mocowanie

1. przytwierdzać, instalować coś; umocowywać;
2. przestarzałe: umacniać coś, czynić coś trwałym, mocniejszym;
3. mocować się - zmagać się;
a) walczyć z kimś wręcz;
b) walczyć z przeciwnościami lub własnymi rozterkami;
c) robić coś z wysiłkiem; natężać się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mocować.

 (1.2) techn. element łączący ze sobą jakieś części konstrukcji

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mocować

 rzecz. moc ż., umocowanie n.

 przym. mocny

Wiktionary


mocować

1. przytwierdzać, instalować coś; umocowywać;
2. przestarzałe: umacniać coś, czynić coś trwałym, mocniejszym;
3. mocować się - zmagać się;
a) walczyć z kimś wręcz;
b) walczyć z przeciwnościami lub własnymi rozterkami;
c) robić coś z wysiłkiem; natężać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przytwierdzać coś do czegoś

czasownik zwrotny mocować się

 (2.1) starać się pokonać kogoś w walce wręcz

 (2.2) robić coś z dużym wysiłkiem

 (2.3) walczyć, zmagać się z przeciwnościami, nie poddając się im

 (2.4) zmuszać się do czegoś, pokonując niechęć, obawę, wstyd itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kiju osadzają skrzynię, a tę mocują do zwierzęcia, które ciągnie.

 (2.2) Pani Grażyna promienieje, dzieciaki niemal skaczą z radości, a on zaczął się mocować z zakrętką od kompotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: mocovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocarny mos., mocowanie n., moc ż., mocarz m., umocowanie n., umocnienie n.

 czas. umocować, umocowywać

 przym. mocny, mocarny

 przysł. mocno

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Krajna frangować się

Wiktionary


mocowy

→ moc


SJP.pl

Patrz:

moc

mocz

płyn wydzielany przez nerki i wydalany z organizmu; uryna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: moczyć

Wiktionary

Mocz ( urina) – uryna, płyn wytwarzany w nerkach i wydalany z organizmu, zawierający produkty metabolizmu bezużyteczne lub szkodliwe dla ustroju. Powstaje w nerkach podczas filtracji i reabsorpcji.

Dobowa ilość moczu wydalanego przez zdrowego człowieka waha się od 600 do 2500 ml. Zależy ona od wielu czynników, m.in. ilości spożytych płynów i temperatury otoczenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mocz ma najczęściej barwę żółtą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔt͡ʃ, AS: moč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mokro n., mocznica ż., mocznik m., moczenie n., zmoczenie n., zamoczenie n., maczanie n., namaczanie n., namoczenie m., maczanka ż., moczan m., moczówka ż., mokradło n.

 czas. moczyć ndk., zmoczyć dk., zamoczyć dk., maczać ndk., zamaczać dk., namaczać ndk., namoczyć dk.

 przym. moczowy, mokry, mocznikowy, moczanowy

 przysł. moczowo, mokro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uryna; pot. siki, siku, siuśki; wulg. szczochy, szczyny

Wiktionary


moczalec

Moczalec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Brzeziny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


moczan

sól kwasu moczanowego powodująca dnę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu moczowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podchloryn może utleniać moczan do allantoiny na drodze reakcji dwuelektronowej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. moczanowy, moczowy

 rzecz. mocz mrz.

Wiktionary


moczanowy

przymiotnik od: moczan


SJP.pl


moczany

grupa związków chemicznych powstałych z kwasu moczowego


SJP.pl


moczar

dawniej: moczary (podmokły, bagnisty teren); bagno, grzęzawisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. teren podmokły

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mokradło vel moczar
  • Mieczysław Moczar

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O poranku nad moczarami unoszą się mgły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocarny mos., moczara ż., moczarka ż., moczarnia ż., moczary lm nm.

 przym. moczarny, moczarowy, moczarowaty, moczarzysty, mocarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagno, mokradło, trzęsawisko; daw. moczara; gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzoł, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


moczara

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. teren podmokły

Wiktionary

Moczara, żaglik ("Dichelyma") – rodzaj mchu z rodziny zdrojkowatych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wędrowcami rozciągała się cuchnąca moczara, w której Bóg jeden wie, co mogło się czaić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moczarka ż., moczar mrz., moczary lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) moczar, bagno, mokradło, trzęsawisko; gw. Górny Śląsk barz, barzelisko, barzolisko, barzoł, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

Wiktionary


moczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Elodea|Michx.|ref=tak., roślina wodna z rodziny żabiściekowatych o długich łodygach zwykle ulistnionych okółkowo, pochodząca z Ameryki;

 (1.2) techn. w wikliniarstwie: przyrząd do moczenia wikliny

Wiktionary

Moczarka ("Elodea" Michx.) – rodzaj roślin słodkowodnych należących do rodziny żabiściekowatych ("Hydrocharitaceae"). Wyróżnia się 5 gatunków, spośród których typowym jest moczarka kanadyjska ("Elodea canadensis" Michx.). Moczarki pochodzą z Ameryki Północnej i Południowej, jednak jako rośliny inwazyjne rozprzestrzeniły się w Europie, Azji i Australii. W Polsce występują dwa gatunki – moczarka kanadyjska "E. canadensis" i delikatna "E. nuttallii".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki moczarki uprawia się jako rośliny akwariowe.

 (1.2) Uzupełniliście wodę w moczarce?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moczarnia ż., moczar mrz., moczara ż., moczary lm nm.

 przym. moczarny, moczarowy, moczarowaty

Wiktionary


moczarnia

pomieszczenie, w którym moczy się len


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. miejsce, w którym moczy się len

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moczar mrz., moczarka ż., moczary lm nm.

 przym. moczarny, moczarowy, moczarowaty, moczarzysty

Wiktionary


moczarnik

rodzaj gryzonia z rodziny chomikowatych


SJP.pl

Moczarnik ("Synaptomys") – rodzaj gryzoni z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia


moczarowaty

przypominający moczary, bagno; bagnisty, podmokły


SJP.pl


moczarowiec

członek nieformalnej grupy politycznej w PZPR, ukształtowanej na początku lat 60. ub. w. wokół ówczesnego wiceministra spraw wewnętrznych Mieczysława Moczara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. członek nieformalnej frakcji w obrębie PZPR w latach 60. XX w. skupionej wokół Mieczysława Moczara

Wiktionary

Zobacz też: Moczarowcy.

Moczarowiec ("Casinycteris") – rodzaj ssaków z podrodziny Epomophorinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).

Wikipedia


moczarowski

taki jak u Mieczysława Moczara, charakterystyczny dla Mieczysława Moczara


SJP.pl


moczarowy

przymiotnik od: moczar


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący moczarów, żyjący na moczarach

Wiktionary

Powiązane:

 czas. moczyć

 rzecz. moczarka ż., moczary nmos., moczar mrz., moczarnia ż.

Wiktionary


moczarski

nazwisko


SJP.pl


moczary

dawniej: moczary (podmokły, bagnisty teren); bagno, grzęzawisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hydrol. książk. tereny podmokłe

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. od: moczar

 (2.2) daw. lm. od: moczara

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moczary – obszar łączący cechy siedliska lądowego i wodnego
  • Moczary – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Moczary – część wsi Kłodne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Moczary – wieś w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne
  • Moczary – przysiółek wsi Grodzisko Górne w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne
  • Moczary – część wsi Zmysłówka w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne
  • Moczary – przysiółek wsi Dziewięcierz w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Horyniec-Zdrój
  • Moczary – część wsi Rozpucie w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Tyrawa Wołoska
  • Moczary – część wsi Baryczka w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Niebylec
  • Moczary – wieś w Rosji, w osiedlu wiejskim Borkowskoje rejonu diemidowskiego w obwodzie smoleńskim
  • Moczary – projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk
  • Moczary – użytek ekologiczny w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W oddali, gdzieś na moczarach, zawył głośno zwierz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moczara ż., moczar mrz., moczarka ż., moczarnia ż.

 przym. moczarny, moczarowy, moczarowaty, moczarzysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagno, błota, mokradło, oparzelisko; gw. Górny Śląsk barz

Wiktionary


moczaryzm

polski ruch nacjonalistyczny w latach 60. XX wieku, mający na celu skupienie władzy krajowej w rękach Wodza Ludowego


SJP.pl


moczarzysko

rozległy, podmokły teren; bagnisko


SJP.pl


moczenie

1. sprawiać, że coś staje się mokre, polewać;
2. trzymać w płynie, np. tkaninę, w celu zmienienia jakichś jej właściwości, np. miękkości;
3. moczyć się:
a) przebywać w wodzie, w kąpieli (żartobliwe);
b) oddawać mocz podczas snu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|moczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. moczyć

 rzecz. mocznik mrz., mocznica ż., mocz mrz., moczka ż., namoczenie n.

 przym. mokry, podmokły

Wiktionary


moczka

śląska potrawa wigilijna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. reg. śląska potrawa wigilijna przyrządzana z piernika, suszonych owoców i bakalii moczonych w ciemnym piwie;

 (1.2) dial. flaki i płuca, rozdrobnione w sosie kwaśnym

Wiktionary

Moczka (inaczej bryja) – śląska potrawa przyrządzana na Boże Narodzenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W jednym z wariantów moczki dodaje się jeszcze wywar z płata ryby lub części rybiego korpusu, gotowanego z dodatkiem warzyw […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moczenie n.

 czas. moczyć ndk.

Wiktionary


mocznica

ciężkie zatrucie organizmu produktami przemiany materii, wskutek niewydolności nerek; uremia, uraemia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocznica wyniszczała go coraz bardziej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocz mrz., mocznik mrz., moczenie n., zmoczenie n., namoczenie n., wymoczenie n., zamoczenie n., odmoczenie n., przemoczenie n.

 czas. moczyć ndk., zmoczyć dk., zamoczyć dk., namoczyć dk., odmoczyć dk.

 przym. mocznicowy, moczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schyłkowa niewydolność nerek, uremia, przewlekła choroba nerek, PChN

Wiktionary


mocznik

amid kwasu węglowego, końcowy produkt białkowej przemiany materii, wydalany w moczu i w pocie; karbamid, karbonamid


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego;

Wiktionary

Mocznik ("karbamid", "E927b"), – organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oznaczenie stężenia mocznika w surowicy krwi przydatne jest w diagnostyce funkcji nerek i chorób metabolicznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocz mrz., moczenie n., sulfonylomocznik mrz., zmoczenie n., mocznica ż.

 czas. moczyć ndk., zmoczyć dk.

 przym. mocznicowy, mocznikowy, moczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karbamid

Wiktionary


mocznikowy

→ mocznik


SJP.pl

Patrz:

mocznik

moczopędność

cecha czegoś wywołującego lub zwiększającego wydzielanie moczu; diuretyczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest moczopędne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. moczopędny

 przysł. moczopędnie

Wiktionary


moczopędny

wywołujący lub zwiększający wydzielanie moczu; diuretyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wywołuje wydzielanie moczu lub zwiększenie jego objętości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziele skrzypu jest przykładem naturalnego środka moczopędnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔt͡ʃɔˈpɛ̃ndnɨ, AS: močopẽndny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. moczopędnie

 rzecz. moczopędność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) diuretyczny

Wiktionary


moczopłciowy

dotyczący narządów moczowych i narządów płciowych (np. infekcje dróg moczopłciowych); moczowo-płciowy


SJP.pl


moczownik

przewód w pępowinie łączący się w początkach życia płodowego z pęcherzem moczowym


SJP.pl

Moczownik, inaczej: przewód omoczniowy (łac. "urachus") – pasmo tkanki łącznej będące pozostałością omoczni, jednej z błon płodowych, która w pewnym okresie znajduje się wewnątrz sznura pępowinowego. W życiu pozapłodowym struktura ta jest rozpoznawana jako więzadło pępkowe pośrodkowe. Leży ono w przestrzeni Retziusa między powięzią poprzeczną a otrzewną ścienną, która przykrywa je od tyłu (jako fałd pępkowy pośrodkowy). Łączy pępek ze szczytem pęcherza moczowego.

Wikipedia


moczowo-płciowy

dotyczący narządów moczowych i narządów płciowych (np. infekcje dróg moczowo-płciowych); moczopłciowy


SJP.pl


moczowodowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z moczowodem, dotyczący moczowodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujście moczowodowe ulega osłabieniu, co prowadzi do odpływu pęcherzowo-moczowodowego i moczowodowo-nerkowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moczowód mrz.

Wiktionary


moczowy

→ mocz; urynowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z moczem, dotyczący moczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Preparaty z żurawiny błotnej są często stosowane w zakażeniach dróg moczowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈt͡ʃɔvɨ, AS: močovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocz m., mocznik m., moczan m., mocznica ż.

 przym. mocznikowy, moczanowy

 przysł. moczowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urynowy

Wiktionary


moczowód

część dróg moczowych, rozciągliwy, parzysty przewód odprowadzający mocz z miedniczek nerkowych do pęcherza moczowego u człowieka i większości ssaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

 (1.2) zool. przewód wyprowadzający mocz do pęcherza moczowego lub steku u kręgowców

Wiktionary

Moczowód (łac. "ureter") – część układu moczowego. Moczowody to parzyste przewody biegnące z miedniczek nerkowych do pęcherza moczowego.

U człowieka ich długość (odległość między miedniczką a dnem pęcherza) wynosi około 27–30 cm (wyprostowanego do 35 cm), a szerokość 0,5–0,8 cm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Elementem budowy ścian moczowodów oraz pęcherza moczowego jest tkanka gładka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. moczowodowy

Wiktionary


moczulski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Moczulski – porucznik Armii Krajowej
  • Jakub Moczulski – polski urzędnik
  • Leszek Aleksander Moczulski – polski poeta
  • Leszek Moczulski – polski dziennikarz i publicysta
  • Michał Rossler-Moczulski – polski fotograf naukowy
  • Wiktor Moczulski – rosyjski entomolog
  • Wiktor Moczulski – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego

Wikipedia


moczydło

dawniej: sztuczny lub naturalny staw, służący do moczenia lnu, wikliny itp.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moczydło – część miasta Libiąż
  • Moczydło – część miasta Serock
  • Moczydło – część miasta Warszawa, w dzielnicy Ursynów
  • Moczydło – osiedle w Warszawie, w dzielnicy Wola
  • Moczydło – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
  • Moczydło – osada w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
  • Moczydło – osada w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
  • Moczydło – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
  • Moczydło – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
  • Moczydło – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Niegowa
  • Moczydło – część wsi Goździelin w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bodzechów
  • Moczydło – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek

Wikipedia


moczydłowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Moczydłowski – polski producent filmowy i kierownik produkcji
  • Paweł Moczydłowski – polski socjolog, kryminolog i pułkownik Służby Więziennej
  • Piotr Moczydłowski – polski karateka
  • Maria Moczydłowska – polska polityk
  • Kopiec Moczydłowski

Wikipedia


moczygęba

(r. żeński) pospolicie o pijaczce; także o pijaku, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pot. pogard. lub żart. pijak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie był jeszcze moczygębą, gdy za niego wychodziła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak; pot. moczymorda

Wiktionary


moczykij

żartobliwie: wędkarz


SJP.pl


moczymorda

(r. żeński) pospolicie o pijaczce; także o pijaku, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pot. pogard. lub żart. pijak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie był jeszcze moczymordą, gdy za niego wychodziła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak; pot. moczygęba

Wiktionary


moczyć

1. sprawiać, że coś staje się mokre, polewać;
2. trzymać w płynie, np. tkaninę, w celu zmienienia jakichś jej właściwości, np. miękkości;
3. moczyć się:
a) przebywać w wodzie, w kąpieli (żartobliwe);
b) oddawać mocz podczas snu


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) powodować, że coś staje się mokre

 (1.2) pot. zażywać kąpieli dla relaksu

czasownik zwrotny niedokonany moczyć się

 (2.1) moczyć (1.1) samego siebie

 (2.2) moczyć (1.1) siebie wzajemnie

 (2.3) oddawać mimowolnie mocz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Wiedźminie – Milva przechyliła się w siodle, splunęła na ziemię. – Czas bieży, a deszcz moczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: močyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocznik mrz., moczenie n., maczanie n., mocz m., mocznica ż., moczka ż., namoczenie n.

 czas. maczać, zmoczyć, zmaczać, wymoczyć, wymaczać, namoczyć, namaczać, odmoczyć, odmaczać, moknąć, odmoknąć, zmoknąć

 przym. moczarowy, mokry, podmokły

Wiktionary


moczyński

nazwisko


SJP.pl


moczówka

moczówka cukrowa - przewlekła choroba, w której niedobór insuliny powoduje nieprawidłową przemianę węglowodanową; cukrzyca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zespół chorób związanych z cukrzycą, charakteryzujące się nadmiernym wydalaniem moczu i/lub pojawieniem się cukru w moczu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocz mrz.

Wiktionary


mod

ultranowoczesny, awangardowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mod w fizyce ruchu falowego
    • mod w falowodach
    • mod w akustyce pomieszczeń
    • mod w teorii sterowania
  • MOD – format pliku
  • mod – kongruencja
    • mod, modulo – operacja matematyczna polegająca na dzieleniu z resztą
  • mod – skrót od „modyfikacja programu komputerowego"
    • Modyfikacja forum dyskusyjnego
    • Modyfikacja gry komputerowej
  • Mod (także Mods) – subkultura
  • M.O.D. – amerykański zespół crossover thrash

Wikipedia


moda

1. zmienny styl życia, mieszkania, ubioru, obyczaju, historycznie związany z epoką, z zespołem norm obowiązujących w danym kraju, także ze statusem socjalnym określonej warstwy społecznej;
2. w statystyce: liczba, wielkość, cecha występująca najczęściej w danej próbie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

 (1.2) mat. wartość o największym prawdopodobieństwie wystąpienia lub wartość najczęściej występująca w próbie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moda – styl lub popularność
  • moda – pojęcie z dziedziny statystyki
  • moda językowa
  • Modà – włoski zespół muzyczny
  • „Moda” – maksisingiel polskiego zespołu hip-hopowego WWO
  • M̶O̶D̶A̶ – album polskiego rapera PlanBe
  • O moda, moda! – radziecki krótkometrażowy film animowany
  • Moda S921 – bolid Formuły 1

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Projektanci orzekli, że moda z lat 40 i 50 powraca do nas w całej swej okazałości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔda, AS: moda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. modny, modowy

 rzecz. modniś m., modnisia ż., modność ż.

 przysł. modnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dominanta

Wiktionary


modafinil

organiczny związek chemiczny, lek nootropowy o działaniu stymulującym, używany w leczeniu narkolepsji, senności wywołanej pracą zmianową lub bezdechem sennym oraz jako środek pobudzający


SJP.pl

Modafinil – organiczny związek chemiczny, lek nootropowy z grupy eugeroików o działaniu stymulującym, używany w leczeniu narkolepsji, senności wywołanej pracą zmianową lub bezdechem sennym oraz jako środek pobudzający.

Wikipedia


modal

włókno celulozowe powstałe na bazie wiskozy, sztuczny materiał o atłasowym połysku


SJP.pl

Modal – włókno celulozowe produkowane z drzew powstałe na bazie wiskozy. Cechuje je duża odporność na uszkodzenia i atłasowy połysk. Materiał pochłania o 50% więcej wilgoci niż bawełna. Jest bardzo przyjazny dla skóry, ponieważ utrzymuje ją suchą i umożliwia jej oddychanie. Ponadto jego włókna mają gładką, delikatną strukturę, która zapobiega naruszeniu powierzchni modalu w trakcie prania, dzięki czemu zawsze zachowuje swoją miękkość i sprężystość.

Wikipedia


modalista

zwolennik modalizmu (doktryny wczesnochrześcijańskiej)


SJP.pl


modalistka

→ modalista


SJP.pl

Patrz:

modalista

modalizm

1. struktura muzyczna charakterystyczna dla starożytnego i średniowiecznego systemu modalnego;
2. doktryna religijna rozwinięta pod koniec II wieku, zakładająca jedność Bożej substancji i osoby ontycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. hist. heterodoksalna doktryna monarchianistyczna, powstała pod koniec II wieku;

 (1.2) muz. struktura muzyczna dla modalnych skal kościelnych, nawiązująca do chorału gregoriańskiego i muzyki ludowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Modalizm – herezja chrześcijańska, istniejąca w II–IV wieku.
  • Modalizm – struktura muzyczna dla modalnych skal kościelnych, nawiązująca do chorału gregoriańskiego i muzyki ludowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie da się ukryć, że Young dość nieudolnie przedstawia współcierpienie Ojca i Syna, narażając się na zarzut propagowania modalizmu i patrypasjonizmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modalista mos., modalistka ż.

 przym. modalistyczny

Wiktionary


modalność

1. w logice: charakterystyka sądów logicznych pod względem stopnia pewności, z jakim sądy te coś orzekają;
2. w językoznawstwie: stosunek osoby mówiącej do treści jej wypowiedzi, wyrażany głównie przez formy trybów czasownika, za pomocą partykuł, intonacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest modalne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • logika modalna – sposób klasyfikowania zdań
  • modalność – charakteryzowanie zjawisk ze względu na to, jak istnieją
  • modalność językowa – związek emocjonalny wypowiadającego się z treścią wypowiedzi
  • modalność – w muzyce, system oparty na stałych strukturach dźwiękowych, typach skal

Wikipedia

Powiązane:

 przym. modalny

 przysł. modalnie

Wiktionary


modalny

1. w logice: odnoszący się do stopnia pewności sądu (np. zdanie modalne)
2. jęz. dotyczący stosunku osoby mówiącej do treści jej wypowiedzi
3. w muzyce: związany z dawnymi skalami
4. w matematyce: najczęstszy lub najbardziej prawdopodobny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) skrót|ont.|ontologia, ontologiczny|ontologia. dotyczący rodzaju bycia

 (1.2) log. odnoszący się do stopnia pewności sądu

 (1.3) gram. określający sposób odbywania się czynności

 (1.4) muz. mający związek z dawnymi skalami kościelnymi

 (1.5) stat. powiązany z najczęstszą wartością cechy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. modalnie

 rzecz. modalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) trybowy

Wiktionary


modalowy

→ modal


SJP.pl

Patrz:

modal

modding

[czytaj: moding] środowiskowo: modyfikowanie elementów komputera lub oprogramowania komputerowego


SJP.pl


modecin

Modecin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Dobre.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Pniewniku.

Wikipedia


model

1. osoba pozująca artyście do obrazu, rzeźby itp.
2. mężczyzna prezentujący ubiory na pokazach mody
3. potocznie o osobie śmieszącej, szokującej swoim zachowaniem lub ubiorem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu

 (1.2) kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach

 (1.3) mat. stat. ekon. matematyczny opis zachowania jakiegoś układu;

 (1.4) mat. zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty;

 (1.5) określony typ lub fason czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

 (2.2) mężczyzna pozujący artyście do zdjęcia, obrazu czy rzeźby

 (2.3) osoba, która zwraca na siebie uwagę otoczenia

Wiktionary

Model (łać. "modulus" – "miara", "wzór") – informacyjna reprezentacja obiektu, osoby lub systemu. Termin ten pierwotnie oznaczał plany budynku w języku angielskim z końca XVI wieku, a za pośrednictwem języka francuskiego i włoskiego wywodzi się ostatecznie z łacińskiego słowa modulus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasze muzeum może poszczycić się modelami wczesnych lodówek.

 (1.2) TT to model pociągu w skali 1:120.

 (1.3) Model zachowania konsumentów pozwoli przewidzieć przyszłość gospodarki.

 (1.4) Powierzchnia kuli jest najprostszym modelem geometrii eliptycznej.

 (2.1) Model przytył i stracił pracę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔdɛl, AS: model

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modeling mrz., modelka ż., modelarstwo n., modelarz m., modelowanie n.

:: zdrobn. modelik m.

 czas. modelować

 przym. modelowy, modelarski, modowy

 przysł. modelowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oryginał

 (1.4) struktura matematyczna, przestrzeń

Wiktionary


modelacja

nadawanie czemuś określonego kształtu; modelowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. techn. nadawanie czemuś określonej formy, kształtu; modelowanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. model m., modelka ż., modelowanie n.

 przym. modelowy

 czas. modelować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) modelowanie

Wiktionary


modelarka

1. konstruktorka modeli samolotów, okrętów itp.;
2. specjalistka projektująca i wykonująca modele, np. modele odlewnicze


SJP.pl


modelarnia

pracownia, w której wykonuje się modele


SJP.pl


modelarski

odnoszący się do modelarstwa (hobby polegającego na składaniu kilku specjalnych elementów w całość będącą najczęściej samolotem, statkiem lub podobnym modelem), związany z tym hobby (np. sklep modelarski)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z modelarstwem, dotyczący modelarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. model mos./mrz., modelarz m., modelarstwo n.

Wiktionary


modelarstwo

1. hobby polegające na składaniu kilku specjalnych elementów w całość będącą najczęściej samolotem, statkiem lub podobnym modelem;
2. dział odlewnictwa sporządzający modele odlewów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odwzorowywanie rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonych modeli;

 (1.2) środ. tworzenie modeli statystycznych

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔdɛˈlarstfɔ, AS: modelarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modelarz m., modelarka ż., model ż., modelarnia ż.

 przym. modelarski

 czas. modelować ndk. , wymodelować dk., przemodelować dk.

