ale stosowana również w celach rozmnażania innych, rzadkich gatunków morskich stworzeń; forma akwakultury. Termin obejmuje również wiedzę teoretyczną i badania z tej dziedziny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdaniem przedstawicieli organizacji nazywanie marikultury produkcją proekologiczną mija się z definicją. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲikulˈtura, AS: marʹikultura

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akwakultura morska, uprawa morza

Wiktionary


marillion

brytyjski zespół rockowy


SJP.pl

Marillion – brytyjska grupa rockowa powstała w 1979, która była jedną z pierwszych nowych grup progresywnych po kryzysie, jaki ten gatunek przechodził w końcu lat 70. Do dziś pozostaje jedną z najważniejszych grup neo-progresywnych.

Wikipedia


marimba

afrykański instrument muzyczny, który składa się z drewnianych płytek i umieszczonych pod nimi rezonatorów z rury bambusowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. instrument muzyczny z grupy idiofonów;

Wiktionary

Marimba (marimbafon) – instrument muzyczny z grupy idiofonów. W wersji etnicznej – prymitywna odmiana ksylofonu z rezonatorami, używana w południowej i środkowej Afryce oraz Ameryce Środkowej; w wersji używanej przez klasycznych perkusistów – instrument o bardzo dużych możliwościach barwowych i dynamicznych, używany do gry solo, w zespołach oraz do występów z orkiestrami symfonicznymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Soliści grający na marimbie zazwyczaj posługują się dwiema parami specjalnych pałek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrʲĩmba, AS: marʹĩmba

Wiktionary


marimbafon

instrument muzyczny będący udoskonaloną odmianą marimby, odznaczający się wyrazistym dźwiękiem o określonej wysokości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. odmiana ksylofonu z podwieszonymi rezonatorami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grający na marimbafonie laureat otrzymał nagrodę Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marimbafonista mos.

Wiktionary


marimbafonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. osoba grająca na marimbafonie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Główną nagrodę jurorzy przyznali młodemu marimbafoniście z Bielska-Białej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marimbafon mrz.

:: fż. marimbafonistka ż.

Wiktionary


marina

1. obraz o tematyce morskiej, ukazujący np. morze, widok wybrzeża, portu bądź bitwę morską;
2. przystań dla jachtów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. obraz o tematyce morskiej;

 (1.2) żegl. port dla jachtów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marina (imię) – imię żeńskie, odpowiednik w różnych językach imienia Maryna
  • marina – port jachtowy
  • marina – morskie przedstawienie malarskie
  • Marina Sirtis – amerykańska aktorka greckiego pochodzenia
  • Marina – serial telewizyjny
  • Marina – telenowela
  • Marina – wodospad w Gujanie
  • Marina – miasto w Stanach Zjednoczonych
  • Marina – gmina w Chorwacji
  • Marina – wieś w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej, siedziba gminy Marina
  • Marina – stacja metra w Barcelonie
  • Marina – tytuł książki Carlosa Ruiza Zafóna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈrʲĩna, AS: marʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marynistyczny

Wiktionary


marine

[czytaj: maRIN] żołnierz amerykańskich oddziałów desantowych piechoty morskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. żołnierz brytyjskiej lub amerykańskiej piechoty morskiej

Wiktionary

Marine – francuska seria komiksowa dla dzieci i młodzieży autorstwa François Corteggianiego i Pierre'a Tranchanda (rysunki), stworzona w 1979 jako "Marine fille de pirate" (pol. "Marine, dziewczynka-piratka") i ukazująca się pierwotnie do 1982 w odcinkach w czasopiśmie „Pif Gadget”, a następnie wydawana w indywidualnych tomach w latach 1984–1992 nakładem wydawnictw Hachette i Le Lombard. Po polsku w latach 1990–1991 ukazały się dwa pierwsze tomy nakładem wydawnictwa Pegasus.

Wikipedia


mariner

seria amer. bezzałogowych sond kosmicznych wysłanych w okolice Wenus, Marsa i Merkurego


SJP.pl


marines

[czytaj: maRINS] oddziały desantowe amerykańskiej piechoty morskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • marines – potoczne lub oficjalne nazwy oddziałów piechoty morskiej na świecie
  • Royal Marines − brytyjska Królewska Piechota Morska
  • United States Marine Corps – Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych
  • Marines – miasto we Francji
  • Marines – gmina w Hiszpanii, w prowincji Walencja, w Walencji
  • Marines – film z 2003 roku

Wikipedia


marinista

autor dzieł artystycznych o tematyce morskiej; marynista


SJP.pl


marinistka

autorka dzieł artystycznych o tematyce morskiej; marynistka


SJP.pl


marinistyczny

nawiązujący do marinizmu, stylu literackiego włoskiego baroku, nadużywający środków wyrazu, rozbudowany stylistycznie


SJP.pl


marinizm

styl w literaturze barokowej, charakteryzujący się bardzo efektowną formą, nadużywaniem różnorodnych środków stylistycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. styl poetycki związany z literaturą włoskiego baroku;

Wiktionary

Marinizm – styl poetycki stosowany często w literaturze barokowej.

Charakteryzowała go efektowna forma utworu, nadużywanie metafor oraz różnorodne chwyty stylistyczne, takie jak: aliteracje, anafory, paradoksy, inwersje, parentezy, hiperbole i tym podobne, by osiągnąć pożądany efekt. Nazwa pochodzi od nazwiska twórcy - Giambattisty Marina.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈrʲĩɲism̥, AS: marʹĩńism̦

Wiktionary


mariocentryczny

→ mariocentryzm


SJP.pl

Patrz:

mariocentryzm

mariocentryzm

nurt w teologii chrześcijańskiej uznający, że Matka Boża zajmuje centralne miejsce w świecie ludzkim i w historii zbawienia


SJP.pl


mariola

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 43993, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1997 r.;

Wiktionary

Mariola – imię żeńskie. Pierwotnie było zdrobnieniem od imienia Maria lub skrótem od podwójnego imienia Maria Jolanta. Obecnie stanowi odrębne imię. Występuje przede wszystkim w Polsce.

Mariola imieniny obchodzi: 25 marca i 3 maja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kochana pani Mariola super gotuje.

 (1.1) Mariusz sprezentował Marioli złotą bransoletkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Mariolka m., Mariolcia ż.

Wiktionary


marioliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marioli lub z nią związany


SJP.pl


mariolka

zdrobnienie od: Mariola (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. zob. Mariola.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwielbiam i Mariolkę, i Martę. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈjɔlka, AS: marʹi ̯olka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariola ż.

Wiktionary


mariolog

teolog badający świętość Maryi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teol. specjalista w dziedzinie mariologii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) teol. specjalistka w dziedzinie mariologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kongres mariologiczny przyjechali mariolodzy z Ameryki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariologia ż.

:: fż. mariolożka ż.

 przym. mariologiczny

Wiktionary


mariologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. dział teologii dogmatycznej, nauka o Maryi, Matce Jezusa Chrystusa;

 (1.2) pot. wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie mariologii (1.1)

 (1.3) pot. wykład lub inne zajęcia z mariologii (1.1)

Wiktionary

Mariologia, dawniej teologia mariologiczna (łac. "Maria" – Maryja, gr. "logos" – nauka, wiedza) – dział teologii dogmatycznej, nauka o Maryi z Nazaretu, Matce Jezusa Chrystusa.

Obejmuje takie zagadnienia jak: szczególne wybranie Maryi, jej świętość, poczęcie Syna z Ducha Świętego, obecność Maryi w życiu Chrystusa i Kościoła, jej dziewictwo i Boże macierzyństwo, udział w zbawczym dziele Chrystusa, znaczenie we wspólnocie Kościoła, kult.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sobór Watykański II dał nowy wykład mariologii w powiązaniu z nauką o Kościele i chrystologią.

 (1.3) Po mariologii pójdziemy do biblioteki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲjɔˈlɔɟja, AS: marʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mariologiczny

 rzecz. mariolog mos./ż.

Wiktionary


mariologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) teol. związany z mariologią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor pojechał na kongres mariologiczny do Lourdes.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mariolog mos., mariologia ż.

Wiktionary


marion

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (3.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości w USA

 (3.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu gmin w USA

 (3.3) geogr. toponim, nazwa kilkunastu hrabstw w USA

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marion – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Perry
  • Marion – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Crittenden
  • Marion – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Williamson
  • Marion – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Grant
  • Marion – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Linn
  • Marion – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Marion
  • Marion – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Crittenden
  • Marion – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Union
  • Marion – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Plymouth
  • Marion – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Osceola
  • Marion – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Lauderdale
  • Marion – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Flathead

Wikipedia


marionetka

1. teatralna lalka poruszana za pomocą nitek lub drutów;
2. człowiek całkowicie podległy wpływowi kogoś innego, pozostający na czyichś usługach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. lalka poruszana za pomocą sznurków;

 (1.2) książk. przen. ktoś, kto jest czyimś bezwolnym narzędziem, kto ślepo wykonuje czyjeś polecenia

Wiktionary

Marionetka – lalka teatralna poruszana (od góry) za pomocą nitek lub drucików zawieszonych na tzw. krzyżaku. Każda linka jest przymocowana do innej, oddzielnej części ciała marionetki i przy ruchu krzyżaka są one poruszane. W przeciwieństwie do pacynki – lalki zakładanej na dłoń – marionetka może przedstawiać całą postać.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka, AS: marʹi ̯õnetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marionetkarz m., marionetkowość ż.

 przym. marionetkowy, marionetkowo

 przysł. marionetkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kukła, manekin

Wiktionary


marionetkarka

→ marionetkarz


SJP.pl

Patrz:

marionetkarz

marionetkarz

osoba zajmująca się poruszaniem marionetek w teatrze lalek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teatr. artysta teatralny zajmujący się animowaniem marionetek

 (1.2) rzem. rzemieślnik, który wyrabia marionetki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teatr gości zespół marionetkarzy z Czech.

 (1.2) Przy roboczym stole marionetkarza znajdzie się i naparstek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marionetkowy

 rzecz. marionetka ż.

Wiktionary


marionetkowo

przymiotnik

 (1.1) w sposób marionetkowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marionetka ż.

 przym. marionetkowy

Wiktionary


marionetkowy

przymiotnik

 (1.1) teatr. dotyczący marionetki, związany z marionetką

 (1.2) przen. pejor. będący bezwolnym narzędziem w czyichś rękach, całkowicie zależny od kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W okresie prezydentury Benjamina Harrisona, tuż przed jego ustąpieniem z Białego Domu, Stany Zjednoczone i marionetkowy rząd hawajski podpisały porozumienie o aneksji Hawajów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marionetka ż., marionetkarz m., marionetkowość ż.

 przysł. marionetkowo

 przym. marionetkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niesamodzielny

Wiktionary


mariotte

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoine Mariotte (1875–1944) – francuski kompozytor
  • Edme Mariotte (ok. 1620–1684) – francuski fizyk i botanik
  • Jeff Mariotte – amerykański autor
  • „Mariotte” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej
  • Mariotti
  • Marriott

Wikipedia


marisol

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Marisol i pochodzę z Madrytu.

Wiktionary


maristan

szpital muzułmański; bimaristan, bimarchan


SJP.pl


marita

imię żeńskie


SJP.pl


maritain

[czytaj: mariTĘ albo mariTEN] nazwisko, m.in. Jacques Maritain (1882-1973) - filozof francuski


SJP.pl


mariupol

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowo-wschodniej Ukrainie, położone nad Morzem Azowskim, nad Zatoką Taganroską

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mariupolanin mos., mariupolanka ż., mariupolit mrz.

 przym. mariupolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Żdanow

Wiktionary


mariupolit

magmowa skała głębinowa, występująca nad Morzem Azowskim


SJP.pl


mariupolski

→ Mariupol


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mariupolem, dotyczący Mariupola

Wiktionary

Patrz:

Mariupol

Powiązane:

 rzecz. Mariupol mrz.

Wiktionary


mariusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Mariusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rzymskiego rodu Mariuszów lub imienia boga wojny Marsa. W Polsce od XIII wieku.

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych, wykazano 286869 mężczyzn o imieniu Mariusz nadanym jako imię pierwsze (17. imię pod względem liczebności wystąpień) oraz 98875 mężczyzn noszące imię Mariusz jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako męskie imię pierwsze – Piotr, nosi 689313 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mariusz wyciągnął wnioski z dawnej historii.

 (1.1) Na kiedy przypadają imieniny Mariusza?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲjuʃ, AS: marʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariuszowa ż., Mariuszówna ż., Mariuszostwo lm m., Mariuszkowa ż., Mariuszkówna ż.

:: zdrobn. Mariuszek m.

 przym. Mariuszowy, Mariuszkowy

Wiktionary


mariuszek

zdrobnienie od: Mariusz (imię męskie)


SJP.pl


mariuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mariuszka lub z nim związany


SJP.pl


mariuszostwo

Mariusz z małżonką; Mariuszowie


SJP.pl


mariuszowie

imię męskie


SJP.pl


mariuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mariusza lub z nim związany


SJP.pl


marivaudage

wyszukana, efektowna grzeczność, galanteria, manieryczność; mariwodaż


SJP.pl


marivaux

[czytaj: mariWO] nazwisko, m.in. Pierre de Marivaux (1688-1763) - pisarz francuski


SJP.pl


mariwodaż

wyszukana, efektowna grzeczność, galanteria, manieryczność; marivaudage


SJP.pl


mariwodażowy

→ mariwodaż


SJP.pl

Patrz:

mariwodaż

marja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) daw. Maria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niezamężna Marja H. z Niwy aresztowana została pod zarzutem dzieciobójstwa. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲja, AS: marʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria m./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maryja

Wiktionary


marjański

nazwisko


SJP.pl


mark

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mark – niderlandzka nazwa miejscowości Marcq
  • Mark – dzielnica Hamm
  • Mark – obszar wolny administracyjnie w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Erlangen-Hchstadt
  • Mark Landin – gmina w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Uckermark
  • Mark – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Putnam
  • Mark Center – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Defiance
  • Mark – gmina
  • Mark – miejscowość w hrabstwie Somerset (Anglia)
  • Mark – czasopismo
  • Mark – hrabstwo
  • mark I – czołg
  • Mark – statek

Wikipedia


marka

1. znak rozpoznawczy firmy; znak firmowy, znak fabryczny;
2. jakość wyrobów danej firmy;
3. książkowo: dobra opinia, uznanie;
4.
a) niedawna jednostka monetarna Niemiec (1 marka = 100 fenigów), zastąpiona w 2002 r. przez euro;
b) niedawna jednostka monetarna Finlandii (1 marka = 100 penni), zastąpiona w 2002 r. przez euro;
5. dawniej:
a) znaczek pocztowy;
b) numerek lub żeton;
6. średniowieczna jednostka wagowo-pieniężna używana w krajach germańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. znak producenta umieszczany na wyrobach danej firmy;

 (1.2) hand. wartościowa jakość produktów danej firmy;

 (1.5) hist. metrol. średniowieczna jednostka wagowo-pieniężna używana w krajach germańskich

 (1.8) hist. adm. marchia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • marka – nazwa waluty,
    • marka niemiecka,
    • marka estońska
    • marka fińska,
    • marka Ober-Ost
    • marka polska,
    • marka pruska,
    • marka szwedzka – jednostka monetarna we wczesnym średniowieczu,
    • marka zamienna – waluta Bośni i Hercegowiny
  • marka – jednostka masy,
  • marka – znak firmowy producenta lub towaru,
  • Marka – miasto w Somalii

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wśród innych staroci po stryju pozostał podniszczony kajet ze zbiorem starannie powklejanych marek.

 (1.4) Poszła wiadomość, że za kilka dni marki miały wyjść z użycia, ponieważ Europa wprowadzała właśnie euro.

 (1.6) Belki stalowe są oparte na markach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarka, AS: marka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. mareczka ż.

 przym. markowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) grzywna

 (1.7) renoma, reputacja

 (1.8) margrabstwo

Wiktionary


markaczka

gatunek kaczki łownej; kaczka czarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Melanitta nigra|ref=tak., gatunek morskiej kaczki o czarnym upierzeniu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈkat͡ʃka, AS: markačka

Wiktionary


markarz

środowiskowo: człowiek zatrudniony przy wydawaniu i odbieraniu znaczków obecności od pracowników przed pracą i po pracy; znaczkarz


SJP.pl


markasyt

minerał, odmiana siarczku żelaza; markazyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza;

Wiktionary

Markasyt, markazyt – pospolity minerał z gromady siarczków. Nazwa pochodzi od arabskiego "marqasitae" lub perskiego "marcasisa" (w ten sposób określano piryt i markasyt).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. markasytowy

Wiktionary


markasytowy

→ markasyt; markazytowy


SJP.pl


markazyt

minerał, odmiana siarczku żelaza; markasyt


SJP.pl


markazytowy

→ markazyt; markasytowy


SJP.pl


markecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od market

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie market, lecz tylko nędzny markecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. market m.

Wiktionary


marker

1. gruby mazak;
2. przedmiot do oznaczenia określonego miejsca;
3. wskaźnik wczesnego stadium choroby;
4. radiolatarnia na lub przy lotnisku, umożliwiająca załodze samolotu określenie odległości od ziemi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rodzaj pisaka,
  • Marker – gmina w Norwegii,
  • Marker genetyczny,
  • Marker, czyli gatunek wskaźnikowy,
  • Markery nowotworowe,
  • Marker molekularny,
  • Marker DNA,
  • Marker paintballowy,
  • Marker – element budowy gitar
  • Marker – film z 2008 roku

Wikipedia


markerowy

→ marker


SJP.pl

Patrz:

marker

markert

nazwisko


SJP.pl


market

wielobranżowy sklep samoobsługowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. sklep wielkopowierzchniowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Märket – wyspa na Morzu Bałtyckim
  • market – rodzaj sklepu
  • Market Deeping
  • Market Drayton
  • Market Harborough
  • Market Rasen
  • Market Weighton
  • Downham Market
  • Needham Market
  • Markt

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarkɛt, AS: market

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marketingowiec mos., markecik mrz., marketing m., telemarketing, telemarketer m., telemarketerka ż., marketer m., marketerka ż., supermarket m., telemarket

 przym. merketowy, marketingowy, telemarketingowy, marketowy

Wiktionary


marketer

specjalista w dziedzinie marketingu; marketingowiec


SJP.pl


marketerka

→ marketer


SJP.pl

Patrz:

marketer

marketing

działanie mające na celu wynajdowanie, badanie, pobudzanie i zaspokajanie potrzeb klientów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest to (…) nie do końca świadomy marketing realizowany przez osoby ze świecznika, które polecają swoim fanom to, co same czytają.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marketingowiec mos., market mrz.

 przym. marketingowy, marketowy

Wiktionary


marketingowiec

specjalista w dziedzinie marketingu; marketer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto zajmuje się zawodowo marketingiem

Wiktionary

Marketingowiec (ang. "marketer/marketeer") – specjalista zajmujący się zawodowo lub naukowo marketingiem.

Marketingowiec zajmuje się badaniami marketingowymi, zarządzaniem marką, reklamą, public relations i publicity oraz nadzoruje firmy dostarczające produkty i usługi marketingowe "(ang. marketing services)". Zawód ten coraz częściej wymaga także podstaw wiedzy prawnej o świadczonych usługach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marketing m., market m., marketer m.

 przym. marketingowy, marketowy

Wiktionary


marketingowy

przymiotnik

 (1.1) związany z marketingiem, dotyczący marketingu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marketing m., market m., marketingowiec m., marketer m.

 przym. marketowy

Wiktionary


marketowy

→ market


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z marketem, dotyczący marketu

Wiktionary

Patrz:

market

Powiązane:

 rzecz. marketing m., market m., marketingowiec m., marketer m.

 przym. marketingowy

Wiktionary


marketplace

[czytaj: marketplejs] internetowa platforma handlowa, na której wielu sprzedawców oferuje produkty lub usługi


SJP.pl


marketyzacja

powstawanie i zwiększająca się popularność marketów


SJP.pl


marki

1. roślina rosnąca dziko na terenach bagiennych, czasem uprawiana ze względu na jadalne korzenie; marek kucmerka;
2. dawniej: dusza pokutująca, potępieniec;
3. nocny marek - potocznie: osoba przesiadująca, pracująca do późnej nocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Marki – miasto w Polsce, w powiecie wołomińskim, w woj. mazowieckim, w aglomeracji warszawskiej na północny wschód od Warszawy, wzdłuż alei Marszałka Józefa Piłsudskiego – dawna droga wojewódzka nr 629, wcześniej droga krajowa nr 8. Przez Marki przepływają: rzeka Długa (Kanał Markowski) oraz rzeka Czarna, uchodzące do Kanału Żerańskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarʲci, AS: marʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marecki

 rzecz. marczanin m., marczanka ż.

Wiktionary


markier

pracownik stoczni, znakujący materiał do obróbki lub montażu na podstawie projektów technologicznych


SJP.pl


markieranctwo

lekceważenie obowiązków, zaniedbywanie się w pracy; próżniactwo


SJP.pl


markierant

osoba markująca, udająca robotę, leń, obibok; potocznie: zbijający bąki


SJP.pl


markierantka

→ markierant


SJP.pl

Patrz:

markierant

markiernia

dawniej: pomieszczenie przy wejściu do zakładu, w którym umieszczano znaczki obecności pracowników; markownia; znaczkownia


SJP.pl


markierować

potocznie:
1. stwarzać pozory pracy, udawać że się coś robi; próżnować, bumelować;
2. naśladować, udawać coś; markować


SJP.pl


markietan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wędrowny handlarz poruszający się razem z wojskiem, sprzedający żołnierzom jedzenie, napoje i artykuły codziennego użytku;

Wiktionary

Markietan (markietanin, markietaner) – wędrowny handlarz podążający za wojskiem, sprzedający żołnierzom żywność, napoje i drobne przedmioty codziennego użytku. Rola markietanów zanikła na początku XX wieku, gdy w nowoczesnych armiach logistyką zajęły się wyspecjalizowane oddziały kwatermistrzowskie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marʲˈcɛtãn, AS: marʹḱetãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markietaństwo n.

:: fż. markietanka ż.

 przym. markietański

Wiktionary


markietanić

dawniej: pełnić funkcję markietana - wędrownego handlarza zaopatrującego wojsko w żywność


SJP.pl


markietanka

kobieta towarzysząca dawniej wojsku, handlarka lub czasem prostytutka


SJP.pl


markietański

odnoszący się do markietana


SJP.pl


markietaż

sposób zdobienia mebli drewnianych, polegający na wykładaniu powierzchni barwnymi kawałkami drewna, metalu, marmuru itp.; inkrustacja; markieteria


SJP.pl


markieteria

Markieteria lub markietaż – technika zdobnicza stosowana w rzemiośle artystycznym (meblarstwie i przy wytwarzaniu drobnych przedmiotów). Polega na układaniu na powierzchni zdobionego sprzętu (z drewna) wzorów złożonych z kawałków innego koloru drewna (często forniru), metalu, kości słoniowej, szylkretu, marmuru.

Wikipedia


markiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Markiewicz (1920–2010) – polski kompozytor
  • Adam Markiewicz (ur. 1944) – polski polityk
  • Adrian Markiewicz (ur. 2002) – polski siatkarz
  • Aleksander Markiewicz (1918–2012) – polsko-amerykański architekt
  • Alfred Markiewicz (1928–1997) – amerykański duchowny rzymskokatolicki, biskup
  • Andrzej Markiewicz (1767–1815) – polski prawnik, fizjokrata i filozof
  • Andrzej Markiewicz (ur. 1956) – polski malarz
  • Augustyn Markiewicz – duchowny Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego, biskup
  • Barbara Markiewicz (ur. 1947) – polska filozofka
  • Barbara Zahorska-Markiewicz (1938–2018) – polska lekarka, internistka
  • Bronisław Markiewicz (1842–1912) – polski duchowny rzymskokatolicki, michalita, błogosławiony Kościoła katolickiego
  • Constance Markievicz (1868–1927) – irlandzka działaczka niepodległościowa i społeczna

Wikipedia


markiszki

Markiszki ( Morkiškė) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


markiz

1. tytuł arystokratyczny używany szczególnie we Francji;
2. osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: markiza

Wiktionary

Markiz – tytuł arystokratyczny stosowany w Europie, Chinach i Japonii.

Pierwotnie powstał z tytułu margrabiego (zarządcy marchii w czasach nowożytnego cesarstwa rzymskiego), dopiero w późniejszym okresie nabrał cech dziedzicznego tytułu arystokratycznego, choć nadawano też tytuły margrabiowskie osobiste (nie dziedziczne). Jako tytuł arystokratyczny znajduje się w hierarchii na drugim miejscu, zaraz po księciu, a przed hrabią.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Markizy nmos., markizat m.

:: fż. markiza ż.

 przym. markizowski, markizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) margrabia

Wiktionary


markiza

1. żona markiza;
2. ruchomy daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.;
3. ciastko, zwykle owalne, składające się z dwóch kruchych herbatników złączonych masą czekoladową, śmietankową itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) arystokratka – żona markiza

 (1.2) archit. daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.

 (1.7) mebl. rodzaj berżery z niskim oparciem płynnie przechodzącym w podłokietniki

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: markiz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • żona markiza
  • markiza – rodzaj ciastka
  • markiza – rodzaj składanego daszka osłaniającego okno lub wystawę sklepową
  • markiza – rodzaj szerokiego fotela dwuosobowego
  • Markíza – słowacka komercyjna stacja telewizyjna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marʲˈciza, AS: marʹḱiza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markiz m., Markizy nmos., markizat mrz.

 przym. markizowy

Wiktionary


markizat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. godność, pozycja, tytuł markiza lub markizy

 (1.2) hist. lenno lub obszar pod jurysdykcją markiza lub markizy, przysługujący mu/jej z tytułu markizatu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przeniósł stolicę księstwa z Chambéry do Turynu, zamiast łaciny oficjalnym językiem ustanowił język włoski. Chciał również zdobyć markizat Saluzzo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markiz mos., markiza ż.

 przym. markizowy

Wiktionary


markizeta

przezroczysta tkanina z bawełny, używana na firanki, zasłony itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. lekka, przejrzysta tkanina siateczkowa wytwarzana z bardzo cienkiej przędzy, współcześnie używana głównie do wyrobu firan, a dawniej również bielizny i innej odzieży damskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na lato na wsi, lub na letnisko można sobie sprawić kilka jasnych, nawet jaskrawych sukienek z tanich materjałów, jak markizety lub krepony bawełniane.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. markizetowy

Wiktionary


markizetowy

→ markizeta


SJP.pl

Patrz:

markizeta

markizoleta

osłona na okno będąca połączeniem markizy oraz rolety


SJP.pl


markizy

1. żona markiza;
2. ruchomy daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.;
3. ciastko, zwykle owalne, składające się z dwóch kruchych herbatników złączonych masą czekoladową, śmietankową itp.


SJP.pl

Markizy (franc. "Îles Marquises") – grupa wulkanicznych wysp na Oceanie Spokojnym. Są najdalej na północ wysuniętą częścią Polinezji Francuskiej, leżącą w odległości ok. 1500 km na północ od Tahiti.

Wikipedia


marklowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;

 (1.2) geogr. część miasta Cieszyna;

Wiktionary

Marklowice ( "Marklowitz") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, siedziba gminy Marklowice. Historycznie na Górnym Śląsku.

W latach 1975–1994 miejscowość była dzielnicą Wodzisławia Śląskiego, zaś w latach 1995–1998 administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dlaczego sołtys w Marklowicach ma okrągłe pole?

 (1.2) Babcia Honorata pracowała w fabryce farb w Marklowicach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marklowiczanin m., marklowiczanka ż.

 przym. marklowicki

Wiktionary


marklowicki

→ Marklowice


SJP.pl

Patrz:

Marklowice

markocin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Markocin – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osiek
  • Markocin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Cedynia

Wikipedia


markocki

nazwisko


SJP.pl


markomanowie

starożytny lud germański


SJP.pl

Ma

Wikipedia


markomański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Markomanami, dotyczący Markomanów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie wojen markomańskich legiony Marka Aureliusza podeszły w bezpośrednie pobliże Śląska Cieszyńskiego (…)

 (1.1) Wymiana i handel nie były więc Prusom obce. Tradycje kontaktów wymiennych sięgały u nich odległej przeszłości, gdy w pierwszych wiekach naszej ery trafiali tu w poszukiwaniu bursztynu kupcy rzymscy i markomańscy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Markoman mos.

Wiktionary


markosice

Markosice (niem. "Markersdorf", łuż. "Marchośice") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1945–54 siedziba gminy Markosice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


markostwo

Marek z małżonką; Markowie


SJP.pl


markot

Ruch Wychodzenia z Bezdomności „Markot” – ruch społeczny powstały na bazie eksperymentu osad Victoria Kotan, w latach 90. XX wieku.

Pierwsza tego typu placówka uruchomiona została w miejscowości Lutynka, druga w Jelenim Ruczaju. Kolejną była Art-Eko Szkoła Życia w Wandzinie.

Wikipedia


markotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|markotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. markotać ndk.

 przym. markotny

Wiktionary


markotać

czasownik

 (1.1) stpol. mamrotać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈkɔtat͡ɕ, AS: markotać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. markotny

 rzecz. markotanie n.

Wiktionary


markotniej

stopień wyższy od przysłówków: markotnie, markotno


SJP.pl


markotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: markotny


SJP.pl


markotnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|markotnieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. markotnieć

 przym. markotny

Wiktionary


markotnieć

czasownik

 (1.1) stawać się smutnym, markotnym, milczącym, tracić humor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) czasem markotniał, spuszczał powieki, i widać było, że odbiegał myślą od telegrafów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈkɔtʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: markotʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. markotnie, markotno

 przym. markotny, zmarkotniały

 czas. zmarkotnieć

 rzecz. markotnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smutnieć

Wiktionary


markotność

stan przygnębienia, smutku, zniechęcenia; zasmucenie, posępność


SJP.pl


markotny

taki, który świadczy o niezadowoleniu, jest wyrazem przygnębienia, smutku; ponury, pochmurny, przygnębiony, smętny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) smutny, przygnębiony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego tak rzadko się śmiejemy? 37 proc. pytanych tłumaczy, że markotny nastrój wywołuje zła pogoda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markotnienie n., markotanie n.

 czas. markotać, markotnieć ndk., pomarkotnieć dk., zmarkotnieć dk.

 przym. zmarkotniały

 przysł. markotnie, markotno

Wiktionary


markow

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksiej Markow (ur. 1979) – rosyjski kolarz torowy oraz szosowy, olimpijczyk
  • Aleksandyr Markow (ur. 1961) – bułgarski piłkarz
  • Andriej Markow (ujednoznacznienie)
  • Christo Markow (ur. 1965) – bułgarski lekkoatleta
  • Daniił Markow (ur. 1976) – rosyjski hokeista
  • Dmitri Markov (ur. 1975) – białoruski lekkoatleta
  • Dmytro Markow (1864-1938) – ukraiński polityk i publicysta, poseł
  • Georgi Markow (ujednoznacznienie)
  • Ilja Markow (ur. 1972) – rosyjski chodziarz
  • Iwan Markow (ur. 1988) – bułgarski sztangista
  • Józef Markow (1908-1973) – polski murarz, brygadzista i stachanowiec, poseł na Sejm
  • Ljubomir Markow (ur. 1927) – bułgarski pięściarz

Wikipedia


markowa

1. posiadający znak firmowy, markę producenta; wyprodukowany przez firmę o znanej marce; oryginalny, autentyczny, firmowy;
2. dobrej jakości, wysokiej klasy, renomowany;
3. związany z marką, (byłą) walutą kilku krajów europejskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś gminna w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i części wsi w Polsce i na Ukrainie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Markowa – wieś w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Markowa
  • Markowa – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
  • Markowa – część wsi Wola Kosnowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
  • Markowa – część wsi Cieszacin Mały w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pawłosiów
  • Markowa – gromada z siedzibą w Markowej
  • Markowa – osiedle typu miejskiego w obwodzie irkuckim, w rejonie irkuckim
  • Markowa (obwód iwanofrankiwski)
  • Markowa (obwód tarnopolski)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiktoria pochodzi z Markowej na Podkarpaciu.

 (1.2) Na Ukrainie są dwie Markowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marek mos., markowianin mos., markowianka ż.

 przym. markowski

Wiktionary


markowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|markować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niemarkowanie n.

 czas. markować ndk.

Wiktionary


markować

pozorować, udawać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) pozorować coś, jakąś czynność albo stan

 (1.2) naśladować coś w niezbyt wierny sposób

 (1.3) sygnalizować w brydżu partnerowi wartość kart przez konwencjonalne wyjście lub zrzutkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. markowanie n.

Wiktionary


markowiak

nazwisko


SJP.pl


markowianin

mieszkaniec Markowej (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Markowej

 (1.2) osoba pochodząca z Markowej, urodzona w Markowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za budową drogi opowiedzieli się markowianie oraz mieszkańcy innych wsi i sołectw.

 (1.2) Józef był rodowitym markowianinem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Markowa ż.

:: fż. markowianka ż.

 przym. markowski

Wiktionary


markowianka

mieszkanka Markowej (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Markowej

 (1.2) kobieta pochodząca z Markowej, urodzona w Markowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zeszłym miesiącu markowianki wygrały walkowerem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Markowa ż.

:: fm. markowianin mos.

 przym. markowski

Wiktionary


markowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Markowice – dzielnica Raciborza
  • Markowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Strzelno
  • Markowice – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Głuchołazy
  • Markowice – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
  • Markowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kleszczewo
  • Markowice – dawna gmina
  • Markowice – gromada w powiecie mogileńskim
  • Markowice – gromada w powiecie myszkowskim
  • Markowice – gromada w powiecie raciborskim
  • Markowce

Wikipedia


markowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Markowicz (1872–1934) – polski malarz i grafik
  • Józef Markowicz (1877–1939) – polski ziemianin, poseł
  • Michał Markowicz (1927–2010) – polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII i IX kadencji
  • Andrzej Markowicz (ur. 1942) – polski malarz, scenograf, reżyser, profesor ASP w Gdańsku
  • Kamil Markowicz (ur. 1988) – polski raper tworzący pod pseudonimem 2sty

Wikipedia


markowie

imię męskie


SJP.pl


markowka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Brasławszczyzna. marchewka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Brasławszczyzna morkwa

Wiktionary


markownia

dawniej: pomieszczenie przy wejściu do zakładu, w którym umieszczano znaczki obecności pracowników; markiernia; znaczkownia


SJP.pl

Ma

Wikipedia


markowość

→ markowy


SJP.pl

Patrz:

markowy

markowski

przymiotnik od: Markowa, Markowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Markowej, związany z Markową

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Markowski – nauczyciel i dyrektor w warszawskich gimnazjach i liceach
  • Alfred Markowski – więzień polityczny, poeta i satyryk
  • Andrzej Markowski (ujednoznacznienie)
  • Artur Markowski – polski historyk
  • Bolesław Markowski (ujednoznacznienie)
  • Grzegorz Markowski – polski dziennikarz
  • Grzegorz Markowski – polski muzyk
  • Jerzy Markowski – polski polityk
  • Julian Markowski – polski rzeźbiarz
  • Marcin Markowski – polski grafik
  • Michał Paweł Markowski – polski krytyk literacki
  • Paweł Markowski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiełbasę markowską wytwarzają na Podkarpaciu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Markowa ż., markowianin mos., markowianka ż.

Wiktionary


markowszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Markowszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Turośń Kościelna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 682.

Wikipedia


markowy

1. posiadający znak firmowy, markę producenta; wyprodukowany przez firmę o znanej marce; oryginalny, autentyczny, firmowy;
2. dobrej jakości, wysokiej klasy, renomowany;
3. związany z marką, (byłą) walutą kilku krajów europejskich


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dobrej marki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W barku stały markowe koniaki z przemytu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marka ż.

 przym. Markowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobry

Wiktionary


markoznawstwo

rzadko: znawstwo znaczków pocztowych; filatelistyka


SJP.pl


marks

nazwisko, np. Karol Marks (właściwie Karl Heinrich Marx) (1818-83), niemiecki filozof, ekonomista, publicysta i działacz polityczny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Marks (1932-2006) – polski astronom, pisarz popularnonaukowy
  • Jack Marks (1935-2022) – amerykański aktor i pisarz
  • Karl Marx, także Karol Marks (1818-1883) – niemiecki filozof, socjolog, ekonomista, historyk, dziennikarz i działacz rewolucyjny, twórca socjalizmu naukowego
  • Leszek Marks (ur. 1951) – polski geolog
  • Michael Marks (1859-1907) – brytyjski przedsiębiorca, współzałożyciel firmy Marks & Spencer
  • Bracia Marks (ang. Marx Brothers) – piątka rodzeństwa aktorów teatralnych i filmowych:
    • Leonard Marx znany jako Chico (1887-1961)
    • Adolph Arthur Marx znany jako Harpo (1888-1964)
    • Julius Henry Marx znany jako Groucho (1890-1977)
    • Milton Marx znany jako Gummo (1892-1977)
    • Herbert Marx znany jako Zeppo (1901-1979)
  • Marks – miasto w Rosji, w obwodzie saratowskim

Wikipedia


marksewo

Marksewo (do 1983 roku Marksoby, Marxöwen, 1938–1945 "Markshöfen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


marksista

zwolennik marksizmu, ideologii głoszącej walkę klas w celu osiągnięcia komunizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik marksizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na początku lat pięćdziesiątych w Polsce literatura i nauki humanistyczne zostały opanowane przez marksistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈcɕista, AS: marʹḱśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marks m., marksizm m.

:: fż. marksistka ż.

 przym. marksistowski, Marksowski

Wiktionary


marksistka

→ marksista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. zwolenniczka marksizmu

Wiktionary

Patrz:

marksista

Wymowa:

IPA: marʲˈcɕistka, AS: marʹḱśistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marksizm m.

:: fm. marksista m.

 przym. marksistowski, Marksowski

Wiktionary


marksistowski

→ marksizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. polit. dotyczący marksizmu

Wiktionary

Patrz:

marksizm

Powiązane:

 rzecz. marksista mos., marksistka ż., marksizm mrz.

 przysł. marksistowsko

Wiktionary


marksistowsko

przysłówek

 (1.1) w sposób marksistowski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marksistowski

Wiktionary


marksistowsko-leninowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z marksizmem-leninizmem, dotyczący marksizmu-leninizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marksizm-leninizm mrz.

Wiktionary


marksizm

zainicjowany przez K. Marksa system ideologiczny, oparty o materializm i postheglowską dialektykę, przyjmujący, że rozwój ludzkości polega na przechodzeniu od formacji mniej do bardziej "postępowych", z których najwyższą jest komunizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. polit. koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

Wiktionary

Marksizm ( Marxismus), „socjalizm naukowy” – światopogląd polityczno-społeczno-gospodarczy wywodzący się z myśli Karola Marksa, a także, w mniejszym stopniu, Fryderyka Engelsa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po rewolucji w Rosji reformistyczna wersja marksizmu stała się podstawą większości ruchów socjalistycznych (Wikipedia).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʲcɕism̥, AS: marʹḱśism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marks m., marksista m., marksistka ż.

 przym. marksistowski, Marksowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) materializm dialektyczny, materializm historyczny, socjalizm naukowy

Wiktionary


marksizm-leninizm

w propagandzie państw i partii komunistycznych: synteza myśli Marksa i Lenina, stanowiąca rzekomo podstawę prawidłowego rozumowania we wszystkich dziedzinach wiedzy


SJP.pl

Ma

Wikipedia


marksowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marksa lub z nim związany


SJP.pl


markszajderia

geodezja górnicza


SJP.pl


markujący

pozorować, udawać


SJP.pl


markur

dzika koza z rodziny krętorogich, żyjąca w górach Indii i Afganistanu; koza śruboroga


SJP.pl


markus

obce imię męskie


SJP.pl


markuski

przymiotnik od: Markusy


SJP.pl


markusy

wieś w Polsce


SJP.pl

Markusy (niem. "Markushof") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim. Siedziba gminy Markusy.

Wieś leży na obszarze Żuław Elbląskich, przy trasie nieistniejącej już linii kolejowej Elbląg-Myślice. Znajduje się tu również placówka Ochotniczej Straży Pożarnej. W Markusach znajdują się domy podcieniowe, jeden z 1789, pozostałe z początku XIX wieku oraz cmentarz mennonitów.

Wikipedia


markuszewski

nazwisko


SJP.pl


markuszowianin

mieszkaniec Markuszowa (osady w Polsce)


SJP.pl


markuszowianka

mieszkanka Markuszowa (osady w Polsce)


SJP.pl


markuszowski

→ Markuszów (osada w Polsce)


SJP.pl


markuszów

osada w Polsce


SJP.pl

Ma

Wikipedia


markówka

moneta o nominale jednego marka


SJP.pl

Zobacz też: Markówka w innych znaczeniach tej nazwy.

Markówka – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Dobroń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


marla

cienka, rzadka tkanina bawełniana; merla


SJP.pl


marlboras

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. marlboro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam taki kowboj z koniem siedzi na kamieniu i pali marlborasa.

Wiktionary


marlboro

marka papierosów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. papieros marki „Marlboro”

Wiktionary

Marlboro – jedna z najbardziej znanych na świecie marek papierosów, produkowana przez firmę Philip Morris International, należącą niegdyś do holdingu Altria Group Inc. Widoczne niekiedy na paczce słowa "Veni, vidi, vici" są nawiązaniem do znanej wypowiedzi Juliusza Cezara.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słuchając uważnie Bieleckiego, z wewnętrznej kieszeni kurtki wydobył paczkę peweksowskich marlboro w kartonowym opakowaniu.

Wiktionary


marlborough

miasto w Anglii w hrabstwie Wiltshire


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marlborough – miasto w hrabstwie Wiltshire
  • Marlborough – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Hartford
  • Marlborough – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Cheshire
  • Marlborough – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Cheshire
  • Marlborough – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie St. Louis
  • Marlborough – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
  • Marlborough – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ulster
  • Marlborough (ang. Marlborough Town) – gmina w stanie Connecticut, w hrabstwie Hartford
  • Marlborough (ang. Marlborough Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
  • Marlborough (ang. Marlborough Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ulster
  • Marlborough (ang. Marlborough Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Montgomery
  • Marlborough – region na Wyspie Południowej

Wikipedia


marlen

imię żeńskie


SJP.pl


marlena

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Marlena – imię żeńskie, formowane na dwa sposoby:

Marlena imieniny obchodzi 12 września i 23 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy Marlena była moją dziewczyną, uważałem ją za najpiękniejszą na świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈlɛ̃na, AS: marlẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Marlenka ż.

Wiktionary


marleniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marleny lub z nią związany


SJP.pl


marlenka

zdrobnienie od: Marlena


SJP.pl


marlett

krój czcionki


SJP.pl

Marlett – krój pisma (font) formatu TrueType wykorzystywany w systemach Microsoft Windows, począwszy od Windows 95. System operacyjny używa tego kroju do tworzenia ikon interfejsu użytkownika znajdujących się w menu i oknach. Przykładami są przyciski do zamykania, maksymalizacji oraz minimalizacji okna, których elementy stanowią pojedyncze glify tego fontu. Umożliwiło to użytkownikom skalowanie elementów interfejsu oraz proporcjonalną zmianę rozmiaru ikon.

Wikipedia


marley

nazwisko, m.in. Bob Marley (właśc. Robert Nesta Marley) (1945-1981), jamajski muzyk, wybitny twórca muzyki reggae


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bob Marley – jamajski muzyk wykonujący reggaeCzłonkami rodziny Boba Marleya, których działalność została odnotowana są:
    • Rita Marley – piosenkarka
    • Cedella Marley Booker – piosenkarka i pisarka, matka Boba Marleya
    • Cedella Marley – muzyczka i projektantka mody
    • Damian Marley – muzyk reggae
    • Julian Marley – muzyk reggae
    • Ky-Mani Marley – muzyk reggae
    • Norval Marley – ojciec Boba Marleya
    • Rohan Marley – gracz futbolu amerykańskiego
    • Stephen Marley (muzyk) – syn Boba Marleya
    • Ziggy Marley – muzyk reggae
  • Stephen Marley (writer) – brytyjski autor i projektant gier

Wikipedia


marlin

ryba o charakterystycznym szpicu utworzonym z przerośniętej górnej szczęki, należąca do rodziny żaglicowatych, występująca w ciepłych wodach oceanicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. icht. ryba z rodziny żaglicowatych, nazwa systematyczna|Istiophoridae|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • marlin (właśc. żaglicowate) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych
  • Marlin – brytyjskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
  • Martin P5M Marlin – amerykański samolot patrolowy
  • Rambler/AMC Marlin – amerykański samochód osobowy produkowany przez American Motors Corporation
  • Marlin – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Schuylkill
  • Marlin – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Falls

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na głębokości stu sążni marlin zżerał sardynki pokrywające ostrze i trzon haka, w miejscu, gdzie ręcznie kute żelazo wystawało z głowy małego tuńczyka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żaglica, makaira

Wiktionary


marlinka

w żeglarstwie: cienka linka roślinna zwinięta z dwu lub trzech sznurków, używana do związywania ze sobą lin, sporządzania opasek oraz do obwiązywania żagla na bomie lub gaflu; juzing, omotka


SJP.pl


marlon

imię męskie


SJP.pl

Marlon – amerykański serial telewizyjny (sitcom) wyprodukowany przez Bicycle Path Productions, Baby Way Productions, 3 Arts Entertainment oraz Universal Television, którego pomysłodawcami są Christopher Moynihan oraz Marlon Wayans. Serial był emitowany od 16 sierpnia 2017 roku do 12 lipca 2018 roku przez NBC. W polskiej wersji językowej serial jest emitowany przez Netflix, który wykupił wyłączność na serial poza terytorium USA.

Wikipedia


marlow

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marlow – miasto w Niemczech w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Rügen
  • Marlow – miasto w Anglii, w hrabstwie Buckinghamshire
  • Marlow – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Herefordshire
  • Marlow – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
  • Marlow – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Stephens
  • Marlow (ang. Marlow Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire

Wikipedia


marlować

przywiązywać brzeg żagla do bomu lub gafla za pomocą marlinki


SJP.pl


marlowe

Zobacz też: "Marlowe" – film kryminalny z 2022 roku.

Marlowe – amerykański film kryminalny z 1969 na podstawie powieści Raymonda Chandlera "Siostrzyczka". Główną rolę zagrał James Garner, a w epizodach wystąpili m.in. Bruce Lee, Gayle Hunnicutt, Rita Moreno, Sharon Farrell, Carroll O’Connor i Jackie Coogan.

Wikipedia


marluk

nazwisko


SJP.pl


marmara

1. morze Marmara - część Morza Śródziemnego;
2. wyspy Marmara - wyspy na morzu Marmara


SJP.pl

Marmara (tur. "Marmara Adası", gr. Προικόνησος "Proikonesos", łac. Proconnesus) – turecka wyspa położona na morzu Marmara.

Jest największą wyspą (pow. 117,18 km²) na morzu Marmara, położona w jego zachodniej części, w prowincji Balıkesir. Najwyższe wzniesienie 699 m n.p.m. Transport na nią jest możliwy drogą morską: statkiem i promem ze Stambułu lub motorówką z Tekirdağu i Erdeku. Średnia temperatura powietrza +24,6 °C a opady roczne wynoszą średnio 700,2 mm.

Wikipedia


marmaroski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Marmaroszem, dotyczący Marmaroszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marmarosz mrz.

Wiktionary


marmarosz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna w północnej części Rumunii oraz w południowej Ukrainie, położona wzdłuż rzeki Cisy;

 (1.2) geogr. adm. okręg w północnej Rumunii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marmarosz (kraina historyczna) – kraina historyczna w Rumunii i na Ukrainie
  • Komitat Marmarosz (komitat Máramaros) – dawny komitat Królestwa Węgier
  • Okręg Marmarosz (județ Maramureș) – okręg administracyjny w Rumunii
  • Marmarosz-Sziget – miasto w północnej Rumunii.
  • Góry Marmarosz – Karpaty Marmaroskie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. marmaroski

Wiktionary


marmelada

dawniej: marmolada, stężona masa owocowa z owoców gotowanych z cukrem


SJP.pl


marmit

1. głębokie zagłębienie wyżłobione w litej skale wskutek erozji wód polodowcowych;
2. kocioł eworsyjny


SJP.pl

Marmit (garniec lodowcowy) – zagłębienie eworsyjne w formie cylindra o wygładzonych ścianach i zaokrąglonym dnie, wyżłobione w litej skale pod ciałem lodowca przez wody subglacjalne lub też przez wody supraglacjalne, spadające w głąb lodowca młynem lodowcowym i wprawiające w ruch wirowy kamienie znajdujące się na dnie tego zagłębienia.

Wikipedia


marmolada

masa z owoców i cukru przetarta i gotowana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

Wiktionary

Marmolada – słodzony koncentrat owocowy wytwarzany z przetartych owoców, świeżych lub częściej po procesie sulfitacji, które są gotowane z dużą ilością cukru (powyżej 50% masy składników). Marmolada może być przygotowana z jednego lub wielu gatunków owoców. Oprócz podstawowego zastosowania jako dodatek do pieczywa, marmolada jest stosowana do wypieku ciast, rogalików, bułek, ciasta francuskiego, zarówno na zewnątrz jak i wewnątrz ciasta. Podczas pieczenia nie zmienia kształtu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwielbiam marmoladę różaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔˈlada, AS: marmolada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. marmoladka

 przym. marmoladowy

Wiktionary


marmoladka

1. cukierek z przecieru owocowego;
2. zdrobnienie od: marmolada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) galaretowaty cukierek wyprodukowany z przecieru owocowego

 (1.2) zdrobn. od: marmolada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zjadłam trzy marmoladki.

 (1.2) Zjedz trochę bułeczki z marmoladką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔˈlatka, AS: marmolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marmoladkowy

 rzecz. marmolada ż.

Wiktionary


marmoladkowy

→ marmoladka


SJP.pl

Patrz:

marmoladka

marmoladowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący marmolady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmolada ż.

Wiktionary


marmoladziarnia

wytwórnia marmolady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce wytwarzania marmolady

Wiktionary


marmoryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okładzina imitująca marmur, sztuczny marmur

 (1.2) pokrywanie ścian i innych rzeczy imitacją marmuru

 (1.3) nakładanie, malowanie, wytłaczanie itp. wzoru przypominającego marmur

Wiktionary

Marmoryzacja – pokrywanie powierzchni ścian, schodów, rzeźb, kominków itp. materiałem składającym się z gipsu lub specjalnych cementów oraz proszkiem marmurowym naśladującym marmur. Imitowanie żyłkowań występujących w marmurze lub agacie, na papierze, drewnie lub ceramice.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔrɨˈzat͡sʲja, AS: marmoryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) marmoryzowanie

Wiktionary


marmoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|marmoryzować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔrɨzɔˈvãɲɛ, AS: marmoryzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marmoryzacja

Wiktionary


marmoryzować

czasownik

 (1.1) wykładać coś okładziną imitującą marmur

 (1.2) nakładać, malować, wytłaczać itp. wzór przypominający marmur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmɔrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: marmoryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) marmurkować

Wiktionary


marmozeta

południowoamerykańska małpa z rodziny pazurkowców


SJP.pl

Marmozeta ("Leontopithecus") – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callithrichidae).

Wikipedia


marmulada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. marmolada

Wiktionary


marmur

skała metamorficzna ceniona jako materiał rzeźbiarski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

 (1.2) przedmiot wykonany z marmuru (1.1)

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Michał Anioł stworzył posąg Dawida z jednego kawałka marmuru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarmur, AS: marmur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 czas. marmoryzować ndk., marmurkować ndk., zmarmurzać ndk.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

Wiktionary


marmurek

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; kaczka jarzębata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: marmur

 (1.2) deseń przypominający strukturę marmuru, spotykany często w dawnych introligatorskich oprawach książek

 (1.3) kamień służący do ostrzenia narzędzi

 (1.4) rodzaj babki lub keksa z dwóch rodzajów ciasta, o marmurkowym deseniu po ukrojeniu kawałka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈmurɛk, AS: marmurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

 czas. marmoryzować ndk., marmurkować ndk.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) osełka

 (1.4) ciasto marmurkowe

Wiktionary


marmurka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; kaczka jarzębata


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • marmurki – zabawki dla dzieci
  • marmurka (ptak)

Wikipedia


marmurki

dekatyzowane spodnie dżinsowe, charakteryzujące się marmurkowym wzorem; dekatyzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odzież. dekatyzowane dżinsy

Wiktionary

Marmurki (lub kulki do gry, kule duńskie) – rodzaj dziecięcej zabawki; szklane, gliniane lub kamienne (głównie marmurowe lub agatowe) kulki najczęściej o średnicy ok. 1,25 cm, choć ich rozmiar może sięgać od 0,7 do 3 cm. Rozpowszechnione na całym świecie, szczególnie popularne w basenie Morza Śródziemnego i w Indochinach, ale także w Niemczech. Ze względu na ich atrakcyjny wygląd oraz różnorodność kolorów i materiałów kulki nierzadko bywają przedmiotem kolekcji lub wymiany pomiędzy dziećmi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bierze pani ze sobą dwieście dolarów i kupuje na bazarze w Turcji spodnie dżinsowe marmurki, koszulki z wstawkami i buty sportowe, znaczy się adidasy.

Wiktionary


marmurkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|marmurkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmurkɔˈvãɲɛ, AS: marmurkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary


marmurkowatość

cecha czegoś przypominającego wyglądem marmurek


SJP.pl


marmurkowaty

mający deseń przypominający żyłkowany marmur


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający deseń przypominający strukturę marmuru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duże ilości szkodnika i intensywne ich żerowanie sprawia, że liście stają się początkowo marmurkowate, później żółto-szare i zasychają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmurkɔˈvatɨ, AS: marmurkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marmurkowy

Wiktionary


marmurkować

czasownik

 (1.1) wykładać coś marmurem bądź jego imitacją

 (1.2) nakładać, malować, wytłaczać itp. wzór przypominający marmur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmurˈkɔvat͡ɕ, AS: marmurkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować

Wiktionary


marmurkownia

zakład wytwarzający tkaninę przypominającą kolorem marmur


SJP.pl


marmurkowo-oliwkowy

złożony z dwóch deseni: marmurkowego i oliwkowego


SJP.pl


marmurkowy

→ marmurek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający deseń przypominający strukturę marmuru

Wiktionary

Patrz:

marmurek

Przykłady

 (1.1) Oba kremy wykładać na zmianę do szklanych pucharków, na wierzchu delikatnie zamieszać widelcem, aby powstał marmurkowy wzorek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmurˈkɔvɨ, AS: marmurkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur m., marmoryzacja ż., marmurołom m., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marmurkowaty

Wiktionary


marmurowobiały

biały o odcieniu marmurowym


SJP.pl


marmurowy

wykonany z marmuru


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z marmuru, zbudowany z marmuru

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. nieruchomy, posągowy, zastygły w bezruchu

 (2.2) przen. kolorem i gładkością przypominający biały marmur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozbito marmurowe kominki, roztrzaskano na kawałki okna, mahoniowe rzeźbione drzwi, nieliczne pozostawione meble.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmuˈrɔvɨ, AS: marmurovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmur mrz., marmoryzacja ż., marmurołom mrz., marmoryzowanie n., marmurkowanie n.

:: zdrobn. marmurek m.

 przym. marmurkowy, marmurkowaty

 czas. marmoryzować, marmurkować

Wiktionary


marmurołom

(zwykle w liczbie mnogiej) miejsce, gdzie się wydobywa marmur; kopalnia marmuru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kopalnia, w której wydobywa się marmur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biuro przedstawiło projekt techniczny marmurołomu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarmuˈrɔwɔ̃m, AS: marmurou̯õm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marmurkowanie n., marmurek mrz., marmur mrz., marmoryzowanie n., marmoryzacja ż.

 czas. marmoryzować, marmurkować

 przym. marmurkowaty, marmurkowy, marmurowy

Wiktionary


marmurołomy

(zwykle w liczbie mnogiej) miejsce, gdzie się wydobywa marmur; kopalnia marmuru


SJP.pl


marmuzela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. iron. miejska strojnisia, kokietka

 (1.2) przest. pogard. kobieta lekkiego prowadzenia; miłośnica, ladacznica, nierządnica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z naszej łaski tutaj tkwi, na nasze prośby zostawił go dyrektor, teraz musi wydalić na nasze żądanie. Niech rusza w świat ze swoją marmuzelą!

 (1.2) Gdy przeszła, Marynka uśmiechnęła się pogardliwie. – Jakaś marmuzela, niechby tylko Sznaglowa dobrze zdarła, bo to płacić może taka diablica…

 (1.2) Jeszcze dziesięć lat temu – to to wyglądało inaczej! Ubierało się jak marmuzela, a włosy, co ich teraz prawie że nie ma, malowała galancie na żółto i mieszkała we trzech pokojach… Ale jak się to zestarzało, a stało się niezdolne niby już do tej zabawy, to ją facety przepędziły…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) mamzela

 (1.2) przest. kokota, współcz. panienka

Wiktionary


marna

1. słaby, o niskiej wartości;
2. nieudolny, kiepski, nieporadny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka we Francji, prawy dopływ Sekwany;

 (1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Grand Est;

Wiktionary

Marna (fr. "Marne") – rzeka we Francji, prawy dopływ Sekwany. Wypływa z Wyżyny Langres, a uchodzi do Sekwany w pobliżu Paryża.

Większe miasta położone nad rzeką: Meaux, Epernay, Châlons-en-Champagne.

Marna połączona jest poprzez kanały Marna–Saona i Marna–Ren.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miało to zresztą miejsce we Francji, gdzie nieco starsza faza (LB) znana była pod nazwą kultury marneńskiej — od grobów wozowych, szczególnie licznych nad Marną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarna, AS: marna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marneński

Wiktionary


marnacja

potocznie: marnowanie, zmarnowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. bezsensowna strata, zmarnowanie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy pakuje się energię w formy nadmiarowe, jest to pewna marnacja i brakuje jej na rzeczy istotne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnowanie n., zmarnowanie n., marność ż., marnienie n., zmarnienie n., marnotrawstwo n., marnotrawienie n., zmarnotrawienie n.

 czas. marnować ndk., zmarnować dk., marnieć ndk., zmarnieć dk., marnotrawić ndk., zmarnotrawić dk.

 przym. marny, marniutki, marniuteńki, marotrawny

 przysł. marnie, marniutko, marniuteńko, marnotrawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmarnowanie, marnotrawstwo

Wiktionary


marnawy

rzadko: nieco marny, niewiele wart; lichawy, kiepskawy


SJP.pl


marneuli

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowej Gruzji, w regionie Dolna Kartlia;

Wiktionary

Marneuli ( მარნეული) – miasto w południowej Gruzji, w regionie Dolna Kartlia. Ośrodek przemysłowy. Miasto zamieszkane jest głównie przez Azerów (83,1%).

Miasto jest siedzibą bazy lotniczej wojska gruzińskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. marneulski

Wiktionary


marneulski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Marneuli, dotyczący Marneuli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azerowie, zamieszkujący w zwartych skupiskach pogranicze Gruzji i Azerbejdżanu, domagali się natomiast autonomii (władze częściowo wyszły naprzeciw tym żądaniom, w 1979 roku tworząc marneulski rejon narodowościowy).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marneuli n.

Wiktionary


marneński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Marną, dotyczący Marny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miało to zresztą miejsce we Francji, gdzie nieco starsza faza (LB) znana była pod nazwą kultury marneńskiej — od grobów wozowych, szczególnie licznych nad Marną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marna ż.

Wiktionary


marnie

przysłówek

 (1.1) w sposób marny; nędznie lub niezbyt dobrze

Wiktionary

Marnie – amerykański dreszczowiec psychologiczny z 1964 w reżyserii Alfreda Hitchcocka, zrealizowany na podstawie powieści Winstona Grahama. W roku premiery film zebrał mieszane recenzje, jednak po latach uznawany jest za jedną z najlepszych produkcji z końcowego etapu kariery reżysera.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marnowanie n., zmarnowanie n., marnacja ż., marność ż.

 czas. marnieć, marnować ndk., zmarnować dk.

 przym. marny

Wiktionary


marniej

stopień wyższy od przysłówka: marnie


SJP.pl


marniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: marny


SJP.pl


marnieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zmarnieć)

 (1.1) tracić wartość, stawać się marnym

 (1.2) stawać się marnym, słabszym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnacja ż., marność ż., marnota ż., marnienie n., zmarnienie n., marnowanie n., zmarnowanie n.

 czas. zmarnieć dk., marnować dk., zmarnować dk.

 przym. marny, marniutki, zmarniały

 przysł. marnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnić, marnować się, psuć się, popadać w zapomnienie

 (1.2) opadać z sił, słabnąć

Wiktionary


marnina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. słabeusz

Wiktionary


marniok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. utracjusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To je marniok synek, raczyj nie chodzuj ś nim.

Wiktionary


marnisz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. niszczyciel

Wiktionary


marniuchny

zdrobnienie od: marny; marniutki, marniuśki, marniuteńki


SJP.pl


marniuteńki

zdrobnienie od: marny; marniutki, marniuśki, marniuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: marny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: marʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marny

 rzecz. marnacja ż.

Wiktionary


marniutki

zdrobnienie od: marny; marniuteńki, marniuśki, marniuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: marny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę jednak Państwa uprzedzić, że kasztany które zaowocowały w naszym klimacie są takie jakieś marniutkie, chuderlawe i ledwo co do położenia na ząb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʲˈɲutʲci, AS: marʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marny

 czas. marnieć

 rzecz. marnacja ż.

Wiktionary


marniuśki

zdrobnienie od: marny; marniutki, marniuteńki, marniuchny


SJP.pl


marnizna

potocznie: coś bardzo marnego lub występującego w drastycznie niedostatecznej ilości


SJP.pl


marnić

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trwonić

Wiktionary


marnotrawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈtraft͡sa, AS: marnotrafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnotrawnik m., marnotrawstwo n., marnotrawienie n., zmarnotrawienie n.

:: fż. marnotrawczyni ż.

 czas. marnotrawić ndk., zmarnotrawić dk.

 przym. marnotrawny, marnotrawczy

 przysł. marnotrawnie, marnotrawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. marnotrawnik

Wiktionary


marnotrawczo

→ marnotrawczy


SJP.pl

Patrz:

marnotrawczy

marnotrawczy

przestarzale: dotyczący marnotrawcy; rozrzutny, nieoszczędny, niegospodarny


SJP.pl


marnotrawczyni

kobieta marnotrawna; utracjuszka


SJP.pl


marnotrawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|marnotrawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔtraˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: marnotravʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marnotrawić

 rzecz. marnacja ż., marnotrawstwo, marnotrawca

 przym. marnotrawny

Wiktionary


marnotrawić

wykorzystywać w sposób nieprzynoszący korzyści; marnować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) nie wykorzystywać rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dorobek ten jest obecnie w znacznej mierze marnotrawiony na skutek wyraźnego procesu upolityczniania struktur ochrony środowiska.

 (1.1) Dużo wody się marnotrawi, likwidacja marnotrawstwa wody jest koniecznością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈtravʲit͡ɕ, AS: marnotravʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnotrawstwo n., marnotrawca m., marnotrawnik m., marnotrawienie n., zmarnotrawienie n., marnacja ż.

 przym. marnotrawny, marnotrawczy

 przysł. marnotrawnie, marnotrawczo

Wiktionary


marnotrawność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest marnotrawne; cecha tych, którzy są marnotrawni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marnotrawny

 przysł. marnotrawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrzutność

Wiktionary


marnotrawny

trwoniący pieniądze, nieoszczędny, rozrzutny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niewykorzystujący rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarujący, rozrzutny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈtravnɨ, AS: marnotravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnotrawstwo n., marnotrawca m., marnotrawnik m., marnotrawienie n., zmarnotrawienie n., marnotrawność ż.

 czas. marnotrawić ndk., zmarnotrawić dk.

 przysł. marnotrawnie, marnotrawczy

 przym. marny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrzutny, utracjuszowski, nieoszczędny

Wiktionary


marnotrawstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niewykorzystywanie rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędne gospodarowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈtrafstfɔ, AS: marnotrafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnowanie n., zmarnowanie n., marnotrawca m., marnotrawnik m., marnotrawienie n., marnacja ż.

 czas. marnować, marnotrawić ndk., zmarnotrawić dk.

 przym. marnotrawny, marnotrawczy, marny

 przysł. marnotrawnie, marnotrawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niegospodarność, rozrzutność, utracjuszostwo

Wiktionary


marnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|marnować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarnɔˈvãɲɛ, AS: marnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marnieć, marnować ndk., zmarnować dk.

 rzecz. marnacja ż., zmarnowanie, marnotrawstwo, marność

 przym. zmarnowany, marny

 przysł. marnie

Wiktionary


marnować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmarnować)

 (1.1) wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

czasownik zwrotny niedokonany marnować się (dk. zmarnować się)

 (2.1) wykorzystywać małą część swoich możliwości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie marnuj czasu na oglądanie telewizji!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈnɔvat͡ɕ, AS: marnovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marny

 czas. zmarnować dk., marnieć ndk.

 rzecz. marnacja ż., zmarnowanie n., marnowanie n., marnotrawstwo n., marność ż.

 przysł. marnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marnotrawić, trwonić

Wiktionary


marność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie ulotnym, nietrwałym, bezcelowym, bez wartości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niczym więc człowiek nie przewyższa zwierząt, bo wszystko jest marnością. Wszystko idzie na jedno miejsce: powstało wszystko z prochu i wszystko do prochu znów wraca.

 (1.1) Pustelnik dniami i nocami rozmyślał nad marnością dóbr doczesnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarnɔɕt͡ɕ, AS: marność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnowanie n., zmarnowanie n., marnacja ż.

 czas. marnieć, marnować ndk., zmarnować dk.

 przym. marny

 przysł. marnie

Wiktionary


marny

1. słaby, o niskiej wartości;
2. nieudolny, kiepski, nieporadny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) będący w złym stanie, o niewielkiej wartości

 (1.2) mały, drobny

 (1.3) zbyteczny, daremny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szałas okazał się marnym schronieniem podczas deszczu.

 (1.1) Kobieto! puchu marny! ty wietrzna istoto!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarnɨ, AS: marny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marnacja ż., marność ż., marnotrawstwo n., marnowanie n., zmarnowanie n., marnienie n., zmarnienie n.

 czas. marnować ndk., zmarnować dk., marnieć ndk., zmarnieć dk.

 przym. marnotrawny

:: zdrobn. marniutki, marniuteńki

 przysł. marnie, marnotrawnie, marniutko, marniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiepski, lichy, nędzny

 (1.2) drobny

Wiktionary


maro

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: mara

Wiktionary

Nie mylić z: Maro (portugalska piosenkarka).

Maro – imię męskie pochodzenia łacińskiego oznaczające urzędnika municypalnego. Przekształciło się ono z czasem w cognomen, które nosił na przykład Publiusz Wergilusz Maro.

Z kolei występujące w Azji Mniejszej imię "Maro," od którego wzięła swą nazwę wspólnota chrześcijańska maronitów, wywodzi się z języka syryjskiego (aramejskiego) i oznacza "świętego" w pojęciu chrześcijańskim.

Wikipedia


maroda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chory

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marodować ndk., marodzić ndk.

 rzecz. marodka ż.

Wiktionary


marodka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zwolnienie lekarskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pyndziałku żech je na marodce. → Od poniedziałku jestem na zwolnieniu lekarskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maroda mos.

Wiktionary


marodować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. chorować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maroda mos.

Wiktionary


marodzić

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. opuszczać pracę z powodu choroby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maroda mos.

Wiktionary


marokanka

obywatelka Maroka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Maroka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɔˈkãŋka, AS: marokãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maroko n.

:: fm. Marokańczyk mos.

 przym. marokański

Wiktionary


marokańczyk

obywatel Maroka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Maroka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaki procent Marokańczyków zna francuski?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɔˈkãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: marokãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maroko n.

:: fż. Marokanka ż.

 przym. marokański

Wiktionary


marokański

związany z państwem Maroko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Maroka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W połowie zeszłego miesiąca pakistańska grupa hakerów przejęła kontrolę nad marokańską domeną Google, miesiąc wcześniej podobny los spotkał firmę w Algierii i Portoryko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɔˈkãj̃sʲci, AS: marokãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maroko n., Marokańczyk mos., Marokanka ż.

Wiktionary


marokin

specjalnie wyprawiona i tłoczona skóra koźla


SJP.pl


maroko

państwo w Afryce ze stolicą w Rabacie; Królestwo Marokańskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce Północnej;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ceuta jest hiszpańskim miastem autonomicznym na wybrzeżu Morza Środziemnego w północnej Afryce i stanowi enklawę w północnym Maroku, naprzeciwko Gibraltaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɔkɔ, AS: maroko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marokańczyk mos., Marokanka ż., marokańskość ż.

 przym. marokański

Wiktionary


maron

książkowo: kasztan - owoc kasztana (drzewa), spożywany po upieczeniu, ugotowaniu lub zmielony na mąkę do wypieku chleba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. potomek zbiegłych czarnoskórych niewolników z czasów kolonialnych, którzy osiedlili się pierwotnie na terenie Ameryki Łacińskiej i jako pierwsi uzyskali wolność;

 (1.2) czarnoskóry niewolnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) rzad. owoc kasztana jadalnego

Wiktionary

Maron – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Meurthe i Mozela.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 804 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 42 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Maron plasuje się na 437. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 200.).