Wiktionary


modelarz

1. konstruktor modeli samolotów, okrętów itp.;
2. specjalista projektujący i wykonujący modele, np. modele odlewnicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) techn. osoba zajmująca się konstrukcją modeli samolotów, statków itp.; odtwarzaniem rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonej

 (1.2) techn. specjalista projektujący i wykonujący modele (np. odlewy) do produkcji różnych wyrobów

Wiktionary

Modelarz – miesięcznik wydawany od maja 1955 roku przez Ligę Obrony Kraju. Zajmuje się modelarstwem kołowym, okrętowym, lotniczym i rakietowym oraz makietowym. Zamieszcza plany modelarskie, porady praktyczne dla modelarzy różnych kategorii oraz relacje i reportaże z imprez i zawodów modelarskich w Polsce i na świecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od przedszkola zajmowałem się sklejaniem modeli samolotów i czytałem porady dla modelarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdɛlaʃ, AS: modelaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modelarstwo n., model m.

 przym. modelarski

Wiktionary


modelator

artysta plastyk, zajmujący się zawodowo modelowaniem części dekoracji teatralnej i rekwizytów teatralnych


SJP.pl


modelatorka

kobieta wykonująca modele


SJP.pl


modelatornia

pracownia teatralna, gdzie wykonuje się modele obiektów wykorzystywanych w scenografii lub jako rekwizyty


SJP.pl


modelatorstwo

zajęcie modelatora


SJP.pl


modeler

w informatyce: specjalistyczny program komputerowy, przy pomocy którego tworzy się i modyfikuje obiekty trójwymiarowe


SJP.pl


modelik

zdrobnienie od: model


SJP.pl


modelina

masa plastyczna używana do lepienia niewielkich przedmiotów, utwardzana przez wypiekanie


SJP.pl

Modelina – popularna nazwa różnych utwardzalnych mas plastycznych, przypominających przed utwardzeniem swoimi właściwościami modelarskimi plastelinę.

Istnieje wiele odmian modeliny, które są utwardzane pod wpływem temperatury, światła lub powietrza. W ich skład wchodzą zwykle sole nienasyconych kwasów tłuszczowych i różnego rodzaju syntetyczne żywice zdolne do sieciowania pod wpływem podwyższonej temperatury, światła, powietrza, wilgoci lub kombinacji tych czynników.

Wikipedia


modeling

czynności powiązane z zawodem modela lub modelki, np. udział w pokazach, pozowanie do zdjęć itp.; modelling


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. czynności związane z zawodem modelki/modela; pozowanie do zdjęć, udział w pokazach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam już pewne doświadczenia w modelingu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdɛlʲĩŋk, AS: modelʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modelka ż., model m.

 przym. modelingowy, modelowy, modowy

Wiktionary


modelingowy

→ modeling


SJP.pl

Patrz:

modeling

modelinowy

→ modelina


SJP.pl

Patrz:

modelina

modelka

1. kobieta prezentująca ubiory na pokazach mody;
2. kobieta pozująca do obrazu, rzeźby lub zdjęcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta prezentująca stroje na pokazach mody

 (1.2) kobieta pozująca do zdjęć, obrazów, rzeźb;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania jest ładną, wysoką dziewczyną, ma szansę zostać modelką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdɛlka, AS: modelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. model m., modeling m., modelacja ż.

 przym. modelowy, modowy

 czas. modelować

Wiktionary


modelling

[czytaj: modeling] czynności powiązane z zawodem modela lub modelki, np. udział w pokazach, pozowanie do zdjęć itp.; modeling


SJP.pl


modelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|modelować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • modelowanie – w matematyce,
  • modelowanie – w grafice komputerowej,
  • modelowanie – w psychologii,
  • modelowanie molekularne – w chemii.
  • model

Wikipedia

Powiązane:

 czas. modelować ndk.

 rzecz. model mos./mrz.

Wiktionary


modelować

1. nadawać czemuś zamierzony kształt lub wygląd; formować, kształtować;
2. w nauce: tworzyć modele rzeczywistych zjawisk w celu ich badania;
3. w sztuce: nadawać utworowi pożądane cech za pomocą środków stylistycznych i kompozytorskich


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) nauk. tworzyć model pewnego obiektu lub zjawiska, czyli tworzyć opis (często matematyczny), który stara się w ogólny sposób wyjaśniać wiele osobnych przypadków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna – mówię o prawdziwych mężczyznach, a nie o zapitych bydlakach – nastawiony winien być, i to też jest atawizm, na ochronę kobiety, na opiekuńczość. Opiekuńczość kobiety wyraża się w dyktowaniu: ona wie lepiej, co dla jej chłopa jest dobre, co powinien jeść, jak się ubierać, nawet co czytać, modeluje go na swój sposób.

Wiktionary

Powiązane:

* rzecz. modelowanie n., model mrz./mos., modelacja ż., modelka ż.

* czas. zamodelować dk., wymodelować dk., umodelować dk.

* przym. modelowy

* przysł. modelowo

Wiktionary


modelowo

przysłówek

 (1.1) w sposób modelowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. model m., modelowanie n.

 przym. modelowy

 czas. modelować

Wiktionary


modelowość

→ modelowy


SJP.pl

Patrz:

modelowy

modelowy

1. stanowiący najlepszy przykład; wzorcowy;
2. charakterystyczny dla czegoś, np. dla koncepcji, stylu;
3. związany z modelem, wzorem, np. modelem odlewniczym


SJP.pl


modelski

nazwisko


SJP.pl


modelunek

użycie odpowiednich środków artystycznych w celu wydobycia plastyczności przedmiotu lub postaci w dziele sztuki


SJP.pl

Modelunek – użycie odpowiednich środków artystycznych w celu wydobycia plastyczności przedmiotu lub postaci w dziele sztuki. Zastosowanie światła i cienia (modelunek światłocieniowy). sprawia, że obiekt przedstawiony na płaskiej powierzchni zaczyna wyglądać jak trójwymiarowy. W ten sposób artysta, zamiast rysować tylko kontur, „modeluje” kształt, stopniując jasność. Tam, gdzie pada światło – jest jaśniej; gdzie go brakuje – pojawia się cień. Dzięki temu obiekt zyskuje objętość.

Wikipedia


modem

urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest zamiana danych cyfrowych na analogowe sygnały elektryczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

Wiktionary

Modem (od modulator-demodulator) – urządzenie elektroniczne, które moduluje sygnał w celu zakodowania informacji cyfrowych, tak by mogły być przesyłane w wybranym medium transmisyjnym, a także demoduluje tak zakodowany sygnał w celu dekodowania odbieranych danych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Modem zaczął wydawać dziwne dźwięki, a potem nie chciał już się połączyć do sieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔdɛ̃m, AS: modẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modulator m., modulacja ż., demodulacja ż., modemiarz m., modemik mrz.

 czas. modulować ndk., demodulować ndk.

 przym. modemowy, modulowany, demodulowany

Wiktionary


modemik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od modem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie modem, lecz tylko mały modemik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modem m.

Wiktionary


modena

rodzaj pisma drukarskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Emilia-Romania; ;

Wiktionary

Modena (po włosku [], w dialekcie modeńskim Modna []) – miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Modena. Leży w dolinie Padu. Przepływają przez nią dwie rzeki: Secchia i Panaro. 10 kilometrów na południe od miasta zaczynają się pierwsze wzniesienia Apeninów, a konkretnie Apeniny Toskańsko-Emiliańskie ("Appennino Tosco-emiliano").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Modena była wówczas jedynym miastem we Włoszech, w którym partia komunistyczna miała bezwzględną większość w radzie miejskiej, komuniści więc rządzili miastem z burmistrzem Rubensem Trivą na czele.

 (1.1) W walce gwelfów z gibelinami Modena była po stronie zwolenników cesarza i walczyła z odległą o 40 km Bolonią. Bolońscy gwelfowie zwyciężyli w roku 1249 i Modena poddała się markizowi Ferrary Obizzo II d'Este. Jego następca, Obizzo III, przeniósł się do Modeny z całym dworem i tak zaczęło się panowanie książąt d'Este, które trwało aż do 1796 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdɛ̃na, AS: modẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modeńczyk mos., modenka ż.

 przym. modeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Mutyna, Mutina

Wiktionary


modenka

mieszkanka Modeny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Modeny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Modena ż.

:: fm. modeńczyk mos.

 przym. modeński

Wiktionary


modenowy

→ modena


SJP.pl

Patrz:

modena

moder

potocznie: osoba tworząca modyfikacje do gier, programów lub sprzętu komputerowego


SJP.pl


moderacja

1. kierowanie dyskusją;
2. dawniej powściągliwość, umiarkowanie


SJP.pl


moderacyjny

→ moderacja


SJP.pl

Patrz:

moderacja

moderant

dawniej: członek stronnictwa o programie umiarkowanym


SJP.pl


moderantysta

dawniej: członek stronnictwa o programie umiarkowanym; moderant


SJP.pl


moderantyzm

dawniej: poglądy umiarkowane, zwłaszcza polityczne


SJP.pl


moderato

1. określenie wykonawcze: umiarkowanie
2. umiarkowane tempo utworu


SJP.pl


moderator

1. osoba, która wpływa na postępowanie innych, łagodzi napięcia;
2. osoba prowadząca dyskusje w telewizji, radiu, na forach internetowych itp., dbająca o ich właściwy przebieg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) inform. osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy;

 (1.2) osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) fiz. spowalniacz neutronów, mający zastosowanie w reaktorach jądrowych;

 (2.2) muz. urządzenie do przyciszania dźwięku w pianinie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moderator (fizyka) – inaczej spowalniacz neutronów, mający zastosowanie w reaktorach jądrowych.
  • moderator (internet) – osoba dbająca o porządek i przestrzeganie zasad, przeważnie na forach, kanałach IRC lub innych stronach internetowych.
  • moderator (psychologia) – czynnik decydujący o zależności lub braku zależności pomiędzy zmiennymi.
  • moderator (instrumentoznawstwo) – urządzenie w pianinie służące do tłumienia dźwięku

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Moderatorem najczęściej bywa woda lub ciężka woda, rzadziej już ostatnio grafit, zaś reflektorem materiał o małym przekroju czynnym do wychwytu neutronów, a dużym na rozpraszanie elastyczne – przeważnie beryl lub grafit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔdɛˈratɔr, AS: moderator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moderowanie n., moderacja ż.

:: fż. moderatorka

 czas. moderować ndk.

 przym. moderacyjny

Wiktionary


moderatorka

kobieta prowadząca dyskusje w telewizji, radiu, na forach internetowych itp., dbająca o ich właściwy przebieg; także kobieta godząca spierające się strony


SJP.pl


moderatorski

→ moderator


SJP.pl

Patrz:

moderator

moderatorstwo

zajęcie moderatora


SJP.pl


modern

nowoczesny, współczesny


SJP.pl


moderna

1. środowiskowo o modernizmie
2. ugrupowanie artystów (literatów, malarzy itp.) hołdujących poglądom modernistycznym


SJP.pl

Moderna, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo biotechnologiczne z siedzibą w Cambridge pod Bostonem.

Wikipedia


modernista

artysta lub myśliciel związany z modernizmem


SJP.pl


modernistka

→ modernista


SJP.pl

Patrz:

modernista

modernistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest modernistyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modernizm m., modernista m., modernistka ż.

 przym. modernistyczny

 przysł. modernistycznie

Wiktionary


modernistyczny

→ modernizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z modernizmem, dotyczący modernizmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) podobny do modernizmu, mający cechy modernizmu

Wiktionary

Patrz:

modernizm

Przykłady

 (2.1) Dworzec wzniesiono w stylu eklektyzmu z elementami modernistyczno-secesyjnymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modernizm mrz., modernista mos., modernistka ż., modernistyczność ż.

 przysł. modernistycznie

Wiktionary


modernizacja

unowocześnienie czegoś, ulepszenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • modernizacja (technika) – unowocześnienie produktu
  • teoria modernizacji – teoria dotycząca przejścia do społeczeństwa nowoczesnego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Modernizacji ronda Zesłańców Syberyjskich warszawscy kierowcy czekają jak kania dżdżu – codziennie tworzą się tam gigantyczne korki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔdɛrʲɲiˈzat͡sʲja, AS: moderʹńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modernizowanie n.

 czas. modernizować ndk., zmodernizować dk.

 przym. modernizacyjny

Wiktionary


modernizacyjny

związany z modernizacją


SJP.pl


modernizator

osoba dokonująca modernizacji


SJP.pl


modernizatorka

kobieta dokonująca modernizacji


SJP.pl


modernizm

zespół kierunków w kulturze i sztuce przełomu XIX i XX wieku, które charakteryzowały się m.in. przeciwstawieniem się pozytywistycznemu realizmowi, kulturze i moralności mieszczańskiej, głoszeniem indywidualizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. szt. ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;

 (1.2) teol. katolicki ruch religijny przełomu XIX i XX w. uznający potrzebę dostosowania doktryny do sytuacji w danej epoce dziejów Kościoła;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • modernizm w sztuce – prądy w kulturze przełomu XIX i XX w.
  • modernizm w architekturze – prąd architektoniczny panujący około 1910–1980
  • modernizm w literaturze – prąd literacki
  • modernizm w muzyce – grupa kierunków muzycznych
  • modernizm katolicki – katolicki ruch religijny przełomu XIX i XX w.
  • Młoda Polska – polska odmiana modernizmu w literaturze, muzyce i sztuce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postmodernizm to kierunek artystyczny, który stawia pod znakiem zapytania podstawowe zasady i idee modernizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdɛrʲɲism̥, AS: moderʹńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modernistyczność ż., modernista mos., modernistka ż.

 przym. modernistyczny

 przysł. modernistycznie

Wiktionary


modernizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|modernizować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔdɛrʲɲizɔˈvãɲɛ, AS: moderʹńizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. modernizować

 rzecz. modernizacja ż.

Wiktionary


modernizować

czynić współczesnym, nowoczesnym, dostosowywać do współczesności; aktualizować, uaktualniać, unowocześniać, uwspółcześniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmodernizować)

 (1.1) dokonywać modernizacji; czynić bardziej nowoczesnym

czasownik zwrotny niedokonany modernizować się (dk. zmodernizować się)

 (2.1) ulegać modernizacji; stawać się nowoczesnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modernizator mos., modernizowanie n., modernizacja ż.

 czas. zmodernizować dk.

 przym. modernizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unowocześniać, uwspółcześniać

 (2.1) unowocześniać się

Wiktionary


moderować

1. czuwać nad właściwym przebiegiem dyskusji; sterować, kierować dyskusją;
2. łagodzić napięcia pomiędzy ludźmi


SJP.pl


moderski

nazwisko


SJP.pl


moderujący

1. czuwać nad właściwym przebiegiem dyskusji; sterować, kierować dyskusją;
2. łagodzić napięcia pomiędzy ludźmi


SJP.pl

Patrz:

moderować

moderunek

przestarzałe: ekwipunek żołnierski


SJP.pl


modest

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Modest – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa "modestus, -a, -um" oznaczającego „umiarkowany, skromny”.

W średniowieczu w Polsce nie było używane, nadal imię rzadkie, o malejącej w XXI wieku popularności. W marcu 2001 roku zanotowano 455 mężczyzn o tym imieniu, natomiast w styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 217 Modestów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podarowałam Modestowi czarny szalik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔdɛst, AS: modest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Modesta ż.

Wiktionary


modesta

imię żeńskie


SJP.pl

Modesta – żeński odpowiednik imienia Modest. Patronką tego imienia jest św. Modesta z Trewiru, benedyktynka, zm. ok. 680 r.

Wikipedia


modestia

dawniej: umiarkowanie, skromność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. skromność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedni, fałszywej modestii pełni, zwierzają się czytelnikowi (choć ich o to nie prosił), jako pełni wielkiej dystynkcji i niemniejszej doskonałości przyjaciele przymusili ich do wydania na świat tego, co dla własnej satysfakcji napisawszy, chcieli mieć w ukryciu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdɛstʲja, AS: modestʹi ̯a

Wiktionary


modestostwo

Modest z małżonką; Modestowie


SJP.pl


modestowie

Modest z małżonką; Modestostwo


SJP.pl


modestowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Modesta lub z nim związany


SJP.pl


modeńczyk

mieszkaniec Modeny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Modeny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dwunastu pieśniach oktawą opowiada Tassoni o wojnie między Modeną i Bolonią z powodu drewnianego wiadra, które modeńczycy zabrali swym wrogom podczas najazdu (w 1325 r.).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Modena ż.

:: fż. modenka ż.

 przym. modeński

Wiktionary


modeński

przymiotnik od: Modena (miasto we Włoszech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Modeną, dotyczący Modeny, wywodzący się z Modeny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jednej ze ścian sanktuarium znajduje się płyta nagrobna upamiętniająca księdza Giuseppe Messoriego, kanonika modeńskiej katedry, który chciał być pochowany pod ufundowaną przez siebie wieżą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Modena ż., modeńczyk mos., modenka ż.

Wiktionary


modeściny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Modesty lub z nią związany


SJP.pl


modigliani

[czytaj: modiLIAani] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Amedeo Modigliani (1884–1920) – włoski malarz, rysownik i rzeźbiarz
  • Elio Modigliani (1860–1932) – włoski antropolog i zoolog
  • Franco Modigliani (1918–2003) – amerykański ekonomista pochodzenia włoskiego, laureat nagrody Nobla w 1985 roku
  • Modigliani, pasja tworzenia – film biograficzny o życiu Amedeo Modiglianiego
  • twierdzenie Modiglianiego-Millera

Wikipedia


modlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|modlić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książkę do modlenia włożyłam do szuflady koło łóżka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modły nmos., pomodlenie n., modlitewnik mrz., modlitwa ż.

 czas. wymodlać, wymodlić, wymadlać, modlić ndk.

 przym. rozmodlony

 przysł. modlitewnie

Wiktionary


modlibogowice

Modlibogowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Rychwał.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Modlibogowice, po jej zniesieniu w gromadzie Rychwał. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


modliborzyce

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Modliborzyce – miasto w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, położone na Równinie Biłgorajskiej.

Miejscowość ta od 1631 do 1869 roku posiadała prawa miejskie. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Od 1 stycznia 2014 ponownie jest miastem.

Wikipedia


modliborzycki

przymiotnik od: Modliborzyce


SJP.pl


modliborzyczanin

mieszkaniec Modliborzyc (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


modliborzyczanka

mieszkanka Modliborzyc (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


modlica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Modlica – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn
  • Modlica – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Pyzdry

Wikipedia


modligroszek

podzwrotnikowa roślina pnąca z rodziny motylkowatych


SJP.pl

Modligroszek, paciornik, paciorkowiec, abrus, koralin ("Abrus") – rodzaj roślin z rodziny bobowatych ("Fabaceae"). Obejmuje 19 gatunków. Występują one na wszystkich kontynentach w strefie równikowej.

Wikipedia


modlikowice

Modlikowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Zagrodno.

Wikipedia


modlimowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Modlimowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Karnice
  • Modlimowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
  • Modlimowo – gromada
  • Modlimowo – przystanek kolejowy

Wikipedia


modlin

1. dzielnica Nowego Dworu Mazowieckiego;
2. osada w Polsce;
3. kolonia w Polsce


SJP.pl

Modlin (dawn. ros. Новогеоргиевск, "Nowogeorgijewsk") – prawobrzeżna część Nowego Dworu Mazowieckiego, miasta w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim. Składa się z oficjalnych części miasta: Modlin Stary i Modlin-Twierdza. Znajduje się tu też modlińskie lotnisko.

Wikipedia


modlinek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Modlinek – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
  • Modlinek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Wąsewo
  • Modlin

Wikipedia


modlinianin

mieszkaniec Modlina


SJP.pl


modlinianka

mieszkanka Modlina


SJP.pl


modliszewice

Modliszewice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka "Modliszowice", położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie opoczyńskim województwa sandomierskiego.

Wikipedia


modliszewko

Modliszewko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego. Dziś Modliszewko jest wsią sołecką w gminie Gniezno, położoną w północno-wschodniej części województwa wielkopolskiego. Zachowała czytelny układ przestrzenny dawnej wsi o charakterze ulicówki, z zabudową rozciągniętą wzdłuż głównej drogi i z pozostałościami dawnych siedlisk gospodarczych.

Wikipedia


modliszewo

Modliszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


modliszka

1. drapieżny owad, którego samica po zapłodnieniu pożera swego partnera;
2. kobieta zdobywająca i wykorzystująca mężczyzn dla własnej satysfakcji, bawiąca się ich uczuciami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Mantodea|ref=tak., drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

 (1.2) przen. kobieta, niszcząca kochających ją mężczyzn

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Modliszki (biol.) – rząd owadów
  • Boks modliszki (sztuka walki)
  • Modliszka – amerykański film z 1993 roku
  • Modliszka – australijski film z 2006 roku
  • Modliszka – francuski miniserial

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W południowej Polsce występuje modliszka zwyczajna objęta ochroną gatunkową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdlʲiʃka, AS: modlʹiška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlitwa ż., modła ż., modlitewnik mrz.

 przym. modlitewny, modliszkowy

 przysł. modlitewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kobieta fatalna, femme fatale

Wiktionary


modliszki

rząd owadów uskrzydlonych


SJP.pl

Modliszki (Mantodea) – rząd owadów, które najliczniej występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Swoją nazwę zawdzięczają pozycji, przypominającej osobę z rękami złożonymi do modlitwy. W południowej Polsce występuje chroniona modliszka zwyczajna ("Mantis religiosa"). Opisano ponad 2300 gatunków modliszek.

Wikipedia


modliszkowate

rodzina owadów z rzędu modliszek


SJP.pl

Modliszkowate (Mantidae) – rodzina owadów z rzędu modliszek.

Stanowią one największą, obejmującą około ¼ wszystkich gatunków, rodzinę z tego rzędu. W Polsce występuje tylko jeden gatunek – modliszka zwyczajna ("Mantis religiosa").

Wikipedia


modliszkowaty

1. przypominający modliszkę - owada;
2. zachowujący się jak modliszka - kobieta;
3. charakterystyczny dla modliszki - kobiety, np. modliszkowaty charakter;
4. wykorzystujący i niszczący drugą osobę, np. modliszkowaty związek;
5. o cechach modliszkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


modliszkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z modliszką, dotyczący modliszki

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do modliszki, będący jej własnością

przymiotnik jakościowy

 (3.1) taki jak u modliszki, charakterystyczny dla modliszki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modła ż., modlitwa ż., modliszka ż.

 przym. modlitewnie

 przysł. modlitewnie

Wiktionary


modlitebny

przymiotnik

 (1.1) stpol. modlitewny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔdlʲiˈtɛbnɨ, AS: modlʹitebny

Wiktionary


modlitewnie

przysłówek

 (1.1) na modlitwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgromadziliśmy się na Świętej Górze Grabarce by modlitewnie rozpamiętywać Przemienienie Pańskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlitwa ż., modlitewnik m., modła ż., modły nmos., modlenie n., pomodlenie n., wymodlenie n., modliszka ż.

 czas. modlić się ndk., pomodlić się dk., wymodlić dk.

 przym. modlitewny, modliszkowy, rozmodlony

Wiktionary


modlitewnik

zbiór pieśni religijnych i modlitw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • modlitewnik – książka zawierająca modlitwy
  • modlitewnik (sadżadża, musalla, nazamlik) – kobierzec modlitewny muzułmanów
  • modlitewnik – ławka do ćwiczeń mięśni rąk (głównie bicepsa)
  • Modlitewnik – powieść Joan Didion

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik, AS: modlʹitevʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlitwa ż., modła ż., modliszka ż., modlenie n.

 czas. modlić się

 przym. modlitewny, modlitewnie

 przysł. modlitewnie

Wiktionary


modlitewny

przymiotnik

 (1.1) związany z modlitwą, dotyczący modlitwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔdlʲiˈtɛvnɨ, AS: modlʹitevny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlitwa ż., modlitewnik m., modły nmos., modła ż., modliszka ż.

 czas. modlić się, wymodlić, pomodlić się

 przym. rozmodlony, modlitewnie

 przysł. modlitewnie

Wiktionary


modlitwa

1. skierowanie myśli lub słów do osoby boskiej, będącej przedmiotem kultu religijnego;
2. tekst modlitewny o ustalonej formie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

 (1.2) rel. rytualny tekst modlitwy (1.1) – wypowiadany lub napisany

Wiktionary

Modlitwa – dwuznaczne pojęcie religijne:

Modlitwa w pierwszym znaczeniu może być formą medytacji. Modlitwa w drugim znaczeniu bywa formą sztuki pisarskiej, a konkretniej poezji – istnieje kategoria poezji religijnej. Takie utwory literackie bywają podstawą dla innych form sztuki, np. kaligrafii, typografii, innych sztuk wizualnych oraz muzyki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wierni zgromadzili się na wieczorną modlitwę.

 (1.2) W pokładowym informatorze zamieszczono modlitwę dla podróżnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdlʲitfa, AS: modlʹitfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlitewnik mrz., modła ż., modły lm nm., modlenie n., pomodlenie n., wymodlenie n., modliszka ż.

 czas. modlić się ndk., pomodlić się dk., wymodlić dk.

 przym. modlitewny, modliszkowy, rozmodlony, modlitewnie

 przysł. modlitewnie

Wiktionary


modlić

modlić się - odmawiać modlitwę


SJP.pl


modliński

przymiotnik od: Modlin


SJP.pl


modlnica

Modlnica – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Modlnica, po jej zniesieniu przez zmianę siedziby w gromadzie Wielka Wieś. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego.

Wikipedia


modlniczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś;

Wiktionary

Modlniczka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś, nad potokiem Wędonką. W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

Nazwa Modlniczki, niegdyś zwanej "Modlnicą Małą", wywodzi się od Modlnicy zwanej "Modlnicą Dużą". Modlniczka zatem była uważana za przysiółek, część Modlnicy. Wieś ma przysiółki: Budzyń, Czcie, Pod Laskiem, Skotnica.

Wikipedia


modniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. człowiek, który modnie się ubiera

Wiktionary


modniarka

1. kobieta zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modystka, kapeluszniczka;
2. dawniej:
a) kobieta zajmująca się szyciem i sprzedażą damskich ubiorów;
b) właścicielka damskiego domu mody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta zajmująca się szyciem i sprzedażą ubiorów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem w drzwiach pojawiła się modniarka ze swoimi sukniami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modniarstwo n.

:: fm. modniarz m.

 przym. modniarski

Wiktionary


modniarski

→ modniarstwo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący modniarstwa

Wiktionary

Patrz:

modniarstwo

Powiązane:

 rzecz. modniarz m., modniarstwo n., modniarka ż.

Wiktionary


modniarstwo

1. dawniej: szycie i sprzedaż odzieży;
2. wyroby modniarskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. szycie i sprzedaż ubiorów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wolnych chwilach Agata zajmowała się modniarstwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modniarka ż., modniarz m.

 przym. modniarski, modowy

Wiktionary


modniarz

dawniej:
1. człowiek zajmujący się projektowaniem wzorów ubiorów damskich;
2. właściciel damskiego domu mody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. mężczyzna zajmujący się szyciem i sprzedażą ubiorów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Modniarz nie chciał jednak zejść z ceny swojej sukni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modniarstwo n.

:: fż. modniarka ż.

 przym. modniarski

Wiktionary


modnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób modny, zgodnie z modą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔdʲɲɛ, AS: modʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moda ż., modniś mos., modnisia ż., modność ż.

 przym. modny, modowy

Wiktionary


modniej

stopień wyższy od przysłówka: modnie


SJP.pl


modniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: modny


SJP.pl


modnisia

osoba któa ładnie się ubiera; bez oryginalności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) iron. elegantka

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. zob. modniś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moda ż.

:: fm. modniś m.

 przym. modny, modowy

 przysł. modnie

Wiktionary


modniś

mężczyzna ubierający się według najnowszej mody; elegant, strojniś, galant, dandys


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) iron. elegant

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. zob. modnisia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔdʲɲiɕ, AS: modʹńiś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moda ż.

:: fż. modnisia ż.

 przym. modny, modowy

 przysł. modnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elegancik, fircyk, strojniś

Wiktionary


modność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest modne; cecha tych, którzy są modni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moda ż.

 przym. modny

 przysł. modnie

Wiktionary


modny

zgodny z najnowszymi trendami


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) będący w modzie, popularny; powszechny przez jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie lubię modnych ras psów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔdnɨ, AS: modny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moda ż., modniś m., modnisia ż., modność ż.

 przym. modowy

 przysł. modnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na topie, na fali

Wiktionary


modoald

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary


modować

środowiskowo: zmieniać elementy gry komputerowej


SJP.pl


modowy

1. potocznie: związany z modą, dotyczący mody;
2. środowiskowo: związany z modem, dotyczący moda (modyfikacji gry komputerowej)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. związany z modą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdɔvɨ, AS: modovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moda ż., modniarstwo n., modniś m., modnisia ż., model m., modelka ż., modeling m.

 przym. modny

 przysł. modnie

Wiktionary


modraczek

zdrobnienie od: modrak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od modrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modrak m.

Wiktionary


modrak

1. roślina z rodziny krzyżowych o liściach i łodydze zabarwionych sinawo i białych kwiatach zebranych w grona;
2. regionalnie: chaber, bławatek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych;

 (1.2) gw-pl|Poznań. bot. chaber, bławatek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) gatunek ptaka z rodziny muchołówkowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • modrak – gatunek ptaka z rodziny muchołówek
  • modrak – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych
  • Modrak – część wsi Piotrowo w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Obrzycko

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. modraczek m.

 przym. modry, modrakowy

 przysł. modro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chaber bławatek

Wiktionary


modrakowy

→ modrak


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) reg. pozn. niebieski

Wiktionary

Patrz:

modrak

Przykłady

 (1.1) W nowych strojach w kolorze biało-modrakowym drużyna prezentowała się znakomicie. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modrak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. niebieski.

Wiktionary


modraszek

motyl z rodziny o tej samej nazwie


SJP.pl


modraszka

motyl z rodziny o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Parus caeruleus|ref=tak., sikora modra;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdraʃka, AS: modraška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sikora modra

Wiktionary


modraszkowate

rodzina motyli dziennych, licząca około 6000 gatunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Lycaenidae|ref=tak., rodzina motyli dziennych licząca około 6000 gatunków;

Wiktionary

Modraszkowate (Lycaenidae) − rodzina motyli dziennych, licząca około 6000 gatunków (z czego na terenie Polski wykazano 49 gatunków). Są to motyle małe lub średniej wielkości (od 1,5 cm do 8 cm rozpiętości skrzydeł), występujące we wszystkich zoogeograficznych krainach świata.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Modraszek arion należy do rodziny modraszkowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modraszek mzw., modraszki lm. nmos.

Wiktionary


modraszkowaty

o cechach modraszkowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


modrawy

niezupełnie modry; niebieskawy, błękitnawy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru niezupełnie modrego; niebieskawy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. modry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błękitnawy

Wiktionary


modre

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg-pl|Poznań. farba do barwienia tkanin

Wiktionary

Powiązane:

 czas. modrzyć

Wiktionary


modroara

rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych


SJP.pl


modroborowik

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych


SJP.pl


modrobrewy

amazonka modrobrewa, wróbliczka modrobrewa - gatunki ptaków z rodziny papugowatych


SJP.pl


modroczelny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o modrym czole

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebieskoczelny

Wiktionary


modrodzioby

1. mający modry dziób;
2. mewa modrodzioba - gatunek dużego ptaka wędrownego z rodziny mewowatych; mewa czarnonoga, mewa biała;
3. srebrzanka modrodzioba - gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych


SJP.pl


modrogardły

kormoran modrogardły, żołna modrogardła - gatunki ptaków


SJP.pl


modrogończyk

modrogończyk wędrowiec, modrogończyk białopręgi - gatunki motyla z rodziny modraszkowatych


SJP.pl


modrogrzbiecik

modrogrzbiecik tęposterny - gatunek ptaka z rodziny gorzykowatych


SJP.pl


modrogłówka

gatunek ptaka z rzędu wróblowych


SJP.pl

Modrogłówka ("Ifrita kowaldi") – gatunek ptaka z rodziny modrogłówek (Ifritidae), której jest jedynym przedstawicielem. Mały ptak zamieszkujący endemicznie Nową Gwineę, nie jest zagrożony wyginięciem. Modrogłówki należą do drugiego, obok "Pitohui", rodzaju, którego przedstawiciele są trujący. Pochodzenie batrachotoksyn znajdujących się w ciele ptaków z obu rodzajów jest niejasne, prawdopodobnie ptaki pozyskują ją z pokarmu.

Wikipedia


modrolicy

tragopan modrolicy, czapla modrolica - gatunki ptaków


SJP.pl


modrolotka

rodzaj ptaków z rodziny papug wschodnich


SJP.pl


modronosy

czapla modronosa - gatunek ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma niebieski nos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zza szafy powychodziły modronose stworki i pomaszerowały w stronę spiżarki.

Wiktionary


modrook

rodzaj ryb akwariowych z rzędu aterynokształtnych


SJP.pl


modrooki

mający ciemnoniebieskie oczy; niebieskooki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poet. taki, który ma ciemnoniebieskie oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał król córkę jedyną, królewnę modrooką, ślicznego była liczka, kochano ją głęboko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔdrɔˈːci, AS: modr•oḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modrooczka

Wiktionary


modropłatkowy

koralnik modropłatkowy - gatunek ptaka z rodziny koralników


SJP.pl


modroskrzydły

1. mający modre skrzydła;
2. cyranka modroskrzydła - gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;
3. łąkówka modroskrzydła - gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich; łąkówka niebieskoskrzydła;
4. kurtaczek modroskrzydły - gatunek małego ptaka z rodziny kurtaczków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma modre skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔdrɔˈskʃɨdwɨ, AS: modroskšydu̯y

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebieskoskrzydły

Wiktionary


modrosterny

żołna modrosterna - gatunek ptaka z rodziny żołn


SJP.pl


modroszary

szary o modrym odcieniu


SJP.pl


modrosójka

rodzaj ptaków z rodziny krukowatych


SJP.pl


modrowroniec

północnoamerykański ptak z rodziny krukowatych


SJP.pl

Modrowroniec ("Gymnorhinus cyanocephalus") – gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Zamieszkuje zachodnią część Ameryki Północnej. Osiadły.

Wikipedia


modrowronka

rodzaj ptaków z rodziny krukowatych


SJP.pl


modrozielony

zielony o modrym odcieniu


SJP.pl


modrożółty

żółty o modrym odcieniu


SJP.pl


modry

intensywnie niebieski; ciemnoniebieski, ciemnobłękitny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) niebieski o dużej intensywności

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. niebieski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modrak mrz.

 przym. modrawy

 przysł. modro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemnoniebieski, ciemnobłękitny

Wiktionary


modryniec

Modryniec ( "Модринець") – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 844

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Mircze. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań (III 2011 roku) miała 451 mieszkańców i była piątą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


modrzaczek

1. regionalna nazwa grzyba kapeluszowego z rodziny zasłonakowatych; zasłonak, bedłka, gąska;
2. modrzaczek siny - gatunek mchu, mszak z rodziny modrzaczkowatych, tworzący charakterystyczne, wypukłe poduchy, w Polsce pod częściową ochroną


SJP.pl


modrzak

grzyb z rodziny borowikowatych


SJP.pl

Modrzak (niem. "Blauberg", 535 m n.p.m.) – szczyt w Karkonoszach, w obrębie Kowarskiego Grzbietu.

Jest najdalej na północ położonym wzniesieniem Kowarskiego Grzbietu. Leży pomiędzy Krzaczyną a Kowarami.

Zbudowany ze skał metamorficznych wschodniej osłony granitu karkonoskiego – głównie gnejsów.

Wikipedia


modrzej

stopień wyższy od przysłówka: modro


SJP.pl


modrzejewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Modrzejewo – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
  • Modrzejewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Tuchomie
  • Modrzejewo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk

Wikipedia


modrzejewski

nazwisko


SJP.pl


modrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|modrzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈḍʒɛ̃ɲɛ, AS: moḍžẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. modrzyć

Wiktionary


modrzeniec

fartuch lub zapaska koloru modrego (część śląskiego stroju ludowego); modrzyniec


SJP.pl


modrzew

1. drzewo iglaste z rodziny sosnowatych (Larix), występujące w kilkunastu gatunkach
2. drewno tego drzewa; modrzewina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Larix|Mill.|ref=tak., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;

 (1.2) techn. drewno z modrzewia (1.1)

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na podwórzu rósł wielki modrzew.

 (1.2) We wsi Nowa Biela stał kiedyś kościółek z modrzewia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔḍʒɛf, AS: moḍžef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modrzewina ż., Modrzew m., Modrzewina ż., Modrzewiec m., Modrzewko n., Modrzewiowa ż., Modrzewie nmos., Modrzewo n., modrzewiowe nmos.

:: zdrobn. modrzewik m.

 przym. modrzewiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński świyrk, gw. Ostródzkie,Olsztyn cis

 (1.2) modrzewina

Wiktionary


modrzewiaczek

krobnik modrzewiaczek - gatunek motyla, szkodnik modrzewi; Eupista laricella


SJP.pl


modrzewianeczka

wskaźnica modrzewianeczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych


SJP.pl


modrzewiec

Modrzewiec – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Rąbino.

Wikipedia


modrzewina

drewno modrzewia; modrzew


SJP.pl

Modrzewina (niem. "Lärchwalde") – dawna podelbląska wieś na której współcześnie powstaje dzielnica Elbląga, stanowiąca główny teren rozwoju miasta. Leży na północ od największych osiedli mieszkaniowych miasta – Nad Jarem i Zawady. 380 ha terenu zostało podzielone na dwie strefy: przemysłową Modrzewina-Południe oraz mieszkaniową Modrzewina-Północ.

Wikipedia


modrzewiowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z modrzewia

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części modrzewia

 (1.3) będący częścią modrzewia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do cmentarza prowadzi długa, modrzewiowa aleja.

 (1.2) Dach, pokryty korą modrzewiową, także przysypany był gliną i ziemią.

 (1.3) Pomiędzy dubeltowymi oknami, na przyrudziałej wacie, szyszki jodłowe i modrzewiowe, woń stęchłego drewna szła, cień pod parapetem, też godny uwagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔḍʒɛˈvʲjɔvɨ, AS: moḍževʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modrzew m., modrzewina ż.

Wiktionary


modrzewnica

trująca krzewinka z rodziny wrzosowatych o skórzastych, zimotrwałych liściach, dzbaneczkowatych, bladoróżowych kwiatach i drobnych, różowych owocach; andromeda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Andromeda|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔḍʒɛvʲˈɲit͡sa, AS: moḍževʹńica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmarynek, andromeda

Wiktionary


modrzewnik

rodzaj drzew z rodziny sosnowatych


SJP.pl


modrzewo

Modrzewo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Suchań, położona na północny wschód od Suchania (siedziby gminy) i na wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


modrzewski

nazwisko


SJP.pl

Modrzewski (Modrzejewski, Rygisz-Modrzewski, Rygisz-Modrzejewski) – kaszubski herb szlachecki, być może odmiana herbu Rudgis (Rygisz).

Wikipedia


modrzeć

dawniej: stawać się ciemnoniebieskim; błękitnieć; niebieścieć; niebieszczeć


SJP.pl


modrzyk

1. ptak z rodziny chruścieli;
2. rodzaj roślin z rodziny astrowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • modrzyk – ptak z rodziny chruścieli
  • modrzyk – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
  • Modrzyk – potok w polskich Karkonoszach

Wikipedia


modrzyniec

fartuch lub zapaska koloru modrego (część śląskiego stroju ludowego); modrzeniec


SJP.pl


modrzyć

rzadko: modrzyć się - odróżniać się od tła niebieskim kolorem; błękitnieć, niebieścieć, niebieszczeć, niebieścić się, niebieszczyć się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przest. farbować na niebiesko

 (1.2) reg-pl|Poznań. barwić (tkaninę) farbką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modre n., modrzenie n.

Wiktionary


modrzyński

nazwisko


SJP.pl


mods

przedstawiciel subkultury młodzieżowej popularnej w latach sześćdziesiątych XX wieku


SJP.pl

Mods – subkultura młodzieżowa powstała w Wielkiej Brytanii z końcem lat 50. XX wieku, skupiająca głównie młodych mieszkańców miast, których łączyły zamiłowanie do określonej muzyki, mody i stylu życia oraz wspólny środek transportu – skuter. Ruch osiągnął szczyt popularności w latach 1963–1965, a jako spójna całość przestał istnieć około roku 1967.

Wikipedia


modulacja

1. dostosowanie siły, wysokości i intonacji głosu do treści wypowiedzi
2. w fizyce: proces, w którym przebieg o jednej formie przekształca się w przebieg o innej formie
3. w muzyce: zmiany w głosie jako element techniki wokalnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. celowa zmiana wybranego parametru

Wiktionary

Modulacja – samorzutna lub celowa zmiana parametrów sygnału. Jeżeli modulowane są sygnały sinusoidalne, to proces ten może powodować zmiany amplitudy, częstotliwości lub fazy drgań. W przypadku fal prostokątnych (często stosowanych w technice cyfrowej) procesowi modulacji podlega szerokość, amplituda, pozycja (układ) oraz gęstość impulsów.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. modulować ndk.

 przym. modulacyjny

 rzecz. modem mrz.

Wiktionary


modulacyjny

związany z modulacją


SJP.pl


modulant

w językoznawstwie: nieodmienna część mowy charakteryzująca stosunek treści zdania do rzeczywistości; wyraz modalny


SJP.pl

Modulant, wyraz modalny – nieodmienna część mowy, znaczeniowo samodzielna, lecz niewchodząca w związki składniowe (pozostająca poza strukturą wypowiedzenia lub wykazująca luźny związek z pozostałymi leksemami w zdaniu). Modulanty to klasa wyrazów, do której zaliczamy (szeroko rozumiane) tradycyjne partykuły oraz niektóre przysłówki.

Wikipedia


modularność

własność obiektów algebraicznych


SJP.pl

Modularność – własność obiektów algebraicznych pierwotnie zaobserwowana w teorii grup przez Richarda Dedekinda, stąd znana też jako "prawo modularności Dedekinda", a następnie przeniesiona na grunt teorii pierścieni i teorii modułów. Naturalnym kontekstem okazała się jednak teoria krat – kraty spełniające tę własność nazwano "kratami modularnymi".

Wikipedia


modularny

składający się z modułów; modułowy


SJP.pl


modularyzacja

podział na moduły


SJP.pl


modulator

1. w muzyce: przyrząd wskazujący zmiany wysokości dźwięku
2. w technice: przyrząd do modulacji


SJP.pl

Modulator – układ elektroniczny lub optoelektroniczny, który realizuje proces modulacji. Modulator jest urządzeniem o dwóch wejściach: jedno dla sygnału, który nazywa się sygnałem nośnym lub falą nośną (najczęściej, choć niekoniecznie jest to sygnał o wielkiej częstotliwości) oraz drugie wejście dla sygnału modulującego (najczęściej sygnału małej częstotliwości), który bywa również nazywany sygnałem informacyjnym. Na wyjściu modulatora pojawia się sygnał zmodulowany.

Wikipedia


modulatorowy

→ modulator


SJP.pl

Patrz:

modulator

modulo

operacja wyznaczania reszty z dzielenia jednej liczby przez drugą


SJP.pl

Modulo (łac. "modulus" - "odmierzone") – operacja wyznaczania reszty z dzielenia jednego typu liczbowego przez drugi. W dalszym ciągu napis formula_1 będzie oznaczał, iż formula_2 jest resztą z dzielenia formula_3 przez formula_4

Są różne sposoby określania reszty, a komputery i kalkulatory mają różne sposoby przechowywania i reprezentowania liczb, więc wynik operacji modulo zależy od języka programowania i/lub sprzętu.

Wikipedia


modulować

1. zmieniać stopień natężenia czegoś, głównie głosu i dźwięku;
2. w muzyce: powodować przejście melodii z jednej tonacji w inną;
3. w fizyce: zmieniać okresowo lub nieokresowo wielkość fizyczną


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmodulować)

 (1.1) muz. techn. zmieniać parametry sygnału, tonu, dźwięku, głosu w sposób kontrolowany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modem mrz., modulacja ż., modulowanie n.

 przym. modulacyjny

Wiktionary


modulująco

→ modulować


SJP.pl

Patrz:

modulować

modus

1. w filozofii XVII i XVIII wieku: zmienna cecha przedmiotu w odróżnieniu od jego cechy stałej (atrybutu);
2. w statystyce: wartość liczbowa powtarzająca się najczęściej w wielu pomiarach


SJP.pl

Modus ("pl." modi) – pojęcie filozoficzne o wielu znaczeniach.

W filozofii średniowiecznej słowem "modus" określano sposób bycia określonej rzeczy. W filozofii XVII i XVIII w. była to zmienna cecha przedmiotu lub (jak np. w monistycznej filozofii Spinozy) przemijające stany jednej, wiecznej i nieskończonej substancji powszechnej.

Wikipedia


moduł

1. jednostka o ustalonych wymiarach i cechach;
2. wartość bezwzględna liczby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

 (1.2) mat. wartość bezwzględna liczby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moduł – w architekturze, budownictwie, rzeźbie, malarstwie, projektowaniu i wzornictwie przemysłowym;
  • moduł – struktura algebraiczna;
  • moduł – wartość bezwzględna, przede wszystkim liczb zespolonych;
  • moduł – w arytmetyce modularnej;
  • moduł – w programowaniu modularnym;
  • moduł – w grach fabularnych;
  • moduł – cyfrowa metoda zapisu muzyki;
  • moduł brzmieniowy – element syntezatora muzycznego;
  • moduł sprężystości/ściśliwości/odkształcalności – w mechanice i termodynamice, w tym: Younga, Kirchhoffa, Helmholtza;
  • moduł wspólnego interfejsu (CI) – w telewizji cyfrowej;
  • moduł dostępu warunkowego (CAM) – w telewizji cyfrowej;
  • moduł fotowoltaiczny – układ ogniw słonecznych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. modularny, modułowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blok, podzespół

Wiktionary


modułowość

→ modułowy


SJP.pl

Patrz:

modułowy

modułowy

składający się z modułów; modularny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z modułów (odrębnych, wymiennych części)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moduł mrz.

Wiktionary


modyfikacja

1. niewielka zmiana, przeróbka, poprawka czegoś, nienaruszająca istoty rzeczy;
2. efekt takiej zmiany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. przetworzenie, przerobienie

 (1.2) książk. zmiana

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Modyfikacja forum dyskusyjnego
  • Modyfikacja gry komputerowej
  • Modyfikator (programowanie)
  • Modyfikatory dźwięku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kalendarz gregoriański jest modyfikacją kalendarza juliańskiego.

 (1.2) Klimat obszaru Koszalina kształtują masy powietrza napływające znad Oceanu Atlantyckiego, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Morza Bałtyckiego i deniwelacji terenu na granicy Pobrzeża Południowobałtyckiego i Pojezierza Pomorskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modyfikowanie n., modyfikator m.

 czas. pomodyfikować, zmodyfikować, modyfikować ndk.

 przym. modyfikacyjny, modyfikowalny

Wiktionary


modyfikacyjny

→ modyfikacja


SJP.pl

Patrz:

modyfikacja

modyfikator

czynnik powodujący niewielką zmianę czegoś lub w czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czynnik zmieniający, modyfikujący coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modyfikowanie n., modyfikacja ż.

 czas. pomodyfikować, modyfikować ndk.

Wiktionary


modyfikatorka

→ modyfikator


SJP.pl

Patrz:

modyfikator

modyfikowalny

dający się modyfikować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dający się modyfikować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modyfikacja ż., modyfikowanie n.

 czas. pomodyfikować, modyfikować ndk.

Wiktionary


modyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|modyfikować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Programowanie imperatywne polega w dużej mierze na modyfikowaniu wartości zmiennych (także na podstawie ich wcześniejszych wartości, chociaż nie musi to być regułą).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔdɨfʲikɔˈvãɲɛ, AS: modyfʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modyfikacja ż., modyfikator m.

 czas. modyfikować, zmodyfikować

 przym. modyfikowalny

Wiktionary


modyfikować

1. wprowadzać zmiany, poprawki, ulepszać;
2. modyfikować się - zmieniać się, przekształcać się częściowo


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmodyfikować)

 (1.1) poddawać coś drobnym zmianom

 (1.2) daw. czynić coś mniej surowym lub dokuczliwym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Projekt ustawy modyfikuje dotychczasowe przepisy, zwiększając zakres swobody działania Agencji Rynku Rolnego, nadal nie precyzuje jednak zakresu przedmiotowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔdɨfʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: modyfʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modyfikacja ż., modyfikowanie n., modyfikator m.

 czas. pomodyfikować dk., zmodyfikować dk.

 przym. modyfikacyjny, modyfikowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łagodzić

Wiktionary


modyfikujący

1. wprowadzać zmiany, poprawki, ulepszać;
2. modyfikować się - zmieniać się, przekształcać się częściowo


SJP.pl

Patrz:

modyfikować

modylen

teksturowy materiał syntetyczny


SJP.pl


modylion

w architekturze starożytnej: wspornik podtrzymujący gzyms wieńczący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. archit. rodzaj wspornika pod gzymsem w kształcie leżącej konsoli ozdobionej liściem akantu występujący w architekturze antycznej;

Wiktionary

Modylion (fr. "modillon", wł. "modiglione") – rodzaj ozdobnego wspornika, kroksztynu, w kształcie poziomej wolutowej konsoli lub esownicy ozdobionej liściem akantu oraz ornamentem łuskowym. Modyliony są charakterystyczne dla sztuki antycznej, zwykle podtrzymywały gzyms wieńczący.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród zachowanych detali architektonicznych są modyliony podtrzymujące niegdyś gzyms świątyni.