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Na Krupówkach stały kotły z pieczonymi słodkimi maronami, których zapach ciągnął się daleko w mroźnym powietrzu i które parzyły zmarznięte ręce.

Wiktionary


maronici

członek kościoła maronickiego


SJP.pl

Maronici – chrześcijańska ludność z Bliskiego Wschodu, grupa religijna (maronici) i etniczna (Maronici), zamieszkująca pierwotnie na terenie Syrii i Libanu. Maronici są w przeważającej mierze wschodnimi katolikami obrządku zachodniosyryjskiego, członkami Kościoła maronickiego.

Wikipedia


maronicki

odnoszący się do maronity, właściwy maronitom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z maronitami, dotyczący maronitów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maronita mos., maronitka ż.

Wiktionary


maronita

członek kościoła maronickiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɔ̃ˈɲita, AS: marõńita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. maronitka ż.

 przym. maronicki

Wiktionary


maronitka

→ maronita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. członkini chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej

Wiktionary

Patrz:

maronita

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. maronita mos.

 przym. maronicki

Wiktionary


maror

potrawa w postaci gorzkich warzyw (chrzanu lub sałaty) mających symbolizować gorycz niewolnictwa, spożywana przez żydów podczas wieczerzy będącej częścią święta paschy; gorzkie zioła


SJP.pl


marosz

nazwisko


SJP.pl


maroszek

nazwisko


SJP.pl


marowate

rodzina gryzoni żyjących w Ameryce Południowej


SJP.pl


marowaty

o cechach marowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


marownia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cmentarna kostnica

Wiktionary


marownio

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kostnica

Wiktionary


maroń

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Maroń – historyk
  • Franciszek Maroń – ksiądz katolicki

Wikipedia


maroński

→ maron (niewolnik)


SJP.pl


marr

Marr – wieś w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym South Yorkshire, w dystrykcie metropolitalnym Doncaster. Leży 23 km na północny wschód od miasta Sheffield i 237 km na północ od Londynu.

Wikipedia


marrakesz

miasto w Maroku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. duże miasto na południu Maroka;

Wiktionary

Marrakesz ( ‏مراكش‎, "Marrākuš"; marok. arab. "Meṛṛakeš"; fr. "Marrakech") – miasto w zachodnim Maroku, u podnóża Atlasu Wysokiego, na wysokości ok. 460 m n.p.m., siedziba administracyjna regionu Marrakesz-Safi. W 2024 roku liczyło ok. 1 mln mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marˈːakɛʃ, AS: ma•rakeš

Wiktionary


marrakeszanin

mieszkaniec Marrakeszu


SJP.pl


marrakeszanka

mieszkanka Marrakeszu


SJP.pl


marrakeszański

przymiotnik od: Marrakesz; marrakeszeński


SJP.pl


marrakeszeński

przymiotnik od: Marrakesz; marrakeszański


SJP.pl


marran

portugalski lub hiszpański żyd zmuszony do przyjęcia chrztu w celu uniknięcia prześladowań religijnych; maran


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. żydowski konwertyta w późnośredniowiecznej i wczesnonowożytnej Hiszpanii i Portugalii;

Wiktionary

Marran (arab. مران) – miejscowość w Syrii, w muhafazie Aleppo. W 2004 roku liczyła 3670 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marranizm m.

:: fż. marranka ż.

 przym. marranicki

Wiktionary


marranka

→ marran; maranka


SJP.pl


marrański

→ marran; marański


SJP.pl


marriott

[czytaj: meriot] luksusowy hotel międzynarodowej sieci Marriott International


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marriott-Slaterville – miasto w stanie Utah
  • Alice Marriott
  • Bill Marriott – amerykański biznesmen
  • Fred Marriott – amerykański kierowca rajdowy
  • Gereth Marriott – brytyjski kajakarz górski
  • John Marriott − brytyjski historyk
  • John Willard Marriott – amerykański biznesmen, założyciel sieci hotelowej
  • Mike Marriott – angielski muzyk folkowy
  • Steve Marriott − brytyjski wokalista, autor tekstów, gitarzysta i pianista
  • Marriott Bonvoy – program lojalnościowy sieci hotelowej Marriott International
  • Marriott Center – arena wielofunkcyjna w Provo
  • Marriott Corporation – dawne amerykańskie przedsiębiorstwo

Wikipedia


marryzm

pseudonaukowa teoria o języku, stworzona przez radzieckiego językoznawcę Nikołaja Marra w latach 1920-1926


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. jęz. lingwistyczne teorie Nikołaja Marra i jego następców postulujące m.in. istnienie tzw. jafetyckiej grupy języków;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez marryzm rozumieć należy to, co uczniowie Marra przejęli od niego, wypracowali i co oficjalnie nauka sowiecka aprobowała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marrysta mos., marrystka ż.

 przym. marrystyczny

Wiktionary


mars

platforma u wierzchołka masztu, służąca do rozpierania want i jako punkt obserwacyjny; bocianie gniazdo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) książk. groźna, ponura mina

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie jest przyjemnie siedzieć na marsie w czasie sztormu.

 (2.1) Basia ma marsa na twarzy, lepiej jej nie zaczepiać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mars, AS: mars

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) przym. marsowy

Wiktionary


marsala

1. sycylijskie wzmocnione wino słodkie;
2. kolor tego wina, między brązem a czerwienią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, położone na zachodnim wybrzeżu Sycylii;

Wiktionary

Marsala – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Trapani. Miejscowość słynie z wina marsala.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 77 013 osób, 319,6 os./km².

W Marsali znajduje się m.in. katedra z 1176, muzea "Museo degli Arazzi" i "Museo Bagli Anselmi" (gdzie znajduje się okręt kartagiński z 241 r. p.n.e.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazajutrz po wylądowaniu tysiąca garibaldczyków w Marsali na Sycylii, gdy rozpoczęła się decydująca walka o zjednoczenie Włoch, w sycylijskiej wiosce Bronte chłopi urządzili rzeź „panów”, w praktyce wszystkich mieszkańców „o białej skórze” i „w kapeluszach”.

 (1.1) W tym samym roku inna saraceńska wyprawa, składająca się z czterdziestu okrętów, złupiła sycylijskie miasta: Mazara del Vallo, Marsalę i Trapani. Po ich doszczętnym zniszczeniu i ograbieniu popłynęła na północ Morzem Tyrreńskim.

 (1.1) W XVI wieku znaczenie Marsali osłabło w konsekwencji rozmyślnego zasypania portu w celu lepszej obrony przed atakami korsarzy. Miasto odzyskało swój dawny splendor w XVIII wieku, gdy Anglicy rozwinęli produkcję i handel winem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marsala ż.

 przym. marsalski

Wiktionary


marsalis

nazwisko


SJP.pl


marsalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Marsalą, dotyczący Marsali

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dokonywało się połączenie Włoch nowych. Marsalski tysiąc zdobywa Neapol.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsala ż., marsala ż.

Wiktionary


marsareja

jedna z rej na maszcie statku, posiadającego żagiel rejowy; marsreja


SJP.pl


marsel

drugi od dołu żagiel czworokątny na maszcie statku z ożaglowaniem rejowym


SJP.pl

Marsel lub marsżagiel (ang. "topsail") – prostokątny żagiel rejowy (zawieszany na marsrei), pomiędzy marsem, a bramsalingiem.

Jeśli znajdują się tam dwa żagle, to nazywane są marslem dolnym i marslem górnym. W zależności zaś od masztu, na którym żagiel jest podniesiony, otrzymuje on także nazwę tego masztu, np. foka czy grota, i wówczas pełna nazwa brzmi "fokmarsel dolny", "grotmarsel górny" itd.

Wikipedia


marshall

[czytaj: marszal] brytyjska firma produkująca sprzęt elektroakustyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. muz. produkt marki Marshall

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marshall Amplification – firma zajmująca się produkcją akcesoriów i instrumentów muzycznych
  • Marshall (Marshal) – funkcjonariusz policji w USA
  • Alfred Marshall (1842–1924) – angielski ekonomista
  • Brian Marshall (ur. 1973) – amerykański gitarzysta basowy
  • Frank Marshall (1877–1944) – amerykański szachista
  • George Marshall (1880–1959) – amerykański generał i polityk
  • John Marshall – amerykański gitarzysta
  • John Marshall – amerykański prawnik i polityk
  • John Marshall – angielski perkusista
  • John Marshall – angielski żeglarz
  • John Marshall – australijski pływak
  • John Marshall – angielski archeolog

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarʃal, AS: maršal

Wiktionary


marsjanin

potocznie: mieszkaniec innej planety niż Ziemia; kosmita, ufita, ufoludek, obcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sf. hipotetyczny mieszkaniec Marsa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marsjanin – powieść Andy’ego Weira wydana w 2011 r.
  • Marsjanin – film w reżyserii Ridleya Scotta z 2015 r. z Mattem Damonem w roli głównej, adaptacja powieści
  • Marsjanie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: marˈsʲjä̃ɲĩn, AS: marsʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mars mos./mzw., mars mzw./mrz., marsjańskość ż., marsowość ż., marsowatość ż.

:: fż. Marsjanka ż.

 czas. marsowieć ndk.

 przym. marsjański, marsowaty, marsowy, Marsowy

 przysł. marsowo, marsowato

Wiktionary


marsjanka

domniemana mieszkanka Marsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sf. hipotetyczna mieszkanka Marsa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈsʲjãŋka, AS: marsʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mars mos./mzw., mars mzw./mrz., marsjańskość ż., marsowość ż., marsowatość ż., Marek mos., Marcin mos., Martyna ż.

:: fm. Marsjanin mos.

 czas. marsowieć ndk.

 przym. marsjański, marsowaty, marsowy, Marsowy

 przysł. marsowo, marsowato

Wiktionary


marsjasz

Marsjasz (także Marsjas, gr. Μαρσύας Marsýas, łac. Marsyăs) – w mitologii greckiej satyr frygijski, sławny z mistrzowskiej gry na aulosie i znany z rywalizacji z Apollinem, którą przypłacił obdarciem ze skóry.

Wikipedia


marsjański

→ Mars (planeta)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Marsa, związany z Marsem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marsjańska doba jest o 37 minut dłuższa od ziemskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈsʲjä̃j̃sʲci, AS: marsʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mars m., Marsjanin m., Marsjanka ż.

Wiktionary


marsjańskość

→ marsjański


SJP.pl

Patrz:

marsjański

marski

dotknięty lub spowodowany marskością


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. dotknięty marskością (postępującym włóknieniem i niszczeniem struktury)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marskość ż.

Wiktionary


marskość

zwłóknienie narządu prowadzące do jego niewydolności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stwardnienie narządu i związane z tym upośledzenie jego czynności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przypadku zaawansowanej marskości wątroby możliwą opcją dla niektórych pacjentów będzie przeszczep.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarskɔɕt͡ɕ, AS: marskość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marski

Wiktionary


marsowaty

o twarzy, minie: groźny, srogi; marsowy


SJP.pl


marsowy

1. → Mars (bóg);
2. o twarzy, minie: poważny, groźny, surowy; marsowaty;
3. przestarzale:
a) wojenny, wojskowy;
b) żołnierski, rycerski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. o twarzy, minie: groźny, srogi

 (1.2) przest. związany z wojną lub wojownikiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈsɔvɨ, AS: marsovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marek ż./mos., Marsjanka ż., Marsjanin mos., Mars

Wiktionary


marspikiel

zaostrzony kawałek pręta stalowego, używany przy pracach na pokładzie statku


SJP.pl


marsreja

jedna z rej na maszcie statku, posiadającego żagiel rejowy; marsareja


SJP.pl

Marsreja – reja zawieszona na stendze, tzn. pomiędzy marsem,

a bramsalingiem lub topem. Jeśli są tam dwie reje to nazwane są marsreją dolną i górną.

Wikipedia


marsylczyk

mieszkaniec Marsylii (miasta we Francji); Marsylianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Marsylii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znam dwóch marsylczyków spędzających zimę na Cyprze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., marsylianin mos., Marsylianka ż.

:: fż. marsylka ż., marsylianka ż.

 przym. marsylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marsylianin

Wiktionary


marsylia

rzadki rodzaj paproci wodnej z rodziny marsyliowatych, rosnący na błotach i w wodach stojących


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Marsilia|ref=tak., paproć wodna o płożących się łodygach i korzeniach przyrośniętych do dna

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znalazłem dorodne okazy marsylii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈsɨlʲja, AS: marsylʹi ̯a

Wiktionary


marsylianin

mieszkaniec Marsylii (miasta we Francji); Marsylczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Marsylii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., marsylczyk mos., Marsylianka ż.

:: fż. marsylka ż., marsylianka ż.

 przym. marsylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marsylczyk

Wiktionary


marsylianka

mieszkanka Marsylii (miasta we Francji); Marsylka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Marsylii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będąc we Francji, poznał uroczą marsyliankę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarsɨˈlʲjãnka, AS: marsylʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., Marsylianka ż., marsylka ż.

:: fm. marsylianin mos., marsylczyk mos.

 przym. marsylski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marsylka

Wiktionary


marsyliowate

rodzina paproci wodnych


SJP.pl

Marsyliowate ("Marsileaceae") – rodzina paproci z rzędu salwiniowców. Należą tu 3 rodzaje liczące ok. 75 gatunków. W Polsce występują bardzo rzadko dwa gatunki – marsylia czterolistna i gałuszka kulecznica.

Wikipedia


marsyliowaty

o cechach marsyliowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


marsyliowe

podklasa paproci różnozarodnikowych żyjących w środowisku wodnym, obejmująca na ogół niewielkie rośliny o pełzającym kłączu, wytwarzającym korzenie przybyszowe i liście


SJP.pl


marsyliusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znaczenie myśli Marsyliusza w wielu sprawach wyprzedza ówczesne pojęcia.

Wiktionary


marsylka

rodzaj dachówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Marsylii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., Marsylianka ż., marsylianka ż.

:: fm. marsylianin mos., marsylczyk mos.

 przym. marsylski

Wiktionary


marsylski

przymiotnik od: Marsylia (miasto we Francji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Marsylią, dotyczący Marsylii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marsylia ż., marsylczyk m., marsylka ż., marsylianin m., marsylianka ż., Marsylianka ż.

Wiktionary


marsz

żyzne niziny nadrzeczne i nadmorskie o glebie utworzonej z mułu gliniastego i piasku w Holandii i północno-zachodnich Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy

 (1.2) przemieszczanie się, pochód wojsk;

 (1.3) manifestacja uliczna, wędrujący protest

 (1.4) geogr. niziny nadrzeczne i nadmorskie o żyznej glebie utworzonej z mułu gliniastego i piasku w Holandii i północno-zachodniej części Niemiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) muz. utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • marsz – forma muzyczna o dominującym znaczeniu rytmu,
  • marsz – rodzaj aktywności fizycznej człowieka,
  • marsz – ruch wojsk pod drogach lub na przełaj,
  • marsz, pochód, manifestacja – wystąpienie zbiorowe, zgromadzenie, polegające na dominującym przemieszczaniu się
  • Marsz – sposób poruszania się żołnierza i pododdziałów zwartych
  • Marsz – powieść historyczna E.L. Doctorowa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie godziny szybkim marszem i będziesz w domu.

 (1.2) Hetman zdołał zatrzymać marsz wrogich wojsk już na granicy.

 (2.1) Orkiestra zagrała żałobnego marsza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʃ, AS: marš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemarsz m., maszerowanie n., przemaszerowanie n., marszowość ż.

 czas. maszerować ndk., przemaszerować dk.

 przym. marszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chód, spacer

 (1.2) pochód

Wiktionary


marsz.

skrót od: marszałek (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = marszałek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy potwierdzenie źródłowe tego, że marsz. Józef Piłsudski obawiał się, iż wiosną 1921 r. może dojść do wznowienia działań wojennych.

Wiktionary


marszalczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Wysp Marshalla

Wiktionary


marszalski

→ Wyspy Marshalla


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Wysp Marshalla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Wysp Marshalla,

Wiktionary

Patrz:

Wyspy Marshalla

Wymowa:

IPA: marˈʃalsʲci, AS: maršalsʹḱi

Wiktionary


marszand

kupiec zajmujący się handlem dziełami sztuki, głównie obrazami; marchand


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. szt. osoba handlująca dziełami sztuki

Wiktionary

Marszand (fr. "marchand" – kupiec) – kupiec, osoba handlująca dziełami sztuki, zwłaszcza obrazami. Marszand, obracając dziełami sztuki, bywa mecenasem artystów. Organizuje wystawy, wpływa na rynek dzieł sztuki i jej komercjalizację, ingeruje w twórczość artystyczną ze względu na modę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z paryskich marszandów zaoferował kupno jej obrazów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarʃãnt, AS: maršãnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marchand

Wiktionary


marszandka

→ marszand


SJP.pl

Patrz:

marszand

marszawa

roślina zielna z rodziny wiesiołkowatych; godecja


SJP.pl


marszał

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Marszał – polski prawnik
  • Maciej Marszał – polski prawnik, politolog
  • Marek Marszał – polski tłumacz
  • Michał Marszał – polski dziennikarz

Wikipedia


marszałek

1. najwyższy stopień wojskowy w armiach niektórych państw;
2. osoba mająca ten stopień;
3. przewodniczący sejmu lub senatu;
4. w średniowieczu: urzędnik zarządzający dworem, później urzędnik państwowy o szerokich kompetencjach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;

 (1.2) polit. przewodniczący sejmu;

 (1.3) polit. przewodniczący senatu;

 (1.4) adm. przewodniczący zarządu województwa;

 (1.5) hist. najwyższy urzędnik dworski

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) przewodnicząca sejmu lub senatu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marszałek Sejmu (III Rzeczpospolita) – poseł, najwyższy przedstawiciel Sejmu Rzeczypospolitej
  • Marszałek Senatu (III Rzeczpospolita) – senator, najwyższy przedstawiciel Senatu Rzeczypospolitej
  • Marszałek województwa – przewodniczący zarządu województwa
  • Lord marszałek – ósmy urząd w hierarchii wielkich urzędników państwowych w Wielkiej Brytanii
  • Marszałek senior – jeden z najstarszych posłów lub najstarszy senator przewodniczący pierwszemu posiedzeniu izby polskiego parlamentu
  • marszałek dworu – historyczny urząd, którego zadaniem było zarządzanie dworem monarchy; także oficjalista na dworze szlacheckim: zarządca, przełożony służby domowej (majordomus)
  • marszałek hospodarski – historyczny urząd w Wielkim Księstwie Litewskim
  • marszałek konfederacki – historyczny urząd, sprawował władzę wykonawczą wraz z królem i Senatem
  • marszałek nadworny koronny – historyczny urząd centralny w Polsce w okresie średniowiecza i w I Rzeczypospolitej
  • marszałek nadworny litewski – historyczny urząd centralny na Litwie w okresie średniowiecza i w I Rzeczypospolitej
  • marszałek prymasa – historyczny urząd kościelny w Polsce, nieformalnie również państwowy
  • Marszałek sejmu (I Rzeczpospolita) – historyczny urząd przewodniczącego obrad Izby Poselskiej Sejmu I Rzeczypospolitej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Panie marszałku, szanuję pana zapewnienie, że wszystkich pan traktuje równo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈʃawɛk, AS: maršau̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałkowa ż., marszałkówna ż., marszałkowanie n.

:: fż. marszałkini ż., żart. marszałessa ż.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) marszałkini; żart. marszałessa

Wiktionary


marszałkini

potocznie: kobieta marszałek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta-marszałek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʃawʲˈcĩɲi, AS: maršau̯ʹḱĩńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałkowa ż., marszałkówna ż., Marszałek m., marszałkowanie n., marszałessa ż.

:: fm. marszałek m.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marszałek; żart. marszałessa

Wiktionary


marszałkostwo

urząd marszałka


SJP.pl


marszałkowa

małżonka marszałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona marszałka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʃawˈkɔva, AS: maršau̯kova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałek m., marszałkini ż., marszałessa ż., marszałkówna ż., marszałkowanie n.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary


marszałkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wojsk. bycie marszałkiem

 (1.2) adm. pełnienie urzędu marszałka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz były dowódca rozpoczął marszałkowanie rautem opisywanym na łamach prasy.

 (1.2) Polityk zakończył swoje niezręczne marszałkowanie Trybunałem Stanu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałek mos./ż., marszałkowa ż., marszałkówna ż.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary


marszałkowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wojsk. dotyczący wojskowego w stopniu marszałka

 (1.2) polit. dotyczący marszałka sejmu

 (1.3) polit. dotyczący marszałka senatu

 (1.4) adm. dotyczący marszałka województwa

 (1.5) hist. dotyczący dawnego urzędnika - marszałka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Marszałkowski – polski perkusista
  • Janusz Marszałkowski – polski samorządowiec, nauczyciel i urzędnik
  • Tomasz Marszałkowski – polski politolog, oficer policji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmarʃawˈkɔfsʲci, AS: maršau̯kofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałek m., marszałkini ż., marszałkowa ż., marszałkówna ż., marszałkowanie n.

 czas. marszałkować ndk.

Wiktionary


marszałkowy

→ marszałek (dawniej); marszałkowski


SJP.pl


marszałkówna

dawniej: córka marszałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka marszałka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarʃawˈkuvna, AS: maršau̯kuvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszałek m., marszałkini ż., marszałessa ż., marszałkowa ż., marszałkowanie n.

 czas. marszałkować ndk.

 przym. marszałkowski

Wiktionary


marszczelcowate

o cechach marszczelcowatych (rodzina płazów)


SJP.pl

Marszczelcowate (Caeciliidae) – rodzina płazów z rzędu płazów beznogich (Gymnophiona).

Wikipedia


marszczelcowaty

o cechach marszczelcowatych (rodzina płazów)


SJP.pl


marszczelec

beznogi płaz z rodziny marszczelcowatych, żywiący się głównie mrówkami i termitami


SJP.pl


marszczenie

Marszczenie – używana podczas szycia technika służąca do skrócenia długości paska materiału, dzięki czemu dłuższy brzeg można przyszyć do krótszego brzegu. Jest powszechnie stosowany w odzieży do stworzenia dekoracyjnego, falbanowego efektu, na przykład gdy pełny rękaw jest przymocowany do podkroju pachy lub mankietu koszuli, lub gdy spódnica jest przymocowana do stanika.

Wikipedia


marszczka

przestarzałe: zmarszczka;
1. bruzdka na skórze, zwłaszcza twarzy i szyi, będące efektem ruchów mimicznych lub starzenia się;
2. drobna nierówność na jakiejś powierzchni; falka, fałdka


SJP.pl


marszcznica

glon z rodziny trzęsidłowatych, tworzący tęgie, rozczłonkowane, szkarłatne, a po wyschnięciu czarniawe, nitki


SJP.pl


marszczysty

wścieklica marszczysta - gatunek mrówki


SJP.pl


marszczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. pomarszczyć, zmarszczyć)

 (1.1) pokrywać zmarszczkami

 (1.2) powodować fałdki

czasownik zwrotny niedokonany marszczyć się (dk. pomarszczyć się, zmarszczyć się)

 (2.1) ulegać zmarszczeniu, pokrywać się zmarszczkami

 (2.2) ściągać się w zmarszczki

 (2.3) reagować na coś powstaniem zmarszczek na twarzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marszczenie n., zmarszczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściągać

 (1.2) karbować, przymarszczać

 (2.1) falować, fałdować się

 (2.2) ściągać się

 (2.3) krzywić się

Wiktionary


marszewnica

Marszewnica – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Lidzbark.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Starym Dłutowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


marszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marszewo – część Gdyni
  • Marszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Przywidz
  • Marszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
  • Marszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kleczew
  • Marszewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
  • Marszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Śrem
  • Marszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
  • Marszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino
  • Marszewo – przystanek kolejowy w Marszewo, w pow. sławieńskim
  • Marszewo – jezioro na Równinie Słupskiej w gminie Postomino

Wikipedia


marszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konstanty Marszewski – polski urzędnik, senator
  • Ludwik Marszewski – katolicki duchowny i lekarz
  • Włodzimierz Marszewski – polski wojskowy, polityk obozu narodowego, działacz związków zawodowych, publicysta i wydawca

Wikipedia


marszina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. gw-pl|Śląsk Cieszyński. o pyskatej kobiecie

Wiktionary


marszobieg

ćwiczenie polegające na przebyciu jakiejś trasy na przemian biegiem i marszem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przemieszczanie się polegające na przebyciu jakiejś trasy na przemian biegiem i marszem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa sportowców przebyła marszobiegiem pięć kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈʃɔbʲjɛk, AS: maršobʹi ̯ek

Wiktionary


marszon

forma aktywności fizycznej będąca połączeniem marszu i maratonu


SJP.pl


marszowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marszowice – część miasta Wrocław
  • Marszowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
  • Marszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
  • Marszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
  • Marszowice – gromada z siedzibą władz w Marszowicach, pow. wielicki
  • Marszowice – zlikwidowana stacja kolejowa w Marszowicach; w gminie Oława

Wikipedia


marszowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z marszem, dotyczący marszu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj […] był zawsze prosty jak trzcina, elegancki, kroczył marszowym krokiem, witając się z paniami zamaszyście szurał nogami w wyglancowanych na błysk półbutach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marsz mrz., marszowość ż., maszerowanie n., przemarsz m., przemaszerowanie n.

 czas. maszerować ndk., przemaszerować dk.

Wiktionary


marszruta

1. wytyczony kierunek, plan drogi, pochodu, transportu;
2. mikrobus jeżdżący stałą trasą, popularny w krajach byłego Związku Radzieckiego; marszrutka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyznaczona trasa dojazdu, dojścia, dotarcia do jakiegoś celu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marszruta – w teorii grafów
  • Marszruta – element taktyki
  • problem marszrutyzacji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmieniliśmy marszrutę z powodu burzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marʃˈruta, AS: maršruta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marszrutowy

Wiktionary


marszrutka

mikrobus jeżdżący stałą trasą, popularny w krajach byłego Związku Radzieckiego; marszruta


SJP.pl

Ma

Wikipedia


marszrutowy

→ marszruta


SJP.pl

Patrz:

marszruta

marszrutyzacja

planowanie tras przewozowych


SJP.pl


marszyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. górn. znak górniczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: marˈʃɨ̃na, AS: maršỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. marsztyda

Wiktionary


marsżagiel

prostokątny żagiel gniezdny rozpięty na marsrei


SJP.pl


marta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Lacjum;

 (1.3) geogr. adm. gmina we Włoszech, w regionie Lacjum

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marta – gaun wikas samiti w Madhja-Paśćimańćal Wikas Kszetr, w strefie Karnali w dystrykcie Kalikot
  • Marta – część wsi Janki w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Horodło
  • Marta – miejscowość
  • Marta – brazylijska piłkarka
  • Marta – huta
  • Marta – imię żeńskie
  • Marta – powieść Elizy Orzeszkowej
  • Marta – samica aligatora missisipijskiego, najstarsze zwierzę w europejskich ogrodach zoologicznych
  • Marta – święta Kościoła katolickiego i prawosławnego, matka Symeona Słupnika Młodszego
  • Marta – święta mniszka prawosławna
  • Marta mówi – amerykański serial
  • Błogosławiona Marta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marta była w siódmym niebie po spotkaniu z Krzyśkiem.

 (1.1) Na kiedy przypadają imieniny Marty?

 (1.3) Gdzie dokładnie leży Marta?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarta, AS: marta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Martunia ż., Martusia ż.

 przym. Martowy

Wiktionary


marteczka

zdrobnienie od: Marta (imię żeńskie)


SJP.pl


martellato

fragment utworu zagrany martellato (z silnie akcentowanym staccato - wyraźnym oddzielaniem kilku dźwięków następujących po sobie)


SJP.pl


marten

piec służący do wytapiania stali; piec martenowski; piec Siemensa-Martina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. hutn. piec martenowski

 (1.2) środ. więz. grzałka do herbaty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marten – miasto
  • Marten – dzielnica Dortmundu
  • Aleksander Marten – polski aktor
  • Ferdynand Marten – polski przyrodnik
  • Marcin Marten – polski raper, poeta
  • Michał Marten – polski raper, poeta
  • Maritza Martén – kubańska lekkoatletka
  • marten – piec hutniczy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmartɛ̃n, AS: martẽn

Wiktionary


marteniak

środowiskowo: piec martenowski


SJP.pl


martenka

nazwisko


SJP.pl


martenot

[czytaj: marteNO] nazwisko francuskie, m.in. Maurice Martenot (1898-1980) - francuski muzyk, konstruktor, pedagog


SJP.pl


martenowski

piec martenowski - piec służący do wytapiania stali


SJP.pl


martens

skórzany but o grubej, sprężystej podeszwie i zaokrąglonym czubie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) but ze skóry z zaokrąglonym czubem na grubej podeszwie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Martens – niemiecki metalograf
  • Andreas Martens – niemiecki rysownik
  • Conrad Martens – australijski malarz
  • Eckhard Martens – niemiecki wioślarz
  • Fiodor Martens – rosyjski prawnik
  • Heinrich Martens – niemiecki ogrodnik
  • Hermann Martens – niemiecki kolarz
  • Karol Henryk Martens – polski przedsiębiorca
  • Krzysztof Martens – polski brydżysta
  • Lieke Martens – niderlandzka piłkarka
  • Lucien Martens – belgijski polityk
  • Ludo Martens – belgijski historyk

Wikipedia


martensy

skórzany but o grubej, sprężystej podeszwie i zaokrąglonym czubie


SJP.pl


martenzyt

składnik strukturalny hartowanych stali i żeliw szarych, będący przesyconym roztworem stałym węgla w żelazie alfa


SJP.pl

Martenzyt – pierwotnie nazwa jednej z metastabilnych struktur, występująca w stopach Fe-C, charakteryzująca się bardzo dużą twardością. Wywodzi się od nazwiska niemieckiego metalurga, Adolfa Martensa (1850–1914). Obecnie przez określenie martenzyt należy rozumieć wszystkie struktury, które powstają w wyniku szeroko rozumianych przemian martenzytycznych.

Wikipedia


martha

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Martha – miejscowość w stanie Kentucky
  • Martha – miejscowość w stanie Oklahoma
  • Martha – miejscowość w stanie Karolina Północna
  • Angelo Martha – holenderski piłkarz
  • Ar’jany Martha – holenderski piłkarz
  • Benjamin Martha – holenderski piłkarz
  • (205) Martha – planetoida
  • Martha – niemiecki film z 1974 r.
  • Martha – gołąb
  • Martha – imię żeńskie
  • Martha and the Vandellas – amerykańskie trio wokalne
  • Celithemis martha

Wikipedia


martin

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Martin – wieś w żupanii osijecko-barańskiej, w mieście Našice
  • Martin – miasto powiatowe w kraju żylińskim
  • Martin – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Stephens
  • Martin – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Floyd
  • Martin – wieś w stanie Luizjana, w parafii Red River
  • Martin – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Allegan
  • Martin – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Keith
  • Martin – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Sheridan
  • Martin – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Bennett
  • Martin – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Weakley
  • Martin (ang. Martin Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Conway
  • Martin (ang. Martin Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Pope

Wikipedia


martinek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Martinek (1862–1920) – polski nauczyciel, działacz społeczny
  • János Martinek (ur. 1965) – węgierski pięcioboista nowoczesny
  • Krystian Martinek (ur. 1948) – niemiecki scenarzysta, aktor
  • Lisa Martinek (1972–2019) – niemiecka aktorka
  • Marek Martinek (1957–2021) – polski geolog, dyplomata
  • Sven Martinek (ur. 1964) – niemiecki aktor
  • Włodzimierz Martinek (ur. 1945) – polski lekkoatleta

Wikipedia


martini

1. gatunek włoskiego wermutu; także: porcja tego wina;
2. koktajl ginu z wermutem; także: porcja tego koktajlu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Martini – popularny drink
  • Martini (Automobiles Martini) – konstruktor i zespół Formuły 1
  • Martini – marka wermutu
  • Martini & Rossi – producent wermutów marki Martini
  • Arturo Martini (1889–1947) – włoski rzeźbiarz
  • Baldomero Carlos Martini (ur. 1939) – argentyński duchowny rzymskokatolicki
  • Bruno Martini (1962–2020) – francuski piłkarz
  • Carlo Maria Martini (1927–2012) – włoski duchowny rzymskokatolicki
  • Cathleen Martini (ur. 1982) – niemiecka bobsleistka
  • Claudio Martini (ur. 1951) – włoski polityk i samorządowiec
  • Corinna Martini (ur. 1985) – niemiecka saneczkarka
  • Ferdinand Martini (1870–1930) – niemiecki aktor

Wikipedia


marto

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: Marta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmartɔ, AS: marto

Wiktionary


martonit

ciekły związek organiczny, stosowany jako bojowy środek trujący podczas I wojny światowej; bromoaceton


SJP.pl


martunia

zdrobnienie od: Marta (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Marta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zorganizujemy Martuni klasowe urodzinki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marta ż., Martusia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Martusia

Wiktionary


martusia

zdrobnienie od: Marta (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Marta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedz Martusi, żeby już przyszła na zupkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marta ż., Martunia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Martunia

Wiktionary


martwa

kobieta, która zmarła; nieboszczka, zmarła


SJP.pl


martwak

obszar martwiczej tkanki w żywym organizmie, najczęściej w kości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. martwa tkanka oddzielona od tkanki żywej, najczęściej w kości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wpływem penicyliny martwaki wgajają się w zdrową część kości, wykazując skłonność do odżywania i przekształcania się w prawdziwą tkankę kostną.

Wiktionary


martwica

1. miejscowe obumarcie komórek tkanki organizmu roślinnego lub zwierzęcego; nekroza
2. martwica korkowa - martwe warstwy komórek występujące najczęściej na powierzchni korzeni i pni drzew; korowina
3. luźna, porowata skała osadowa - wapienna lub krzemionkowa
4. zanik czegoś lub zastój w czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. miejscowe obumarcie tkanek;

 (1.2) przen. zanik czegoś lub zastój w czymś

 (1.6) techn. wełna pochodząca ze zdechłych owiec

 (1.7) daw. martwa, rzadziej zemdlona kobieta

 (1.8) daw. widmo, widziadło, upiór

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Powiązane:

 zob. martwy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nekroza, eufem. tatuaż, darmowy tatuaż, tatuaż menelski

Wiktionary


martwicowy

→ martwica; martwiczy


SJP.pl


martwiczy

→ martwica; martwicowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. związany z martwicą, miejscowym obumieraniem tkanek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. martwica ż.

 przym. martwicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) martwicowy

Wiktionary


martwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|martwić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. martwić

Wiktionary


martwić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wzbudzać niepokój, obawę, smutek

czasownik zwrotny niedokonany martwić się

 (2.1) niepokoić się, smucić się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nawet sam nie musi się martwić o polewanie gorzoły, bo mu ją naleją, myślał zadowolony z siebie, biorąc z ręki dziewczyny literatkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmartfʲit͡ɕ, AS: martfʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmartwić się

 rzecz. martwienie n., zmartwienie n.

 przym. zmartwiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński starzać

 (2.1) trapić się, daw. sumować się, gw. Śląsk Cieszyński frasować się, tropić

Wiktionary


martwota

1. brak objawów życia;
2. stan odrętwienia, apatii


SJP.pl


martwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest martwe; cecha tych, którzy są martwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. martwy

 przysł. martwo

 rzecz. martwy mos.

Wiktionary


martwy

1. taki, w którym ustały procesy życiowe;
2. taki, który przestał funkcjonować, bezuzyteczny, niepotrzebny;
3. nieożywiony, pozostający w bezruchu;
4. blady, nieruchomy, bez wyrazu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który umarł

 (1.2) taki, który należy do kategorii przedmiotów

 (1.3) przen. taki, który jest wyłączony z aktywnego życia

 (1.4) przen. taki, który zepsuł się i nie działa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) zmarły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po tragicznym wypadku samochodowym na miejscu zdarzenia znaleziono martwego kierowcę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmartfɨ, AS: martfy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. martwota ż., martwość ż., martwica ż.

 czas. umartwiać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieżywy, umarły

 (1.2) nieożywiony

 (1.3) nieaktywny

 (1.4) zepsuty

 (2.1) zmarły, umarły, trup

Wiktionary


marty

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: Marta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marty – imię
  • Marty – nazwisko
  • Marty – amerykański film z 1955
  • Marty – dawna osada w Kalifornii hrabstwie Yolo
  • Marty – obszar niemunicypialny w Minnesocie
  • Marty – CDP w Dakocie Południowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po szkole wpadnę do Marty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmartɨ, AS: marty

Wiktionary


martyka

nazwisko


SJP.pl


martyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

– imię żeńskie pochodzenia łacińskiego od męskiego imienia Marcin ( Martinus, „należący do Marsa”) i jego żeński odpowiednik. Błędnym skojarzeniem jest, że Martyna powstała od imienia Marta. Spotykana jest również forma Marcina. W wielu językach imię to występuje w formie "Martina".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Martyna i jestem znaną wokalistką bluesową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marcina ż., Martynów m., Martynowicze nmos.

:: zdrobn. Martynka ż., Martysia ż., Martyncia ż.

:: fm. Marcin m.

 przym. Martynowy, Martynkowy, Marcinowy

Wiktionary


martynek

zdrobnienie od: Martyna (imię żeńskie)


SJP.pl


martyngał

1. część rzędu końskiego, mająca na celu uniemożliwienie koniowi dźwigania głowy zanadto do góry; wytok;
2. rodzaj obroży dla psów lub innych zwierząt;
3. w żeglarstwie: łańcuch lub lina takielunku stałego łącząca bukszpryt ze stewą dziobową; watersztag;
4. w probabilistyce: proces stochastyczny lub ciąg zmiennych losowych, dla którego warunkową wartością oczekiwaną następnej wartości, dla danych wartości bieżącej i poprzednich, jest wartość bieżąca;
5. rodzaj strategii w grach losowych lub transakcjach giełdowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • martyngał – proces stochastyczny, w którym warunkową wartością oczekiwaną następnej wartości, dla danych wartości bieżącej i poprzednich, jest wartość bieżąca,
  • martyngał a. wytok – część rzędu końskiego,
  • martyngał – rodzaj obroży dla psów i innych zwierząt,
  • martyngał – system obstawiania w grach hazardowych,
  • martyngał a. watersztag – część olinowania statku.

Wikipedia


martyngałowy

→ martyngał


SJP.pl

Patrz:

martyngał

martyniak

nazwisko


SJP.pl


martynian

imię męskie


SJP.pl

Ma

Wikipedia


martynika

1. wyspa w Ameryce Środkowej;
2. departament zamorski Francji w Ameryce Środkowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach

 (1.2) geogr. departament zamorski Francji;

Wiktionary

Martynika ( Martinique) – departament zamorski Francji, zajmujący karaibską wyspę o tej samej nazwie, położoną w archipelagu Wysp Nawietrznych w Małych Antylach, między dwoma niezależnymi państwami Dominiką na północy i Saint Lucia na południu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamy zdjęcie ptasznika wielobarwnego z Martyniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmartɨ̃ˈɲika, AS: martỹńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Martynikańczyk mos., Martynikanka ż.

 przym. martynikański

Wiktionary


martynikanin

mieszkaniec Martyniki (wyspy)


SJP.pl


martynikanka

mieszkanka Martyniki (wyspy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Martyniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Martynika ż.

:: fm. Martynikańczyk mos.

 przym. martynikański

Wiktionary


martynikańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Martyniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Martynika ż.

:: fż. Martynikanka ż.

 przym. martynikański

Wiktionary


martynikański

→ Martynika


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Martyniką, dotyczący Martyniki

Wiktionary

Patrz:

Martynika

Powiązane:

 rzecz. Martynika ż., Martynikańczyk mos., Martynikanka ż.

Wiktionary


martyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Martyny lub z nią związany


SJP.pl


martyniuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Martyniuk (ur. 1950) – ukraiński polityk
  • Andrij Martyniuk (ur. 1990) – ukraiński lekkoatleta
  • Andrzej Martyniuk (ur. 1960) – polski siatkarz
  • Jarosław Martyniuk (ur. 1989) – ukraiński piłkarz
  • Jurij Martyniuk (ur. 1974) – ukraiński piłkarz
  • Maksym Martyniuk (ur. 1977) – ukraiński prawnik i urzędnik
  • Ołeksandr Martyniuk (ur. w 1969) – radziecki i ukraiński siatkarz
  • Roman Martyniuk (ur. 1987) – rosyjski siatkarz
  • Paisjusz (Martyniuk) (ur. 1969) – polski biskup prawosławny
  • Serhij Martyniuk (1921-1994) – oficer UPA
  • Teodor Martyniuk (ur. 1974) – ukraiński biskup katolicki
  • Wacław Martyniuk (ur. 1949) – polski polityk

Wikipedia


martynka

zdrobnienie od: Martyna (imię żeńskie)


SJP.pl

Martynka ( Martine) – cykl książek dla dzieci, a także imię jego głównej bohaterki. Autorami cyklu byli dwaj Belgowie Gilbert Delahaye (autor tekstu) oraz Marcel Marlier (ilustrator), którzy tworzyli go w języku francuskim. Cykl wydawany był od 1954 roku przez wydawnictwo Casterman.

Wikipedia


martynowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alaksandr Martynowicz (ur. 1987) – białoruski piłkarz
  • Barbara Martynowicz (1929–2022) – polska aktorka
  • Ignacy Martynowicz (1887–1966) – polski działacz socjalistyczny
  • Leander Martynowicz (1892–1920) – polski żołnierz
  • Ludwig Martynowicz Pussep (1875–1942) – estoński lekarz neurochirurg
  • Martyna Martynowicz (ur. 1987) – polska judoczka
  • Michał Martynowicz (1852–1929) – polski lekarz i oficer
  • Miłosz Martynowicz (ur. 1959) – polski przewodnik tatrzański, taternik, bibliofil i wydawca
  • Tadeusz Martynowicz (1913–1994) – polski dyplomata
  • Władysława Martynowicz (1892–1958) – polska nauczycielka, pedagożka, harmistrzyni
  • Zenon Martynowicz (1880–1935) – polski farmaceuta i chemik

Wikipedia


martynowski

nazwisko


SJP.pl


martynów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Martynów – kolonia w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Komarówka Podlaska
  • Martynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
  • Martynów – przystanek kolejowy w pobliżu wsi Martynów Nowy

Wikipedia


martyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. męczennik

Wiktionary

Martyr (właściwy tytuł – Martyr from Love) – singel zespołu Depeche Mode, promujący album "The Best Of, Volume 1".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmartɨr, AS: martyr

Wiktionary


martyrium

budowla wzniesiona ku czci męczennika


SJP.pl

Martyrium – budowla o charakterze sakralnym poświęcona męczennikowi. Zazwyczaj kryje ona jego grób lub związane z nim relikwie. Ten rodzaj budowli był charakterystyczny dla sztuki wczesnochrześcijańskiej.

Wikipedia


martyriusz

imię męskie


SJP.pl


martyrolog

specjalista w zakresie martyrologii


SJP.pl


martyrologia

cierpienie, męczeństwo, znoszenie prześladowań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cierpienie i męczeństwo narodu lub wyznawców jakiejś religii;

Wiktionary

Martyrologia (gr. "martys" „świadek”, martyr „męczennik”) – cierpienie, męczeństwo narodu, grupy społecznej lub wyznawców religii.

Literatura martyrologiczna ukazuje obrazy wojen i walk od strony ofiar oraz ich rodzin, eksponując poświęcenie walczących w imię wyznawanych idei i wartości: wiary, ojczyzny, dobra, sprawiedliwości, prawdy i tym podobne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłem wczoraj na wystawie dotyczącej walki i martyrologii Polaków podczas II wojny światowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmartɨrɔˈlɔɟja, AS: martyroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. martyrologium n., martyrolog m.

 przym. martyrologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) męczeństwo

Wiktionary


martyrologiczny

→ martyrologia


SJP.pl

Patrz:

martyrologia

martyrologium

spis męczenników chrześcijańskich i ich biografie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. księga liturgiczna kalendarzowo listująca męczenników razem z krótkimi opisami ich męki;

Wiktionary

Martyrologium – w Kościele katolickim i w prawosławiu, uporządkowana chronologicznie księga liturgiczna zawierająca informacje o męczennikach, świętych, błogosławionych i obchodzonych uroczystościach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uroczystość Wszystkich Świętych wywodzi się z czci oddawanej męczennikom, którzy oddali swoje życie dla Chrystusa, a których nie wspomniano ani w martyrologiach miejscowych, ani w kanonie Mszy Świętej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. martyrologia ż.

Wiktionary


martysz

nazwisko


SJP.pl


martyt

minerał, odmiana hematytu


SJP.pl

Martyt – mineralna odmiana hematytu występująca w formie pseudomorfoz po magnetycie. Często jest składnikiem rud żelaza i podlega eksploatacji (tzw. piaski martytowe).

Wikipedia


martyński

nazwisko


SJP.pl


marucha

gwarowo: niedźwiedź


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj meskozwierzęcy

 (1.1) gwara. niedźwiedź

Wiktionary


maruda

(r. męski)
1. mężczyzna wiecznie niezadowolony, kapryśny
2. mężczyzna ślamazarny, spóźniający się
3. nudziarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba mająca skłonności do marudzenia, ględzenia

 (1.2) pot. osoba mająca skłonności do kapryszenia, grymaszenia i narzekania

 (1.3) pot. człowiek wykonujący wszystko w bardzo powolnym tempie, marudnie

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) mitsłow. demon żeński dręczący niemowlaki i doprowadzający je do płaczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruda maruda marudzi na uda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈruda, AS: maruda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maruderstwo n., maruder m., maruderka ż., marudność ż., marudzenie n., pomarudzenie n., zamarudzenie n.

 czas. marudzić ndk., pomarudzić dk., zamarudzić dk.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bałaguła, ględa, gaduła, gderacz, nudziarz, męczydusza, papla; książk. mantyka

 (1.2) pot. burczymucha, gderacz, jęczydusza, kwękacz; neutralnie grymaśnik, kapryśnik, chimeryk, malkontent, utyskiwacz, tetryk, zrzęda; posp. upierdliwiec; daw. śledziennik

 (1.3) pot. maruder, guzdralski, guzdrała, grzebała, grzebuła, lelum polelum, ślamazara, śpiący rycerz / śpiąca królewna

Wiktionary


maruder

1. człowiek niepunktualny, spóźniający się;
2. żołnierz samowolnie odłączający się od oddziału, zwykle w celach rabunkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw

 (1.2) pot. człowiek wykonujący wszystko w bardzo powolnym tempie, marudnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) By ponaglić maruderów, biblioteki wysyłają upomnienia.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. maruderstwo n.

 przym. maruderski

 (1.2)

 rzecz. maruderstwo n., maruda m./ż., marudzenie n.

 czas. marudzić ndk.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. maruda, guzdralski, guzdrała, grzebała, grzebuła, lelum polelum, ślamazara

Wiktionary


maruderka

→ maruder; spóźnialska, guzdralska, guzdrała


SJP.pl


maruderstwo

1. opóźnianie się, ociąganie się z czymś;
2. odłączanie się żołnierzy od oddziałów w celach rabunkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wojsk. ogół zachowań i postępków charakterystycznych dla maruderów, którzy w warunkach wojennych dopuszczają się różnych przestępstw, zwłaszcza rabunków i kradzieży

 (1.2) pot. powolne wykonywanie jakiejś czynności, ociąganie się i opóźnianie z czymś

Wiktionary

Maruderstwo (fr. "marauder", włóczęga, rabuś) – samowolne odłączenie się od jednostki wojskowej w trakcie konfliktu zbrojnego, z zamiarem dokonywania przestępstw.

Maruderami są zazwyczaj pojedynczy żołnierze (rzadziej całe pododdziały), wykorzystujący chaos towarzyszący działaniom wojennym oraz brak nadzoru do celów przestępczych, głównie względem cywilów, rannych i chorych. Wśród działań tych można wymienić między innymi: kradzieże, rozboje z użyciem broni, czy ograbianie zwłok.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. maruder m.

 przym. maruderski

 (1.2)

 rzecz. maruder m., maruda m./ż., marudność ż., marudzenie n.

 czas. marudzić ndk.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. guzdralstwo, guzdranie się, rozlazłość, rozmamłanie, ślamazarność

Wiktionary


marudka

zdrobnienie od: maruda (kobieta)


SJP.pl


marudniej

stopień wyższy od przysłówka: marudnie


SJP.pl


marudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: marudny


SJP.pl


marudność

→ marudny; kapryśność, gderliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest marudne; cecha tych, którzy są marudni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maruda mos./ż., marudzenie n.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary


marudny

potocznie:
1. działający powoli i niechętnie; opieszały;
2. skłonny do narzekania z byle powodu; grymaśny, malkontencki;
3. taki, którego wykonanie wymaga dużo czasu i cierpliwości; żmudny


SJP.pl


marudzenia

potocznie:
1. wyrażać swoje niezadowolenie, rozczarowanie; narzekać, biadolić, jojczeć, jojczyć, lamentować;
2. zabierać się powoli do jakiejś czynności; guzdrać się, ślimaczyć się, ociągać się


SJP.pl


marudzenie

potocznie:
1. wyrażać swoje niezadowolenie, rozczarowanie; narzekać, biadolić, jojczeć, jojczyć, lamentować;
2. zabierać się powoli do jakiejś czynności; guzdrać się, ślimaczyć się, ociągać się


SJP.pl


marudzić

potocznie:
1. wyrażać swoje niezadowolenie, rozczarowanie; narzekać, biadolić, jojczeć, jojczyć, lamentować;
2. zabierać się powoli do jakiejś czynności; guzdrać się, ślimaczyć się, ociągać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pomarudzić)

 (1.1) pot. ukazywać kaprysy i wygłaszać narzekania

 (1.2) pot. mówić w sposób rozwlekły i nudny

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zamarudzić)

 (2.1) pot. robić opieszale

czasownik zwrotny niedokonany marudzić się

 (3.1) przest. pot. robić opieszale

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maruda mos./ż., maruder mos., marudzenie n.

 czas. pomarudzić dk., zamarudzić dk.

 przym. marudny

 przysł. marudnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grymasić, kaprysić, narzekać, zrzędzić

 (1.2) ględzić, nudzić, przynudzać, smęcić

 (2.1) bawić się, dłubać się, gmerać się, grzebać się, guzdrać się, kitłasić się, kitwasić się, marudzić się, mitrężyć, zwlekać

Wiktionary


marudztwo

potocznie:
1. zwlekanie, ociąganie się z czymś; maruderstwo;
2. grymaszenie, kapryszenie, wybrzydzanie


SJP.pl


marula

rozłożyste afrykańskie drzewo owocowe z rodziny nanerczowatych; także owoc tego drzewa podobny do mango


SJP.pl

Marula ("Sclerocarya birrea") – gatunek średniej wysokości drzewa z rodziny nanerczowatych. Roślina rozdzielnopłciowa, występuje w Afryce południowej i zachodniej. Gatunek ma długą tradycję wykorzystywania i ochrony przez ludność miejscową.

Wikipedia


maruna

roślina trwała z rodziny złożonych, hodowana w ogrodach


SJP.pl

Zo

Wikipedia


marunit

płyta izolacyjna z prasowanych paździerzy


SJP.pl


marunowo

Marunowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

W Marunowie działał klub piłkarski „Leśni Marunowo”.

Wikipedia


marunowy

1. → maruna;
2. podejźrzon marunowy - gatunek rośliny z rodziny nasięźrzałowatych


SJP.pl


marusarz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Marusarz (1913–1968) – narciarz
  • Helena Marusarzówna (1918–1941) – narciarka
  • Jędrzej Marusarz Jarząbek (1877–1961) – przewodnik tatrzański
  • Józef Marusarz (1926–1996) – narciarz
  • Stanisław Marusarz (1913–1993) – narciarz, wicemistrz świata w skokach narciarskich
  • Wojciech Marusarz (ur. 1993) – kombinator norweski
  • Marusarzowa Przełączka
  • Marusarzowa Turnia
  • Marusarzowy Żleb
  • Memoriał Bronisława Czecha i Heleny Marusarzówny

Wikipedia


marusza

rzeka przepływająca przez Rumunię i Węgry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w zachodniej Rumunii i w południowo-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy;

 (1.2) geogr. adm. okręg w środkowej Rumunii;

Wiktionary

Marusza (węg. "Maros", rum. "Mureș") – rzeka w zachodniej Rumunii i w południowo-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy w zlewisku Morza Czarnego. Długość wynosi 883 km, powierzchnia zlewni – około 30 tys. km².

Marusza swe źródła bierze z gór Harghita w Siedmiogrodzie (rum. "Transilvania"). Później płynie przełomem między Karpatami Południowymi a Górami Zachodniorumuńskimi, a następnie wypływa na równiny Kraju Zacisańskiego i uchodzi do Cisy pod Segedynem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. maruski, maruszański

Wiktionary


maruszak

nazwisko


SJP.pl


maruszański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Maruszą, dotyczący Maruszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marusza ż.

Wiktionary


maruszczak

nazwisko


SJP.pl


maruszczyk

nazwisko


SJP.pl


maruszewo

1. wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim;
2. przysiółek w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maruszewo – przysiółek w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Rydzyna
  • Maruszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Kozielice

Wikipedia


maruszewski

→ Maruszewo


SJP.pl

Patrz:

Maruszewo

maruszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maruszów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
  • Maruszów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
  • Maruszów – dawna gromada

Wikipedia


marut

nazwisko


SJP.pl

Marut, Marutas – imię męskie pierwotnie pochodzenia perskiego, oznaczające "boży posłaniec". Patronem tego imienia jest św. Marutas z Mezopotamii.

Marut imieniny obchodzi 16 lutego i 4 grudnia.

Wikipedia


maruta

imię żeńskie


SJP.pl

Maruta – imię żeńskie pierwotnie pochodzenia perskiego, oznaczające "boża posłanka". Patronem tego imienia jest św. Marut z Mezopotamii.

Maruta imieniny obchodzi 16 lutego i 4 grudnia.

Wikipedia


marutać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żałować

Wiktionary


maruti

model samochodu marki Suzuki


SJP.pl


marutowie

nazwisko


SJP.pl

Marutowie (od Marut: "wiatr, tchnienie i siła życiowa") – w religii wedyjskiej grupa siedmiu (w "Dewipuranie"), jedenastu (w "Mahabharacie") lub więcej bogów wiatru, sprzymierzonych z Indrą. Byli uważani za strażników Somy i opiekunów rolników. Jednym z imion Hanumana, syna boga wiatru Waju jest Maruti.

Wikipedia


maruś

zdrobnienie od: Marek (imię męskie); Mareczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. Marek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrzestna kupiła Marusiowi nowe klocki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marek mos., Mareczek mos.

 przym. Markowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mareczek

Wiktionary


marvell

Zobacz też: Marvell Technology Group.

Marvell – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arkansas, w hrabstwie Phillips.

Wikipedia


marvin

1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marvin – wieś w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Union
  • Marvin – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Grant
  • Marsjanin Marvin () – postać z serii Zwariowane melodie

Wikipedia


marwari

1. rasa koni z regionu Marwar w płn.-zach. Indiach
2. język używany w Indiach, głównie w Radżastanie


SJP.pl

Marwari – w Indiach i innych krajach potoczne określenie członków kasty kupieckiej, wywodzących się pierwotnie z Radżastanu, a zwłaszcza z regionu Marwar. W sensie dosłownym "Marwari" jest określeniem geograficznym, może dotyczyć Marwarczyków należących do dowolnej kasty, lecz najczęściej używane jest jako skrót od "Marwari baniya", czyli kupiec marwarski, gdyż właśnie ta grupa społeczna migrowała na największą skalę. Migracje związane z działalnością handlową nie ograniczały się tylko do Indii i krajów ościennych, obecnie przedstawicieli tej klasy można spotkać niemal na całym świecie. Określenia Marwari używa się nawet w przypadku, gdy społeczność taka przebywa w danym regionie od wielu pokoleń.

Wikipedia


marwałd

Marwałd (niem. "Marwalde") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno.

W latach 1954-1971 wieś należała i była siedzibą gromady Marwałd, po jej zniesieniu w gromadzie Dąbrówno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


marwica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marwica – wieś
  • Marwica – struga
  • Marwica Wielka

Wikipedia


marwice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marwice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
  • Marwice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Widuchowa

Wikipedia


marx

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Bernhard Marx (1795–1866) – niemiecki teoretyk muzyki
  • Joachim Marx (ur. 1944) – piłkarz reprezentacji Polski w latach 1966–1975
  • Joseph Marx (1882–1964) – kompozytor austriacki
  • Karl Marx, także Karol Marks (1818–1883) – niemiecki filozof, socjolog, ekonomista, historyk, dziennikarz i działacz rewolucyjny, twórca socjalizmu naukowego
  • Reinhard Marx (ur. 1953) – arcybiskup Monachium i Fryzyngi, kardynał
  • Richard Marx (ur. 1963) – amerykański wokalista, kompozytor, twórca tekstów i producent płytowy
  • Wilhelm Marx (1863–1946) – polityk niemiecki
  • Bracia Marx (ang. Marx Brothers) – piątka rodzeństwa aktorów teatralnych i filmowych:
    • Leonard Marx znany jako Chico (1887–1961)
    • Adolph Arthur Marx znany jako Harpo (1888–1964)
    • Julius Henry Marx znany jako Groucho (1890–1977)
    • Milton Marx znany jako Gummo (1892–1977)

Wikipedia


mary

1. nosze dla zmarłych;
2. podwyższenie, na którym ustawia się trumnę; katafalk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) nosze dla zmarłych

 (1.2) katafalk

 (1.3) trumna ze zwłokami stojąca na podwyższeniu

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) plural|mara.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mary – dawna nazwa wsi Morawy (gmina Gardeja, powiat kwidzyński, województwo pomorskie)
  • Mary – dawna gromada z siedzibą w powyższej wsi
  • Mary – rzeka w Australii, w stanie Queensland
  • Mary – miejscowość i gmina we Francji
  • Mary – miasto w Turkmenistanie
  • Mary – wilajet w Turkmenistanie
  • Mary – anglosaska forma imienia Maria
  • Mary – studyjny album Mary J. Blige z 1999 roku
  • Mary – słonica powieszona w 1916 roku przez właściciela cyrku
  • Mary – singel amerykańskiego zespołu Scissor Sisters z albumu Scissor Sisters
  • Mary – podrodzina ssaków z rodziny kawiowatych
  • Mary – nosze do przenoszenia zmarłych lub katafalk

Wikipedia


marya

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) daw. imię|polski|ż. Maria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc pani znasz tę cudowną Maryą!

 (1.1) Tu posunęła się matka Marya, wywróciła się trumna i potoczyła się w głębi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maria ż.

 przym. mariacki

Wiktionary


marych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) pot. reg. pozn. imię|polski|m. Marian, spopularyzowane przez audycje radiowe o poznańskiej gwarze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do słownika z tą gwarą dołączona jest płyta z blubraniem Marycha.

Wiktionary


marycha

potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, maryśka, staf, stuff


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. marihuana

Wiktionary

Marycha (lit. "Seina", biał. Марыха) – rzeka na pograniczu polsko-litewskim. Jest lewobrzeżnym dopływem Czarnej Hańczy, w dorzeczu Niemna. Powierzchnia zlewni Marychy wynosi 432,4 km², w tym 22,6 km² poza granicami kraju.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maryśka ż., Maryja ż.

Wiktionary


marychna

imię żeńskie


SJP.pl


marychniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marychny lub z nią związany


SJP.pl


marychnów

Marychnów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Staroźreby.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


marychowy

→ marycha; marihuanowy, gandziowy


SJP.pl


marycjusz

imię męskie


SJP.pl


marycjuszostwo

Marycjusz z małżonką; Marycjuszowie


SJP.pl


marycjuszowie

imię męskie


SJP.pl


marycjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marycjusza lub z nim związany


SJP.pl


maryja

postać imienia: Maria, używana w tekstach religijnych w odniesieniu do Matki Boskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) daw. imię|polski|ż., forma imienia Maria

 (1.2) teol. kult. Matka Boża;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maryja Teresa w początkach r. 1745 zawarła powtórne przymierze z Angliją, Holandyją i Saxoniją, w celu odzyskania Szląska i odebrania zarazem królowi pruskiemu kilku ziem dawnego elektora brandenburskiego. sic.

 (1.2) W tym czasie Maryja wybrała się i poszła z pośpiechem w góry do pewnego miasta w pokoleniu Judy.

 (1.2) O, Maryjo, witam Cię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨja, AS: maryi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marianek mos./mrz., Maria ż., Marian m., Marysia ż., Maryś ż., Maryśka ż., Maryla ż., Marylka ż., marycha ż., maryśka ż.

 przym. maryjny, Marysiny, mariacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maria

 (1.2) Maria z Nazaretu, Matka Boża, pot. Matka Boska, Przenajświętsza Panienka, Najświętsza Maryja Panna, Najświętsza Dziewica; skr. NMP

Wiktionary


maryjczycy

lud zamieszkujący Mari El (autonomiczną republikę w Rosji); Czeremisi


SJP.pl

Ma

Wikipedia


maryjczyk

członek ludu zamieszkującego Mari El (autonomiczną republikę w Rosji); Czaremis


SJP.pl


maryjka

członkini ludu zamieszkującego w większości Mari; Czeremiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Maria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) członkini grupy etnicznej zamieszkującej Republikę Mari El

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maryjski

 rzecz. maryjski mrz.

Wiktionary


maryjność

cecha czegoś poświęconego Maryi, matce Chrystusa


SJP.pl


maryjny

poświęcony matce Chrystusa, Marii, wiążący się z jej kultem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) teol. odnoszący się do Matki Bożej, związany z Matką Bożą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciąż brak oficjalnej wypowiedzi Kościoła na temat objawień maryjnych w Medziugorie.

 (1.1) Zjeździła już chyba wszystkie sanktuaria maryjne Europy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryja ż., Maria m./ż., maryjność ż.

 przym. mariański

Wiktionary


maryjski

dotyczący Maryjczyków, charakterystyczny dla Maryjczyków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Maryjczykami lub Republiką Mari El, dotyczący Maryjczyków lub Republiki Mari El

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język maryjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryjczyk mos., Maryjka ż., Mari El n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. czeremiski

 (2.1) daw. czeremiski

Wiktionary


maryjónek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. majeranek

Wiktionary


marykina

małpa z rodziny pazurkowców, z rzędu naczelnych; tamaryna dwubarwna


SJP.pl


maryla

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Maryla – forma imienia Maria pochodząca od romańskiego zdrobnienia pierwowzoru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maryla posiekała cebulę i wrzuciła ją do zupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨla, AS: maryla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryja ż., Maria

Wiktionary


maryland

[czytaj: MErylend] stan w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stan Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Annapolis i największym miastem Baltimore;

Wiktionary

Maryland () – stan Stanów Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego.

Jest jednym z 13 stanów założycielskich. Od południa graniczy z Dystryktem Kolumbii, Wirginią i Wirginią Zachodnią, od wschodu z Delaware, a od północy z Pensylwanią.

Zatoka Chesapeake dzieli stan na dwie części – wschodnią – nizinną i zachodnią – wyżynną, łagodnie wznoszącą się w kierunku Appalachów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Silver Spring leży w stanie Maryland na Wschodnim Wybrzeżu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marylandczyk mos., Marylandka ż.

 przym. marylandzki

Wiktionary


marylandczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec stanu Maryland

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marylandczycy właśnie wybrali nowego senatora.

 (1.1) Tą postacią jest John Barth, pisarz. Urodził się 27 maja w roku 1930 jako rodowity Marylandczyk.

 (1.1) Marylandczycy wytrzymali napór, a nawet z wolna zaczęli zdobywać teren, wspomagani przez jazdę wirgińską, której udało się ochronić ich lewą flankę przed uderzeniem dragonii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryland

:: fż. Marylandka ż.

 przym. marylandzki

Wiktionary


marylandka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka stanu Maryland

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zawodach międzystanowych wzięły udział trzy Marylandki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryland

:: fm. Marylandczyk m.

 przym. marylandzki

Wiktionary


marylandzki

→ Maryland [czytaj: merylencki]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Marylandem, dotyczący Marylandu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryland mrz., Marylandczyk mos., Marylandka ż.

Wiktionary


marylenka

zdrobnienie od: Maryla (imię żeńskie); Marylka


SJP.pl


marylin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maryli lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marylin – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Wisznice
  • Marylin – część wsi Śródborze w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
  • Marylin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko
  • Marylin – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Cerkliszki

Wikipedia


maryliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maryli lub z nią związany


SJP.pl


marylka

zdrobnienie od: Maryla (imię żeńskie)


SJP.pl

Marylka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Tarczyn. Leży ok. 30 km od centrum Warszawy, ok. 15 km od siedziby powiatu Piaseczno i ok. 5 km od siedziby gminy Tarczyn.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Korzeniówka-Marylka".

Wikipedia


marymoncki

przymiotnik od: Marymont


SJP.pl


marymont

zespół osiedli w południowo-wschodniej części warszawskich Bielan i północnej części Żoliborza (Marymont-Ruda, Marymont-Kaskada, Marymont-Potok)


SJP.pl

Marymont – dawna miejscowość, współcześnie zespół osiedli i obszarów Miejskiego Systemu Informacji Marymont-Ruda, Marymont-Kaskada i Marymont-Potok znajdujących się w południowo-wschodniej części dzielnicy Bielany i północnej części dzielnicy Żoliborz w Warszawie.

Wikipedia


marymontczyk

absolwent szkoły rolniczej w Marymoncie pod Warszawą


SJP.pl


marymontka

dawniej: najwyższej jakości mąka pszenna wytwarzana w Marymoncie; mąka marymoncka


SJP.pl


maryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Maryna

Wiktionary

Maryn – imię męskie pochodzące od przymiotnika marinus („morski”). Wersją oboczną jest Maryniusz. Wśród patronów tego imienia św. Maryn, od imienia którego pochodzi nazwa państwa San Marino.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odwiedzimy naszego Maryna w piątek po wykładach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Maryna ż.

Wiktionary


maryna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. muz. ludowy instrument strunowy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maryna – imię żeńskie
  • Maryna – instrument ludowy z rejonu Szamotuł (Wielkopolska)
  • Maryna – wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Bakałarzewo.
  • Maryna – poemat Andreja Sládkoviča
  • Maryna – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie dobruskim
  • Maryna – księżniczka grecka, żona Jerzego, księcia Kentu
  • Maryna Mnich – chrześcijańska święta
  • Maryna z Ōmury – święta Kościoła katolickiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nastrój swoją marynę i zagramy oberka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) basetla

Wiktionary


marynaciarnia

wytwórnia marynat


SJP.pl


marynara

zgrubienie od: marynarka


SJP.pl


marynarczyna

potocznie: licha, podniszczona marynarka


SJP.pl


marynareczka

zdrobnienie od: marynarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: marynarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɨ̃naˈrɛt͡ʃka, AS: marỹnarečka

Wiktionary


marynarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraw. rodzaj męskiej kurtki, noszonej jako część garnituru lub munduru

 (1.2) wojsk. wojska walczące na wodzie

 (1.3) ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu

 (1.4) rzad. neol. kobieta należąca do załogi okrętu

Wiktionary

Marynarka ( marinus – morski) – ogół statków morskich państwa wraz z ich załogami.

Rozróżnia się marynarkę handlową i marynarkę wojenną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbigniew wygląda bardzo elegancko w tej marynarce.

 (1.2) Mój ojciec służył w marynarce, był marynarzem na niszczycielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɨ̃ˈnarka, AS: marỹnarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynarz mos.

:: (1.1) zgrub. marynara ż.

 przym. marynarkowy, marynarski, marynistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kabot

 (1.3) flota; hist. armada

Wiktionary


marynarkowy

→ marynarka


SJP.pl

Patrz:

marynarka

marynarski

dotyczący marynarza, właściwy marynarzowi, np. węzeł marynarski, kołnierz marynarski itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany marynarką lub marynarzami, dotyczący marynarki lub marynarzy

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do marynarki lub marynarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmarɨ̃ˈnarsʲci, AS: marỹnarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynarz m., marynarzyk m., marynarka ż.