Wiktionary


modylon

puszysta przędza do wyrobu dzianin


SJP.pl


modysta

1. osoba zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modniarz;
2. osoba znająca się na modzie i tworząca czyjś wizerunek; stylista;
3. przedstawiciel jednego ze średniowiecznych nurtów filozofii języka


SJP.pl


modystka

1. kobieta zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modniarka, kapeluszniczka;
2. kobieta znająca się na modzie i tworząca czyjś wizerunek; stylistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. kobieta zajmująca się wyrabianiem damskich kapeluszy;

Wiktionary

Modystka, modniarka (z fr. "modiste") – kobieta zajmująca się zawodowo wyrobem i sprzedażą damskich kapeluszy (przeważnie filcowych), oraz ręcznie wyrabianych dodatków, takich jak: woalki (np. do ślubu, na pogrzeb), ozdoby i dodatki do sukienek pierwszej komunii świętej (np. białe wianuszki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Minęły czasy, kiedy kapelusz był obowiązkowym elementem stroju, a dobre modystki były wprost rozrywane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈdɨstka, AS: modystka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) modniarka

Wiktionary


modzel

odcisk, zgrubienie na skórze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) med. odcisk

Wiktionary

Zobacz też: Modzel – potok, dopływ Wierzbiaka.

Modzel (łac. "tyloma, callus") – ograniczone zgrubienie warstwy rogowej naskórka spowodowane przez powtarzalny ucisk, dlatego pojawiający się najczęściej w obrębie strony podeszwowej stopy i strony dłoniowej ręki.

Wikipedia


modzelewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarosław Modzelewski (ur. 1955) – malarz, profesor ASP w Warszawie
  • Jerzy Modzelewski (1905-1986) – biskup
  • Karol Modzelewski (1937-2019) – mediewista, polityk
  • Kazimierz Modzelewski (1934-2011) – poseł na Sejm
  • Stanisław Modzelewski (1929-1969) – morderca
  • Stefan Modzelewski (1889-1947) – malarz
  • Waldemar Modzelewski (ur. 1967) – poseł na Sejm
  • Witold Modzelewski (ur. 1956) – prawnik
  • Władysław Modzelewski – polski polityk, prezydent Radomia
  • Zenon Modzelewski (1933-1996) – pallotyn
  • Zygmunt Modzelewski (1900-1954) – minister spraw zagranicznych

Wikipedia


modzelowatość

1. znaczne zgrubienie wysuszonego naskórka występujące głównie na stopach; zrogowacenie;
2. zgrubienie błon śluzowych, np. przełyku, żołądka, krtani, świadczące o stanie przedrakowym dotkniętych tym organów


SJP.pl


modzelowaty

przypominający kształtem modzel (odcisk na skórze); nagniotkowaty


SJP.pl


modzić

intensywnie myśleć nad czymś, szukać rozwiązania, robić plany


SJP.pl


modła

1. modlitwa;
2. wzorzec do naśladowania; model; sposób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wzór, wzorzec, model czegoś, norma działania, metoda postępowania

 (1.2) daw. modlitwa, prośba

 (1.3) daw. bałwan, bożyszcze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Modła – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Gromadka
  • Modła – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Jerzmanowa
  • Modła – przysiółek wsi Pierzaki w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
  • Modła – część wsi Stojanów w woj. Łódzkim, w pow. Sieradzkim, w gminie Goszczanów
  • Modła – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Słupia
  • Modła – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
  • Modła – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wiśniewo
  • Modła – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
  • Modła – przysiółek w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Opatówek
  • Modła – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów
  • Modła – gromada
  • Modła – przystanek kolejowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Twa modła ludu niech strzeże • I ziemię dobrze Ci znaną.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2-3)

 rzecz. modlitwa ż., modlitewnik m., modły nmos., modlenie n., pomodlenie n., wymodlenie n., modliszka ż.

 czas. modlić się ndk., pomodlić się dk., wymodlić dk.

 przym. modlitewny, modliszkowy, modlitewnie

 przysł. modlitewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór, model, wzorzec

 (1.2) modlitwa, prośba

 (1.3) bałwan, bożyszcze

Wiktionary


modły

podniośle: modlitwy, błagania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. modlitwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty zaś nie wstawiaj się za tym narodem, nie zanoś za niego błagań ani modłów, ani też nie nalegaj na Mnie, bo cię nie wysłucham.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlenie n., modlitwa ż.

 czas. modlić się ndk., wymodlić dk.

 przym. rozmodlony, modlitewny

 przysł. modlitewnie

Wiktionary


moellon

[czytaj: mwalĄ, w odmianie: moellonu - czytaj: mwaLOnu itd.] uboczny produkt utleniania tranu, służący m.in. do natłuszczania skór; degras


SJP.pl


mofeta

chłodny wyziew gazów wulkanicznych, złożony głównie z dwutlenku węgla, występujący na terenach wulkanicznych i powulkanicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. chłodny (poniżej 100°C), wyziew wulkaniczny składający się głównie z dwutlenku węgla i azotu;

 (1.2) geol. otwór, przez który wydobywa się mofeta (1.1)

Wiktionary

Mofeta – rodzaj ekshalacji wulkanicznych, chłodny wyziew (o temperaturze poniżej 100 °C), zawierający głównie dwutlenek węgla, bez większej obfitości pary wodnej. Także otwór, z którego wydobywają się te ekshalacje.

W Polsce zjawisko można zaobserwować w okolicach Szczawnika, Tylicza i Złockiego (Beskid Sądecki). Największą w Polsce i najbardziej wydajną jest mofeta w Jastrzębiku, uznana za pomnik przyrody nieożywionej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔˈfɛta, AS: mofeta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mofetowy

Wiktionary


mofetowy

→ mofeta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mofetą, dotyczący mofety

Wiktionary

Patrz:

mofeta

Powiązane:

 rzecz. mofeta ż.

Wiktionary


mofussil

jednostka administracyjna w Indiach; mufassal, mufassil


SJP.pl


mogadiszanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mogadiszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiˈʃãɲĩn, AS: mogadʹišãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mogadiszu n., mogadiszuanin mos.

:: fż. mogadiszanka ż., mogadiszuanka ż.

 przym. mogadiszański, mogadiszuański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mogadiszuanin

Wiktionary


mogadiszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mogadiszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiˈʃãŋka, AS: mogadʹišãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mogadiszu n., mogadiszuanka ż.

:: fm. mogadiszuanin mos., mogadiszanin mos.

 przym. mogadiszański, mogadiszuański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mogadiszuanka

Wiktionary


mogadiszański

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Mogadiszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiˈʃãj̃sʲci, AS: mogadʹišãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mogadiszuanka ż., mogadiszuanin mos., mogadiszanka ż., mogadiszanin mos., Mogadiszu n.

 przym. mogadiszuański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mogadiszuański

Wiktionary


mogadiszu

stolica Somalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Somalii;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔɡaˈdʲiʃu, AS: mogadʹišu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mogadiszanin mos., mogadiszanka ż., mogadiszuanin mos., mogadiszuanka ż.

 przym. mogadiszuański, mogadiszański

Wiktionary


mogadiszuanin

mieszkaniec Mogadiszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mogadiszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiʃuˈwãɲĩn, AS: mogadʹišuu̯ãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mogadiszu n., mogadiszanin mos.

:: fż. mogadiszuanka ż., mogadiszanka ż.

 przym. mogadiszański, mogadiszuański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mogadiszanin

Wiktionary


mogadiszuanka

mieszkanka Mogadiszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mogadiszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiʃuˈwãnka, AS: mogadʹišuu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mogadiszu n., mogadiszanka ż.

:: fm. mogadiszuanin mos., mogadiszanin mos.

 przym. mogadiszański, mogadiszuański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mogadiszanka

Wiktionary


mogadiszuański

przymiotnik od: Mogadiszu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Mogadiszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiʃuˈwãj̃sʲci, AS: mogadʹišuu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mogadiszuanka ż., mogadiszuanin mos., mogadiszanka ż., mogadiszanin mos., Mogadiszu n.

 przym. mogadiszański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mogadiszański

Wiktionary


mogielica

1. szczyt w Beskidach Zachodnich;
2. nazwa dwóch potoków w Polsce


SJP.pl

Mogielica – najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego (1170,2 m). Wierzchołkowa część masywu Mogielicy jest nazywana przez miejscową ludność Kopą, ze względu na charakterystyczny kształt. W starszej literaturze można spotkać błędną nazwę „Mogielnica”. Z punktów widokowych, na szczycie i na polanach, rozpościerają się szerokie widoki na Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki, Pieniny, Gorce, Tatry.

Wikipedia


mogielnica

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. wieś na Ukrainie;
4. szczyt w Beskidzie Wyspowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔɟɛlʲˈɲit͡sa, AS: moǵelʹńica

Wiktionary


mogielnicki

przymiotnik od: Mogielnica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Mogielnicki – polski tekściarz
  • Andrzej Mogielnicki – polski farmaceuta
  • Dekanat mogielnicki

Wikipedia


mogielniczanin

mieszkaniec Mogielnicy


SJP.pl


mogielniczanka

mieszkanka Mogielnicy


SJP.pl


mogilanianin

mieszkaniec Mogilan (wsi w Polsce)


SJP.pl


mogilanianka

mieszkanka Mogilan (wsi w Polsce)


SJP.pl


mogilany

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Białorusi


SJP.pl

Mogilany – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany. Jest siedzibą gminy Mogilany.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mogilany. W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

Wikipedia


mogilański

przymiotnik od: Mogilany


SJP.pl


mogileński

przymiotnik od: Mogilno


SJP.pl


mogilica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mogilica – wieś w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Dolice
  • Mogilica – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie iwacewickim
  • Mogilica – rzeka w woj. zachodniopomorskim, dopływ Parsęty

Wikipedia


mogilnianin

mieszkaniec Mogilna


SJP.pl


mogilnianka

mieszkanka Mogilna


SJP.pl


mogilnica

1. wieś w Polsce;
2. rzeka, dopływ Wieprza


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mogilnica – wieś w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Mogilnica – gromada
  • Mogilnica – rzeka, dopływ Wieprza
  • Mogilnica – rzeka, górny bieg Kanału Prutu
  • Mogilica, Mogielnica

Wikipedia


mogilnice

wieś w Polsce


SJP.pl

Mogilnice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


mogilnicki

→ Mogilnica, → Mogilnice


SJP.pl

Mogilnicki II – herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia

Patrz:

Mogilnica, → Mogilnice

mogilnik

dawniej cmentarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) składowisko na odpady najniebezpieczniejszych substancji

 (1.2) daw. gwara. cmentarz

 (1.3) przest. mogiła, grób

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. gwara. ptak drapieżny z gatunku orlik krzykliwy, nazwa systematyczna|Clanga pomarina|ref=tak.

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mogiła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) orlik, orlik krzykliwy, orlik mogilnik, orzeł czarny, orzeł krzykliwy, orzeł mniejszy, orzeł plamisty

Wiktionary


mogilno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. jezioro w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Mogilno – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu mogileńskiego i gminy miejsko-wiejskiej Mogilno. Siedziba dekanatu w archidiecezji gnieźnieńskiej. Ośrodek przemysłowy, centrum handlowo-usługowe dla okolicy o wysokiej kulturze rolnej. Ośrodek szkolnictwa i kultury. Według danych GUS z 31 grudnia 2023 roku Mogilno liczyło 10 972 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔˈɟilnɔ, AS: moǵilno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mogilnianin mos., Mogilnianka ż.

 przym. mogileński

Wiktionary


mogilny

→ mogiła


SJP.pl

Patrz:

mogiła

mogilski

przymiotnik od: Mogiła (dzielnica Krakowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mogiłą, dotyczący Mogiły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mogiła ż., Mogiła ż.

Wiktionary


mogiła

miejsce w ziemi, w którym jest chowany zmarły; grób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary

 (1.2) pot. przen. fatalna sytuacja, sytuacja bez wyjścia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mogiła – część miasta Kraków
  • Mogiła – część wsi Honiatyczki w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
  • Mogiła – część wsi Rokitno w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
  • Mogiła – część wsi Karwodrza w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
  • Mogiła – część wsi Tapin w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Rokietnica
  • Mogiła – dawna gmina
  • Mogiła – dawna stacja kolejowa
  • Mogiła – szczyt w Beskidzie Niskim
  • Mogiła – szczyt na Pogórzu Rożnowskim
  • Mogiła – wieś w obwodzie Jamboł
  • Mogiła – wieś w obwodzie Stara Zagora
  • Mogiła – wieś w obwodzie Szumen

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziadek pokazywał mi w lesie zapomniane mogiły partyzantów.

 (1.1) A potem wybucha rok 1830. I znowu nowe mogiły, wygnania, ofiary i syzyfowa praca od początku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈɟiwa, AS: moǵiu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mogilnik m., Mogiła ż.

:: zdrobn. mogiłka ż.

 przym. mogilny, mogiłowy, mogilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grób

 (1.2) kaplica

Wiktionary


mogiłka

mała mogiła


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mogiłka – osada w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski
  • Mogiłka – osada leśna w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
  • Mogiłka – potok, lewy dopływ Skawinki
  • Mogiłka – baśń braci Grimm

Wikipedia


mogiłki

regionalnie: cmentarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) białystok. cmentarz

Wiktionary


mogiłowy

→ mogiła


SJP.pl

Patrz:

mogiła

mogolski

→ mogoł


SJP.pl

Patrz:

mogoł

mogot

kopiasty, stromościenny pagórek zbudowany ze skał węglanowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pagór zbudowany ze skał wapiennych o stromych ścianach i kopulastym zwieńczeniu, ostaniec krasowy;

Wiktionary

Mogot (hum, hom) – ostaniec krasowy, w postaci izolowanego, zazwyczaj kopułowatego lub stożkowego wzgórza o bardzo stromych, skalistych zboczach, zbudowanego ze skał krasowiejących, które oparły się procesom denudacji. Mają wysokości względne do kilkuset metrów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mogoty powstają w wyniku procesów krasowych w klimacie gorącym i wilgotnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔɡɔt, AS: mogot

Wiktionary


mogoł

tytuł władcy w Indiach w XVI wieku; osoba z tym tytułem


SJP.pl


moguncja

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Niemczech nad Renem;

Wiktionary

Moguncja ( Mainz; Mayence, Moguntiacum/Mogontiacum) – miasto na prawach powiatu nad Renem w Niemczech, obecna stolica kraju związkowego Nadrenia-Palatynat, dawna stolica Arcybiskupstwa Moguncji w czasach Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W starożytności Moguncja była twierdzą dominującą na zachodnim brzegu Renu, jako część północnych kresów Cesarstwa Rzymskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolicą Nadrenii-Palatynatu jest Moguncja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈɡũnt͡sʲja, AS: mogũncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moguncjanin mos., moguncjanka ż.

 przym. moguncki

Wiktionary


moguncjanin

mieszkaniec Moguncji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Moguncji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɡũnˈt͡sʲjä̃ɲĩn, AS: mogũncʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moguncja ż.

:: fż. moguncjanka ż.

 przym. moguncki

Wiktionary


moguncjanka

mieszkanka Moguncji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Moguncji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɡũnˈt͡sʲjãnka, AS: mogũncʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moguncja ż.

:: fm. moguncjanin mos.

 przym. moguncki

Wiktionary


moguncki

przymiotnik od: Moguncja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Moguncją, dotyczący Moguncji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moguncja ż., moguncjanin mos., moguncjanka ż.

Wiktionary


mohacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mohaczem, dotyczący Mohacza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mohacz mrz.

Wiktionary


mohacz

miasto na Węgrzech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowych Węgrzech, nad Dunajem;

Wiktionary

Mohacz (węg. "Mohács", chor., serb. i bun. – "Mohač" lub "Мохач", niem. "Mohatsch", tur. "Mohaç") – miasto w południowej części Węgier, nad Dunajem, położone 185 km na południe od Budapesztu. Mohacz należy do komitatu Baranya i stanowi ośrodek administracyjny wchodzącego w jego skład powiatu Mohacz.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mohacki

Wiktionary


mohair

wełna kóz angorskich; moher


SJP.pl


mohairowy

[czytaj: moherowy] moherowy;
1. zrobiony z moheru (wełny);
2. pogardliwie: dotyczący konserwatywnego nurtu polskiego katolicyzmu, reprezentowanego m.in. przez Radio Maryja


SJP.pl


mohamed

obce imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. hist. Mahomet (prorok)

 (1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈxãmɛt, AS: moχãmet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mahomet mos./mrz.

Wiktionary


mohammed

obce imię męskie


SJP.pl


mohar

roślina pastewna, proso węgierskie


SJP.pl


moharowy

→ mohar


SJP.pl

Patrz:

mohar

mohel

w judaizmie mężczyzna dokonujący obrzędowego zabiegu obrzezania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. żydowski rytualny rzezak;

Wiktionary

Mohel, mojel (heb. מוהל, "obrzezujący") – w judaizmie mężczyzna dokonujący rytualnego obrzezania chłopców.

Obecnie mohelami są często lekarze. Dawniej funkcję tę pełnili szojcheci. Mohelowie powinni wykonywać swoje obowiązki bezpłatnie, gdyż obrzezanie jest micwą. W czasie obrzezania mohelowi asystuje sandak.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziecko kładzie się na specjalnym fotelu obrzezań, po czym mohel usuwa napletek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzezak

Wiktionary


moher

mohair;
1. wełna kóz angorskich
2. lekka tkanina z tej wełny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wełna z kóz angorskich;

 (1.2) pot. pogard. obraź. zob. moherowy beret.

 (1.3) slang. pot. zarost na klatce piersiowej

Wiktionary

Moher ( mohair) – wełna z kóz angorskich. Pochodzenie nazwy jest sporne. Np. Władysław Kopaliński podaje etymologię z arabskiego muchajjar (‏مخيّر‎, dosł. doborowy, wyborny). The Collaborative International Dictionary of English sugeruje też pochodzenie z moire – przypominający marmur.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Moher na gablocie — git.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔxɛr, AS: moχer

Wiktionary

Powiązane:

 przym. moherowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) futro, futerko

Wiktionary


moherować

1. tworzyć wyroby z moheru;
2. środowiskowo:
a) nawiązywać do treści i stylu wypowiedzi prezentowanych w rozgłośni Radio Maryja i stacji telewizyjnej TV Trwam;
b) moherować się - upodabniać się w poglądach i stylu wypowiedzi do słuchaczy Radia Maryja i widzów TV Trwam


SJP.pl


moherowy

mohairowy;
1. zrobiony z moheru (wełny);
2. pogardliwie: dotyczący konserwatywnego nurtu polskiego katolicyzmu, reprezentowanego m.in. przez Radio Maryja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z moheru; związany z moherem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moher mrz.

Wiktionary


mohikanie

plemię Indian Ameryki Północnej z grupy Algonkinów


SJP.pl

Mohikanie, Mahikanie ( Mohicans, od alg. "muh-he-con-n-ok", dosłownie „Lud znad wody, która nigdy nie jest nieruchoma”) – plemię Indian Ameryki Północnej, dawniej posługujące się wymarłym obecnie językiem, który należał do wschodniej gałęzi algonkiańskiej rodziny języków Indian Ameryki Północnej. Przed przybyciem białych osadników, w XVII wieku, istniała konfederacja kilku mohikańskich plemion o nazwach (jak odnotowali anglojęzyczni przybysze) "Housatonic", "Wyachtonoc" i "Wappinger".

Wikipedia


mohikanin

1. członek jednego z wymarłych już plemion Indian Ameryki Północnej;
2. przenośnie: ostatni Mohikanin -
a) ostatni przedstawiciel jakiejś grupy, rodu itp.;
b) kontynuator ginących tradycji; epigon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na terenach Mohikanów nie zakazano prowadzenia poszukiwań złota.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Mohikanka ż.

 przym. mohikański

Wiktionary


mohikanka

członkini jednego z wymarłych już plemion Indian Ameryki Północnej


SJP.pl


mohikański

dotyczący Mohikanów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mohikanami, dotyczący Mohikanów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mohikanin mos., Mohikanka ż.

Wiktionary


mohorycz

1. dawniej: podarek pieniężny lub poczęstunek przy sprzedaży albo kupnie; litkup; borysz
2. dawny zwyczaj picia wódki u rodziny panny podczas pierwszej wizyty kawalera starającego się o jej rękę


SJP.pl


mohr

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Christian Otto Mohr (1835–1918) niemiecki inżynier
  • Georg Mohr (Jørgen Mohr) (1640–1697) – duński matematyk
  • Georg Mohr (ur. 1965) – słoweński szachista
  • Jay Mohr (ur. 1970) – amerykański aktor komediowy
  • Karl Friedrich Mohr (1806–1879) – niemiecki farmaceuta i chemik
  • Rafał Mohr (ur. 1975) – polski aktor filmowy i teatralny
  • Koło Mohra
  • Metoda Mohra (chemia)
  • Sól Mohra
  • Zespół Mohra
  • Zespół Mohra-Tranebjaerga
  • Twierdzenie Mohra-Mascheroniego

Wikipedia


mohylański

dotyczący Piotra Mohyły, związany z Piotrem Mohyłą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Piotra Mohyły, związany z Piotrem Mohyłą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Litografia przedstawia alegorię Akademii Mohylańskiej w Kijowie.

Wiktionary


mohylew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Białorusi, siedziba administracyjna rejonu mohylewskiego;

Wiktionary

Mohylew (biał. Магілёў, "Mahiloŭ"; ros. Могилёв, "Mogilow"; jid. מאָלעוו, "Molew") – miasto we wschodniej części Białorusi, nad Dnieprem, blisko granicy z Rosją, siedziba administracyjna obwodu mohylewskiego i rejonu mohylewskiego. Liczący ok. 357 tys. mieszkańców (2020) Mohylew jest czwartym pod względem liczby ludności miastem białoruskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1561 r. król Zygmunt August ustanowił w Mohylewie wójta i czterech setników oraz określił powinności, ilość i rodzaj podatków, pozostawiając też niektóre wolności mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mohylewianin m., mohylewianka ż., Mohylewszczyzna ż.

 przym. mohylewski

Wiktionary


mohylewski

przymiotnik od: Mohylew (miasto na Białorusi)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Mohylewa, związany z Mohylewem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mohylewskim herbie widnieje rycerz w zbroi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mohylew m., mohylewianin m., mohylewianka ż., Mohylewszczyzna ż.

Wiktionary


mohylewszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. region wokół Mohylewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy tylko stało się to możliwe, wrócił na Mohylewszczyznę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mohylew mrz.

 przym. mohylewski

Wiktionary


mohylowski

przymiotnik od: Mohylów Podolski (miasto na Ukrainie)


SJP.pl


mohylów

miasto na Ukrainie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mohylów Podolski − miasto na Ukrainie
  • Dynamo Mohylów Podolski − ukraiński klub piłkarski
  • Powiat mohylowski − rosyjska struktura administracyjna
  • Rejon mohylowski − ukraińska struktura administracyjna
  • Mohylew − miasto na Białorusi

Wikipedia


mohyła

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mohyła (herb) rum. Movilă, pol. mogiła – herb, m.in. hospodarów wołoskich Mohyłów, inny niż polski Mogiła (herb szlachecki)
  • Piotr Mohyła – biskup, prawosławny metropolita kijowski, święty.
  • Jeremi Mohyła – książę, hospodar wołoski,
  • Szymon Mohyła – hospodar wołoski
  • konstantyn Mohyła – hospodar wołoski
  • Raina Mohylanka – księżniczka wołoska, żona Michała Wiśniowieckiego, matka m.in. Jeremiego Wiśniowieckiego
  • Maria Mohylanka – księżniczka wołoska, żona Stefana Potockiego
  • Anna Mohylanka – księżniczka wołoska, żona Stanisława Rewery Potockiego
  • Kamiana Mohyła – stanowisko archeologiczne nad rzeką Mołoczna w obwodzie zaporoskim na Ukrainie.

Wikipedia


moi

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"


SJP.pl

forma zaimka.

 (1.1) mos. plural|mój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔji, AS: moi ̯i

Wiktionary


moiściewy

poufały okrzyk wyrażający zdziwienie, podziw


SJP.pl


moj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) etn. okorowane drzewo wysokie na co najmniej dziesięć metrów, na końcu którego pozostawia się nietknięty wierzchołek i przystraja kolorowymi bibułkami; związane jest z ludowym świętowaniem początku wiosny, m.in. na Orawie

Wiktionary

MOJ – polskie przedsiębiorstwo przemysłu elektromaszynowego z siedzibą przy ulicy Tokarskiej 6 w Katowicach, notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, wytwarzające narzędzia i urządzenia przeznaczone dla przemysłu wydobywczego, maszynowego, energetycznego, hutniczego i cementowego. Wchodzi w skład grupy kapitałowej Fasing.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔj, AS: moi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mojka, jedlicka

Wiktionary


moja

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"


SJP.pl

zaimek dzierżawczy

 (1.1) M. lp. ż. od: mój

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie moja sprawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔja, AS: moi ̯a

Wiktionary


mojak

nazwisko


SJP.pl


mojave

[czytaj: mohawi]
1. pustynia w Stanach Zjednoczonych;
2. plemię północnoamerykańskich Indian


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mojave – pustynia (Kalifornia i Nevada, Arizona, Utah, Stany Zjednoczone)
  • Mojave – jednostka osadnicza (Kalifornia, Stany Zjednoczone)
  • Mojave – okresowa rzeka w górach San Bernardino (hrab. San Bernardino, Kalifornia, Stany Zjednoczone)
  • Mojave – plemię północnoamerykańskich Indian w Stanach Zjednoczonych
  • Mojave Air and Space Port – kosmodrom w Mojave (Kalifornia, USA)
  • Sikorsky CH-37 Mojave – amerykański śmigłowiec transportowy (prod. Sikorsky Aircraft, 1953–)
  • macOS Mojave – 15. wydanie systemu operacyjnego macOS dla komputerów stacjonarnych
  • Kia Mohave – model samochodu osobowego (prod. Kia Motors, 2008–)
  • Nieznajomy z Mojave – amerykański film (reż. William Monahan; 2015)

Wikipedia


moje

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"


SJP.pl


mojero

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Kraju Krasnodarskim, prawy dopływ Kotuja

Wiktionary


mojiczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mniszek lekarski

Wiktionary


mojito

[czytaj: mohito] kubański koktajl alkoholowy na bazie białego rumu z dodatkiem mięty i limonki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

Wiktionary

Mojito (wym. //) – koktajl alkoholowy, pochodzenia kubańskiego na bazie białego rumu o orzeźwiającym słodko-kwaśno-miętowym smaku. Podstawowymi składnikami są:

Wikipedia


mojka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. złodziejska: żyletka używana przez kieszonkowców do rozcinania kieszeni lub ubrań swoich ofiar

 (1.2) gwara. przestępcza: nóż

Wiktionary

Mojka ( Мойка) – skanalizowana rzeka o długości 5 km i szerokości 40 m, będąca odnogą Fontanki, przepływająca przez centrum Petersburga. Początkowo znana była pod iżorską nazwą "Mja" oznaczającą muł, błoto.