Wiktionary


marynarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mar. człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

 (1.2) wojsk. najniższy stopień w polskiej marynarce wojennej;

 (1.3) żegl. niższa, nieoficerska funkcja na statku marynarki handlowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • marynarz (funkcja)
  • marynarz (stopień wojskowy)
  • marynarz (zawód)
  • marynarz – nazwa gry Papier, kamień, nożyce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wysyłali łodzie z marynarzami, żeby w Atlantyku łapać w sieci delfiny wraz z orkami, w tym młode osobniki wciąż odżywiające się mlekiem matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨ̃naʃ, AS: marỹnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynarka ż., marynistyka ż.

:: zdrobn. marynarzyk m.

 przym. marynarski, marynistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. żeglarz, hist. okrętnik, pot. matros, przest. majtek

 (1.3) załogant

Wiktionary


marynarzyk

zdrobnienie od: marynarz


SJP.pl


marynata

1. zalewa, sporządzana na bazie octu, do marynowania;
2. warzywa, mięso itp. konserwowane w occie i przyprawach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;

 (1.2) kulin. produkt spożywczy zakonserwowany marynatą (1.3);

 (1.3) kulin. zalewa octowa przeznaczona do przyrządzenia marynaty (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • marynata – płynna, kwaśna mieszanina służąca do konserwowania żywności w słoikach, także zakonserwowana w ten sposób żywność;
  • marynata – mieszanka przyprawowa, sucha lub mokra (przygotowywana na bazie octu lub oleju), przeznaczona do przygotowywania produktów przeznaczonych do gotowania, smażenia lub pieczenia;
    • marynata do mięs – zob. peklowanie na mokro oraz bejcowanie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed włożeniem do piekarnika, dobrze jest włożyć cielęcinę do marynaty na kilka godzin.

 (1.2) Do kaszy z gulaszem podaję zwykle jakieś marynaty: ogórki, papryki lub patisony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynowanie n., zamarynowanie n.

 czas. marynować ndk., zamarynować dk.

 przym. marynatowy, marynowany

Wiktionary


marynatka

zdrobnienie od: marynata


SJP.pl


marynia

zdrobnienie od: Maryna (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż., zdrobn. Maria

 (1.2) imię|polski|ż., zdrobn. Maryna

Wiktionary

Marynia – polski film obyczajowy, który został zmontowany z materiałów serialu telewizyjnego "Rodzina Połanieckich" na kanwie powieści Henryka Sienkiewicza pt. "Rodzina Połanieckich".

Treść fabuły stanowią losy Stanisława Połanieckiego, jego sprawy zawodowe oraz uczucie do Maryni Pławickiej i historia ich związku. Akcja rozgrywa się pod koniec XIX wieku. Zdjęcia kręcono w Warszawie i Łodzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czytałem w Wikipedii, że imię Marynia jest zdrobnieniem imienia Maryna.

 (1.2) Świeżo oto ściskał rękę pani Emilii, i uścisk ów nie zostawił mu żadnego wrażenia, podczas gdy dziś jeszcze pamiętał ciepło dłoni panny Maryni i doznawał pewnego rodzaju dreszczu na samo o tym wspomnienie.

 (1.2) Heniuś zaczął rok piąty — i jesteśmy oboje, to jest moja żona Marynia wraz ze mną, bardzo niespokojni o jego przyszłość i zbawienie.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Maria ż., Marian mos.

 (1.2)

:: rzecz. Maryn mos., Maryna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maria, Marysia, Maryśka, Mania, Mańka, Maniuś, Marycha; przest. Marja; stpol. Maryja; lud. Maryla, Marylka, Maryna; środ. Mery

 (1.2) Maryna

Wiktionary


maryniak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Maryniak
  • Jerzy Maryniak

Wikipedia


maryniec

Maryniec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Krajenka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

We wsi znajdują się dwa jeziora: Głubczyn Mały i Głubczyn Wielki, w pobliżu wsi znajduje się też jezioro Wapieńskie.

Wikipedia


marynin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maryni lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marynin – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
  • Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Ruda-Huta
  • Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
  • Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Konopnica
  • Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
  • Marynin – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
  • Marynin – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
  • Marynin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
  • Marynin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
  • Marynin – osada w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
  • Marynin – dawna gromada

Wikipedia


marynino

Marynino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Serock.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


maryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maryni lub z nią związany


SJP.pl


marynista

autor dzieł artystycznych o tematyce morskiej; marinista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. artysta tworzący sztukę o tematyce morskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynistyka ż.

:: fż. marynistka ż.

Wiktionary


marynistka

autorka dzieł artystycznych o tematyce morskiej; marinistka


SJP.pl


marynistyczny

odnoszący się do morza; związany z tematyką morską


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szt. związany tematycznie z morzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynistyka ż., marynarz m., marynarka ż., marina ż.

 przysł. marynistycznie

Wiktionary


marynistyka

twórczość artystyczna o tematyce morskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. twórczość o tematyce morskiej;

 (1.2) szt. obraz lub inne dzieło o tematyce morskiej

Wiktionary

Marynistyka – rodzaj twórczości (każdej), w której głównym (przewodnim) tematem jest morze i związane z nim: zjawiska (sztorm), miejsca (plaża, molo, port), sytuacje (bitwa morska, regaty żeglarskie), osoby (załoga, marynarz, żeglarz), przedmioty (żaglowiec, statek) itp. Twórca dzieł o tej tematyce zwany jest „marynistą”. Marynistami byli na przykład angielski poeta John Masefield i polsko-angielski pisarz Joseph Conrad. Masefield wydał między innymi zbiór pt. "Ballady słonowodne" i poemat "Dauber".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla miłośników morza, marynistyki i bitew morskich obraz może być wydarzeniem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynista mos., marynistka ż., marynarz mos.

 przym. marynistyczny

Wiktionary


marynizm

1. kierunek i styl w poezji barokowej; marinizm;
2. morska tematyka w literaturze i sztuce


SJP.pl


maryniów

Maryniów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Milejów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Milejów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 246 mieszkańców.

Wikipedia


marynka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marynka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Cyców
  • Marynka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
  • Marynka – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
  • Marynka – przysiółek wsi Stawiany w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Kije
  • Marynka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk
  • Marynka – wieś w rejonie żydaczowskim
  • Marynka – potoczna nazwa Liceum Ogólnokształcącego św. Marii Magdaleny w Poznaniu
  • Marynka – zwyczajowa nazwa ryb z rodzaju Schizothorax.
  • Marynka – odmiana chmielu goryczkowego
  • Marynki

Wikipedia


marynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|marynować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • marynowanie – metoda konserwowania żywności polegająca na zalaniu jej kwaśną mieszaniną zwaną marynatą;
  • marynowanie – metoda przygotowywania produktów przeznaczonych do gotowania, smażenia lub pieczenia, polegająca na zastosowaniu mieszanki przyprawowej (suchej lub mokrej) zwaną marynatą;
    • marynowanie mięsa – zob. peklowanie na mokro oraz bejcowanie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marynata ż.

 przym. marynowany

 czas. marynować

Wiktionary


marynowany

zakonserwowany w occie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. przyrządzony / przyrządzany w procesie marynowania

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: marynować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poproszę jeszcze słoik marynowanych borowików.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynowanie n., marynata ż.

 czas. marynować ndk., zamarynować dk.

Wiktionary


marynować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamarynować)

 (1.1) kulin. zaprawiać w zalewie octowej

 (1.2) kulin. przyrządzać marynatę

 (1.3) przen. przetrzymywać kogoś gdzieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hela zawsze marynuje grzyby na zimę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynowanie n., , zamarynowanie n., marynata ż.

 czas. zamarynować dk.

 przym. marynowany

Wiktionary


marynowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mieczysław Marynowicz
  • Sylwester Marynowicz
  • Władysław Marynowicz
  • Ewa Marynowicz-Hetka
  • Marynowycz
  • Marinović

Wikipedia


marynowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marynowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Sejny
  • Marynowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
  • Marynowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie lachowickim, w sielsowiecie Olchowce

Wikipedia


marynowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Marynowski (1955) – polski żużlowiec
  • Borys Marynowski (1946–2005) – polski aktor
  • Edmund Marynowski (1913–2014) – polski wojskowy, cichociemny
  • Jan Marynowski (1911–1956) – polski lekkoatleta
  • Janusz Marynowski (1965) – polski muzyk
  • Michał Marynowski (XV–XVI) – katolicki duchowny
  • Tadeusz Marynowski (1982–1949) – polski urzędnik
  • Tadeusz Witalis Marynowski (1898–1942) – polski oficer
  • Zygmunt Marynowski (1876–1937) – polski inżynier

Wikipedia


marysia

potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, marycha, maryśka, maria, staf, stuff


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Maria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marysi na ramieniu usiadła biedronka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨɕa, AS: maryśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryś mos./ż., Maria ż., Maryśka ż., Marysieńka ż.

Wiktionary


marysieńka

zdrobnienie od: Marysia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. przest. poufała forma imienia żeńskiego Maria

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maria Kazimiera d’Arquien (Marysieńka) – królowa Polski
  • Głubczyce-Las (Marysieńka) – osada w Polsce w województwie opolskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król Jan listy słał do swej Marysieńki.

 (1.1) Poprosiłam panią Marysieńkę o odłożenie dla mnie bułek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryś mos./ż., Maria ż., Maryśka ż., Marysia ż.

Wiktionary


marysin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marysi lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marysin – część miasta Łódź w delegaturze Łódź-Bałuty
  • Marysin – część miasta Łódź w delegaturze Łódź-Górna
  • Marysin – część miasta Szklarska Poręba
  • Marysin – osada w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
  • Marysin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
  • Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
  • Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Ruda-Huta
  • Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Mircze
  • Marysin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Uchanie
  • Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Fajsławice
  • Marysin – część wsi Nowa Wola w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Serniki
  • Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa

Wikipedia


marysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marysi lub z nią związany


SJP.pl


marysta

członek zgromadzenia zakonnego założonego w 1816 roku przez księdza Colin w Lyonie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia zakonnego założonego przez Jean-Claude'a Colina;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z marystów został wybrany biskupem na Wyspach Cooka.

Wiktionary


marystka

członkini zgromadzenia zakonnego założonego przez Jeanne-Marie Chavoin i księdza Jean-Claude Colin w 1816 roku w Lyonie


SJP.pl


maryńczak

nazwisko


SJP.pl


maryś

potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, marycha, maryśka, maria, staf, stuff


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Maria

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) zdrobn. od: Marian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maryś, moja Maryś, cóżeś za niechluja, że przy mojej mamie trzymasz mnie za ramię

 (2.1) Po szkole poszliśmy z Marysiem na plac zabaw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarɨɕ, AS: maryś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maryja ż., Marysia ż., Marysieńka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Marysia, Marynia, Marysieńka, Mania, Maniusia, Maniuśka, Mańka

 (2.1) Marianek, Maniek, Maniuś

Wiktionary


maryśka

potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, marycha, staf, stuff


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. marihuana

 (1.2) gwara więzienna margaryna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈrɨɕka, AS: maryśka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. marycha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marycha

Wiktionary


marzana

szczeciniasto owłosiona bylina z rodziny marzanowatych; marzanna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj roślin zielnych, Rubia L.

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈʒãna, AS: mažãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzannowate nmos.

 przym. marzanowy, marzanowaty

Wiktionary


marzanka

roślina zielna o drobnych kwiatkach, gęsto rosnąca i tworząca darnie, np. marzanka wonna


SJP.pl

Ma

Wikipedia


marzanna

1. kukła roślinna, zwykle słomiana, symbolizująca zimę, topiona w rzece na znak końca zimy;
2. szczeciniasto owłosiona bylina z rodziny marzanowatych; marzana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. zwykle słomiana kukła, jako symbol zimy topiona lub palona dla przywołania wiosny;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Rubia tinctorum|ref=tak., roślina z rodziny marzanowatych uprawiana dla czerwonego barwnika zawartego w jej kłączu;

 (1.3) rzad. bot. nazwa systematyczna|Galium odoratum|ref=tak., roślina z rodziny marzanowatych, składnik napoju majowego;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wlać wino w wazę, potem wysypać cukier, mieszać, aż się rozpuści; potem wlać wodę i włożyć marzannę, którą pierwej opłókać. (…) Napój ten jest w maju, kiedy marzanna rośnie, a jeszcze nie rozkwita, bardzo orzeźwiający.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʒãnːa, AS: mažã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Marzanna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) marzana farbiarska, marzanna farbiarska, marzana barwierska, marzanna barwierska

 (1.3) przytulia wonna, marzanka wonna, majownik, barwica wonna

Wiktionary


marzanniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marzanny lub z nią związany


SJP.pl


marzannowate

rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goryczkowców; marzanowate


SJP.pl


marzannowaty

o cechach marzannowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


marzanowate

rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goryczkowców; marzannowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. rodzina roślin okrytonasiennych;

Wiktionary

Ma

Wikipedia


marzanowaty

o cechach marzanowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


marzanowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


marzec

trzeci miesiąc roku kalendarzowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

Wiktionary

Marzec – trzeci miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 31 dni.

Pod koniec miesiąca następuje na półkuli północnej równonoc wiosenna, a na południowej równonoc jesienna. Meteorologicznie jest to w Polsce miesiąc wiosenny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podbiał kwitnie od marca do maja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaʒɛt͡s, AS: mažec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marcowanie n., Marcówka ż.

 czas. marcować się, marcować ndk.

 przym. marcowy

 przysł. marcowo

Wiktionary


marzena

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Marzena – imię żeńskie, które powstało najprawdopodobniej jako zdrobnienie Małgorzaty lub Marzanny. Istnieje możliwość, że zdrabniano tak Martę lub Marię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po teleranku poszliśmy z Marzeną na łyżwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʒɛ̃na, AS: mažẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Marzenka ż.

Wiktionary


marzenie

1. myśleć o czymś przyjemnym, zwykle trudnym do zrealizowania, fantazjować; myśleć o zrealizowaniu swych pragnień;
2. przestarzałe: śnić;
3. marzyć się:
a) ukazywać się w myślach, zwykle jako coś pociągającego;
b) ukazywać się we śnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

 (1.2) ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu

 (1.3) przen. coś niewiarygodnego, nierzeczywistego

 (1.4) odczas. od marzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marzeniem każdego chłopca jest pobyt na stacji międzyplanetarnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʒɛ̃ɲɛ, AS: mažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzycielka ż., marzyciel m., mara ż., pomarzenie n., zamarzenie n., marzycielskość ż., rozmarzenie n., wymarzenie n.

 czas. marzyć ndk., pomarzyć dk., zamarzyć dk., rozmarzyć dk., wymarzyć dk.

 przym. marzycielski, rozmarzony

 przysł. marzycielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pragnienie

 (1.2) sen

 (1.3) zjawisko

Wiktionary


marzenin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marzeny lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marzenin – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko
  • Marzenin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
  • Marzenin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
  • Marzenin – gromada w powiecie łaskim
  • Marzenin – gromada w powiecie wrzesińskim
  • Marzenin – przystanek kolejowy we wsi Marzenin, w powiecie wrzesińskim

Wikipedia


marzeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marzeny lub z nią związany


SJP.pl


marzeniowy

rzadko: dotyczący marzeń, wiążący się z marzeniami


SJP.pl


marzenka

zdrobnienie od: Marzena (imię żeńskie)


SJP.pl


marzenna

imię żeńskie


SJP.pl


marziale

określenie wykonawcze: wojowniczo; odnosi się do tempa, rytmu lub też dynamiki utworu muzycznego


SJP.pl


marznięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|marznąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. marznąć

Wiktionary


marznąć

[czytaj: mar-znąć]
1. odczuwać zimno; ziębnąć
2. ginąć wskutek działania mrozu
3. krzepnąć od mrozu, zamieniać się w lód; zamarzać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) odczuwać duże zimno, mróz

 (1.2) przeistaczać się w lód

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stał więc i marzł, gdy nagle usłyszał tuż za sobą okrzyk: „Janek!”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmarznɔ̃ɲt͡ɕ, AS: marznõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmarzlina ż., marznięcie n., zamarznięcie n.

 czas. zmarznąć, zamarzać, zamarznąć

Wiktionary


marzyca

roślina z rodziny turzycowatych


SJP.pl

Ma

Wikipedia


marzyciel

osoba skłonna do marzeń, zwłaszcza niemożliwych do zrealizowania; osoba żyjąca marzeniami; fantasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto marzy

Wiktionary

Marzyciel (ang. "Finding Neverland") – film z 2004 roku, opowiadający opartą na faktach historię pisarza Jamesa Matthew Barriego – autora "Piotrusia Pana".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. marzenie n., marzycielstwo n., marzycielskość ż., marzydło n.

:: fż. marzycielka

 czas. marzyć

 przym. marzycielski

 przysł. marzycielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) romantyk, fantasta

Wiktionary


marzycielka

kobieta skłonna do marzeń, zwłaszcza niemożliwych do zrealizowania; kobieta żyjąca marzeniami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: marzyciel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaʒɨˈt͡ɕɛlka, AS: mažyćelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzenie n., marzycielstwo n., marzycielskość ż., marzydło n.

:: fm. marzyciel m.

 czas. marzyć

 przym. marzycielski

 przysł. marzycielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) romantyczka

Wiktionary


marzycielski

przymiotnik

 (1.1) związany z marzycielstwem lub marzycielami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzycielstwo n., marzyciel m., marzycielka ż., marzycielskość ż., marzenie n.

 czas. marzyć

Wiktionary


marzycielskość

→ marzycielski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tych, którzy są marzycielscy

Wiktionary

Patrz:

marzycielski

Powiązane:

 rzecz. marzyciel mos., marzycielka ż., marzenie n.

 czas. marzyć

 przym. marzycielski

 przysł. marzycielsko

Wiktionary


marzydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. marzenie (myśli pełne łudzących, ponętnych obrazów, obraz myślowy czegoś upragnionego, przedmiot pragnień i dążeń; dążenie, pragnienie)

 (1.2) daw. mara)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [— Myślałem właśnie o dziennikarstwie, ale nie będąc wersatem w tych rzeczach,] ot! jakie mi się wyroiły marzydła.

 (1.2) [I] przekonanie to zdobędzie bez sobowtórów, poczwar piekielnych, tudzież innych marzydeł waszego szaleństwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzyciel mos., marzycielka ż.

Wiktionary


marzymięta

Ma

Wikipedia


marzymłódka

proporzyca marzymłódka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


marzyć

1. myśleć o czymś przyjemnym, zwykle trudnym do zrealizowania, fantazjować; myśleć o zrealizowaniu swych pragnień;
2. przestarzałe: śnić;
3. marzyć się:
a) ukazywać się w myślach, zwykle jako coś pociągającego;
b) ukazywać się we śnie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dawna marzyłem o tym, żeby mój dyrektor odszedł na emeryturę, i teraz wreszcie to się dzieje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaʒɨt͡ɕ, AS: mažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzenie n., marzycielstwo n., marzycielskość ż., marzyciel m., marzycielka ż.

 czas. rozmarzyć dk., rozmarzać ndk., wymarzać ndk., wymarzyć dk., zamarzyć dk.

 przym. marzycielski, rozmarzony, wymarzony

 przysł. marzycielsko

 ims. wymarzony, rozmarzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śnić, fantazjować, bujać w obłokach, chodzić z głową w chmurach, snuć marzenia, śnić na jawie, rozmarzać się, pragnąć, chcieć, mieć nadzieję

Wiktionary


marzyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Marzyński – polski wojskowy
  • Marian Marzyński – polski i żydowski reżyser i scenarzysta
  • Michał Marzyński – polski lekarz
  • Stanisław Marzyński – polski architekt

Wikipedia


marzący

pełen zadumy; rozmarzony


SJP.pl


marzęcice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marzęcice – przysiółek wsi Brzeście w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Żórawina
  • Marzęcice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie
  • Marzęcice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik
  • Marzęcice – dawna gmina wiejska z siedzibą w Marzęcicach
  • Marzęcice – dawna gromada istniejąca z siedzibą w Marzęcicach

Wikipedia


marzęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marzęcin – osiedle administracyjne Zielonej Góry
  • Marzęcin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
  • Marzęcin – nieistniejąca wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa

Wikipedia


marzęcino

Marzęcino (niem. "Jungfer") – wieś w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański. Leży nad Kanałem Panieńskim.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Marzęcino". W skład sołectwa wchodzi również Osłonka.

Wikipedia


marzęcki

nazwisko


SJP.pl


marzłota

[czytaj: mar-złota] stale zamarznięta warstwa gruntu na obszarach polarnych; marzłoć, zmarzłoć, zmarzlina


SJP.pl


marzłoć

[czytaj: mar-złoć] stale zamarznięta warstwa gruntu na obszarach polarnych; marzłota, zmarzłoć, zmarzlina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekol. zob. wieczna zmarzlina.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczna zmarzlina, wieloletnia zmarzlina

Wiktionary


maród

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maródka ż.

Wiktionary


maródka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zwolnienie lekarskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pyndziałku żech je na maródce. → Od poniedziałku jestem na zwolnieniu lekarskim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maród

Wiktionary


marózka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Polsce, na Mazurach, lewobrzeżny dopływ Łyny;

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) D. lp. od Marózek

Wiktionary

Marózka – rzeka, lewobrzeżny dopływ Łyny o długości 45,22 km.

Rzeka wypływa z jeziora Gardejki, a następnie płynie przez jeziora: Lubień, Mielno, Maróz, Pawlik, Święte Jezioro. Płynie przez tereny gmin Dąbrówno, Nidzica, Grunwald, Olsztynek, przepływa przez Zybułtowo, Mielno, Waplewo, Swaderki i Kurki. Uchodzi do jeziora Kiernoz Wielki, przez które przepływa Łyna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Maróz m., Marózek m.

Wiktionary


marża

różnica między ceną sprzedaży a kosztem zakupu lub wytworzenia towaru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmarʒa, AS: marža

Wiktionary

Powiązane:

 przym. marżowy

Wiktionary


marżowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: marżowy

Wiktionary


marżowy

→ marża


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hand. dotyczący marży

Wiktionary

Patrz:

marża

Powiązane:

 rzecz. marża ż.

Wiktionary


marżynek

Marżynek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zapolice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


mas.

skrót od: masoneria, masoński


SJP.pl


masa

1. substancja, tworzywo, gęsta mieszanina czegoś;
2. przenośnie: mnóstwo, wiele, multum czegoś;
3. wielki przedmiot lub przedmioty widziane tylko w niewyraźnych zarysach; bryła;
4. wielkość fizyczna służąca do ilościowego opisu bezwładności i grawitacji;
5. zespół metalowych części urządzenia, które normalnie nie znajdują się pod napięciem i są połączone z obudową lub podstawą;
6. masa spadkowa - mienie pozostałe po zmarłym dzielone między spadkobierców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;

 (1.2) elektr. połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym;

 (1.3) gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta

 (1.4) kulin. cuk. tłusty krem cukierniczy przeznaczony do przekładania ciast i ciastek

 (1.5) środ. sport. wydatne mięśnie, duża muskulatura

liczebnik nieokreślony

 (2.1) bardzo dużo czegoś, mnóstwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • masa – pojęcie fizyczne określające bezwładność i oddziaływanie grawitacyjne ciał
  • masa (masa plastyczna, plastik) – potoczne, błędne określenie tworzywa sztucznego
  • masa – bezkształtna substancja w stanie amorficznym, półpłynnym lub łatwym do formowania
  • masa – przeciwporażeniowe połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym (PE)
  • masa – w socjologii, duża grupa ludzi, tłum
  • masa – gałąź afroazjatyckiej rodziny języków czadyjskich.
  • Masa – wieś w Estonii, w prowincji Saare, w gminie Pihtla
  • Jarosław Sokołowski ps. „Masa” – polski gangster i świadek koronny, były członek mafii pruszkowskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masa nie jest tym samym co ciężar.

 (1.2) Jednak zawsze musiałem sprawdzać w gniazdku, gdzie masa a gdzie faza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasa, AS: masa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masowość ż., masowiec m., masówka ż., masy nmos., masywność ż.

 przym. masowy, masówkowy

 przysł. masowo, masami

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) mnóstwo, krocie, kupa, od metra; wulg. w chuj

Wiktionary


masaccio

Masaccio (1401-1428), malarz renesansowy


SJP.pl

Ma

Wikipedia


masada

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. starożytna twierdza na szczycie samotnego płaskowyżu we wschodniej części Pustyni Judejskiej;

Wiktionary

Masada ( ‏מצדה‎ "Mecada"; zlatynizowana forma מצודה – „forteca”) – nazwa starożytnej twierdzy żydowskiej położonej na szczycie samotnego płaskowyżu na wschodnim skraju Pustyni Judejskiej nad Morzem Martwym w Izraelu. Dostęp do płaskiego szczytu w kształcie rombu jest trudny, a twierdzy bronią strome kilkusetmetrowe zbocza – do 410 metrów ponad poziom Morza Martwego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masada jest symbolem heroicznego oporu, aż do końca. Zwłaszcza dla Izraelczyków jest symbolem heroicznej walki (…) Żołnierze armii izraelskiej składając przysięgę wypowiadają słowa „Masada nigdy więcej nie zostanie zdobyta”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsada, AS: masada

Wiktionary


masaj

członek afrykańskiego plemienia pasterskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. mężczyzna z półkoczowniczej grupy etnicznej zamieszkującej Kenię i północną Tanzanię;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed przybyciem Europejczyków Masajowie wykonywali paciorki z miejscowych minerałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasaj, AS: masai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masajskość ż.

:: fż. Masajka ż.

 przym. masajski

 przysł. masajsko

Wiktionary


masajka

członkini afrykańskiego plemienia pasterskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) kobieta z półkoczowniczej grupy etnicznej zamieszkującej Kenię i północną Tanzanię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masajskość ż.

:: fm. Masaj m.

 przym. masajski

 przysł. masajsko

Wiktionary


masajowie

półkoczowniczy lud Afryki Południowej


SJP.pl

Ma

Wikipedia


masajski

dotyczący Masajów, właściwy Masajom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Masajami, dotyczący Masajów, ich kultury, sztuki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język masajski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Film opowiadał o miłości Szwajcarki do masajskiego wojownika.

 (2.1) Misjonarka nigdy nie opanowała dobrze masajskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsajsʲci, AS: masai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Masaj mos., Masajka ż., masajskość ż.

 przysł. masajsko

Wiktionary


masajsko

przysłówek

 (1.1) na sposób masajski, po masajsku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spisie znalazły się masajsko brzmiące nazwiska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masajski mrz., Masaj mos., Masajka ż., masajskość ż.

 przym. masajski

Wiktionary


masajskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co masajskie; masajski charakter czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masajski mrz., Masaj mos., Masajka ż.

 przym. masajski

 przysł. masajsko

Wiktionary


masaki

Masaki (jap. 松前町 Masaki-chō) – miasto w Japonii, na wyspie Sikoku, w prefekturze Ehime. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 29 630 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wyniosła 1451,7 os./km².

Wikipedia


masakra

masowy mord; rzeź; masowe egzekucje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

 (1.2) wypadek lub inna tragedia, w której jest wielu rannych lub zabitych

 (1.3) przen. posp. duże nieszczęście

 (1.4) przen. posp. podkreślenie intensywności, ciężaru, stopnia trudności czegoś

Wiktionary

Masakra – potoczna nazwa krwawego starcia zbrojnego lub rzezi ludności cywilnej, połączonej z okrucieństwem i znęcaniem się; krwawa rzeź. Masakrami bywają nazywane zarówno niektóre zbrodnie prawa międzynarodowego jak np. zbrodnie wojenne czy ludobójstwo i też przypadki masowych morderstw (np. strzelaniny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzień lub dwa po zakończeniu masakry Niemcy polecili miejscowej ludności pogrzebać zwłoki jeńców w miejscu, gdzie zostali zamordowani.

 (1.4) Masakra, to był bardzo ciężki bieg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsakra, AS: masakra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masakrowanie n., zmasakrowanie n.

 czas. masakrować ndk., zmasakrować dk.

 przym. masakryczny

 przysł. masakrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apokalipsa, eksterminacja, entropia, hekatomba, holocaust, jatka, ludobójstwo, masakrowanie, mord, mordowanie, pogrom, rzeź, unicestwienie, wymordowanie, wyniszczenie, wytępienie, zabijanie, zagłada, zatracenie, zatrata, zguba, zmasakrowanie

 (1.3) bieda, dramat, katastrofa, klęska, kłopot, kłopoty, niedola, niepomyślność, niepowodzenie, nieszczęście, pierepałka, problem, przeciwieństwo, przeciwność, przeszkoda, szkopuł, tarapaty, tragedia, trudność, utrapienie

 (1.4) dramat, dramatyczność, gehenna, groza, horrendum, horror, koszmar, makabra, makabreska, makabryczność, makabryzm, niedola, nieszczęście, obrzydlistwo, ohyda, okropieństwo, okropność, piekło, potworność, przekleństwo, przeraźliwość, straszność, tragedia, tragiczność, zgroza

Wiktionary


masakrator

potocznie:
1. osoba dokonująca masakry;
2. osoba wyjątkowo brutalna lub bezwzględna w działaniu


SJP.pl


masakrować

1. bić niemiłosiernie, zadawać rany; torturować;
2. okrutnie zabijać, mordować, dokonywać rzezi, masowych egzekucji


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmasakrować)

 (1.1) wyjątkowo okrutnie bić lub ranić, zwłaszcza kogoś lub coś niezdolnego do obronienia się, zadając cierpienie, urazy lub śmierć

 (1.2) doprowadzać do nieodwracalnego zniszczenia czegoś

 (1.3) pot. dotkliwie krytykować kogoś lub czyjąś twórczość

 (1.4) pot. zniekształcać coś poprzez nieudolne działanie lub wykonanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masakrowano księży i wiernych, którzy udzielili schronienia uchodźcom, ludzi opowiadających się za pojednaniem narodowym czy też należących do wrogiej grupy etnicznej lub społecznej.

 (1.2) To jest gwałt na lesie […]. Począwszy od ściółki masakrowanej potężnymi kołami, wjazd na skarpy powodujący erozję zboczy, na hałasie skończywszy.

 (1.3) Ze szczególną przyjemnością Wheen masakruje współczesnych filozofów francuskich uprawiających coś, co nazywają refleksją postmodernistyczną, a jego zdaniem jest zwykłym bełkotem […].

 (1.4) W każdym razie już wtedy wiedziałam, że nie robi tego, jak należy. Mylił się, bębnił, masakrował tempo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masakra ż.

 czas. zmasakrować dk.

 przym. masakryczny

 przysł. masakrycznie

Wiktionary


masakrycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) slang. bardzo, niesamowicie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pierwszych dniach w sklepie było masakrycznie dużo ludzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masakra ż., masakrowanie n., zmasakrowanie n.

 czas. masakrować ndk., zmasakrować dk.

 przym. masakryczny

Wiktionary


masakryczny

1. młodzieżowo: świetny, niesamowity, znakomity; odjazdowy, odlotowy, zarąbisty;
2. potocznie: odrażający, odpychający


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) slang. niesamowity, niezwykły, wspaniały, świetny

 (1.2) pot. okropny, odrażający, odpychający

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masakra ż., masakrowanie n., zmasakrowanie n.

 czas. masakrować ndk., zmasakrować dk.

 przysł. masakrycznie

Wiktionary


masala

mieszanka przypraw lub ziół kuchni indyjskiej, np. curry, garam masala


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • masala – mieszanka przypraw kuchni indyjskiej
  • Masala – polski kolektyw muzyczny
  • masala movie – konwencja indyjskiego kina rozrywkowego z Bollywood
  • masala chai – forma przygotowania aromatycznej indyjskiej herbaty chai

Wikipedia


masalski

nazwisko


SJP.pl

Masalski ("Massalski") – polski herb szlachecki, pochodzenia ruskiego.

Wikipedia


masami

gremialnie, tłumnie, w wielkiej liczbie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) pot. w ogromnych ilościach, licznie

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lm. od: masa

 (2.2) N. lm. od: masy

Wiktionary

Masami (jap. まさみ,マサミ) – imię japońskie noszone zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niemcy znów masami jeździli do nas, więc pomyślałem sobie, że co jak co, ale tani hotel z restauracją zawsze przyniesie zysk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masy nmos., masyw m.

 przym. masywny

 licz. masa

Wiktionary


masanów

Masanów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sieroszewice. Leży ok. 18 km na wschód od Ostrowa Wielkopolskiego.

Z Masanowem związany był rzeźbiarz ludowy Paweł Bryliński.

Miejscowość przynależała administracyjnie przed rokiem 1887 do powiatu odolanowskiego, w latach 1975-1998 do województwa kaliskiego, a w latach 1887–1975 i od 1999 do powiatu ostrowskiego.

Wikipedia


masara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. duża tłusta mucha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako żech widzioł wczorej masara!

Wiktionary


masarka

rzeźniczka wyrabiająca wędliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. duża mucha

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chodzenie z posługą rzeźniczą po gospodarstwach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarz mos., masarnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masorka

Wiktionary


masarnia

wytwórnia wędlin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wytwórnia wędlin

 (1.2) pot. sklep mięsny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W masarni przeprowadzono kontrolę czystości.

 (1.2) Jacku, idź do masarni po ćwierć kilo boczku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsarʲɲa, AS: masarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarz, masarka, masarstwo

 przym. masarski

 czas. masarzyć, masować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wędliniarnia, pot. rzeźnik, jatka

Wiktionary


masarski

dotyczący masarza, masarni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z masarstwem, dotyczący masarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarz m., masarnia ż., masarstwo n.

Wiktionary


masaryk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tomáš Garrigue Masaryk (1850–1937) – pierwszy prezydent Czechosłowacji
  • Charlotte Garrigue-Masaryková (1850–1923) – czeska publicystka i tłumaczka
  • Alice Masaryk (1879–1966) – czeska feministka
  • Fritzi Massary (1882–1969) – austriacko-amerykańska śpiewaczka i aktorka
  • Jan Masaryk (1886–1948) – czeski polityk, syn Tomáša Garrigue Masaryka
  • Pavol Masaryk (ur. 1980) – piłkarz słowacki
  • Masaryk Circuit
  • Kefar Masaryk
  • (1841) Masaryk

Wikipedia


masarz

przestarzale:
1. rzeźnik wyrabiający wędliny;
2. sprzedawca w sklepie z mięsem i wędlinami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik masarni zajmujący się produkcją wędlin

 (1.2) przen. kat

 (1.3) przen. zabójca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasaʃ, AS: masaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarnia ż., masarstwo n.

:: fż. masarka ż.

 przym. masarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wędliniarz

Wiktionary


masarzyć

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pracować w zawodzie masarza

 (1.2) produkować wędliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarnia ż.

Wiktionary


masaż

zabieg leczniczy polegający na rozcieraniu, ugniataniu ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. kosmet. zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

Wiktionary

Masaż – zabieg kosmetyczny, sportowy, leczniczy, relaksacyjny oraz medycyny estetycznej polegający na sprężystym (nieplastycznym) odkształcaniu tkanek. Masaż to zespół ruchów wywierających ucisk na tkanki i polega on na wykorzystaniu przez masażystę określonych ruchów w określonym tempie i z odpowiednią siłą zgodnie z przebiegiem mięśni, tkanek, naczyń krwionośnych i limfatycznych, od ich obwodu do serca[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boli mnie kręgosłup, muszę iść na masaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasaʃ, AS: masaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masażysta m., masażystka ż., masażer m., masowanie n.

:: zdrobn. masażyk m.

 czas. masować ndk., wymasować dk.

 przym. masażowy

Wiktionary


masażer

przyrząd do wykonywania masażu, zwłaszcza samodzielnego


SJP.pl


masażyk

zdrobnienie od: masaż


SJP.pl


masażysta

specjalista od wykonywania masażu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się masażem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasaˈʒɨsta, AS: masažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masaż m., masowanie n., masażer m.

:: fż. masażystka ż.

 czas. masować, pomasować, rozmasować

 przym. masażowy

Wiktionary


masażystka

→ masażysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta wykonująca masaż

Wiktionary

Patrz:

masażysta

Wymowa:

IPA: ˌmasaˈʒɨstka, AS: masažystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masaż m., masażyk m., masowanie n., masażer m.

:: fm. masażysta m.

 czas. masować

Wiktionary


mascara

[czytaj: maskara] tusz do rzęs; maskara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmet. rodzaj tuszu do rzęs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pożyczyłam twój tonik, żeby zmyć mascarę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskara, AS: maskara

Wiktionary


mascarpone

[czytaj: maskarpone] włoski ser twarogowy produkowany ze śmietany, mający kremową, aksamitną konsystencję i słodki smak, używany np. do wyrobu deseru tiramisu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. miękki, tłusty, twarogowy ser deserowy, wytwarzany tradycyjnie ze śmietany we włoskiej Lombardii;

Wiktionary

Mascarpone – kremowy, pochodzący z Lombardii, ser twarogowy, wytwarzany ze śmietanki mleka krowiego. Produkowany od kilku wieków głównie w Lodi i Abbiategrasso oraz Como i Lecco.

Najczęściej wykorzystywany do ciast i deserów (np. tiramisu) przez swój wyjątkowo słodki smak.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Desery z udziałem mascarpone są jednymi z niewielu, które jadam z przyjemnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaskarˈpɔ̃nɛ, AS: maskarpõne

Wiktionary


maschadow

nazwisko, np. Asłan Maschadow (1951-2005), polityk czeczeński


SJP.pl


masculinum

[czytaj: maskulinum] rodzaj męski; maskulinum


SJP.pl


maseczka

1. zdrobnienie od: maska;
2. kosmetyczny okład na twarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: maska

 (1.2) kosmet. krem, nierzadko z dodatkami, nakładany na twarz w celu poprawienia kondycji cery;

 (1.3) przest. kobieta w karnawałowej masce

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Właśnie nałożyłam maseczkę, kiedy ktoś zadzwonił do drzwi.

 (1.2) Wiesia ma bardzo suchą skórę, powinna zacząć stosować maseczki nawilżające.

 (1.3) Jakaś maseczka, Colombina, zbliżyła się do mnie, mówiąc:

:: — Zapomniałeś o mnie, niewdzięczniku! Pamiętasz — Zakopane?…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsɛt͡ʃka, AS: masečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maska ż.

Wiktionary


maseczkomat

automat do sprzedaży maseczek ochronnych


SJP.pl


maseczkowy

→ maseczka


SJP.pl

Patrz:

maseczka

maseczkoza

potocznie: zbyt częste, nieuzasadnione stosowanie maseczek


SJP.pl


maselnica

masielnica, maślnica;
1. urządzenie do wyrobu masła; kierznia, kierzanka;
2. potocznie: duża maselniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża maselniczka

 (1.2) urządzenie do wyrobu masła

Wiktionary

Maselnica (masielnica, maśniczka, maślniczka) – urządzenie do ręcznego wytwarzania masła. W Polsce stosowana w gospodarstwach wiejskich jeszcze w XX wieku.

Pierwsze maselnice wzorowane na beczkach z klepek skonstruowali w 1839 roku Amerykanie Disprow i Wizard.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Robienie masła polegało na unoszeniu i opuszczaniu tłuczka aż do dna maselnicy, czyli mieszaniu śmietany, w wyniku czego dochodziło do łączenia się kulek tłuszczu i w efekcie wytworzenia grudek masła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślnica ż., maślanka ż., maselniczka ż., masło n.

 przym. masłowy, maślany, maślankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) masielnica, reg. śl. maśniczka

Wiktionary


maselniczka

naczynie, w którym podaje się masło; maślniczka, masielniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: maselnica

 (1.2) kulin. specjalne naczynie na masło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: maselʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maselnica ż., masło n., maślnica ż., maślniczka ż., maślanka ż.

 przym. maślany, masłowy

Wiktionary


maser

urządzenie kwantowe służące do wytwarzania wzmocnionych mikrofal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. laser działający w zakresie mikrofal

Wiktionary

Zobacz też: miejscowość Maser we Włoszech.

Maser (od ang. "Microwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation": wzmocnienie mikrofal poprzez wymuszoną emisję promieniowania) – urządzenie wytwarzające lub wzmacniające mikrofale przez zjawisko emisji wymuszonej w atomach lub cząsteczkach. Może wytwarzać wiązkę spójnych fal.

Wikipedia


maserak

nazwisko


SJP.pl


maserati

włoska marka samochodów i firma


SJP.pl

Maserati – włoski producent samochodów sportowych i wyścigowych, z siedzibą w Bolonii, działający od 1914 roku. Wchodzi w skład międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia


maserowy

przymiotnik od: maser


SJP.pl


maseru

[czytaj: MAzeru] stolica Lesotho


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Lesotho;

Wiktionary

Maseru – stolica i największe miasto Lesotho, położone w zachodniej części kraju, w pobliżu granicy z RPA, nad rzeką Caledon. Ludność: ok. 267 tys. (2012). Także stolica administracyjnego dystryktu Maseru.

Istniejącą w tym miejscu niewielką osadę handlową podniósł do rangi stolicy król Moshoeshoe I w 1869. Maseru było następnie stolicą brytyjskiego protektoratu Basuto w latach 1869–1871 i 1884–1966, kiedy to stało się stolicą niepodległego Lesotho.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈsɛru, AS: maseru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maseruanin mos., maseruanka ż.

 przym. maseruański

Wiktionary


maseruanin

[czytaj: mazeruanin] mieszkaniec Maseru (stolicy Lesotho)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Maseru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɛruˈwãɲĩn, AS: maseruu̯ãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maseru n.

:: fż. maseruanka ż.

 przym. maseruański

Wiktionary


maseruanka

[czytaj: mazeruanka] mieszkanka Maseru (stolicy Lesotho)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Maseru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɛruˈwãnka, AS: maseruu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maseru n.

:: fm. maseruanin mrz.

 przym. maseruański

Wiktionary


maseruański

[czytaj: mazeruański] przymiotnik od: Maseru (stolica Lesotho)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Maseru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɛruˈwãj̃sʲci, AS: maseruu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maseru n., maseruanin mrz., maseruanka ż.

Wiktionary


maset

narzędzie w kształcie sztyletu, służące do ostrzenia noży, używane przez rzeźników


SJP.pl


masełko

zdrobnienie od: masło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od masło (tłuszcz produkowany z mleka)

 (1.2) zdrobn. od masło (kostka tego tłuszczu)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Masełko – polski i amerykański chemik
  • Zdzisław Masełko – polski hokeista

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po drodze oblizywałem się ze smakiem na myśl o obwarzanku ze świeżym masełkiem.

 (1.2) Pierwszego dnia córka dostała trzy kromki chleba, pół masełka, jeden plasterek szynki i zupę mleczną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n., maślnica ż.

 przym. masłowy, maślany

Wiktionary


masełkowice

Masełkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Niechlów.

Wikipedia


masełkowy

→ masełko


SJP.pl

Patrz:

masełko

mashup

[czytaj: mesz-ap]
1. połączenie piosenek w celu utworzenia nowego, spójnego utworu;
2. strona internetowa łącząca w sobie aplikacje on-line z różnych serwisów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. muz. inform. utwór (np. książka, utwór muzyczny, aplikacja komputerowa) będący kompilacją kilku innych utworów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mashup (muzyka) – gatunek muzyczny obejmujący utwory, które składają się z fragmentów różnych piosenek.
  • Mashup (internet) – strona internetowa, która łączy w sobie aplikacje online z różnych źródeł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] mashup literacki korzysta z treści dzieła, które istnieje już w przestrzeni literackiej, a wartość dodaną tworzą nowe wątki wplecione przez autora tak skonstruowanego mashupu.

Wiktionary


masia

zdrobnienie od: Maria (imię żeńskie)


SJP.pl


masiak

nazwisko


SJP.pl

Masiak – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Krzynowłoga Mała. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia


masielnica

maselnica, maślnica;
1. urządzenie do wyrobu masła; kierznia, kierzanka;
2. potocznie: duża masielniczka


SJP.pl


masielniczka

naczynie, w którym podaje się masło; maślniczka, maselniczka


SJP.pl


masina

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Masina – gmina
  • Masina – village development committee w dystrykcie Rolpa
  • Masina – village development committee w dystrykcie Rupandehi
  • Giulietta Masina – włoska aktorka teatralna i filmowa
  • Tabas-e Masina
  • Industrija Mašina i Traktora

Wikipedia


maska

1. nakładana na twarz lub głowę, wymodelowana w drzewie lub innym tworzywie, stylizowana twarz ludzka lub głowa zwierzęca;
2. okład na twarz;
3. pokrywa silnika;
4. urządzenie ułatwiające oddychanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

 (1.2) część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik

 (1.3) kraków. twarz

Wiktionary

Maska – przykrycie twarzy lub jej części, z otworami na oczy, początkowo używane w celach magicznych lub obrzędowych.

Maska jest przedmiotem noszonym zazwyczaj na twarzy, zwyczajowo dla ochrony, rozrywki, służącym przebraniu bądź wykorzystywanym podczas występów. Masek używano od starożytności, zarówno do obrzędów, jak i do celów praktycznych. Zazwyczaj noszone na twarzy, chociaż mogą także być umieszczone gdziekolwiek indziej na ciele.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W starożytnej Grecji aktorzy zakładali maski.

 (1.2) Mechanik zajrzał pod maskę i przyjrzał się silnikowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaska, AS: maska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskarada ż., maskowanie n., zamaskowanie n.

:: zdrobn. maseczka ż.

 czas. maskować ndk., zamaskować dk.

 przym. maskowy, demaskatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kapot

Wiktionary


maskacki

→ Maskat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Maskat

Wiktionary

Patrz:

Maskat

Przykłady

 (1.1) Mielibyśmy tu zatem do czynienia ze zjawiskiem analogicznym do oddziaływania handlu maskackiego (arabskiego) na wschodnie wybrzeże Afryki, które doprowadziło do wielkiej ekspansji Waswahili w drugiej połowie zeszłego stulecia (uwspółcześnione).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskat͡sʲci, AS: maskacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maskat mrz., maskatczyk mos., maskatka ż.

Wiktionary


maskajew

nazwisko


SJP.pl


maskanit

minerał, siarczan amonu


SJP.pl


maskara

tusz do rzęs; mascara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmet. zob. mascara.

Wiktionary


maskarada

1. bal, zabawa, w której uczestniczą osoby w maskach lub kostiumach;
2. gra lub pozorowanie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bal, którego uczestnicy noszą maski i przebrania

 (1.2) przen. pozorowanie lub udawanie czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bal maskowy
  • Maskarada – polski film w reżyserii Janusza Kijowskiego
  • Maskarada – radziecki film w reżyserii Siergieja Gierasimowa
  • Maskarada – powieść Terry'ego Pratchetta z 1996, osiemnasta część cyklu Świat Dysku
  • Maskarada – powieść Tomasza Pacyńskiego z 2003, druga część trylogii Sherwood
  • Maskarada – sztuka teatralna Jarosława Iwaszkiewicza
  • Maskarada – sztuka Michaiła Lermontowa
  • Maskarada – album studyjny serbskiej piosenkarki Svetlany Cecy Ražnatović
  • Maskarada – singel polskiej wokalistki Kasi Kowalskiej, pochodzący z albumu Antepenultimate
  • inna nazwa techniki translacji adresów IP NAT
  • Wampir: Maskarada – gra fabularna

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maska ż.

Wiktionary


maskaradowy

przymiotnik od: maskarada


SJP.pl


maskareny

archipelag na Oceanie Indyjskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. archipelag na Oceanie Indyjskim, na wschód od Madagaskaru;

Wiktionary

Maskareny (Archipelag Maskarenów) – grupa wysp na Oceanie Indyjskim położonych od 640 do 800 km na wschód od Madagaskaru. W skład archipelagu wchodzą wyspy: Réunion (56% powierzchni lądowej archipelagu), Mauritius, Rodrigues oraz Ławica Cargados Carajos (składająca się z kilkudziesięciu wysp i wysepek). Podstawą gospodarki jest uprawa trzciny cukrowej i turystyka. Głównymi miastami są: Port Louis na Mauritiusie i Saint-Denis na Réunion.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aż do XVII w. Maskareny pozostawały bezludne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maskareński

Wiktionary


maskareński

→ Maskareny (archipelag na Oceanie Indyjskim)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Maskarenów, związany z Maskarenami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odpowiada im klimat maskareński.

 (1.1) Był endemitem maskareńskiej wyspy Mauritius, położonej na wschód od Madagaskaru na Oceanie Indyjskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maskareny lm nm.

Wiktionary


maskaron

motyw architektoniczny w postaci stylizowanej twarzy ludzkiej lub maski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) archit. zob. maszkaron.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszkaron mrz.

Wiktionary


maskat

stolica Omanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Omanu;

Wiktionary

Maskat ( ‏مسقط‎ "Masqaṭ") – stolica i największe miasto Omanu, położone w północnej części kraju.

Liczba ludności w 2015 roku wynosiła 1,3 miliona, z czego połowa to imigranci. Powierzchnia – 3500 km². Przez miasto przechodzi główna droga kraju Maskat – Salala. Na wschód znajduje się Zatoka Omańska (Morze Arabskie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Maskacie znajdują się wszystkie najważniejsze instytucje kraju oraz pałac sułtana Omanu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaskat, AS: maskat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskatczyk mos., maskatka ż.

 przym. maskacki

Wiktionary


maskatczyk

mieszkaniec Maskatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Maskatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskaṭt͡ʃɨk, AS: maskaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maskat mrz.

:: fm. maskatka ż.

 przym. maskacki

Wiktionary


maskatka

mieszkanka Maskatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Maskatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskatka, AS: maskatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maskat mrz.

:: fm. maskatczyk mos.

 przym. maskacki

Wiktionary


maskil

zwolennik asymilacji i europeizacji Żydów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. zwolennik Haskali, popierający asymilację i europeizację Żydów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasʲcil, AS: masʹḱil

Wiktionary


maskirowka

rosyjska doktryna wojskowa maskowania i oszustwa operacyjnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. ogół działań dążących do wprowadzenia przeciwnika w błąd co do położenia żołnierzy i strategicznych obiektów oraz stanu uzbrojenia i sposobie prowadzenia działań wojennych, utożsamiany najczęściej z sowiecką lub rosyjską doktryną wojenną;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponadto nadal podejrzewam, że to może być strategiczna maskirowka odwracająca uwagę od ruchów rosyjskich wokół Ukrainy.

Wiktionary


masklaty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kleisty

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zakalcowaty

Wiktionary


maskloczki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. rodzaj klusek z tartych ziemniaków

Wiktionary


maskon

skupisko masy pod powierzchnią Księżyca, będące przyczyną nieregularności jego pola grawitacyjnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) geol. astr. skupisko masy znajdować się pod powierzchnią księżyca lub planetaanety powodujące zaburzenie grawitacji

Wiktionary

Maskon (z ang. "mass concentrations") – skupisko masy, ośrodek o gęstości większej niż przeciętna, znajdujący się względnie płytko pod powierzchnią ciała niebieskiego. Maskony zostały zaobserwowane na Księżycu, Marsie i Merkurym.

Wikipedia


maskonur

ptak z rodziny alk; upierzenie czarno-białe, charakterystyczny masywny dziób w żółte i czerwone karby z szarą nasadą; krótkie nogi z palcami spiętymi błoną pławną; zamieszkuje wybrzeża północnego Atlantyku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Fratercula arctica|Linnaeus|ref=tak., wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

 (1.2) ornit. nazwa systematyczna|Fratercula|Brisson|ref=tak., rodzaj ptaka z rodziny alk;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskɔ̃nur, AS: maskõnur

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maskonur atlantycki, maskonur zwyczajny

Wiktionary


maskota

przedmiot mający przynosić szczęście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: maskotka

 (1.2) duża maskotka, człowiek przebrany za coś, głównie w celach reklamowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskɔta, AS: maskota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskotka ż.

Wiktionary


maskotka

1. przedmiot lub osoba, która ma przynosić szczęście;
2. zabawka, zwykle z pluszu;
3. przedmiot będący znakiem rozpoznawczym drużyny lub imprezy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, rzadziej ktoś, mające przynieść szczęście

 (1.2) niewielka dziecięca zabawka z miękkiego materiału

 (1.3) osoba przebrana za maskotkę (1.2), zwykle w celach reklamowych

 (1.4) przedmiot stanowiący znak rozpoznawczy jakiegoś podmiotu

Wiktionary

Maskotka (inaczej pluszak, przytulanka) – zabawka z tkaniny wypełniona miękkim materiałem, najczęściej przeznaczona dla dzieci. Maskotki mogą być wykonane przez producentów bądź własnoręcznie. Materiały z jakich są robione to najczęściej plusz, bawełna, len, dzianina, welur, polar.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈskɔtka, AS: maskotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amulet, talizman

Wiktionary


maskotkowy

→ maskotka


SJP.pl

Patrz:

maskotka

maskowanie

przedmioty, urządzenia maskujące


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|maskować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maskowanie – inaczej przysłanianie
  • Maskowanie – zjawisko zachodzące w układzie słuchowym polegające na podwyższeniu progu detekcji sygnału maskowanego w wyniku obecności innego sygnału
  • Maskowanie – kamuflaż
  • Maskowanie – w psychologii
  • Cloaking (maskowanie) – nieetyczna technika optymalizacji pozycjonowania stron internetowych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapitanie, nieprzyjaciel włączył maskowanie, uderzamy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maska ż.

 czas. maskować ndk.

Wiktionary


maskowaty

o twarzy: bez wyrazu, nieruchomy


SJP.pl


maskować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamaskować)

 (1.1) techn. czynić niedostrzegalnym, niewidocznym, używając jakiejś techniki zasłaniania

 (1.2) psych. ukrywać prawdziwe stany wewnętrzne (zamiary, uczucia, itp.)

 (1.3) chem. wiązać jony utrudniające reakcję analityczną w formę nieaktywną w określonych warunkach

 (1.4) pot. wprowadzać obowiązek noszenia maseczek na twarzy z powodów epidemiologicznych

czasownik zwrotny niedokonany maskować się (dk. zamaskować się)

 (2.1) psych. ukrywać swoje prawdziwe uczucia, usposobienie, zamiary, itp.

 (2.2) techn. wojsk. zakrywać się czymś tak, aby nie być widocznym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maskowanie n., maska ż.

 przym. demaskatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamuflować, zakrywać, zamaskowywać, zasłaniać

 (1.2) ukrywać, nie zdradzać

 (1.2) kamuflować

 (2.1) kamuflować się, kryć się

 (2.2) kamuflować się, kryć się

Wiktionary


maskownica

1. płaski przyrząd ciemniowy do formatowania zdjęć;
2. osłona chłodnicy samochodowej; grill;
3. estetyczna osłona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. element nadwozia samochodu, który osłania i chroni znajdującą się za nim chłodnicę przed uszkodzeniami mechanicznymi, a także pełni funkcję estetyczną i ozdobną;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Często pojazdy tej samej marki mają wspólną formę maskownicy.

Wiktionary


maskowy

przymiotnik od: maska


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od: maska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marysia poszła do domu kultury na warsztaty maskowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈskɔvɨ, AS: maskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maska, maseczka

 czas. maskować (się) ndk., zamaskować (się) dk.

Wiktionary


maskujący

→ maskować


SJP.pl

Patrz:

maskować

maskulatyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. rzeczownik będący nazwą o trwale ustalonym męskim rodzaju gramatycznym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maskulatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forma męska

Wiktionary


maskulinistyczny

→ maskulinizm


SJP.pl

Patrz:

maskulinizm

maskulinizacja

wystąpienie u kobiety cech somatycznych męskich w następstwie nadmiaru hormonów o działaniu androgennym; wirylizacja


SJP.pl

Maskulinizacja, wirylizacja – rozwój cech fizycznych typowych dla dorosłych mężczyzn u kobiet lub młodych chłopców. Większość zmian wirylizacyjnych jest powodowana przez androgeny. Termin „wirylizacja” jest stosowany w trzech kontekstach: prenatalne zróżnicowanie płciowe, zmiany poporodowe w okresie dojrzewania mężczyzn oraz nadmierne oddziaływanie androgenów u kobiet[].

Wikipedia


maskulinizm

1. upodabnianie się kobiet do mężczyzn, zwłaszcza w ubiorze i zachowaniu;
2. manifestowanie męskich cech i przedstawianie męskiego punktu widzenia


SJP.pl

Maskulinizm (od masculinus – "męski"), także maskulizm – szereg ruchów społecznych i politycznych oraz ideologii, które łączy wspólny cel, jakim jest zdefiniowanie, uzyskanie i utrzymywanie równości płci pod względem społecznym, politycznym i ekonomicznym. Maskuliniści przyjmują stanowisko, że w społeczeństwie priorytetowo traktuje się kobiecy punkt widzenia oraz że mężczyźni są w nim traktowani nieuczciwie. Maskulinizm bywa skrótowo nazywany "odwrotnością feminizmu" (ang. reversal of feminism).

Wikipedia


maskulinizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|maskulinizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maskulinizować ndk.

Wiktionary


maskulinizować

1. nadawać cechy męskie;
2. zwiększać znaczenie i udział mężczyzn w stosunku do udziału kobiet;
3. tworzyć nazwę osobową wskazującą na rodzaj męski


SJP.pl


maskulinum

rodzaj męski; masculinum


SJP.pl


maslow

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abraham Maslow – amerykański psycholog
  • James Maslow – amerykański aktor, tancerz, autor tekstów i piosenkarz
  • Masłow

Wikipedia


masmix

marka miksów tłuszczowych i margaryn


SJP.pl

Masmix – połączenie masła z margaryną. Na rynku polskim od 1992. Jest produkowany przez zakład Bunge Polska Sp. z o.o. w Karczewie. W 2002 roku Raisio wprowadził "Masmix kulinarny", płynną margarynę do pieczenia, smażenia i gotowania potraw.

Wikipedia


masnawi

perska forma poetycka


SJP.pl

Ma

Wikipedia


masność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tłuszcz

Wiktionary

Powiązane:

 przym. masny

 rzecz. maśnica ż.

Wiktionary


masny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Bukowina, Podhale, Lwów, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. tłusty

 (1.2) slang. bardzo dobry, całkiem fajny, niezły

Wiktionary

Masny – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 4688 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 658 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Masny plasuje się na 190. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 510.).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maśnica ż., masność ż.

Wiktionary


masochista

1. w medycynie: człowiek odczuwający rozkosz płciową pod wpływem bólu fizycznego lub psychicznego, zadawanego przez partnera seksualnego;
2. przenośnie: człowiek odczuwający przyjemność w umyślnym zadawaniu sobie cierpień fizycznych lub psychicznych, w wyszukiwaniu sobie problemów, kłopotów albo w biernym poddawaniu się im; ofiara, męczennik, cierpiętnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. psych. człowiek znajdujący satysfakcję w odczuwaniu cierpienia

 (1.2) seks. człowiek odczuwający satysfakcję seksualną, gdy partnerką lub partnerem znęcają się nad nim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masochizm mrz.

:: fż. masochistka ż.

 przym. masochistyczny

 przysł. masochistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cierpiętnik

Wiktionary


masochistka

1. w medycynie: kobieta odczuwająca rozkosz płciową pod wpływem bólu fizycznego lub psychicznego, zadawanego przez partnera seksualnego;
2. przenośnie: kobieta odczuwająca przyjemność w umyślnym zadawaniu sobie cierpień fizycznych lub psychicznych, w wyszukiwaniu sobie problemów, kłopotów albo w biernym poddawaniu się im; ofiara, męczennica, cierpiętnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. forma żeńska od: masochista; kobieta znajdująca upodobanie w masochizmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sadysta to ktoś, kto potrafi sprawić wiele przyjemności masochistce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɔˈxʲistka, AS: masoχʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masochizm mrz.

:: fm. masochista mos.

 przym. masochistyczny

 przysł. masochistycznie

Wiktionary


masochistyczny

odnoszący się do odczuwania przyjemności seksualnej pod wpływem bólu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) seks. psych. odnoszący się do masochizmu lub masochisty

 (1.2) przen. będący samoniszczącym, cierpiętniczym lub dobrowolnie trudnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masochista mos., masochistka ż., masochizm mrz.

 przysł. masochistycznie

Wiktionary


masochizm

zboczenie polegające na doznawaniu przyjemności seksualnej pod wpływem bólu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

 (1.2) psych. seks. zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia

Wiktionary

Masochizm – rodzaj preferencji seksualnych, w którym jednostka odczuwa podniecenie seksualne w sytuacjach, kiedy zadawany jest jej fizyczny i psychiczny ból lub gdy jest poniżana. Masochizm może być uznany za zaburzenie, jeśli jednostka odczuwa w związku z nim poczucie winy, lęk, rozpacz i jeśli zaburza on funkcjonowanie w innych sferach życia. W historycznych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych był zawsze uznawany za zaburzenie, uległo to zmianie w klasyfikacjach ICD-11 i DSM-5.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈsɔxʲism̥, AS: masoχʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masochista mos., masochistka ż.

 przym. masochistyczny

 przysł. masochistycznie

Wiktionary


mason

członek masonerii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek masonerii, stowarzyszenia masońskiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Masoneria – inaczej wolnomularstwo lub sztuka królewska to ponadnarodowy ruch etyczny
  • Mason – miejscowość w stanie Illinois, w hrabstwie Effingham
  • Mason – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Warren
  • Mason – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Ingham
  • Mason – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Hillsborough
  • Mason – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Tipton
  • Mason – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Mason
  • Mason – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Mason
  • Mason – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Bayfield
  • Mason – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Bayfield
  • Mason (ang. Mason Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Yell
  • Mason (ang. Mason Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Effingham

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Stanach Zjednoczonych mieszka około dwóch milionów masonów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasɔ̃n, AS: masõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masoneria ż., masonia ż., masoństwo n.

:: fż. masonka ż.

 przym. masoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. wolnomularz; przest. farmazon

Wiktionary


masoneria

tajne stowarzyszenie międzynarodowe mające na celu duchowe doskonalenie jednostki, zbratanie wszystkich ludzi i walkę z przesądami; wolnomularstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) międzynarodowe, elitarne stowarzyszenie o specyficznych strukturach organizacyjnych, które swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W krajach katolickich i prawosławnych przynależność do masonerii była zakazana przez Kościoły, ponieważ uważano, że loże rozsiewają antyklerykalizm i relatywizm etyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasɔ̃ˈnɛrʲja, AS: masõnerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masonika nmos., mason mos., masonka ż., masoństwo n.

 przym. masoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolnomularstwo

Wiktionary


masonika

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. dokumenty, teksty rękopiśmienne i druki dotyczące masonerii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbiór masoników w katowickiej książnicy nie jest obszerny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mason mos., masoneria ż., masonka ż.

Wiktionary


masonka

członkini stowarzyszenia masońskiego; wolnomularka, farmazonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini stowarzyszenia masońskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W salonie wisiał portret znanej mu z publikacji masonki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masoneria ż., masonia ż., masoństwo n.

:: fm. mason mos.

 przym. masoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolnomularka

Wiktionary


masonolog

badacz historii wolnomularstwa i idei wolnomularskich


SJP.pl


masonologia

nauka badająca historię wolnomularstwa i idee wolnomularskie


SJP.pl

Ma

Wikipedia


masonoznawstwo

nauka o masonerii


SJP.pl


masora

żydowski system wiernego przekazywania wymowy hebrajskiego tekstu biblii


SJP.pl

Masora ( ‏מסורה‎) – zbiór ustalonych reguł, wypracowany przez żydowskich uczonych na podstawie prac i systemu studiów nad tekstem biblijnym, których celem jest zachowanie i przekazanie tekstu biblijnego w niezmienionym pod każdym względem kształcie. Hebrajskie słowo "masora" pochodzi prawdopodobnie od "asar" („więzy”, „okowy”) i "masar" („podawanie”, „przekazywanie”) przez co wskazuje na przekazywanie tradycji biblijnej.

Wikipedia


masoreci

jeden z uczonych żydowskich, którzy w VIII–X w. odtworzyli i ujednolicili tekst Biblii


SJP.pl

Masoreci ( ‏‎"baʽalé hammasoráh", „panowie tradycji”) – żydowscy uczeni Tory, którzy między VI a XI wiekiem stworzyli system zapisu samogłosek w alfabecie hebrajskim oraz opracowali oficjalny tekst Biblii hebrajskiej znany jako tekst masorecki. Działalność masoretów była skupiona wokół dwóch głównych szkół masoreckich – babilońskiej i palestyńskiej, różniących się sposobem zapisu znaków samogłoskowych.

Wikipedia


masorecki

→ masoreta, → masoreci


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z masoretami, dotyczący masoretów

Wiktionary

Patrz:

masoreta, → masoreci

Powiązane:

 rzecz. masoreta m.

Wiktionary


masoreta

jeden z uczonych żydowskich, którzy w VIII–X w. odtworzyli i ujednolicili tekst Biblii


SJP.pl


masoretyczny

→ masoreta


SJP.pl

Patrz:

masoreta

masorka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żona masarza

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mucha składająca jajka na mięsie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masorz mos.

Wiktionary


masorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rzeźnik

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sklep mięsny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masorka ż.

Wiktionary


masospondyl

rodzaj dinozaura z infrarzędu prozauropodów


SJP.pl

Ma

Wikipedia


masospondyle

rodzina dinozaurów z infrarzędu prozauropodów


SJP.pl

Masospondyle (Massospondylidae) – rodzina dinozaurów z infrarzędu prozauropodów.

Wikipedia


masowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|masować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masaż m., masażysta m., masażystka ż.

 czas. masować

Wiktionary


masować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wymasować)

 (1.1) wykonywać masaż

 (1.2) przest. gromadzić w jednym miejscu

czasownik zwrotny niedokonany masować się (dk. wymasować się)

 (2.1) masować (1.1) swoje ciało

 (2.2) być masowanym (1.1)

 (2.3) wykonywać masaż sobie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masarnia ż., masaż mrz., masażysta mos., masażystka ż., masowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozcierać

 (1.2) skupiać

Wiktionary


masowcowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z masowcem, dotyczący masowca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masowiec m.

Wiktionary


masowiec

statek przeznaczony do przewozu towarów masowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. statek handlowy przystosowany do masowego przewozu suchych, sypkich ładunków luzem;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. przest. ktoś, kto należy do mas, niezorganizowany w strukturach

 (2.2) środ. przest. działacz partyjny pracujący z „masami robotniczymi”

Wiktionary

Masowiec – statek wodny, przeznaczony do przewozu suchych ładunków luzem, tj. bez opakowania, wsypywanych bezpośrednio do ładowni, jak np. węgiel, ruda, nawozy mineralne, zboża, siarka granulowana itp. Masowce używane są też bardzo często do przewozu ładunków półmasowych (break-bulk), czyli np. blach (także w kręgach), stali w innej postaci (szyn, kęsów hutniczych), drewna pakietyzowanego, papieru w rolach, a także kontenerów (masowco-kontenerowce) (zobacz też: kontenerowiec).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod flagą PŻM pływał jeden z największych polskich statków, masowiec o nośności 60 tysięcy ton, m/s „Huta im. Lenina”.

 (2.1) Szary masowiec zaczyna tracić wiarę w kapitalizm.

 (2.2) Nieprzeciętnie zdolny organizator, polityk, masowiec, autor wielu cennych pozycji publicystyki partyjnej, kilkakrotny długoletni więzień sanacji, znany ze swych wystąpień w kraju i za granicą (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masówka ż., masowość ż., masy nmos.

 przym. masowy, masowcowy

 przysł. masowo

 licz. masa

Wiktionary


masowo

przysłówek

 (1.1) w sposób masowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na początku pandemii COVID-19 ludzie masowo kupowali papier toaletowy i makaron, bo bali się zamknięcia sklepów.

 (1.1) Za czasów Stalina w ZSRR masowo burzono cerkwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masowość ż., masówka ż., masowiec mos./mrz.

 przym. masowy

Wiktionary


masowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co masowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsɔvɔɕt͡ɕ, AS: masovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masówka ż., masa ż., masowiec m., masy nmos.

 przym. masowy

 przysł. masowo

 licz. masa

Wiktionary


masowy

1. obejmujący bardzo dużą liczbę ludzi, zwierząt lub rzeczy, np. masowe wędrówki, masowy wykup czegoś;
2. przeznaczony dla bardzo dużej liczby ludzi, np. masowa produkcja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów

 (1.2) przeznaczony, skierowany do dużej liczby ludzi, zwierząt lub przedmiotów

 (1.3) fiz. dotyczący masy w znaczeniu fizycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mieliśmy tylko kazaniami i wodą święconą zwalczać organizatorów masowych mordów, opryszków z NSZ i pogrobowców reżimu Berezy?

 (1.1) Pasję ojca kontynuował jego syn Jerzy, który hodował na masową skalę słynną różę baccara (zamknięta - sprawia wrażenie czarnej, a kiedy pąk się otwiera, widać jej prawdziwą, ciemnoczerwoną barwę).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsɔvɨ, AS: masovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masowość ż., masowiec m., masówka ż., masy nmos.

 przysł. masowo

 licz. masa

Wiktionary


masoński

dotyczący masona, masonów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z masonerią, dotyczący masonerii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Została wtajemniczona w rytuał masoński.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masoneria ż., mason mos., masonka ż., masonia ż., masoństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolnomularski

Wiktionary


masońskość

→ masoński


SJP.pl

Patrz:

masoński

massachusetts

[czytaj: masaczusets] stan w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inna nadzieja demokratów to John Kerry, senator z Massachusetts, bohater wojny w Wietnamie, gdzie został kilkakrotnie ranny.