Wypływa z rzeki Fontanka, nieopodal Ogrodu Letniego; przepływa obok Pola Marsowego, przecina Newski Prospekt i Kanał Kriukowa, aby ostatecznie zakończyć swój bieg wpadając do Newy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔjka, AS: moi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mojkarz

Wiktionary


mojkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. złodziejska: kieszonkowiec, który za pomocą żyletki rozcina kieszenie swoich ofiar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔjkaʃ, AS: moi ̯kaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mojka ż.

Wiktionary


mojmir

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mojmir – imię męskie
  • Mojmir I (czes. i słow. Mojmír I) – władca Państwa Wielkomorawskiego od 820 do 846
  • Mojmir II (czes. i słow. Mojmír II) – władca Państwa Wielkomorawskiego od 894 prawdopodobnie do 906
  • Mojmir (Mojmír) – planetoida o numerze katalogowym 53285
  • „Mojmir” (Wojciech Czerwiński) – polski nauczyciel, działacz społeczny i kulturalny, związany ze Śląskiem, żołnierz AK
  • Hermann Mojmir – polski lekarz i działacz społeczny, twórca słownika języka wilamowskiego
  • Mojmira – imię żeńskie
  • Mojmír Horyna – czeski historyk sztuki
  • Mojmír Stuchlík – czechosłowacki skoczek narciarski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój nauczyciel czeskiego ma na imię Mojmir.

 (1.1) Mojmirowie imieniny obchodzą 10 stycznia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔjmʲir, AS: moi ̯mʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mojmirowic mos., Mojmirowice mos.

:: zdrobn. Mojmirek mos.

:: fż. Mojmira ż.

 przym. Mojmirowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Mojmirek

Wiktionary


mojmira

imię żeńskie


SJP.pl

Mojmira – żeński odpowiednik imienia Mojmir. Znaczenie imienia: "mój pokój", "mój skarb". W tej formie imię nienotowane w źródłach staropolskich.

Wikipedia


mojmirostwo

Mojmir z małżonką; Mojmirowie


SJP.pl


mojmirowie

Mojmir z małżonką; Mojmirostwo


SJP.pl


mojmirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojmira lub z nim związany


SJP.pl


mojmirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojmiry lub z nią związany


SJP.pl


mojnowo

Mojnowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin.Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


mojr

potocznie, żartobliwie: strach; zwykle w zwrocie "mieć mojra" - bać się; mieć stracha, mieć boja


SJP.pl


mojra

przenośnie: przeznaczenie, los, fatum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przen.; książk. lub przest. nieuchronna kolej rzeczy; siła wyższa wyznaczająca z góry zrządzenia losu

 (1.2) pot., środ. przest. lub gw-pl|Warszawa. odczucie bardzo silnego niepokoju, lęku lub paniki w obliczu zagrożenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brakowało mi tego słówka: mojra. Inaczej los, fatum. Jak tak popatrzeć, rozejrzeć się dokoła polka-mojra ma szanse na to, by stać się pieśnią tłumaczącą rytm wydarzeń pomiędzy Odrą, Wisłą i Bugiem.

 (1.1) Pierwotnie mojra było raczej pojęciem filozoficznym i oznaczało przeznaczenie i los człowieka oraz ogólne, nieubłagane prawa świata. Każda istota ludzka od narodzin miała swoją mojrę, określającą długość życia oraz szczęście i nieszczęścia jakie ją spotkają.

 (1.1) Stwierdzenie to można łatwo podważyć, bo nie umiejąc zdefinjować takich słów, jak los, przeznaczenie, mojra… tym mniej mówimy o ich ważności czy błahości.

 (1.2) I powiem ci, że sam miałem mojra jak Koziołek krzyknął, żeby wytykać, bo Hela przyjechała. Obydwie nogi w lewe nogawkie żem wpakował i patrze, nie mogie iść, zlękłem się, że mnie sparaliżowało.

 (1.2) Co ty, Mirek, mojra chcesz mi napędzić?

 (1.2) Kto zna Antka czuje mojrę
Ale jeden nie znał jej -
I naraził się dlatego na dintojrę,
Skończył się z przyczyny tej
.

 (1.2) A róbcie, co chcecie, mojrą mnie nie zastraszą!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fatum, los, przeznaczenie, konieczność; ananke

 (1.2) strach, lęk

Wiktionary


mojsa

nazwisko


SJP.pl


mojsak

nazwisko


SJP.pl


mojsiewicz

nazwisko


SJP.pl


mojsiki

Mojsiki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły.

Wieś była własnością starosty guzowskiego i nowomiejskiego Stanisława Opalińskiego, leżała w województwie podlaskim w 1673 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia


mojski

nazwisko


SJP.pl


mojsław

imię męskie


SJP.pl

Mojsław – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, złożone z członów "Moj-" ("mój") i "-sław" ("sława"). Imię to zostało zanotowane tylko w ruskiej kronice Nestora; mogło ono stanowić odmianę imion Masław i Miecisław.

Wikipedia


mojsławice

Mojsławice (ukr. "Мойславичі") – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Uchanie. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 844.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mojsławice, po jej zniesieniu w gromadzie Teratyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia


mojsławostwo

Mojsław z małżonką; Mojsławowie


SJP.pl


mojsławowie

Mojsław z małżonką; Mojsławostwo


SJP.pl


mojsławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojsława lub z nim związany


SJP.pl


mojzesowicz

nazwisko


SJP.pl


mojęcice

Mojęcice (niem. "Mondschütz") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Mojęcice. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mojęcice, po jej zniesieniu w gromadzie Wołów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


mojż.

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Mojżeszowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌmɔjʒɛˈʃɔva, AS: ḱśẽŋga moi ̯žešova

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Rdz, Wyj, Kpł, Lb, Pwt

Wiktionary


mojżesz

biblijny wódz i prawodawca narodu izraelskiego (XIII w. p.n.e.), prorok który wyprowadził Żydów z Egiptu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. bibl. starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;

 (1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drogi swoje objawił Mojżeszowi, / dzieła swoje synom Izraela.

 (1.2) Mam na imię Mojżesz i jestem zakonnikem z Pragi.

 (1.2) Abraham Mojżesz Kalisz pochowany jest w ohelu na cmentarzu żydowskim (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔjʒɛʃ, AS: moi ̯žeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mojżeszów mrz.

:: zdrobn. Mojżeszek mos.

 przym. mojżeszowy, Mojżeszowy, przedmojżeszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zdrobn. Mojżeszek

Wiktionary


mojżeszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Mojżesz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mojżeszek poszedł w nowych spodenkach do synagogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mojżesz m., Mojżeszów m.

 przym. mojżeszowy, Mojżeszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mojżesz

Wiktionary


mojżeszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojżesza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. bibl. dotyczący Mojżesza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔjʒɛˈʃɔvɨ, AS: moi ̯žešovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mojżesz mos., Mojżeszek mos., Mojżeszów mrz.

 przym. Mojżeszowy, przedmojżeszowy

Wiktionary


mojżeszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lm. od: Mojżesz

Wiktionary

Mojżeszów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Żeleźnicy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich pole znajduje się przy granicy z Mojżeszowem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔjʒɛʃuf, AS: moi ̯žešuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mojżesz m., Mojżeszek m.

 przym. mojżeszowy, Mojżeszowy

Wiktionary


mok

skrót od: Miejski Ośrodek Kultury


SJP.pl

Zobacz też: miejski ośrodek kultury (skrót: MOK).

MOK, właściwie Tarkan Karaalioğlu (ur. 21 września 1976 w Berlinie-Neukölln, Niemcy), niemiecki raper tureckiego pochodzenia, który ma podpisany kontrakt z berlińskim wydawnictwem Sektenmuzik.

Jego pseudonim jest skrótem od słów Muzik Oder Knast, czyli "Muzyka albo więzienie".

Wikipedia


moka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włoski ekspres do kawy

 (1.2) środ. przestępcze kawa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moka (Finlandia) – wieś w Finlandii
  • Moka (Japonia) – miasto w Japonii
  • Moka – dystrykt Mauritius
  • Moka – miasto na Mauritiusie
  • Moka – wieś w Estonii, prowincji Rapla, w gminie Märjamaa
  • moka – ekspres do kawy
  • Moka – rasa uniwersum Star Trek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zrobisz nam kawy w tej nowej moce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔka, AS: moka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafeterka, kawiarka, kafetierka, kupres, makinetka

Wiktionary


mokait

kamień jubilerski, ozdobna forma radiolarytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. Windalia Radiolarite, odmiana jaspisu o czekoladowej, czerwonej, żółtej lub kremowej barwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam przepiękną zawieszkę z mokaitu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈkajit, AS: mokai ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mokaitowy

Wiktionary


mokasyn

1. but z dwóch płatów jeleniej skóry, bez obcasu, noszony przez Indian z Ameryki Północnej;
2. płytki pantofel skórzany na niskim obcasie, wzorowany na obuwiu indiańskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;

 (1.2) obuw. krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Agkistrodon|ref=tak., rodzaj węży z podrodziny grzechotnikowatych

 (2.2) zool. wąż z rodzaju mokasyn (2.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mokasyn błotny – gatunek węża z podrodziny grzechotnikowatych
  • mokasyny – rodzaj obuwia

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Postawny, dobrze zbudowany młody mężczyzna, którego można by posądzić o lekką nadwagę, na nogach miał mokasyny z brązowego zamszu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mokasynowy

Wiktionary


mokasyny

1. but z dwóch płatów jeleniej skóry, bez obcasu, noszony przez Indian z Ameryki Północnej;
2. płytki pantofel skórzany na niskim obcasie, wzorowany na obuwiu indiańskim


SJP.pl

Mokasyny – rodzaj obuwia. Słowo "mokasyn" pochodzi od algonkiańskiego słowa oznaczającego "but" lub "obuwie", a zapisywanego rozmaicie, np.: "Mockasin" lub "Mawhcasum", "Mocussinass", "Mockussinchass." Zakłada się, że właśnie noszone przez, zamieszkujących rozległe tereny Ameryki Północnej, plemiona rdzennych Indian buty dały początek współczesnym mokasynom, które to dalej przyczyniły się do powstania i dynamicznego. Może oznaczać:

Wikipedia


mokiet

wzorzysta tkanina pluszowa używana na pokrycie mebli lub jako dywan


SJP.pl


mokietowy

przymiotnik: od mokiet (tkanina pluszowa)


SJP.pl


mokij

imię męskie


SJP.pl


mokka

mocca;
1. gatunek kawy arabskiej;
2. napój z tej kawy


SJP.pl

Mokka ( ‏المخا‎) – miasto w Jemenie, port nad Morzem Czerwonym, który do XIX wieku obsługiwał Sanę; później stracił znaczenie, a jego funkcje przejęły Al-Hudajda i Aden. Od nazwy miasta powstała nazwa kawa mokka.

10 września 2026 Mokkę zdobyli bojownicy Huti.

Wikipedia


moknąć

stawać się mokrym, zwykle od deszczu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) stawać się mokrym, zazwyczaj od deszczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moknąc na deszczu, można się przeziębić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. moczyć

 przym. mokry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemakać, nasiąkać, wilgotnieć

Wiktionary


mokobody

wieś w Polsce


SJP.pl

Mo

Wikipedia


mokobodzki

przymiotnik od: Mokobody (wieś w województwie mazowieckim)


SJP.pl


mokosz

mokosz cierniowiak - motyl z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitsłow. bogini słowiańska, interpretowana jako bogini płodności, wód i ziemi, słowiańska Bogini Matka;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No, i można byłoby posuwać jeszcze tę listę dalej, obejmując nią np. bóstwo żeńskie Mokosz, która przędzie len, pomaga przy gospodarstwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔkɔʃ, AS: mokoš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Mokoszy

Wiktionary


mokoszy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mitsłow. związany z Mokoszą, pochodzący od Mokoszy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈkɔʃɨ, AS: mokošy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mokosz ż.

Wiktionary


mokotowianin

mieszkaniec Mokotowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mokotowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niewielu mokotowian korzysta z parkingu na Czerniakowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mokotów mrz.

:: fż. mokotowianka ż.

 przym. mokotowski

Wiktionary


mokotowianka

mieszkanka Mokotowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mokotowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mokotowianki wystrzegają się tego lasku wieczorami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mokotów mrz.

:: fm. mokotowianin mos.

 przym. mokotowski

Wiktionary


mokotowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. Mokotów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mokotów mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mokotów

Wiktionary


mokotowski

dotyczący Mokotowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Mokotowa, związany z Mokotowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie pierwszej rozmowy, na początku kwietnia, sprawia wrażenie, jakby nie wierzył, że zamienia rezydencję w podwarszawskim Konstancinie na czteroosobową celę mokotowskiego więzienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mokotowianin mos., mokotowianka ż., Mokotów mrz.

Wiktionary


mokotów

dzielnica Warszawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

 (1.2) geogr. część wsi Ulów, w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Klwów

Wiktionary

Zobacz też: Mokotów w innych znaczeniach tej nazwy.

Mokotów – dawna wieś, obecnie dzielnica Warszawy. Jedna z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy, największa pod względem liczby ludności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czytam świetną monografię o Mokotowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mokotowo n., mokotowianin mos., mokotowianka ż.

 przym. mokotowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Mokotowo

Wiktionary


mokowo

Mokowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.

Wikipedia


mokra

1. pokryty po wierzchu, przesiąknięty lub ociekający wodą albo inną cieczą (np. mokra bielizna);
2. charakteryzujący się dużą ilością opadów atmosferycznych (np. mokry dzień);
3. pokryty potem; spocony;
4. jeszcze niestwardniały, niezaschły (np. mokry tynk); świeży


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mokra – część miasta Wrocław
  • Mokra – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
  • Mokra – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Skierniewice
  • Mokra – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Skierniewice
  • Mokra – część wsi Mstów w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Mokra – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
  • Mokra – część wsi Jankowice w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Chłopice
  • Mokra – przysiółek wsi Widna Góra w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pawłosiów
  • Mokra – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica
  • Mokra – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Miedźno
  • Mokra – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków
  • Mokra – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kazimierz Biskupi

Wikipedia


mokradełko

zdrobnienie od: mokradło


SJP.pl


mokradlany

przymiotnik od: mokradło


SJP.pl


mokradlica

mokradlica miedzianka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych


SJP.pl


mokradła

podmokły teren; grzęzawisko, bagno, moczary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hydrol. grząskie i podmokłe tereny

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. od: mokradło

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mokradło – teren podmokły, siedlisko hydrogeniczne
  • Mokradła – część wsi Olewin w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Olkusz
  • Mokradła – przysiółek wsi Warszówek w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów
  • Mokradła – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Świerzno

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Las stał nieruchomy, przewiany niebieskawem powietrzem, tylko nad mokradłami tłukły się nisko szkliste opary.

 (1.1) Na podłodze, gdzie ci grubjanie zasiadali, pijąc lub naradzając się po włóczędze po mokradłach wokół obozowiska, spoczywała gruba warstwa błota.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mokradło mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagna

Wiktionary


mokradło

podmokły teren; grzęzawisko, bagno, moczary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obszar o grząskiej ziemi, częściowo zalany wodą;

Wiktionary

Mokradło (teren podmokły, bagno, błoto, moczary, trzęsawisko, bajoro, grzęzawisko, topiel, topielisko) – obszar łączący cechy siedliska lądowego i wodnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔˈkradwɔ, AS: mokradu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mokry, mokrawy

 przysł. mokro, mokrawo

 rzecz. mokradła nmos., mokro n., mocz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teren podmokły, bagno, błota, moczary, trzęsawisko, bajoro, grzęzawisko, topiel, topielisko, rojst

Wiktionary


mokradłosz

mech bagienny z rzędu rokietowców, w Polsce prawnie chroniony; mokradłosz żmijowaty, bagiennik żmijowaty


SJP.pl


mokradłoszka

rodzaj mchów z rodziny rokietkowatych


SJP.pl

Mokradłoszka ("Calliergonella" Loeske) – rodzaj mchu należący do rodziny rokietkowatych ("Hypnaceae"). Gatunkiem typowym jest mokradłoszka zaostrzona "Calliergonella cuspidata" (Hedw.) Loeske.

Wikipedia


mokradłowy

1. → mokradło;
2. fiołek mokradłowy - roślina zielna z rodziny fiołkowatych;
3. podbródnik mokradłowy - północnoamerykański gatunek nietoperza z rodziny straszaków;
4. myszoryjek mokradłowy - gatunek ssaka z rodziny ryjówkowatych


SJP.pl


mokrawica

Mokrawica – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


mokrawy

nieco mokry; wilgotny, wilgotnawy


SJP.pl


mokre

potocznie: mokry, wilgotny teren, grunt


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mokre – część miasta Mikołów
  • Mokre – część miasta Toruń
  • Mokre – część miasta Trzebiatów
  • Mokre – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Grudziądz
  • Mokre – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą
  • Mokre – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Dąbrowa
  • Mokre – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
  • Mokre – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Zamość
  • Mokre – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
  • Mokre – część wsi Dąbrówka w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
  • Mokre – część wsi Juliopol w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn
  • Mokre – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Radzymin

Wikipedia


mokro

1. pokryty po wierzchu, przesiąknięty lub ociekający wodą albo inną cieczą (np. mokra bielizna);
2. charakteryzujący się dużą ilością opadów atmosferycznych (np. mokry dzień);
3. pokryty potem; spocony;
4. jeszcze niestwardniały, niezaschły (np. mokry tynk); świeży


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) będąc przesiąkniętym czy pokrytym wodą lub inną cieczą

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) odczucie wilgotności

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mokro – wieś w Czarnogórze, w gminie Šavnik
  • Mokro – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, w gminie Konjic
  • Mokro – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie zachodniohercegowińskim, w mieście Široki Brijeg
  • Mokro – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w mieście Sarajewo Wschodnie, w gminie Pale
  • Mokre

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W lesie było mokro, więc nogawki potem wyglądały jak po praniu.

 (2.1) Czujesz to mokro na plecyecach?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mokry, mokruteńki, mokrutki, mokrzuteńki, mokrzutki

 rzecz. mokradło n., mocz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilgotnie, wilgotno

Wiktionary


mokrosiński

nazwisko


SJP.pl


mokrski

przymiotnik od: Mokrsko, Mokrsko Dolne, Mokrsko Górne, Mokrsko Rządowe


SJP.pl


mokrsko

przymiotnik od: Mokrsko, Mokrsko Dolne, Mokrsko Górne, Mokrsko Rządowe


SJP.pl

Mokrsko – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Mokrsko. Miejscowość położona jest przy szosie z Byczyny do Wielunia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Mokrsko.

Wikipedia


mokrusieńki

zdrobnienie od: mokry; mokrzuteńki, mokrzusieńki, mokruteńki, mokrzutki, mokruśki


SJP.pl


mokruteńki

zdrobnienie od: mokrutki; mokrzuteńki, mokrzusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mokry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybrałem ten środkowy, bo był wprost przede mną, a tu nagle chlup i cały byłem mokruteńki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔkruˈtɛ̃ɲci, AS: mokrutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mokry, mokrutki, mokrzuteńki, mokrzutki

 przysł. mokro

 rzecz. mokro n.

Wiktionary


mokrutki

zdrobnienie od: mokry; mokrzutki, mokruśki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: mokry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wywracam kurtkę na drugą stronę – niech podeschnie, ściągam kapelusz, mam mokrutkie włosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈkrutʲci, AS: mokrutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mokry, mokruteńki, mokrzuteńki, mokrzutki

 przysł. mokro

 rzecz. mokro n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mokrzutki

Wiktionary


mokruśki

zdrobnienie od: mokry; mokrutki, mokrzutki


SJP.pl


mokry

1. pokryty po wierzchu, przesiąknięty lub ociekający wodą albo inną cieczą (np. mokra bielizna);
2. charakteryzujący się dużą ilością opadów atmosferycznych (np. mokry dzień);
3. pokryty potem; spocony;
4. jeszcze niestwardniały, niezaschły (np. mokry tynk); świeży


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

 (1.2) obfity w deszcze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mokre ubrania suszyły się przy kominku.

 (1.2) Tegoroczne lato było wyjątkowo mokre i paskudne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔkrɨ, AS: mokry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mocz mrz., mokro n., mokradło n., moczenie n., zmoczenie n., moknięcie n., zmoknięcie n., Mokra ż., Mokre n.

 czas. moczyć ndk., zmoczyć dk., moknąć ndk., zmoknąć dk.

 przym. mokrawy

:: zdrobn. mokruteńki, mokrutki, mokrzuteńki, mokrzutki

 przysł. mokro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilgotny (zob. uwagi)

 (1.2) deszczowy, dżdżysty

Wiktionary


mokrzec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mokrzec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
  • Mokrzec – część wsi Kamianki-Czabaje, w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Przesmyki
  • Mokrzec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Pilzno
  • Mokrzec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Wielichowo
  • Mokrzec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód
  • Mokrzec – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód
  • Mokrzec – gromada
  • Mokrzec – wieś w obwodzie wołyńskim
  • Mokrzec Swoboda – dawna osada, od 1917 wieś Jedlnia-Letnisko, w województwie mazowieckim
  • Mokreć

Wikipedia


mokrzej

stopień wyższy od przysłówka: mokro; bardziej mokro


SJP.pl


mokrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mokry; bardziej mokry


SJP.pl


mokrzeszów

Mokrzeszów (niem. "Kunzendorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica.

Wikipedia


mokrzusieńki

zdrobnienie od: mokrutki; mokrzuteńki, mokruteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mokry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy drugim okrążeniu Szprycha była mokrzusieńka do samej koszuli i czerwona z wysiłku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔkʃuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: mokšuśė̃ńḱi

Wiktionary


mokrzuteńki

zdrobnienie od: mokrutki; mokruteńki, mokrzusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: mokry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Smagany wiatrem i deszczem, ostatnie dwieście metrów przemierzył biegnąc. Mokrzuteńki i zgrzany, zatrzymał się przed kamienicą Wioletty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔkʃuˈtɛ̃ɲci, AS: mokšutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mokry, mokruteńki, mokrutki, mokrzutki

 przysł. mokro

 rzecz. mokro n.

Wiktionary


mokrzutki

zdrobnienie od: mokry; mokrutki, mokruśki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: mokry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈkʃutʲci, AS: mokšutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mokry, mokruteńki, mokrutki, mokrzuteńki

 przysł. mokro

 rzecz. mokro n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mokrutki

Wiktionary


mokrzyca

roślina z rodziny goździkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mokrzyca – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych
  • Mokrzyca – część miasta Stargard
  • Mokrzyca – część miasta Ustka
  • Mokrzyca – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
  • Mokrzyca – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Chociwel
  • Mokrzyca – część wsi Żarowo w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard
  • Mokrzyca – strumień w północnej części Wrocławia
  • Mokrzyca – potok, dopływ Kwisy
  • Mokrzyca – przystanek kolejowy
  • Mokrzyca − wieś w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Zanarocz
  • Mokrzyca – dawny majątek. Tereny, na których był położony, leżą w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Zanarocz
  • Mokrzyca – dawna kolonia. Tereny, na których była położona, leżą w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Zanarocz

Wikipedia


mokrzycki

nazwisko


SJP.pl


mokrzycznik

pospolita roślina z rodziny goździkowatych, rosnąca na suchych łąkach, na zboczach i brzegach dróg


SJP.pl

Mokrzycznik ("Holosteum" L.) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych. Obejmuje cztery gatunki. Rodzaj występuje w Europie (tu tylko jeden gatunek i bez północnej części kontynentu), w północno-zachodniej Afryce oraz w Etiopii, a także w południowo-zachodniej Azji po Pakistan, zachodnie Chiny i Kazachstan. Do flory Polski należy jeden gatunek – mokrzycznik baldaszkowy "H. umbellatum". Gatunek ten rośnie też introdukowany w Ameryce Północnej i Południowej oraz w Południowej Afryce.