Wiktionary


massalski

nazwisko


SJP.pl


massenet

[czytaj: masNE] nazwisko, m.in. Jules Massenet (1842-1912) - kompozytor francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • André Joseph Emmanuel Massenet – francuski generał
  • Jules Massenet – francuski kompozytor i pianista

Wikipedia


masseo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak brat Masseo powiedział świętemu Franciszkowi, niby w żartach, że świat za nim chodzi, i jak święty Franciszek odpowiedział, że tak jest istotnie, ku zawstydzeniu świata i z łaski Boga.

Wiktionary


mastaba

staroegipski grobowiec złożony z części naziemnej i podziemnej wraz z komorą grobową, do której prowadzi pionowy szyb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archeol. grobowiec egipski w kształcie ściętego ostrosłupa;

Wiktionary

Mastaba (arab. ława) – rodzaj grobowca spotykanego w starożytnym Egipcie, mającego kształt ściętego ostrosłupa na prostokątnym planie.

Mastaba składa się z murowanej części nadziemnej oraz podziemnej komory grobowej, połączonych pionowym szybem, który po pogrzebie zasypywano i maskowano.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy na cmentarzysku Farchy będą jeszcze starsze mastaby niż ta, znaleziona w tym roku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈstaba, AS: mastaba

Wiktionary


mastadenowirus

wirus szeroko rozpowszechniony w przyrodzie, występujący w wielu odmianach, u człowieka najczęściej wywołujący łagodne infekcje dróg oddechowych o objawach przeziębienia; adenowirus


SJP.pl


mastalerz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Mastalerz – polski aktor
  • Halina Mastalerz – polska robotnica, posłanka na Sejm
  • Jan Mastalerz – polski wojskowy
  • Kazimierz Mastalerz – polski wojskowy
  • Konstanty Mastalerz – polski wojskowy
  • Lech Mastalerz – polski urzędnik
  • Marcin Mastalerz – polski dziennikarz i autor książek
  • Norbert Mastalerz – polski samorządowiec
  • Przemysław Mastalerz – polski chemik
  • Stanisław Mastalerz – polski wojskowy

Wikipedia


mastalski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Mastalski − rzymskokatolicki duchowny, teolog, wykładowca akademicki
  • Ryszard Mastalski − polski prawnik
  • Stanisław Mastalski − polski wojskowy

Wikipedia


mastektomia

chirurgiczne usunięcie piersi wykonywane najczęściej u kobiet chorych na nowotwór złośliwy; odjęcie piersi, mammektomia, mammotomia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. chirurgiczne usunięcie piersi;

Wiktionary

Mastektomia (z gr. μαστός „pierś”, oraz ἐκτομή „wycięcie“) – chirurgiczne usunięcie jednej lub obu piersi, w całości lub częściowo. Mastektomia jest zazwyczaj przeprowadzana w celu leczenia lub profilaktyki raka piersi, chociaż poddają się jej również osoby transpłciowe, w szczególności trans mężczyźni, w ramach operacyjnej korekty płci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okresie menopauzy wzrasta ryzyko zachorowania na nowotwory piersi, które niewykryte na czas kończą się mastektomią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja, AS: mastektõmʹi ̯a

Wiktionary


master

kierownik biegu myśliwskiego w zawodach konnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. w zawodach hipicznych: kierownik biegu myśliwskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) film. wzorcowy zapis materiału filmowego

 (2.2) film. kopia z zarejestrowanym masterem (2.1)

 (2.3) film. całościowe ujęcie sceny w szerokim planie

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmastɛr, AS: master

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastering

 czas. masterować ndk., remasterować ndk.

 przym. masteringowy

Wiktionary


mastercard

[czytaj: masterkart] międzynarodowa organizacja zrzeszająca instytucje wydające karty płatnicze


SJP.pl

Mastercard Inc. – spółka i organizacja członkowska zrzeszająca ponad 25 000 instytucji finansowych wydających karty płatnicze sygnowane marką i logo Mastercard, Maestro oraz Cirrus.

Organizację założyło kilka banków amerykańskich (United California Bank, Wells Fargo, Crocker National Bank, Bank of California), jako konkurencję dla podobnej organizacji BankAmericard (założonej przez Bank of America, przekształconej później w Visę).

Wikipedia


mastering

proces przygotowania wzorca do produkcji opartych na nim płyt CD


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. końcowy etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału;

Wiktionary

Mastering – końcowy etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału. Ma to na celu ujednolicenie brzmienia wszystkich utworów (zwłaszcza, gdy materiał rejestrowany był w różnych studiach nagraniowych) oraz dostosowanie brzmienia materiału do obowiązujących standardów. Podstawą dla masteringu jest poprzednio przeprowadzone, poprawnie brzmiące miksowanie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: masˈtɛrʲĩŋk, AS: masterʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. masteringowy

 rzecz. masteringowiec mos., master mos./mrz.

Wiktionary


masteringowy

→ mastering


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z masteringiem, dotyczący masteringu

Wiktionary

Patrz:

mastering

Wymowa:

IPA: ˌmastɛrʲĩŋkˈɔvɨ, AS: masterʹĩŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. master mos./mrz.

Wiktionary


masterka

→ master


SJP.pl

Patrz:

master

mastermind

[czytaj: mastermajnd] gra logiczna polegająca na odgadywaniu ukrytego układu kolorowych elementów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mastermind – album Ricka Rossa
  • Mastermind – japoński film z 1976
  • Mastermind – gra planszowa
  • Mastermind – grupa muzyczna

Wikipedia


masternak

nazwisko


SJP.pl


masterować

przygotowywać wzorzec do masowej produkcji nośników dźwięku


SJP.pl


masterplan

strategiczny plan rozwoju


SJP.pl

Masterplan – niemiecki zespół muzyczny wykonujący melodyjny power metal. Powstał w 2001 roku w Hamburgu

Wikipedia


masters

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Masters – jeden z 3 najważniejszych turniejów snookera, część Triple Crown
  • ATP Tour Masters 1000 – seria 9 wielkich turniejów tenisowych
  • ATP Finals (dawniej Tennis Masters Cup) – turniej tenisowy kończący sezon
  • Masters Tournament (The Masters, The U.S. Masters) – jeden z czterech największych turniejów golfowych mężczyzn
  • Masters — turniej darta organizowany przez federację PDC
  • masters – kategoria wiekowa dla lekkoatletów powyżej 35. roku życia
  • Wikana (dawniej Masters SA) – spółka giełdowa
  • Masters – grupa muzyczna
  • Masters – album grupy Masters

Wikipedia


mastershot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) film. długie ujęcie realizowane bez cięć montażowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teledysk do utworu „Początek” nagrany jest mastershotem, nieprzerwanym żadnym cięciem ani montażem

Wiktionary


mastif

pies obronny z grupy dogów; mastiff, mastyf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa psa charakteryzującego się masywną budową ciała, o pomarszczonym czole i obwisłych uszach;

Wiktionary

Mastif, mastyf ( mastiff) – nazwa stosowana dla kilku ras psa z grupy molosów w typie doga, charakteryzujących się masywną budową ciała (szeroka klatka piersiowa, mocne kończyny, duża głowa z krótkim, szerokim pyskiem). Według słownikowej definicji nazwy "mastif" psy te charakteryzują się płową sierścią, ale umaszczenie współczesnych mastifów bywa też inne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmastʲif, AS: mastʹif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastiff m., mastyf m.

 przym. mastifowy, mastiffowy, mastyfowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mastiff, mastyf

Wiktionary


mastiff

pies obronny z grupy dogów; mastif, mastyf


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mastiff – izraelski bezzałogowy aparat latający
  • Mastiff – brytyjski transporter opancerzony, odmiana pojazdu Cougar konstrukcji amerykańskiej
  • HMS „Mastiff” – nazwa kilku brytyjskich okrętów
  • mastif () – rasa psa

Wikipedia


mastiffowy

→ mastiff; mastifowy, mastyfowy


SJP.pl


mastifowy

→ mastif; mastiffowy, mastyfowy


SJP.pl


mastika

napój alkoholowy zaprawiany mastyksem (żywicą z drzewa pistacji kleistej) i olejkiem anyżkowym; w Macedonii trunek narodowy, w Bułgarii pijany z likierem miętowym


SJP.pl

Mastika (gr. μαστίχα, μαστιχάτο; czyt. "mastícha", "masticháto") – popularny słodki likier z greckiej wyspy Chios, który produkowany jest poprzez połączenie destylatu kryształów mastyksu (żywicy z śródziemnomorskiego drzewa pistacji kleistej) z czystym alkoholem i cukrem. Jest tradycyjnym greckim produktem, a na wyspie, z której pochodzi, spożywa się go od stuleci. Jego nazwa pochodzi od mastyksu; w języku greckim nazwy mastiki i mastyksu brzmią tak samo i są identycznie zapisywane.

Wikipedia


mastka

wydzielina zbierająca się pod napletkiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. mazista, serowata wydzielina gruczołów apokrynowych gromadząca się na zewnętrznych narządach płciowych

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) smegma

Wiktionary


mastocyt

komórka tuczna w tkance łącznej mająca zdolność wytwarzania heparyny


SJP.pl


mastodont

1. prehistoryczny ssak z rzędu trąbowców, pokrojem zbliżony do słonia;
2. osoba aktywna zawodowo dłużej niż jej rówieśnicy; dinozaur;
3. osoba staromodna, staroświecka, nienowoczesna; dinozaur;
4. coś przestarzałego;
5. coś wielkiego, bardzo dużych rozmiarów; olbrzym, kolos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. słoniopodobne zwierzę kopalne;

 (1.2) przen. osoba wykonująca zawód dłużej niż średnia

 (1.3) przen. głównie pejor. osoba żyjąca dawnymi obyczajami, stylem myślenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przen. pejor. coś o przestarzałej organizacji lub konstrukcji

 (2.2) przen. coś wielkiego, o pokaźnych gabarytach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukowcy odkryli nowe gatunki mamuta i mastodonta.

 (1.3) Odszedł na Wieczne Łowy jako stary człowiek - stary wiekiem, stary ideami, których bronił, mastodont cywilizacji, po której zostało tak niewiele.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mastodontowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) olbrzym, gigant

Wiktionary


mastodontowy

→ mastodont


SJP.pl

Patrz:

mastodont

mastodonzaur

wymarły olbrzymi płaz tarczogłowy, żyjący w Europie w późnym triasie


SJP.pl

Mastodonzaur ("Mastodonsaurus" – „jaszczur z brodawkowatym zębem”) – środkowo-triasowy płaz tarczogłowy z rodziny kapitozaurów, które przed nastaniem ery dinozaurów były jednymi z czołowych drapieżników. Żył na terenie obecnej Europy oraz Afryki Północnej ok. 235–230 mln lat temu. Został tak nazwany, ponieważ początkowo paleontolodzy sądzili, że to krokodyl – ze względu na wielkość oraz obecność kostnych guzków w skórze.

Wikipedia


mastolog

specjalista w zakresie ekologii, biologii i systematyki ssaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) biol. zob. teriolog.

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) biol. specjalistka w dziedzinie mastologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mastolodzy badają zarówno słonie, jak i nietoperze oraz delfiny.

 (2.1) Pani mastolog interesowała się przede wszystkim cetologią, ale miała dużą orientację również w dziedzinie prymatologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈstɔlɔk, AS: mastolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastologia ż.

:: fż. mastolożka ż.

 przym. mastologiczny

 przysł. mastologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teriolog, mammolog

 (2.1) teriolog, mammolog

Wiktionary


mastologia

dział zoologii, nauka o ssakach; mammologia; teriologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. zob. teriologia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mastologia, inaczej teriologia, jest działem zoologii, a zoologia - biologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmastɔˈlɔɟja, AS: mastoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastolog m.

 przym. mastologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mammologia, nauka o ssakach, teriologia

Wiktionary


mastopatia

Mastopatia, inaczej dysplazja sutka – hormonozależne zmiany rozrostowe i zanikowe miąższu gruczołu sutkowego leżące u podstaw różnorodnych schorzeń.

Wikipedia


mastroianni

[czytaj: mastrojani] nazwisko, m.in. Marcelo Mastroianni (1924-1996) - włoski aktor filmowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Umberto Mastroianni – rzeźbiarz
  • Pat Mastroianni – kanadyjski aktor
  • Marcello Mastroianni – aktor włoski
  • Chiara Mastroianni – aktorka francuska

Wikipedia


mastrychcki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. związany z mastrychtem, dotyczący mastrychtu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastrycht mrz.

Wiktionary


mastrycht

w geologii: najmłodszy, szósty wiek późnej kredy, trwający około 5 milionów lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. najmłodszy wiek późnej kredy, trwający 70,6 – 65,5 milionów lat temu;

Wiktionary

Mastrycht (ang. "Maastrichtian")

Stratotyp dolnej granicy mastrychtu znajduje się w Tercis les Bains nad rzeką Adour (Landes, Francja). Granica opiera się na pierwszym wystąpieniu amonita "Pachydiscus neubergicus" (Hauer, 1858).

Nazwa pochodzi od miasta Maastricht w Limburgii (Holandia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmastrɨxt, AS: mastryχt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mastrychcki

Wiktionary


masturbacja

podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; ipsacja, onanizm, onania, samogwałt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. onanizm.;

Wiktionary

Masturbacja – pobudzanie własnych narządów płciowych w celu wywołania u siebie pobudzenia seksualnego. Może, lecz nie musi, prowadzić do osiągnięcia orgazmu. Termin obejmuje stymulację za pomocą dłoni, przedmiotów codziennego użytku, a także za pomocą akcesoriów, takich jak wibratory czy sztuczne pochwy. Masturbacja odbywa się bez udziału partnera lub przy jego wyłącznie biernym udziale. Istnieje pojęcie wzajemnej masturbacji, które dotyczy sytuacji z aktywnym udziałem partnera.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według nauki Kościoła katolickiego masturbacja jest grzechem.

 (1.1) Ta płyta była w moim środowisku tak niezbędnym atrybutem dojrzewania jak trądzik i masturbacja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasturˈbat͡sʲja, AS: masturbacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbator m., masturbatorka ż., masturbałek m.

 czas. masturbować ndk.

 przym. masturbacyjny

 przysł. masturbacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onanizm, onania, samogwałt, ipsacja

Wiktionary


masturbacyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób masturbacyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż.

 czas. masturbować

Wiktionary


masturbacyjny

związany z masturbacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z masturbacją, dotyczący masturbacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż.

 czas. masturbować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onanistyczny

Wiktionary


masturbant

osoba zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; onanista, masturbator


SJP.pl


masturbantka

kobieta zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; onanistka, masturbatorka


SJP.pl


masturbator

przyrząd do podrażniania własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. środ. onanista

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przyrząd, urządzenie do masturbacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieczorem na parkingu policja nakryła w samochodzie jakiegoś masturbatora.

 (2.1) Podobno w tym sex shopie można dostać masturbatory na baterie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasturˈbatɔr, AS: masturbator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż.

 czas. masturbować

Wiktionary


masturbatorka

kobieta zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; masturbantka, onanistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) onanistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż.

Wiktionary


masturbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|masturbować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasturbɔˈvãɲɛ, AS: masturbovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. masturbować

Wiktionary


masturbować

1. podrażniać narządy płciowe partnera; onanizować;
2. masturbować się - podrażniać własne narządy płciowe w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; onanizować się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem

czasownik zwrotny niedokonany masturbować się

 (2.1) masturbować (1.1) samego siebie

 (2.2) masturbować (1.1) siebie wzajemnie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jacek masturbuje się bardzo często od czasu, gdy rzuciła go dziewczyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmasturˈbɔvat͡ɕ, AS: masturbovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masturbacja ż., masturbator m., masturbowanie n.

 przym. masturbacyjny

 przysł. masturbacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) onanizować się, uprawiać ipsację; wulg. walić konia

Wiktionary


mastyf

pies obronny z grupy dogów; mastif, mastiff


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. mastif

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastif mzw.

Wiktionary


mastyfowy

→ mastyf; mastifowy, mastiffowy


SJP.pl


mastygonema

rzęska na powierzchni wici ruchliwych komórek eukariotów


SJP.pl


mastyka

rodzaj żywicy stosowanej m.in. do wyrobu lakierów i farb


SJP.pl


mastykowiec

drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych, o drobnych, żółtych lub białych kwiatach zebranych w wiechy i kulistych owocach, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej


SJP.pl


mastykowy

przymiotnik od: mastyka


SJP.pl


mastyks

żywica otrzymywana z drzewa mastyksowego


SJP.pl

Mastyks, łzy Chios (gr. Μαστίχα) – miękka, aromatyczna żywica naturalna, pozyskiwana z balsamu wyciekającego z drzewa pistacji kleistej ("Pistacia lentiscus"), rosnącego w obszarze śródziemnomorskim.

Mastyks występuje (w zależności od pochodzenia) w kilku rodzajach:

Wikipedia


mastyksowy

zawierający mastyks (rodzaj żywicy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mastyksu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mastyks m., mastyka ż.

Wiktionary


maswerk

element dekoracyjny architektury gotyckiej złożony z kół, odcinków koła, stylizowanych trójliści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. element dekoracyjny złożony z liści, łuków i kół, charakterystyczny dla gotyku;

Wiktionary

Maswerk (z niem. Maßwerk) – dekoracyjny, geometryczny wzór architektoniczny odkuty z kamienia lub zrobiony z cegieł, używany do wypełnienia górnej części gotyckiego okna, przeźrocza, rozety itp. Występuje także jako dekoracja ścian, murów, wimperg, blend - taki element jest nazywany ślepym maswerkiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była zachwycona pięknymi maswerkami w oknach katedry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasfɛrk, AS: masferk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maswerkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laskowanie

Wiktionary


maswerkowy

przymiotnik od: maswerk


SJP.pl


masy

zbiorowisko, społeczeństwo, świat pracy, lud


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przen. polit. publ. duża ilość ludzi, spora część społeczeństwa

 (1.2) przen. pejor. część społeczeństwa o niewybrednych, niewyszukanych gustach i upodobaniach

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: masa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasɨ, AS: masy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż., masowość ż., masowiec m., masówka ż.

 przym. masowy, masówkowy

 licz. masa

 przysł. masami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pospólstwo, publiczka

Wiktionary


masykot

czerwonawy lub żółty tlenek ołowiu


SJP.pl

Masykot – jedna z naturalnych postaci mineralnych tlenku ołowiu(II), PbO, krystalizująca w układzie rombowym.

Wikipedia


masynissa

władca Numidii, żyjący w latach: ok. 240-149 p.n.e.


SJP.pl

Masynissa, Masinissa lub Massinissa (ur. ok. 238 p.n.e., zm. ok. 148 p.n.e.) – król Numidów Wschodnich (tj. Massyliów), których państwo obejmowało wschodnią część Algierii i zachodnią połać Tunezji. Stolicą było miasto Cyrta.

Wikipedia


masyrować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nacierać

Wiktionary


masyw

grupa gór posiadająca podobną rzeźbę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. geol. grupa gór mająca podobną rzeźbę

 (1.2) książk. wielka, potężna bryła lub zwarta masa czegoś zajmująca znaczny obszar w przestrzeni

 (1.3) techn. pierścień gumowy zamocowany na stałe na obręczy koła pojazdu; ogumienie pełne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • masyw górski
  • ogumienie pełne, zwane masywem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płaskowyż zewsząd otaczały łańcuchy górskie, które na północy tworzyły masyw spiętrzonych szczytów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmasɨf, AS: masyf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. masywny

 przysł. masywnie, masami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) góra, masyw górski

 (1.2) bryła

Wiktionary


masywnie

przysłówek

 (1.1) w sposób masywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był wysoki, dość masywnie zbudowany, a mimo to zadziwiał ogólną sprawnością, zwrotnością, skocznością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈsɨvʲɲɛ, AS: masyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masyw m., masywność ż.

 przym. masywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężko

Wiktionary


masywniej

stopień wyższy od przysłówka: masywnie


SJP.pl


masywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: masywny


SJP.pl


masywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest masywne; cecha tych, którzy są masywni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masa ż.

 przym. masywny

 przysł. masywnie

 licz. masa

Wiktionary


masywny

1. mający solidną budowę i dużą masę; potężny, mocny, zwalisty;
2. wypełniony wewnątrz; lity, pełny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o mocnej budowie i dużym ciężarze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stał z rękami w kieszeniach wielki, masywny, w sportowej koszuli z krótkimi rękawami.

 (1.1) Kloss zapukał do masywnych, wykładanych dębowym fornirem drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. masywnie, masami

 rzecz. masywność ż., masyw m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogromny, potężny, ciężki

Wiktionary


masywowy

→ masyw


SJP.pl

Patrz:

masyw

masz

1. być właścicielem, dysponować czymś;
2. być wyposażonym w coś;
3. zawierać coś, składać się z czegoś;
4. pozostawać z kimś lub czymś w określonej relacji;
5. doznawać czegoś, chorować na coś;
6. być do czegoś obowiązanym;
7. mieć się - czuć się jakoś, być w jakimś stanie, położeniu, nastroju


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) zachęcający do wzięcia czegoś

 (1.2) zachęcający do spróbowania zjedzenia, napicia się czegoś

 (1.3) żądający wykonania określonej czynności lub jej zaprzestania

 (1.4) wykrzykiwany przy biciu kogoś

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. oznajm. od mieć

Wiktionary


masza

1. rosyjskie imię żeńskie;
2. rosyjskie zdrobnienie imienia Maria


SJP.pl


maszal

przypowieść lub baśń biblijna, w której bohaterami są rośliny


SJP.pl


maszcik

zdrobnienie od: maszt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od maszt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie maszt, lecz tylko mały maszcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszt m.

Wiktionary


maszcikowy

→ maszcik


SJP.pl

Patrz:

maszcik

maszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|maścić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maść ż., namaszczenie n.

Wiktionary


maszczoki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. ziemniaki pieczone w popiele

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. ziemniaki okraszone słoniną

Wiktionary


maszczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Łukasz Maszczyk – polski bokser
  • Zygmunt Maszczyk – polski piłkarz

Wikipedia


maszenki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zapałki

Wiktionary


maszer

przewodnik psiego zaprzęgu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kynol. sport. przewodnik psiego zaprzęgu;

Wiktionary

Maszer – osoba będąca przewodnikiem psiego zaprzęgu bez względu na rodzaj środka lokomocji ciągniętego przez psa lub psy. Najczęściej są to sanie, także wózki, skutery, rowery, hulajnogi i zawodnicy na nartach. W wyścigach psich zaprzęgów mężczyźni i kobiety są klasyfikowani razem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maszerstwo n.

:: fż. maszerka ż.

 przym. maszerski

Wiktionary


maszerka

→ maszer


SJP.pl

Patrz:

maszer

maszerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|maszerować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaʃɛrɔˈvãɲɛ, AS: mašerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marsz m., przemaszerowanie n.

 czas. maszerować, przemaszerować

 przym. marszowy

Wiktionary


maszerować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) iść miarowym, równym krokiem

 (1.2) kierować się dokądś w pośpiechu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maszerują strzelcy, maszerują, / Karabiny błyszczą, szary strój….

 (1.1) Żołnierze maszerowali w kolumnie dwójkowej.

 (1.2) Dzieci sąsiadów już maszerują do szkoły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marsz mrz., maszerunek mrz., maszerowanie n., wmaszerowanie n., przemaszerowanie n.

 czas. pomaszerować dk., przemaszerować dk., wmaszerować dk., wmaszerowywać ndk.

 przym. marszowy

 przysł. marszowo

Wiktionary


maszerski

→ maszer


SJP.pl

Patrz:

maszer

maszewianin

mieszkaniec Maszewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


maszewianka

mieszkanka Maszewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


maszewko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maszewko – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Maszewo
  • Maszewko – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko
  • Maszewko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo
  • Maszewo

Wikipedia


maszewo

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zobacz też: Maszewo w innych znaczeniach tej nazwy.

Maszewo ( Massow) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w środkowej części gminy Maszewo, na południe od Jeziora Maszewskiego. Miasto zajmuje powierzchnię ok. 6 km² (554 ha). Miejscowość jest siedzibą władz gminnych, od miasta powiatowego Goleniowa oddalona jest o ok. 20 km, a od Szczecina o ok. 50 km.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈʃɛvɔ, AS: maševo

Wiktionary


maszewski

przymiotnik od: Maszewo


SJP.pl


maszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. muszka

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstążka, kokarda

Wiktionary


maszkara

1. coś bardzo brzydkiego; obrzydlistwo, paskudztwo, ohydztwo;
2. potwór wzbudzający wstręt i strach; straszydło;
3. motyw dekoracyjny w postaci głowy ludzkiej lub zwierzęcej o nienaturalnych rysach; maszkaron;
4. potocznie: bardzo brzydka kobieta; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brzydka i wstrętna istota

 (1.2) zob. maszkaron.

 (1.3) daw. zob. maska. (na bal maskowy)

 (1.4) daw. ktoś w masce na balu

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) […] po weselach z skrzypcami chodził, po kolędach biegał, mięsopustne maszkary robić umiał i fraszki wesołe wyprawiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʃkara, AS: maškara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potwór, straszydło

Wiktionary


maszkarada

bal maskowy


SJP.pl


maszkarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. zob. maszkara.

Wiktionary


maszkaron

1. motyw dekoracyjny w postaci głowy ludzkiej lub zwierzęcej o nienaturalnych rysach;
2. przenośnie: osoba niezbyt przystojna, mało urodziwa; maszkara, brzydal, małpolud


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. ozdobny detal architektoniczny w kształcie głowy;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „maszkara”. Zobacz też: Maszkara – skałka w Karkonoszach.

Maszkaron lub maskaron (z wł. "mascherone", w fr. "mascaron") – rzeźbiarski motyw dekoracyjny w postaci stylizowanej głowy ludzkiej lub fantastycznej postaci, stosowany w rzeźbie architektonicznej i rzemiośle artystycznym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈʃkarɔ̃n, AS: maškarõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maska ż., maskaron m.

 przym. maszkaranowy, maskaronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maskaron

Wiktionary


maszkaronizm

wrodzona choroba przemiany materii objawiająca się brakiem enzymu rozkładającego cukry złożone, co skutkuje uszkodzeniem narządów wewnętrznych i groteskowym wyglądem; mukopolisacharydoza, gargoilizm


SJP.pl


maszkaronowy

→ maszkaron


SJP.pl

Patrz:

maszkaron

maszket

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk. smakołyk, przysmak — coś niezwykle smacznego, najczęściej słodkiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszketnik mos., maszkety lm nm.

 war. maszkiet

 czas. maszkecić, maszkiecić

 przym. maszkietny

Wiktionary


maszkiecić

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grymasić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maszkietny

 rzecz. maszket mrz., maszkiet mrz., maszkietki lm nm.

Wiktionary


maszkiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smakołyk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maszkiecić

 przym. maszkietny

 rzecz. maszket mrz.

Wiktionary


maszkietki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przysmaki, słodycze

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maszkiecić

 przym. maszkietny

Wiktionary


maszkietny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grymaśny, rozkapryszony

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maszkiecić ndk.

 rzecz. maszket mrz., maszkiet mrz., maszkietki lm nm.

Wiktionary


maszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


maszkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maszkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
  • Maszkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
  • Maszkowice – gromada

Wikipedia


maszkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maszkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
  • Maszkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Maszkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Sianów
  • Maszkowo – część wsi Myślibórz Wielki w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, gminie Nowe Warpno
  • Maszkowo – dieriewnia w Rosji, w wołoście Luszczikskaja (osiedle wiejskie) rejonu bieżanickiego w obwodzie pskowskim
  • Maszków, Maszkowice
  • Maszewko
  • Maszkowo (gmina)

Wikipedia


maszkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Kanty Maszkowski (1793-1865) – polski malarz
  • Marceli Maszkowski (1837-1862) – polski malarz, syn Jana Kantego
  • Rafał Ludwik Maszkowski (1838-1901) – polski skrzypek i dyrygent, syn Jana Kantego
  • Karol Maszkowski (1831-1886) – rektor Politechniki Lwowskiej, syn Jana Kantego
  • Karol Zyndram Maszkowski (1868-1938) – polski malarz, syn Karola
  • Rafał Maszkowski (ur. 1967) – polski informatyk
  • Maszkowski, pseudonim Stanisława Kasznicy (1908-1948), ostatniego Komendanta Głównego NSZ
  • herb szlachecki Maszkowski

Wikipedia


maszli

dawniej: czasownik "mieć" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy); czy masz


SJP.pl


maszop

członek maszoperii


SJP.pl


maszopa

spółka handlowo-okrętowa lub rybacka; maczupia, maszoperia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. maszoperia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszop m., maszopka ż., maszoperia ż., maszopstwo n.

 przym. maszopski

Wiktionary


maszoperia

spółka handlowo-okrętowa lub rybacka; maczupia, maszopa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spółka rybacka

Wiktionary

Maszoperia ( maszoperëjô lub maszoperiô, od maatschappij – towarzystwo) – zespół rybaków (maszopów) razem prowadzących połowy na morzu, forma spółki występująca wśród Kaszubów na Pomorzu od czasów średniowiecza aż po dziś dzień.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maszop m., maszopa ż., maszopka ż., maszopstwo n.

 przym. maszopski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszopa, maszopstwo

Wiktionary


maszopski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący maszopa, maszopki lub maszoperii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszop m., maszopka ż., maszopa ż., maszoperia ż., maszopstwo n.

Wiktionary


maszota

nazwisko


SJP.pl


maszt

część statku pływającego o napędzie żaglowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;

 (1.2) archit. wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krótka i przysadzista kanonierka o krępych, ciemnych masztach, nagich jak martwe pnie i rysujących się wyraźnie na świetlistym niebie przepysznej nocy, rzucała ciężki cień na szlak wodny między dwoma statkami.

 (1.1) Był taki sztorm, że złamało nam oba maszty.

 (1.2) Mieszkańcy protestowali przeciwko budowie masztu GSM.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maʃt, AS: mašt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masztowiec m., omasztowanie m., masztówka ż.

:: zdrobn. maszcik m., masztelek m.

:: zgrub. maszcisko n.

 przym. masztowy, omasztowany

Wiktionary


masztab

podziałka określająca stosunek odległości na mapach i planach do odległości rzeczywistych


SJP.pl


masztal

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stajnia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Masztalski mos., Masztalska ż.

Wiktionary


masztalerski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub pracą masztalerza, dotyczący masztalerstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masztalerz mos., masztalerstwo n., masztarnia ż., masztalnia ż.

Wiktionary


masztalerstwo

dawniej: funkcja lub zajęcie masztalerza, osoby zajmującej się końmi i uprzężą, nadzorującej pracę stajennych


SJP.pl


masztalerz

osoba zajmująca się w stadninie końmi i uprzężą, nadzorująca pracę stajennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wykwalifikowany pracownik obsługujący konie w stadninach

 (1.2) daw. starszy stajenny mający nadzór nad służbą stajenną, końmi, uprzężą;

Wiktionary

Masztalerz (od ma(r)štal – stajnia) – osoba zajmująca się końmi w stadninach; starszy stajenny mający nadzór nad personelem i powierzonymi końmi.

W Polsce nazwa ta pojawiła się około roku 1500.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. masztalerstwo n., masztarnia ż., masztalarnia ż., masztalnia ż., masztalerka ż.

 przym. masztalerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. masztelarz

Wiktionary


masztalnia

masztarnia;
1. stajnia dla koni;
2. pomieszczenie przy stajni, służące jako skład sprzętu stajennego;
3. konie oraz sprzęt stajenny należące do jednego właściciela


SJP.pl


masztalski

nazwisko


SJP.pl


masztarnia

1. stajnia dla koni;
2. pomieszczenie przy stajni, służące do przechowywania sprzętu stajennego, zbroi itp.;
3. konie oraz sprzęt stajenny należące do jednego właściciela


SJP.pl


masztelarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. stajenny mający nadzór nad służbą stajenną

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. masztalerz

Wiktionary


masztol

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stajnia

Wiktionary


masztować

książkowo: przypominać maszt, górować nad czymś swoją wysokością


SJP.pl


masztowiec

statek z masztami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) statek z masztami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: maštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszt m.

 przym. masztowy

Wiktionary


masztowina

drzewo nadające się na budowę masztu


SJP.pl


masztowy

przymiotnik od: maszt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z marsztem, dotyczący masztu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszt m., masztowiec mrz.

Wiktionary


masztówka

konstrukcja na statku służąca jako wspornik dla bomów


SJP.pl


maszutkinie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim;

Wiktionary

Maszutkinie – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Wiżajny. Leży na terenie wysoczyzny morenowej Gór Sudawskich.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Maszutkinie, po jej zniesieniu w gromadzie Wiżajny. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto pojedzie od Maszutkiń przez Potopy do Rutki-Tartak ujrzy krajobraz prawdziwie bieszczadzki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maszutkiński

Wiktionary


maszyce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała;

Wiktionary

Zobacz też: Maszyce w innych znaczeniach tej nazwy.

Maszyce – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała.

Wikipedia


maszyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

 (1.2) pojazd mechaniczny, zwłaszcza samolot

 (1.7) gw-pl|Bukowina. samochód

 (1.8) gw-pl|Śląsk Cieszyński. techn. pociąg

 (1.9) przen. gw-pl|Śląsk Cieszyński. żart. tęga kobieta

Wiktionary

Maszyna – w najogólniejszym znaczeniu cybernetycznym – wszelki układ względnie odosobniony, w jakim zachodzi przekształcanie (transformacja) zasilenia lub informacji. Określenie to obejmuje zarówno układy fizyczne naturalne (w tym organizmy żywe), jak i urządzenia techniczne oraz pewne obiekty abstrakcyjne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samochód to wspaniała maszyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʃɨ̃na, AS: mašỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyneria ż., maszynownia ż., maszynista mos., maszynistka ż., maszyniarka ż., machina ż., maszynówka ż., machinacja ż., maszynowiec m., maszynówa ż.

:: zdrobn. maszynka ż.

 przym. maszynowy, machinalny

 przysł. maszynowo, machinalnie

 temsłow. maszyno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urządzenie, automat

Wiktionary


maszyneria

machineria;
1. wewnętrzne skomplikowane mechanizmy działające w jakimś urządzeniu;
2. zespół maszyn i mechanizmów działających łącznie;
3. złożona struktura organizacyjna i jej działania; machina;
4. zespół procesów zachodzących w organizmie, umożliwiający jego funkcjonowanie w określony sposób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wewnętrzna konstrukcja maszyny lub urządzenia

 (1.2) zespół maszyn i urządzeń działających łącznie

 (1.3) przen. skomplikowany system działania czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaʃɨ̃ˈnɛrʲja, AS: mašỹnerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., machina ż., maszynka ż., maszynownia ż., maszynista m., maszynistka ż.

 przym. maszynowy

 przysł. maszynowo

Wiktionary


maszyngwer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. karabin maszynowy

Wiktionary


maszynista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba obsługująca maszynę

 (1.2) kolej. osoba prowadząca pociąg;

 (1.3) teatr. specjalista ustawiający i zmieniający dekoracje w teatrze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maszynista (kolej)
  • maszynista sceny – pracownik zmieniający dekoracje w teatrze
  • maszynista agregatów prądotwórczych – tytuł zawodowy
  • maszynista chłodni – tytuł zawodowy
  • maszynista doku – tytuł zawodowy
  • maszynista górniczych maszyn wyciągowych – tytuł zawodowy
  • maszynista kolei linowych – tytuł zawodowy
  • maszynista kotła – tytuł zawodowy
  • maszynista maszyn fleksograficznych – tytuł zawodowy
  • maszynista maszyn introligatorskich – tytuł zawodowy
  • maszynista maszyn offsetowych – tytuł zawodowy
  • maszynista maszyn typograficznych – tytuł zawodowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Odpowiednikiem maszynisty w tramwajach jest motorniczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmaʃɨ̃ˈɲista, AS: mašỹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., maszynka ż., maszynownia ż., maszyneria ż., maszynizm m.

:: fż. maszynistka ż.

 przym. maszynowy

 przysł. maszynowo

Wiktionary


maszynistka

→ maszynista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zawodowo pisząca na maszynie do pisania

 (1.2) kobieta kierująca lokomotywą

 (1.3) daw. szwaczka pracująca na maszynie do szycia

Wiktionary

Patrz:

maszynista

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż.

:: fm. maszynista mos.

 przym. maszynowy

Wiktionary


maszynistyczny

nawiązujący do funkcjonowania i wyglądu maszyny


SJP.pl


maszynizm

nurt w muzyce XX wieku wyrosły na gruncie futuryzmu, eksponujący dynamizm, ruch i energię, inspirowany osiągnięciami przemysłu i techniki, niekiedy muzycznie je naśladujący; bruityzm


SJP.pl


maszynka

1. przedmiot służący do golenia
2. urządzenie do mielenia np. mięsa
3. zdrobniale od: maszyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: maszyna

 (1.2) niewielkie urządzenie ułatwiające wykonanie jakiejś pracy

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nożyk do obierania ziemniaków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maszynka – element budowy instrumentów strunowych
  • maszynka do golenia
  • maszynka do mięsa
  • maszynka sterowa – maszyna odpowiedzialna za wychylanie steru na statku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mak do makowca trzeba trzy razy przepuścić przez maszynkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʃɨ̃nka, AS: mašỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyneria ż., maszynownia ż., maszyna ż., maszynista mos., maszynistka ż., machina ż.

 czas. umaszynowić

 przym. maszynowy

 przysł. maszynowo

Wiktionary


maszynki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zapałki

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: maszynka

Wiktionary


maszynkowy

→ maszynka


SJP.pl

Patrz:

maszynka

maszynogodzina

jednostka ekonomiczna określająca jedną godzinę pracy maszyny (stosowana zazwyczaj do rachunku kosztów)


SJP.pl


maszynopis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tekst napisany na maszynie do pisania;

 (1.2) tekst wydrukowany na drukarce komputerowej

Wiktionary

Maszynopis – tekst utrwalony na papierze za pomocą maszyny do pisania. Zazwyczaj w jednej kopii lub najwyżej w kilku przy użyciu papieru kopiującego lub kalki kopiowej. W przypadku elektronicznych maszyn do pisania (z pamięcią) kopii tych może być dużo więcej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maszynopisanie n.

 przym. maszynopisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) środ. komputeropis

Wiktionary


maszynopisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pisanie na maszynie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiła w antykwariacie przedwojenny podręcznik do maszynopisania i podług jego wskazówek podzieliła klawiaturę na dziesięć stref, po jednej dla każdego palca, i przez kolejne dni nie odchodziła od maszyny, pisząc najdziwniejsze zdania tylko po to, by przyswoić sobie najczęstsze sekwencje klawiszy. Po miesiącu ćwiczeń stukała już jak zawodowa biuralistka, nie patrząc na klawiaturę, kierując się jedynie bezbłędną pamięcią palców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszynopis m.

 przym. maszynopisowy

Wiktionary


maszynopisowy

→ maszynopis


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący maszynopisu

Wiktionary

Patrz:

maszynopis

Przykłady

 (1.1) Rosjanie zaprezentowali maszynopisowy samizdat sowiecki, liczne fotografie więźniów politycznych zaopatrzone w opis ich spraw i wyroków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszynopis m., maszynopisanie n.

Wiktionary


maszynownia

pomieszczenie dla maszyn i urządzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. przedział statku mieszczący układ napędowy;

 (1.2) pomieszczenie, hala lub budynek z ustawionymi maszynami np. silnikami, pompami itp.

Wiktionary

Maszynownia – pomieszczenie, hala, budynek, przedział statku lub okrętu, z ustawionymi maszynami np. silnikami, pompami itp. Na statkach parowych razem z kotłownią dostarczającą parę tworzyła siłownię. Na motorowcach często jest utożsamiana z siłownią. Małe kotłownie często były łączone razem z maszynowniami w jednym pomieszczeniu, czasami w postaci lokomobili.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmaʃɨ̃ˈnɔvʲɲa, AS: mašỹnovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., maszynka ż., maszynista m., maszynistka ż., maszyneria ż.

 przym. maszynowy

 przysł. maszynowo

Wiktionary


maszynowo

przysłówek sposobu

 (1.1) techn. za pomocą maszyny; na maszynie; nie ręcznie

 (1.2) przen. w sposób mechaniczny; z automatu; bez zastanowienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tekst został przetłumaczony maszynowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszynownia ż., maszynka ż., maszynista mos., maszyneria ż., maszyna ż.

 przym. maszynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bezrefleksyjnie, z automatu

Wiktionary


maszynowy

1. → maszyna;
2. związany z maszyną do pisania;
3. związany z komputerem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z maszyną, dotyczący maszyny

 (1.2) wytworzony przez maszynę

 (1.3) taki, który działa samoczynnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stany Zjednoczone, Niemcy i niektóre inne kraje Europy Zachodniej weszły w okres szybkiego rozkwitu. Powstał nowoczesny przemysł maszynowy, wyłonił się wielkoprzemysłowy proletariat.

 (1.3) Batalion stanowił kadrową jednostkę tworzącej się marynarki wojennej. Składał się początkowo z czterech kompanii strzeleckich, kompanii karabinów maszynowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszyna ż., machina ż., maszynka ż., maszynista m., maszynistka ż., maszyneria ż., maszynownia ż.

 przym. machinalny

 przysł. maszynowo, machinalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) automatyczny

Wiktionary


maszynoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o maszynach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista z zakresu budowy i funkcjonowania maszyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybitny maszynoznawca wskaże w pogadance narzędzia i sposoby za pomocą których rolnik łatwo osiągnie stan kulturalny swojej gleby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszynoznawstwo n.

Wiktionary


maszynoznawstwo

1. nauka o maszynach;
2. maszynoznawstwo rolnicze - nauka o maszynach i urządzeniach rolniczych oraz ich oddziaływaniu na glebę i rośliny; inżynieria rolnicza, technika rolnicza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nauka o budowie i zasadach funkcjonowania maszyn;

Wiktionary

Maszynoznawstwo – jedna z podstawowych dziedzin wiedzy inżynierii mechanicznej energetycznej i elektrycznej. Maszynoznawstwo obejmuje wiadomości o projektowaniu i eksploatacji:

Ze względu na tradycyjny podział dziedzin inżynierii maszynoznawstwo można podzielić na:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maszynoznawca mos.

Wiktionary


maszynożerny

rzadko: wymagający wielu maszyn w procesie produkcji


SJP.pl


maszynówa

potocznie o jakiejkolwiek broni maszynowej, przeznaczonej do strzelania nieprzerwanym ogniem; maszynówka


SJP.pl


maszynówka

potocznie o jakiejkolwiek broni maszynowej, przeznaczonej do strzelania nieprzerwanym ogniem; maszynówa


SJP.pl


maszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maszów – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Rudnik
  • Maszów – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie lubomelskim

Wikipedia


maszże

"masz" wzmocnione partykułą "-że", słowo występujące w zdaniach o formie pytającej (np. "Nie maszże ochoty na partyjkę?")


SJP.pl


masówka

1. masowe zgromadzenie ludzi celem przedyskutowania jakichś wydarzeń lub wyrażenia swoich poglądów na ich temat, przeprowadzenia jakiegoś zorganizowanego działania, np. imprezy rekreacyjnej; wiec;
2. towar tego samego rodzaju produkowany w dużych ilościach;
3. utwór artystyczny o niewielkiej wartości, przeznaczony dla przeciętnego odbiorcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. produkt masowej produkcji

 (1.2) daw. środ. polit. zebranie masowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masowiec mos./mrz., masa, masowość

 przym. masowy

 przysł. masowo

 licz. masa

Wiktionary


masę

potocznie: wiele, bardzo dużo; kopę


SJP.pl


masław

imię męskie


SJP.pl

Masław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Ma-" (ten człon mógł pochodzić od "Mało" – „mało”, lub "Mano" – „zwodzić”) i "-sław" („sława”). Do tej formy skracano również imiona Męcisław i Mojsław (to ostatnie wyłącznie w ruskiej kronice Nestora).

Wikipedia


masławostwo

Masław z małżonką; Masławowie


SJP.pl


masławowie

imię męskie


SJP.pl


masławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Masława lub z nim związany


SJP.pl


masło

produkt spożywczy otrzymywany z mleka krowiego w wyniku zmaślenia śmietanki lub śmietany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. tłuszcz jadalny produkowany z mleka;

 (1.2) spoż. kosmet. spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

 (1.3) pot. kostka masła (1.1)

 (1.4) stpol. roślina, która w środku wypełniona jest mazią

Wiktionary

Masło – tłuszcz jadalny w postaci zestalonej, otrzymywany ze śmietany z mleka krowiego (także koziego i owczego).

Masło tradycyjnie wyrabia się w urządzeniach zwanych maselnicami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwielbiam świeży chleb z samym masłem.

 (1.1) Masło cholernie trudno smaruje się łyżką.

 (1.2) Jak zrobić masło kokosowe?

 (1.3) Kup dwa masła i trzy kilo cukru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaswɔ, AS: masu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maselnica ż., maselniczka ż., maślanka ż., podmaślanie n., maślak m., maślaczek m., maselnictwo n., maślenie n., Maślice nmos., maślica ż.

:: zdrobn. masełko n.

 czas. podmaślać ndk., maślić ndk.

 przym. maślany, maślankowy, maślakowy, masłowy, masłowaty

Wiktionary


masłoborowik

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych


SJP.pl


masłomiąca

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Michałowice;

Wiktionary

Masłomiąca – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Michałowice, częściowo na terenie Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. Wieś wchodzi w skład parafii pod wezwaniem Św. Jakuba w Więcławicach Starych.

Wikipedia


masłosz

monotypowy rodzaj roślin z rodziny sączyńcowatych, uprawiany dla jadalnego tłuszczu i wykorzystywany w przemyśle kosmetycznym


SJP.pl


masłowaty

przypominający masło, podobny do masła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podobny do masła, zwłaszcza barwą lub konsystencją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n.

 przym. masłowy

Wiktionary


masłowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: masłowy

Wiktionary


masłowianin

mieszkaniec Masłowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


masłowianka

mieszkanka Masłowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


masłowice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Masłowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
  • Masłowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wieluń
  • Masłowice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino
  • Masłowice – gmina
  • Masłowice – gromada w powiecie radomszczańskim
  • Masłowice – gromada w powiecie wieluńskim
  • Masłowice Trzebiatkowskie, Masłowice Tuchomskie

Wikipedia


masłowicki

przymiotnik od: Masłowice


SJP.pl


masłowiec

Masłowiec (niem. "Maßlisch Hammer") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

Wikipedia


masłowiecki

nazwisko


SJP.pl


masłownia

zakład, w którym się wyrabia masło; maślarnia


SJP.pl

rzeczownik nieżywotny, rodzaj żeński

 (1.1) zakład, w którym się produkuje masło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym celu w gospodarstwie zbudowano mleczarnie oraz masłownie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n.

Wiktionary


masłowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Masłowo – część wsi Szarłata w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo
  • Masłowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk
  • Masłowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Rawicz
  • Masłowo – część wsi Masłowo w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Rawicz
  • Masłowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk
  • Masłowo – dawna leśniczówka. Tereny, na których była położona leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia
  • Masłowo – wieś (sieło) w Rosji, w obwodzie czelabińskim, w rejonie ujskim
  • Masłowo – wieś w Rosji, w rejonie ust-kubińskim obwodu wołogodzkiego
  • Masłów

Wikipedia


masłowski

przymiotnik od: Masłów, wieś gminna w województwie świętokrzyskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Masłowski – polskie nazwisko. Według danych z 27.01.2022 r. nazwisko to nosi 4762 Polek i 4596 Polaków, łącznie 9358 osób.
  • Dorota Masłowska – polska prozaiczka i poetka
  • Gabriela Masłowska – polski polityk, doktor nauk ekonomicznych
  • Jerzy Masłowski (ujednoznacznienie)
  • Łukasz Masłowski (ujednoznacznienie)
  • Maciej Masłowski (ujednoznacznienie)
  • Michał Masłowski (ujednoznacznienie)
  • Mirosława Masłowska – polska polityk i lekarka
  • Stanisław Masłowski – polski malarz, ilustrator i rysownik

Wikipedia


masłowy

1. odnoszący się do masła;
2. drzewa masłowe - tropikalne drzewa, których nasiona zawierają tłuszcze służące do produkcji margaryny i mydła;
3. kwas masłowy - bezbarwna, oleista substancja o nieprzyjemnym zapachu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) głównie chem. związany z masłem lub jego właściwościami lub dotyczącymi go procesami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło mrz., masełko n.,maselnica ż., maselniczka ż., maślanka ż., podmaślanie n., maślak m., maślaczek m., maselnictwo n., maślenie n., Maślice nmos., maślica ż.

 czas. podmaślać ndk., maślić ndk.

 przym. maślany, maślankowy, maślakowy, masłowaty

Wiktionary


masłoń

nazwisko


SJP.pl


masłów

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Masłów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Masłów – gmina wiejska
  • Masłów – gromada
  • Masłów Pierwszy, Masłów Drugi
  • Lotnisko Kielce-Masłów
  • Masłowo;
  • Masów.

Wikipedia


masłówka

rodzaj gruszy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Masłówka – rzeka w zachodniej Polsce, prawy dopływ Orli
  • Masłówka – struga, dopływ Narwi
  • Masłówka – wieś na Ukrainie
  • Masłów

Wikipedia


mat

stopień w marynarce wojennej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. podoficer marynarki, odpowiednik kaprala w wojskach lądowych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) szach. stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) przedmiot, powierzchnia bez połysku

w użyciu przymiotnikowym

 (4.1) rzem. techn. matowy

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (5.1) D. lm. od: mata

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mat - okręg administracyjny
  • Mat – rzeka
  • mat – termin szachowy,
  • Mat – czasopismo szachowe,
  • mat – stopień wojskowy w Polskiej Marynarce Wojennej,
  • Mat – postać z czeskiego serialu animowanego Sąsiedzi,
  • MAT Macedonian Airlines – macedońskie linie lotnicze.
  • MAT – francuski pistolet maszynowy
  • MAT – włoski producent samochodów sportowych
  • Matt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy mat marzy, że zostanie admirałem.

 (2.1) Ostatnia partia zakończyła się matem.

 (3.1) Czemu tu jest taki mat? Jeszcze wczoraj to lśniło!

 (5.1) Na werandzie stoi przepierzenie z wiklinowych mat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mat, AS: mat

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

 rzecz. matowanie n.

 czas. matować, zamatować

 przym. matowy

 (3.1)

 rzecz. matówka ż., matownica ż., matowość ż., matowienie n., matowanie n.

 czas. matować, matowieć, zmatowieć, zmatować

 przym. matowy, zmatowiony, zmatowiały

 przysł. matowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapral marynarki, OR-03

Wiktionary


mat.

skrót od:
1. matematyka;
2. matematyczny; matem.;
3. materiał


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Ewangelia według świętego Mateusza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛwuʃ|ˌɛvãŋˈɡɛlʲja ˈvɛdwuc ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˌmatɛˈwuʃa, AS: mateu̯uš|evãŋgelʹi ̯a vedu̯uḱ śfʹi ̯ẽntego mateu̯uša

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mt

Wiktionary


mata

1. płat plecionki z różnych tworzyw (zwykle ze słomy), używany do przykrywania podłóg, osłaniania ścian, ładunków towarowych itp.;
2. grube, elastyczne nakrycie na podłogę, używane podczas niektórych ćwiczeń i zawodów sportowych;
3. w gwarze uczniowskiej: matematyka; matma, matema


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.

 (1.2) sport. miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych

 (1.3) pot. środ. uczn. lekcja matematyki

Wiktionary

Mata – płaski przedmiot o dużej powierzchni pełniący funkcję m.in.

Funkcję amortyzującą spełnia na przykład mata rozkładana na podłodze służąca do ćwiczeń gimnastycznych, zapasów, judo itp.

Mata może być wykonana z różnych surowców, np. tkaniny, słomy, wełny mineralnej, pianki ze spienionych tworzyw sztucznych. Często są laminatami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie lubię wtorków, bo mamy dwie maty, fizę i gegrę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmata, AS: mata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż.

Wiktionary


matacki

właściwy mataczowi; pełen matactw, wykrętów


SJP.pl


matactwo

nieuczciwe, podejrzane postępowanie; oszustwo, krętactwo, szachrajstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) postępowanie nieuczciwe, podstępne, pełne kłamstw, wybiegów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matackość ż., matacz mos., Matacz mos./ż., mataczka ż., mataczenie n., Mataczyńska ż., Mataczyński mos., zamataczenie n.

 czas. mataczyć ndk., zamataczyć dk.

 przym. matacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blagierka, blagierstwo, cygaństwo, dwulicowość, kanciarstwo, kłamstwo, krętactwo, kuglarstwo, łgarstwo, mistyfikacja, mistyfikatorstwo, nieszczerość, nieuczciwość, obłuda, oszukaństwo, oszustwo, szacherka, szachrajstwo, szalbierstwo, szarlataneria, szarlataństwo, zakłamanie; rzad. krętanina

Wiktionary


matacz

człowiek, który postępuje nieuczciwie, kłamie, używa podstępu; krętacz; oszust; kombinator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. osoba, która mataczy, czyli działa nieuczciwie, kręci, oszukuje lub próbuje coś ukryć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ufaj mu, to stary matacz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matactwo n.

 czas. mataczyć ndk.

 przym. matacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombinator, krętacz, oszust

Wiktionary


mataczka

→ matacz


SJP.pl

Patrz:

matacz

mataczyć

kłamać, oszukiwać, postępować nieuczciwie; kręcić, krętaczyć, szachrować, machlować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zamataczyć)

 (1.1) oszukiwać, umyślnie wprowadzać w błąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matactwo n., matackość ż., matacz m., mataczenie n., mataczka ż., zamataczenie n.

 czas. zamataczyć dk.

 przym. matacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kłamać.

Wiktionary


mataczyński

nazwisko


SJP.pl


matador

1. główny uczestnik korridy, zadający bykowi zabójczy cios szpadą; espada, toreador (torreador), torero (torrero);
2. potocznie: najwyżej postawiona osoba w danej grupie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. główny uczestnik korridy, toreador zadający bykowi ostatni cios szpadą;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) jedna z odmian gry w domino

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) bot. roln. odmiana szpinaku

Wiktionary

Matador (z hiszp. zadający śmierć) – główny uczestnik korridy, którego zadaniem jest zabicie byka za pomocą szpady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matador najpierw walczy z bykiem, drażniąc go muletą i robiąc uniki, a na końcu zadaje bykowi śmiertelny cios szpadą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtadɔr, AS: matador

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. matadorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) espada

Wiktionary


matadorka

→ matador; toreadorka, torreadorka


SJP.pl


matamata

słodkowodny żółw z rodziny żółwi wężoszyjnych, o ciemno ubarwionym ciele


SJP.pl

Matamata ("Chelus fimbriata") – gatunek żółwia bokoszyjnego z rodziny matamatowatych (Chelidae).

Wikipedia


matambre

argentyńska potrawa narodowa przyrządzana z kawałków mięsa nadziewanych szpinakiem, ugotowanymi jajami, marchwią, cebulą i pietruszką


SJP.pl


matamor

człowiek zarozumiały; matamore


SJP.pl


matamore

człowiek zarozumiały; matamor


SJP.pl


matamorski

rzadko: dotyczący matamora - osoby zarozumiałej; pyszałkowaty, bufoniasty, megalomański


SJP.pl


matanina

dawniej: gmatwanina;
1. kłąb splątanych nici; plątanina;
2. chaos, zamęt


SJP.pl


matarnia

dzielnica Gdańska


SJP.pl

Matarnia (dawniej "Maternia" lub "Materna", kaszb. "Matarniô", niem. "Mattern") – dzielnica administracyjna Gdańska, położona w zachodniej części miasta.

Wieś Opactwa Cystersów w Oliwie w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

Wikipedia


matatiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po tym incydencie Matatiasz wraz z synami zbiegł w góry (…)

Wiktionary


matać

dawniej:
1. nawijać na coś, zwijać w motek; motać;
2. postępować nieuczciwie, oszukiwać; mataczyć


SJP.pl


matcha

[czytaj: macza] japońska zielona herbata w postaci sproszkowanych liści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. specjalny rodzaj sproszkowanej zielonej herbaty;

Wiktionary

Matcha (jap. 抹茶 matcha) – japońska, sproszkowana zielona herbata, używana w ceremonii picia herbaty cha-no-yu (dosł. „gorąca woda na herbatę”) oraz jako dodatek do potraw, np. makaronu soba, ciastek, lodów.

Wikipedia


matchball

[czytaj: meczbol] w tenisie i siatkówce: zagranie piłką umożliwiające wygranie meczu; meczbol, piłka meczowa


SJP.pl


matchbox

[czytaj: meczboks lub maczboks] marka miniaturek samochodów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Matchbox – brytyjski zespół muzyczny
  • Matchbox – program komputerowy – menedżer okien
  • Matchbox – marka zabawek, m.in. miniaturowych modeli samochodów
  • Matchbox Twenty

Wikipedia


matchować

[czytaj: maczować lub meczować] środowiskowo: dopasowywać


SJP.pl


matczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Matczak − polska psycholog
  • Filip Matczak – polski koszykarz
  • Kazimierz Matczak – polski rugbista
  • Marcin Matczak – polski prawnik
  • Mata, wł. Michał Matczak – polski raper
  • Mychajło Matczak – ukraiński działacz społeczny, polityk, publicysta i wydawca
  • Mateusz Matczak – polski pływak
  • Sławomir Matczak – polski dziennikarz telewizyjny
  • Wojciech Matczak – polski hokeista

Wikipedia


matczek

nazwisko


SJP.pl


matczuk

nazwisko


SJP.pl


matczyność

→ matczyny


SJP.pl

Patrz:

matczyny

matczyny

→ matka; matkowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. dotyczący matki, należący do matki, właściwy matce, charakteryzujący matkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maṭˈt͡ʃɨ̃nɨ, AS: maṭčỹny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż., mateńka ż., mateczka ż., matuchna ż., matula ż., matczysko n., matuś ż., matusia ż., macocha ż., matkowanie n., matecznik m., macierz ż., macierzyństwo n.

 czas. matczyć ndk., matkować ndk.

 przym. matczyn, mateczny, macierzyński, macierzysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. podn. matczyn; maminy, mamusiny

Wiktionary


matczysko

ekspresywnie: matka; mamucha


SJP.pl


matczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) majątek przypadający po matce; spadek po matce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) macierzyzna

Wiktionary


mate

herba mate, yerba mate;
1. krzew lub niewielkie drzewo z rodziny ostrokrzewowatych; ostrokrzew paragwajski;
2. napój z wysuszonych i sproszkowanych liści tej rośliny, zawierający kofeinę; herbata paragwajska, yerba, mate


SJP.pl

Ma

Wikipedia


matecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dariusz Matecki (ur. 1989) – polski polityk
  • Feliks Matecki (ur. 2008) – polski aktor dziecięcy oraz muzyk
  • Jacek Matecki (1963–2021) – polski pisarz, scenarzysta, podróżnik i fotografik
  • Jan Matecki (1897–?) – porucznik pilot Wojska Polskiego
  • Józef Matecki (1776–1819) – polski drukarz, księgarz, prezydent Krakowa
  • Józef Matecki (1896–1969) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
  • Lesław Matecki (ur. 1955) – polski gitarzysta, kompozytor, aranżer i muzyk sesyjny
  • Łukasz Matecki (ur. 1972) – polski aktor teatralny i filmowy
  • Przemysław Matecki (ur. 1976) – polski malarz współczesny
  • Teodor Teofil Matecki (1810–1886) – polski lekarz, działacz społeczny
  • Władysław Matecki (1895–1941) – polski lekarz neurolog, psychiatra, psychoanalityk
  • Wojciech Matecki (ur. 1941) – polski polityk

Wikipedia


mateczka

pieszczotliwie o matce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: matka

Wiktionary

Mateczka ( ‏מאַמעלע‎ "Mamele") – polski film fabularny z 1938 roku w języku jidysz, oparty na komedii Majera Schwarza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtɛt͡ʃka, AS: matečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mama ż., matka ż.

 przym. matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. maciczka

Wiktionary


mateczkowy

przymiotnik od: mateczka


SJP.pl


matecznik

trudno dostępne miejsce w przepastnych lasach, puszczach, gdzie zwierzyna leśna ma swoje legowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. niedostępne dla człowieka miejsce w naturze będące miejscem schronienia dzikich zwierząt

 (1.2) roln. poletko doświadczalne

 (1.3) pszcz. pociągnięta lub rozbudowana przez pszczoły robotnice komórka w gnieździe pszczelim, z której wygryza się pszczela matka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matczyny

 rzecz. matka ż.

Wiktionary


matecznikowy

→ matecznik


SJP.pl

Patrz:

matecznik

mateczny

przeznaczony do rozmnażania lub rozrodu


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mateina

kofeina znajdująca się w liściach ostrokrzewu paragwajskiego, występująca w yerba mate


SJP.pl


mateista

potocznie: osoba pijąca i lubiąca yerba mate


SJP.pl


mateja

nazwisko


SJP.pl


matejczuk

nazwisko


SJP.pl


matejczyk

nazwisko


SJP.pl


matejek

nazwisko


SJP.pl


matejko

Jan Matejko (1838-93), malarz polski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Matejko – polski socjolog
  • Jan Matejko − polski malarz
  • Stefan Witold Matejko – polski malarz i projektant witraży
  • Theo Matejko − austriacki rysownik

Wikipedia


matejkowa

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matejki lub z nim związany


SJP.pl


matejkowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matejki lub z nim związany


SJP.pl


matejkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matejki lub z nim związany


SJP.pl


matejuk

nazwisko


SJP.pl


matek

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: matka

Wiktionary

Matek, Matek BNS właściwie Mateusz Pospieszyński (ur. 1988 w Szczecinie) – polski producent muzyczny. Członek formacji Projekt Nasłuch. Współtworzy także duet wraz z raperem Bonsonem. Matek współpracował ponadto m.in. z takimi wykonawcami jak: Dyspensa, Planet ANM, JodSen, Małaz, Tymi & Roka oraz Bogu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyniku wojny wiele matek z dziećmi zostało bez dachu nad głową.

Wiktionary


matela

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Matela – gaun wikas samiti w Nepalu w strefie Seti w dystrykcie Bajhang
  • Matela – gaun wikas samiti w Nepalu w strefie Bheri w dystrykcie Surkhet
  • Matela – parafia (freguesia) w gminie Penalva do Castelo, w Portugalii
  • Leszek Matela – polski publicysta, tłumacz, podróżnik
  • Piotr Matela – polski trener siatkarski

Wikipedia


matelot

1. żywy taniec marynarski obrazujący pracę marynarzy na statku, wykonywany solo lub zespołowo;
2. okręt w szyku bojowym, określany ze względu na jego położenie w stosunku do innego okrętu (np. matelot lewy, przedni)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Matelot – żywiołowy taniec marynarski
  • Matelot – polska grupa folk-rockowa

Wikipedia


matelote

[czytaj: matLOT]
1. sos rybny z dodatkiem cebuli i wina;
2. potrawa rybna z tym sosem


SJP.pl


matelski

nazwisko


SJP.pl


matem.

skrót od: matematyczny; mat.


SJP.pl


matema

w gwarze uczniowskiej: matematyka; matma, mata


SJP.pl


matematyczka

1. nauczycielka matematyki w szkole;
2. kobieta studiująca matematykę, uzdolniona w dziedzinie matematyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. specjalistka w zakresie matematyki

 (1.2) pot. eduk. nauczycielka matematyki w szkole

 (1.3) pot. studentka albo absolwentka wydziału matematycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wychowawczynią mojej klasy była matematyczka, także o imieniu Alina, która pod wieloma względami była dokładnym przeciwieństwem łacinniczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż.

:: fm. matematyk mos.

 przym. matematyczny

 przysł. matematycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matematyk

 (1.2) nauczycielka matematyki

Wiktionary


matematycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dotyczący matematyki; pod względem matematyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matma ż., matematyczka ż., matematyka ż., matematyk m.

 przym. matematyczny

Wiktionary


matematyczny

związany z matematyką


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z matematyką (nauką)

 (1.2) oparty na obliczeniach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor słynie ze swoich książek matematycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: matẽmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż., matematyk m., matematyczka ż., matematyzacja ż., matematyzowanie n., matma ż.

 czas. matematyzować

 przysł. matematycznie

Wiktionary


matematyk


1. nauka o liczbach, figurach i stosunkach przestrzennych, posługująca się metodą dedukcyjną
2. pot. lekcja w szkole, której przedmiotem jest ta nauka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się zawodowo matematyką;

Wiktionary

Matematyk ( mathēmaticus, ze μαθηματικός, "mathēmatikós" – matematyczny) – osoba ze znaczącą wiedzą o matematyce, szczególnie używająca jej do pracy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wujek jest matematykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛ̃ˈmatɨk, AS: matẽmatyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż.

:: fż. matematyczka ż.

 przym. matematyczny

 przysł. matematycznie

Wiktionary


matematyka


1. nauka o liczbach, figurach i stosunkach przestrzennych, posługująca się metodą dedukcyjną
2. pot. lekcja w szkole, której przedmiotem jest ta nauka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

 (1.2) eduk. lekcja, wykład lub inne zajęcia z matematyki (1.1)

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) D., B. lp. od: matematyk

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mówi się, że matematyka jest królową nauk.

 (1.2) Rano mamy w szkole dwie matematyki i WF.

 (2.1) Z matematyki leżysz na obu łopatkach, język angielski zawaliłaś, chemia i fizyka stanowią dwie twoje achillesowe pięty, że tak powiem. Interesuje mnie, co zamierzasz przedsięwziąć, by wykaraskać się z tego gipsu.

 (2.1) Skończyliśmy dziś dwie godziny wcześniej, bo nie było matematyka i historyczki.

 (2.1) Spotkałem w teatrze naszego matematyka z żoną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛ̃ˈmatɨka, AS: matẽmatyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyk m., matematyczka ż., matma ż., mata ż., matema ż., matematyczność ż.

 przym. matematyczny

 przysł. matematycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. królowa nauk

 (1.2) pot. matma, mata, matema, slang. majma, majza

Wiktionary


matematyzacja

ujmowanie czegoś metodami matematycznymi, wprowadzanie do innych nauk pojęć i metod matematycznych


SJP.pl

Matematyzacja – porządkowanie rzeczywistości za pomocą środków matematycznych, jedna z aktywności matematycznych.

Wikipedia


mateolog

dawniej: gaduła


SJP.pl


mateologia

dawniej: niedorzeczne gadulstwo


SJP.pl


matera

nazwisko


SJP.pl

Matera – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Basilicata, w prowincji Matera. Według danych z 31 grudnia 2016 gminę zamieszkiwało 60 351 osób. Historyczna część miasta, zwana "Sassi", obejmuje unikatowe domostwa drążone w skale, jedynie z fasadami murowanymi. W 1993 roku Materę wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Matera była Europejską Stolicą Kultury 2019. W mieście znajduje się ośrodek Włoskiej Agencji Kosmicznej (ASI).

Wikipedia


materac

rodzaj poduszki z płótna, gumy itp. wypełnionej włosiem, trawą, powietrzem, służącej jako element łóżka lub jako samodzielny sprzęt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

 (1.2) wojsk. archit. element konstrukcyjny fortyfikacji, który zabezpiecza stropy, ściany lub fundamenty przed działaniem pocisków i bomb lotniczych

Wiktionary

Materac (wł. "materasso") – podkład miękki, a jednocześnie sprężysty, podnoszący komfort snu w łóżku. Może być wypełniony sprężonym powietrzem (materac turystyczny) lub wodą (łóżko wodne). Najczęściej jest uszyty z grubej tkaniny, często pikowanej np. wełną lub owatą i wypełniony np. mikrogąbką, matą kokosową, lateksem, dawniej trawą morską, słomą, sianem (siennik) i podobnymi wypełniaczami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobrze dobrany materac poprawia komfort wypoczynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛrat͡s, AS: materac

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. materacyk m.

 przym. materacowy

Wiktionary


materacowany

dawniej: wykładany, wyściełany materacami


SJP.pl


materacować

dawniej: wykładać, wyściełać materacami


SJP.pl


materacowy

przymiotnik od: materac


SJP.pl


materacyk

zdrobnienie od: materac


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały materac

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Położna poradziła nam, żebyśmy kupili materacyk gryczano-kokosowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛˈrat͡sɨk, AS: materacyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materac

Wiktionary


materek

nazwisko


SJP.pl


materia

1. wszystkie obiekty fizyczne wytwarzające pola grawitacyjne i podlegające tym polom
2. filoz. w metafizyce: rodzaj bytu jedynie istniejącego lub jednego z istniejących


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

 (1.2) filoz. byt rozciągły w przestrzeni i czasie;

 (1.3) daw. tkanina, materiał

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • materia w fizyce
  • materia w filozofii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtɛrʲja, AS: materʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antymateria ż., materiał mrz., materiałówka ż., materializm m., materialista m., materialistka ż., materializowanie n.

 czas. materializować

 przym. materialny, materiałowy, materialistyczny

 przysł. materialnie, materiałowo, materialistycznie

Wiktionary


materialik

zdrobnienie od: materiał


SJP.pl


materialista

człowiek oceniający wszystko z punktu widzenia własnych korzyści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) filoz. wyznawca, zwolennik materializmu

 (1.2) pot. człowiek kierujący się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjaˈlʲista, AS: materʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materiał m., materializm m., materia ż.

:: fż. materialistka ż.

 przym. materialistyczny, materialny

 przysł. materialistycznie

Wiktionary


materialistka

→ materialista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. zwolenniczka materializmu w filozofii

 (1.2) kobieta kierująca się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

Wiktionary

Patrz:

materialista

Przykłady

 (1.1) Wielokrotnie zaznacza, że Świrszczyńska była agnostyczką i materialistką, a nawet że „wzmianek o chodzeniu do kościoła u niej nie upatrzysz” (…).

 (1.1) Przecież ja jestem materialistką, a materializm wyklucza Boga.

 (1.2) (…) nie zarabiam za dobrze, dlatego właśnie chcę wykluczyć czy dana panna jest materialistką, bo nie wyobrażam sobie aby całą swoją kasę wydawać na dziewczynę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjaˈlʲistka, AS: materʹi ̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. materialista.

Wiktionary


materialistycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) filoz. w sposób zgodny z filozofią materializmu

 (1.2) w sposób przyziemny, nastawiony na dobra materialne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor wyjaśniał zjawiska materialistycznie, bez odwoływania się do duchowości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materializm mrz., materialista mos., materia ż.

 przym. materialny

Wiktionary


materialistyczny

1. związany z materializmem - kierunkiem filozoficznym
2. kierujący się pragnieniem zdobycia korzyści materialnych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z materializmem

 (1.2) charakteryzujący się materializmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antymateria ż., materiał mrz., materia ż., materializm m., materialista m., materialistka ż.

 przym. materialny

Wiktionary


materializm

pogląd filozoficzny, według którego tylko rzeczy materialne są prawdziwe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kierowanie się w życiu względami materialnymi

 (1.2) filoz. kierunek filozoficzny głoszący, że materia jest jedynym istniejącym bytem

Wiktionary

Materializm – pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko materia. Pojęcie "materializm" jest często stosowane zamiennie z nowszym określeniem fizykalizm, które jednak uwzględnia nowsze odkrycia w fizyce. Jednym z odmiennych poglądów od materializmu jest idealizm ontologiczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Innym niebezpieczeństwem, które podobnie jak zbyt radykalna emancypacja kobiet, ale w szerszym jeszcze stopniu, zagraża rodzinie, jest zdaniem publicystów pism rodzinnych materializm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲˈjalʲism̥, AS: materʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antymateria ż., materialista m., materialistka ż., materiał m., materia ż., materiałówka ż.

 przym. materialistyczny, materialny, materiałowy

 przysł. materialistycznie, materialnie, materiałowo

Wiktionary


materializować

1. nadawać czemuś materialną formę; urzeczywistniać;
2. materializować się - przybierać formę materialną; urzeczywistniać się


SJP.pl


materialnie

przysłówek

 (1.1) w sposób dotyczący materii

 (1.2) w sposób dotyczący dóbr materialnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materia ż., materializm mrz.

 czas. materializować ndk.

 przym. materialny

Wiktionary


materialnoprawny

dotyczący prawa materialnego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od prawo materialne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjalnɔˈpravnɨ, AS: materʹi ̯alnopravny

Wiktionary


materialny

1. istniejący fizycznie; namacalny;
2. odnoszący się do dóbr ekonomicznych; majątkowy;
3. dotyczący treści, a nie formy;
4. przestarzałe: zrobiony z tkaniny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący materii, związany z pojęciem materii

 (1.2) związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

 (1.3) praw. dotyczący samej istoty czegoś (nie treści i formy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Życie każdego z nas jest snem jego uwagi, sterującej materialnym ciałem i niepodzielnie skupionej na treści trójwymiarowego widowiska, w którym ciało to bierze udział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲˈjalnɨ, AS: materʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antymateria ż., materia ż., materiał m., materializm m., materialista m., materialistka ż., materialność ż., materializowanie n., zmaterializowanie n.

 czas. materializować ndk., zmaterializować dk.

 przym. materiałowy, materialistyczny

 przysł. materialnie, materialistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizyczny

Wiktionary


materiał

1. to, z czego są wytwarzane lub składają się przedmioty; surowiec; tworzywo; budulec;
2. tkanina, dzianina; produkt tkania;
3. zbiór danych, dokumentów, notatek itp. będący podstawą dalszych opracowań, badań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) to, z czego są wytwarzane przedmioty

 (1.2) zbiór wiadomości z jakiegoś zakresu, na jakiś temat

 (1.3) to, z czego się szyje m.in. ubrania; tkanina, dzianina

 (1.4) przen. ktoś, kto się do czegoś nadaje

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azotek galu jest piekielnie wytrzymałym materiałem — topi się w temperaturze kilku tysięcy stopni i ciśnieniu kilkanaście tysięcy razy większym od atmosferycznego.

 (1.1) Papier jest materiałem łatwopalnym.

 (1.1) Wełna jest materiałem uzyskiwanym z owczej sierści.

 (1.2) Studenci mają dużo materiału do opanowania przed egzaminem.

 (1.3) Kupiłam pięć metrów ślicznego materiału w drobną kratkę, ale jeszcze nie wiem, co z tego uszyję.

 (1.4) Jacek to dobry materiał na męża: tak dobrze gotuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛrʲjaw, AS: materʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materia ż., materialista mos., materialistka ż., materializm mrz., materiałówka ż.

 przym. materiałowy, materialny, materialistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) substancja, surowiec, tworzywo, budulec, półprodukt, półfabrykat

 (1.3) tkanina; gw. Górny Śląsk sztof

Wiktionary


materiałochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. ilość zużytych surowców, materiałów podstawowych i pomocniczych oraz energii przypadająca na określoną jednostkę produkcji;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjawɔˈxwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: materʹi ̯au̯oχu̯õ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. materiałochłonny

Wiktionary


materiałochłonny

wymagający zużycia znacznej ilości materiału, tworzywa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wymagający zużycia znacznej ilości materiałów na określoną jednostkę produkcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto, na przykład, liczy koszty wynikające z materiałochłonnej i energochłonnej produkcji?

 (1.1) Dzisiaj płacimy w dziedzinie ekologii cenę za lata inwestowania w zacofane technologie, za złą strukturę gospodarki, za energochłonną produkcję, za produkcję dla produkcji, za materiałochłonne wyroby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatɛrʲjawɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: materʹi ̯au̯oχu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materiałochłonność

Wiktionary


materiałooszczędny

wymagający zużycia niewielkiej ilości materiału, tworzywa


SJP.pl


materiałowiec

potocznie: osoba zajmująca się zaopatrywaniem przedsiębiorstwa w materiały potrzebne do produkcji


SJP.pl


materiałowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący materiału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materiał mrz., materializm mrz., materia ż.

 przym. materialny

Wiktionary


materiałoznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o materiałach


SJP.pl


materiałoznawczy

związany z nauką, wiedzą o właściwościach materiałów


SJP.pl


materiałoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o materiałach


SJP.pl


materiałoznawstwo

nauka, wiedza o właściwościach materiałów


SJP.pl

Materiałoznawstwo – dziedzina wiedzy technicznej (inżynierskiej), zajmująca się opisem materiałów.

W zależności od dziedziny materiałoznawstwo kiedyś dzielono na:

Wyodrębnione jest ponadto między innymi:

Wikipedia


materiały

1. to, z czego są wytwarzane lub składają się przedmioty; surowiec; tworzywo; budulec;
2. tkanina, dzianina; produkt tkania;
3. zbiór danych, dokumentów, notatek itp. będący podstawą dalszych opracowań, badań


SJP.pl


materiałówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ewidencja materiałów, systematyczne prowadzenia dokumentacji przychodów, rozchodów i stanów końcowych materiałów wykorzystywanych w działalności gospodarczej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materiał mrz., materializm mrz., materia ż.

Wiktionary


materio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: materia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛrʲjɔ, AS: materʹi ̯o

Wiktionary


materja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. materia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. materjalny

Wiktionary


materjalny

przymiotnik

 (1.1) daw. materialny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo jeśli w dziedzinie kultury duchowej piętrzą się one olbrzymio, to przeciwnie w dziale kultury materjalnej zbiory są wręcz słabe, niedokładne, dorywczo i niejednolicie zestawione.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. materja ż.

Wiktionary


materka

nazwisko


SJP.pl


materna

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Friedrich Materna (1885–1946) – generał piechoty Wehrmachtu podczas II wojny światowej
  • Jerzy Materna (ur. 1956) – polski polityk. Poseł na Sejm V, VI, VII, VIII i IX kadencji, w latach 2015–2018 sekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
  • Konrad Materna (ur. 1962) – polski pieśniarz i kontestator lat 80., reżyser i lalkarz, poeta, scenarzysta, kompozytor i aranżer, pedagog
  • Krzysztof Materna (ur. 1948) – polski konferansjer, satyryk, aktor, reżyser i producent telewizyjny
  • Materna (imię)
  • Materna (herb szlachecki)

Wikipedia


maternik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. macica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. matka

Wiktionary


matero

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kubek do yerba mate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mate n.

Wiktionary


materski

nazwisko


SJP.pl


materyja

wykrzyknik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o rety

Wiktionary


materyjka

dawne zdrobnienie od: materia


SJP.pl


mateusiak

nazwisko


SJP.pl


mateusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Zobacz też: Nagroda Muzyczna Programu Trzeciego – „Mateusz”.

– imię męskie pochodzenia biblijnego, wywodzące się od ‏מַתִּתְיָהוּ‎, imienia "Matanjah", "Matisyahu" oznaczającego „dar Boga”, „dar Jahwe”. W dawnych źródłach polskich występowało jako: "Mathaeus", "Matyjasz", "Matitiasz", "Matyja", "Matys(z)", "Matoz", "Matusz". Do XVI wieku imiona Maciej i Mateusz nie były w języku polskim rozróżniane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mateusz lubi pić kakao.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɛwuʃ, AS: mateu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mateuszowa ż., Mateuszówna ż., Mateuszostwo lm m., Mateuszkowa ż., Mateuszkówna ż., Maciej m., Mateuszew m., Mateuszewo n., Mateuszowo n.

:: zdrobn. Mateuszek, Mati m.

:: skr. Mt

 przym. Mateuszowy, Mateuszkowy

Wiktionary


mateuszczyk

nazwisko


SJP.pl


mateuszek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Mateusz (imię męskie)


SJP.pl

Mateuszek ( Matheussek) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


mateuszostwo

Mateusz z małżonką; Mateuszowie


SJP.pl


mateuszowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) żona Mateusza

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: Mateuszowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mateusz mos.

 przym. Mateuszowy

Wiktionary


mateuszowie

imię męskie


SJP.pl


mateuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mateusza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Mateusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Mateuszowym domem rosną rosochate orzechy.

 (1.1) Mateuszowa perykopa o chodzeniu po morzu jest zakorzeniona w Starym Testamencie.

 (1.1) Sąsiadował z Mateuszową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

 (1.1) Mateuszowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mateusz mos., Mateuszek mos., Mates mos., Mateuszowa ż.

Wiktionary


mateńka

pieszczotliwie o matce; matulka, matuńcia, mateczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. matka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zasmucaj twojej mateńki.

 (1.1) Toć wiem! Toć mi nieraz o tych Krasnoludkach mateńka mówiła, że dobre są!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matka ż., matusia ż., matuś ż., matkowanie n.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzysty, matczyny, mateczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


matfiz

potocznie: klasa o profilu matematyczno-fizycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. uczn. profil klasy w szkole średniej, o rozszerzonej matematyce i fizyce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie było już miejsc na profilu ogólnym, więc poszłam na matfiz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatfʲis, AS: matfʹis

Wiktionary


matgeo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. uczn. profil klasy w szkole średniej, o rozszerzonej matematyce i geografii

Wiktionary


mathea

[czytaj: matea] nazwisko


SJP.pl


mather

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mather – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sacramento
  • Cotton Mather – amerykański teolog protestancki, historyk i pisarz
  • Graham Mather – brytyjski polityk i prawnik, poseł do Parlamentu Europejskiego
  • John C. Mather – amerykański astrofizyk
  • Florent Mather – francuski snowboardzista

Wikipedia


mathieu

[czytaj: maTJÖ albo maTJE] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mathieu Faivre – francuski alpejczyk
  • Mathieu Kassovitz – francuski aktor i reżyser
  • Mathieu Valbuena – francuski piłkarz
  • Mathieu Wojciechowski – polski koszykarz
  • inni
  • Pierre Emmanuel (właśc. Noël Jean Mathieu, zm. 1984) – francuski pisarz, dziennikarz, poeta
  • Jérémy Mathieu – francuski piłkarz
  • Mireille Mathieu – francuska piosenkarka
  • Paul-Henri Mathieu – francuski tenisista
  • Simonne Mathieu (zm. 1980) – francuska tenisistka
  • Mathieu (gmina)

Wikipedia


matias

młody śledź, lekko solony, bardzo tłusty i delikatny w smaku; maties


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) spoż. młody śledź łowiony przed pierwszym tarłem, charakteryzujący się tłustym i delikatnym w smaku mięsem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • António Matias (1963–2008) – portugalski judoka i trener judo
  • Barbara Matias (1943–2000) – polska koszykarka
  • Edmílson Matias (ur. 1974) – brazylijski piłkarz
  • Evelin Matias – portorykańska zapaśniczka i judoczka
  • Gonçalo Saraiva Matias (ur. 1979) – portugalski prawnik i polityk
  • Marisa Matias (ur. 1976) – portugalska socjolożka i polityczka
  • Rogério Matias (ur. 1974) – portugalski piłkarz
  • Vladimiros Matias (ur. 1991) – grecki zapaśnik

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) maties

Wiktionary


matiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. Maciej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatʲjaʃ, AS: matʹi ̯aš

Wiktionary


matiaszów

Matiaszów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Osiek. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Matiaszów, po jej zniesieniu w gromadzie Tursko Wielkie. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


matiaszówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Matiaszówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Tuczna

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tuczna. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 154 mieszkańców.

Wikipedia


maties

młody śledź, lekko solony, bardzo tłusty i delikatny w smaku; matias


SJP.pl


matinka

staroświecki poranny strój kobiecy


SJP.pl


matiola

gatunek rośliny z rodziny astrowatych


SJP.pl


matisse

[czytaj: maTIS] nazwisko francuskie, m.in. Henri Matisse (1869-1954) - francuski malarz i grafik


SJP.pl


matiz

1. model samochodu marki Daewoo;
2. model samochodu marki FSO;
3. model samochodu marki Chevrolet


SJP.pl


matka

1. kobieta lub samica mająca potomstwo
2. siostra zakonna
3. w grach zespołowych: najważniejszy gracz
4. drugi człon pewnych zestawień słownych
5. pot., poufale o żonie, kobiecie
6. roślina przeznaczona na rozsadę
7. np. u mrówek: królowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzic płci żeńskiej;

 (1.2) zool. samica mająca potomstwo

 (1.3) ent. u niektórych owadów: samica zdolna do rozrodu

 (1.4) rel. zakonnica, przełożona klasztoru

 (1.5) bot. roślina przeznaczona na rozsadę

 (1.6) sport. osoba stojąca po zewnętrznej stronie boiska podczas gry w dwa ognie

 (1.7) mała mata

 (1.8) daw. gwara. więz. gąsior z alkoholem

 (1.9) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tereny górskie babcia

 (1.10) gw-pl|Śląsk Cieszyński. macica

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszej niedzieli po tym wypadku pomyślałam, że prędzej czy później odkryto by u mnie pierścień, będąc więc w kościele udałam, że znalazłam go pod nogami, i pokazałam mojej matce, która orzekła, że jest to bez wątpienia kawałek szkła, oprawny w tombak; zaleciła mi jednak, abym go schowała do kieszeni.

 (1.2) Wysyłali łodzie z marynarzami, żeby w Atlantyku łapać w sieci delfiny wraz z orkami, w tym młode osobniki wciąż odżywiające się mlekiem matki.

 (1.4) Na wiosnę matka generalna kazała wymalować altanę w klasztornym ogrodzie.

 (1.7) Przygotować stanowisko do pracy, rozłożyć bambusową matkę, a na nią położyć pojedynczy arkusz wodorostów nori.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatka, AS: matka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., macierz ż., matula ż., mateńka ż., mateczka ż., matuchna ż., matczysko n., matuś ż., matusia ż., macocha ż., matkowanie n., matecznik m.

 czas. matczyć ndk., matkować ndk.

 przym. matczyn, matczyny, mateczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. mać, macierz; przest. gwara. matula; przest. podn. rodzicielka; pot. mama; zdrobn. mamcia, mamusia, mamunia, mamuśka, mateńka, mateczka, matuchna, matczysko, matuś, matusia, staruszka; obraź. stara; slang. starsza; reg. śl. macierz

 (1.3) królowa

 (1.4) przełożona

 (1.8) matka drutu → gąsior wódki

 (1.10) reg. śl. maternik

Wiktionary


matkobójca

zabójca własnej matki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. zabójca własnej matki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest opinia biegłych ws. matkobójcy z Głogowa. "Był niepoczytalny".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matkobójstwo n.

:: fż. matkobójczyni ż.

 przym. matkobójczy

Wiktionary


matkobójczy

związany z zabiciem własnej matki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący matkobójcy lub matkobójstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matkobójca mos., matkobójczyni ż., matkobójstwo n.

Wiktionary


matkobójczyni

zabójczyni własnej matki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krym. ta, która zabiła swoją matkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matkobójstwo n.

:: fm. matkobójca m.

 przym. matkobójczy

Wiktionary


matkobójstwo

zabicie własnej matki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zabójstwo własnej matki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matkobójca mos., matkobójczyni ż.

 przym. matkobójczy

Wiktionary


matkojebca

wulgarnie: wyzwisko kierowane do mężczyzn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

 (1.2) wulg. rzad. mężczyzna utrzymujący kontakty seksualne z własną matką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miałeś, matkojebco, pilnować pieniędzy!

 (1.2) Dopiero po ślubie zorientowałam się, że to matkojebca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatkɔˈjɛpt͡sa, AS: matkoi ̯epca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matkojeb

Wiktionary


matkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|matkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matuchna ż., mateńka ż., niematkowanie n., matka ż.

 czas. matkować ndk.

 przym. matczyny

Wiktionary


matkować

1. pełnić funkcję matki, zastępować komuś matkę;
2. opiekować się kimś, troskliwie nadzorować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) zastępować komuś matkę lub opiekować się kimś jak matka

 (1.2) mieć nad czymś pieczę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: matˈkɔvat͡ɕ, AS: matkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż., matuchna ż., mateńka ż., matusia ż., matuś ż., matkowanie n.

 przym. matczyny

Wiktionary


matkowski

nazwisko


SJP.pl

Osoby o nazwisku Matkowski:

Wikipedia


matkowy

→ matka; matczyny


SJP.pl


matla

nazwisko


SJP.pl


matlak

nazwisko


SJP.pl

Matlak – rzeka, prawy dopływ Wissy o długości 18,7 km.

Płynie w województwie podlaskim na terenie gmin: Stawiski, Przytuły i Radziłów.

Wikipedia


matlakiewicz

nazwisko


SJP.pl


matles

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. kartonowe opakowanie na jajka, wytłaczanka

Wiktionary


matlockit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z grupy halogenków;

Wiktionary

Matlockit – rzadki minerał z grupy halogenków. Jego nazwa pochodzi od miasta Matlock, gdzie został po raz pierwszy odkryty. Towarzyszą mu najczęściej phosgenit, diaboleit, galena oraz anglezyt.

Wikipedia


matma

w gwarze uczniowskiej: matematyka; mata, matema


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. uczn. przedmiot matematyki

 (1.2) pot. uczn. lekcja matematyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostałam pałę z matmy.

 (1.2) Dzisiaj nie mieliśmy matmy, bo profesor jest chory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatma, AS: matma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matematyka ż., matematyk m., matematyczka ż., matematyzacja ż., matematyzowanie n.

 czas. matematyzować

 przym. matematyczny

 przysł. matematycznie

Wiktionary

Synonimy:

matematyka

Wiktionary


matnia

1. workowata część niektórych sieci rybackich;
2. sidła;
3. przenośnie: sytuacja bez wyjścia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ryb. wybrzuszona część sieci rybackiej, gromadząca połów

 (1.2) łow. sidła, pułapka

 (1.3) przen. sytuacja bez wyjścia

 (1.4) daw. główne skupisko czegoś

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W matni roiło się od pstrągów.

 (1.2) Myśliwi założyli matnię na niedźwiedzia.

 (1.3) Wpadłem w matnię, musisz mnie ratować.

 (1.3) Chory szamoce się w matni swojego obłędu.

 (1.4) Osada powoli stawała się matnią wszelkich rzezimieszków i rabusiów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatʲɲa, AS: matʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) potrzask, impas

Wiktionary


mato

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: mata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatɔ, AS: mato

Wiktionary


matoga

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lud. straszydło, upiór

Wiktionary


matoleina

lakier otrzymywany przez rozpuszczenie żywicy damara w terpentynie, stosowany w fotografii do pokrywania gładkiej powierzchni negatywu w celu nadania jej szorstkości, co umożliwia retusz ołówkowy


SJP.pl


matolica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta mało inteligentna; bałwanica, tumanica

Wiktionary


matolstwo

potocznie:
1. bycie matołem;
2. zbiór, gromada matołów


SJP.pl


matowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|matować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niematowanie n.

 czas. matowieć, matować ndk.

 przym. matowy

Wiktionary


matować

1. pozbawiać połysku powierzchnię przedmiotów środkami chemicznymi
2. w szachach: dawać mata


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmatować)

 (1.1) książk. czynić coś matowym, powodować, że coś traci połysk, pozbawiać przeźroczystości

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamatować, zmatować)

 (2.1) sport. szach. dawać mata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baza pod cienie do powiek matuje i wygładza skórę, absorbuje sebum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matowanie n., matowienie n., mat m., matowość ż., matówka ż.

 przym. matowy

 czas. matowieć ndk., zmatowić dk.

Wiktionary


matowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|matowieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. matowieć, matować

 przym. matowy

 rzecz. matówka ż.

Wiktionary


matowieć

tracić połysk, przezroczystość, gładkość


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) stawać się matowym, tracić połysk lub przezroczystość

 (1.2) przen. o głosie: tracić dźwięczność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matowienie n., matowanie n., mat m., matowość ż.

 przym. matowy

 czas. matować, matowić ndk., zmatowić dk.

Wiktionary


matowić

czynić matowym


SJP.pl


matowobiały

biały bez połysku


SJP.pl


matowoczarny

czarny bez połysku


SJP.pl


matowoczerwony

czerwony bez połysku


SJP.pl


matowojedwabisty

jedwabisty bez połysku


SJP.pl


matowoniebieski

niebieski bez połysku


SJP.pl


matoworóżowy

różowy bez połysku


SJP.pl


matowoszary

szary bez połysku


SJP.pl


matowozielony

zielony bez połysku


SJP.pl


matowość

brak połysku


SJP.pl


matowożółty

żółty bez połysku


SJP.pl


matowy

1. mający słaby połysk lub nie mający połysku
2. nieprzezroczysty
3. przymiotnik od: mat
4. przenośne: bezdźwięczny, głuchy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bez połysku

 (1.2) świecący rozproszonym światłem

 (1.3) bezdźwięczny, przytłumiony

 (1.4) szach. związany z matem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trwało to kilka minut zaledwie i już Pereira zaskrobał dyskretnie w matową szybę w drzwiach łazienki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɔvɨ, AS: matovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mat m., matówka ż., matownica ż., matowość ż., matowienie n., matowanie n.

 czas. matować, matowieć, zmatowieć, zmatować

 przym. zmatowiony, zmatowiały

 przysł. matowo

Wiktionary


matoł

1. człowiek chory na matołectwo;
2. potocznie: człowiek głupi, tępy, ograniczony umysłowo, mało inteligentny; tępak, kretyn, idiota, głupek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mężczyzna mało inteligentny; głupiec, tuman

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grabaż to skończony matoł, on się skończył nim się zaczął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatɔw, AS: matou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matołek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tępak, gamoń, tuman, jełop, bałwan

Wiktionary


matołectwo

niedorozwój umysłowy ciężkiego stopnia powstały w wyniku wrodzonej niedoczynności tarczycy, spowodowanej jej brakiem lub niedorozwojem; kretynizm


SJP.pl


matołek

zdrobnienie od: matoł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekceważąco o kimś niemądrym, ograniczonym umysłowo

 (1.2) przest. zool. zwierzę z podrodziny pazurkowcowate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matoł m., matołectwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygłup, matoł, ćwok, głupek, kretyn, kretynek

 (1.2) pazurkowiec, pazurkowcowaty

Wiktionary


matołka

gatunek małpy szerokonosej z rodziny płaksowatych; uistiti białoucha


SJP.pl


matołkowaty

matołowaty, głupowaty, tumanowaty; potocznie:
1. niezbyt mądry, mało bystry, nierozgarnięty;
2. świadczący o czyjejś głupocie, np. matołowate spojrzenie


SJP.pl


matołowaty

matołkowaty, głupowaty, tumanowaty; potocznie:
1. niezbyt mądry, mało bystry, nierozgarnięty;
2. świadczący o czyjejś głupocie, np. matołkowate spojrzenie


SJP.pl


matra

1. pasmo górskie na Węgrzech;
2. miejscowość i gmina we Francji


SJP.pl

Matra (pełna nazwa: Mécanique Avion Traction) – francuskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w aeronautyce i produkcji broni, producent samochodów drogowych i wyścigowych, konstruktor Formuły 1. Od roku 1994 członek Lagardère Group, działa obecnie pod tą nazwą.

Wikipedia


matracki

nazwisko


SJP.pl


matraquage

[czytaj: matraKAŻ] reklama radiowo-telewizyjna, polegająca na natrętnym powtarzaniu piosenki, sloganu itp.


SJP.pl


matras

nazwisko


SJP.pl

Ma

Wikipedia


matraszek

nazwisko


SJP.pl


matres

bóstwo zbiorowe czczone w mitologii celtyckiej; boginie-matki; matronae


SJP.pl


matriarchalizm

dominująca rola kobiety, zwłaszcza matki, w rodzinie; matriarchat


SJP.pl


matriarchalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest matriarchalne; cecha tych, którzy są matriarchalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matriarchalny

 przysł. matriarchalnie

Wiktionary


matriarchalny

→ matriarchat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący matriarchatu

Wiktionary

Patrz:

matriarchat

Wymowa:

IPA: ˌmatrʲjarˈxalnɨ, AS: matrʹi ̯arχalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matriarchat m., matriarchalność ż.

Wiktionary


matriarchat

1. typ ustroju społecznego, w którym dominującą rolę odgrywa kobieta;
2. dominująca rola kobiety, zwłaszcza matki, w rodzinie; matriarchalizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

 (1.2) przen. dominacja kobiety w związku rodzinnym

Wiktionary

Matriarchat – hierarchiczny ustrój społeczny i polityczny, w którym władzę sprawują kobiety. Termin ten został wprowadzony przez Johanna Jakoba Bachofena w 1861 roku w jego dziele "Das Mutterrecht".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtrʲjarxat, AS: matrʹi ̯arχat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matriarchalny, matriarchiczny

 przysł. matriarchalnie, matriarchicznie

Wiktionary


matriarchini

kobieta pełniąca rolę przywódczą w społeczności lub rodzinie, szczególnie w systemie matriarchalnym


SJP.pl


matriks

łatwo topliwy stop, stosowany głównie w odlewnictwie; matrix


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • macierz w biologii
    • macierz pozakomórkowa
    • macierz mitochondrialna
    • macierz jądrowa
  • bezkomórkowy zrąb płytki nazębnej
  • spoiwo skalne typu matriks
  • matrix

Wikipedia


matriksowy

→ matriks (rzeczywistość wirtualna)


SJP.pl


matriksy

łatwo topliwy stop, stosowany głównie w odlewnictwie; matrix


SJP.pl


matrioszka

drewniana lala z namalowanym na niej rosyjskim strojem ludowym, w którą wstawione są identyczne, coraz to mniejsze lalki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rosyjska ludowa drewniana zabawka w formie kilku lalek wkładanych jedna w drugą;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtrʲjɔʃka, AS: matrʹi ̯oška

Wiktionary


matrix

łatwo topliwy stop, stosowany głównie w odlewnictwie; matriks


SJP.pl

Matrix – australijsko-amerykański film akcji science fiction, pierwszy z serii filmowej o tej samej nazwie, napisany i wyreżyserowany przez siostry Wachowskie (ówcześnie bracia Wachowscy). Kontynuacjami filmu są filmy "Matrix Reaktywacja" (2003) i "Matrix Rewolucje" (2003) oraz "Matrix Zmartwychwstania" (2021).

Wikipedia


matroid

obiekt stanowiący uogólnienie przestrzeni liniowej wraz z istniejącym w niej pojęciem niezależności liniowej


SJP.pl

Matroid – struktura stosowana w kombinatoryce. Pojęcie to zostało wprowadzone w 1935 roku przez angielskiego matematyka Hasslera Whitneya.

Formalna definicja matroidu jest następująca. Matroidem nazywamy parę formula_1 która musi spełniać następujące warunki:

Wikipedia


matrona

w starożytnym Rzymie: kobieta zamężna, szanowana ze względu na wysokie stanowisko społeczne i czystość obyczajów; dziś podniośle, często żartobliwie o kobiecie starszej, godnej szacunku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. w starożytnym Rzymie zamężna kobieta, matka, mająca wysoką pozycję społeczną i utrzymująca czystość obyczajów;

 (1.2) przest. książk. stateczna i dostojna starsza kobieta wzbudzająca szacunek

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pragnę widzieć ją oczyszczoną, taką jaką sobie wyobrażałem, dawną matronę rzymską pilnującą kolebki dziecięcia przy domowym ognisku, a nie szaloną niewiastę naszego wieku.

 (1.2) Panią i matronę poznać w niej było łatwo, która choć niewiastą, więc na pół wolną się czuła, zachowała powagę i wiarę w moc swoją.

Wiktionary


matronae

bóstwo zbiorowe czczone w mitologii celtyckiej; boginie-matki; matres


SJP.pl


matronalia

Matronalia – rzymskie święto obchodzone przez zamężne kobiety (matrony) w dniu 1 marca, w tzw. "calendae feminarum".

Podczas obchodów kobiety udawały się do gaju przy świątyni Junony z przydomkiem "Lucina" („Świetlista”) na Eskwilinie. Składały bogini w ofierze kwiaty i modliły się o szczęście w życiu małżeńskim, zaś w domu wyprawiały poczęstunek dla swych niewolników. Tego dnia mężczyźni obdarowywali żony prezentami.

Wikipedia


matronat

patronat związany z działaniami prokobiecymi


SJP.pl


matronimicum

nazwisko albo nazwa syna utworzone od imienia albo nazwy matki; matronimikum; matronimik


SJP.pl


matronimiczny

→ matronimikum, → matronimik


SJP.pl

Patrz:

matronimikum, → matronimik

matronimik

nazwisko albo nazwa syna utworzone od imienia albo nazwy matki; matronimikum; matronimicum


SJP.pl


matronimikum

nazwisko albo nazwa syna utworzone od imienia albo nazwy matki; matronimik; matronimicum


SJP.pl


matronka

dostojna, dojrzała, stateczna kobieta


SJP.pl


matronowaty

przypominający matronę, podobny do matrony


SJP.pl


matros

potocznie o marynarzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. marynarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmatrɔs, AS: matros

Wiktionary


matrox

Matrox – kanadyjska firma dostarczająca sprzęt i rozwiązania do obsługi grafiki (w tym karty graficzne i chipsety), edycji wideo oraz przetwarzania obrazów. Firma znana jest głównie z produkcji kart graficznych przez oddział firmy Matrox Graphics Inc. zwanym MGA.

Wikipedia


matryca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. forma służąca do seryjnego odlewania, kucia, toczenia itp. przedmiotów o tym samym kształcie

 (1.2) fot. układ elementów światłoczułych stosowany w cyfrowych aparatach fotograficznych

 (1.3) biol. fragment DNA lub RNA, z którego informacja genetyczna przekazywana jest do komórek potomnych

 (1.4) chem. materiał próbki analitycznej niebędący analitem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • matryca w druku (zarówno w grafice warsztatowej, jak i poligrafii) – forma służąca m.in. do powielania odbitek (negatywem matrycy jest patryca)
    • matryca chemigraficzna
    • matryca grawerowana
    • matryca kolodionowa
    • matryca strukturalna
  • matryca – w tradycyjnym zecerstwie służyła do odlewania czcionek lub też mechanicznego składu tekstu (monotypowego lub linotypowego)
  • matryca – w technice potoczna nazwa każdej wgłębnej formy z wykrojami odpowiadającymi kształtom w kuciu, odlewnictwie, tłoczeniu, jak i galwanoplastyce
    • Matryca (numizmatyka)
  • matryce w fotografii cyfrowej
    • matryca CCD
    • matryca CMOS
  • matryca – substancja lub zanieczyszczenie towarzyszące próbce poddawanej badaniu techniką analityczną (np. rozpuszczalnik)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈtrɨt͡sa, AS: matryca

Wiktionary


matrycownia

dział fabryki porcelany, w którym wykonuje się formy do tłoczarek


SJP.pl


matrycowy

przymiotnik od: matryca


SJP.pl


matrykulacja

przestarzale:
1. zaliczenie kogoś w poczet studentów wyższej uczelni;
2. uroczystość przyjęcia nowych studentów na pierwszy rok studiów


SJP.pl


matrykulować

1. wpisać lub wpisywać do matrykuły, wpisać lub wpisywać kandydatów na listę studentów wyższej uczelni; immatrykulować;
2. matrykulować się - wpisać się lub wpisywać się do matrykuły


SJP.pl


matrykuła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. księga wpisowa określonego zbioru

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rejestr studentów na wyższej uczelni lub osób należących do jakiegoś towarzystwa;
  • legitymacja uczniowska lub studencka;
  • () – w katastrze pruskim jest to opis i spis gruntów należących do jednego właściciela, prowadzony według numerów kolejnych nieruchomości rolnych, tzw. artykułów matrykuły (spis i opis wszystkich parc...

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmatrɨˈkuwa, AS: matrykuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matrykularny

Wiktionary


matrylinearność

zasada przynależności dzieci do matki, dziedziczenia majątku, nazwiska, pozycji społecznej itp. po żeńskich przodkach; matrylineat


SJP.pl


matrylinearny

przymiotnik

 (1.1) właściwy matrylineatowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo istnienia archeologicznej pewności, że wczesne wietnamskie społeczeństwo plemiennyemienne było matrylinearne i matrylokalne, chińska kolonizacja wniosła wiele zmian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matrylineat m.

Wiktionary


matrylineat

zasada przynależności dzieci do matki, dziedziczenia majątku, nazwiska, pozycji społecznej itp. po żeńskich przodkach; matrylinearność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zasada pokrewieństwa zgodnie z którą dziecko włączane jest do rodu matki w społeczeństwie matriarchalnym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matrylinearny

Wiktionary


matrylokalność

zasada wprowadzania się męża po ślubie do domu żony i włączania go w jej grupę lokalną


SJP.pl

Matrylokalność, matrylokalizm – zasada wynikająca ze zwyczaju

obecnego w pewnych kręgach kulturowych, według którego para po zawarciu związku

małżeńskiego zamieszkuje w miejscu lub w pobliżu miejsca zamieszkania rodziny żony. Występuje ona np. w Laosie.

Wikipedia


matrylokalny

typ rodziny, w której mąż jest włączany do lokalnej grupy żony, w której ona żyje


SJP.pl


matrymonialny

odnoszący się do małżeństwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący małżeństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej gazecie znajdziesz oferty matrymonialne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matrymonium n., matrymonialność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małżeński

Wiktionary


matrymonium

przestarzale o małżeństwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. małżeństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pierwszej ławce siadywało zapewne jakieś zacne matrymonium.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matrymonialność ż.

 przym. matrymonialny

Wiktionary


matsushima

[czytaj: matsuszima] grupa wysp w japońskiej prefekturze Miyagi


SJP.pl

Matsushima (jap. 松島) – tu: ogólna nazwa grupy (archipelagu) ok. 250 wysp i wysepek pokrytych sosnami ("matsu" → sosny, "shima" → wyspy) w zatoce Matsushima ("Matsushima-wan") i częściowo poza nią, w prefekturze Miyagi, w Japonii.

Od setek lat zatoka Matsushima jest uznawana za jeden z trzech najbardziej malowniczych widoków w Japonii ("Nihon-sankei"), obok Miyajimy i Ama-no-hashidate.

Wikipedia


matsushita

[czytaj: matsuSZIta] japoński koncern elektroniczny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hiro Matsushita – japoński kierowca wyścigowy
  • Kōji Matsushita – japoński tenisista stołowy
  • Kōnosuke Matsushita – japoński przedsiębiorca
  • Nobuharu Matsushita – japoński kierowca wyścigowy
  • Yūya Matsushita – japoński wokalista R&B oraz aktor
  • Panasonic Corporation (dawniej Matsushita Electric Industrial Co., Ltd.) – japoński koncern elektroniczny

Wikipedia


matsyasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; pozycja leżąca, w której ramiona i barki są uniesione do góry, a klatka piersiowa jest wygięta na kształt łuku, głowa opiera się o podłoże

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja ryby, ryba

Wiktionary


mattel

Mattel, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo, będące największym pod względem przychodów ze sprzedaży producentem zabawek na świecie.

Firma została założona w 1945 roku przez Harolda „Matta” Matsona i Elliota Handlera (stąd nazwa). Długoletnią prezes firmy była żona założyciela, Ruth Mosko Handler, której rodzice byli żydowskimi emigrantami z Polski.

Wikipedia


matterhorn

[czytaj: MAterhorn] szczyt w Alpach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. szczyt w Alpach Zachodnich, na granicy Szwajcarii i Włoch;

 (1.2) geogr. szczyt w Jarbidge Mountains, w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kolorado

Wiktionary

Matterhorn (wł. "Monte Cervino", fr. "Mont Cervin"; 4478 m n.p.m.) – szczyt w Alpach Pennińskich, szósty pod względem wysokości samodzielny szczyt alpejski. Leży na granicy między Szwajcarią (kanton Valais) a Włochami (region doliny Aosty, "Valle d’Aosta"), w masywie Matterhorn.

Wikipedia


matthew

[czytaj: metju] obce imię męskie


SJP.pl


matuchna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. matka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To szydełko zostało mi po mojej matuchnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż., matuś ż., matkowanie n.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama, mamunia, matula; pot. rodzicielka; młodz. starsza; obraź. stara

Wiktionary


matula

pieszczotliwie o matce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. pieszcz. mama, matka, mamusia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Matula – rodzaj grzybów
  • Iosif Matula – rumuński polityk, nauczyciel i samorządowiec
  • Jerzy Matula – polski reżyser, aktor epizodyczny i kompozytor
  • Kimberly Matula – amerykańska aktorka telewizyjna
  • Zbigniew Matula – polski wojskowy, porucznik Armii Krajowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A on tak się żachnął (złotko moje!) i gada: „Nie widzą matula, że mam świeżuteńki mundur?“ sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż.

 przym. matczyny

Wiktionary


matulewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Matulewicz – powstaniec warszawski
  • Iwan Matulewicz – radziecki funkcjonariusz
  • Jerzy Matulewicz – litewski duchowny katolicki
  • Paweł Matulewicz – polski duchowny rzymskokatolicki
  • Wiktor Matulewicz – powstaniec warszawski

Wikipedia


matulewski

nazwisko


SJP.pl


matuleńka

zdrobnienie od: matulka


SJP.pl


matulka

zdrobnienie od: matula


SJP.pl


matunia

pieszczotliwie o mamie


SJP.pl


matura

1. egzamin zdawany po zakończeniu szkoły średniej;
2. świadectwo zdania egzaminu po zakończeniu szkoły średniej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. egzamin zdawany po ukończeniu szkoły średniej;

 (1.2) eduk. świadectwo zdania matury (1.1)

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie matura, lecz chęć szczera, zrobi z ciebie oficera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtura, AS: matura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maturacja ż., maturzysta mos., maturzystka ż.

 przym. maturalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzamin dojrzałości

 (1.2) świadectwo dojrzałości

Wiktionary


maturacja

samoistne przemiany, głównie enzymatyczne, zachodzące w produktach spożywczych, prowadzące do powstania w nich korzystnych właściwości, najczęściej organoleptycznych (np. dojrzewanie wina, serów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. proces dojrzewania niektórych produktów spożywczych, np. serów, wędlin lub gotowego alkoholu;

Wiktionary

Maturacja (łac. "maturatio", "dojrzewanie produktów spożywczych") – proces technologiczny stosowany dla niektórych produktów spożywczych, w którym pozwala się na zachodzenie naturalnych przemian podczas celowo przedłużonego przechowywania produktu w celu uzyskania lepszych walorów organoleptycznych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. matura ż., maturzysta m., maturzystka ż.

Wiktionary


maturacyjny

→ maturacja


SJP.pl

Patrz:

maturacja

maturalny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący matury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezentację wykorzystuje się między innymi podczas egzaminu maturalnego lub zawodowego, przedstawiania oferty swojej firmy, szkoleń pracowników, a nawet w czasie autoprezentacji (prezentacji siebie) na rozmowie kwalifikacyjnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matura ż., maturzysta m., maturzystka ż.

Wiktionary


maturka

zdrobnienie od: matura


SJP.pl

Maturka – dawna kopalnia rudy żelaza w Tatrach Zachodnich. Znajdowała się w Dolinie Kościeliskiej w dolnej części stoków grzbietu Maturowych Stołów, na wysokości około 1225–1240 m. Rudę zwożono drogą przez żleb Żeleźniak do Polany Pisanej, a następnie w dół Doliną Kościeliską. Kopalnia działała w pierwszej połowie XIX wieku. Wydobywano tutaj dobrej jakości hematyt. Pozostałością po kopalni jest kilkanaście sztolni o łącznej długości 120 metrów i głębokości 18 metrów.

Wikipedia


maturna

barwny motyl z rodziny rusałkowatych, w Polsce prawnie chroniony; przeplatka maturna


SJP.pl


matury

1. egzamin zdawany po zakończeniu szkoły średniej;
2. świadectwo zdania egzaminu po zakończeniu szkoły średniej


SJP.pl


maturyczny

regionalnie: maturalny


SJP.pl


maturzysta

ten, kto zdał lub zdaje maturę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która przygotowuje się do matury; uczeń najwyższej klasy szkoły średniej

Wiktionary

Maturzysta – ogólnopolski miesięcznik dla licealistów.

W magazynie poza dodatkiem z materiałami powtórkowymi (około 16 stron), znajdują się wiadomości związane z nauką, edukacją i życiem w liceach. Dużą część magazynu stanowią tematy "lifestyle'owe" - dotyczące społeczeństwa, mediów, sportu itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmatuˈʒɨsta, AS: matužysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matura ż.

:: fż. maturzystka ż.

 przym. maturalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abiturient

Wiktionary


maturzystka

kobieta, która zdała lub zdaje maturę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej, która przygotowuje się do matury; uczennica najwyższej klasy szkoły średniej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmatuˈʒɨstka, AS: matužystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matura ż.

:: fm. maturzysta

 przym. maturalny

Wiktionary


matus

nazwisko


SJP.pl


matusek

nazwisko


SJP.pl


matusewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Matusewicz – polski psycholog, socjolog
  • Janusz Matusewicz – polski chemik, wykładowca akademicki
  • Tadeusz Matusewicz – polski przedsiębiorca
  • Tomasz Matusewicz – polski artysta plastyk
  • Waldemar Matusewicz – polski polityk, samorządowiec

Wikipedia


matusia

pieszczotliwie o matce; matuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. pieszcz. matka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idę zapalić znicz na grobie naszej matusi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mateńka ż., matuś ż., mamuśka ż., mama ż., mamka ż., matka ż., mamcia ż.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama, mamunia, matula; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


matusiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Matusiak – polska slawistka
  • Andrzej Matusiak – dyrektor Stołecznej Estrady, manager kultury
  • Anna Matusiak – polska dziennikarka
  • Bogumiła Matusiak – polska kolarka szosowa
  • Dariusz Matusiak – polski piłkarz
  • Grzegorz Matusiak – polski polityk, działacz PiS, poseł na Sejm VII i VIII i IX kadencji
  • Jan Matusiak – polski polityk, poseł na Sejm (1985–1989)
  • Jarosław Matusiak – polski piłkarz
  • Jerzy Matusiak – polski ekonomista, samorządowiec, burmistrz Strzelina
  • Kazimierz Matusiak – polski filolog, nauczyciel, kaliski działacz kulturalny i oświatowy
  • Klemens Matusiak – polski działacz narodowy, nauczyciel
  • Magdalena Matusiak – polska siatkarka

Wikipedia


matusiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Matusiewicz – polski urzędnik państwowy
  • Aleksander Matusiewicz – polski wojskowy
  • Andrzej Matusiewicz – polski polityk, adwokat i samorządowiec
  • Eduard Matusiewicz – radziecki łyżwiarz szybki
  • Eugeniusz Matusiewicz – polski profesor, botanik
  • Maryja Matusiewicz – litewska nauczycielka

Wikipedia


matusik

nazwisko


SJP.pl


matusiny

przymiotnik od: matusia, matuś


SJP.pl


matusz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Matusz (ur. 1932) – polski generał
  • Izabela Matusz (ur. 1974) – polska dyplomatka
  • Jerzy Matusz (1957–1999) – polski samorządowiec, burmistrz Jarosławia
  • Patrycja Matusz – polska politolożka, prorektor Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Sławomir Matusz (ur. 1963) – polski poeta, krytyk literacki, dziennikarz

Wikipedia


matuszak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Matuszak (1908−1998) – polski wojskowy, strzelec i działacz sportowy, mistrz świata w strzelectwie
  • Dagmara Matuszak − polska ilustratorka, malarka i autorka komiksów
  • Grzegorz Matuszak − polski socjolog, polityk, senator
  • Rafał Matuszak − polski muzyk, basista
  • Włodzimierz Matuszak − polski aktor
  • Zygmunt Matuszak − polski historyk wojskowości

Wikipedia


matuszczak

nazwisko


SJP.pl


matuszczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Matuszczyk (ur. 1989) – polski piłkarz
  • Andrzej Matuszczyk (ur. 1944) – polski działacz turystyczny, autor przewodników po Beskidach
  • Henryk Matuszczyk (ur. 1936, zm. 2000) – polski oficer marynarki, kontradmirał marynarki wojennej

Wikipedia


matuszek

żona batiuszki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ernest Matuszek (ur. 1897, zm. 1952) – polski lekarz radiolog, powstaniec śląski, wykładowca UW
  • Eryk Matuszek (ur. 1902) – rotmistrz Wojska Polskiego, odznaczony Orderem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i Medalem Niepodległości
  • Jan Matuszek (1892-1940), oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Jan Matuszek (1917-1942), instruktor harcerski, działacz konspiracji antyhitlerowskiej
  • Józef Matuszek (ur. 1890, zm. 1983) – ksiądz katolicki, kapelan w Armii Andersa
  • Józef Matuszek (ur. 1950 w Bażanowicach) – polski profesor, nauczyciel akademicki w Bielsku-Białej
  • Paweł Matuszek (ur. 1972 w Żywcu) – polski dziennikarz i publicysta
  • Rudolf Matuszek (1892-1950) – podpułkownik piechoty, kawaler Orderu Virtuti Militari.
  • Szymon Matuszek (ur. 1989 w Cieszynie) – polski piłkarz, reprezentant Polski U-19
  • Wincenty Matuszek (ur. 1887 w Pszowie) – powstaniec śląski, więzień KL Auschwitz
  • Matušek

Wikipedia


matuszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Matuszewski (1856–1943), polski fotograf, pionier światowej i polskiej kinematografii
  • Ignacy Matuszewski (1891–1946), polityk
  • Izydor Matuszewski (ur. 1942), przełożony generalny Zakonu Paulinów
  • Jerzy Matuszewski (ur. 1950), wieloletni wójt gminy Mycielin
  • Józef Matuszewski (1911–2003), polski mediewista, historyk prawa
  • Konstantin Wikentjewicz Matuszewski, radziecki polityk
  • Manfred Matuszewski (1941-2018), kolarz i trener kolarski
  • Marek Matuszewski (ur. 1959), poseł
  • Mariusz Matuszewski, muzyk, gitarzysta
  • Michał Matuszewski (ur. 1993), polski szachista, arcymistrz od 2019 roku.
  • Rafał Matuszewski (ur. 1986), historyk, hellenista, archeolog, badacz dziejów antycznych
  • Ryszard Matuszewski (literat) (1914–2010), polski eseista, krytyk literacki

Wikipedia


matuszka

żona batiuszki


SJP.pl


matuszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Matuszkiewicz – polskie nazwisko.

Wikipedia


matuszowice

Matuszowice (niem. "Matzdorf") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Tuplice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


matuszyk

nazwisko


SJP.pl


matuszyński

nazwisko


SJP.pl


matuzal

bardzo stary człowiek; matuzalem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek bardzo stary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Największa liczba matuzalów żyje chyba w Japonii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Matuzalem m., Matuzal m., matuzalem m.

 przym. matuzalemowy, Matuzalemowy, Matuzalowy, matuzalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matuzalem

Wiktionary


matuzalem

bardzo stary człowiek; matuzal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przen. bibl. książk. człowiek bardzo stary, sędziwy, wiekowy

Wiktionary

Matuzalem, Metuszelach ( ‏מְתוּשָׁלַח‎) – postać biblijna, syn Henocha, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie, mający żyć 969 lat. Występuje w Księdze Rodzaju, w rozdziale 5, w wersach 21–27.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Największa liczba matuzalemów żyje ponoć w Japonii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Matuzalem m., Matuzal m., matuzal m.

:: fż. matuzalemka ż.

 przym. Matuzalemowy, matuzalemowy, Matuzalowy, matuzalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matuzal, starzec

Wiktionary


matuzalemka

→ matuzalem


SJP.pl

Patrz:

matuzalem

matuzalemowy

o wieku: bardzo stary, sędziwy; matuzalowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. sędziwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaś ja, pełen ogólnoludzkiej wiedzy o rosole z kury, nie uwzględniłem matuzalemowego wieku ptaszydła, więc i za swą próżność, zostałem srodze upomniany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matuzalem m., Matuzalem m., Matuzal m., matuzal m.

 przym. Matuzalemowy, matuzalowy, Matuzalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matuzalowy

Wiktionary


matuzalowy

o wieku: bardzo stary, sędziwy; matuzalemowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sędziwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matuzal m., Matuzal m., matuzalem m., Matuzalem m.

 przym. Matuzalemowy, matuzalemowy, Matuzalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matuzalemowy

Wiktionary


matuła

nazwisko


SJP.pl


matuś

zdrobniale o matce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. pieszcz. matka

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: matusia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od swoich rodziców matuś nasza łąkę tę dostała w posagu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mać ż., matka ż., matuchna ż., mateńka ż., matusia ż.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzysty, matczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mama, mamunia, matula, matusia; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary


matuśka

pieszczotliwie: matka; matuś, mamuśka, matulka


SJP.pl


matwiej

nazwisko


SJP.pl


matwiejczuk

nazwisko


SJP.pl


matwiejczyk

nazwisko


SJP.pl


matyja

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Matyja – polski specjalista w zakresie materiałoznawstwa
  • Jacek Matyja – polski piłkarz i trener piłkarski
  • Marek Matyja – polski bokser wagi półciężkiej
  • Rafał Matyja – polski politolog i publicysta
  • Stanisław Matyja – polski wojskowy i harcerz, przywódca robotniczych wystąpień Poznańskiego Czerwca

Wikipedia


matyjas

nazwisko


SJP.pl


matyjasek

nazwisko


SJP.pl


matyjasik

nazwisko


SJP.pl


matyjaszczyk

nazwisko


SJP.pl


matyjaszek

nazwisko


SJP.pl


matyjaszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


matyjaśnie

przysłówek

 (1.1) gwara. nieprzyjemnie, dziwacznie, żałośnie, marudnie, smutno, przykro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czegoż płaczecie u licha? / A bo mi tak jakoś matyjaśnie! / Jak to, matyjaśnie? / A bo to pan nie rozumie?… Czy nieprzyjemnie, czy dziwacznie, czy matyjaśnie, to wszystko jedno…

 (1.1) […] kajś dzieci popłakiwały matyjaśnie

 (1.1) Litania wlokła się długo i matyjaśnie niby piaszczysta droga w upalne przypołudnie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. matyjaśny

 czas. matyjasić

Wiktionary


matyka

nazwisko


SJP.pl


matylda

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) astr. jedna z mniejszych planetoidaanetoid z pasa głównego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Matylda – imię żeńskie (ang. Matilda)
  • Matylda – powieść Roalda Dahla
  • Matylda – musical na podstawie powieści Roalda Dahla
  • Matylda – amerykański film komediowy z 1978 roku, reż. Daniel Mann
  • Matylda – amerykański film z 1996 roku oparty na kanwie powieści Roalda Dahla, reż. Danny DeVito
  • Matylda – rosyjski film historyczny z 2017 roku, reż. Aleksiej Uczitiel
  • Matylda – polski serial telewizyjny z lat 2023–2024
  • Matylda (1102–1167) – królewna angielska, pretendentka do tronu Anglii, królowa Niemiec w latach 1110–1117 i cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego
  • Matylda (955–999) – pierwsza ksieni klasztoru żeńskiego w Quedlinburgu
  • Matylda (ur. 1973) – belgijska logopeda i psycholog polskiego pochodzenia, członkini belgijskiej rodziny królewskiej, królowa Belgów jako żona króla Filipa I
  • Matylda (1301–1331) – księżniczka szczecińska, księżna meklemburska na Werle-Goldbergu, córka Ottona I, księcia szczecińskiego i Elżbiety
  • Matylda (opatka w Essen) (949–1011) – opatka klasztoru w Essen, córka księcia szwabskiego Ludolfa i jego żony Idy, wnuczka cesarza Ottona I z dynastii Ludolfingów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matylda jest krajaczką w drukarni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtɨlda, AS: matylda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mechtylda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Tilda

Wiktionary


matyldok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. motyl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szmaterlok

Wiktionary


matyldzin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matyldy lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Matyldzin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
  • Matyldzin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stromiec

Wikipedia


matyldziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matyldy lub z nią związany


SJP.pl


matyldów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Matyldów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
  • Matyldów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Łąck
  • Matyldów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno

Wikipedia


matyniów

Matyniów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Smyków.

W skłąd sołectwa "Matyniów" wchodzi także wieś Świnków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


matys

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Matys-Wysiadecka (1923–2023) – polska pielęgniarka, uczestniczka powstania warszawskiego
  • Marek Matys (ur. 1960) – polski piłkarz
  • Michał Matys (1924–2026) – polski wojskowy i działacz kombatancki
  • Michał Matys (ur. 1966) – polski dziennikarz
  • Piotr Matys (ur. 1978) – polski piłkarz
  • Roman Matys (1895–1933) – polski działacz komunistyczny
  • Władysław Matys (19161982) – polski górnik i polityk
  • Zdenek Matys (1947–2023) – polski działacz ewangelicki

Wikipedia


matysek

1. dawna zdrobniała forma imienia "Maciej";
2. w powiedzeniu: "przyszła kryska na Matyska" - osoba źle postępująca została ukarana, nadszedł kres jej niecnych czynów;
3. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gwara. kot

Wiktionary


matysiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Matysiak (ur. 1965) – polska aktorka, reżyserka dubbingu
  • Alojzy Matysiak (ur. 1936) – polski piłkarz, trener
  • Andrzej Matysiak (ur. 1948) – polski kajakarz, trener
  • Anna Matysiak (ur. 1989) – polska aktorka teatralna i filmowa
  • Anna Matysiak (ur. 1979) – polska ekonomistka
  • Anna Matysiak (ur. 1967) – polska poetka
  • Bartłomiej Matysiak (ur. 1984) – polski kolarz szosowy
  • Dariusz Matysiak (ur. 1961) – polski pisarz, scenarzysta, reżyser, wydawca, społecznik
  • Jan Matysiak (1904–1991) – polski optoelektronik
  • Jan Matysiak (ur. 1939) – polski psycholog
  • Jerzy Matysiak (1944–2016) – polski aktor, rekwizytor oraz kaskader filmowy
  • Józef Matysiak (1896–1944) – polski działacz komunistyczny

Wikipedia


matysik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ferdynand Matysik – polski aktor
  • Grzegorz Matysik – polski aktor, reżyser oraz tłumacz
  • Halina Matysik – polska nauczycielka
  • Stanisław Matysik – polski prawnik
  • Sylwia Matysik – polska piłkarka
  • Waldemar Matysik – polski piłkarz

Wikipedia


matyszczak

nazwisko


SJP.pl


matyszewski

nazwisko


SJP.pl


matyszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


matysówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Ma

Wikipedia


matzerbrajt

żydowska potrawa sporządzana z macy


SJP.pl


matówka

płytka szklana z jedną powierzchnią zmatowioną, służąca w aparacie fotograficznym do obserwowania obrazu oraz kontroli ustawiania ostrości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fot. półprzezroczysty materiał (przeważnie płaska płytka szklana ze zmatowioną powierzchnią z jednej strony w celu rozproszenia światła) używany w aparacie fotograficznym do obserwacji obrazu oraz kontroli ustawiania ostrości;

Wiktionary

Matówka – półprzezroczysty materiał, przeważnie płytka szklana z mechanicznie lub chemicznie zmatowioną jedną z powierzchni (5 na rysunku obok), służący w aparatach fotograficznych do ustawienia i kontroli ostrości oraz kadrowania. Dla ułatwienia obserwacji obrazu i dokładnego ustawiania ostrości, najczęściej występuje z innymi elementami, jak wizjer (8), pryzmat pentagonalny (7), soczewka Fresnela (6), mikroraster lub dalmierz klinowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostatnio zobaczyłem, że mam trochę brudów na lustrze i na matówce w moim aparacie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈtufka, AS: matufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. matowość ż., matowienie n., zmatowienie n.

 przym. matowy

 czas. matować ndk., zmatowić dk.

 przysł. matowo

Wiktionary


matówkowy

przymiotnik od: matówka


SJP.pl


mau

egipski kot cętkowany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mau – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
  • Mau – miasto w środkowych Indiach w stanie Madhya Pradesh
  • Mau – dystrykt w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
  • Kot egipski mau – rasa kota wyhodowana w latach 50., prawdopodobnie w Egipcie

Wikipedia


maucheryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z grupy siarczków;

Wiktionary

Maucheryt – minerał z grupy arsenków. Znany jest od 1913 r. Minerał należy do grupy minerałów rzadkich i znany jest wyłącznie w formie wystąpień widocznych pod mikroskopem.

Nazwa pochodzi od nazwiska Williama Mauchera (1879-1930), niemieckiego mineraloga.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. maucherytowy

Wiktionary


maul

w sporcie: walka o piłkę przekazywaną rękami w czasie przepychania się w grze w rugby


SJP.pl

Maul (wym. [mɔːl],) – jeden ze stałych fragmentów gry w rugby union, stanowiący sposób rywalizacji o piłkę niesioną przez jednego z zawodników.

Wikipedia


maupassant

[czytaj: mopaSĄ lub mopaSAN] nazwisko francuskie, m.in. Guy de Maupassant (1850-1893) - pisarz francuski


SJP.pl


maur

1. obecnie: mieszkaniec Mauretanii lub Sahary Zachodniej;
2. w średniowieczu: muzułmański mieszkaniec Półwyspu Iberyjskiego;
3. w starożytności: rzymskiego pochodzenia mieszkaniec Mauretanii (prowincji rzymskiej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maur – gmina w kantonie Zurych, w okręgu Uster
  • Maur – biskup krakowski 1109–1118
  • Maur – pierwszy uczeń św. Benedykta z Nursji, mnich i opat, święty Kościoła katolickiego
  • Hans Maur – niemiecki historyk
  • Hraban Maur – kronikarz z czasów karolińskich
  • Mauro Maur – włoski kompozytor
  • Melissa Auf der Maur – kanadyjska basistka
  • Maur – imię
  • Maurowie – mieszkańcy Mauretanii, części Algierii i Maroka
  • Saint-Maur
  • św. Maur

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) w roku 711 w bardzo krótkim czasie cały Półwysep (Iberyjski), z wyjątkiem północnego regionu górskiego, opanowali Maurowie..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawr, AS: mau̯r

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretania ż.

:: fż. Mauryjka ż.

 przym. mauryjski, mauretański

Wiktionary


maura

1. obecnie: mieszkaniec Mauretanii lub Sahary Zachodniej;
2. w średniowieczu: muzułmański mieszkaniec Półwyspu Iberyjskiego;
3. w starożytności: rzymskiego pochodzenia mieszkaniec Mauretanii (prowincji rzymskiej)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maura – imię żeńskie
  • Maura – miejscowość w Norwegii
  • Maura – stolica historycznej diecezji w Cesarstwie rzymskim

Wikipedia


maurek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Scotoecus|Thomas|ref=tak., rodzaj nietoperzy z podrodziny mroczków występujący w Afryce, Indiach i Pakistanie;

 (1.2) zool. nietoperz z rodzaju maurków (1.1)

Wiktionary

Maurek ("Scotoecus") – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gatunki nietoperzy z rodzaju maurków występują między innymi w Indiach.

Wiktionary


maureliusz

imię męskie


SJP.pl


maurer

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Maurer – polska artystka
  • Christoph Maurer (1558–1614) – szwajcarski malarz na szkle, syn Josa Murera
  • Georg Ludwig von Maurer (1790–1872) – niemiecki historyk i polityk, ojciec Konrada Maurera
  • Franciszek Maurer (1918–2010) – polski architekt
  • Ion Gheorghe Maurer (1902–2000) – rumuński działacz komunistyczny, premier w latach 1961-1974
  • Józef Maurer (1879–1926) – polski historyk literatury
  • Konrad von Maurer (1823–1902) – niemiecki historyk prawa
  • Ludwig Maurer (1789–1878) – niemiecki kompozytor, skrzypek i dyrygent
  • Roman Maurer (1852–1884) – polski historyk
  • Franz Maurer – bohater filmu Psy
  • Maurer Motorsport
  • Maurer Motorsport (Szwajcaria)

Wikipedia


maureska

ornament roślinny pokrywający daną powierzchnię charakterystyczny dla sztuki islamu


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mauretania

1. państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszucie; Islamska Republika Mauretańska;
2. starożytny kraj w Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

 (1.2) hist. starożytne królestwo w Afryce Północnej;

 (1.3) hist. prowincja rzymska w Afryce Północnej;

Wiktionary

Mauretania (arab. ‏موريتانيا‎, "Muritanija"), nazwa oficjalna Islamska Republika Mauretańska, Islamska Republika Mauretanii (arab. ‏الجمهورية الإسلامية الموريتانية‎, "Al-Dżumhurijja al-Islamijja al-Muritanijja") – państwo w północno-zachodniej Afryce, nad Atlantykiem. Graniczy z Senegalem, Mali, Algierią i Saharą Zachodnią. Znaczną część kraju stanowią pustynne terytoria saharyjskie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znaczną część terytorium Mauretanii zajmuje pustynia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɛˈtãɲja, AS: mau̯retãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretańczyk mos., Mauretanka ż., Maur mos.

 przym. mauretański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Islamska Republika Mauretańska

Wiktionary


mauretanka

obywatelka Mauretanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Mauretanii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɛˈtãŋka, AS: mau̯retãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretania ż.

:: fm. Mauretańczyk mos.

 przym. mauretański

Wiktionary


mauretańczyk

obywatel Mauretanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Mauretanii

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmawrɛˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: mau̯retãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretania ż.

:: fż. Mauretanka ż.

 przym. mauretański

Wiktionary


mauretański

związany z Mauretanią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce

 (1.2) archit. odnoszący się do stylu mauretańskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jest interesującym zabytkiem – z elementami stylu mauretańskiego – jednym z nielicznych tego rodzaju na Mazowszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɛˈtãj̃sʲci, AS: mau̯retãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauretania ż., Mauretańczyk mos., Mauretanka ż., Maur mos.

Wiktionary


mauriac

[czytaj: moRJAK] nazwisko, m.in. François Moriac (1885-1970) - pisarz francuski, laureat Nagrody Nobla w 1952 roku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mauriac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Gironde
  • Mauriac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia, w departamencie Cantal
  • François Mauriac
  • Claude Mauriac – (1914–1996), francuski pisarz, syn François
  • Jean Mauriac

Wikipedia


maurice

[czytaj: moRIS lub MOris]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maurice – miejscowość w stanie Dakota Południowa
  • Maurice – miasto w stanie Iowa
  • Maurice – wieś w stanie Luizjana
  • Emil Maurice – niemiecki zegarmistrz
  • Florian Maurice – francuski piłkarz
  • Frederick Maurice – brytyjski teolog
  • Jean-François Maurice – francuski wokalista
  • Maurice André – francuski trębacz
  • Maurice Ashley – amerykański szachista
  • Maurice Barrès – francuski powieściopisarz
  • Maurice Béjart – francuski tancerz
  • Maurice Bishop – grenadyjski polityk

Wikipedia


mauritius

1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. państwo afrykańskie w archipelagu Maskarenów; Republika Mauritiusu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo na Oceanie Indyjskim;

 (1.2) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim w archipelagu Maskarenów, największa wyspa państwa Mauritius (1.1)

Wiktionary

Mauritius ( Maurice), Republika Mauritiusu ( Republic of Mauritius, fr. République de Maurice) – państwo wyspiarskie położone w południowo-zachodniej części Oceanu Indyjskiego, w archipelagu Maskarenów, około 900 km na wschód od Madagaskaru i ok. 170 km na północny wschód od Reunionu. Poza samą wyspą Mauritius do Republiki Mauritiusu należą także: wyspa Rodrigues (w odległości 563 km na wschód od wyspy głównej), archipelag Cargados Carajos (402 km na północ) i Wyspy Agalega (933 km na północ).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mauritius jest już na liście krajów z zagrożeniem, szczególnie w kontekście zmiany klimatycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈrʲitʲjus, AS: mau̯rʹitʹi ̯us

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maurytyjczyk mos., Maurytyjka ż.

 przym. maurytyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Mauritiusu

Wiktionary


mauritiuski

1. → Mauritius;
2. rudawka mauritiuska - gatunek nietoperza


SJP.pl


maurois

[czytaj: morŁA] nazwisko, m.in. André Maurois (1885-1967) - pisarz francuski


SJP.pl

Maurois – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 387 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 183 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Maurois plasuje się na 862. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 903.).

Wikipedia


maurowie

1. ludność Mauretanii i Sahary Zachodniej;
2. mieszkańcy starożytnej Mauretanii;
3. dawniej: muzułmanie w średniowiecznej Hiszpanii


SJP.pl

Maurowie – współcześnie mieszkańcy: Mauretanii, części Algierii i Maroka, natomiast w średniowieczu, przez blisko osiem stuleci, ludy (w większości Berberowie z niewielką domieszką Arabów) zamieszkujące znaczne partie Półwyspu Iberyjskiego, wywierające ogromny wpływ na kulturę i architekturę dzisiejszej Hiszpanii i Portugalii.

Wikipedia


maurycja

drzewo z rodziny arekowatych, rosnące w podzwrotnikowych obszarach Ameryki Południowej w dwóch gatunkach


SJP.pl

Maurycja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imion Maurycy i Maurycjusz. Wywodzi się od słowa oznaczającego „pochodząca z Mauretanii”, „Maur”.

Wikipedia


maurycjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maurycjusz – cesarz bizantyjski 582 – 602
  • Pseudo Maurycjusz (przełom VI/VII wieku) – autor traktatu wojennego Strategikon
  • Maurycjusz – imię

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po jedenastoletnich walkach prowadzonych ze zmiennym szczęściem i przerywanych układami Maurycjusz odzyskał stracone ziemie i przywrócił dawną granicę na Dunaju.

Wiktionary


maurycostwo

Maurycy z małżonką; Maurycowie


SJP.pl


maurycowie

Maurycy z małżonką; Maurycostwo


SJP.pl


maurycowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maurycego lub z nim związany


SJP.pl


maurycy

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Maurycy – imię męskie pochodzenia łacińskiego "Mauritius". Wywodzi się od słowa oznaczającego „pochodzący z Mauretanii”, „Maur”.