Wikipedia


mokrzyn

Mo

Wikipedia


moksa

moxa;
1.
a) odmiana termopunktury, chińska metoda leczenia polegająca na ogrzewaniu odpowiednich punktów ciała, zwykle za pomocą specjalnego cygara;
b) pojedynczy zabieg leczniczy z wykorzystaniem tej metody;
2. roślina, z której przygotowuje się cygara, kulki itp. do zabiegów o tej samej nazwie


SJP.pl


moksoterapia

chińska metoda leczenia polegająca na ogrzewaniu odpowiednich punktów ciała, zwykle za pomocą specjalnego cygara; moksa, moxa


SJP.pl


moksza

w filozofii indyjskiej: zbawienie wykluczające ponowne narodziny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Oki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moksza – pojęcie z zakresu filozofii indyjskiej (wyzwolenie)
  • Moksza – rzeka w Rosji
  • Moksza – przystanek kolejowy w miejscowości Andriejewka, w rejonie kowyłkińskim, w Mordowii, w Rosji
  • język moksza

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. moksza

Wiktionary


moktajl

bezalkoholowy koktajl lub drink; mocktail


SJP.pl


mokówko

Mokówko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.

Wikipedia


mol

1. jednostka ilości materii, podstawowa jednostka międzynarodowego układu jednostek miar;
2. liczba gramów substancji równa jej masie cząsteczkowej; gramodrobina; gramocząsteczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. fiz. jednostka liczności materii w układzie SI;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔl, AS: mol

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molarny, molowy

Wiktionary


mola

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. mól

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mola Koelreuter, 1766 – rodzaj morskich ryb z rodziny samogłowowatych (Molidae)
  • mola – inna nazwa samogłowa (Mola mola)
  • mola – część narządów gębowych stawonogów
  • mola – tkanina wytwarzana przez Indian Kuna w Panamie
  • Mola – indonezyjska platforma strumieniowa
  • Emilio Mola
  • Pier Francesco Mola
  • Mola (Sebastião Paiva Gomes, 1906-1992) – brazylijski piłkarz

Wikipedia


molak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Molak − polski pedagog, socjolog, historyk oświaty
  • Beata Molak − polska piosenkarka solowa i sesyjna
  • Marek Molak − polski wokalista i aktor dubbingowy
  • Wiesław Molak − polski dziennikarz radiowy

Wikipedia


molalność

molalność roztworu - liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 kg roztworu; molarność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. stężenie molalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zadaniu należało obliczyć molalność 0,8-molowego roztworu kwasu siarkowego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molalny

Wiktionary


molalny

stężenie molalne - liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 kg rozpuszczalnika


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. odnoszący się do stężenia molalnego, określający stężenie molalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Studenci użyli roztworu 0,5-molalnego zamiast jednomolalnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. molalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miar. mol/kg

Wiktionary


molarność

molarność roztworu - liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 kg roztworu; molalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. stężenie molowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Student użył kwasu siarkowego o niewłaściwej molarności, przez co nie udało się mu otrzymać odpowiedniego produktu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stężenie molowe, molowość, symbol. M

Wiktionary


molarny

o roztworze: mierzony liczbą moli substancji rozpuszczonej w 1 kg roztworu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. związany z molem

 (1.2) chem. dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do syntezy wykorzystano 0,1-molarny roztwór substratu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mol mrz., molarność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) molowy

Wiktionary


molasa

morski lub lądowy osad o wielkiej miąższości


SJP.pl

Nie mylić z: Melasa.

Molasa – ogólna nazwa kompleksu skał osadowych wypełniających zapadliska powstające na przedpolu świeżo wypiętrzonego górotworu fałdowego w schyłkowym stadium orogenezy, zwykle o grubości wielu kilometrów.

Głównym składnikiem molas są skały okruchowe pochodzące z niszczenia gór, zwykle zlepieńce i piaskowce. należą do nich np. mioceńskie i plioceńskie utwory osadowe na przedpolu Alp - w Szwajcarii i południowej Bawarii.

Wikipedia


mole

rodzaj sosu


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: mol

 (1.2) M., B. i W. lm. od: mól

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mole – Tineidae, rodzina niewielkich owadów z rzędu motyli
  • mole spożywcze – Plodia interpunctella, motyle nocne (ćmy) z rodziny omacnicowatych
  • Mole – rzeka w Anglii, w hrabstwach Surrey i West Sussex
  • Mole – rzeka w Anglii, w hrabstwie Devon
  • mole – meksykańska potrawa; rodzaj sosu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔlɛ, AS: mole

Wiktionary


molek

nazwisko


SJP.pl


molekularny

dotyczący molekuł, cząsteczek; cząsteczkowy, drobinowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tradycyjnie umieszczany w monotypowym rodzaju Profelis (złotokot), lecz badania molekularne pokazują, że złotokot afrykański jest najbliżej spokrewniony z karakalem stepowym (Caracal caracal) i serwalem sawannowym (Leptailurus serval)zWikiprojektu|hasło=Złotokot afrykański|oldid=77693791..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. molekuła ż.

 przym. molekułowy

 przysł. molekularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cząsteczkowy, drobinowy, korpuskularny

Wiktionary


molekuła

grupa dwóch lub więcej atomów związanych chemicznie; cząsteczka; drobina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Molekuła wody zawiera trzy atomy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔlɛˈkuwa, AS: molekuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molekularny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cząsteczka

Wiktionary


molenda

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Molenda – polski wojskowy
  • Danuta Molenda – polska historyk i archeolog
  • Jan Molenda – polski historyk
  • Jarosław Molenda – polski pisarz, publicysta i podróżnik
  • Jolanta Molenda – polska siatkarka
  • Julian Molenda – polski inżynier budowlany i polityk
  • Karol Molenda – polski wojskowy, generał dywizji
  • Leszek Molenda – polski siatkarz, olimpijczyk
  • Marian Molenda – polski rzeźbiarz
  • Piotr Molenda – polski tenisista stołowy, olimpijczyk
  • Szymon Molenda – polski poeta, krytyk literacki, publicysta, regionalista
  • Tadeusz Molenda (1911–1975) – polski leśnik, profesor WSR w Poznaniu

Wikipedia


molendowski

nazwisko


SJP.pl


molenna

dom modlitwy bezpopowców


SJP.pl

Molenna – dom modlitwy bezpopowców.

Wikipedia


moleskin

gruba, mocna tkanina bawełniana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. tkanina bawełniana imitująca skórę;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moleskin – odzież
  • moleskin – tkanina
  • Moleskine (notes)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. moleskinowy

Wiktionary


moleskinowy

→ moleskin


SJP.pl

Patrz:

moleskin

molesmes

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Molesme – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Côte-d’Or.
  • Molesmes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Yonne.

Wikipedia


molestacja

przestarzałe:
1. nudzenie kogoś prośbami, naprzykrzanie się; molestowanie;
2. narzekanie, ubolewanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. naprzykrzanie się, nudzenie prośbami

 (1.2) przest. narzekanie, ubolewanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak na złość, żona przyszła tu też z molestacjami o auto.

 (1.1) Nie puszczę waszmościów bez strzemiennego! – wołał, buchając śmiechem. Na nic się zdały wykręty i molestacje.

Wiktionary


molestant

osoba molestująca kogoś seksualnie; molestator


SJP.pl


molestantka

kobieta molestująca kogoś seksualnie; molestatorka


SJP.pl


molestator

osoba molestująca kogoś seksualnie; molestant


SJP.pl


molestatorka

kobieta molestująca kogoś seksualnie; molestantka


SJP.pl


molestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|molestować.

Wiktionary

Molestowanie (łac. molestare, fr. molester "drażnić, naprzykrzać się") – zachowanie niepożądane, nacechowane wrogością lub natarczywością, które może mieć charakter seksualny, psychiczny lub emocjonalny, a jego celem lub skutkiem jest naruszenie godności drugiego człowieka. Może mieć miejsce w pracy, szkole, przestrzeni publicznej lub prywatnej. W ujęciu prawnym molestowanie może stanowić formę dyskryminacji, przestępstwo lub czyn niedozwolony (delikt cywilny), zależnie od okoliczności.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. molestować ndk.

Wiktionary


molestować

1. nawiązywać z kimś kontakt o charakterze seksualnym wbrew jego woli;
2. natrętnie o coś prosić, uporczywie domagać się czegoś; naprzykrzać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) naprzykrzać się, natrętnie prosić

 (1.2) nakłaniać kogoś do kontaktów seksualnych wbrew woli tej osoby przy wykorzystywaniu własnej przewagi, wyższości

 (1.3) praw. w polskim prawie pracy: prezentować zachowanie nieakceptowane i o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności lub poniżenie albo upokorzenie pracownika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. molestowanie n.

Wiktionary


molestowice

Molestowice (niem. "Mullwitz")– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Niemodlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


moleta

1. narzędzie do rozcierania farb malarskich
2. stalowy walec do wytłaczania ornamentów na metalu


SJP.pl


moletka

mała moleta


SJP.pl


moletować

wytłaczać moletą ozdobne wzory na przedmiotach metalowych


SJP.pl


moletownik

osoba zajmująca się zdobieniem przedmiotów metodą moletowania


SJP.pl


molex

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. inform. standard elektrycznego złącza zasilającego 5 V i 12 V stosowanego w urządzeniach komputerowych i technice motoryzacyjnej;

Wiktionary

Molex – potoczna nazwa typu złącza rastrowego, rozpowszechnionego w wielu urządzeniach, wywodząca się od nazwy producenta Molex. Znajduje zastosowanie m.in. w komputerach oraz samochodowych instalacjach elektrycznych.

Wikipedia


molibden

pierwiastek chemiczny o symbolu Mo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

Wiktionary

Molibden (Mo, molybdenum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych. Nazwa pochodzi od greckiego μόλυβδος "molybdos" ‘ołów’, dosłownie oznaczając „podobny do ołowiu”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma molibden?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈlʲibdɛ̃n, AS: molʹibdẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. molibdenit m., molibdenian m.

 przym. molibdenowy, molibdenitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Mo

Wiktionary


molibdenian

sól kwasu molibdenowego


SJP.pl


molibdeniany

sól kwasu molibdenowego


SJP.pl


molibdenit

rzadki minerał z gromady siarczków; błyszcz molibdenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

Wiktionary

Molibdenit (błyszcz molibdenu) – minerał z gromady siarczków. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od greckiego słowa „"molybdos"” = grafit, z którym był często mylony, obecnie nawiązuje do składu chemicznego tego minerału.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. molibden n., molibdenian m.

 przym. molibdenowy, molibdenitowy

Wiktionary


molibdenitowy

→ molibdenit


SJP.pl

Patrz:

molibdenit

molibdenowy

→ molibden


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z molibdenem, dotyczący molibdenu, zrobiony z molibdenu

Wiktionary

Patrz:

molibden

Powiązane:

 rzecz. molibden m., molibdenit m., molibdenian m.

 przym. molibdenitowy

Wiktionary


molienizja

drobna ryba żyworodna z rodziny piękniczkowatych, hodowana jako ryba akwariowa; molinezja (częściej)


SJP.pl


molier

francuski komediopisarz (1622-1673); Molière


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) spolszczona wersja przydomka XVII-wiecznego francuskiego komediopisarza Jeana Baptiste'a Poquelina;

Wiktionary


molierowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Moliera lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Molierem i jego twórczością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aktor najlepiej odnajdywał się w repertuarze molierowskim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Molierowski, pomolierowski, przedmolierowski

Wiktionary


molierysta

znawca, miłośnik dzieł Moliera


SJP.pl


molierystka

→ molierysta


SJP.pl

Patrz:

molierysta

molik

motyl z rodziny omacnic, groźny szkodnik mąki i kasz; mlik; mklik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alicia Molik – australijska tenisistka
  • Bartosz Molik – polski fizjoterapeuta
  • Patrycja Molik – polska tenisistka stołowa
  • Zygmunt Molik – polski aktor teatralny i filmowy, teoretyk teatru, pedagog i aktor

Wikipedia


molinezja

drobna ryba żyworodna z rodziny piękniczkowatych, hodowana jako ryba akwariowa; molienizja (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa kilku gatunków małych ryb z rodzaju Poecilia; popularna ryba akwariowa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • podrodzaj Mollienesia
    • molinezja meksykańska (Poecilia formosa)
    • molinezja ostrousta (Poecilia sphenops)
      • molinezja „Black Molly” – odmiana hodowlana, krzyżówka z molinezją ostroustą (Poecilia sphenops)
    • molinezja szerokokropkowana (Poecilia latipunctata)
    • molinezja szerokopłetwa (Poecilia latipinna)
    • molinezja żaglopłetwa (Poecilia velifera)
  • Poecilia orri – nazywany jest w handlu „molinezją górską”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔlʲĩˈnɛzʲja, AS: molʹĩnezʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. molienizja

Wiktionary


molinizm

Molinizm – poglądy głoszone przez hiszpańskiego jezuitę, Luisa de Molinę (1535–1600) o wzajemnej relacji między wolną wolą a łaską.

Molina zajął się tym tematem w nawiązaniu do problemów wyostrzonych przez reformację, zwłaszcza kalwińskiej teorii predestynacji.

Wikipedia


molino

miękkie, cienkie płótno bawełniane; używane na sukienki i pościel


SJP.pl

Molino – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Escambia.

Wikipedia


molise

[czytaj: moLIze] region we Włoszech


SJP.pl

Molise – region administracyjny we Włoszech, leżący w centralnej części Półwyspu Apenińskiego, o powierzchni 4 438 km² i 322 tys. mieszkańców ze stolicą w Campobasso (52 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 75 os./km². Graniczy z następującymi regionami: Abruzja, Lacjum, Kampania i Apulia.

Wikipedia


moliza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna w środkowych Włoszech, stanowiła od średniowiecza okręg administracyjny

 (1.2) geogr. rzad. Molise, region administracyjny we Włoszech

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molizański

Wiktionary


molizański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Molizą, dotyczący Molizy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moliza ż.

Wiktionary


moliński

nazwisko


SJP.pl


molka

nazwisko


SJP.pl


moll

w muzyce: skala diatoniczna oparta na małej tercji; minor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. rodzaj skali muzycznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • skala molowa – siedmiostopniowa skala muzyczna
  • Jacek Moll – polski lekarz
  • Jadwiga Moll – polska lekarka
  • Kurt Moll – niemiecki śpiewak operowy
  • Otto Moll – niemiecki zbrodniarz wojenny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔl, AS: mol

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molowy, mollowy

 przysł. molowo, mollowo

Wiktionary


mollikut

mikroorganizm, rodzaj małej bakterii bez ścianki komórkowej


SJP.pl


mollikuty

typ mikroorganizmów, bakterii z miękką błoną zamiast ścianki komórkowej; mykoplazma


SJP.pl


mollisole

gleby o głębokim poziomie próchnicy, dużej zasobności, dobre w uprawie, np. czarnoziemy, czarne ziemie


SJP.pl


mollowy

w tonacji moll; minorowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. w skali muzycznej opartej na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem

 (1.2) książk. wynikający z przygnębienia i niechęci do działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lutni "młodych" braknie mollowych akordów, tych pełnych, rzewnych dźwięków, które przemawiają do serca, do uczucia.

 (1.1) Szeregi są ułożone według koła kwintowego, dwa pierwsze rzędy wydobywają dźwięki pojedyncze, rząd trzeci akordy durowe, czwarty akordy mollowe, piąty czterodźwięki septymowe, szósty trójdźwięki zmniejszone, siódmy trójdźwięki zwiększone.

 (1.2) A rozterki uczonych odbijały się na grze aktorskiej. Wystarczy przypomnieć idealizującą, mollową kreację [Aleksandra] Zelwerowicza i drapieżną sylwetkę [Jana] Kurnakowicza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moll mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) molowy

 (1.1) przym. muz. minor (oparty na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem); minorowy; przym. muz. moll (oparty na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem)

 (1.2) minorowy

Wiktionary


molnar

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brižitka Molnar – serbska siatkarka
  • Cornelia Molnar – chorwacka tenisistka stołowa
  • Lajos Molnar – węgierski judoka
  • Miklos Molnar – duński piłkarz
  • Molnár

Wikipedia


molnár

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antal Molnár (1890–1983) – węgierski kompozytor i muzykolog
  • Balázs Molnár (ur. 1977) – węgierski piłkarz
  • Bendegúz Pétervári-Molnár (ur. 1993) – węgierski wioślarz
  • Csaba Molnár (ur. 1975) – węgierski polityk
  • Dezső Molnár (ur. 1939) – węgierski piłkarz
  • Endre Molnár (ur. 1945) – węgierski piłkarz wodny i trener
  • Ferenc Molnár (1878–1952) – węgierski pisarz, dramaturg i dziennikarz
  • Ferenc Molnár (1891–?) – węgierski piłkarz
  • Flóra Molnár (ur. 1998) – węgierska pływaczka
  • Flórián Molnár (ur. 2002) – węgierski skoczek narciarski
  • Gábor Molnár (ur. 1988) – węgierski zapaśnik
  • Géza Molnár (ur. 1953) – węgierski zapaśnik

Wikipedia


molo

1. sztuczne nabrzeże w porcie;
2. pomost spacerowy, przy którym można też cumować łodzie; pirs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pomost spacerowy wychodzący w morze;

Wiktionary

Molo – budowla hydrotechniczna - pomost albo nasyp ziemny obramowany nabrzeżami, wysunięty w morze (a także rzekę lub inny zbiornik wodny) prostopadle albo ukośnie do brzegu, przystosowany do obsługi statków oraz ruchu pojazdów albo ruchu pieszego lub do obsługi jednostek sportowych i statków pasażerskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wędkując z molo (mola), złowiłem kilka sandaczy.

 (1.1) Wieczorem spacerowałam z Patrykiem po molo i, przytulona, oglądałam zachód słońca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔlɔ, AS: molo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molowy

Wiktionary


molobójczy

zabijający mole


SJP.pl


moloch

1. rodzaj australijskiej jaszczurki;
2. przenośnie:
a) istota zachłanna;
b) coś olbrzymiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) przen. bibl. istota demoniczna, potężny podmiot albo przemożne, nienasycone zjawisko, wyrządzające ogrom zła i pochłaniające wiele ofiar

 (1.2) pot. duża, przerośnięta, niesprawna i nieprzyjazna ludziom instytucja;

Wiktionary

Moloch, Molech – chtoniczne bóstwo fenickie i kananejskie. Nazwa wywodzi się od ‏מלך‎ „Melech” – król, bóg (gr. Molóch). Identyfikowany z Adramelechem. Molochowi miano składać ofiary z dzieci. Wzmianka o nim pojawia się w Biblii (2 Krl 23,10). Czczony jakoby pod postacią byka. Średniowieczna demonologia uznaje Molocha za jednego z demonów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miarę jak rosły ceny, podnosiła się wysokość łapówek, zwykli ludzie skarżyli się, że coraz większą część zarobków muszą przeznaczać na karmienie molocha korupcji.

 (1.2) Reformatorzy naszej gospodarki polikwidowali już w kraju produkcyjne molochy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moloch m.

 przym. molochowy, molochowaty

Wiktionary


molochowaty

molochowy; potocznie:
1. olbrzymi, ogromny;
2. potężny, złowieszczy i przerażający;
3. przypominający Molocha - mitologicznego boga


SJP.pl


molochowy

molochowaty; potocznie:
1. olbrzymi, ogromny;
2. potężny, złowieszczy i przerażający;
3. przypominający Molocha - mitologicznego boga


SJP.pl


moloodporny

odporny na działanie moli


SJP.pl


molos

1. duży pies obronny i myśliwski, hodowany w starożytnej Grecji;
2. stopa metryczna złożona z trzech długich lub akcentowanych sylab; molossus, trymakr


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • molos – bardzo duży pies bojowy, obronny lub myśliwski
  • molos (Molossus) – rodzaj ssaków
  • molosek europejski, molos europejski (Tadarida teniotis) – nietoperz z rodziny molosowatych (Molossidae)
  • Moloss – członek greckiego plemienia Molossów

Wikipedia


molosek

rodzaj nietoperza z rodziny molosowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tadarida|Rafinesque|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny molosowatych;

 (1.2) pot. zool. nietoperz z rodzaju molosków (1.1)

Wiktionary

Molosek ("Tadarida") – rodzaj ssaków z podrodziny molosów (Molossinae) w obrębie rodziny molosowatych (Molossidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Chyba żaden molosek nie pogardzi karaluchem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. molos mzw.

Wiktionary


molosowate

1. o psach: silnie umięśniony, o ciężkiej, zwartej budowie, zwykle o krótkim pysku;
2. o cechach molosowatych (rodzina nietoperzy)


SJP.pl

Molosowate, molosy (Molossidae) – rodzina ssaków z podrzędu mroczkokształtnych (Verspetillioniformes) w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera) charakteryzujących się ogonem wystającym z błony lotnej i przeciwstawnym pierwszym palcem stopy.

Wikipedia


molosowaty

1. o psach: silnie umięśniony, o ciężkiej, zwartej budowie, zwykle o krótkim pysku;
2. o cechach molosowatych (rodzina nietoperzy)


SJP.pl


molossus

stopa metryczna złożona z trzech długich lub akcentowanych sylab; molos, trymakr


SJP.pl


molowate

kosmopolityczna rodzina owadów z rzędu motyli, niewielkich rozmiarów ciała, których larwy żyją w domkach zbudowanych z wydzieliny gruczołów przędnych i cząstek pokarmowych; należą do niej między innymi: mól kożusznik, mól pospolity, mól ziarniak


SJP.pl

Zo

Wikipedia


molowaty

o cechach molowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


molowce

jedna z największych grup motyli; motyle mniejsze


SJP.pl

Mo

Wikipedia


molowiec

przedstawiciel jednej z największych grup motyli nazywanej też motylami mniejszymi


SJP.pl


molowość

w chemii: wielkość określająca zawartość danego składnika w roztworze; stężenie molowe, molarność, molalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. stężenie molowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na półce stały butelki z kwasem siarkowym różniące się jego molowością.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stężenie molowe, molarność, symbol. M

Wiktionary


molowy

1. przymiotnik od: mol, np. masa molowa;
2. przymiotnik od: moll, np. skala molowa;
3. przymiotnik od: mól, np. molowe skrzydełka;
4. przymiotnik od: molo, np. molowe wybrzeże


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. związany z molem, jednostką ilości materii

 (1.2) chem. dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe

 (1.3) muz. dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji

 (1.4) odnoszący się do molo

 (1.5) ent. dotyczący owada mola

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na stole stała butelka z 2-molowym kwasem siarkowym.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. mol m., molowość ż.

 przym. molarny

 (1.4)

 rzecz. molo n.

 (1.5)

 rzecz. mól m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) molarny

 (1.3) minorowy

Wiktionary


molski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogusław Molski – polski botanik
  • Eugeniusz Molski – polski plastyk, ceramik i podróżnik
  • Józef Molski – polski urzędnik
  • Marcin Molski – polski wojskowy, poeta satyryczny
  • Rafał Molski – polski matematyk i filozof matematyki

Wikipedia


molto

określenie wykonawcze: bardzo; występuje razem z innymi określeniami tempa i charakteru utworu, np. molto vivace, allegro molto


SJP.pl


molton

bawełniana lub lniana tkanina podobna do flaneli


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Molton – rodzaj bawełnianej tkaniny, która jest dwustronnie drapana. Tkaninę molton wyrabia się o splocie skośnym bądź płóciennym. Tkanina ta jest podobna do flaneli.
  • Molton – (flanda) bielizna stołowa, płat tkaniny kładziony pod obrus, bezpośrednio na blacie stołu. Chroni blat, zapobiega przesuwaniu się obrusa, tłumi odgłosy przestawiania naczyń.
  • North Molton – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Devon
  • South Molton – miasto w Anglii, w hrabstwie Devon

Wikipedia


moltonowy

wykonany z moltonu - tkaniny (np. nakładka moltonowa)


SJP.pl


molucki

przymiotnik od: Moluki (grupa wysp w Indonezji); molukański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Molukami, dotyczący Moluków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Molukańczyk mos., Moluki nmos., Molukanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) molukański

Wiktionary


molukanka

mieszkanka Moluków (wysp w Indonezji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Moluków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moluki nmos.

:: fm. Molukańczyk mos.

 przym. molucki

Wiktionary


molukańczyk

mieszkaniec Moluków (grupy wysp indonezyjskich)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Moluków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Terroryści molukańscy opanowali w marcu 1977 roku pociąg i szkołę podstawową niedaleko holenderskiego miasteczka Bovensmilde – po dwóch tygodniach BBE odbiła oba obiekty, uwalniając przetrzymywanych przez Molukańczyków ludzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moluki nmos.