Maurycy imieniny obchodzi: 20 marca, 22 września i 13 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie przyjechał także Maurycy, co drugi mąż Krystyny uznał za obraźliwe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈrɨt͡sɨ, AS: mau̯rycy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maurycowa ż.

Wiktionary


mauryców

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mauryców – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
  • Mauryców – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Wodzierady

Wikipedia


mauryjka

1. obecnie: mieszkanka Mauretanii lub Sahary Zachodniej;
2. w średniowieczu: muzułmańska mieszkanka Półwyspu Iberyjskiego;
3. w starożytności: rzymskiego pochodzenia mieszkanka Mauretanii (prowincji rzymskiej)


SJP.pl


mauryjski

dotyczący Maurów, właściwy Maurom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Maurami, dotyczący Maurów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Maur mrz.

Wiktionary


maurytyjczyk

obywatel Mauritiusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Mauritiusu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɨˈtɨjt͡ʃɨk, AS: mau̯rytyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauritius mrz.

:: fż. Maurytyjka ż.

 przym. maurytyjski

Wiktionary


maurytyjka

obywatelka Mauritiusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Mauritiusu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɨˈtɨjka, AS: mau̯rytyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauritius mrz.

:: fm. Maurytyjczyk mos.

 przym. maurytyjski

Wiktionary


maurytyjski

przymiotnik od: Mauritius (1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. państwo afrykańskie w archipelagu Maskarenów; Republika Mauritiusu)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Mauritius

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maurytyjska flaga jest czerwona, niebieska, żółta i zielona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawrɨˈtɨjsʲci, AS: mau̯rytyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mauritius mrz., Maurytyjczyk mos., Maurytyjka ż.

Wiktionary


maurzyce

Maurzyce – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Zduny.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w powiecie orłowskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. Była wsią klucza zduńskiego arcybiskupów gnieźnieńskich.

Wikipedia


mauser

[czytaj: małzer] nazwisko; np. Wilhelm (1834-82) i Peter Paul (1838-1914) - bracia, niemieccy konstruktorzy broni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. karabin marki Mauser

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten karabin, stary niemiecki mauser, chwycił raczej dla dodania sobie odwagi, bo broń od dawna nie nadawała się do użytku.

Wiktionary


mauthausen

[czytaj: małthałzen] miejscowość w Austrii


SJP.pl

Mauthausen – gmina targowa w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Perg. Leży ok. 20 km na wschód od Linzu, przy ujściu rzeki Anizy do Dunaju. Liczy 4894 mieszkańców (1 stycznia 2015) na powierzchni 14 km².

W czasie II wojny światowej w miejscowości był zlokalizowany niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny Mauthausen, w którym zamordowano ok. 122 tys. więźniów.

Wikipedia


mauzer

pojemnik o pojemności 1000 litrów osadzony na palecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. broń palna produkcji albo systemu Mausera; w szczególności karabin powtarzalny lub pistolet

 (1.2) techn. pojemnik na wodę pojemności 1000 litrów osadzony na palecie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. środ. polit. cielęca noga

Wiktionary


mauzerka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. suwmiarka

Wiktionary


mauzoleum

bogato zdobiona budowla będąca rodzajem grobowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) archit. monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

Wiktionary

Mauzoleum (gr. "mausoleion", mausoleum) – rodzaj grobowca w formie monumentalnej, samodzielnej budowli o bogatym wystroju architektonicznym. Spotykane są również niebędące miejscem pochówku, symboliczne mauzolea, będące jedynie pomnikiem ku czci danej osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atrakcją wycieczki była wizyta w mauzoleum Lenina.

 (1.1) Göring kazał przenieść ją do ocynkowanej trumny i pochować w lesie, a mauzoleum wysadzić w powietrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawzɔˈlɛwũm, AS: mau̯zoleu̯ũm

Wiktionary


mauzolos

Mauzolos ( Μαύσωλος) (ok. ur. 400 p.n.e., zm. 352 p.n.e.) – król Karii w latach 377 p.n.e. – 352 p.n.e. Syn Haketomnosa.

Podbił sąsiednią Licję, zajął greckie miasta na wybrzeżu Azji Mniejszej i przybrzeżne wyspy. Dzięki umiejętnej polityce stworzył z Karii państwo niemal niezależne od Persji.

Wikipedia


maverick

[czytaj: MAwryk lub MEwryk] potocznie: osoba niezależna i nieprzewidywalna, indywidualista


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • AGM-65 Maverick – pocisk rakietowy
  • Maverick – nieistniejące już przedsiębiorstwo, prowadzone przez Time Warner i Madonnę
  • Maverick – amerykański western komediowy z 1994 r. w reżyserii Richarda Donnera z Melem Gibsonem, Jodie Foster i Jamesem Garnerem
  • Maverick – serial telewizyjny
  • Top Gun: Maverick – film
  • Samuel Maverick – angielski kolonista
  • Ford Maverick – samochód osobowy

Wikipedia


mawiać

mówić coś wielokrotnie, mieć zwyczaj coś mówić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mieć zwyczaj częstego mówienia, wygłaszania, oznajmiania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak mawiał twój śp. dziadek.

 (1.1) Powiedz: Tak mówi Pan Bóg: / Oto Ja jestem przeciwko tobie, faraonie, królu egipski, / wielki krokodylu, rozciągnięty wśród swoich rzek, / który mawiałeś: "Moje są rzeki, ja je uczyniłem".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mowa ż., przemówienie n., mówca m., mównica ż., przemówienie n., mówienie n.

 czas. mówić, mółwić

Wiktionary


maworek

roślina zarodnikowa, śluzowiec z rzędu Physarales


SJP.pl


max

obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Max – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McLean
  • Max – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Dundy
  • Max (ang. Max Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Itasca
  • Max – niemiecki piosenkarz
  • Max – jeden z bohaterów anime Pokémon
  • Max - dawna nazwa serwisu strumieniowego typu VOD, w części krajów (w tym w Polsce). Obecnie funkcjonuje pod nazwą HBO Max
  • max., max – skrót słowa maksimum. Skrótu max (z kropką lub bez) używają fizycy, chemicy, statystycy i inni przedstawiciele nauk ścisłych bądź przyrodniczych. Także ludzie zajmujący się stosowaniem tyc...
  • Max – skrót imienia Maksymilian
  • Maks
  • Maks (postać)
  • Mac

Wikipedia


max.

max, maks.; skrót od:
1. maksimum;
2. maksymalny;
3. maksymalnie


SJP.pl


maxi

[czytaj: maks-i] maksi;
1. o ubiorze: długi, sięgający do kostek;
2. ubranie sięgające do kostek;
3. mający maksymalne rozmiary, zasięg, natężenie itp.


SJP.pl


maxi-singel

[czytaj: maks-is-ingel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingel, maksisingel, maxi-singiel


SJP.pl


maxi-singiel

[czytaj: maks-is-ingel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingiel, maksisingel, maxi-singel


SJP.pl


maxim

typ karabinu maszynowego, którego pierwowzorem był ciężki karabin maszynowy Hirama Maxima skonstruowany w 1884 roku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maxim – karabin maszynowy
  • Maxim – czasopismo
  • Maxim – nieistniejący ekskluzywny klub nocny w Gdyni-Orłowie
  • Maxim – producent papierosów
  • Maxim – polski zespół disco polo
  • Hiram Stevens Maxim – amerykański przedsiębiorca i wynalazca
  • Maxim Reality – wokalista The Prodigy

Wikipedia


maxima

[czytaj: maks-ima] model samochodu marki Nissan


SJP.pl

Maxima – program komputerowy typu CAS (systemów algebry komputerowej), które mają wspomagać wykonywanie obliczeń symbolicznych. Głównym składnikiem programu jest interpreter.

Maxima posiada własny, prosty interfejs graficzny – XMaxima. Niezależnie rozwijany jest wieloplatformowy interfejs wxMaxima. Maximę można również uruchamiać w edytorze tekstu Emacs oraz TeXmacs.

Wikipedia


maximilian

imię


SJP.pl


maximum

najwyższy stopień czegoś, największa ilość, liczba, wartość itp. osiągana przez coś; maksimum; punkt szczytowy


SJP.pl


maxwell

[czytaj: maksłel] nazwisko, m.in. James Maxwell (1831-1879) - fizyk brytyjski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • James Clerk Maxwell (1831–1879) – szkocki fizyk
    • demon Maxwella, równania Maxwella, rozkład Maxwella
  • makswel – jednostka strumienia magnetycznego
  • Maxwell – brazylijski piłkarz
  • Maxwell – amerykański muzyk
  • Maxwell Motor Company – dawne amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
  • Maxwell Render – fizycznie poprawny, wieloplatformowy silnik renderujący do fotorealistycznych wizualizacji firmy Next Limit
  • Robert Maxwell (1923–1991) – brytyjski wydawca i przedsiębiorca prasowy
  • Maxwell – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Story
  • Maxwell – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Colusa
  • Maxwell – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Lincoln
  • Maxwell – wieś w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Colfax

Wikipedia


may

[czytaj: maja] w filozofii buddyjskiej: iluzja, złudzenie, potężna siła tworząca kosmiczną ułudę rzeczywistego bytu świata materialnego; maja


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • May – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Harper
  • May (ang. May Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Christian
  • May (ang. May Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Lee
  • May (ang. May Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass
  • May (ang. May Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Washington
  • May (ang. May Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Platte
  • May (ang. May Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Kearney
  • May-sur-Orne – miejscowość i gmina w regionie Dolna Normandia, w departamencie Calvados
  • May-en-Multien – miejscowość i gmina w regionie Île-de-France, w departamencie Sekwana i Marna
  • Le May-sur-Èvre – miejscowość i gmina w regionie Kraj Loary, w departamencie Maine i Loara
  • May – rzeka w Papui-Nowej Gwinei, na terenie prowincji Sepik Wschodni
  • Andrzej May (1934–1993) – polski aktor

Wikipedia


maya

[czytaj: maja] w filozofii buddyjskiej: iluzja, złudzenie, potężna siła tworząca kosmiczną ułudę rzeczywistego bytu świata materialnego; maja


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maya – program komputerowy
  • Maya – pasmo górskie w Belize i we wschodniej Gwatemali
  • Język maya – jeden z języków Majów używany w Meksyku
  • Maya (Mayasan) – góra w Japonii w prefekturze Hyōgo
  • „Maya” – nazwa okrętów japońskich, m.in.:
    • „Maya” – kanonierka typu Maya z końca XIX w.
    • „Maya” – ciężki krążownik z okresu II wojny światowej
  • Maya – pojęcie w wedyzmie (ang. Maya)
  • Maya – album M.I.A.
  • Maya – albański film fabularny z roku 2010 w reżyserii Plutona Vasi
  • inne znaczenia Maja
  • Majowie – lud Ameryki Środkowej (ang., hiszp. Maya)

Wikipedia


maybach

[czytaj: majbach] marka samochodów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maybach-Motorenbau – niemiecki producent samochodów działający w latach 1909–1966
  • Maybach-Manufaktur – niemiecki producent samochodów działający w latach 2002–2012
  • Mercedes-Maybach – filia luksusowych modeli Mercedes-Benz działająca od 2014 roku
  • Wilhelm Maybach – niemiecki przemysłowiec i konstruktor
  • Maybach HL230 – rodzaj silnika benzynowego typu V12
  • Maybach Music Group – amerykańska wytwórnia muzyczna

Wikipedia


mayday

[czytaj: mejdej] międzynarodowy sygnał nadawany drogą radiową przez statki i samoloty potrzebujące pomocy, będące w niebezpieczeństwie


SJP.pl

Mayday (wym.) – komunikat o bezpośrednim zagrożeniu życia używany w łączności radiotelefonicznej i teleksowej; odpowiednik sygnału SOS w radiotelegrafii. Wywodzi się z francuskiego "m’aider" oznaczającego „pomocy”.

Wikipedia


mayer

[czytaj: majer]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Miejscowości w USA:
    • Mayer – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Yavapai
    • Mayer – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Carver
  • Kodeks Fejervary-Mayer – aztecki dokument prekolumbijski
  • Mayer – nazwisko popularne w Niemczech, Austrii, Czechach, Stanach Zjednoczonych
  • Antônio de Castro Mayer (1904–1991) – brazylijski duchowny katolicki
  • Christian Mayer (ur. 1972) – austriacki narciarz alpejczyk
  • Florian Mayer – niemiecki tenisista ziemny
  • Hans Mayer (ujednoznacznienie)
  • John Mayer (ur. 1977) – amerykański muzyk rockowy
  • Jojo Mayer (ur. 1963) – szwajcarski muzyk, perkusista
  • Josef Mayer (ur. 1925) – zbrodniarz hitlerowski

Wikipedia


mayerling

wieś w Austrii


SJP.pl

Mayerling – pałac myśliwski w Austrii, w którym 30 stycznia 1889 roku doszło do tragedii w Mayerling – następca tronu austro-węgierskiego, arcyksiążę Rudolf, jedyny syn Franciszka Józefa I i cesarzowej Elżbiety, popełnił samobójstwo wraz ze swą kochanką Marią Vetsera.

Wikipedia


mayflower

nazwa galeonu, który w 1620 r. przywiózł z Anglii do Ameryki Północnej pierwszych osadników


SJP.pl

Mayflower – mały, drewniany żaglowiec, trójmasztowy galeon handlowy, na którym koloniści angielscy, tzw. pielgrzymi, w liczbie 102 osób, przybyli do Ameryki Północnej w 1620 roku.

Wikipedia


mayo

[czytaj: maja] w filozofii buddyjskiej: iluzja, złudzenie, potężna siła tworząca kosmiczną ułudę rzeczywistego bytu świata materialnego; maja


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mayo National Park – park narodowy w Irlandii
  • Mayo (Yukon) – jednostka samorządowa w Yukonie
  • Mayo – szczep Indian z zamieszkałych w meksykańskim stanie Sonora
  • Mayo – rzeka w Peru
  • Mayo – rzeka w Kolumbii
  • Mayo – rzeka w Meksyku
  • Mayo – rzeka w Argentynie
  • Elton Mayo – odkrywca efektu Hawthorne
  • O.J. Mayo – amerykański koszykarz
  • Patricia Mayo – amerykańska cheerleaderka
  • Virginia Mayo – amerykańska gwiazda filmowa
  • Mayo – hrabstwo w Irlandii

Wikipedia


mayowski

[czytaj: majowski] taki jak u Maya, właściwy twórczości Maya


SJP.pl


maz.

skrót od: Mazowiecki, np. Mińsk Maz.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = mazowiecki

Wiktionary


mazaczek

zdrobnienie od: mazak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od mazak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazak m., maźnica ż.

Wiktionary


mazagran

napój chłodzący z czarnej kawy, koniaku lub rumu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) napój przyrządzany ze słodzonej kawy z dodatkiem lodu oraz rumu lub koniaku;

Wiktionary

Mazagran (Mazaghran) – miasto w Algierii, od którego pochodzi nazwa napoju alkoholowo-kawowego mazagran.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Białe kwadraciki stolików jeżyły się kieliszkami z mazagranem i lemoniadą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzaɡrãn, AS: mazagrãn

Wiktionary


mazaja

niekształtny rysunek, wzór, plamy na tkaninie, gryzmoły na papierze itp.


SJP.pl


mazaje

nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo; bazgroły


SJP.pl


mazak

1. przyrząd do rysowania grubych linii, mający wkład napełniony tuszem lub atramentem i końcówkę z filcu, drewna lub tworzywa sztucznego; pisak, marker, flamaster;
2. gruby pędzel lub szczoteczka do nakładania farby lub pasty;
3. młodzieżowo: twarz albo nos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. flamaster

 (1.2) gw-pl|Lwów. twarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieci lubią malować mazakami, bo są wyraziste, nie muszą się tyle napracować co kredką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmazak, AS: mazak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazanie n.

:: zdrobn. mazaczek m.

 czas. mazać ndk.

Wiktionary


mazaki

1. przyrząd do rysowania grubych linii, mający wkład napełniony tuszem lub atramentem i końcówkę z filcu, drewna lub tworzywa sztucznego; pisak, marker, flamaster;
2. gruby pędzel lub szczoteczka do nakładania farby lub pasty;
3. młodzieżowo: twarz albo nos


SJP.pl


mazakowy

→ mazak


SJP.pl

Patrz:

mazak

mazalny

list (kwit) mazalny - dokument wymagany przy wykreślaniu banku z hipoteki nieruchomości


SJP.pl


mazama

ssak parzystokopytny z rodziny jeleniowatych


SJP.pl

Mazama ("Mazama") – rodzaj ssaków z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia


mazanderański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mazandaranem, dotyczący Mazandaranu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język mazanderański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazandaran mrz.

Wiktionary


mazanek

ludowy instrument muzyczny, rodzaj skrzypiec


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewa Mazanek – pedagog
  • Jan Mazanek – ksiądz
  • Janusz Mazanek – aktor
  • Stefan Mazanek – ksiądz

Wikipedia


mazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mazać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mazać ndk., pomazać dk., zamazać dk.

 rzecz. maźnica ż., mazidło n., mazak mrz., maziak mrz., maź ż.

Wiktionary


mazaniec

Mazaniec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Siemkowice. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Lipnik.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


mazanina

potocznie: niestaranne albo nieudolne pismo lub rysunki


SJP.pl


mazanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tradycyjna koszula wygotowana w łoju i maśle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatr rozwiewa mu długie włosy i wąsy i igra z wypuszczonym nawierzch kraszanic podołem „mazanki“ — koszuli, wygotowanej w łoju i maśle

Wiktionary


mazanki

ludowy instrument muzyczny, rodzaj skrzypiec


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mazanki (instrument) – mały trzystrunowy smyczkowy instrument muzyczny
  • Mazanki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
  • Mazanki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo

Wikipedia


mazanów

Mazanów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Józefów nad Wisłą.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego. W latach 1963–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mazanów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


mazanówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Mazanówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Tuczna.

Wieś jest sołectwem w gminie Tuczna. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 192 mieszkańców.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mazanówka, po jej zniesieniu w gromadzie Tuczna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


mazar

typ mauzoleum w architekturze islamskiej


SJP.pl

Mazar – był to typ mauzoleum w architekturze islamu w Azji Środkowej. W średniowieczu mazar był budowany na planie centralnym z cegły palonej, kryty najczęściej kopułą. Fasada frontowa posiadała dekoracyjny portyk lub liwan.

Wikipedia


mazarin

[czytaj: mazaRĘ lub mazaREN] nazwisko, m.in. Jules Mazarin (właściwie: Giulio Mazzarini) (1602-1661) - polityk francuski pochodzenia włoskiego, od 1640 kardynał


SJP.pl


mazarini

[czytaj: macarini] francuski kardynał, od 1642 roku pierwszy minister Francji; Mazarin, Mazzarini


SJP.pl


mazać

1. powlekać, smarować;
2. pisać niedbale, bazgrać;
3. wymazywać, ścierać;
4. mazać się - płakać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. maznąć)

 (1.1) pokrywać lub smarować coś czymś mazistym lub klejącym się

 (1.2) brudzić coś lub kogoś czymś, co się rozmazuje

 (1.3) pot. pisać lub rysować coś w szybki i niestaranny sposób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maźnica ż., maz m., mazanie n., maźnięcie n., mazak m., namazanie n., zamazywanie n., wymazywanie n., wymazanie n., zamazanie n., zmazywanie n., zmazanie n., maziak mrz., mazidło n., mazok mos., maź ż.

 czas. maznąć dk., namazać dk., zamazywać ndk., zamazać dk., wymazywać ndk., wymazać dk., zmazywać ndk., zmazać dk.

Wiktionary


mazańcowice

Mazańcowice (cz. "Mazančovice", niem. "Matzdorf") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim. Powierzchnia sołectwa wynosi 818 ha, a liczba ludności około 4000, co daje gęstość zaludnienia równą 415,8 os./km².

Wikipedia


mazda

marka samochodów


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mazdaista

wyznawca mazdaizmu; mazdeista


SJP.pl


mazdaistka

→ mazdaista; mazdeistka


SJP.pl


mazdaistyczny

→ mazdaizm, mazdeistyczny, mazdajski, mazdejski


SJP.pl


mazdaizm

staroirańska religia oparta na kulcie Ahura Mazdy, boga dobra i światła; mazdeizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. staroirański kult boga Ahura Mazdy (Ormuzda), powstały w VIII wieku p.n.e.;

Wiktionary

Nie mylić z: mandaizmem.

Mazdaizm, Mazda – Jasna (od Mazda [Ahura Mazda] i aw. "Mazdajasnô)" – podstawa kolejnych religii perskich (zaratusztrianizmu, mazdaizmu achemenidzkiego, manicheizmu, zoroastryzmu średnioperskiego za panowania dynastii Sasanidów III–VIII w. i nowoperskiego, a także zurwanizmu).

Wikipedia


mazdakizm

ruch społeczno-religijny stworzony przez Mazdaka w VI w. w Persji


SJP.pl


mazdamer

półtwardy, podpuszczkowy ser holenderski z krowiego mleka


SJP.pl

Mazdamer ( Maasdammer lub Maasdam kaas) – rodzaj holenderskiego sera produkowany z krowiego mleka. Mazdamer jest zaliczany do serów półtwardych, podpuszczkowych dojrzewających. Ser powstał na początku lat 90. XX wieku jako alternatywa dla szwajcarskich serów typu ementaler. Ma smak bardziej słodki i orzechowy niż ementaler, delikatną, żółtą skórkę, a w przekroju widoczne duże dziury. Jest także bardziej wilgotny i sprężysty. Zawiera ok. 45% tłuszczu w masie suchej.

Wikipedia


mazdeista

wyznawca mazdaizmu; mazdaista


SJP.pl


mazdeistka

→ mazdeista; mazdaistka


SJP.pl


mazdeistyczny

→ mazdeizm, mazdaistyczny, mazdajski, mazdejski


SJP.pl


mazdeizm

staroirańska religia oparta na kulcie Ahura Mazdy, boga dobra i światła; mazdaizm


SJP.pl


mazek

nazwisko


SJP.pl


mazenderański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mazenderanami, dotyczący Mazenderanów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazenderanin mos., Mazenderanka ż.

Wiktionary


mazepa

potocznie: mężczyzna, chłopiec skłonny do płaczu; beksa, mazgaj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

 (1.1) pot. płaczliwy człowiek, mazgaj

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Isaak Mazepa – polityk ukraiński (1884-1952)
  • Iwan Mazepa – szlachcic i hetman ukraiński (1639-1709)
  • Mazepa – poemat George’a Gordona Byrona z 1818 roku
  • Mazepa – dramat Juliusza Słowackiego z 1839 roku
  • Mazepa – film rosyjski w reżyserii Wasilija Gonczarowa z 1909 roku
  • Mazepa – film rosyjski w reżyserii Piotra Czardynina z 1914 roku
  • Mazepa – film polski w reżyserii Gustawa Holoubka z 1975 roku
  • Mazepa – opera Piotra Czajkowskiego do libretta Wiktora Burenina na podstawie poematu Połtawa Puszkina
  • Mazepa – opera Adama Münchheimera do libretta Maksymiliana Radziszewskiego na podstawie dramatu Słowackiego
  • Mazepa – opera Henryka Jareckiego z 1876 r.
  • Mazeppa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dlaczego płaczesz, ty mazepo?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzɛpa, AS: mazepa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa, mazgaj

Wiktionary


mazepinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czapka noszona w armi ukraińskiej

Wiktionary

Mazepinka ( мазепинка, trns. "mazepynka") – tradycyjne ukraińskie wojskowe nakrycie głowy, używane przez żołnierzy Legionu Ukraińskich Strzelców Siczowych i Ukraińskiej Armii Halickiej, później przez bojowników Siczy Karpackiej i partyzantów Ukraińskiej Powstańczej Armii, od 2015 roku element munduru Sił Zbrojnych Ukrainy.

Wikipedia


mazer

mazerunek;
1. naturalny rysunek słojów drewna lub żyłek kamienia o zawiłym lub splątanym układzie, wykorzystywany w rzemiośle artystycznym; flader;
2. imitacja rysunków słojów malowana na drewnie w celu zastąpienia kosztownych oklein szlachetnych gatunków drewna; flader;
3. technika zdobnicza naśladująca naturalny rysunek słojów drewna, wykonywana na różnych podłożach


SJP.pl

Mazer (z niem. "maser" – słoje drewna) lub flader (z niem. "fladern" – łopotać) – naturalny, a w pewnym okresie malowany układ usłojenia drewna uzyskiwany z desek przekroju stycznego drewna lub okleiny (fornir) o bogatym, zawiłym rysunku (czeczota, korzeń orzecha, jesion tzw. baranek).

Wikipedia


mazerować

ozdabiać imitacją słojów drewna; słojować


SJP.pl


mazerunek

mazer;
1. naturalny rysunek słojów drewna lub żyłek kamienia o zawiłym lub splątanym układzie, wykorzystywany w rzemiośle artystycznym; flader;
2. imitacja rysunków słojów malowana na drewnie w celu zastąpienia kosztownych oklein szlachetnych gatunków drewna; flader;
3. technika zdobnicza naśladująca naturalny rysunek słojów drewna, wykonywana na różnych podłożach


SJP.pl


mazewo

Mazewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wąsoskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia


mazgaić

mazgaić się - rozczulać się nad sobą, płakać z byle powodu


SJP.pl


mazgaj

człowiek powolny, ślamazarnego usposobienia, skłonny do płaczu; beksa; ślamazara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pejor. osoba nadmiernie płaczliwa, rozczulająca się i użalająca się nad sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź mazgajem, to tylko drobna porażka!

 (1.1) Ten młody był naprawdę dziwnym indywiduum: osobliwym połączeniem tupetu, bezczelności i mazgaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazgajstwo n.

 czas. mazgaić się

 przym. mazgajowaty, mazgajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa, płaksa, mazepa

Wiktionary


mazgajowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest mazgajowate; cecha tych, którzy są mazgajowaci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mazgajowaty

 przysł. mazgajowato

Wiktionary


mazgajowaty

potocznie: skłonny do płaczu, płaczliwy; bekliwy, płaksiwy


SJP.pl


mazhab

szkoła klasyczna prawa muzułmańskiego


SJP.pl

Mazhab ( ‏مذهب maḏhab‎, l.mn. مذاهب maḏāhib, pl. "doktryna") – szkoła prawa islamskiego. Na przestrzeni wieków powstało kilka oddzielnych szkół, które w inny sposób interpretują funkcjonowanie prawa i przepisów.

Wikipedia


mazhabowy

→ mazhab


SJP.pl

Patrz:

mazhab

maziaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od maziak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maziak m.

Wiktionary


maziaja

potocznie: barwny, bezkształtny malunek o abstrakcyjnych motywach; mazaja, bohomaz


SJP.pl


maziak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rozmazane zabrudzenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maz m., mazanie n.

:: zdrobn. maziaczek m.

 czas. mazać ndk.

Wiktionary


maziarczyk

nazwisko


SJP.pl


maziarnia

dawny, prymitywny warsztat, w którym wytwarzało się smołę, dziegieć i maź; smołownia, dziegciarnia, smolarnia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maziarnia – część miasta Tomaszów Lubelski
  • Maziarnia – część wsi Majdan Nowy w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Księżpol
  • Maziarnia – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
  • Maziarnia – część wsi Wilcza Wola w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec
  • Maziarnia – część wsi Huta Różaniecka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Narol
  • Maziarnia – część wsi Moszczanica w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Stary Dzików
  • Maziarnia – część wsi Albigowa w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Łańcut
  • Maziarnia – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Harasiuki
  • Maziarnia – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów
  • Maziarnia (Zbiornik Łęg) – sztuczny zbiornik wodny na rzece Łęg w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Raniżów i gminie Dzikowiec
  • maziarnia – wytwórnia mazi smarnej do osi kół jezdnych wozów
  • Maziarnia Strzelecka

Wikipedia


maziarski

→ maziarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisław Maziarski – profesor nauk medycznych, rektor UJ
  • Jacek Maziarski – poseł, dziennikarz i publicysta (wnuk Stanisława, ojciec Wojciecha)
  • Wojciech Maziarski – dziennikarz i działacz opozycyjny (syn Jacka)

Wikipedia

Patrz:

maziarz

maziarstwo

robienie lub sprzedawanie mazi, zajęcie maziarza; dziegciarstwo


SJP.pl


maziarz

dawniej: człowiek robiący lub sprzedający maź


SJP.pl


maziać

pokrywać mazią


SJP.pl


maziczka

roślina z rodziny astrowatych (złożonych), z której nasion otrzymuje się olej jadalny i smar; tłustka


SJP.pl

Maziczka ("Madia") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje 11 gatunków. Rośliny te rosną w północnej i zachodniej części Ameryki Północnej oraz w południowej części Ameryki Południowej (w Chile i Argentynie). Poza tym jako introdukowane rosną w różnych krajach Europy, w Australii i na Hawajach. Występują w siedliskach nasłonecznionych i suchych, także na przydrożach.

Wikipedia


mazidło

1. płynna lub półpłynna emulsja zawierająca substancje lecznicze przeznaczona do smarowania skóry
2. to, co służy do smarowania, wcierania; smarowidło; maść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) częściowo płynna substancja służąca do smarowania, wcierania

 (1.2) stpol. rel. olejek święty

 (1.3) stpol. kosmet. maść kosmetyczna, krem

 (1.4) stpol. kosmet. kosmetyk do wykonywania makijażu

Wiktionary

Mazidło (łac. "linimentum") – galenowa półstała postać leku, o konsystencji rzadszej od maści. Jako podłoża do sporządzania mazideł stosuje się:

W podłożu tym są rozpuszczone lub zawieszone (zawiesina, emulsja) substancje lecznicze (jedna lub więcej).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈʑidwɔ, AS: maźidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mazać ndk.

 rzecz. mazanie n., maźnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) barwidło

Wiktionary


mazik

nazwisko


SJP.pl


maziowaty

gęsty i lepki, kleisty; mazisty, ciastowaty


SJP.pl


maziowy

przymiotnik od: maź


SJP.pl


mazisty

gęsty i lepki, kleisty; maziowaty, ciastowaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający konsystencję mazi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈʑistɨ, AS: maźisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maź ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lepki, kleisty

Wiktionary


maziziarn

drzewo występujące w Ameryce Łacińskiej


SJP.pl


maziówka

wewnętrzna warstwa torebki stawowej


SJP.pl


maziówkowy

→ maziówka


SJP.pl

Patrz:

maziówka

maziński

nazwisko


SJP.pl


maznóć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzyć

Wiktionary


maznąć

1. pobrudzić kogoś lub coś jednym ruchem czymś co się rozmazuje; 3. potocznie: napisać lub narysować coś szybko, niestarannie


SJP.pl


mazoch

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Mazoch
  • Jiří Mazoch
  • Leopold Sacher-Masoch von Kronenthal
    • Leopold von Sacher-Masoch
  • Franciszek Masoch

Wikipedia


mazojen

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) białystok. majonez

Wiktionary


mazok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. brudas

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mazać ndk.

 rzecz. mazula ż.

Wiktionary


mazonit

rodzaj ekologicznej, twardej i bardzo trwałej płyty pilśniowej, używany m.in. do wyrobu blatów stołów do ping-ponga, deskorolek, kajaków itp.


SJP.pl


mazowiecki

przymiotnik od: Mazowsze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Mazowsza, związany z Mazowszem, pochodzący z Mazowsza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konrad I mazowiecki (1187?-1247) – książę mazowiecki małopolski i kujawski
  • Stanisław mazowiecki (1500-1524) – książę mazowiecki
  • Tadeusz Mazowiecki (1927-2013) – polski polityk
  • Wojciech Mazowiecki (ur. 1957) – polski dziennikarz, publicysta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To wasz minister, podobnie jak kiedyś Konrad Mazowiecki, sprowadził Krzyżaków.

 (1.1) W sumie mazowieccy strażacy odnotowali już ponad 1300 interwencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmazɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: mazovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

 przym. podmazowiecki, mazowszański, wysokomazowiecki

Wiktionary


mazowieckie

przymiotnik od: Mazowsze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. region w środkowej Polsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włodek był dowódcą oddziału w Mazowieckiem i Kaliskiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

 przym. mazowszański

Wiktionary


mazowieckogrodziski

przymiotnik od: Grodzisk Mazowiecki; grodziskomazowiecki


SJP.pl


mazowieckotomaszowski

→ Tomaszów Mazowiecki; tomaszowski


SJP.pl


mazowizm

wyraz, zwrot, forma, konstrukcja składniowa lub cecha fonetyczna właściwe dialektowi mazowieckiemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. dialektyzm mazowiecki

Wiktionary


mazowszanin

członek zespołu "Mazowsze"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek zespołu „Mazowsze”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyrektorka kazała rozlokować mazowszan na drugim piętrze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowieckie n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż.

:: fż. mazowszanka ż.

 przym. mazowiecki, mazowszański

Wiktionary


mazowszanka

członkini zespołu "Mazowsze"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini zespołu Mazowsze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowieckie n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż.

:: fm. mazowszanin mos.

 przym. mazowiecki, mazowszański

Wiktionary


mazowszański

dotyczący zespołu "Mazowsze"


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący zespołu „Mazowsze”, związany z zespołem „Mazowsze”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na parkingu przed telewizją stoją mazowszańskie autokary.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowsze n., Mazowieckie n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

 przym. mazowiecki

Wiktionary


mazowsze

1. kraina historyczna w Polsce;
2. polski tygodnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Wiktionary

Mazowsze ( Mazovia) – kraina historyczna w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce, położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów.

Historyczną stolicą Mazowsza jest Płock, a Mazowsza południowego Czersk. Za panowania Władysława Hermana Płock był również stolicą Polski oraz najstarszym miastem tego regionu (prawa miejskie w 1237 roku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Warszawa leży na Mazowszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzɔfʃɛ, AS: mazofše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazowszanin mos., mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanka ż., Mazowieckie n.

 przym. mazowiecki, mazowszański

Wiktionary


mazu

gatunek łososia pacyficznego; sima


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mazu – chińska bogini mórz
  • Mazu Liedao – archipelag w Cieśninie Tajwańskiej
  • Mazu Daoyi (709-788) – chiński mistrz chan
  • mazu, inaczej sima (Oncorhynchus masou) – gatunek ryby z rodziny łososiowatych
  • „Matsu” – nazwa japońskich okrętów

Wikipedia


mazuchówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Mazuchówka (niem. "Masuchowken", 1936–1945 "Rodental") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy. Przed osiedleniem się na ziemiach odzyskanych Polaków nosiła nazwę Rodental.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


mazun

armeński napój ze sfermentowanego mleka o konsystencji jogurtu


SJP.pl


mazur

ludowy taniec figurowy; muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) choreogr. folk. polski taniec narodowy w żywym tempie;

 (1.2) muz. muzyka do mazura (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mazur – mieszkaniec Mazowsza
  • Mazur – mieszkaniec Mazur
  • Mazur – część wsi Przybyszowy w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
  • Mazur – polski taniec ludowy
  • Mazur – jedno z najpopularniejszych nazwisk w Polsce
  • Mazur – rodzina lampowych odbiorników radiowych
  • Mazur – czasopismo, założone m.in. przez Bogumiła Labusza
  • Mazur – ciągnik gąsienicowy
  • Mazur – kino w Pabianicach
  • Mazur Ełk
  • Mazur Karczew
  • Mazur Pisz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Popularność mazura wśród tańców salonowych przypada na wiek XIX.

 (1.2) Poprosiliśmy ich o zagranie mazura.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazury nmos., mazurek mzw., mazureczek mzw., Mazurka ż.

 przym. mazurkowy, mazurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mazurek

 (1.2) mazurek

Wiktionary


mazurczak

nazwisko


SJP.pl


mazurczyk

nazwisko


SJP.pl


mazureczek

zdrobnienie od: mazurek


SJP.pl


mazurek

1. rodzaj wielkanocnego wypieku, zwykle z kruchego ciasta, przekładanego bakaliami i lukrowanego;
2. zdrobnienie od: mazur (taniec ludowy);
3. krótki utwór muzyczny w rytmie 3/4 stylizowany na mazura
4. ptak z rodziny wróbli; wróbel mazurek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od mazur

 (1.2) muz. choreogr. stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;

 (1.3) muz. choreogr. wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem;

 (1.4) spoż. kulin. etn. tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Passer montanus|ref=tak., gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

 (2.2) ornit. osobnik ptaka z gatunku mazurek (2.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mazurek – ciasto kuchni polskiej
  • Mazurek – nazwisko
  • mazurek (Passer montanus) – ptak z rodziny wróbli
  • s/y Mazurek – polski jacht
  • Mazurek Dąbrowskiego – hymn Polski
  • mazurek – polski taniec tańczony na wsi
  • mazurek – polski taniec stylizowany
  • Mazurek – książka dla dzieci z płytą CD, wydana w 2010 r.
  • Adam Mazurek (ur. 1953) – polski kontradmirał
  • Bartłomiej Mazurek (1856-1937) – polski rzeźbiarz
  • Beata Mazurek (ur. 1967) – polska polityk i urzędnik
  • Feliks Róg-Mazurek (1914-1971) – polski bibliotekarz, socjolog i prawnik

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈzurɛk, AS: mazurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazur m., mazureczek m., Mazury nmos., Mazur m., Mazurka ż., mazurzenie n., mazurskość ż., Mazurowo n., Mazurowice nmos., Mazurowiec m., Mazurówka ż., mazurka ż.

 czas. mazurzyć ndk.

 przym. mazurkowy, mazurski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mazureczek

 (2.1) wróbel mazurek

Wiktionary


mazurenko

nazwisko


SJP.pl


mazurka

taniec będący połączeniem polki i mazura; polka mazurka; tramblanka; tramblantka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mazur

 (1.2) etn. kobieta z plemięemienia Mazowszan, pochodząca z Mazowsza

Wiktionary

Mazurka ( Мазурка) – wieś (sieło) w Rosji, w obwodzie woroneskim, w rejonie poworińskim. W 2010 liczyła 786 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mazur mrz., mazurek m., Mazury nmos., mazurzenie n.

:: fm. Mazur mos.

 czas. mazurzyć ndk.

 przym. mazurski

Wiktionary


mazurkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mazurkiewicz – polskie nazwisko. 27 stycznia 2022 r. nazwisko to nosiło 16 617 polskich obywateli.
  • Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz (1963–2008) – polski działacz polityczny
  • Anna Mazurkiewicz (ujednoznacznienie)
  • Antoni Mazurkiewicz (1877–1963) – pierwszy proboszcz parafii św. Wincentego à Paulo w Bydgoszczy
  • Antoni Mazurkiewicz – polski profesor informatyk
  • Bogusław Mazurkiewicz (1946–1978) – polski trębacz, klawiszowiec, wokalista
  • Bolesław Mazurkiewicz (ur. 1931) – polski profesor Politechniki Gdańskiej
  • Dionizy Mazurkiewicz (1845–1902) – polski lekarz, radny, uczestnik powstania styczniowego
  • Eugeniusz Mazurkiewicz (1928–2011) – polski nauczyciel akademicki i polityk
  • Feliks Jan Mazurkiewicz (1896–1945) – major piechoty Wojska Polskiego
  • Franciszek Mazurkiewicz (1901–1944) – polski wojskowy
  • Jan Mazurkiewicz (ujednoznacznienie)

Wikipedia


mazurkowy

przymiotnik od: mazurek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mazurkiem, dotyczący mazurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazurek m., mazur mzw.

Wiktionary


mazurowski

nazwisko


SJP.pl


mazurowy

przymiotnik od: mazur


SJP.pl


mazurski

przymiotnik od: Mazury


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z Mazur, związany z Mazurami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według podań mazurskich, środa i piątek podczas pierwszej i drugiej kwadry aż do pełni są to dni „stare”, pozostałe zaś dni w tym samym okresie czasu są „młode”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzursʲci, AS: mazursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mazur m., mazurzenie n., mazurek mrz./mzw.

 czas. mazurzyć

Wiktionary


mazurskość

zespół cech charakterystycznych dla Mazur


SJP.pl


mazury

ludowy taniec figurowy; muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości i części miejscowości w Polsce i na Ukrainie;

Wiktionary

(hist. "Mazowsze Pruskie", "Mazury Pruskie", maz. "Mazuri", Masuren) – region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce, będący częścią Prus. Główną grupą etnograficzną regionu są Mazurzy.

Mazury są zwyczajowo traktowane jako kraina historyczna, mimo iż z naukowego punktu widzenia nie spełniają definicji tego pojęcia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Mazurach znajduje się wiele jezior polodowcowych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mazurski

 rzecz. Mazur mos., mazur mrz., Mazurka ż., mazurek m., mazurzenie n.

 czas. mazurzyć ndk.

Wiktionary


mazurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) proces fonetyczny polegający na wymowie spółgłosek dziąsłowych ortograficzny|sz., ortograficzny|ż., ortograficzny|cz., ortograficzny|dż. jako przedniojęzykowo-zębowych ortograficzny|s., ortograficzny|z., ortograficzny|c., ortograficzny|dz.;

Wiktionary

Mazurzenie (także mazurowanie, rzadziej sakanie, na Śląsku sycenie) – proces fonetyczny polegający na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych ⟨sz⟩, ⟨cz⟩, ⟨ż⟩, ⟨dż⟩ głosek zębowych: ⟨s⟩, ⟨c⟩, ⟨z⟩, ⟨dz⟩. Na przykład: „czepek” jako "cepek", „szyja” jako "syja", „życie” jako "zycie". Jest postrzegane jako znamię statusu społecznego („wiejska” mowa) i mówiący mają tendencję do wyzbywania się go. Zjawiskiem przeciwnym do mazurzenia, a powstałym poprzez hiperpoprawne unikanie mazurzenia, jest szadzenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sokólszczanie od Korycina, Suchowoli i Janowa, nazywają Królestwo Kongresowe Polszczą lub Krolestwem, Koroną zaś a nie inaczej, zowią po dziś dzień okolicę leżącą za rzeką Bierezowa, (rzeka ta wraz z Biebrzą stanowiła odwieczną granicę między Litwą i Koroną), czyli północna część powiatu białostockiego, a która za rzeczypospolitej wchodziła w skład małopolskiego Podlasia, i w której główną a dziwnie obijającą się o ucho właściwością, jest ni mniej, ni więcej tylko t. z. mazurzenie, (n. p. sto, cehò, cort, docka vel corka, kacan, posòṷ, rusać, scenià, stabin itp.).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmazuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: mazužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazurek m., Mazur m., Mazury nmos., Mazurka ż.

 czas. mazurzyć ndk.

 przym. mazurski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mazurowanie, sakanie, cakanie

Wiktionary


mazurzysta

1. kompozytor mazurków;
2. człowiek umiejący dobrze tańczyć mazura


SJP.pl


mazurzystka

→ mazurzysta


SJP.pl

Patrz:

mazurzysta

mazurzyć

wymawiać spółgłoski dziąsłowe sz, dż, ż, cz jak zębowe (dentalne) s, dz, z, c


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) jęz. mówić w sposób typowy dla gwar Mazowsza i Małopolski, zastępując ortograficzny|cz., ortograficzny|dż., ortograficzny|sz., ortograficzny|ż. kolejno z ortograficzny|c., ortograficzny|dz., ortograficzny|s., ortograficzny|z.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci zaciągają po lwowsku, tamci śpiewnym wileńskim akcentem, inni znowu mazurzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈzuʒɨt͡ɕ, AS: mazužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazurek mrz./mzw., mazurzenie n., Mazury

 przym. mazurski

Wiktionary


mazut

ciecz oleista, pozostałość po destylacji ropy naftowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. oleista ciecz pozostała po destylacji ropy naftowej niskiej jakości, używana jako paliwo lub olej opałowy;

Wiktionary

Mazut, ciężki olej opałowy – oleista ciecz będąca pozostałością po destylacji niskogatunkowej ropy naftowej w warunkach atmosferycznych (ciśnienie normalne), w temperaturze od 250 do 350°C. Składa się z węglowodorów wysokocząsteczkowych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mazutowy

Wiktionary


mazutowy

przymiotnik od: mazut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mazutem, dotyczący mazutu; wykorzystujący, spalający mazut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mazut mrz.

Wiktionary


mazzarini

[czytaj: maccarini] francuski kardynał, od 1642 roku pierwszy minister Francji; Mazarin, Mazarini


SJP.pl


mać

przestarzale: matka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. lub przest. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) matka

 (1.2) stpol. kwoka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mać czeka, aż umilknie skarga ukradzionego nieboszczykowi zegarka, po czym podchodzi na skraj sceny i śpiewa.

 (1.1) Zda mi się – wtrąca młodszy Henryk – że on by się zgadał z naszą macią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mat͡ɕ, AS: mać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macierz ż., macierzyństwo n., macierzyzna ż., macierzanka ż., macica ż.

:: zdrobn. matka ż.

:: zgrub. maciora ż., macocha ż.

 czas. matkować ndk.

 przym. macierzyński, macierzysty, macierzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, stpol. maciora

Wiktionary


maćczak

nazwisko


SJP.pl


maćkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Maćkiewicz – polska geografka
  • Jarosław Maćkiewicz (ur. 1970) – polski piłkarz
  • Jolanta Maćkiewicz (ur. 1952) – polska językoznawczyni
  • Zbigniew Maćkiewicz (1953–2018) – polski chemik

Wikipedia


maćko

staropolskie imię męskie


SJP.pl


maćkowiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfons Maćkowiak (1916–2017) – polski wojskowy
  • Barbara Maćkowiak (1932–2021) – polska metrolożka
  • Edmund Maćkowiak (1887–1942) – polski polityk
  • Edmund Maćkowiak (1903–1971) – polski chórmistrz i kompozytor
  • Henryk Maćkowiak (1923–2014) – polski pedagog i historyk
  • Henryk Maćkowiak (ur. 1933) – polski fotograf
  • Jan Maćkowiak (ur. 1959) – polski samorządowiec
  • Janusz Maćkowiak – polski dziennikarz
  • Janusz Maćkowiak (ur. 1940) – polski rolnik i polityk
  • Jarosław Maćkowiak (1984–2011) – polski wojskowy
  • Jędrzej Maćkowiak (ur. 1992) – polski siatkarz
  • Joanna Maćkowiak-Pandera (ur. 1975) – polska ekolożka i urzędniczka

Wikipedia


maćkowice

Maćkowice ( Мацьковичі) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Żurawica. Ma status sołectwa.

Wikipedia


maćkowie

zdrobnienie od: Maciej (imię męskie); Maciuś


SJP.pl


maćkowski

nazwisko


SJP.pl


maćkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maćka lub z nim związany


SJP.pl

Maćkowy (dawniej: "Maćki", niem. "Matzkau", "Matzken") – obszar w Gdańsku, w dzielnicy administracyjnej Orunia Górna-Gdańsk Południe.

Wieś biskupstwa włocławskiego w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

Wikipedia


mała

dziewczynka, dziecko; także potocznie lub pieszczotliwie o młodszej osobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mała dziewczynka

 (1.2) pot. pieszcz. lub żart. o dorosłej kobiecie, np. o sympatii

 (1.3) pot. eufem. srom

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: mały

Wiktionary

Mała – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mała, po jej zniesieniu w gromadzie Niedźwiada. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłam małej śliczną sukieneczkę, a będę musiała ją obabuchać, bo boję się, że się przeziębi.

 (1.2) Moja mała woli teatr od kina, więc się przy niej ukulturalniam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawa, AS: mau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mały m., małość ż., malec m.

 przym. mały

 przysł. mało

 licz. mało

 partyk. mniejsza

Wiktionary


małacentów

Małacentów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Łagów. Ma status sołectwa.

Były wsią biskupstwa włocławskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


małachow

nazwisko


SJP.pl


małachowice

Ma

Wikipedia


małachowski

→ Małachowo-Złych Miejsc


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małachowski – polskie nazwisko.
  • Aleksander Małachowski (1924–2004) – polityk i publicysta
  • Adam Leon Małachowski (1706–1767) – krajczy koronny
  • Godzimir Małachowski (1852–1908) – prezydent Lwowa, poseł do Sejmu Krajowego i Rady Państwa w Wiedniu, prawnik.
  • Bartłomiej Małachowski (zm. 1433) – protoplasta rodu Małachowskich
  • Kazimierz Małachowski (1765–1845) – generał wojsk polskich
  • Piotr Małachowski (ujednoznacznienie)
  • Raul Nałęcz-Małachowski (1916–2014) – polski działacz polonijny i niepodległościowy, artysta, scenarzysta i kostiumograf
  • Soter Jaxa-Małachowski (1867–1952) – polski malarz, pejzażysta i marynista
  • Stanisław Małachowski (1736–1809) – referendarz wielki koronny, marszałek Sejmu Czteroletniego
  • Małachowscy

Wikipedia

Patrz:

Małachowo-Złych Miejsc

małachów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małachów – część miasta Kunów
  • Małachów – część wsi Zakrzów w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Białaczów
  • Małachów – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Szczekociny
  • Małachów (SIMC 0243760) – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
  • Małachów (SIMC 0244340) – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
  • Małachowo
  • Małachówka

Wikipedia


małastów

Małastów (j. łemkowski Маластів) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.

Wieś królewska starostwa bieckiego w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia


małaszewski

nazwisko


SJP.pl


małaszyński

nazwisko


SJP.pl


małchański

przymiotnik

 (1.1) związany z Małchanem (rzeką na Zabajkalu w Rosji)

Wiktionary


małcużyński

nazwisko polskie, m.in. Witold Małcużyński (1914-1977) - polski pianista o światowej sławie, w 1937 roku został laureatem Konkursu Chopinowskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witold Małcużyński (1914-1977) – pianista
  • Karol Małcużyński (1922-1984) – poseł, dziennikarz i publicysta

Wikipedia


małdaniec

Małdaniec ( Maldanietz, 1938–1945 "Maldanen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


małdr

w dawnej Polsce:
1. miara zboża;
2. dziesięcina płacona w zbożu; małdrat


SJP.pl


małdrat

w dawnej Polsce: dziesięcina płacona w zbożu; małdr


SJP.pl

Małdrat – (łac. "tremodius", niem. "Drömt", "Malter"; także: maldrat, małdyt, małdr, osep, maltter, maldrum, maltrum, zentmalter) – średniowieczna miara dziesięciny pobieranej z jednego łanu uprawnej roli. W późniejszych czasach oznaczał jednostkę objętości zboża, stosowaną w krajach niemieckich oraz Szwajcarii.

Wikipedia


małdrzyk

mądrzyk; dawniej:
1. serek ze słodkiego mleka;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) pieróg z serem lub rodzaj ciasta z serem; dziś tylko w związku frazeologicznym: (złożyć) ręce w małdrzyk - (złożyć) dłonie na krzyż wewnętrznymi powierzchniami do siebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zdrobn. od małdr zwarzonego podpuszczką; Gloger|małdrzyk, mądrzyk.

 (1.3) reg. kulin. placuszek z białego sera utartego z jajami i smażonego na oleju, najczęściej podawany na słodko

 (1.4) przen. zob. ręce w małdrzyk.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Miał w teatrum kredens gustownie ozdobny, z cukrawi, limonadami, było dla amatorów wino i różne łakocie, szczególniej smaczne były małdrzyki z konfektami, w których sam król Imć i inni panowie wielce sobie gustowali.

 (1.4) Na moją prośbę usiadła na krześle naprzeciw, składając dłonie w małdrzyk niczym panienka z pensji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawḍʒɨk, AS: mau̯ḍžyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małdr m., małdrat m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mądrzyk, mędrzyk, mondrzyk

Wiktionary


małdycki

przymiotnik od: Małdyty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Małdytami, dotyczący Małdyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małdyty nmos., Małdycianin mos., Małdycianka ż.

Wiktionary


małdyty

wieś w Polsce


SJP.pl

Małdyty (niem. "Maldeuten") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty nad jeziorem Sambród i na trasie linii kolejowej Elbląg-Morąg-Olsztyn. Zachodnim skrajem miejscowości przebiega trasa drogi krajowej nr 7.

Wikipedia


małe

potomstwo zwierząt; młode


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małe – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
  • Małe – przysiółek wsi Kłączno w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice
  • Duże, Średnie

Wikipedia


małecki

nazwisko polskie, m.in.
1. Antoni Małecki (1821-1913) - badacz literatury, historii i języka polskiego, filolog klasyczny, dramatopisarz;
2. Mieczysław Małecki (1903-1946) - slawista, wybitny dialektolog, jeden z głównych twórców geografii lingwistycznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Małecki (ur. 1975) – polski koszykarz
  • Aleksander Małecki (1916–2009) – polski dyplomata
  • Aleksander Małecki (1901–1939) – polski szermierz
  • Aleksander Małecki – polski historyk
  • Antoni Małecki (1821–1913) – historyk literatury, mediewista, językoznawca, filolog klasyczny, heraldyk, dramaturg, rektor Uniwersytetu Lwowskiego
  • Grzegorz Małecki (ur. 1975) – polski aktor filmowy, dubbingowy
  • Grzegorz Małecki (ur. 1967) – polski funkcjonariusz cywilnych służb specjalnych, dyplomata
  • Grzegorz Małecki (ur. 1984) – polski koszykarz
  • Grzegorz Małecki – polski scenograf
  • Jakub Małecki (ur. 1982) – polski pisarz
  • Jan Małecki (1902–1982) – polski lekarz, profesor
  • Jan Marian Małecki (1926–2017) – polski historyk, rektor Akademii Ekonomicznej w Krakowie

Wikipedia


małek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Małek – polski taternik, alpinista i himalaista
  • Jan Michał Małek – polski inżynier, przedsiębiorca, inwestor, deweloper i działacz polonijny
  • Mirosław Małek – polski żeglarz, olimpijczyk
  • Stanisław Małek – polski ekolog
  • Stanisław Małek – polski wojskowy

Wikipedia


małgiew

jadalny małż morski; piaskołaz


SJP.pl


małgonia

zdrobnienie od: Małgorzata (imię żeńskie)


SJP.pl


małgorzaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Małgorzaty lub z nią związany


SJP.pl


małgorzata

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małgorzata – imię żeńskie
  • Małgorzata – królowa Szkocji 1286–1290
  • Małgorzata I – królowa Danii, Szwecji i Norwegii 1395–1412
  • Małgorzata – żona Ernesta I Żelaznego, arcyksięcia Styrii, Karyntii i Krainy; córka Bogusława V, księcia wołogosko-rugijskiego i słupskiego oraz Adelajdy Welf
  • Małgorzata – rosyjska mniszka prawosławna pochodzenia greckiego, nowomęczennica
  • Małgorzata – hrabina Burgundii w latach 1190-1208
  • Małgorzata – angielska hrabina Pembroke
  • Małgorzata – księżna Danii
  • Małgorzata – księżniczka Grecji
  • Małgorzata – infantka hiszpańska
  • Małgorzata II – królowa Danii od 14 stycznia 1972 roku do 14 stycznia 2024
  • Małgorzata (księżna zatorska)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja pani od chemii ma na imię Małgorzata.

 (1.1) Na biurku Małgorzaty pojawiły się przybory do pisania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɡɔˈʒata, AS: mau̯gožata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małgorzacin mrz., Małgorzatów mrz.

:: zdrobn. Małgorzatka ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Małgoś ż., Margo ż., Gosia ż., Gośka ż.

:: zgrub. Małgocha ż.

 przym. Małgorzatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Gryjta, Gryjtka

Wiktionary


małgorzatka

1. bułka z makiem
2. odmiana gruszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Małgorzata

Wiktionary

Małgorzatka – dawna osada w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica, w sołectwie Karbowo 2.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie toruńskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmawɡɔˈʒatka, AS: mau̯gožatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małgorzata ż., Gosia ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Gośka ż., Margo ż., Małgoś ż., Małgorzacin m., Małgorzatów m.

 przym. Małgorzatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gosia ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Gośka ż.

Wiktionary


małgorzatów

Małgorzatów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


małgosia

zdrobnienie od: Małgorzata (imię żeńskie); Małgośka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Małgorzata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj spotkałem Małgosię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈɡɔɕa, AS: mau̯gośa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) Małgorzatka; zgrub. Małgorzata; zdrobn. Gosia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Małgorzatka, Gosia, reg. śl. Gryjta

Wiktionary


małgosiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Małgosi lub z nią związany


SJP.pl


małgośczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Małgośki lub z nią związany


SJP.pl


małgośka

zdrobnienie od: Małgorzata (imię żeńskie); Małgosia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poufała forma imienia Małgorzata

Wiktionary

Małgośka (lub Małgośka, szkoda łez) – utwór muzyczny z 1973 roku, wykonywany przez polską piosenkarkę popową Marylę Rodowicz. Został skomponowany przez Katarzynę Gärtner, a autorką jego tekstu jest Agnieszka Osiecka. W marcu 1973 został wydany na singlu. W 1974 ukazał się w nowej wersji na czwartym albumie studyjnym Rodowicz, "Rok". W 2025 wydała nową wersję utworu, nagraną w duecie z Lanberry na album "Niech żyje bal".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Małgośka, mówią mi, • On niewart jednej łzy, • On nie jest wart jednej łzy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małgorzata ż., Małgorzacin m., Małgorzatów m., Gosia ż., Małgosia ż., Małgorzatka ż., Gośka ż., Margo ż., Małgoś ż.

 przym. Małgorzatowy, Małgośkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gosia ż., Małgosia ż., Małgorzatka ż., Gośka ż., Margo ż., Małgoś ż.

Wiktionary


małgów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małgów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pogorzela
  • Małgów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Lisków

Wikipedia


małka

obce imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej Rosji europejskiej, lewy dopływ Tereku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małka – struga w Polsce, dopływ Iny
  • Małka – struga w Polsce, dopływ Wisłoka
  • Małka – rzeka w Rosji, na Kaukazie, dopływ Tereka

Wikipedia


małkiewicz

nazwisko


SJP.pl


małkinia

1. Małkinia Dolna - wieś w Polsce;
2. Małkinia Górna - wieś w Polsce;
3. Małkinia Mała-Przewóz - wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małkinia Dolna
  • Małkinia Górna
  • Małkinia Mała-Przewóz
  • Małkinia (stacja kolejowa)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urodziłem się w Małkini.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawʲˈcĩɲa, AS: mau̯ʹḱĩńa

Wiktionary


małkinianin

mieszkaniec Małkini


SJP.pl


małkinianka

mieszkanka Małkini


SJP.pl


małkiński

związany z Małkinią


SJP.pl


małkocin

Małkocin ( Mulkenthin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wieś typu ulicówka o układzie południkowym, położona nad rzeką Małką, 7 km na północ od Stargardu, przy nieczynnej linii Stargardzkiej Kolei Wąskotorowej.

Wikipedia


małkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Małkowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Orły
  • Małkowice – gromada
  • Małkowice – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim

Wikipedia


małkowo

To

Wikipedia


małkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Małkowski (1869-1938) – polityk
  • Andrzej Małkowski (1888-1919) – skaut
  • Czesław Jerzy Małkowski (ur. 1950) – samorządowiec
  • Eugeniusz Geno Małkowski (1942-2016) – malarz
  • Leszek Małkowski (1955-2010) – dziennikarz
  • Maciej Małkowski (ur. 1985) – piłkarz
  • Sebastian Małkowski (ur. 1987) – piłkarz
  • Stanisław Małkowski (geolog) (1889-1962) – geolog
  • Stanisław Małkowski (duchowny) (ur. 1944) – ksiądz
  • Witold Małkowski (1884-1962) – malarz, scenograf
  • Władysław Małkowski (1840-1911) – prawnik
  • Zbigniew Małkowski (ur. 1978) – piłkarz

Wikipedia


małmazja

wyborowe wino likierowe, zwłaszcza białe, wyrabiane dawniej na południu Europy i na wyspach Morza Śródziemnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. enol. słodkie wino greckie

 (1.2) bot. enol. odmiana winorośli uprawiana na południu Europy

Wiktionary

Małmazja – słodkie, aromatyczne wino o ciemnej barwie, wyrabiane pierwotnie ze szczepu winogron o tej nazwie w okolicach miasta Malvasia na Peloponezie, następnie także w innych miejscach w regionie Morza Śródziemnego oraz na Wyspach Kanaryjskich i na Maderze. Tłoczono ją ze specjalnej odmiany winorośli (malvasia). W Polsce ceniona była wyżej[] niż wina francuskie i reńskie.

Wikipedia


małmazyjski

→ małmazja


SJP.pl

Patrz:

małmazja

mało

1. niewielki, niski, nieduży;
2. przenośnie: zwykły, pospolity, małowartościowy;
3. występujący w niewielkim natężeniu; nieznaczny, nieważny, błahy;
4. krótkotrwały;
5. bardzo młody, niedorosły


SJP.pl

liczebnik nieokreślony

 (1.1) niewielka ilość czegoś lub kogoś

przysłówek

 (2.1) w niewielkim stopniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W klasie jest mało uczniów.

 (2.1) Ten pisarz jest mało znany, opublikował tylko jedną książkę w lokalnym wydawnictwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawɔ, AS: mau̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malizna ż., mały m., mała ż., maleństwo n., maluch m., małość ż., Mały mos.

 przym. mały, maleńki

 temsłow. mało-

 partyk. mniejsza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieco, trochę, niewiele, odrobinę, tyle, co kot napłakał, tyle co nic, jak na lekarstwo; pot. tyle, co brudu za paznokciem; przest. ździebko

Wiktionary


mało-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na małe rozmiary lub małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) małokalibrowy • małomiasteczkowy • małosolny • małomieszczanin • małowartościowość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maluch mos./mzw.

 przym. mały

 licz. mało

 zaim. mało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikro-

Wiktionary


małoazjatycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Azją Mniejszą, dotyczący Azji Mniejszej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Satrapowie małoazjatyccy trwali w stanie buntu w latach 373 p.n.e. – 359 p.n.e., a w latach 356 p.n.e. – 352 p.n.e. przeciwko rządowi centralnemu wystąpił satrapa Frygii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja Mniejsza ż., Małoazjata mos., Małoazjatka ż.

Wiktionary


małocice

Małocice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Czosnów.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Małocice, po jej zniesieniu w gromadzie Czosnów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


małociechowo

Małociechowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz. Według spisu powszechnego z 31 marca 2011 roku wieś liczyła 173 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


małocin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małocin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
  • Małocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Bieżuń

Wikipedia


małocząsteczkowy

złożony z cząsteczek o małej masie


SJP.pl


małodobry

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. eufem. kat

Wiktionary


małodusznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób świadczący o małoduszności; bez wielkoduszności; z małą klasą moralną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małoduszność ż.

 przym. małoduszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazgowo, małostkowo, nieszlachetnie, podle

Wiktionary


małoduszniej

stopień wyższy od przysłówka: małodusznie


SJP.pl


małoduszność

brak odwagi cywilnej, niechęć lub nieumiejętność wzięcia na siebie odpowiedzialności, niezdolność do szlachetnych działań; tchórzostwo, bojaźliwość, bezduszność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cecha kogoś, kto nie potrafi wybaczać nawet drobnych przewinień; także. zachowanie wynikające z nieumiejętności wybaczania

 (1.2) książk. cecha kogoś, kto nie ma odwagi cywilnej; także. zachowanie wynikające z braku odwagi cywilnej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małoduszny

 przysł. małodusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małostkowość

Wiktionary


małoduszny

niemający odwagi cywilnej, niezdolny do szlachetnych odruchów, nieumiejący wybaczać


SJP.pl


małoformatowy

rzadko: mający niewielkie wymiary; małowymiarowy, małogabarytowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odznaczający się niewielkimi rozmiarami

 (1.2) mający małą powierzchnię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Malował małoformatowe dzieła głównie techniką akwarelową.

 (1.1) Być może klienci albo ograniczali zakupy, albo szukali atrakcyjniejszych ofert, ponieważ w sklepach małoformatowych ich średnia cena wzrosła aż o 30%.

Wiktionary


małogabarytowy

mający małe wymiary, poniżej standardowych rozmiarów


SJP.pl


małogoski

przymiotnik od: Małogoszcz


SJP.pl


małogoszcz

(r. męski) miasto w województwie świętokrzyskim, na zachód od Kielc; Małogoszcz (r. żeński)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Małogoszcz – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Małogoszcz.

Gród kasztelański w prowincji łęczyckiej przed rozbiciem dzielnicowym i w księstwie łęczyckim do I połowy XIII wieku. Miasto królewskie w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego. Nazwa miasta pochodzi od staropolskiego imienia męskiego Małogost.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maˈwɔɡɔʃt͡ʃ, AS: mau̯ogošč

Wiktionary


małogoszczanin

mieszkaniec Małogoszcza (miasta w Polsce)


SJP.pl


małogoszczanka

mieszkanka Małogoszcza (miasta w Polsce)


SJP.pl


małogłowie

wada rozwojowa charakteryzująca się małymi wymiarami mózgoczaszki w stosunku do twarzoczaszki, łącząca się zwykle z niedorozwojem umysłowym; mikrocefalia, małomóżdże


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. mikrocefalia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zasadzie rozróżnia się małogłowie pierwotne (prawdziwe) i małogłowie wtórne. Małogłowie pierwotne jest wadą rozwojową uwarunkowaną genetycznie.

Wiktionary


małogłowy

mający małą głowę


SJP.pl


małokalibrowy

o broni: mający niewielką średnicę lufy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o broni, amunicji: mający niewielki kaliber

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Względy te przemawiają za stosowaniem do zadań policyjnych przede wszystkim broni małokalibrowej.

Wiktionary


małokaloryczny

mający małą wartość kaloryczną; niskokaloryczny


SJP.pl


małokarpacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Małych Karpat, związany z Małymi Karpatami, pochodzący z Małych Karpat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małe Karpaty nmos.

 przym. karpacki

Wiktionary


małokrwisty

zawierający mało krwi, np. befsztyk małokrwisty


SJP.pl


małokwiatowy

przymiotnik

 (1.1) o małych kwiatach

 (1.2) o nielicznych kwiatach

Wiktionary


małolat

lekceważąco o nastolatku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekcew. nastolatek, osoba niepełnoletnia

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: małolata

Wiktionary

Małolat, właśc. Michał Tadeusz Kapliński (ur. 7 lutego 1984 w Warszawie) – polski raper, autor tekstów, projektant gier komputerowych i przedsiębiorca. Prezes studia deweloperskiego True Games. Młodszy brat Pezeta. Współtworzył duet z producentem Ajronem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Napadło na mnie dwóch małolatów i ukradli mi portfel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈwɔlat, AS: mau̯olat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małoletniość ż., małoletność ż., małoletni m., małolatek m., małolatka ż.

:: fż. małolata ż.

 przym. małoletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopiec; pot. chłopak, łebek / łepek, młokos, młodziak, młodzik, podrostek, wyrostek; książk. gołowąs, kawaler, młodociany, młodzieniec; urz. małoletni, nieletni, niepełnoletni; przest. młodzian, młodzieniaszek

Wiktionary


małolata

kilkunastoletnia dziewczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lekcew. nastolatka, dziewczyna niepełnoletnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałam Wieśka na mieście z jakąś małolatą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈlata, AS: mau̯olata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małolat m., małoletni mos.

 przym. małoletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewczyna

Wiktionary


małolatek

potocznie: chłopiec mający kilka lub kilkanaście lat


SJP.pl


małolatka

potocznie: dziewczyna mająca kilka lub kilkanaście lat


SJP.pl


małolaty

lekceważąco: kilkunastoletnia młodzież obojga płci


SJP.pl


małolepszy

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Małolepszy (1906–1949) – polski żołnierz ZWZ-AK i KWP, ofiara zbrodni komunistycznych
  • Maciej Małolepszy – polski prawnik, dr hab., profesor uczelni Instytutu Nauk Prawnych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Zielonogórskiego
  • Wojciech Małolepszy (ur. 1955 r.) – profesor sztuk plastycznych, nauczyciel akademicki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz Wyższej Szkoły Ekologii i Zarządzania w Warszawie
  • Edward Małolepszy (1923–2017) – polski polityk, poseł PRL
  • Eligiusz Małolepszy (ur. 1963 r.) – polski historyk, dr hab. nauk o kulturze fizycznej, profesor nadzwyczajny Katedry Polityki Społecznej, Pracy Socjalnej i Turystyki
  • Stanisław Małolepszy (1907–1969) – polski działacz związkowy i polityk
  • Urszula Małolepsza (1954–2008) – poznańska społecznik, działaczka związkowa i samorządowiec
  • Rozalia Kiepska, (W niektórych odcinkach nosiła nazwisko Małolepsza) – postać fikcyjna, bohaterka komediowego serialu telewizyjnego Świat według Kiepskich

Wikipedia


małoletni

niepełnoletni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) tak młody, że nie posiada pełni praw obywatelskich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba małoletnia (1.1)

Wiktionary

Małoletni, osoba małoletnia – w rozumieniu polskiego prawa cywilnego osoba, która nie ukończyła 18 lat lub nie zawarła małżeństwa (w wyniku jednego z tych zdarzeń uzyskuje się pełnoletniość). Bycie małoletnim wpływa na zakres zdolności do czynności prawnych oraz na możliwość zasiedzenia nieruchomości będącej własnością małoletniego lub przedawnienia przysługującego mu roszczenia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. małolata ż., małolat mos., małoletnia ż., małoletniość ż., małoletność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodociany, niedorosły, nieletni, niepełnoletni

 (2.1) młodociany, nieletni, niepełnoletni, chłopiec

Wiktionary


małoletnia

kobieta niepełnoletnia


SJP.pl


małoletniość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małoletni

 rzecz. małoletni m., małolat mos.