:: fż. Molukanka ż.

 przym. molucki, molukański

Wiktionary


molukański

→ Moluki (grupa wysp w Indonezji); molucki


SJP.pl


moluki

grupa wysp w Archipelagu Malajskim należąca do Indonezji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;

 (1.2) geogr. prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);

Wiktionary

Moluki (Wyspy Korzenne, Kepulauan Maluku) − grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji. Otoczone są wodami mórz Banda, Seram, Moluckiego, Halmahera i Arafura. Największymi wyspami są Halmahera, Seram (Ceram) i Buru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie ostatniej wojny, tak jak Moluki, wyspy znalazły się pod okupacją japońską […]

 (1.1) Następnie na krótko zawinęli do Mindanao na Filipinach, po czym popłynęli na legendarne Wyspy Korzenne, czyli Moluki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molucki

 rzecz. Molukańczyk mos., Molukanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maluku, Wyspy Korzenne

Wiktionary


moluskocyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środek ślimakobójczy, unieszkodliwiający ślimaki (nazwa systematyczna|Gastropoda|ref=tak.);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zarejestrowane obecnie moluskocydy zawierają metaldehyd lub bezpieczny dla ludzi zwierząt i środowiska fosforan żelaza.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) limatocyd

Wiktionary


molwa

ryba z rodziny dorszowatych


SJP.pl


moly

ziele mityczne zastosowane przez Odyseusza jako odtrutka


SJP.pl


molęda

nazwisko


SJP.pl


mom

skrótowiec

 (1.1) = spoż. mięso oddzielane mechanicznie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MoM (ang. multiple of the median) – wielokrotność mediany
  • MOM – mięso oddzielane mechanicznie
  • MOM - Mars Orbiter Mission
  • MOM – kod IATA portu lotniczego Letfotar

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔ̃m, AS: mõm

Wiktionary


moma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Indygirki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moma – rzeka w Jakucji
  • MoMA – Museum of Modern Art w Nowym Jorku
  • Moma – bóstwo

Wikipedia

Powiązane:

 przym. momski

Wiktionary


mombasa

drugie co do wielkości miasto w Kenii


SJP.pl

Mombasa – drugie co do wielkości miasto w Kenii. Położone w południowo-wschodniej części kraju, na wybrzeżu Oceanu Indyjskiego; jest centrum turystycznym. W Mombasie znajduje się największy port Kenii – Kilindini, obsługujący także sąsiednie państwa bez dostępu do morza, a w pobliżu znajduje się ważny port lotniczy Mombasa-Moi. Liczba mieszkańców w 2019 roku przekroczyła 1,2 mln[].

Wikipedia


mombaski

→ Mombasa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mombasą, dotyczący Mombasy

Wiktionary

Patrz:

Mombasa

Powiązane:

 rzecz. Mombasa ż.

Wiktionary


mombasyjczyk

mieszkaniec Mombasy


SJP.pl


mombasyjka

mieszkanka Mombasy


SJP.pl


momencik

chwilka, drobna cząstka czasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od moment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nawet nie moment, lecz tylko mały momencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moment m.

 przym. momentalny

Wiktionary


moment

chwila, krótki odcinek czasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) krótki odcinek czasu

 (1.2) fiz. pierwszy człon nazw wielkości stosowanych w fizyce;

 (1.3) stat. pierwszy człon nazw parametrów stosowanych w statystyce; ;

 (1.4) hist. średniowieczna jednostka czasu równa około 90 sekundom;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moment w fizyce
    • moment bezwładności
    • moment elektromagnetyczny
    • moment pędu
    • moment siły
    • moment skręcający
    • moment zginający
  • moment w geologii
  • moment – średniowieczna jednostka czasu
  • moment zwykły (w statystyce)
  • moment centralny (w statystyce)
  • Moment – album szwedzkiego zespołu melodic deathmetalowego Dark Tranquillity

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wpadnę tylko na moment do domu, żeby zabrać strój kąpielowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃mɛ̃nt, AS: mõmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. momentalność ż.

:: zdrobn. momencik m.

 przym. momentalny

 przysł. momentalnie, momentami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwila

Wiktionary


momentalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób momentalny, szybko, błyskawicznie, nagle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy konkurencja została wyrzucona z rynku, momentalnie ceny poszły w górę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃mɛ̃nˈtalʲɲɛ, AS: mõmẽntalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. momentalny

 rzecz. moment m.

Wiktionary


momentalny

przymiotnik

 (1.1) nagły, błyskawiczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podróżny z liczniejszym pocztem jadący, proszony był do dworu na wstęp momentalny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moment m., momencik m., momentalność ż.

 przysł. momentalnie

Wiktionary


momentami

co pewien czas, od czasu do czasu


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) od czasu do czasu, co pewien czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ten wietrzny i pochmurny dzień, słońce tylko momentami wyglądało zza chmur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃mɛ̃nˈtãmʲi, AS: mõmẽntãmʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moment m.

Wiktionary


momentometr

urządzenie służące do pomiaru momentu obrotowego np. silników, maszyn roboczych itp.


SJP.pl


momentowy

→ moment


SJP.pl

Patrz:

moment

momentum

1. w zarządzaniu: narastająca energia i zapał umożliwiające wykonanie zadania, siła przebicia;
2. podstawowy wskaźnik impetu mierzący wielkość zmiany ceny w zadanym okresie;
3. potocznie: impet, rozmach, pęd


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Momentum – wielkość fizyczna
  • Momentum – wskaźnik analizy technicznej
  • Ruch Momentum () – węgierska liberalna partia polityczna
  • Momentum – album Neala Morse’a
  • Momentum – album węgierskiej grupy Pokolgép
  • Momentum – singiel Dona Diablo
  • Momentum – film z 2015
  • Momentum – w zarządzaniu narastająca energia i zapał umożliwiające wykonanie zadania, siła przebicia.

Wikipedia


momenty

potocznie: sceny erotyczne w filmie lub w powieści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) żart. sceny erotyczne w filmie lub w powieści

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: moment

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Momenty – album Mariki z 2012 roku
  • Momenty – album Grzegorza Hyżego z 2017 roku
  • Momenty – singel Wersow
  • Momenty – singel Kamila Bednarka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fajny film wczoraj widziałem. • A momenty były?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈmɛ̃ntɨ, AS: mõmẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 zob. moment.

Wiktionary


momo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

 (1.1) kulin. rodzaj tybetańskiego pierożka mięsnego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Momo – departament w Kamerunie
  • Momo – miejscowość we Włoszech
  • Momo – miejscowość w Gabonie
  • Momo – polski zespół muzyczny
  • MoMo – debiutancki album studyjny zespołu Momo z 2013 roku
  • Momo – rzeźba japońska o której głośno było w 2018 z powodu profilu na komunikatorze WhatsApp, który rzekomo należał do lalki Momo i zmuszał nieletnich do złych czynów.
  • Momo – powieść niemieckiego pisarza Michaela Endego
  • Momo – lemur, postać serialu Awatar: Legenda Aanga
  • momo – pierożki tybetańskie
  • Momo – firma
  • „Momo” – nazwa japońskich okrętów

Wikipedia


momos

w mitologii greckiej i rzymskiej: bóg i uosobienie sarkazmu, żartów; Momus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóg drwin i ironii, uosobienie sarkazmu, żartów i kpin;

Wiktionary

Momos (gr. Μῶμος Mō̂mos, łac. "Momus", "Querella") – w mitologii greckiej i rzymskiej bóstwo drwin i ironii oraz uosobienie sarkazmu, żartów i kpin, a także niezasłużonej krytyki.

Według teogonii Hezjoda był synem Nyks. Początkowo doradca bogów olimpijskich, lecz z powodu przesadnych drwin i ciągłego ich krytykowania (ośmielił się drwić nawet z Zeusa) ostatecznie wygnany z Olimpu i strącony na ziemię.

Wikipedia


momot

nazwisko


SJP.pl


momski

przymiotnik

 (1.1) związany z Momą (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moma ż.

Wiktionary


momus

złośliwy, niesprawiedliwy krytyk; zoil


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Momos – bóg żartów w mitologiach greckiej i rzymskiej
  • Momus – artysta brytyjski
  • Momus – kabaret warszawski z 1909 roku założony przez Arnolda Szyfmana
  • Momus – kawiarnia w operze Cyganeria (La Bohème) Giacomo Puccini

Wikipedia


mon

koczkodan z rodziny makakowatych


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub rzad. nijaki

 (1.1) = wojsk. adm. ministerstwo obrony narodowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Møn – wyspa
  • Mon – stan
  • Mon – miejscowość w gminie Albula/Alvra, w kantonie Gryzonia, w regionie Albula
  • Mon Mothma – fikcyjna postać z Gwiezdnych Wojen
  • mon – język
  • mon-khmer – grupa językowa
  • Mon – japoński herb rodowy
  • Mon Plaisir
  • Mon Repos
  • MON

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) MON jest obok MSWiA jednym z resortów siłowych.

 (1.1) Brytyjski MON ocenia, że Kreml próbuje zatuszować zakres ostatnich strat wojennych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃n, AS: mõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monowski

Wiktionary


mon-owski

→ MON (Ministerstwo Obrony Narodowej); monowski


SJP.pl


mona

koczkodan z rodziny makakowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mona – miejscowość w stanie Utah, w USA
  • Mona () – gmina w stanie Illinois, w USA
  • Mona – jedna z wysp Portoryko
  • Mona – cieśnina między wyspami Portoryko a Haiti
  • Mona – amerykańska rockowa grupa muzyczna
  • Mona – debiutancki album zespołu Mona
  • Mona Lisa – obraz Leonarda da Vinci
  • Mona – szanta
  • mona (Cercopithecus mona) – małpa z rodziny makakowatych
  • „Mona” – szkocki statek ratowniczy, który zatonął w katastrofie w 1959 roku

Wikipedia


monachijczyk

mieszkaniec Monachium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Monachium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈxʲijt͡ʃɨk, AS: mõnaχʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monachium n.

:: fż. monachijka ż.

 przym. monachijski

Wiktionary


monachijka

mieszkanka Monachium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Monachium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈxʲijka, AS: mõnaχʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monachium n.

:: fm. monachijczyk mos.

 przym. monachijski

Wiktionary


monachijski

związany z Monachium (miasto w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Monachium, dotyczący Monachium, pochodzący z Monachium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈxʲijsʲci, AS: mõnaχʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monachium n., monachijczyk mos., monachijka ż.

Wiktionary


monachium

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Wiktionary

Monachium ( München, ; baw. Minga) – miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, stolica kraju związkowego Bawaria, siedziba rejencji Górna Bawaria, regionu Monachium, powiatu Landkreis München (do którego jednak miasto nie należy) oraz Stowarzyszenia Krajowego (Landesverband) Technisches Hilfswerk, trzecie pod względem liczby ludności miasto Niemiec, zamieszkiwane pod koniec 2019 roku przez niemal 1,5 mln osób[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku pojadę do Monachium na Oktoberfest!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnaxʲjũm, AS: mõnaχʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monachijczyk mos., monachijka ż.

 przym. monachijski, przedmonachijski

Wiktionary


monachomachia

wojna mnichów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. wojna, walka mnichów

Wiktionary


monaco

[czytaj: monako] państwo-miasto w Europie; Monako, Księstwo Monako


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Monako () – państwo w Europie
  • Monaco – brytyjski zespół muzyczny
  • Monaco – krój pisma
  • Dodge Monaco – samochód osobowy

Wikipedia


monacyt

minerał, fosforan ceru, lantanu i innych lantanowców z domieszką toru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z grupy fosforanów, będący ważnym nośnikiem pierwiastków ziem rzadkich, przede wszystkim ceru, lantanu i neodymu

Wiktionary

Monacyt – minerał, mieszana sól kwasu fosforowego, ceru i kilku lantanowców. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. "monazeis" = jedyny lub "monaxo" = być samotnym; nawiązując do rzadkości występowania.

Wikipedia


monada

indywidualna, prosta substancja, elementarny składnik rzeczywistości


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • monada – w filozofii
  • monada – w algebrze
  • monada – w teorii kategorii
  • monada – w programowaniu funkcyjnym
  • monada – w biologii

Wikipedia


monadnok

odosobnione wzgórze powstałe przez zniszczenie otaczających mas skalnych, ostałe dzięki większej odporności skał; twardzielec


SJP.pl


monadnokowy

→ monadnok


SJP.pl

Patrz:

monadnok

monadologia

teoria filozoficzna stworzona przez Leibniza, według której rzeczywistość jest ciągłym zbiorem monad; monadyzm


SJP.pl

Monadologia – książka niemieckiego polihistora Gottfrieda Wilhelma Leibniza przedstawiająca podstawy jego systemu ontologicznego. Napisana w 1714 roku i wydana w 1720 roku.

Leibniz przedstawiał w niej tezę, że cała rzeczywistość składa się z nieprzeliczonych cząstek, monad, które są szczelne i niezależne od siebie, a rozwijają się tylko w miarę swych z góry określonych możliwości.

Wikipedia


monadyczny

→ monada


SJP.pl

Patrz:

monada

monadyzm

teoria filozoficzna stworzona przez Leibniza, według której rzeczywistość jest ciągłym zbiorem monad; monadologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. zob. monadologia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnadɨsm̥, AS: mõnadysm̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monadologia

Wiktionary


monakijczyk

mieszkaniec Monako


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Monako (stolicy państwa Monako)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈcijt͡ʃɨk, AS: mõnaḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monako n., Monakijczyk m., Monakijka ż.

:: fż. monakijka ż.

 przym. monakijski

Wiktionary


monakijka

mieszkanka Monako


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Monako (stolicy państwa Monako)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈcijka, AS: mõnaḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monako n., Monakijczyk mos., Monakijka ż.

:: fm. monakijczyk mos.

 przym. monakijski

Wiktionary


monakijski

związany z Monako


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Monako

 (1.2) odnoszący się do miasta Monako

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈcijsʲci, AS: mõnaḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monako n., monakijczyk m., monakijka ż., Monakijczyk m., Monakijka ż.

Wiktionary


monako

1. Księstwo Monako; państwo-miasto w Europie;
2. dzielnica państwa-miasta Monako


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

 (1.2) geogr. stolica Monako (1.1)

Wiktionary

Monako (fr. i Monaco, moneg. Mùnegu), oficjalnie Księstwo Monako (fr. Principauté de Monaco, wł. Principato di Monaco, moneg. Prinçipatu de Mùnegu) – miasto-państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery Francuskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolica Monako nazywa się tak, jak samo państwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnakɔ, AS: mõnako

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monakijczyk mos., Monakijka ż., monakijczyk mos., monakijka ż.

 przym. monakijski, promonakijski, antymonakijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. Księstwo Monako

Wiktionary


monar

polskie stowarzyszenie zajmujące się osobami uzależnionymi od narkotyków, bezdomnymi i chorymi na AIDS


SJP.pl

Monar – zintegrowany system przeciwdziałania narkomanii, bezdomności i zagrożeniom społecznym oraz niesienia szeroko rozumianej pomocy osobom pozostającym w trudnej sytuacji życiowej – samotnym, chorym na AIDS, skrzywdzonym przez los. Monar to apolityczna organizacja pozarządowa, stowarzyszenie, zarejestrowane w 1981 r. i działające na terenie całej Polski. Udziela pomocy rocznie ponad 20 tysiącom osób w 135 placówkach różnego typu.

Wikipedia


monarch

trujący motyl z rodziny danaidowatych; danaid wędrowny


SJP.pl


monarcha

osoba sprawująca władzę w państwie o ustroju monarchii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ent. pot. nazwa systematyczna|Danaus plexippus|ref=tak., motyl z gatunku

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobnie jak w przypadku pozostałych monarchów (z wyjątkiem grobu Kazimierza Wielkiego), nagrobek stanowi swojego rodzaju kenotafium – ciało Kazimierza Jagiellończyka, nie spoczywa we wnętrzu tumby, ale pochowane jest pod posadzką kaplicy.

 (1.1) Surowy odwet ze strony monarchy stłumił zamiary ludowego buntu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnarxa, AS: mõnarχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monarchia m., monarchizm m., monarchista m., monarchistka ż.

:: fż. monarchini ż.

 przym. monarszy, monarchistyczny, monarchiczny

 przysł. monarszo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) władca, koronowana głowa, jedynowładca, samodzierżca

 (2.1) danaid wędrowny, monarch

Wiktionary


monarchia

forma rządów, w której monarcha (król, cesarz, sułtan), stoi na czele kraju jako reprezentant władzy suwerennej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

 (1.2) polit. państwo o ustroju monarchii (1.1)

Wiktionary

Monarchia ( monarchia, ze μοναρχία, "monarchía" „jedynowładztwo”, od μόναρχος „jedyny władca”, od μόνος "monos" „jeden” i ἀρχός "archós" „początek”) – forma rządów, w której głową państwa jest jedna osoba, nazywana monarchą, niewybierana w sposób republikański. Zazwyczaj:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnarxʲja, AS: mõnarχʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monarcha m., monarchini ż., monarchizm m., monarchista m., monarchistka ż., monarchiczność ż.

 przym. monarszy, monarchiczny, monarchistyczny

 przysł. monarchicznie

Wiktionary


monarchianistyczny

przymiotnik

 (1.1) rel. hist. związany z monarchianizmem, dotyczący monarchianizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monarchianizm mrz., monarchianista mos., monarchianistka ż.

Wiktionary


monarchianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. hist. heterodoksalny nurt doktrynalny, zakładający jedność Bożej substancji i osoby ontycznej;

Wiktionary

Monarchianizm (gr. μόνος Αρχή jedna zasada) – heterodoksalny nurt doktrynalny, który rozwinął się pod koniec II wieku. Zakładał jedność Bożej substancji i osoby ontycznej. Wyróżnia się dwie odmiany monarchianizmu:

Adopcjaniści twierdzili, iż Chrystus był jedynie człowiekiem, natchnionym przez Ducha Świętego. Modaliści natomiast zacierali różnice pomiędzy Ojcem, Synem i Duchem Świętym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Monarchianizm może być ortodoksyjny lub heretycki, w zależności od rozłożonych akcentów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monarchianista mos., monarchianistka ż.

 przym. monarchianistyczny

Wiktionary


monarchiczny

związany z monarchią - ustrojem państwowym, w którym władza sprawowana jest przez monarchę pełniącego swoją funkcję dożywotnio; monarchistyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monarcha mos., monarchini ż., monarchia ż., monarchista mos., monarchistka ż.

 przym. monarszy, monarchistyczny

 przysł. monarchicznie

Wiktionary


monarchie

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|monarchia.

 (1.2) B. lm. od monarchia

 (1.3) W. lm. od monarchia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnarxʲjɛ, AS: mõnarχʹi ̯e

Wiktionary


monarchini

kobieta rządząca monarchią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. forma żeńska od: monarcha

 (1.2) książk. żona monarchy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna była pierwszą brytyjską monarchinią, która przewodniczyła wspólnemu parlamentowi Anglii i Szkocji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃narˈxʲĩɲi, AS: mõnarχʹĩńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monarcha m., monarchia ż., monarchista m., monarchiczność ż.

 przym. monarchiczny, monarszy, monarchistyczny

 przysł. monarchicznie

Wiktionary


monarchista

zwolennik monarchii, osoba o poglądach monarchistycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik monarchizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kadeci byli zdecydowanymi monarchistami, ale pragnęli przekształcić cesarstwo rosyjskie w monarchię konstytucyjną typu zachodnioeuropejskiego z zapewnieniem burżuazji roli kierowniczej w państwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃narˈxʲista, AS: mõnarχʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monarchizm m., monarcha m., monarchini ż., monarchia ż.

:: fż. monarchistka ż.

 przym. monarszy, monarchiczny, monarchistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regalista, rojalista

Wiktionary


monarchistka

→ monarchista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka monarchizmu

Wiktionary

Patrz:

monarchista

Powiązane:

 rzecz. monarchia ż., monarcha m., monarchizm m.

:: fm. monarchista m.

 przym. monarszy, monarchiczny, monarchistyczny

Wiktionary


monarchistyczny

1. związany z monarchizmem - ustrojem państwowym, w którym władza sprawowana jest przez monarchę pełniącego swoją funkcję dożywotnio; monarchiczny;
2. związany z opowiadaniem się za monarchią jako formą rządów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z monarchizmem lub monarchistami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monarcha mos., monarchini ż., monarchia ż., monarchizm m., monarchista m., monarchistka ż.

 przym. monarszy, monarchiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rojalistyczny

Wiktionary


monarchizm

1. ustrój monarchistyczny; monarchia
2. popieranie monarchii jako ustroju państwa, wyznawanie poglądów monarchistycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. pogląd, według którego władza państwowa powinna należeć do monarchy – dziedzicznego lub ustanowionego – jako głowy państwa;

Wiktionary

Monarchizm (lub rojalizm) – idea, według której monarchia jest najlepszym ustrojem politycznym. Monarchizm jest poglądem dążącym do przywrócenia lub obrony monarchii w danym państwie lub szerzej – na świecie.

Zwolennicy monarchizmu twierdzą, iż nie chcą władzy dla siebie, więc nie mogą być nazwani partią polityczną. Zazwyczaj mają już swojego kandydata, wywodzącego się z któregoś ze szlacheckich rodów, którego uważają za odpowiedniego monarchę, względnie potomka obalonego wcześniej króla.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. monarcha mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rojalizm

Wiktionary


monarchofaszysta

osoba wyznająca ideologię rządów w Bułgarii sprzed 9 września 1944 roku


SJP.pl


monarchofaszystowski

związany z systemem rządów w Bułgarii sprzed 9 września 1944 roku


SJP.pl


monarchomacha

we Francji, Hiszpanii i Holandii w XVI-XVII wieku: pisarz występujący przeciw absolutyzmowi


SJP.pl


monarchomachowie

we Francji, Hiszpanii i Holandii w XVI-XVII wieku: pisarz występujący przeciw absolutyzmowi


SJP.pl

Mo

Wikipedia


monarda

roślina z rodziny wargowych; pysznogłówka


SJP.pl


monarka

przedstawiciel rodziny ptaków z podrzędu śpiewających


SJP.pl


monarowiec

członek lub pacjent ośrodka dla narkomanów prowadzonego przez Monar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek Monaru

 (1.2) pensjonariusz ośrodka dla narkomanów prowadzonego przez stowarzyszenie Monar

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Monarowiec jest już człowiekiem skoncentrowanym na innych niż narkotyki obszarach rzeczywistości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monar m.

 przym. monarowski

Wiktionary


monarowski

przymiotnik od: Monar


SJP.pl


monarszy

→ monarcha


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający związek z monarchą

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do monarchy, będący własnością monarchy

przymiotnik jakościowy

 (3.1) właściwy monarsze, godny monarchy

Wiktionary

Patrz:

monarcha

Przykłady

 (1.1) Władca zaprezentował się w stroju monarszym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monarcha m., monarchini ż., monarchia ż., monarchista mos., monarchistka ż.

 przym. monarchistyczny, monarchiczny

Wiktionary


monarszyk

monarszyk hiacyntowy - gatunek ptaka z rodziny monarek


SJP.pl


monaster

klasztor w Kościele prawosławnym lub greckokatolickim; monastyr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;

Wiktionary

Monaster albo monastyr (ze staroruskiego od gr. μοναστήριον, "monasterion") – tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich.

Pierwotnie monaster oznaczał zespół oddzielnych pomieszczeń mieszkalnych mnichów objętych klauzurą, w późniejszym okresie termin ten nabrał znaczenia odpowiadającemu klasztorowi w chrześcijaństwie zachodnim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widać już było cebule monasteru unickiego.

 (1.1) W Rosji i na Ukrainie istnieją duże monastery męskie nazywane ławrami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monastyr m., monastycyzm mrz.

 przym. monasterski, monastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monastyr

Wiktionary


monasterski

1. związany z monasterem (monastyrem), wywodzący się z monasteru (monastyru), np. śpiew monasterski, nabożeństwo monasterskie;
2. przymiotnik od: Monaster (Münster; miasto w zachodnich Niemczech); münsterski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Monasterem (Münsterem), dotyczący Monasteru (Münsteru)

 (1.2) rel. związany z monasterem (monastyrem), dotyczący monasteru (monastyru)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tego układu przystąpił biskup monasterski, Maksymilian Droste-Vischering, trewirski, Jerzy Hommer, paderborneński, Klemens Ledebur i polecali proboszczom błogosławić małżeństwa mieszane bez żądania gwarancji, przepisanych prawem kanonicznym.

 (1.1) Potępienie przez cały obóz polskiej reformacji wielkiej wojny chłopskiej (1525) czy komuny monasterskiej (1534) przechodzi w debatę nad tym, czy protestantyzm naprawdę prowadzi do podważenia istniejących struktur państwowych i społeczno-politycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monaster mrz., monaster mrz., monastyr mrz.

Wiktionary


monasterzyska

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Monasterzyska ( Монастириська, "Monastyryśka") – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim nad Koropcem, dawna siedziba byłego rejonu monasterzyskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. monasterzyski

Wiktionary


monastycyzm

ruch zakonny mający na celu służbę Bogu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;

 (1.2) rel. w buddyzmie: życie ascetyczne we wspólnocie mnisiej;

Wiktionary

Monastycyzm (z łac. "monasticus", od gr. "monastērion" – cela pustelnika, z "monachos" – samotny) – forma życia religijnego, której podstawą jest życie zgodne z regułą zakonną, we wspólnocie zakonnej (klasztor); w chrześcijaństwie, a także m.in. w religiach pogańskich (westalki), w judaizmie (qumrańczycy), w buddyzmie (sangha) i in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kolebki monastycyzmu chrześcijańskiego szukałbym w Egipcie.