Wiktionary


małolitrażowy

o samochodzie: mający małą pojemność silnika


SJP.pl


małomiasteczkowość

→ małomiasteczkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co małomiasteczkowe

Wiktionary

Patrz:

małomiasteczkowy

Powiązane:

 przym. małomiasteczkowy

Wiktionary


małomiasteczkowy

1. związany z małym miasteczkiem, należący do niego;
2. lekceważąco: typowy dla małego miasteczka lub z niego pochodzący; prowincjonalny, zacofany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z małym miasteczkiem, odnoszący się do małego miasteczka, znajdujący się w małym miasteczku

 (1.2) mieszkający w małym miasteczku, pochodzący z małego miasteczka

przymiotnik jakościowy

 (2.1) lekcew. charakterystyczny dla małego miasteczka

Wiktionary

Małomiasteczkowy – pierwszy singel polskiego piosenkarza Dawida Podsiadły z jego trzeciego albumu studyjnego, zatytułowanego "Małomiasteczkowy". Singel został wydany 6 czerwca 2018.

Piosenka była nominowana do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii „teledysk roku” i „utwór roku”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. małomiasteczkowość ż.

Wiktionary


małomice

1. miasto w Polsce;
2. dzielnica Lubina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Małomice ( "Mallmitz") – miasto w województwie lubuskim w powiecie żagańskim. Położone nad rzeką Bóbr, na skraju Borów Dolnośląskich, w południowej części województwa.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. zielonogórskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmawɔ̃ˈmʲit͡sɛ, AS: mau̯õmʹice

Wiktionary


małomicki

→ Małomice


SJP.pl

Patrz:

Małomice

małomiczanin

mieszkaniec Małomic (miasta w Polsce)


SJP.pl


małomiczanka

mieszkanka Małomic (miasta w Polsce)


SJP.pl


małomiejski

związany z małym miasteczkiem, należący do niego; małomiasteczkowy


SJP.pl


małomiejskość

→ małomiejski


SJP.pl

Patrz:

małomiejski

małomierzyce

Małomierzyce – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Iłża. Ma status sołectwa.

Były wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


małomieszczanin

drobnomieszczanin;
1. człowiek należący do klasy średniej, np. drobny przedsiębiorca, sklepikarz, urzędnik;
2. pogardliwie: człowiek ograniczony, małostkowy, bez wyższych aspiracji; filister, kołtun


SJP.pl


małomieszczanka

→ małomieszczanin; drobnomieszczanka


SJP.pl


małomieszczański

→ małomieszczaństwo; drobnomieszczański


SJP.pl


małomieszczańskość

→ małomieszczański


SJP.pl

Patrz:

małomieszczański

małomieszczaństwo

drobnomieszczaństwo;
1. klasa społeczna, zwykle utożsamiana z klasą średnią właściwą lub klasą średnią niższą; właściciele małych firm, warsztatów, sklepików;
2. postawa życiowa, sposób myślenia nacechowany brakiem wyższych aspiracji i zainteresowań, ograniczonymi horyzontami, ciasnotą poglądów; filisterstwo, kołtuństwo


SJP.pl


małomin

Małomin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Tłuchowo.

Wikipedia


małomir

imię męskie


SJP.pl

Małomir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Mało-" ("mało") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Znaczenie imienia: "mały pokój".

Wikipedia


małomowny

dawniej: małomówny


SJP.pl


małomówność

skłonność do milczenia, nieodzywania się; milczkostwo, milczkowatość, mrukliwość, milkliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest małomówne; cecha tych, którzy są małomówni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A znów Danka Filipiak, która od początku zwróciła jej uwagę swoją poetyczną, tajemniczą małomównością, jak i wysoce uduchowionym wyrazem twarzy po prostu wciąż jeszcze nie dostrzegała, że Cesia istnieje.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małomówny

 przysł. małomównie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burkliwość, milczkowatość, milkliwość, mrukliwość, mrukowatość

Wiktionary


małomówny

taki, który mało mówi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który mówi mało; nie jest gadatliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔ̃ˈmuvnɨ, AS: mau̯õmuvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małomówność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burkliwy, lakoniczny, milczący, milczkowaty, milkliwy, mrukliwy, mrukowaty, nierozmowny

Wiktionary


małomóżdże

wada rozwojowa charakteryzująca się małymi wymiarami mózgoczaszki w stosunku do twarzoczaszki, łącząca się zwykle z niedorozwojem umysłowym; mikrocefalia, małogłowie


SJP.pl


małonakładowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający mały nakład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opublikował to ogłoszenie w jakiejś małonakładowej gazecie powiatowej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niskonakładowy

Wiktionary


małoobrazkowy

umożliwiający wykonywanie zdjęć małego formatu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fot. pozwalający na uzyskanie zdjęć małego formatu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby zmniejszyć objętość poczty, materiał fotografowano na błonach małoobrazkowych, które następnie poddawano dodatkowej obróbce chemicznej, żeby zamaskować utrwalony obraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔːbraˈskɔvɨ, AS: mau̯•obraskovy

Wiktionary


małoodpadowy

w technice: dający, wytwarzający mało odpadów; niskoodpadowy


SJP.pl


małop.

skrót od: małopolski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = małopolski

Wiktionary


małopolanin

mieszkaniec Małopolski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Małopolski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślązacy różnią się od Małopolan gwarą i kuchnią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małopolanizm m., Małopolska ż.

:: fż. Małopolanka ż.

 przym. małopolski

 przysł. małopolsko

Wiktionary


małopolanka

mieszkanka Małopolski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Małopolski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsza żona dziadka Zdziśka była Małopolanką spod Wieliczki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małopolski

 rzecz. Małopolska ż.

:: fm. Małopolanin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Polyna

Wiktionary


małopolska

przymiotnik od: Małopolska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina na południu Polski;

Wiktionary

Małopolska ( Polonia Minor) – kraina historyczna i etnograficzna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty. Stolicą Małopolski jest Kraków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kraków leży w Małopolsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈpɔlska, AS: mau̯opolska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małopolanin mos., Małopolanka ż.

 przym. małopolski

Wiktionary


małopolski

przymiotnik od: Małopolska


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Małopolski, związany z Małopolską, pochodzący z Małopolski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈpɔlsʲci, AS: mau̯opolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małopolska ż., Małopolanin mos., Małopolanka ż.

Wiktionary


małopolskość

→ małopolski


SJP.pl

Patrz:

małopolski

małopowierzchniowy

zajmujący niewielką powierzchnię, np. sklep małopowierzchniowy


SJP.pl


małoprocentowy

zawierający mały procent czegoś


SJP.pl


małopłocczanin

mieszkaniec Małego Płocka


SJP.pl


małopłocczanka

mieszkanka Małego Płocka


SJP.pl


małopłocki

przymiotnik od: Mały Płock


SJP.pl


małopłytkowość

zmniejszenie poniżej normy ilości płytek krwi w osoczu; trombocytopenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zmniejszenie liczby płytek krwi poniżej prawidłowych wartości;

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) trombocytopenia

Wiktionary


małopłytkowy

mający liczbę płytek krwi poniżej wartości prawidłowych


SJP.pl


małorealistyczny

dotyczący małego realizmu (nurtu realizmu zajmującego się życiem codziennym środowisk, potocznym językiem i drobnymi realiami obyczajowymi)


SJP.pl


małorolność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co małorolne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. małorolny

 rzecz. małorolny mos.

Wiktionary


małorolny

mający mało roli (ziemi uprawnej), np. chłop małorolny; drobnorolny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający małą ilość ziemi uprawnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) chłop małorolny (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż ułożył się jakoś z komisarzem ziemskim, że kilkanaście hektarów skazanego na reformę gruntu przydzielono małorolnej parafii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małorolność ż.

Wiktionary


małorosjanin

członek ukraińskiego narodu wschodniosłowiańskiego zamieszkującego ziemie historycznej Rusi; Małorus, Małorusin


SJP.pl


małorus

członek ukraińskiego narodu wschodniosłowiańskiego zamieszkującego ziemie historycznej Rusi; Małorusin, Małorosjanin


SJP.pl


małorusin

członek ukraińskiego narodu wschodniosłowiańskiego zamieszkującego ziemie historycznej Rusi; Małorus, Małorosjanin


SJP.pl


małoruski

przymiotnik

 (1.1) daw. ukraiński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. ukraiński (język)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małorosja ż., Małoruś ż., Małorus m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małorosyjski, ukraiński

Wiktionary


małoruś

obszar historyczny, południowo-zachodnie ziemie Rusi; Małorosja


SJP.pl


małoskalowy

1. mający niewielką wydajność, niewielki zakres działania, np. piecyk małoskalowy;
2. o mapie: posiadający małą skalę


SJP.pl


małoskrzydły

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma skrzydła małych rozmiarów

 (1.2) taki, który ma mało skrzydeł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈskʃɨdwɨ, AS: mau̯oskšydu̯y

Wiktionary


małosolniak

potocznie: ogórek małosolny


SJP.pl


małosolny

przymiotnik

 (1.1) kulin. taki, który przyrządzono z niewielką ilością soli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Częstym dodatkiem do posiłku był małosolny ogórek, a do picia herbata w butelce.

Wiktionary


małostka

błahostka


SJP.pl


małostkowość

→ małostkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co małostkowe; cecha tych, którzy są małostkowi

Wiktionary

Patrz:

małostkowy

Powiązane:

 rzecz. małostka ż.

 przym. małostkowy

 przysł. małostkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małoduszność

Wiktionary


małostkowy

1. przywiązujący wagę do rzeczy nieistotnych, pomijający rzeczy ważne;
2. świadczący o takim zachowaniu, np. małostkowa podejrzliwość


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jola jest wyjątkowo małostkowa, obraziła się na mnie o to, że podałam cukiernicę najpierw Krysi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈstkɔvɨ, AS: mau̯ostkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małostka ż., małostkowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobiazgowy, małoduszny

Wiktionary


małoszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małoszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bodzanów
  • Małoszewo – część wsi Baranowo w woj. warmińsko-mazurskim, powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki
  • Małoszewo – nieofic. przysiółek wsi Bledzew w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Bledzew

Wikipedia


małoszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małoszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
  • Małoszów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz

Wikipedia


małota

nazwisko


SJP.pl


małotowarowy

odnoszący się do towarów produkowanych przez małych wytwórców; drobnotowarowy


SJP.pl


małowartościowy

mający niewielką wartość materialną albo moralną


SJP.pl


małowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
  • Małowice – przysiółek wsi Mokra w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
  • Małowice – gromada

Wikipedia


małowodzie

w medycynie: zbyt mała ilość wód płodowych (nieprzekraczająca 100 ml) w worku owodniowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;

Wiktionary

Małowodzie (łac. "oligohydramnion") i bezwodzie (łac. "anhydramnion") – stany, w których ilość płynu owodniowego jest za mała. Małowodzie rozpoznaje się, gdy ilość płynu owodniowego w 32–36 tygodniu ciąży jest mniejsza niż 500 ml, albo gdy indeks płynu owodniowego (wskaźnik AFI) wynosi poniżej 5-6.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary


małołączniak

szczyt w Tatrach


SJP.pl

Małołączniak ( Malolúčniak, 2096 m) – szczyt w Tatrach Zachodnich należący do masywu Czerwonych Wierchów.

Wikipedia


małości

1. małe rozmiary, mała ilość czegoś;
2. mierność, nicość, mizeria


SJP.pl


małość

1. małe rozmiary, mała ilość czegoś;
2. mierność, nicość, mizeria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co małe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małość – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Nowy Pohost.
  • Małość – chutor na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.
  • Małość II – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mały, maluczki

 rzecz. malizna ż., maleństwo n., maluch mzw., mała ż., mały mzw., maluczki mzw., malec mos.

 licz. mało

 przysł. mało

 partyk. mniejsza

Wiktionary


małoż

wzmocnione "mało"


SJP.pl


małpa

1. zwierzę o chwytnych kończynach i dobrze rozwiniętych półkulach mózgowych, żyjące najczęściej w lasach tropikalnych, prowadzące nadrzewny tryb życia;
2. potocznie: znak @, używany w adresach internetowych, będący skrótem angielskiego "at";
3. obraźliwie: człowiek złośliwy, brzydki itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

 (1.2) pot. inform. znak @

 (1.3) obraź. pogard. o osobie: osoba wredna, złośliwa, wyrządzająca krzywdę

 (1.4) obraź. pogard. o osobie: osoba prymitywna

 (1.5) stpol. obraź. nierządnica

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • małpa – zob. małpy właściwe, w tym:
    • małpy szerokonose – inaczej małpy Nowego Świata
    • małpy wąskonose, wśród których wyróżniane są:
      • koczkodanowce – małpy ogoniaste, inaczej małpy Starego Świata
      • małpy człekokształtne – małpy pozbawione ogonów
  • małpa – potoczne określenie symbolu „@”
  • małpa – potoczne określenie urządzenia zaciskowego
  • Małpa (obecnie Malinów) – wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego
  • Małpa – toruński raper
  • Małpa – jeden ze znaków zodiaku chińskiego
  • Małpa – horror z 2025 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Małpy żyją na drzewach.

 (1.2) Małpę umieszczamy w adresie e-mail przed domeną.

 (1.3) Dowiedziałem się nie tylko, że jestem satanistą i brudnopisem, ale również debilem, małpą i kryminalistą.

 (1.4) Ta głupia małpa źle wydała mi resztę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawpa, AS: mau̯pa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos., małpolud m., małpożer m., małpowanie n., zmałpowanie n.

:: zdrobn. małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n.

:: zgrub. małpiszon mzw.

 czas. odmałpować dk., małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

 przysł. małpio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. reg. śl. afa, daw. małlafa

 (1.2) rzad. at

 (1.4) dzikus, prymityw, prostak

 (1.5) stpol. duchna, duchniczka, niewiasta sobiewolna, pani duszka

Wiktionary


małpeczka

1. pieszczotliwie o małpie; małpeńka;
2. małpeczka pazurzasta - mała małpka nadrzewna pochodząca z lasów Środkowej i Południowej Ameryki; matołek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: małpa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈpɛt͡ʃka, AS: mau̯pečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpa ż., małpka ż., małpiarnia ż., małpowanie n.

 czas. małpować

Wiktionary


małpeńka

pieszczotliwie o małpie; małpeczka


SJP.pl


małpi

związany z małpą, charakterystyczny dla małpy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z małpą, dotyczący małpy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla małpy, mający cechy małpy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Małpy skaczą niedościgle, Małpy robią małpie figle, Niech pan spojrzy na pawiana: Co za małpa, proszę pana!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawpʲi, AS: mau̯pʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpa ż., małpka ż., małpiarnia ż., małpierz m., małpiatka ż., małpowanie n., odmałpowanie n.

 czas. małpować ndk., odmałpować dk.

 przysł. małpio

Wiktionary


małpiarnia

pomieszczenie dla małp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. pomieszczenie albo budynek przeznaczony dla małp lub małpiatek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybudowana w latach 60. małpiarnia, w 1998 r. została wyremontowana i przebudowana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈpʲjarʲɲa, AS: mau̯pʹi ̯arʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpię n., małpa ż., małpeczka ż., małpka ż., małpowanie n., małpiatka ż., małpiszon mzw.

 czas. małpować ndk.

 przym. małpi, małpiarniany

Wiktionary


małpiarniany

przymiotnik

 (1.1) dotyczący małpiarni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpiarnia ż.

Wiktionary


małpiarski

naśladujący bezmyślnie, przedrzeźniający


SJP.pl


małpiarstwo

rzadko:
1. mechaniczne, bezmyślne naśladownictwo; kopiowanie, kopiarstwo, papugowanie;
2. niepoważne zachowanie się, głupie żarty; błazeństwo, błazenada, pajacowanie


SJP.pl


małpiarz

1. osoba bezmyślnie naśladująca kogoś lub coś;
2. osoba zachowująca się niepoważnie, skłonna do głupich żartów; błazen, pajac, klaun;
3. dawniej: wędrowny jarmarczny kuglarz z małpami


SJP.pl


małpiasty

przestarzałe: podobny do małpy, mający cechy małpy


SJP.pl


małpiatka

zwierzę z grupy naczelnych niezaliczane do małp, np. lemur, lori, palczak czy wyrak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nieduży ssak naczelny prowadzący nadrzewny tryb życia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedmiotem badań prymatologów są nie tylko małpy, ale też małpiatki, lemury i wyraki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpowanie n., małpka ż., małpię n., małpiszon mzw., małpiarnia ż., małpa ż.

 przym. małpi

 czas. małpować, odmałpować

Wiktionary


małpiatki

jeden z podrzędów ssaków naczelnych


SJP.pl

Małpiatki (Prosimiae, czasami pisane Prosimii) – pospolita nazwa grupy niedużych ssaków naczelnych. Nazwa Prosimia oznacza „przed małpami” i nawiązuje do wielu prymitywnych cech budowy małpiatek w porównaniu z wyżej rozwiniętymi naczelnymi – małpami właściwymi. Do małpiatek zalicza się lemury, lemurki, indrisy, lorisy, palczaki, galago i wyraki (tarsjusze).

Wikipedia


małpica

zgrubienie od: małpa (zwykle w przenośnym, obraźliwym znaczeniu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński. małpa

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obraź. o kobiecie

Wiktionary


małpidrąg

rodzaj obelżywego wyzwiska


SJP.pl


małpierz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) stpol. samiec małpy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawpʲjɛʃ, AS: mau̯pʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpa, małpiszon

 przym. małpi

Wiktionary


małpio

przysłówek

 (1.1) na sposób małpi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpka ż., małpię n., małpiszon mzw., małpa ż.

 przym. małpi

 czas. małpować ndk., zmałpować dk.

Wiktionary


małpiszon

potocznie:
1. małpa;
2. obraźliwie o osobie brzydkiej, dziwacznie ubranej lub dziwacznie się zachowującej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) żart. małpa

 (1.2) przen. człowiek dziwacznie się zachowujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kołyszącej się na sznurze oponie siedział małpiszon ze skórką z banana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpierz mzw., małpa ż., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos., małpowanie n., zmałpowanie n., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n.

 czas. odmałpować, małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

 przysł. małpio

Wiktionary


małpiszonek

zdrobnienie od: małpiszon


SJP.pl


małpiątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: małpię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) młoda, niedorosła małpa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpowanie n., małpka ż., małpa ż.

 czas. małpować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpię

Wiktionary


małpiątkowaty

rzadko: przypominający młodą, niedorosłą małpę


SJP.pl


małpię

młoda, niedorosła małpa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) młoda małpa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badaczka nie zauważyła zniknięcia małpięcia.

 (1.1) Samica dała małpięciu pierś do ssania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpa ż., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos., małpowanie n., zmałpowanie n., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpiszon m.

 czas. małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

 przysł. małpio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpiątko, małpka

Wiktionary


małpka

zdrobniale o małpie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: małpa

 (1.2) mała lub młoda małpa

 (1.3) przen. pot. mała, zwykle stugramowa, butelka alkoholu (głównie wódki i spirytusu)

 (1.4) przen. pot. automatyczny aparat fotograficzny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • małpka – potocznie aparat kompaktowy
  • małpka – potocznie 100 bądź 200 ml wódki w butelce
  • małpka – potoczna nazwa symbolu @
  • Małpka Express – nieistniejąca polska sieć sklepów spożywczo-monopolowych

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Została nam dycha, na pół litra nie starczy, tylko na małpkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawpka, AS: mau̯pka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpa ż., małpiatka ż.

:: zdrobn. małpeczka ż., małpiątko n.

:: zgrub. małpiszon m.

 czas. odmałpować, małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi

 przysł. małpio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpeczka

 (1.2) małpiątko

 (1.3) małpa, szczeniaczek

 (1.4) idioten aparat, idioten kamera, głupopstryk

Wiktionary


małpkowy

→ małpka


SJP.pl

Patrz:

małpka

małpokształtne

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Simiiformes|Haeckel|ref=tak., infrarząd ssaków naczelnych z podrzędu wyższych naczelnych;

Wiktionary

Małpokształtne, małpy właściwe (Simiiformes) – infrarząd ssaków naczelnych z podrzędu wyższych naczelnych obejmujący małpy szerokonose i małpy wąskonose.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ludzie dzielą z małpokształtnymi wiele cech behawioralnych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małpy właściwe

Wiktionary


małpolud

1. istota kopalna łącząca w sobie cechy ludzkie i małpie;
2. obraźliwie: człowiek brzydki, podobny do małpy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. półczłowiek półmałpa

 (1.2) pot. obraź. także iron. o człowieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gdzie znajdziemy garnitur dla takiego małpoluda jak ty?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) australopitek

Wiktionary


małpowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. naśladowanie kogoś lub czegoś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

Wiktionary

Małpowanie – slangowe określenie technik podchodzenia na linie, stosowanych w alpinizmie podziemnym, wspinaczce (również lodowej) oraz w pracach na wysokości.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zmałpowanie n., małpa ż., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n., małpiszon m., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz m.

 czas. odmałpować, małpować ndk., zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. papugowanie; neutr. naśladowanie, imitowanie

Wiktionary


małpowaty

rzadko: przypominający małpę, mający niektóre cechy małpy


SJP.pl


małpować

potocznie:
1. bezkrytycznie, ślepo naśladować; papugować;
2. przedrzeźniać kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmałpować)

 (1.1) pot. naśladować kogoś lub coś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

 (1.2) pot. przedrzeźniać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań go już małpować!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małpowanie n., zmałpowanie n., małpa ż., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n., małpiszon mzw., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos.

 czas. odmałpować, zmałpować dk.

 przym. małpi, małpiarski, małpowaty

 przysł. małpio

Wiktionary


małpożer

filipiński ptak drapieżny z podrodziny jastrzębi


SJP.pl

Małpożer ("Pithecophaga jefferyi") – gatunek dużego ptaka drapieżnego z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący Filipiny. Jeden z najrzadszych, najbardziej zagrożonych i najpotężniejszych ptaków na świecie. Jest objęty międzynarodową ochroną gatunków ginących. Obecnie jego populację na wolności ocenia się na zaledwie 250–750 osobników.

Wikipedia


małszewko

Małszewko (niem. "Malschöwen") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. Wieś położona nad Jeziorem Małeszeweckim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


małszewo

Małszewo (niem. "Malschöwen", w latach 1938–1945 "Malshöfen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim nad Jeziorem Małszewskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


małuszyn

Małuszyn (niem. "Erbenfelde", do 1936 r. "Maluschütz") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

We wsi był przystanek kolei wąskotorowej Małuszyn.

Wikipedia


małuszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małuszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Męcinka
  • Małuszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kobierzyce
  • Małuszów – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Sulęcin
  • Małuszów – gromada

Wikipedia


mały

1. niewielki, niski, nieduży;
2. przenośnie: zwykły, pospolity, małowartościowy;
3. występujący w niewielkim natężeniu; nieznaczny, nieważny, błahy;
4. krótkotrwały;
5. bardzo młody, niedorosły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

 (1.2) występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) dziecko, niedorosły

 (2.2) pot. członek męski, penis

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mały – szczyt w paśmie Arczycy, w północnej części Gorganów
  • Mały – polski film fabularny z 1970
  • Mały – kanadyjsko–amerykański film fabularny z 2006

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.

 (1.2) Dzisiaj jest mała wilgotność powietrza.

 (1.2) W latach 80. i 90. niektórzy producenci próbowali reanimować ideę dwusuwowych silników, promując je jako lekkie, tanie i ekologiczne dzięki mniejszemu zużyciu paliwa.

 (2.1) Proszę pana, niech pan nie częstuje małego cukierkami.

 (2.2) Te, młody, weź sobie popraw kąpielówki, bo ci małego widać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmawɨ, AS: mau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malec m., maluch m., malizna ż., małość ż.

:: zdrobn. maleństwo n., maluszek m.

:: fż. mała ż.

 przym. maleńki, malutki, maluteńki, malusi, maluczki

 przysł. mało

 licz. mało

 temsłow. mało-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobny, niewielki, nieduży, tyci, drobny, miniaturowy, mikroskopijny, niepokaźny, nieznaczny

Wiktionary


małynka

wieś w Polsce


SJP.pl

Małynka (białorus. Малынка) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów. Nieopodal wsi przepływa rzeka o tej samej nazwie (prawy dopływ rzeki Narew).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


małysa

nazwisko


SJP.pl


małysiak

nazwisko


SJP.pl


małyska

nazwisko


SJP.pl


małysz

nazwisko, m.in. Adam Małysz - polski skoczek narciarski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Małysz (ur. 1977) – polski skoczek narciarski i kierowca rajdowy, prezes Polskiego Związku Narciarskiego
  • Adolf Małysz (1895-1962) – polski działacz i duchowny zielonoświątkowy
  • Józef Małysz (1896-?) – polski polityk, parlamentarzysta
  • Katarzyna Duczkowska-Małysz – sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta za kadencji Aleksandra Kwaśniewskiego, doradca prezydenta do spraw rolnictwa, ekspert w sprawach polityki regionalnej i integracji...
  • OC-21 „Małysz” (ОЦ-21 «Малыш») – rosyjski pistolet kieszonkowy kal. 9 mm
  • OC-26 „Małysz” (ОЦ-26 «Малыш») – rosyjski pistolet kieszonkowy kal. 5,45 mm

Wikipedia


małyszek

nazwisko


SJP.pl


małyszka

nazwisko


SJP.pl


małyszomania

potocznie: fascynacja Adamem Małyszem, polskim skoczkiem narciarskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogromna popularność skoków narciarskich spowodowana sukcesami polskiego skoczka Adama Małysza

Wiktionary

Małyszomania – zjawisko społeczne, polegające na masowym zainteresowaniu skokami narciarskimi w Polsce w pierwszej dekadzie XXI wieku, będącym skutkiem sukcesów sportowych Adama Małysza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przemysław Saleta, jak większość Polaków, uległ małyszomanii i nie mogło go zabraknąć na Pucharze Świata w Zakopanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maˈwɨʃɔˈmãɲja, AS: mau̯yšomãńi ̯a

Wiktionary


małyszyce

Małyszyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Trzyciąż.

Wikipedia


małyszyn

Małyszyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Małyszyn, po jej zniesieniu w gromadzie Masłowice, następnie w gromadzie Olewin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


małówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Małówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Niebylec. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


małęczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Małęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd
  • Małęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą

Wikipedia


małż

1. przedstawiciel gromady mięczaków o bocznie spłaszczonym ciele okrytym dwuczęściową muszlą;
2. żartobliwie: małżonka; małża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I jak fala morska zaleje wybrzeże, a cofając się zostawia na piasku porosty, małże i rozmaite szczątki pokruszone w topieli, tak każda z tych szwedzkich fal odpływając zostawiała po sobie trupy rozrzucone tu i ówdzie po pochyłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawʃ, AS: mau̯š

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżowina ż.

Wiktionary


małża

1. przedstawiciel gromady mięczaków o bocznie spłaszczonym ciele okrytym dwuczęściową muszlą;
2. żartobliwie: małżonka; małża


SJP.pl


małże

gromada mięczaków mających ciało bocznie spłaszczone, okryte dwoma fałdami płaszcza wytwarzającego dwuczęściową muszlę, a w jamie płaszcza parzyste skrzela


SJP.pl

Ma

Wikipedia


małżewo

Małżewo (niem. "Groß Malsau ") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew, regionie etnograficznym Kociewie. Liczba ludności: 397 osób (2011)

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


małżeński

odnoszący się do małżonków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy pojawiają się małżeńskie trudności, jesteśmy bardziej skłonni uznać potrzeby drugiej osoby i zrezygnować z siebie dla dobra tej osoby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈʒɛ̃j̃sʲci, AS: mau̯žẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżeństwo n., małżonek m., małżonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matrymonialny

Wiktionary


małżeńskość

→ małżeński


SJP.pl

Patrz:

małżeński

małżeństwo

1. związek prawny dwóch osób;
2. para małżeńska; małżonkowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. etn. socjol. usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;

 (1.2) dwie osoby będące w małżeństwie (1.1), małżonkowie

Wiktionary

Ma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wciąż pamiętam swoje pierwsze małżeństwo.

 (1.1) Wojciech i Józefa zawarli małżeństwo dnia 3. czerwca 1838 r. w parafii Brwinów pod Warszawą, gdzie mieszkali rodzice panny młodej.

 (1.1) Związki homoseksualne uznaje większość krajów Unii Europejskiej, zaś osoby tej samej płci mogą zawierać małżeństwa w Belgii, Danii, Hiszpanii, Holandii, Portugalii oraz Szwecji, a poza Unią – w Norwegii i Islandii.

 (1.2) Od kiedy Jola i Wojtek są małżeństwem?

 (1.2) W szkole rodzenia poznaliśmy kilka małżeństw z naszego osiedla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: mau̯žẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąż mos., małżonek m., małżonka ż., małżonkowie

 przym. małżeński

 przysł. małżeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) małżonkowie

Wiktionary


małżonek

1. mężczyzna będący w związku małżeńskim; mąż;
2. urzędowo: mąż lub żona (w stosunku do drugiej osoby); współmałżonek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mąż (czyjś)

 (1.2) mąż lub żona (czyiś)

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: małżonka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani ambasador z małżonkiem zaprosili nas na bal.

 (1.2) W tę rubrykę trzeba wpisać dane małżonka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈʒɔ̃nɛk, AS: mau̯žõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżeństwo n.

:: fż. małżonka ż.

 przym. małżeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mąż

 (1.2) współmałżonek, mąż, żona

Wiktionary


małżonka

określenie używane w stosunku do kobiety pozostającej w związku małżeńskim; żona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podn. cudza żona

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: małżonek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan ambasador z małżonką wydają dziś huczne przyjęcie.

 (1.1) Wizyta odbywa się na zaproszenie farerskiego ministra finansów, Karstena Hansena i jego małżonki, pani Gullbritt Hansen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mawˈʒɔ̃nka, AS: mau̯žõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżeństwo n.

:: fm. małżonek m.

 przym. małżeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żona

Wiktionary


małżonkowie

książkowo: mąż i żona


SJP.pl

Na

Wikipedia


małżoraczek

przedstawiciel gromady drobnych skorupiaków wodnych o ciele okrytym dwuczęściową skorupką


SJP.pl


małżoraczki

przedstawiciel gromady drobnych skorupiaków wodnych o ciele okrytym dwuczęściową skorupką


SJP.pl

Małżoraczki (Ostracoda) – gromada drobnych skorupiaków (Crustacea) o długości ciała 0,5-5 mm. Największy żyjący obecnie małżoraczek, "Gigantocypris agassizi", osiąga 2,3 cm długości.

Wikipedia


małżowina

skorupka okrywająca ciało małża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. skorupa małża; daw. każdego skorupiaka

 (1.2) anat. chrzęstny lub kostny narząd ciała w kształcie małżowiny (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dolinie Warty (…) były tradycje pasienia świń mięczakami, które zbierano w rzece i zalewano wrzątkiem, aby oddzielić małżowiny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małż m., małża ż., małżyk m., małżynek m.

 przym. małżowinowy, małżowy

Wiktionary


małżowinowy

przymiotnik od: małżowina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. odnoszący się do małżowiny

Wiktionary


małżowy

→ małża


SJP.pl

Patrz:

małża

małżyk

zdrobnienie od: małż


SJP.pl


małżynek

pierwotniak z typu orzęsków, mający po stronie brzusznej ciała pęki sztywnych, ruchomych szczecinek, dzięki którym może kroczyć po podłożu stałym


SJP.pl

Małżynek ("Stylonychia") – rodzaj orzęsków (Ciliata), pierwotniaków przynależący do rodziny Oxytrichidae. Rodzaj wprowadzony do nomenklatury biologicznej przez Christiana Gottfrieda Ehrenberga w 1830 roku. Znane są też nazwy synonimiczne rodzaju, czasami zapisuje się nazwę jako "Stylonichia". Gatunkiem typowym ochrzczono "Trichoda mytilus" (= "S. mytilus").

Wikipedia


mańcia

postać z wiersza Marii Konopnickiej "Przygoda Mańci"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od Maria, Marianna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „A psik!“ — kichnęła Mańcia, wschodząc na ostatni szczebel drabiny, która w chacie starej Tomaszowej z sionki na strych wiodła: — „A psik!“ — kichnęła powtórnie, tym razem już z żartów.

 (1.1) Powiedz Mańci, żeby przyszła na górę.

Wiktionary


mańczak

nazwisko


SJP.pl


mańczyce

Mańczyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Borów.

Wikipedia


mańdok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mańkut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mańdula ż.

Wiktionary


mańdula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna leworęczna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mańdok mos.

Wiktionary


mańdziuśri

w buddyzmie: bodhisattwa mądrości, jeden z trzech najważniejszych bodhisattwów w mahajanie i wadżrajanie (obok Awalokiteśwary i Wadżrapaniego)


SJP.pl


mańka

dawniej: lewa ręka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. lewa ręka

 (1.2) pot. marihuana

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfons Mańka − rzymskokatolicki duchowny, męczennik
  • Andrzej Mańka − polski polityk, nauczyciel, poseł na Sejm
  • Karol Mańka − polski botanik, leśnik i fitopatolog
  • Maciej Mańka − polski piłkarz
  • Małgorzata Mańka-Szulik − polska działaczka samorządowa
  • Ryszard Mańka (powstaniec śląski) − polski wojskowy, powstaniec śląski
  • Ryszard Mańka − polski bokser
  • Tadeusz Mańka − polski mechanik, poseł na Sejm

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mańkut mos., mańkutka ż., mańkuctwo n.

Wiktionary


mańkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mańkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Stara Biała
  • Mańkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
  • Mańkowo – wieś w rejonie charowskim obwodu wołogodzkiego.

Wikipedia


mańkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Mańkowski (ujednoznacznienie)
  • Alfons Mańkowski (1870–1941) – polski duchowny katolicki, historyk Kościoła katolickiego
  • Andrzej Mańkowski (1900–1980) – polski robotnik rolny, powstaniec wielkopolski
  • Andrzej Emeryk Mańkowski (ur. 1968) – polski urzędnik i konsul
  • Bohdan Mańkowski (1904–1985) – polski żołnierz, marynarz, pilot
  • Bolesław Mańkowski (1852–1921) – polski pedagog, bibliotekarz, archiwista
  • Borys Mańkowski (ur. 1989) – polski zapaśnik, zawodnik MMA
  • Bronisław Mańkowski (1891–1991) – polski inżynier, przedsiębiorca, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
  • Czesław Mańkowski (1894–19??) – polski żołnierz
  • Franciszek Mańkowski (1872–1948) – polski działacz związkowy, polityk
  • Ignacy Mańkowski (XVIII w.) – stolnik sanocki
  • Jerzy Mańkowski (ujednoznacznienie)

Wikipedia


mańkuctwo

wyższa sprawność ręki lewej od prawej, wykonywanie większości czynności lewą ręką; leworęczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. leworęczność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mãɲˈkut͡stfɔ, AS: mãńkuctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mańka ż., mańkut, mańkutka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leworęczność

Wiktionary


mańkut

potocznie: osoba używająca lewej ręki (mańki) przy wykonywaniu czynności, które zwykle wykonuje się ręką prawą; leworęczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba leworęczna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmãɲkut, AS: mãńkut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mańka, mańkuctwo, mańkutka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leworęczny, leworęki, reg. pozn. szmaja, szmania, białystok|lewszun.

Wiktionary


mańkutka

kobieta leworęczna


SJP.pl


mański

dawniej: lenny, lenniczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. etn. dotyczący wyspy Man na Morzu Irlandzkim oraz jej ludności rdzennej

 (1.2) daw. lenny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język celtycki z grupy goidelskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Man mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hołdowniczy, lenniczy, lenny, wasalny

 (2.1) manx, mańszczyzna

Wiktionary


maństwo

dawniej: lenno


SJP.pl


maścik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) iron. gw-pl|Śląsk Cieszyński. lekarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maściorz mos., maścikorz mos.

Wiktionary


maścikorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wędrowny słowacki znachor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maścik mos.

Wiktionary


maściorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. aptekarz

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lekarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maścik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dochtor

Wiktionary


maściowy

przymiotnik od: maść


SJP.pl


maścić

1. smarować, nacierać coś czymś tłustym;
2. polewać jedzenie tłuszczem; krasić


SJP.pl


maśka

nazwisko


SJP.pl

Maśka – część wsi Antoniewo-Wybudowanie w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy, na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Wchodzi w skład sołectwa Antoniewo.

Do 2023 miejscowość była wraz z Wybudowaniem częścią wsi Antoniewo.

Wikipedia


maśko

nazwisko


SJP.pl


maślacz

1. wino węgierskie otrzymywane poprzez dolanie gorszych tokajów do pozostałych po dobrych tokajach osadów;
2. rzadko: jadalny grzyb leśny; maślak


SJP.pl

Maślacz (od węg. "máslás") – bardzo słodkie wino węgierskie (węgrzyn).

Rzadziej występowało też jako półwytrawne. Otrzymywano je poprzez dolewanie (kupażowanie) pośledniejszych win tokajskich do osadów pozostałych po tokajach wysokogatunkowych.

Wikipedia


maślaczek

zdrobnienie od: maślak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od maślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślakowate nmos., maślak m., masło n., maślnica ż.

 przym. masłowy

Wiktionary


maślak

jadalny grzyb z rodziny borowikowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mykol. grzyb jadalny z rodzaju maślakowatych o lepkim kapeluszu (nazwa systematyczna|Suillaceae|ref=tak.);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɕlak, AS: maślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślakowate nmos.

:: zdrobn. maślaczek m.

 przym. maślakowy, maślakowaty, masłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maślarz, maśloch, maślicha, maślórka, maśluk, pępek, ślimak; gw. Górny Śląsk maślok

Wiktionary


maślakowate

rodzina grzybów z rzędu borowikowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa systematyczna|Suillaceae|ref=tak., rodzina grzybów w rzędzie borowikowców;

Wiktionary

Maślakowate ("Suillaceae" Besl & Bresinsky) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie borowikowców ("Boletales").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maślak zwyczajny zaliczany jest do rodziny maślakowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślak mzw., maślaczek mzw.

Wiktionary


maślakowaty

o cechach maślakowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


maślakowy

→ maślak


SJP.pl

Patrz:

maślak

maślan

pochodna kwasu masłowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu masłowego;

Wiktionary


maślaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: maślanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maślanka ż.

Wiktionary


maślanka

a) napój mleczny otrzymywany ze śmietany przy wyrabianiu z niej masła;
b) porcja tego napoju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. napój mleczny, pozostający ze śmietany po zrobieniu z niej masła;

 (1.2) reg-pl|Kraków. bot. mydlnica lekarska

Wiktionary

Zobacz też: Maślanka (ujednoznacznienie).

Maślanka – fermentowany napój mleczny. Dawniej uzyskiwany podczas wytwarzania masła, w procesie oddzielenia się cząsteczek tłuszczu od kwaśnej śmietany. We współczesnym mleczarstwie maślanka produkowana jest ze słodkiej śmietanki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɕˈlãnka, AS: maślãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n., maślnica ż., maselnica ż., maselniczka ż.

:: zdrobn. maślaneczka ż.

 przym. maślany, masłowy, maślankowy

Wiktionary


maślankiewicz

nazwisko


SJP.pl


maślankowy

→ maślanka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z maślanką, dotyczący maślanki; zawierający maślankę

Wiktionary

Patrz:

maślanka

Powiązane:

 rzecz. maślnica ż., maślanka ż., masło n., maselnica ż.

 przym. masłowy, maślany

Wiktionary


maślaność

→ maślany


SJP.pl

Patrz:

maślany

maślany

zrobiony z masła, zawierający masło; mający kolor masła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. zrobiony z wykorzystaniem masła

 (1.2) z wyglądu, koloru przypominający masło, mający konsystencję masła

 (1.3) przen. ślamazarny

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od maślan

Wiktionary

Maślany – związki chemiczne, sole lub estry kwasu masłowego o wzorze ogólnym (C3H7COO)aXa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɕˈlãnɨ, AS: maślãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n., masełko n., maślanka ż., maselnica ż., maselniczka ż., maśniczka ż., maślnica ż.

 przym. masłowy, maślankowy

Wiktionary


maślarnia

zakład, w którym się wyrabia masło; masłownia


SJP.pl


maślarski

dotyczący produkcji masła


SJP.pl


maślarz

przestarzale: osoba zajmująca się wyrobem i sprzedażą masła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mykol. zob. maślak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmaɕlaʃ, AS: maślaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maślak, maśloch, maślicha, maślórka, maśluk, pępek, ślimak

Wiktionary


maśleszka

gatunek lilii o podłużnych, łopatkowatych i omszonych liściach, rosnący w Europie i Azji, uprawiany jako roślina ozdobna i lecznicza, w Polsce chroniony; złotogłów, lilia złotogłów


SJP.pl


maślisty

przypominający masło


SJP.pl


maśliński

nazwisko


SJP.pl

Maśliński, Maślińska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 800 osób.

Wikipedia


maślnica

maselnica, masielnica;
1. urządzenie do wyrobu masła; kierznia, kierzanka;
2. potocznie: duża maślniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proste urządzenie do ręcznego wyrabiania masła ze śmietany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n., maselnica ż., maselniczka ż., maślanka ż., podmaślanie n., maślak m., maślaczek m., maselnictwo n., maślenie n., Maślice nmos., maślica ż., masełko n.

 czas. podmaślać ndk., maślić ndk.

 przym. maślany, maślankowy, maślakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maselnica ż., maśnica ż., gw. Poznań kierzynka

Wiktionary


maślniczka

urządzenie do ręcznego wytwarzania masła


SJP.pl


maślok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mykol. gw-pl|Śląsk Cieszyński. maślak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. gw-pl|Śląsk Cieszyński. ślamazara, ciamajda

Wiktionary


maśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. gw-pl|Śląsk Cieszyński. tęga kobieta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. masny

 rzecz. masność ż.

Wiktionary


maśniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. maselnica do wyrobu masła

Wiktionary

Powiązane:

 przym. maślany

Wiktionary


maść

1. lek w postaci substancji wsmarowywanej w skórę;
2. kolor sierści zwierząt; umaszczenie;
3. żartobliwie: gatunek, pochodzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;

 (1.2) zootechn. jeźdz. barwa sierści u zwierząt, szczególnie u koni i bydła

 (1.3) książk. przen. iron. lub lekcew. rodzaj, gatunek

 (1.4) gw-pl|Bukowina. smalec

 (1.5) stpol. kosmet. krem, olejek kosmetyczny

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: maścić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maść – postać leku
  • maść konia – barwa i wzór jego sierści
  • Jedyna Maść – polski zespół rockowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W leczeniu bakteryjnego zapalenia spojówek stosuje się miejscowo maści i krople z antybiotykami bądź sulfonamidami.

 (1.2) Typ maści konia wyróżnia się na podstawie barwy sierści pokrywającej ciało.

 (1.2) Co ciekawe, jeszcze w okolicach 1900 roku większość jutlandów miała umaszczenie kare lub gniade, tymczasem dziś kolory te są w mniejszości, natomiast dominuje maść kasztanowata.

 (1.3) (…) pisze się mianowicie, że idee demokratyzacji są listkiem figowym, którym imperialiści i reakcja wszelkiej maści osłaniają swe niecne, antyludowe i antyradzieckie cele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: maɕt͡ɕ, AS: maść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. maścić ndk.

 rzecz. umaszczenie n., maszczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dryjakiew

 (1.2) umaszczenie

 (1.3) rodzaj

Wiktionary


maź

gęsta, lepka, często brudząca substancja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gęsta, kleista substancja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maź – produkt suchej destylacji drewna (obok dziegciu i smoły), używany do smarowania osi wozów i ; nazwa „maź” bywa stosowana zamiennie z „dziegciem”
  • maź płodowa
  • maź stawowa
  • maź pogazowa: smoła pogazowa lub prodermina
  • szara maź

Wikipedia

Wymowa:

IPA: maɕ, AS: maś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maźnica ż., maźniczka ż., mazanie n., maźnięcie n., umazanie n., umazywanie n., zamazanie n., zamazywanie n., zmazanie n., zmazywanie n.

 czas. mazać ndk., maznąć dk., umazać dk., umazywać ndk., zamazać dk., zamazywać ndk., zmazać dk., zmazywać ndk.

 przym. maziowy, mazisty

Wiktionary


maźnica

1. naczynie do przechowywania mazi, smoły lub dziegciu;
2. w technice: element zestawów kołowych taboru szynowego, korpus łożysk ślizgowych; smarownica, lubrykator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. łożysko ślizgowe osi pojazdu wraz z urządzeniem smarującym lub stosowana współcześnie obudowa łożyska wałeczkowego z pracującymi wewnątrz smarem;

 (1.2) daw. naczynie do przechowywania smarów, smoły lub dziegciu

Wiktionary

Maźnica – w pojazdach szynowych łożysko ślizgowe osiowe wraz z urządzeniem smarującym (dawniej) lub obudowa łożyska tocznego pojazdu kolejowego (obecnie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. maź ż., mazidło n., mazanie n., maźnięcie n., umazanie n., mazak m., mazaczek m.

 czas. mazać ndk., maznąć dk., umazać dk.

 przym. maziowy, maźnicowy

Wiktionary


maźniczka

zdrobnienie od: maźnica


SJP.pl


maźnięcie

1. pobrudzić kogoś lub coś jednym ruchem czymś co się rozmazuje; 3. potocznie: napisać lub narysować coś szybko, niestarannie


SJP.pl


maża

wóz, zwykle zaprzężony w woły, używany na Ukrainie do przewożenia towarów


SJP.pl


mażewski

nazwisko


SJP.pl


mażoretka

dziewczyna żonglująca podczas defilady specjalną pałeczką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczyna lub kobieta, która w stylizowanym, galowym mundurze uczestniczy w pokazowych przemarszach z elementami musztry i choreografii;

Wiktionary


mażungazaur

rodzaj dinozaura z rodziny abelizaurów


SJP.pl

Ma

Wikipedia


mb

skrót od:
1. megabajt;
2. Ministerstwo Budownictwa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rel. Matka Boża

 (1.2) = adm. Ministerstwo Budownictwa

 (1.3) techn. jednostka miary pojemności nośników danych, megabajt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mb – skrót od megabit (informatyka)
  • mb – metr bieżący
  • MB

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Artystka wykonała witraże do Kościoła MB Pocieszenia w Sączu.

 (1.3) Taśmy do streamerów stanowią zdecydowanie najtańszy nośnik pod względem kosztów przechowywania 1 MB danych.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== MB (język angielski.) ==

wymowa.

 audioAU|En-au-MB.ogg.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = inform. megabyte → megabajt, 220 bajtów

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== MB (język angielski.) ==

wymowa.

 audioAU|En-au-MB.ogg.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = inform. megabyte → megabajt, 220 bajtów

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


mba

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – studia podyplomowe
  • MacBook Air – komputer firmy Apple
  • – system samochodowy
  • – analiza koszyka zakupów
  • Międzynarodowe Biennale Architektury w Krakowie – wydarzenie kulturalne

Wikipedia


mbabane

stolica Eswatini - państwa w Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Eswatini;

Wiktionary

Mbabane – stolica i drugie co do wielkości miasto Eswatini, położone w zachodniej części kraju.

Mbabane jest ważnym ośrodkiem politycznym i handlowym kraju.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mbaˈbãnɛ, AS: mbabãne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mbabanejczyk m., mbabanejka ż.

 przym. mbabanejski

Wiktionary


mbabanejczyk

mieszkaniec Mbabane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mbabane

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmbabãˈnɛjt͡ʃɨk, AS: mbabãnei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mbabane n.

:: fż. mbabanejka ż.

 przym. mbabanejski

Wiktionary


mbabanejka

mieszkanka Mbabane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mbabane

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmbabãˈnɛjka, AS: mbabãnei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mbabane n.

:: fm. mbabanejczyk mos.

 przym. mbabanejski

Wiktionary


mbabanejski

→ Mbabane (stolica Suazi); mbabański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Mbabane

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmbabãˈnɛjsʲci, AS: mbabãnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mbabanejka ż., mbabanejczyk m., Mbabane n.

Wiktionary


mbabański

→ Mbabane (stolica Suazi); mbabanejski


SJP.pl


mbank

mB

Wikipedia


mbar

milibar


SJP.pl


mbira

afrykański instrument muzyczny z grupy idiofonów szarpanych; zanza, kalimba


SJP.pl


mbp

skrót od: Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego, Miejska Biblioteka Publiczna


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = hist. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego
  • MacBook Pro – komputer firmy Apple
  • Mbp (mega par zasad) = 1 000 000 pz
  • Miejska Biblioteka Publiczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1948 r. MBP otrzymało dziesięć razy więcej środków niż przeznaczono na odbudowę kraju.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego

Wiktionary


mbps

skrót od: megabits per second, w informatyce: jednostka opisująca szybkość transmisji danych (megabit na sekundę)


SJP.pl


mbr

skrót od: Master Boot Record, w informatyce: nieduży program zapisany na dysku twardym, uruchamiany przy starcie komputera, odnajdujący aktywne partycje i kontrolujący je


SJP.pl


mcafee

McAfee, LLC – amerykańskie przedsiębiorstwo zajmujące się systemami ochrony przed włamaniami do sieci komputerowych.

Przedsiębiorstwo powstało w 1987 r. jako McAfee Associates. W 1997 z połączenia McAfee Associates i Network General powstało Network Associates. W 2004 roku, w wyniku restrukturyzacji, przedsiębiorstwo zmieniło nazwę na McAfee.

Wikipedia


mcal

skrót od: megakaloria (odczytywany jako cały, odmieniany wyraz)


SJP.pl


mccain

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edwin McCain (ur. 1970) – amerykański gitarzysta
  • John McCain (1936–2018) – amerykański polityk, senator z Arizony
  • John S. McCain Jr. (1911–1981) – admirał amerykański, ojciec senatora
  • John S. McCain Sr. (1884–1945) – admirał amerykański, dziadek senatora, ojciec Johna S. juniora
  • McCain Foods Limited

Wikipedia


mccarthy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • McCarthy – amerykański zespół muzyczny
  • Benny McCarthy (ur. 1977) – piłkarz południowoafrykański
  • Brenda Schultz-McCarthy (ur. 1970) – tenisistka holenderska
  • Cormac McCarthy (ur. 1933) – pisarz amerykański
  • Eugene McCarthy (1916–2005) – amerykański polityk
  • John McCarthy (ur. 1927) – informatyk amerykański
  • Joseph McCarthy (1908–1957) – amerykański polityk, znany z polityki maccartyzmu
  • Mary McCarthy (1912–1989) – pisarka amerykańska
  • Melissa McCarthy (ur. 1970) – amerykańska aktorka
  • Mick McCarthy (ur. 1959) – irlandzki piłkarz i trener piłkarski
  • Pete McCarthy (1951–2004) – brytyjski dziennikarz i pisarz

Wikipedia


mccartney

[czytaj: makkartnej] nazwisko


SJP.pl


mcchecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mcchetą, dotyczący Mcchety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mccheta ż.

Wiktionary


mccheta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Mccheta-Mtianetia;

Wiktionary

Mccheta ( მცხეთა) – miasto we wschodniej Gruzji, przy ujściu rzeki Aragwy do Kury; stolica regionu Mccheta-Mtianetia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mcchecki

Wiktionary


mccheta-mtianetia

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) adm. geogr. region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie;

Wiktionary

Mccheta-Mtianetia ( მცხეთა-მთიანეთის მხარე) – region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie. Przez cały ten region przebiega Gruzińska Droga Wojenna – główny szlak prowadzący z Tbilisi do Władykaukazu, przechodzący w poprzek Wielkiego Kaukazu.

Wikipedia


mccoy

McCoy – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kolorado, w hrabstwie Eagle.

Wikipedia


mcdonald

[czytaj: makdonald] bar firmy McDonald's


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • McDonald – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Rawlins
  • McDonald – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Robeson
  • McDonald – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Trumbull
  • McDonald – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
  • McDonald (ang. McDonald Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Barry
  • McDonald (ang. McDonald Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Jasper
  • McDonald (ang. McDonald Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hardin
  • hrabstwo McDonald (ang. McDonald County) – w stanie Missouri
  • McDonald's Corporation
  • Bob McDonald
  • Joe McDonald
  • John McDonald

Wikipedia


mcdonald's

[czytaj: makdonalds] sieć barów


SJP.pl


mcdonaldyzacja

[czytaj: makdonaldyzacja] przyjmowanie na świecie amerykańskiego stylu życia, głównie postaw konsumpcyjnych; macdonaldyzacja, makdonaldyzacja


SJP.pl


mcensk

miasto w Rosji; Mceńsk


SJP.pl

Mcensk ( Мценск) – miasto w Rosji, w obwodzie orłowskim, nad rzeką Zuszą. Ludność 47 807 (2002).

Po raz pierwszy wspomniany w 1147 jako gród księstwa czernihowskiego. W 1238 zdobyty przez Mongołów. Od 1320 należał do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pod koniec XV w. dwukrotnie najeżdżany przez wojska moskiewskie. Od 1505 w składzie Wielkiego Księstwa Moskiewskiego, a od 1547 w Rosji. W 1778 uzyskał prawa miejskie.

Wikipedia


mceńsk

miasto w Rosji; Mcensk


SJP.pl


mceński

→ Mceńsk


SJP.pl

Patrz:

Mceńsk

mch

skrót od: Księga Machabejska (1, 2) - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Machabejska

Wiktionary

MCH (z ang. mean corpuscular hemoglobin, mean cell hemoglobin), SWH – wskaźnik średniej masy hemoglobiny w krwince czerwonej. Norma wynosi 27-31 pg. MCH oblicza się dzieląc masę hemoglobiny w danej objętości krwi przez liczbę krwinek (MCH=Hgb/RBC). Wartości większe są charakterystyczne dla sferocytozy wrodzonej. Mniejsze sugerują niedokrwistość z niedoboru żelaza, talasemię, zaburzenia utylizacji żelaza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌmaxaˈbɛjska, AS: ḱśẽŋga maχabei ̯ska

Wiktionary


mchat

[czytaj: mchat] skrót od rosyjskiego: Moskowskij Chudożestwiennyj Akadiemiczieskij Tieatr, Moskiewski Artystyczny Teatr Akademicki


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = teatr. hist. Moskiewski Akademicki Teatr Artystyczny;

Wiktionary


mchowaty

przypominający puszystością lub miękkością mech


SJP.pl


mchowice

Nie mylić z: Michowice.

Mchowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek.

Wieś archidiakona kapituły kolegiaty łęczyckiej w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


mchowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mchowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Przasnysz
  • Mchowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Babiak
  • Mchowo – dawna gromada

Wikipedia


mchowy

przymiotnik od: mech


SJP.pl


mchuś

rozciągnik mchuś - gatunek pająka z rodziny skakunowatych


SJP.pl


mchy

1. roślina zarodnikowa, rośnie gromadnie tworząc darnie w miejscach wilgotnych i zacienionych;
2. przenośnie: puch, meszek;
3. sierść na wyrastających porożach zwierzyny płowej; scypuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Bryophyta|Schimp.|ref=tak., gromada roślin telomowych obejmująca niewielkie organizmy, przeważnie żyjące skupiskowo w ocienionych i wilgotnych miejscach;

Wiktionary

Mc

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sumie opisanych zostało dotychczas około 13 tysięcy gatunków mchów występujących na świecie.

 (1.1) Głównie dzięki mchom (zwłaszcza torfowcom) możliwy jest rozwój torfowisk, a tym samym odkładanie torfu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mech mrz., meszek mrz., mszak mrz., omszenie n.

 czas. omszeć dk., omszyć dk.

 przym. mszysty, mchowy, omszały, omszony

Wiktionary


mchówko

Mchówko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Przasnysz. Wieś ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha w Przasnyszu.

Wikipedia


mci

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zawał mięśnia sercowego
  • wypadek masowy
  • MCI Management S.A.
  • Media Control Interface
  • mCi – milikiur
  • MCI – Łagodne zaburzenia poznawcze

Wikipedia


mck

skrót od:
1. Młodzieżowe Centrum Kultury;
2. Międzynarodowy Czerwony Krzyż


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Miejskie Centrum Kultury

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca
  • Czas moskiewski
  • Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie
  • Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿t͡sɛ‿ˈka, AS: ẽm‿ce‿ka

Wiktionary


mclaren

[czytaj: maklaren] marka samochodów i firma


SJP.pl

McLaren (od 2018 występujący pod nazwą McLaren F1 Team) – brytyjski zespół wyścigowy oraz konstruktor, aktywny w Mistrzostwach Świata Formuły 1 od 1966. Brał także udział w wyścigach Indianapolis 500 i Can-Am. Jest to drugi najbardziej utytułowany zespół w Formule 1 po ekipie Ferrari. McLaren wygrał 200 wyścigów, dziesięciokrotnie zdobywał tytuł mistrza konstruktorów, a kierowcy McLarena dwanaście razy zdobyli tytuł mistrzowski.

Wikipedia


mclaughlin

nazwisko


SJP.pl

McLaughlin – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Corson.

Wikipedia


mcmillan

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • McMillan – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
  • McMillan (ang. McMillan Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Luce
  • McMillan (ang. McMillan Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Ontonagon
  • McMillan (ang. McMillan Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon

Wikipedia


mcnair

[czytaj: mikner] nazwisko


SJP.pl

McNair – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia, w hrabstwie Fairfax.

Wikipedia


mcqueen

nazwisko


SJP.pl


md

symbol mendelewu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl


mda

skrót od: Monochrome Display Adapter, w informatyce: dawny system tworzenia obrazu komputerowego, w którym tekst był widoczny na jednokolorowym ekranie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MDA (ang. Minimum Descent Altitude) – minimalna wysokość bezwzględna zniżania
  • MDA (ang. Missile Defense Agency) – Agencja Obrony Antybalistycznej należąca do struktur Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych
  • MDA (ang. Mobile Digital Assistant) – palmtop z możliwościami komunikacyjnymi telefonu komórkowego
  • MDA – empatogenna substancja psychoaktywna z rodziny fenetylamin
  • MDA – organiczny związek chemiczny z grupy diamin
  • MDA (ang. Mail Delivery Agent) – jeden z rodzajów programów do obsługi poczty elektronicznej
  • MDA (ang. Monochrome Display Adapter) – standard kart graficznych
  • MDA (ang. Model Driven Architecture) – określenie z dziedziny inżynieria oprogramowania
  • MDA – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Mołdawii
  • MDa – megadalton, jednostka masy atomowej

Wikipedia


mdi

skrót od: Multiple Document Interface, w informatyce: typ programu umożliwiającego jednoczesną pracę z wieloma dokumentami, widocznymi w różnych oknach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Multi Document Interface – interfejs wielodokumentowy
  • Medium-dependent interface – interfejs zależny od medium transmisyjnego
  • Moteur Developpement International – przedsiębiorstwo motoryzacyjne
  • Ground-Based Midcourse Defense – system zwalczania pocisków balistycznych
  • multidimensionally impaired disorder – wielowymiarowe zaburzenie rozwoju
  • metylodifenylodiizocyjanian – organiczny związek chemiczny stosowany przy produkcji poliuretanów
  • Metered Dose Inhaler – inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, urządzenie opracowane do podawania leków drogą wziewną

Wikipedia


mdk

skrót od:
1. Miejski Dom Kultury;
2. Młodzieżowy Dom Kultury


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Młodzieżowy Dom Kultury

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MDK – skrót od Młodzieżowy Dom Kultury
  • :
  • MDK – skrót od Miejski Dom Kultury
  • :
  • MDK – gra komputerowa z 1997 roku
  • MDK 2 – gra komputerowa z 2000 roku
  • Pałac Młodzieży

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿dɛ‿ˈka, AS: ẽm‿de‿ka

Wiktionary


mdlej

tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu


SJP.pl


mdlejący

tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu


SJP.pl


mdlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mdleć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmdlɛ̃ɲɛ, AS: mdlẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mdleć

 rzecz. omdlenie n.

Wiktionary


mdleć

tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

 (1.2) tracić siłę, słabnąć, drętwieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mdlɛt͡ɕ, AS: mdleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mdlenie n., omdlenie n.

 czas. omdlewać ndk., omdleć dk., zemdleć dk.

Wiktionary


mdlić

pobudzać do wymiotów


SJP.pl

czasownik niewłaściwy nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) powodować mdłości

 (1.2) powodować uczucie niesmaku lub wstrętu

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) daw. czynić mdłym, osłabiać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mdłość ż., mdłości nmos.

 przym. mdlący, mdławy

 przysł. mdło

Wiktionary


mdlący

o zapachu lub smaku: nieprzyjemny, słodkawy, wywołujący mdłości


SJP.pl


mdm

Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MDM – Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa
  • MDM III – jedna z nazw używanych do określenia osiedla Latawiec w Warszawie
  • MdM – program telewizyjny TVP
  • MDM (ang. master data management) – zarządzanie danymi podstawowymi
  • MDM (ang. meter data management) – oprogramowanie biznesowe do zarządzania danymi pomiarowymi
  • MDM (ang. mobile device management) – oprogramowanie do zarządzania nad urządzeniami mobilnymi
  • Mieszkanie dla młodych

Wikipedia


mdma

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = chem. metylenodioksymetamfetamina

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ecstasy, XTC

Wiktionary


mdr

skrót od: Księga Mądrości - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Mądrości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mitteldeutscher Rundfunk
  • Księga Mądrości (siglum Mdr)
  • glikoproteina P
  • wielooporność
  • Minimalne drzewo rozpinające

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa mɔ̃nˈdrɔɕt͡ɕi, AS: ḱśẽŋga mõndrośći

Wiktionary


mdyn

skrót od: megadyna (odczytywany jako cały, odmieniany wyraz)


SJP.pl


mdzewko

Mdzewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


mdzewo

Mdzewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 587

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


mdławiej

stopień wyższy od przysłówka: mdławo


SJP.pl


mdławo

przysłówek

 (1.1) odprzym. zwykle o świetle, źródle światła: nieco mglisto, niewyraźnie, nikło, słabo świecąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzmią galopy, wiatr szumi, księżyc mdławo świeci.

 (1.1) Na dworze jeszcze chmurno — gwiazdy z rzadka świecą — a coraz bledziej i mdławiej, — bo mają to w przyrodzeniu swoim, że choć noc całą jasno świecą, to nad ranem gasną — a jeno gwiazda jutrzenna, już co dalej, to jaśniejsza, aż do wzejścia słońca.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mdławy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mgliście, nikle

Wiktionary


mdławość

→ mdławy


SJP.pl

Patrz:

mdławy

mdławy

trochę mdły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieco mdły, mdlący, wywołujący nudności

 (1.2) zwykle o świetle, źródle światła: nieco mglisty, niewyraźny, nikły, słabo świecący

 (1.3) mało wyrazisty, mało intensywny

 (1.4) daw. słaby, bezsilny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu moja opiekunka połówką pociętej plastykowej butelki nabiera rozrzutnie mdławej, mydlanej zawiesiny, w której właśnie siedzę, aby mnie nią obficie polać.

 (1.1) Jak rozpoznać [kogo, co palił marihuanę lub haszysz]: lekko powiększone źrenice, przekrwione spojówki, gadatliwość, przyrost apetytu, wesołkowatość, chwiejność nastroju, opóźnione reakcje, słodko-mdławy zapach utrzymujący się we włosach, częste palenie kadzidełek w mieszkaniu dla zamaskowania dymu z papierosa z marihuaną, fajeczki, fifki, bibułki.

 (1.1) Patrzy na wpółuchylone drzwi komory, z której aż bije zapach stęchlizny i mdławy odór psującego się sadła.

 (1.2) Widziszże tę równinę, miejsce spustoszenia, / Gdzie się smutny mdławego błysk iskrzy płomienia?

 (1.2) Tylko małe lampki, wiszące u stropu, rzucały mdławe blaski na ściany bielone, na których gdzieniegdzie czernił się krzyż drewniany.

 (1.2) Lecz w jednej z komnat, jak w grobie zamkniętym, / Ciche drżą modły, mdława lampa płonie.

 (1.2) Ciemność zaległa wszystkie pokoje na piętrach i na dole — przez brudne tylko szyby i zakopcone, jakby dymem czasu, przebijało się mdławe światło księżyca w kwadrze i rzucało dziwaczne cienie na marmurowych posadzkach, od różnych przedmiotów odbite.

 (1.3) Piękny obraz olejny [Heinricha Friedricha] Fügera malowany również na papierze i pod wpływem dzieł [Francisca de] Zurbarána, przedstawiający św. Brunona [z Kwerfurtu], klęczącego w grocie przy modlitwie (106X77 ctm.) posiada galeria hr. Miączyńskiego (Dzieduszyckich). Jest to obraz z epoki późniejszej, wiedeńskiej, kiedy zarzuca on już owe zbyt rozpływające się, mdławe, przesłodzone tony i kontury (Magdalena — Wiedeń), a zaczyna być bardziej samym sobą tj. dzielnym i rzetelnym malarzem, jakim jest zwykle w przepysznych swoich portretach.

 (1.4) — O tym inną razą / Mówić będziemy, a przekonam ciebie, / Że smutek serca… / — Niechaj cię pogrzebie, / Mdława istoto. Nic niech nic zabije; / A twój grobowiec zamknie nic​.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. mdławo

 czas. mdlić

 rzecz. mdłości

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mdły

 (1.2) nikły

 (1.3) nijaki

 (1.4) słaby

Wiktionary


mdłosłodki

mdląco, ckliwie słodki


SJP.pl


mdłozielony

nieintensywnie zielony; jasnozielony, bladozielony, mglistozielony, zielonawy, zielonkawy


SJP.pl


mdłości

nieprzyjemny stan przy zbliżaniu się wymiotów; nudności


SJP.pl

rzeczownik, liczba mnoga

 (1.1) fizj. stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nudności
  • Mdłości – utwór autorstwa Sartre’a

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego zachowanie przyprawiło niektórych widzów o mdłości.

 (1.1) Gołąbek wymiotny nie należy do najsilniej trujących grzybów, jednak po zjedzeniu nawet małej ilości powoduje bóle brzucha, mdłości i wymioty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmdwɔɕt͡ɕi, AS: mdu̯ośći

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mdlić

 przym. mdlący, mdławy

 rzecz. mdłość ż.

 przysł. mdło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nudności

Wiktionary


mdłość

brak wyrazu, wyrazistości, ekspresji; bezbarwność, nijakość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. słabość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mdwɔɕt͡ɕ, AS: mdu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omdlenie n., mdłości

 czas. mdlić

 przym. mdły

Wiktionary


mdły

1. bez wyrazistego smaku;
2. powodujący mdłości; mdlący;
3. książkowo:
a) o świetle: słabo świecący, zamglony, mglisty;
b) pozbawiony wyrazu, ekspresji; nijaki, bezbarwny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bez wyrazistego smaku

 (1.2) powodujący mdłości

 (1.3) książk. o świetle: słabo świecący, zamglony, mglisty

 (1.4) książk. pozbawiony wyrazu, ekspresji; nijaki, bezbarwny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odrazą napawa ją befsztyk krwisty, przepada natomiast za oleistą, mdłą chałwą.

 (1.3) Na hełmy, na bagnety siąpił mdły i rozpylony odblask latarń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mdwɨ, AS: mdu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omdlenie n., mdłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bez smaku, nijaki

 (1.2) mdlący

 (1.3) matowy, mglisty, miękki, nikły, przyćmiony, przydymiony, przygasły, rozmyty, rozproszony, skąpy, słabiuteńki, słabiutki, wątły, wyblakły, zetlały

 (1.4) bez wyrazu, bezbarwny, bezkrwisty, pot. bezpłciowy, blady, nijaki

Wiktionary


me

odgłos przypominający zwierzęce meczenie, m.in. kozy; mee


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. …naśladujący dźwięk wydawany przez kozę

zaimek

 (2.1) = moje

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • .me – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla Czarnogóry
  • Me – oznaczenie grupy metylowej
  • Me – oznaczenie punktu antropometryczneego menton
  • Me – jedna z nazw ludu Ekari
  • Me – znak japońskich sylabariuszy
  • Me – prawa, które według wierzeń sumeryjskich zostały dane ludziom przez bogów
  • ME – kod przypisany Czarnogórze według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • ME – seria samolotów marki Messerschmitt
  • w sporcie – polski skrót oznaczający:
    • Młodą Ekstraklasę
  • w medycynie – polski skrót oznaczający koncentrat krwinek czerwonych (tzw. masę erytrocytarną)
  • w projektowaniu (ME) – oprogramowanie CAD (tj. do komputerowego wspomagania projektowania)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɛ, AS: me

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. meczenie n.

:: czas. meczeć ndk., zameczeć dk., pomekiwać ndk.

Wiktionary


mead

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carver Mead (ur. 1934) – informatyk amerykański
  • Elwood Mead (1858–1936) – polityk amerykański, w latach 1924–1936 rządowy komisarz Biura ds. Melioracji USA (United States Bureau of Reclamation)
  • George Herbert Mead (1863–1931) – amerykański filozof, socjolog i psycholog
  • Jon Mead (ur. 1967) – kanadyjski curler, mistrz świata z 2011
  • Margaret Mead (1901–1978) – uczona amerykańska, antropolog
  • Mead – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Weld
  • Mead – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Saunders
  • Mead – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Bryan
  • Mead – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark
  • Mead – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Spokane
  • Mead (ang. Mead Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Merrick
  • Mead (ang. Mead Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Belmont

Wikipedia


meander

1. zakole rzeki;
2. ciągły ornament charakterystyczny dla sztuki greckiej;
3. przenośnie: zawiłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. zakole rzeki przypominające literę U;

 (1.2) archit. element dekoracyjny przypominający meandrującą rzekę;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • meander – rodzaj ornamentu
  • meander – forma korytarza jaskini
  • meander – forma koryta rzeki
  • meander – rodzaj wiersza
  • Meander – amsterdamskie centrum mieszkalno-biurowe powstałe na zrewitalizowanym terenie przemysłowym
  • „Meander” – polskie czasopismo filologiczne
  • Meander – jaskinia w skale Szlachcicowa w Ojcowskim Parku Narodowym
  • Meander – rzeka w zachodniej Turcji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Charakterystycznym elementem krajobrazu są meandry głównej rzeki.

 (1.2) Fasadę świątyni zdobił podwójny meander.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈãndɛr, AS: meãnder

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Meander mrz., meandryczność ż., meandrowanie n.

 czas. meandrować ndk.

 przym. meandryczny, meandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakole, zakręt (rzeki)

Wiktionary


meandrowaty

1. pełen zakrętów, załamań; kręty;
2. pełen zakoli - półkolistych zakrętów koryta rzecznego;
3. pełen zawiłości, skomplikowany, nieoczywisty


SJP.pl


meandrować

tworzyć meandry na rzece


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) geogr. o rzece tworzyć meandry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rezerwat położony jest w zakolu silnie meandrującej rzeki Wdy w jej bardzo wąskim przesmyku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Meander mrz., meander mrz., meandryczność ż., meandrowanie n.

 przym. meandryczny, meandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wić się

Wiktionary


meandrowy

przymiotnik od: meander


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) w kształcie meandrów

 (1.2) o rzece tworzący zakola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ramę ozdobimy jakimś meandrowym wzorem.

 (1.2) Przelatując nad Turcją, widzieliśmy kilka meandrowych rzek.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. meandrować ndk.

 rzecz. meander mrz., meandrowanie n., meandryczność ż.

 przym. meandryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) meandryczny

Wiktionary


meandry

1. zakole rzeki;
2. ciągły ornament charakterystyczny dla sztuki greckiej;
3. przenośnie: zawiłość


SJP.pl


meandryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odczas. cecha tego, co meandruje

Wiktionary

Powiązane:

 czas. meandrować ndk.

 rzecz. meander mrz., meandrowanie n.

 przym. meandryczny, meandrowy

Wiktionary


meandryczny

1. mający kształt meandrów, wijącej się rzeki lub ornamentu w formie ciągłej, załamującej się pod kątem prostym linii;
2. skomplikowany, trudny do zrozumienia; pokrętny, zawikłany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) w kształcie meandrów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. meandrować ndk.

 rzecz. meander mrz., meandrowanie n., meandryczność ż.

 przym. meandrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) meandrowy

Wiktionary


meatware

[czytaj: mitłer] środowiskowo: człowiek jako część systemu komputerowego; wetware


SJP.pl


mebel

sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia wnętrz mieszkalnych i publicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

Wiktionary

Mebel – sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia wnętrz mieszkalnych i publicznych. W odróżnieniu od stałych elementów wyposażenia wnętrz (schody, boazeria) meble są ruchomościami. Oprócz cech użytkowych meble posiadają też walory dekoracyjne, reprezentacyjne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pomieszczeniu znajdowały się trzy meble: stół i dwa krzesła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛbɛl, AS: mebel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meblarstwo n., meblowanie n., umeblowanie n., przemeblowanie n., meblarz m., meblarka ż.

:: zdrobn. mebelek m.

 czas. meblować ndk., umeblować dk.

 przym. meblowy, meblarski

Wiktionary


mebelek

zdrobnienie od: mebel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: mebel

 (1.2) mebel-zabawka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tonia dostała nowe mebelki dla lalki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈbɛlɛk, AS: mebelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mebel m., meblarstwo n., meblowy m., meblowanie n., umeblowanie n., meblarka ż.

 czas. meblować ndk., umeblować dk.

 przym. meblowy, mebelkowy, meblarski

Wiktionary


mebelkowy

przymiotnik od: mebelek


SJP.pl


meblarka

środowiskowo: wyrób mebli; meblarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. stolarstwo meblowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mebel, mebelek

 przym. meblowy

 czas. meblować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stolarstwo meblowe

Wiktionary


meblarnia

1. zakład lub dział fabryczny produkujący meble;
2. magazyn z meblami używanymi w przedstawieniach teatralnych


SJP.pl


meblarski

dotyczący meblarza, meblarstwa


SJP.pl


meblarstwo

Meblarstwo – dziedzina wytwórczości dotycząca elementów wyposażenia wnętrz, głównie mebli.

W zależności od stopnia skomplikowania konstrukcji, ornamentów, sposobów wykończenia, użytych narzędzi czy materiałów wyroby meblarskie można podzielić na sprzęty samorodne lub dzieła sztuki użytkowej. Jako dzieła sztuki podlegają zmianom stylowym, podobnie jak inne dziedziny artystyczne.

Wikipedia


meblarz

rzemieślnik wyrabiający meble


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oddział PTTK „Meblarz” w Swarzędzu – terenowa jednostka Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego
  • Stolarz meblowy – zawód

Wikipedia


meble

sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia wnętrz mieszkalnych i publicznych


SJP.pl


meblisko

zgrubienie od: mebel


SJP.pl


meblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|meblować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mebel m., mebelek mrz.

 czas. meblować ndk.

 przym. meblowy

Wiktionary


meblować

wstawiać meble


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. umeblować)

 (1.1) urządzać wnętrze meblami

czasownik zwrotny niedokonany meblować się (dk. umeblować się)

 (2.1) urządzać meblami własne wnętrze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Meblujemy gabinet ojca od kilku dni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meblowanie n., mebel mrz., mebelek mrz., meblarka ż.

 czas. umeblować

Wiktionary


meblowy

przymiotnik od: mebel


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mebli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈblɔvɨ, AS: meblovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meblarka ż., meblowanie n., mebelek mrz., mebel

Wiktionary


meblowóz

furgon przystosowany do transportu mebli


SJP.pl


meblościanka

zestaw szafek i regałów tworzących zabudowę ściany albo oddzielający część wnętrza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zestaw mebli, zazwyczaj składający się z kilku elementów, które są ze sobą połączone i tworzą jedną, spójną całość

Wiktionary

Meblościanka – mebel [] Meblościanka składa się z kilku segmentów meblowych, ze względów oszczędnościowych posiadających wspólne elementy pionowe - ścianki boczne. Nazwa odnosi się do tego, że po zmontowaniu mebel stanowił „ścianę”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współczesne meblościanki mogą być bardziej zróżnicowane pod względem designu i funkcjonalności.

Wiktionary


mec.

skrót od: mecenas


SJP.pl

skrót

 (1.1) = mecenas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mec. Jacek Wilk wniósł dziś w tej sprawie apelację.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adw.

Wiktionary


mecenas

1. inaczej adwokat;
2. osoba, która wspiera rozwój sztuki czy nauki, np. poprzez kształcenie młodych talentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub instytucja, która finansuje artystę, rzadziej również naukowców (sprawuje mecenat);

 (1.2) pot. adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy (tytuł umieszczany przed nazwiskiem);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mecenas, przyjaciel cesarza Oktawiana
  • mecenas (prawnik)
  • mecenas sztuki
  • Mecenas (imię greckie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stanisław August Poniatowski był wielkim mecenasem kultury.

 (1.2) Mecenas Kowalski to znakomity specjalista od prawa karnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈt͡sɛ̃nas, AS: mecẽnas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mecenasostwo n., mecenasowa ż., mecenat m.

 przym. mecenacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sponsor, patron, opiekun

 (1.2) skrót mec.

Wiktionary


mecenaska

→ mecenas


SJP.pl

Patrz:

mecenas

mecenasostwo

1. stanowisko, zawód mecenasa;
2. wspieranie artystów, pisarzy, uczonych


SJP.pl


mecenasowa

potocznie: żona mecenasa


SJP.pl


mecenasowy

→ mecenas (rzadko); mecenasowski


SJP.pl


mecenat

patronat nad sztuką, literaturą i nauką, sprawowany przez państwo lub jakąś instytucję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opieka materialna lub organizacyjna nad twórcami, naukowcami bądź instytucjami kultury, sprawowana przez osobę prywatną, instytucję albo państwo

Wiktionary

Zobacz też: Mecenas sztuki.

Mecenat − opieka wpływowych i bogatych miłośników, amatorów literatury i sztuki nad twórcami. Na ogół łączona z finansowym wspieraniem tych osób i ich poczynań.

W potocznym użyciu mecenasem jest nazywany protektor artystów, pisarzy i uczonych, osoba dbająca o rozwój sztuki, literatury, nauki. Określenie pochodzi od nazwiska Gajusza Cilniusza Mecenasa, opiekuna artystów i poetów, przyjaciela i doradcy Oktawiana Augusta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Córka I sekretarza, „ekscentryczna neurasteniczka, otaczająca się intelektualistami, jogami i okultystami, która w latach siedemdziesiątych sprawowała wspólnie z ojcem mecenat nad kulturą (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mecenas mos.

Wiktionary


mech

1. roślina zarodnikowa, rośnie gromadnie tworząc darnie w miejscach wilgotnych i zacienionych;
2. przenośnie: puch, meszek;
3. sierść na wyrastających porożach zwierzyny płowej; scypuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

 (1.2) przen. małe, delikatne i gęste włoski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) sf. robot sterowany przez człowieka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Méch-divant-Vierton – walońska nazwa gminy Meix-devant-Virton
  • Méch-li-Tîxhe – walońska nazwa miejscowości Meix-le-Tige
  • Mech – faraon
  • Cezary Mech – polski polityk, ekonomista
  • David Mech – amerykański biolog
  • Krzysztof Mech – polski filozof
  • Leszek Mech – polski scenarzysta
  • Władysław Mech – polski prawnik
  • Mech – album zespołu Mech
  • Mech – grupa muzyczna
  • Mech, mecha – w science-fiction określenie człekokształtnych robotów bojowych
  • Mech-X4 – amerykański serial

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mchy rosną przeważnie na torfowiskach.

 (2.1) Musisz teraz podążać za mechem, który w jednym miejscu odblokuje z użyciem zamontowanych broni dalsze przejście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛx, AS: meχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mszak m.

:: zdrobn. meszek m.

 przym. mszysty, mchowy, omszały, omszony, mechowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) puch, puszek, meszek

Wiktionary


mech.

skrót od: mechanika, mechaniczny


SJP.pl


mecha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. miód pitny.

Wiktionary

Zasugerowano, aby ten artykuł na różne artykuły – Mecha i Mech (robot)

Mechy (jap. メカ meka; ang. mechanical robot) – duże, najczęściej humanoidalne roboty, sterowane przez umieszczonego w jego wnętrzu pilota, autonomicznie bądź też zdalnie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak mnie mecha we środku lepiej zagrzeje, a po kościach pójdzie — może wstać będę mógł, — dodał Suła.

Wiktionary


mechacieć

1. o tkaninie: pokryć się supełkami;
2. dawniej: porastać mechem


SJP.pl


mechacić

1. sprawiać, że tkanina staje się kosmata, pokrywa się meszkiem;
2. mechacić się - o tkaninach: pokrywać się meszkiem, stawać się kosmatym


SJP.pl


mechanicystyczny

→ mechanicyzm


SJP.pl

Patrz:

mechanicyzm

mechanicyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki;

Wiktionary

Mechanicyzm – pogląd wywodzący się z XVI-wiecznej filozofii przyrody, zgodnie z którym natura jest zbudowana jak mechanizm. Jest zbiorem materialnych elementów w ruchu, których zachowania wyjaśnia mechanika. To połączenie redukcjonizmu, determinizmu i materializmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powstanie mechanicyzmu wiąże się z początkami nowożytnych nauk przyrodniczych […], a do jego rozwoju przyczyniły się znacząco sukcesy mechaniki Newtonowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mechanistyczny

 przysł. mechanistycznie

Wiktionary


mechaniczka

→ mechanik


SJP.pl

Patrz:

mechanik

mechanicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób mechaniczny, za pomocą maszyny

 (1.2) w sposób mechaniczny, podobnie jak maszyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zgadza się, wszystko się zgadza – potwierdził mechanicznie Florczak, zaraz jednak spojrzał z niedowierzaniem na milicjanta. – Że niby jak?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mechaniczny

 rzecz. mechanik mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszynowo

 (1.2) automatycznie, bezmyślnie, machinalnie

Wiktionary


mechaniczny

przymiotnik

 (1.1) związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki

 (1.2) związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu

 (1.3) pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przejście z obsługi ręcznej na mechaniczną oznaczało zwolnienie operatora.

 (1.2) Mechaniczny zgrzyt pompki powodował u mnie cierpnięcie zębów.

 (1.3) Kucharka obierała ziemniaki w sposób całkowicie mechaniczny, zupełnie nie myśląc o tym, co robi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛxãˈɲit͡ʃnɨ, AS: meχãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechanika ż., mechanizm m., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n.

 czas. mechanizować

 przysł. mechanicznie

Wiktionary


mechanik

1. specjalista w dziedzinie mechaniki;
2. osoba zatrudniona przy obsłudze lub naprawie różnego rodzaju maszyn i urządzeń technicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która zajmuje się obsługą oraz naprawą maszyn i urządzeń

 (1.2) specjalista w dziedzinie mechaniki

 (1.3) pot. serwisant w warsztacie naprawy samochodów

 (1.4) żegl. oficer na statku zatrudniony w maszynowni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. szkoła zawodowa o profilu mechanicznym

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: mechanika

Wiktionary

Mechanik – osoba zajmująca się projektowaniem, konstruowaniem, budową, eksploatacją, naprawą i modyfikowaniem maszyn, urządzeń i mechanizmów samochodów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɛˈxãɲik, AS: meχãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. machina ż., mechanizm mrz., mechanika ż., mechaniczność ż., mechanizacja ż., mechanizowanie n., zmechanizowanie n.

 czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

 przym. mechaniczny, zmechanizowany, mechanistyczny

 przysł. mechanicznie, machinalnie

Wiktionary


mechanika

1. dział fizyki zajmujący się badaniem ruchu i wzajemnego oddziaływania ciał;
2. dział techniki zajmujący się konstrukcją maszyn;
3. sposób działania mechanizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

 (1.2) techn. dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów

 (1.3) fiz. dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi.

 (1.4) sposób działania mechanizmu

 (1.5) inform. model fizyki świata zaimplementowany w grze komputerowej

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: mechanik

Wiktionary

Mechanika (od greckiego "mechané" - maszyna) — nauka techniczna oraz dział fizyki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɛˈxãɲika, AS: meχãńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechanizm m., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n.

 przym. mechaniczny

 przysł. mechanicznie

 czas. mechanizować, zmechanizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inżynieria mechaniczna

 (1.2) mechanika techniczna

Wiktionary


mechanistyczny

→ mechanicyzm


SJP.pl

Patrz:

mechanicyzm

mechanizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces zastępowania pracy wykonywanej przez ludzi i zwierzęta przez maszyny

Wiktionary

Mechanizacja − zastępowanie pracy ręcznej przez maszynę, wprowadzanie maszyn i urządzeń mechanicznych. Mechanizacja w przeciwieństwie do automatyzacji nie eliminuje pracy ręcznej, jedynie ją ogranicza. Przykładem mechanizacji jest zastępowanie koni przez maszyny rolnicze.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

 rzecz. mechanik mos./mrz., mechanizator mos., mechanizatorka ż., mechanizm mrz.

 przym. mechaniczny

Wiktionary


mechanizacyjny

związany z mechanizacją


SJP.pl


mechanizator

osoba zajmująca się mechanizacją, wprowadzająca mechanizację do jakiejś dziedziny życia


SJP.pl


mechanizatorka

kobieta zajmująca się mechanizacją, wprowadzająca mechanizację do jakiejś dziedziny życia


SJP.pl


mechanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność

 (1.2) książk. grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań

Wiktionary

Mechanizm (gr. "μηχανή" 'urządzenie') – zespół współpracujących ze sobą części składowych maszyny lub przyrządu spełniających określone zadanie, jak np. przenoszenie ruchu, sił, sygnałów.

Wiedza opisująca mechanizmy zawarta jest w: teorii mechanizmów i maszyn, inżynierii mechanicznej, inżynierii elektrycznej, inżynierii energetycznej, inżynierii elektronicznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chroboty i zgrzyty mechanizmu nie wróżyły mu długiej żywotności.

 (1.1) Integralną częścią mechanizmu obrotu koparki jest silnik hydrauliczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈxãɲism̥, AS: meχãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechanika ż., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n., mechanizator m., zmechanizowanie n.

 czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

 przym. mechaniczny, mechanizacyjny, mechanizmowy

 przysł. mechanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszyneria

 (1.2) zasada

Wiktionary


mechanizmowy

przymiotnik od: mechanizm


SJP.pl


mechanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mechanizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmechanizowanie n., mechanizacja ż., mechanizator m., mechanizm m., mechanika ż., mechanik m.

 czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

 przym. mechanizacyjny, mechaniczny, mechanizmowy

 przysł. mechanicznie

Wiktionary


mechanizować

czasownik

 (1.1) zastepować pracę wykonywaną przez ludzi i zwierzęta przez maszyny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mechaniczny

 rzecz. mechanik mos./mrz., mechanizacja ż.

Wiktionary


mechanoerotyka

ogół przedmiotów, które służą do zwiększenia rozkoszy podczas stosunku płciowego albo masturbacji


SJP.pl


mechanofaktura

rodzaj malarstwa abstrakcyjnego


SJP.pl


mechanofakturowy

przymiotnik od: mechanofaktura


SJP.pl


mechanolamarkizm

Mechanolamarkizm – kierunek neolamarkistyczny, któremu początek dał Eimer publikując w 1888 r. pracę "O powstawaniu gatunków w wyniku dziedziczenia nabytych właściwości, nabywanych zgodnie z prawami wzrostu organicznego" (Die Entstehung der Arten...). Swoje poglądy doprecyzował w "Otogenezie u motyli" (Orthogenesis der Schmetterlinge... - 1897), gdzie przedstawił (w swoim rozumieniu) dowody braku decydującej roli doboru naturalnego w ewolucji biologicznej.

Wikipedia


mechanoreceptor

receptor ciała odbierający bodźce mechaniczne, przekształcający energię mechaniczną i przekazujący ją w postaci impulsu do ośrodkowego układu nerwowego


SJP.pl

Mechanoreceptor – receptor czuciowy odpowiadający za odbiór bodźców mechanicznych, takich jak dotyk, wibracje, rozciąganie. Pod wpływem bodźca następuje zmiana potencjału błony receptora (depolaryzacja). Dostatecznie dużego potencjału receptorowego generuje powstanie impulsu nerwowego w neuronie czuciowym odbierającym sygnał od receptora, który dociera do ośrodkowego układu nerwowego.

Wikipedia


mechanoreceptorowy

→ mechanoreceptor


SJP.pl

Patrz:

mechanoreceptor

mechanoskop

technik kryminalistyczny zajmujący się badaniem śladów narzędzi użytych przy popełnianiu przestępstwa


SJP.pl


mechanoskopia

technika kryminalistyczna zajmujący się badaniem śladów narzędzi użytych przy popełnianiu przestępstwa


SJP.pl

Mechanoskopia (gr. "mechané" ‘maszyna’ + "skopeín" ‘patrzeć’) – technika śledcza badająca ślad pozostawiony przez narzędzie użyte przez sprawcę przestępstwa. Każde narzędzie pozostawia na podłożu, z którym się zetknęło, swój niepowtarzalny ślad będący odwzorowaniem wszelkich nierówności, jakie na sobie posiada, powstałych w procesie produkcji lub czynności przystosowujących narzędzie do dokonania przestępstwa. W przypadku gdy podłoże jest twardsze, to ślady mogą powstawać na samym narzędziu.

Wikipedia


mechanoterapia

Me

Wikipedia


mechanotron

lampowy przetwornik mechanoelektryczny o dużej czułości


SJP.pl

Me

Wikipedia


mechari

rasa szybkonogich dromaderów używanych niegdyś w armiach afrykańskich; mehari


SJP.pl


mechatroniczka

→ mechatronik


SJP.pl

Patrz:

mechatronik

mechatroniczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mechatroniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biorąc pod uwagę poszczególne kierunki powodzeniem cieszyły się: mechatroniczny, zarządzanie informacją, ekonomiczno-administracyjny i socjalny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechatronik mos., mechatronika ż.

Wiktionary


mechatronik

dział inżynierii będący połączeniem mechaniki precyzyjnej, elektroniki, automatyki i robotyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. techn. technik specjalista w dziedzinie wdrażania i eksploatacji urządzeń i systemów automatyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla wielu osób jest to nadal zawód obco brzmiący i trudny do rozszyfrowania, ale w krajach zachodnich czy Japonii specjaliści mechatronicy są bardzo wysoko cenieni i dobrze opłacani.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechatronika ż.

 przym. mechatroniczny

Wiktionary


mechatronika

dział inżynierii będący połączeniem mechaniki precyzyjnej, elektroniki, automatyki i robotyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;

Wiktionary

Mechatronika – dziedzina nauki, technika interdyscyplinarna, której istotą jest dodawanie rozwiązań elektronicznych do mechanizmów w celu uzyskania możliwie najlepszych efektów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika, AS: meχatrõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mechatronik mos.

 przym. mechatroniczny

Wiktionary


mechaty

przypominający miękkością mech, pokryty meszkiem; włochaty, kosmaty, puszysty, mechowaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pokryty meszkiem; taki jak mech; kosmaty

Wiktionary

Powiązane:

 zob. mech.

Wiktionary


meches

potocznie: żyd, który przeszedł na inną wiarę


SJP.pl


mecheska

potocznie: żydówka, która przeszła na inną wiarę


SJP.pl


mechlin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mechlin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
  • Mechlin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Śrem
  • Mechlin – gromada

Wikipedia


mechliński

nazwisko


SJP.pl


mechloretamina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inaczej: chlormetyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mechloretamina stosowana była jako lek przeciwnowotworowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛxlɔrɛtãˈmʲĩna, AS: meχloretãmʹĩna

Wiktionary


mechnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mechnica – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś
  • Mechnica – przysiółek wsi Jegłownik w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie
  • Mechnica – dawna gromada
  • Mechnice

Wikipedia


mechnice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mechnice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa
  • Mechnice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Kępno
  • Mechnica

Wikipedia


mechowacieć

stawać się mechatym; mechacieć, mechacić się


SJP.pl


mechowaty

przypominający miękkością mech, pokryty meszkiem; włochaty, kosmaty, puszysty, mechaty


SJP.pl


mechowce

przedstawiciel podrzędu stawonogów z podgromady roztoczy


SJP.pl

Mechowce (Oribatida) – grupa saprofagicznych stawonogów z podgromady roztoczy. Mechowce stanowią grupę parafiletyczną, ponieważ istnieją mocne dowody (np. obecność homologicznych gruczołów opistonotalnych) na ich wspólne pokrewieństwo z Astigmata. Jednakże ze względu na duże różnice w biologii obu grup roztoczy, wciąż stosuje się tradycyjny podział. Do znanych polskich badaczy, którzy poświęcili swoją działalności naukową mechowcom, zalicza się: Piotra Skubałę i Ziemowita Olszanowskiego.

Wikipedia


mechowiec

przedstawiciel podrzędu stawonogów z podgromady roztoczy


SJP.pl

Mechowiec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mechowiec, po jej zniesieniu w gromadzie Dzikowiec Stary. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


mechowisko

miejsce w lesie porośnięte mchem


SJP.pl


mechowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mechowo – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Lipusz,
  • Mechowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck
  • Mechowo – część wsi Wierzenica w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Swarzędz
  • Mechowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
  • Mechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Golczewo
  • Mechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Rymań
  • Mechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Pyrzyce
  • Mechowo – gromada w powiecie kamieńskim
  • Mechowo – gromada w powiecie łobeskim

Wikipedia


mechowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. zielony, w odcieniu mchu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mech

 przym. gw. księstwo łowickie mechowiutki

Wiktionary


mechtylda

imię żeńskie


SJP.pl


meconium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. smółka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈt͡sɔ̃ɲũm, AS: mecõńũm

Wiktionary


mecyja

potocznie: coś nadzwyczajnego, doskonałego; mecyje, rarytas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. rzecz niezwykła, nadzwyczajna, przysmak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rarytas, specjał

Wiktionary


mecyje

potocznie: coś nadzwyczajnego, doskonałego; mecyja, rarytas


SJP.pl


mecz

rozgrywka sportowa między dwoma zawodnikami lub zespołami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: meczeć

Wiktionary

Mecz (ang. "match") – podstawowa wielkość rozgrywki w wielu sportach.

Mecze limitowane są czasem lub różnicą zdobytych punktów zgodnie z regulaminem danej dyscypliny sportu i oceniane są przez sędziego lub ich kolektyw.

Mecz składa się zazwyczaj z mniejszych części. Sam natomiast jest częścią większych rozgrywek np. mistrzostw kraju, mistrzostw kontynentu, mistrzostw świata, pucharów, igrzysk olimpijskich, spartakiad.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnim meczu między drużynami Czarnych i Szybkich padł remis 1:1 (jeden do jednego).

 (1.1) Nasza drużyna przegrała mecz finałowy i zdobyła srebrny medal.

 (1.1) Pijany komentator przegapił bramkę dla Polski i do końca pierwszej połowy meczu podawał zły wynik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛt͡ʃ, AS: meč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meczówka ż.

:: zdrobn. meczyk mrz.

 przym. meczowy, przedmeczowy, pomeczowy, międzymeczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spotkanie, gra

Wiktionary


meczbol

w tenisie i siatkówce: zagranie piłką umożliwiające wygranie meczu; matchball, piłka meczowa


SJP.pl


meczecik

zdrobnienie od: meczet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od meczet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie meczet, lecz tylko mały meczecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meczet m.

Wiktionary


meczet

muzułmańska świątynia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

Wiktionary

Me

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głos muezina wzywał wiernych na modlitwę w meczecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛt͡ʃɛt, AS: mečet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. meczecik m.

 przym. meczetowy

Wiktionary


meczetowy

przymiotnik od: meczet


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z meczetem, odnoszący się do meczetu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meczet mrz.

Wiktionary


meczeć

o owcy, baranie: wydawać charakterystyczny głos; beczeć


SJP.pl


mecziar

nazwisko


SJP.pl


meczowy

przymiotnik od: mecz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z meczem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tacy młodzi zawodnicy [...] posiadają już dużo tenisowej wiedzy technicznej. Brak im tylko doświadczenia meczowego.

 (1.1) Na wymienionym terenie projektowane jest pomieszczenie 1 wzorowego boiska meczowego, otoczonego sześcio-torową, żużlową, bieżnią, dwu boisk treningowych i pewnej ilości ziemnych kortów tennisowych.

 (1.1) W przerwie zmieniłem aż trzech zawodników, po pierwsze dlatego, aby wprowadzić trochę świeżej krwi, a po drugie, aby zobaczyć w meczowej walce jak najwięcej piłkarzy.

 (1.1) Poza tym meczowe statystyki wskazywały, że nasza gra w czasie tych spotkań nie była wcale taka tragiczna.

 (1.1) — Powoli wchodził w rytm meczowy, strzelając jedną bramkę w pierwszej połowie — przypomina trener.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mecz mrz.

Wiktionary


meczyk

zdrobniale o meczu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. sport. zdrobn. od mecz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jakieś piwko do meczyku? Jest?

 (1.1) Kurcze, takiego meczyka jak ten to od dawna nie widziałem! Trzy bramki w pierwszych dziesięciu minutach!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mecz mrz.

Wiktionary


meczówka

potocznie:
1. koszulka sportowa używana podczas oficjalnego meczu;
2. piłka użyta w oficjalnym meczu (w odróżnieniu od piłki treningowej)


SJP.pl


med

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Medii, członek plemięemienia Medów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król Dariusz I był prawdopodobnie z pochodzenia Medem.

 (1.1) Bo Stlawowie z Hunnami a Scyta z Bułgarem, • A z drugiej strony Med znów ze Scytą zmówiony…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Media ż., Medyjczyk mos.

:: fż. Medyjka ż.

 przym. medyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Medyjczyk

Wiktionary


med.

skrót od: medycyna, medyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = medycyny, medycznych

 (1.2) = (termin) medyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medycyna ż., medyk m., medyczka ż., medykament m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

 czas. medykalizować ndk.

 przym. medyczny

 przysł. medycznie

Wiktionary


medaka

nieduża ryba z rodziny kaczorkowatych, hodowana jako rybka akwariowa; ryżówka, ryżanka


SJP.pl


medal

okrągła ozdoba dawana za zasługi dla państwa lub jako nagroda w zawodach sportowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

Wiktionary

Medal – niewielki, najczęściej okrągły lub owalny, płaski wyrób metalowy (odmiana wieloboczna jest zwana plakietką), wykonany zazwyczaj techniką odlewu lub bicia. Często jest zawieszony na wstążce.

Pierwsze medale epoki nowożytnej pochodzą z XIV-wiecznych Włoch, a rozkwit medalierstwa przypada na wieki XV i XVI. Pierwszy medal w Polsce został wybity dla Jana Turzo, w 1508.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sportowiec zdobył złoty medal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛdal, AS: medal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalista mos., medalistka ż., medalierstwo n., medalier mos., medalion mrz.

:: zdrobn. medalik mrz.

 przym. medalowy, medalierski

Wiktionary


medalier

artysta lub rzemieślnik projektujący i wytwarzający drobne rzeźby w formie medali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wytwarzający medale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mennica zatrudniała wybitnych medalierów z Włoch i Austrii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalion mrz., medalik mrz., medal mrz., medaliera ż., medaliernia ż., medalierstwo n.

 przym. medalierski

Wiktionary


medaliera

artysta lub rzemieślnik projektujący i wytwarzający drobne rzeźby w formie medali


SJP.pl


medalierka

→ medalier


SJP.pl

Patrz:

medalier

medaliernia

pracownia, w której wytwarza się medale


SJP.pl


medalierski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z medalierem lub medalierstwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztuka medalierska rozwijała się w wielu miastach morawskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal mrz., medalier mos., medalik mrz., medalierstwo n., medalion mrz., medalista mos.

Wiktionary


medalierstwo

rzemiosło artystyczne obejmujące projektowanie i wytwarzanie medali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. projektowanie i wytwarzanie medali;

 (1.2) szt. wyroby medalierskie

Wiktionary

Medalierstwo – dziedzina łącząca rzemiosło i sztuki plastyczne, obejmująca wykonywanie drobnych form rzeźbiarskich w formie medali, najczęściej w celu uczczenia jakiejś osoby lub wydarzenia. Medalierstwo jest dziedziną sztuki dekoracyjnej (rzemiosłem artystycznym), którą umieścić można pomiędzy numizmatyką, a złotnictwem i sztukami pięknymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na zamku otwarto wystawę medalierstwa włoskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalista mos., medalion mrz., medalik mrz., medal mrz., medalier mos., medaliera ż., medaliernia ż.

 przym. medalierski

Wiktionary


medalik

mały medal z wizerunkiem Chrystusa lub świętych, zwykle noszony na łańcuszku na szyi przez katolików


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: medal

 (1.2) niewielki krążek z metalu do noszenia na szyi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Początkowo medaliki te nazywano Medalikami Niepokalanego Poczęcia.

 (1.2) Z masowego grobu w Katyniu wydobyto m.in. okrągłe medaliki chrzcielne i srebrne krzyżyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdalʲik, AS: medalʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal mrz., medalion mrz., medalikarz mos., medalierstwo n., medalier mos., medalowanie n., medalistka ż., medalista mos.

 czas. medalować ndk., umedalować dk.

 przym. medalowy, medalierski

Wiktionary


medalikarz

potocznie: mieszkaniec Częstochowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mieszkaniec Częstochowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Studiowałem w Warszawie, ale w grupie ze mną było trzech medalikarzy, dwóch hanysów i jeden pyra.

 (1.1) Jesteśmy ze świętego miasta - święty szczyt • Medalikarze mówią basta - święty szczyt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdaˈlʲikaʃ, AS: medalʹikaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) częstochowianin

Wiktionary


medalion

1. ozdoba w kształcie płaskiego, okrągłego pudełeczka z miniaturą, fotografią lub inną pamiątką w środku;
2. płaskorzeźba lub malowidło w owalnym lub okrągłym obramieniu;
3. okrągły kawałek mięsa lub ryby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;

 (1.2) kulin. owalny kotlet bez panierki

 (1.3) szt. element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu;

 (1.4) łow. trofeum myśliwskie – spreparowana głowa zwierzęcia na drewnianej tarczy;

 (1.5) numizm. jednostronny medal pamiątkowy;

 (1.6) owalny portret na nagrobku

 (1.7) ozdobny wzór wybity na nosku obuwia typu brogsy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • medalion (architektura)
  • medalion (medal)
  • medalion (łowiectwo)
  • medalion (potrawa)
  • Medalion – film z 2003 roku
  • Medalion (dekoracja kobierca)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɛˈdalʲjɔ̃n, AS: medalʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal m., medalik m., medalier m., medalierstwo n.

:: zdrobn. medalionik m.

 przym. medalionowy, medalierski

Wiktionary


medalionik

zdrobnienie od: medalion


SJP.pl


medalionowy

przymiotnik od: medalion


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z medalionem, dotyczący medalionu; mający postać medalionu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medalion mrz.

Wiktionary


medalista

zawodnik odznaczony medalem, zdobywca medalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. sportowiec, który zdobył medal

 (1.2) kynol. zootechn. zwierzę-samiec, którego hodowcę uhonorowano medalem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdaˈlʲista, AS: medalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal mrz., medalik mrz., medalierstwo n.

:: fż. medalistka ż.

 przym. medalowy, medalierski

 przysł. medalowo

Wiktionary


medalistka

zawodniczka odznaczona medalem, zdobywczyni medalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta, która zdobyła medal

 (1.2) kynol. zootechn. rasowa samica (suka, krowa), która zdobyła medal na wystawie zwierząt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdaˈlʲistka, AS: medalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal m., medalik m.

:: fm. medalista m.

 przym. medalowy

Wiktionary


medalodajny

o sporcie: taki, którego uprawnianie przynosi sporo medali


SJP.pl


medalować

rzadko: przyznawać komuś medal


SJP.pl


medalowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z medalem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatecznie zawodnik ukończył bieg z medalowym rezultatem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medal mrz., medalik mrz., medalista mos., medalistka ż.

Wiktionary


medalówka

1. potocznie: wieszak na medale;
2. środowiskowo: klasyfikacja medalowa w zawodach sportowych


SJP.pl


medan

miasto w Indonezji


SJP.pl

Medan (oznacza „pole bitwy”) – miasto w Indonezji, stolica prowincji Sumatra Północna, licząca razem z przedmieściami ok. 3,8 mln mieszkańców.

Wikipedia


medard

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Medarda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Medard – dzielnica Trewiru
  • Medard – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Kusel
  • Medard – imię męskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Medard i jestem meteorologiem z Jeleniej Góry.

 (1.1) 8 czerwca przypadają imieniny Medarda.

 (1.1) W sierpniu minionego roku byliśmy z wujkiem Medardem nad Morzem Bałtyckim.

 (1.1) Panie Medardzie, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛdart, AS: medart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Medardek mos., Medek mos.

:: fż. Medarda ż.

 przym. Medardowy, Medardkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Medardek, Medek

Wiktionary


medarda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Medard

Wiktionary

Medarda – imię żeńskie, żeński odpowiednik germańskiego imienia męskiego Medard, powstałego z członów "maht" — "potęga, władza, moc, męstwo" oraz "hart" — "silny, odważny, śmiały".

Medarda imieniny obchodzi 8 czerwca, jako wspomnienie św. Medarda z Noyon (ok. 456 – ok. 545), biskupa Noyon.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1945 r. siostra Medarda otrzymała wewnętrzny nakaz ratowania dusz w świecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Medard mos.

Wiktionary


medardostwo

Medard z małżonką; Medardowie


SJP.pl


medardowie

imię męskie


SJP.pl


medardowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Medarda lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Medarda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Medardowym domem rosną dwa rosochate orzechy.

 (1.1) Medardowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Medard mos., Medardek mos., Medek mos.

Wiktionary


medański

→ Medan


SJP.pl

Patrz:

Medan

medea

córka króla Kolchidy, która pomogła Jazonowi w zdobyciu złotego runa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mit. postać z mitologii greckiej, księżniczka kolchidzka i czarodziejka, żona Jazona, dzieciobójczyni;

 (1.2) astr. planetoida o numerze 212, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid;

 (1.3) geogr. miasto w północno-wschodnich Włoszech, w prowincji Gorycja;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Medea – w mitologii greckiej, czarodziejka, córka Ajetesa, żona Jazona
  • Medea – miejscowość w prowincji Gorycja, we Włoszech
  • Medea – planetoida o numerze katalogowym 212
  • górówka medea – gatunek motyla
  • Medea – dramat Eurypidesa wystawiony po raz pierwszy w 431 r. p.n.e.
  • Medea – dramat Seneki Młodszego
  • Medea – niezachowany do dzisiaj dramat Owidiusza
  • Medea – dramat Pierre’a Corneille’a z 1635 r.
  • Medea – opera Dariusa Milhauda z 1939 r.
  • Medea – opera Luigi Cherubiniego z 1797 r.
  • Medea – opera Marc-Antoine Charpentiera z 1693 r.
  • Medea – opera Giovanni Paciniego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kobiety, co tu stoicie przed domem, / czy jeszcze w domu ta, która okropną / zbrodnię spełniła, Medea, czy zbiegła?

 (1.2) Medea obiega Słońce w ciągu 5,49 roku, przy średniej odległości 3,11 j.a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdɛa, AS: medea

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Medeia

Wiktionary


medelliński

→ Medellin [czytaj: medejiński]


SJP.pl


medellín

[czytaj: medeJIN] miasto w Kolumbii; Medellin


SJP.pl

Medellín – miasto w północno-zachodniej Kolumbii, w Kordylierze Środkowej (Andy Północne). Jest stolicą departamentu Antioquia. Według spisu ludności z 30 czerwca 2018 roku miasto liczyło 2 382 399 mieszkańców, co czyniło je drugim pod względem wielkości populacji miastem kraju[].

Wikipedia


media

1. środki masowego przekazu; mass media;
2. instalacje w budynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) publ. zob. mass media.

 (1.2) urz. instalacja gazowa, elektryczna, CO, sanitarna itp. zamontowana w budynku

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: medium

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • media – środki masowego przekazu, mass media
  • Media – starożytne państwo
  • media – żyłka w skrzydle owadów
  • media malarskie – środki chemiczne stosowane w malarstwie
  • Media cyfrowe - treści zakodowane cyfrowo
  • Media – stolica historycznej diecezji we Cesarstwie rzymskim w prowincji Mauretania Cezarensis
  • Media – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Henderson
  • Media – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Delaware
  • Media (Media Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Henderson
  • Media (Media Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Jerauld
  • Media – gaun wikas samiti w strefie Sagarmatha w dystrykcie Siraha
  • multimedia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Media również odegrały w tym eksperymencie negatywną rolę – tworzyły wokół sprawy szum informacyjny, nie zajmując przy tym określonego stanowiska, co tylko wzmagało niepokój zainteresowanych.

 (1.2) Sprzedam dom w stanie surowym, wyposażony we wszystkie media.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛdʲja, AS: medʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. medialny; przysł. medialnie

 (1.2) rzecz. medium n.

Wiktionary


mediabuyer

[czytaj: mediabajer] w zarządzaniu reklamą: osoba odpowiedzialna za realizację planu mediów poprzez ich zakup w oparciu o trzy zasady: odpowiednia publiczność, stosowny czas, dobra cena; media buyer


SJP.pl


mediacja

pośredniczenie w sporze, mające na celu pogodzenie zwaśnionych stron, przy jednoczesnym zawarciu kompromisu kończącego spór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia

Wiktionary

Mediacja (łac. "mediatio" od "mediare" 'być w środku, pośredniczyć’ od "medius" ‘środkowy; bezstronny’) – metoda rozwiązywania sporów, w której osoba trzecia pomaga stronom we wzajemnej komunikacji, określeniu interesów i kwestii do dyskusji oraz dojściu do wspólnie akceptowalnego konsensu. Proces ten ma charakter dobrowolny, poufny i nieformalny. Jeśli jego przebieg jest pomyślny, kończy się porozumieniem/ugodą osób będących w sporze.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. mediować

 rzecz. medium n., mediator

 przym. mediacyjny, mediatorski, medialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arbitraż, koncyliacja, pojednawstwo, rozjemstwo, wstawiennictwo

Wiktionary


mediacyjny

pośredniczący w sporze, mający doprowadzić do zażegnania albo złagodzenia konfliktu pomiędzy stronami (np. komisja mediacyjna)


SJP.pl


mediae

w językoznawstwie: dźwięczne spółgłoski zwarte


SJP.pl


mediaholizm

uzależnienie od mass mediów


SJP.pl


mediakonwerter

konwerter pozwalający na połączenie sieci pracujących w tej samej technologii, ale wykorzystujących różne media


SJP.pl


medializm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. nurt artystyczny w polskiej sztuce awangardowej od lat 60. do 80. XX w. łączący twórców filmu, fotografii i wideoartu, eksperymentujących nad rozwinięciem specyficznego język danego medium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medium n.

Wiktionary


medialność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co medialne; cecha tych, którzy są medialni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. medialny

 rzecz. medium n.

Wiktionary


medialny

1. mający związek z medium i zjawiskami parapsychicznymi;
2. odnoszący się do mass mediów;
3. dotyczący strony zwrotnej czasownika;
4. w statystyce: średni, środkowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mass mediami, dotyczący mass mediów

 (1.2) związany z medium, dotyczący medium parapsychologicznego

 (1.3) średni, środkowy, pośredni

przymiotnik jakościowy

 (2.1) będący atrakcyjnym dla mass mediów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mediewistka ż., medium n., media nmos., mediacja ż., mediator m., mediowanie n., mediana ż., medialność ż.

 czas. mediować ndk.

 przym. mediacyjny, mediewistyczny

 przysł. medialnie

Wiktionary


mediana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stat. wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

 (1.2) geom. odcinek, który łączy wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego do niego boku

Wiktionary

Mediana, wartość środkowa, drugi kwartyl – wartość cechy w szeregu uporządkowanym, powyżej i poniżej której znajduje się jednakowa liczba obserwacji. Mediana jest kwantylem rzędu 1/2, czyli drugim kwartylem. Jest również trzecim kwantylem szóstego rzędu, piątym decylem itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla ciągu 1, 2, 3, 7, 9 mediana wynosi 3. Natomiast dla ciągu 1, 3, 7, 122 mediana przyjmuje wartość średniej arytmetycznej z dwóch środkowych wyrazów, czyli 5.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjãna, AS: medʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Med mos., medium n.

 przym. medialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wartość środkowa, drugi kwartyl

 (1.2) środkowa

Wiktionary


medianok

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. rzad. uczta tuż po północy kończącej dzień postny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjãnɔk, AS: medʹi ̯ãnok

Wiktionary


medianowy

→ mediana


SJP.pl

Patrz:

mediana

medianta

1. trzeci i szósty stopień w gamie durowej lub molowej, pomiędzy toniką a dominantą;
2. akord zbudowany na takim stopniu


SJP.pl

Medianta (łac. "medians" – rozdzielający pośrodku) to w skali durowej lub molowej nazwa III (medianta górna Mg) lub VI (medianta dolna Md) stopnia gamy.

Medianta III stopnia stanowi połowę odległości między toniką i dominantą w kierunku wznoszącym się (stąd: medianta górna), a medianta VI stopnia połowę między toniką i jej dolną kwintą (stąd: medianta dolna).

Wikipedia


mediaplanner

[czytaj: mediaplaner] w zarządzaniu reklamą: osoba odpowiedzialna za wybranie w imieniu klienta odpowiednich mediów do wyemitowania reklamy; media planner


SJP.pl


mediastinoskop

wziernik służący do bezpośredniego oglądania śródpiersia


SJP.pl


mediastinoskopia

metoda oglądania śródpiersia przez mediastinoskop wprowadzony chirurgicznie, stosowana głównie w rozpoznawaniu nowotworów


SJP.pl

Mediastinoskopia – badanie pozwalające na zobrazowanie zawartości śródpiersia. Zabieg umożliwia pobranie wycinków tkanek (np. węzłów chłonnych) do badań histopatologicznych. Badanie zapewnia bezpośredni dostęp do okolic przedtchawicznych, okołotchawicznych, pod rozwidleniem tchawicy oraz okolic tchawiczno-oskrzelowych.

Wikipedia


mediateka

zbiór materiałów multimedialnych; medioteka


SJP.pl


mediator

osoba pośrednicząca w sporze, której celem jest zażegnanie albo złagodzenie konfliktu pomiędzy stronami; rozjemca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pośrednicząca w rozwiązaniu konfliktu

 (1.2) praw. osoba pomagająca stronom we wzajemnej komunikacji, dojściu do ugody

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) fizj. substancja odpowiedzialna za przekazywanie sygnałów między synapsami;

 (2.2) biol. kompleks białek działający jako koaktywator transkrypcji u eukariontów;

 (2.3) stat. czynnik pośredniczący we wpływie zmiennej niezależnej na zmienną zależną;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mediator – osoba zarządzająca konfliktem
    • Mediator sądowy – osoba wykwalifikowana i uprawniona do polubownego załatwiania konfliktów prawnych
  • Mediator (biologia) – kompleks białek
  • MediaTor – studencka nagroda dziennikarska
  • Mediator (gazeta) – kwartalnik
  • Mediator (wzorzec projektowy) – wzorzec projektowy
  • Mediator – w statystyce i metodologii, czynnik pośredniczący we wpływie zmiennej objaśniającej (niezależnej) na zmienną objaśnianą (zależną)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W późniejszej rywalizacji między Franciszkiem i Karolem Henryk został mediatorem między nimi, utrzymując równowagę władzy w Europie.

 (1.2) Adwokat pełnił rolę mediatora i prowadził negocjacje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mediatorstwo n.

:: fż. mediatorka ż.

 przym. mediatorski, medialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozjemca

 (2.1) neuroprzekaźnik, neuromediator

Wiktionary


mediatorka

kobieta pośrednicząca w sporze, której celem jest zażegnanie albo złagodzenie konfliktu pomiędzy stronami


SJP.pl


mediatorski

mający na celu zażegnanie albo złagodzenie konfliktu pomiędzy stronami (np. rola mediatorska); rozjemczy, pojednawczy


SJP.pl


mediatorstwo

pośredniczenie w sporze mające na celu zażegnanie albo złagodzenie konfliktu pomiędzy stronami; mediacja


SJP.pl


mediatyzacja

1. w filozofii: tworzenie się stanu pośredniego między dwoma pojęciami, bytami lub zjawiskami;
2. w feudalizmie: przejście spod bezpośredniej podległości najwyższemu zwierzchnikowi, np. cesarzowi lub carowi, do podległości względem jego lennika, np. króla lub księcia


SJP.pl

Mediatyzacja (niem. "Mediatisierung") była na początku XIX wieku procesem prawnym, który pozbawił niepodległości wiele drobnych państewek na terenie Świętego Cesarstwa Rzymskiego i poddał je pod zwierzchnictwo władców większych tworów państwowych na terenie Niemiec.

Wikipedia


mediatyzacyjny

→ mediatyzacja


SJP.pl

Patrz:

mediatyzacja

mediaworker

[czytaj: mediałorker] specjalista łączący w swojej pracy zadania typowe dla dziennikarza, copywritera, piarowca i marketingowca


SJP.pl


mediaworkerka

[czytaj: mediałorkerka] specjalistka łącząca w swojej pracy zadania typowe dla dziennikarza, copywritera, piarowca i marketingowca


SJP.pl


mediaworking

[czytaj: mediałorking] kierunek studiów łączący m.in. dziennikarstwo, marketing, grafikę


SJP.pl


medici

[czytaj: MEdiczi] nazwisko, m.in. Lorenzo Medici - władca Florencji w latach 1449-92


SJP.pl


mediewal

krój pisma drukarskiego, podobny do antykwy


SJP.pl


mediewalny

średniowieczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. średniowieczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mediewistyka ż., mediewista m., mediewistka ż.

 przym. mediewistyczny

Wiktionary


mediewista

specjalista w zakresie mediewistyki, badacz dziejów średniowiecza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. historyk zajmujący się mediewistyką

Wiktionary

Me

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɛˈvʲista, AS: medʹi ̯evʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mediewistyka ż.

:: fż. mediewistka ż.

 przym. mediewistyczny, mediewalny

Wiktionary


mediewistka

specjalistka w zakresie mediewistyki, badaczka dziejów średniowiecza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. nauk. forma żeńska od: mediewista

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Basia interesowała się historią starożytną, ale w końcu została mediewistką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɛˈvʲistka, AS: medʹi ̯evʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mediewistyka ż.

:: fm. mediewista m.

 przym. mediewistyczny, mediewalny, medialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mediewista

Wiktionary


mediewistyczny

dotyczący mediewistyki (np. historiografia mediewistyczna, spotkania mediewistyczne); średniowieczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. nauk. odnoszący się do mediewistyki, dotyczący okresu średniowiecza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okresie PRLu studia mediewistyczne w Polsce pobiły swoim rozwojem studia zachodnioeuropejskie, tak samo jak w ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɛvʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: medʹi ̯evʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medium n., mediewistyka ż., mediewista m., mediewistka ż.

 przym. mediewalny, medialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) średniowieczny

Wiktionary


mediewistyka

dział historiografii zajmujący się badaniem dziejów średniowiecza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dziedzina historii zajmująca się zagadnieniami epoki średniowiecza;

Wiktionary

Mediewistyka – dyscyplina historyczna zajmująca się różnymi zagadnieniami epoki średniowiecza (m.in. społeczno-gospodarczymi, wojskowo-politycznymi). Współcześnie sięga także do rezultatów badań archeologii i etnografii. Historyk zajmujący się mediewistyką to mediewista lub średniowiecznik.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. medium n., mediewista mos., mediewistka ż.

 przym. mediewistyczny, mediewalny

Wiktionary


medin

stara dzielnica miast arabskich; medyna


SJP.pl


medina

stara dzielnica miast arabskich; medyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. medyna.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Medina – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Hennepin
  • Medina – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orleans
  • Medina – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman
  • Medina – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Medina
  • Medina – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Gibson
  • Medina – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Zapata
  • Medina – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie King
  • Medina – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane
  • Medina (ang. Medina Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Peoria
  • Medina (ang. Medina Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Warren
  • Medina (ang. Medina Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Lenawee
  • Medina (ang. Medina Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Medina

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɛˈdʲĩna, AS: medʹĩna

Wiktionary


mediokracja

forma rządów, w których politycy muszą działać w taki sposób, który zostanie przychylnie przedstawiony przez dziennikarzy


SJP.pl


mediokrata

potocznie: zwolennik wpływu mediów na politykę państwa


SJP.pl


mediolan

miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Milano”. Zobacz też: Milano – grupa muzyczna.

Mediolan ( Milano, Mediolanum, lomb. Milan lub Milà) – miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Pad i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości miasto Włoch – po Rzymie – z liczbą mieszkańców ponad 1 mln 300 tys.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Święty Ambroży jest patronem Mediolanu.

 (1.1) Wakacje chcemy spędzić w Mediolanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjɔlãn, AS: medʹi ̯olãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mediolańczyk mos., mediolanka ż.

 przym. mediolański, stpol. medelański

Wiktionary


mediolanka

mieszkanka Mediolanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mediolanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɔˈlãnka, AS: medʹi ̯olãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mediolan mrz.

:: fm. mediolańczyk mos.

 przym. mediolański

Wiktionary


mediolańczyk

mieszkaniec Mediolanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mediolanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɔˈlãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: medʹi ̯olãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mediolan mrz.

:: fż. mediolanka ż.

 przym. mediolański

Wiktionary


mediolański

przymiotnik od: Mediolan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mediolanem, wywodzący się z Mediolanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podziwiamy mediolańską katedrę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɔˈlãj̃sʲci, AS: medʹi ̯olãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mediolan mrz., mediolańczyk mos., mediolanka ż.

Wiktionary


mediota

osoba wierząca we wszystkie informacje podawane przez media


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. osoba bezkrytycznie wierząca mediom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Politycy i koncerny wolą mieć mediotów sterowanych przez telewizje niż niezależnych internautów w niekontrolowanym internecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjɔta, AS: medʹi ̯ota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mediotyzm m.

Wiktionary


medioteka

zbiór materiałów multimedialnych; mediateka


SJP.pl


mediotyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publ. bezkrytyczne wierzenie mediom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeraża mnie ten twój mediotyzm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mediota m.

Wiktionary


mediowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mediować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mediować ndk.

 przym. medialny

 rzecz. medium n.

Wiktionary


mediować

pośredniczyć w sporze, prowadzić rozmowy mające doprowadzić do zażegnania albo złagodzenia konfliktu pomiędzy stronami


SJP.pl


mediowy

→ medium (środek masowego przekazu); medialny


SJP.pl


medioza

nadmierne dążenie do prezentowania się w mediach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. neol. potrzeba ciągłej obecności w mediach występująca u niektórych polityków i innych osób publicznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1989 roku wśród osób publicznych rozwija się epidemia „mediozy”. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjɔza, AS: medʹi ̯oza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parcie na szkło

Wiktionary


medioznawca

specjalista w zakresie nauki o mediach


SJP.pl


medioznawczy

związany z nauką o mediach


SJP.pl


medioznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o mediach


SJP.pl


medioznawstwo

nauka o mediach


SJP.pl

Na medioznawstwo (nauki o mediach) składa się szereg przedmiotów akademickich traktujących o treści, historii, znaczeniu i skutkach różnych mediów. Uczeni z dziedziny nauk o mediach skupiają swoją uwagę na różnych tematach: politycznej, społecznej, ekonomicznej czy kulturalnej roli spełnianej przez media lub wywieranym przez nie wpływie.

Wikipedia


mediteranistyka

nauka o regionach śródziemnomorskich


SJP.pl

Mediteranistyka (ang. Mediterranean Studies) – wiedza o śródziemnomorskich kulturach, religiach, krajach i narodach, dziejach i współczesności oraz znaczeniu, osiągnięciach i problemach regionu.

W skali światowej jej krzewieniem zajmuje się Mediterranean Studies Association z siedzibą w USA, które organizuje kongresy, wydaje periodyk i wspiera wymianę naukową także dotyczącą studentów.

Wikipedia


medium

1. osoba dająca się łatwo zahipnotyzować;
2. osoba obcująca z duchami podczas seansów spirytystycznych;
3. to, za pośrednictwem czego są przekazywane lub wyrażane jakieś treści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nośnik jakiegoś przekazu lub wyrażanej treści, rzekomo pośrednicząca w kontakcie ze światem duchów;

 (1.4) ezot. osoba rzekomo zdolna do jasnowidzenia i telepatii

 (1.10) chem. rozpuszczalnik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Medium – środki komunikacji (termin medioznawczy)
  • Medium – gazeta Dolnośląskiej Izby Lekarskiej (ISSN 1425-9397)
  • Medium – witryna internetowa
  • Medium – amerykański serial telewizyjny emitowany w latach 2005–2011
  • The Medium – gra wideo wyprodukowana i wydana przez Bloober Team 28 stycznia 2021
  • Medium – polski film w reżyserii Jacka Koprowicza z 1985 roku
  • Medium – amerykański horror w reżyserii Granta Austina Waldmana z 1990 roku
  • Medium – amerykański film dramatyczny w reżyserii Stephena Kaya z 2004 roku
  • Medium – amerykański thriller fantasy w reżyserii Clinta Eastwooda z 2010 roku
  • Medium – grupa muzyczna z Olsztyna
  • Tau (Medium) – polski raper oraz producent muzyczny.
  • Medium – opera w dwóch aktach Gian Carlo Menotti'ego z 1946

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɛdʲjũm, AS: medʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multimedium n., mediana ż., medialność ż., mediacja ż., mediator m., mediatorka ż., mediowanie n., wymediowanie n., medializm m., medialista m., medialistka ż., mediumizm m., mediumiczność ż., mediumistyczność ż., mediatyzacja ż., remedium n., medianta ż., mediewalizm m., mediewizm m., mediewistyka ż., mediewista m., mediewistka ż., mediant m., mediokracja ż.

 czas. mediować ndk., wymediować dk.

 przym. medialny, multimedialny, mediacyjny, mediatorski, mediumiczny, mediumistyczny, mediewistyczny, mediokryczny

 przysł. medialnie, multimedialnie, mediacyjnie, mediatorsko

 temsłow. medio-, medie-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ośrodek

 (1.10) rozpuszczalnik

Wiktionary


mediumiczny

→ medium (osoba obcująca z duchami); medialny


SJP.pl


mediumistyczny

→ mediumizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z medium i mediumizmu, dotyczący medium i mediumizmu

Wiktionary

Patrz:

mediumizm

Powiązane:

 rzecz. medium n., mediumizm m.

Wiktionary


mediumizm

Mediumizm – wywoływanie zjawisk paranormalnych za pośrednictwem mediów – osób rzekomo zdolnych do odczuwania zjawisk telepatycznych, wywoływania duchów itp. Jest on stosowany w praktykach religijnych, takich jak spirytualizm, spirytyzm, candomblé, voodoo, szamanizm, makumba, wicca i umbanda. Podczas gdy zachodnie ruchy spirytualizmu i spirytyzmu na Zachodzie są nagłaśniane w mediach, w tradycjach diaspory afrykańskiej mediumizm jest centralną osią praktyki religijnej.

Wikipedia


medjugorie

miejscowość w Bośni i Hercegowinie; Medjugorje, Medziugorie


SJP.pl


medjugorje

miejscowość w Bośni i Hercegowinie; Medjugorie, Medziugorie


SJP.pl


medok

gatunek czerwonego wina bordoskiego; médoc


SJP.pl


medresa

muzułmańska szkoła; madrasa, madresa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) islamska szkoła wyższa, często o statusie uniwersytetu, gdzie naucza się przedmiotów klasycznych oraz religijnych

Wiktionary

Nie mylić z: Metresa.

Medresa, madrasa (z arab. مدرسة, "madrasa" – szkoła) – teologiczna szkoła muzułmańska, początkowo mieszcząca się przy meczecie, później samodzielna, w której nauczano Koranu, prawa oraz języka arabskiego. Od około X wieku medresy uzyskały pewną samodzielność, zaczęto wykładać w nich także nauki ścisłe.

Wikipedia


medtech

firma działająca w branży technologii medycznych


SJP.pl


meduza

zwierzę morskie o przezroczystym galaretowatym ciele w kształcie dzwonu lub parasola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. galaretowate zwierzę wodne o parasolowatym ciele unoszonym przez toń;

 (1.2) żart. kulin. auszpik

 (1.3) ent. nazwa systematyczna|Macroglossum stellatarum|ref=tak., motyl z rodziny rusałkowatych;

Wiktionary

Meduza (Scyphozoa) – jedna z dwóch form morfologicznych parzydełkowców (Cnidaria), pierwotnie swobodnie pływająca, pelagiczna, z galaretowatym ciałem, zwykle w kształcie dzwonu lub parasola, zasadniczo rozmnażająca się płciowo. Nie występuje u koralowców (Anthozoa). Meduzy są drapieżne. Do chwytania zdobyczy i do obrony używają parzydełek. Drugą z form życiowych parzydełkowców jest polip.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To pływające dziwactwo o nieokreślonych kształtach to nowy, nieznany dotąd gatunek meduzy.

 (1.1) Poparzyły go meduzy na plażaaży w Ostii.

 (1.2) Klient poprosił o lornetę z meduzą i poszedł do stolika.

 (1.3) Samice meduz mają większe plamkaamki oczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈduza, AS: meduza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) galareta, tymbalik; reg. pozn. galart, trzęsionka; łódź|drygle.

 (1.3) górówka meduza, górówka

Wiktionary


meduzo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: meduza

Wiktionary


medyceusz

członek florenckiego rodu kupieckiego i bankierskiego, założonego w XII wieku


SJP.pl


medyceusze

florencki ród kupiecki i bankierski, założony w XII wieku


SJP.pl

Medyceusze ( De’ Medici) – florencki ród kupiecki i bankierski, od 1477 książęcy.

Wikipedia


medycki

przymiotnik od: Medyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Medyki, związany z Medyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rada zbierze odpowiednią sumę na odnowę medyckiej synagogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Medyka ż.

Wiktionary


medycyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Anglia, Szkocja, Nowy Jork. lekarstwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. medisin, medicin, medycyna

Wiktionary


medycyna

1. nauka o zdrowiu i chorobach ludzi;
2. sztuka (umiejętność) leczenia chorych i zapobiegania chorobom;
3. potocznie: wydział na wyższej uczelni lub osobna uczelnia, na której studiuje się tę naukę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. med. nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;

 (1.2) eduk. kierunek na wyższej uczelni, obejmujący studia w zakresie medycyny (1.1)

Wiktionary

Medycyna (łac. "medicina" „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istnieje wiele chorób, wobec których medycyna jest bezsilna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈt͡sɨ̃na, AS: medycỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medyk m., medyczka ż., medykament m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

 czas. medykalizować ndk.

 przym. medyczny

 przysł. medycznie

 skr. med.

Wiktionary


medyczanin

mieszkaniec Medyki (wsi w Polsce)


SJP.pl


medyczanka

mieszkanka Medyki (wsi w Polsce)


SJP.pl


medyczka

potocznie o studentce medycyny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lekarka

Wiktionary

Powiązane:

 skr. med.

 rzecz. medyk mos./mrz., medycyna ż.

Wiktionary


medycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dotyczący medycyny, za pomocą medycyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) są badania odległych następstw zarówno dla matki, jak i dla dziecka, które pozwolą na upewnienie się co do bezpieczeństwa technik rozrodu wspomaganego medycznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medycyna ż., medyk m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

 czas. medykalizować ndk.

 przym. medyczny

 skr. med.

Wiktionary


medyczny

związany z medycyną, dotyczący medycyny, odnoszący się do medycyny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. związany z medycyną, dotyczący medycyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żydzi i muzułmanie nie amputują napletka z powodów medycznych, ale ze względu na religię, tradycję i kulturę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdɨt͡ʃnɨ, AS: medyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medycyna ż., paramedycyna ż., medyk m., paramedyk m., medykament m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

 czas. medykalizować ndk.

 przysł. medycznie

 skr. med.

Wiktionary


medyjana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. anat. żyła pośrodku ramienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈjãna, AS: medyi ̯ãna

Wiktionary


medyjski

→ Media (starożytne państwo)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Medią lub Medami, dotyczący Medii lub Medów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język medyjski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Media ż., Med mos., Medyjczyk mos., Medyjka ż.

Wiktionary


medyk

1. potocznie o studencie medycyny;
2. dawniej, dziś żartobliwie: lekarz (osoba zajmująca się leczeniem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. student medycyny (kierunku lekarskiego)

 (1.2) przest. lekarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) eduk. pot. szkoła zawodowa o profilu medycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaśka chodzi z jakimś medykiem, ale on wciąż siedzi w książkach.

 (1.2) Medyk królowej, od tygodni trujący króla, nie pokazywał niczego po sobie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛdɨk, AS: medyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medykament mrz., medycyna ż., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

:: fż. medyczka ż.

 czas. medykalizować ndk.

 przym. medyczny

 przysł. medycznie

 skr. med.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lekarz

Wiktionary


medyka

potocznie: szkoła medyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, na granicy z Ukrainą;

Wiktionary

Me

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od przejścia granicznego w Medyce jechaliśmy już ostrożniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medyczanin m., medyczanka ż.

 przym. medycki

Wiktionary


medykalizacja

proces rozwoju medycyny, w którym coraz więcej zachowań i postaw zostaje potraktowanych jako problemy medyczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. med. proces, którego wynikiem jest zawłaszczenie określonych sfer życia społecznego przez przedstawicieli służby zdrowia, przez co stają się domeną medyczną oraz są traktowane wyłącznie w kategoriach problemów zdrowotnych;

Wiktionary

Medykalizacja – termin socjologiczny używany do opisania „procesu, w wyniku którego pewne rejony życia społecznego stają się domeną medyczną, i są "kolonizowane" przez przedstawicieli służby zdrowia”. Pojęcie zwykle używane jest krytycznie wobec zbyt wielkiego wpływu medycyny na kształtowanie obrazu m.in. normalności i patologii, chociaż (jak w przypadku kary śmierci, zob. niżej) nie jest to jedyna możliwa interpretacja tego terminu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. medycyna ż., medyk m., medyczka ż., medykament m., medykalizowanie n.

 czas. medykalizować ndk.

 przym. medyczny

 przysł. medycznie

 skr. med.

Wiktionary


medykalizować

zwiększać wpływ medycyny na pewne rejony życia społecznego


SJP.pl


medykamencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od medykament

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medykament m.

Wiktionary


medykament

lek, lekarstwo; środek uśmierzający ból


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. farm. substancja wykorzystywana w medycynie do leczenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈkãmɛ̃nt, AS: medykãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medyk m., medyczka ż., medycyna ż., medykamencik mrz., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

 czas. medykalizować ndk.

 przym. medyczny

 skr. med.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarstwo, lek, specyfik

Wiktionary


medykochirurg

dawniej: doktor medycyny i chirurgii


SJP.pl


medyna

stara dzielnica miast arabskich; medina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stara dzielnica w mieście arabskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • medyna – stara dzielnica arabskich miast
  • Medyna – miasto w Arabii Saudyjskiej
  • Medyna – prowincja w Arabii Saudyjskiej
  • Medyna – chutor na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Opsa
  • Medyna – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Podbrzezie
  • Medina

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na jutro planowaćanujemy zwiedzanie medyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛˈdɨ̃na, AS: medỹna

Wiktionary


medyneński

→ Medyna; medyński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Medyną, dotyczący Medyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Medyna ż.

 przym. medyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) medyński

Wiktionary


medynka

mieszkanka Medyny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Medyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Medyna ż.

:: fm. medyńczyk mos.

 przym. medyński

Wiktionary


medytacja

zagłębianie się w myślach; rozmyślanie; rozważanie; rozpamiętywanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogrążanie się w myślach

 (1.2) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: praktyki mające na celu samopoznanie, samodoskonalenie;

Wiktionary

Me

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sikhizm (…), będący interesującą syntezą hinduizmu i islamu, również popiera prawa zwierząt i wegetarianizm. Guru Nanak uważał jedzenie mięsa za coś niewłaściwego, szczególnie dla tych, którzy podejmują medytację.

 (1.2) Medytacja zazen polega na skupieniu i uważności bez osądzania, tworzenia konstrukcji myślowych, ale też bez walki z przypadkowo powstającymi myślami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈtat͡sʲja, AS: medytacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medytowanie n.

 czas. medytować ndk.

 przym. medytacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontemplacja

Wiktionary


medytacje

zagłębianie się w myślach; rozmyślanie; rozważanie; rozpamiętywanie


SJP.pl


medytacyjny

związany z medytacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z medytacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieraz, gdy zdawał mu meldunek, kiedy Mroczny Lord odpoczywał w komorze medytacyjnej, Veersowi migał obraz Vadera zakładającego hełm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨtaˈt͡sɨjnɨ, AS: medytacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medytacja ż., medytowanie ż.

Wiktionary


medytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|medytować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨtɔˈvãɲɛ, AS: medytovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medytacja ż.

 czas. medytować ndk.

 przym. medytacyjny

Wiktionary


medytować

1. książkowo: głęboko rozmyślać, roztrząsać coś w myślach, zastanawiać się; dumać;
2. oddawać się medytacjom, wprowadzać się w stan najwyższej koncentracji


SJP.pl

czasownik

 (1.1) uprawiać medytację

 (1.2) przen. pogrążać się w myślach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈtɔvat͡ɕ, AS: medytovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medytacja ż., medytowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontemplować

 (1.2) rozmyślać, dumać

Wiktionary