 (1.2) Oglądałem dokument o monastycyzmie tybetańskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monaster m., monastyr m.

 przym. monastyczny

 przysł. monastycznie

Wiktionary


monastycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób właściwy dla monastycyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wskazuje się na monastycznie zabarwioną atmosferę, w jakiej Luter żył podczas swoich studiów (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monastycyzm mrz.

 przym. monastyczny

Wiktionary


monastyczny

1. dotyczący zakonu albo zakonników; klasztorny;
2. odnoszący się do życia wspólnotowego lub pustelniczego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z monastycyzmem lub monasterem, dotyczący monastycyzmu lub monasteru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sympozjum o życiu monastycznym przyjechali mnisi z Irlandii i Brazylii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monastycyzm m., monaster m., monastyr m.

 przysł. monastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mniszy, mnisi

Wiktionary


monastyr

klasztor w Kościele prawosławnym lub greckokatolickim; monaster


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. przest. klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Monastyr – nazwa klasztoru prawosławnego
  • Monastyr – tradycyjna polska nazwa niemieckiego miasta Münster, wywodząca się z łaciny,
  • Monastyr – wieś w rejonie tołoczyńskim w obwodzie witebskim
  • Monastyr – wieś w rejonie brasławskim w obwodzie witebskim
  • Monastyr – miejscowość
  • Monastyr – miasto
  • Monastyr – wilajet (gubernatorstwo)
  • monastyr albo monaster – nazwa klasztorów klauzurowych zakonów prawosławnych
  • Monastyr – gra fabularna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W podziemiach monastyru pochowani zostali miejscowi szlachcice.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monaster m., monastycyzm mrz.

 przym. monasterski, monastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monaster

Wiktionary


monastyrka

marka wódki śliwowej


SJP.pl


monastyrski

→ monastyr; monasterski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andriej Wiktorowicz Monastyrski (* 1949) – rosyjski artysta i autor
  • Boris Sawieljewicz Monastyrski (1903–1977) – radziecki operator filmowy
  • Denys Anatolijowycz Monastyrski (1980–2023) – ukraiński polityk
  • Moisiej Solomonowicz Monastyrski (1879–1919) – polityk, rewolucjonista
  • Piotr Lwowicz Monastyrski (1915–2013) – radziecki i rosyjski reżyser teatralny, aktor, pedagog, publicysta
  • Manastyrski
  • Monastyrskij
  • Davidius monastyrskii
  • Monastyr

Wikipedia


monchikit

magmowa skała żyłowa z grupy lamprofirów


SJP.pl


monciak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) pot. reg. ulica Bohaterów Monte Cassino w Sopocie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ɲt͡ɕak, AS: mõńćak

Wiktionary


mondamina

delikatna mąka kukurydziana


SJP.pl


mondel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński. 16 snopów

Wiktionary


mondeo

model samochodu marki Ford


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. samochód osobowy typu Ford Mondeo;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prym w wykroczeniach drogowych wiódł kierowca forda mondeo, który najpierw wyprzedził nieoznakowaną skodę, wcisnął gaz do dechy, a po zatrzymaniu jego okazało się, że w wydychanym powietrzu ma 0,6 promila alkoholu.

Wiktionary


mondializm

proces zwiększania się współzależności i podobieństw między różnymi krajami całego świata, wynikający z postępu technicznego w zakresie transportu towarów, przepływu ludzi i kapitału, wymiany informacji; globalizacja, globalizm


SJP.pl


mondry

nazwisko


SJP.pl


moneciarstwo

rzadkie: bicie monet


SJP.pl


monel

stop niklu z miedzią z dodatkiem manganu, krzemu i żelaza używany do wyrabiania aparatury laboratoryjnej


SJP.pl

Monel – srebrzystobiały stop miedzi i niklu z domieszką żelaza i manganu, charakteryzujący się dużą odpornością na korozję.

Wikipedia


monellina

proteina otrzymywana z jagody afrykańskiej, o smaku 30 tysięcy razy słodszym od cukru stołowego (cząsteczkowo)


SJP.pl

Mo

Wikipedia


monelowy

→ monel


SJP.pl

Patrz:

monel

monepigraficzny

w numizmatyce: moneta monepigraficzna - moneta bez wizerunku, mająca tylko napisy


SJP.pl


monera

starogrecki statek wodny z jednym rzędem wioseł; wiosłowiec jednorzędowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. mar. galera o jednym rzędzie wioseł, początkowo tylko wiosłowa, później także wiosłowo-żaglowa;

Wiktionary

Monera (gr. od "monḗrēs" – samotny, pojedynczy; łac. "ūnĭrĕmă") – ogólne określenie wczesnogreckich statków i okrętów wyposażonych w jeden rząd wioseł.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) jednorzędowiec, monorema

Wiktionary


monergol

paliwo rakietowe


SJP.pl

Monergol – paliwo rakietowe będące ciekłą mieszaniną utleniacza i paliwa właściwego lub związkiem chemicznym zawierającym w każdej cząsteczce elementy paliwa i utleniacza.

Wikipedia


monero

rzeczownik

 (1.1) kryptowaluta o symbolu XMR stawiająca nacisk na anonimowość transakcji

Wiktionary

Monero – kryptowaluta typu open-source stworzona w kwietniu 2014 r., Która koncentruje się na prywatności i decentralizacji. Monero używa zaciemnionej księgi publicznej, co oznacza, że każdy może wysyłać transakcje, ale żaden zewnętrzny obserwator nie może poznać źródła, kwoty lub miejsca przeznaczenia. Monero używa mechanizmu Proof of Work do wydawania nowych monet i zachęcania górników do zabezpieczenia sieci i sprawdzania poprawności transakcji.

Wikipedia


monessa

specjalnie impregnowana tkanina papierowa, używana na damskie suknie do jednorazowego lub parokrotnego użycia


SJP.pl

Święta Monessa (zm. 456) – święta chrześcijańska, żyła w V wieku.

Według tradycji Monessa była córką irlandzkiego wodza. Została nawrócona przez świętego Patryka. Zmarła zaraz po tym, jak udzielił jej chrztu.

Jej wspomnienie obchodzone jest 4 września.

Wikipedia


monet

metalowy pieniądz


SJP.pl


monet.

skrót od: monetarny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


moneta

metalowy pieniądz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cesarz kazał bić monety ze swoją podobizną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɛta, AS: mõneta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monetnik m., monetaryzm m., monetarysta m.

:: zdrobn. monetka ż.

 przym. monetowy, monetarny, monetarystyczny

 przysł. monetarnie

 czas. monetyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilon, drobne, żeton

Wiktionary


monetarnie

przysłówek

 (1.1) w sposób monetarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monetyzacja ż., moneta ż.

 przym. monetarny

 czas. monetyzować

Wiktionary


monetarny

dotyczący spraw związanych z pieniędzmi; pieniężny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. dotyczący pieniędzy, ich emisji, obiegu, pokrycia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wilson zainicjował także ważną reformę amerykańskiego systemu bankowego i monetarnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monetyzacja ż., moneta ż., monetka ż., monetnik m., monetaryzm m., monetarysta m., monetarystka ż.

 przym. monetowy, monetny, monetarystyczny

 przysł. monetarnie

 czas. monetyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieniężny, walutowy

Wiktionary


monetarysta

1. zwolennik teorii ekonomicznej uznającej centralną rolę polityki pieniężnej w gospodarce i konieczność kontrolowania podaży pieniądza w obiegu;
2. ekspert w zakresie polityki finansowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie polityki finansowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monetyzacja ż., moneta ż.

 przym. monetarny

 czas. monetyzować

Wiktionary


monetarystka

1. zwolenniczka teorii ekonomicznej uznającej centralną rolę polityki pieniężnej w gospodarce i konieczność kontrolowania podaży pieniądza w obiegu;
2. ekspertka w zakresie polityki finansowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w zakresie polityki finansowej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monetarny

 rzecz. monetyzacja ż.

 czas. monetyzować

Wiktionary


monetarystyczny

→ monetaryzm


SJP.pl

Patrz:

monetaryzm

monetaryzacja

1. przekształcenie czegoś w coś przynoszącego dochód; monetyzacja;
2. zwiększenie podaży pieniądza w obiegu;
3. stosunek ilości gotówki w danym kraju do PKB; monetyzacja;
4. podporządkowanie czegoś chęci zysku


SJP.pl


monetaryzm

teoria ekonomiczna uznająca centralną rolę polityki pieniężnej w gospodarce i konieczność kontrolowania podaży pieniądza w obiegu


SJP.pl

Mo

Wikipedia


monetaryzować

przekształcać w coś przynoszącego dochód; monetyzować


SJP.pl


monetka

1. zdrobnienie od: moneta;
2. drobny ślimak z rodziny porcelanek, o jajowatej muszli ze szczelinowym otworem, używanej dawniej jako środek płatniczy; kauri;
3. rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała moneta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monetyzacja ż., moneta ż.

 przym. monetarny

 czas. monetyzować

Wiktionary


monetnica

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl


monetnik

1. pojemnik na monety;
2. kieszonkowa torebka na bilon; portmonetka;
3. urządzenie przyjmujące monety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto bije monety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monetyzacja ż., moneta ż.

 przym. monetarny

 czas. monetyzować

Wiktionary


monetny

przymiotnik

 (1.1) daw. zob. monetarny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monetarny

Wiktionary


monetomat

automat do wymiany monet na banknoty lub wpłacania monet na konto bankowe


SJP.pl


monetowy

→ moneta, np. system monetowy, automat monetowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z monetą, dotyczący monety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monetyzacja ż., moneta ż.

 przym. monetarny

 czas. monetyzować

Wiktionary


monetyzacja

1. przekształcenie czegoś w coś przynoszącego dochód; monetaryzacja;
2. zamiana zasobów majątkowych na pieniądze;
3. stosunek ilości gotówki w danym kraju do PKB; monetaryzacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czerpanie korzyści finansowych ze świadczenia usług lub udostępniania zasobów

Wiktionary

Monetyzacja (ang. "monetization") – oznacza zamianę aktywów rzeczowych lub finansowych na prawny środek płatniczy. Zazwyczaj odnosi się do wybijania monet lub drukowania banknotów przez banki centralne. Potocznie – przekształcanie czegoś w pieniądz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre serwisy internetowe pozwalają na monetyzację zamieszczonych tam treści dzięki wyświetlanym reklamom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moneta ż., monetka ż., portmonetka ż., monetarysta ż., monetarystka ż., monetaryzm m., monetyzowanie n., zmonetyzowanie n., monetnik m.

 czas. monetyzować ndk., zmonetyzować dk.

 przym. monetowy, monetyzacyjny, monetarny, monetarystyczny

 przysł. monetarnie

Wiktionary


monetyzacyjny

→ monetyzacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z monetyzacją, dotyczący monetyzacji

Wiktionary

Patrz:

monetyzacja

Powiązane:

 rzecz. monetyzacja ż.

Wiktionary


monetyzować

1. przekształcać w coś przynoszącego dochód; monetaryzować;
2. zamieniać zasoby majątkowe na pieniądze


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmonetyzować)

 (1.1) ekon. zamieniać aktywa rzeczowe lub finansowe na środki płatnicze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moneta ż., monetka ż., monetyzacja ż., monetaryzm m., monetarysta m., monetarystka ż., monetyzowanie n., zmonetyzowanie m., monetnik m., monetowiec m., demonetyzacja ż., demonetyzowanie n., zdemonetyzowanie n.

 czas. zmonetyzować dk., demonetyzować ndk., zdemonetyzować dk.

 przym. monetarny, monetowy, monetarystyczny

 przysł. monetarnie, monetarystycznie

Wiktionary


mong.

skrót od: mongolski


SJP.pl


mongo

zdawkowa moneta mongolska (100 mongów = 1 tugrik)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mongo – miasto w Czadzie
  • mongo – zdawkowa jednostka monetarna w Mongolii
  • Mongo – grupa etniczna w Demokratycznej Republice Konga

Wikipedia


mongoidalny

o człowieku: mający cechy typowe dla rasy żółtej; mongoloidalny


SJP.pl


mongolia

państwo w Azji ze stolicą w Ułan Bator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji Środkowej;

Wiktionary

Mongolia ( Монгол улс, trb.: Mongol uls; pismo mongolskie: test, trb.: Monggol Ulus) – państwo śródlądowe w środkowowschodniej Azji. Od północy graniczy z Rosją, a od wschodu, zachodu i południa z Chinami. Stolicą i największym miastem jest Ułan Bator, gdzie zamieszkuje ok. 47% populacji całego kraju. Mongolia jest republiką parlamentarną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mongolia jest bardzo dużym krajem, ale ma mało mieszkańców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ŋˈɡɔlʲja, AS: mõŋgolʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mongolski mrz., mongolista m., mongolistka ż., mongolistyka ż., Mongoł m., Mongołka ż., mongolszczyzna ż., mongolskość ż., mongołowatość ż., mongolizm m., mongoł m.

 przym. mongolski, antymongolski, promongolski, mongolistyczny

Wiktionary


mongolii

forma rzeczownika.

 (1.1) D., C., Ms. lp. od: Mongolia

Wiktionary


mongolista

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) specjalista w dziedzinie mongolistyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mongołka ż., Mongoł mos., Mongolia ż., mongolistyka ż.

:: fż. mongolistka ż.

 przym. mongolistyczny

Wiktionary


mongolistka

specjalistka w dziedzinie mongolistyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w dziedzinie mongolistyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mongołka ż., Mongoł mos., Mongolia ż., mongolistyka ż.

:: fm. mongolista m.

 przym. mongolistyczny

Wiktionary


mongolistyczny

związany z mongolistyką, dotyczący mongolistyki (np. literatura mongolistyczna, biblioteka mongolistyczna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mongolistyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mongoł mos., Mongolia ż., mongolistyka ż., mongolistka ż., mongolista m.

Wiktionary


mongolistyka

nauka badająca kulturę, historię i język Mongolii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o języku i kulturze mongolskiej;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Mongołka ż., mongolista m., mongolistka ż., mongolski mrz., Mongoł mos., Mongolia ż.

 przym. mongolski, mongolistyczny

Wiktionary


mongolizm

zespół Downa (wrodzony niedorozwój umysłowy, połączony z charakterystycznymi zmianami fizycznymi); trisomia 21


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. med. zespół Downa

 (1.2) daw. zob. mongolszczyzna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zespół Downa dawniej nazywany był mongolizmem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mongolski mrz., Mongolia ż., mongolszczyzna ż., Mongoł mos., Mongołka ż., mongołowatość ż.

 przym. mongolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mongołowatość, zespół Downa

Wiktionary


mongolizować

nadawać cechy mongolskie, czynić mongolskim


SJP.pl


mongoloid

1. przedstawiciel żółtej odmiany człowieka, mający żółtawą, śniadą skórę, szeroką twarz, czarne oczy oraz czarne i proste włosy;
2. potocznie: osoba dotknięta mongolizmem


SJP.pl


mongoloidalny

o cechach mongoloida, charakterystyczny dla mongoloida (np. rysy mongoloidalne)


SJP.pl


mongoloidka

→ mongoloid


SJP.pl

Patrz:

mongoloid

mongolski

związany z Mongolią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Mongolii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stepowy charakter znacznej części kraju przyczynił się do tego, że Węgry padły główną ofiarą najazdów mongolskich w XIII wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci, AS: mõŋgolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mongolistyka ż., Mongolia ż., Mongołka ż., Mongoł m., mongolszczyzna ż., mongolskość ż., mongołowatość ż., mongolizm m., mongoł m.

 przym. mongołowaty

Wiktionary


mongolskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem mongolskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem mongolskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku mongolskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ŋˈɡɔlskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: mõŋgolskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


mongolskość

zespół cech charakterystycznych dla Mongolii


SJP.pl


mongolszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, co mongolskie

 (1.2) przest. rzad. Mongołowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mongolski mrz., mongolizm mrz., Mongolia ż., Mongoł mos., Mongołka ż.

 przym. mongolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. mongolizm

Wiktionary


mongoz

małpiatka z rodziny lemurów


SJP.pl


mongoł

obraźliwie:
1. mężczyzna dotknięty mongolizmem;
2. mężczyzna mało inteligentny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obraź. osoba dotknięta mongolizmem

 (1.2) obraź. osoba nieinteligentna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mongolski mrz., Mongolia ż., Mongoł mos., Mongołka ż., mongołowatość ż.

 przym. mongolski

Wiktionary


mongołka

obraźliwie:
1. kobieta z zespołem Downa;
2. kobieta mało inteligentna; debilka, idiotka, kretynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta narodowości mongolskiej, obywatelka Mongolii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ŋˈɡɔwka, AS: mõŋgou̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mongolia ż., mongolszczyzna ż., mongolskość ż., mongołowatość ż., mongolizm m., mongoł m., mongolistyka ż., mongolista m., mongolistka ż.

:: fm. Mongoł m.

 przym. mongolski

Wiktionary


mongołowatość

wrodzony niedorozwój umysłowy, połączony z charakterystycznymi zmianami fizycznymi; mongolizm, zespół Downa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. mongolizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mongolski mrz., mongoł mos., Mongolia ż., Mongoł mos., Mongołka ż., mongolizm mrz.

 przym. mongolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mongolizm

Wiktionary


mongołowaty

potocznie: mało inteligentny; głupi, infantylny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) głupi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mongolski

 rzecz. mongolski mrz.

Wiktionary


monia

zdrobnienie od: Monika (imię żeńskie); Moniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Monika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, czy Moni uda się wyrwać wcześniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monika ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Monika, zdrobn. Moniczka, Monisia, Isia

Wiktionary


moniak

1. potocznie: moneta o niskim nominale; drobniak, groszak;
2. dawniej: guzik metalowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. moneta o niskim nominale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W życiu jest jak w banku. Są pieniądze wartościowe i moniaki. Jedne bez drugich nie mogą istnieć.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilon

Wiktionary


monica

[czytaj: monika] obce imię żeńskie


SJP.pl

Monica, właśc. Monica Denise Arnold (ur. 24 października 1980 w Atlancie) – amerykańska wokalistka R&B i pop, autorka tekstów i aktorka. Wydała pięć albumów studyjnych i jedną kompilację. Jej najbardziej znany przebój to „The Boy is Mine” w duecie z wokalistką Brandy.

Wikipedia


moniczka

zdrobnienie od: Monika (imię żeńskie); Monia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Monika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Małej Moniczce wyrzyna się ząbek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monika ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Monika, zdrobn. Monia, Monisia

Wiktionary


moniczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Moniki lub z nią związany


SJP.pl


monidło

wyretuszowane, podkolorowane zdjęcie, zwykle ślubne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. depr. barwiona i retuszowana fotografia okolicznościowa lub portret (zazwyczaj ślubny) wykonany na podstawie zdjęcia przez miernego artystę;

Wiktionary

Monidło – rodzaj portretowego wizerunku realistycznego, najczęściej malowanego na podstawie zdjęcia ślubnego. Charakterystyczną cechą tego zazwyczaj czarno-białego obrazu były podkolorowania ust (na czerwono) oraz oczu (lazurowoniebieskich); inne detale retuszowano. Portretowanym postaciom często dodawano okazalsze stroje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyszykuję panu, panie młody, takie monidło, że nawet małżonka się na nim pozna!

Wiktionary


moniecki

przymiotnik od: Mońki; mońkowski


SJP.pl


monijka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej birmański stan Szan oraz wzdłuż południowego odcinka granicy birmańsko-tajlandzkiej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Mon mos.

 przym. moński

Wiktionary


monika

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Monika – imię żeńskie o znaczeniu i pochodzeniu trudnym do objaśnienia. Według niektórych badaczy imię pochodzi od greckiego słowa „monos” oznaczającego "jeden", "sam", "pojedynczy", "jedynak" i "jedynaczka". Z tego samego rdzenia pochodzą takie słowa jak: monogamia, monoteizm, monaster (klasztor). Inne źródło podaje, że imię to wywodzi się od greckiego „monaché”, co znaczy "samotna", "odosobniona"; we Włoszech zakonnica zwana jest "monaca", a w niektórych dialektach wręcz "monica".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Monika i jestem zegarmistrzynią z Cieszyna.

 (1.1) Matka Moniki chce jej kupić świnkę morską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈɲika, AS: mõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Monisia ż., Moniczka ż., Monia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Monia, Moniczka, Monisia

Wiktionary


moników

Moników – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


moniliaza

grzybica wywoływana przez grzyby chorobotwórcze, powodująca zmiany w skórze, na błonach śluzowych, paznokciach oraz w narządach wewnętrznych; drożdżyca


SJP.pl


monilinia

Monilinia Honey (paciornica) – rodzaj grzybów z rodziny twardnicowatych ("Sclerotiniaceae").

Wikipedia


monilioza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • brunatna zgnilizna drzew pestkowych – choroba wywołana przez Monilinia laxa i Monilinia fructigena
  • brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych – choroba wywołana przez Monilinia fructigena

Wikipedia


moniputer

prototyp niewielkiego komputera, w którym monitor został zintegrowany z jednostką centralną komputera


SJP.pl


monisia

zdrobnienie od: Monika (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Monika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj zobaczyliśmy naszą Monisię w telewizji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monika ż., Isia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Monika, zdrobn. Monia, Moniczka, Isia

Wiktionary


monisiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Monisi lub z nią związany


SJP.pl


monista

zwolennik monizmu, osoba przeświadczona o jednorodności natury


SJP.pl


monistka

→ monista


SJP.pl

Patrz:

monista

monistyczny

dotyczący monizmu, związany z monizmem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. polit. związany z monizmem, dotyczący monizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Materializm dialektyczny ujmuje świat w nieustannym ruchu, nieustannym rozwoju. Jest to system monistycznych, który zjawiska świata duchowego wyprowadza z bytu materialnego.

 (1.1) Jeżeli w statucie SE przyjęto system monistyczny, zgodnie z art. 38 rozporządzenia 2157/2001, stosuje się przepisy tego rozporządzenia oraz niniejszego rozdziału.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monizm mrz.

Wiktionary


monit

urzędowe (zwłaszcza pisemne) ponaglenie do wykonania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urz. przypomnienie, że należy wypełnić jakiś zaległy obowiązek

Wiktionary

Monit – dwutygodnik Federacji Młodzieży Walczącej Region Gdańsk. Pierwszy numer ukazał się w grudniu 1984. "Monit" był pierwszym w Gdańsku i trzecim w Polsce (po warszawskich Buncie i Serwisie Informacyjnym CZI FMW), pismem Federacji Młodzieży Walczącej, drugim wydawanym w sposób cykliczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otrzymałeś kolejny monit z urzędu miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmonitować, monitować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponaglenie, upomnienie

Wiktionary


monitor

1. urządzenie wyposażone w ekran, służące do wyświetlania informacji;
2. czasopismo urzędowe lub program informacyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

 (1.2) czasopismo mające w tytule słowo monitor

 (1.3) żegl. mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;

 (1.4) muz. zob. odsłuch.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • monitor komputera
  • monitor ekranowy
  • monitor CRT
  • monitor LCD
  • monitor (program)
  • monitor (programowanie współbieżne)
  • Monitor – program komputerowy zawarty w pamięci stałej komputera Meritum I
  • Monitor – program komputerowy zawarty w pamięci stałej komputera Cobra 1
  • monitor odsłuchowy
  • monitor studyjny
  • monitor (okręt)
  • monitor rzeczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie, tego komputera nie można kupić bez monitora.

 (1.3) Lądujący desant wspierały działa dwóch monitorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈɲitɔr, AS: mõńitor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monitoring m., monitorowanie n.

 czas. zmonitować, monitorować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) telewizor, telewizorek, ekran

Wiktionary


monitora

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: monitor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃ɲiˈtɔra, AS: mõńitora

Wiktionary


monitorek

monitor niewielkich rozmiarów


SJP.pl


monitoring

1. stała obserwacja i kontrola jakichś procesów lub zjawisk;
2. stały nadzór nad jakimś obiektem chronionym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stała obserwacja ochranianego obiektu

 (1.2) stałe nadzorowanie i kontrolowanie poczynań, procesów

 (1.3) system telewizyjny, dzięki któremu prowadzony jest monitoring (1.2)

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W złapaniu przestępcy bardzo pomógł dostęp do monitoringu miejskiego i kamer w komunikacji.

 (1.2) Mamy podgląd z monitoringu wszystkich projektów i obiektów jednocześnie?

 (1.3) Jest sprytna, zagląda nie przekraczając linii drzwi, bo wie, że w pokoju jest monitoring.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃ɲiˈtɔrʲĩŋk, AS: mõńitorʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monitor m.

 czas. monitorować ndk.

 przym. monitoringowy

Wiktionary


monitoringowy

przymiotnik od: monitoring (np. system monitoringowy, raport monitoringowy)


SJP.pl


monitorium

dawniej: napomnienie, zwłaszcza pisemne; monit


SJP.pl


monitorować

nadzorować w ciągły sposób jakiś proces, zjawisko lub miejsce


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) obserwować obiekt w celu jego nadzoru, zwłaszcza przy użyciu systemu przeznaczonych do tego urządzeń

 (1.2) systematycznie kontrolować stan czegoś lub przebieg jakichś procesów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do końca lipca system kamer monitorujących miasto powiększy się o co najmniej trzy dodatkowe urządzenia.

 (1.2) Jakość wody monitorujemy na bieżąco i jej ewentualne zanieczyszczenie nie uszłoby naszej uwadze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monitor m., monitorowy m., monitoring mrz.

 przym. monitorowy

Wiktionary


monitorowy

przymiotnik od: monitor


SJP.pl


monitorujący

nadzorować w ciągły sposób jakiś proces, zjawisko lub miejsce


SJP.pl


monitorzysta

potocznie: osoba obsługująca monitor; monitorowy


SJP.pl


monitować

słownie lub pisemnie przypominać o czymś niezałatwionym; ponaglać; wysyłać monit


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) urz. słownie lub pisemnie przypominać o czymś niezałatwionym, wysyłać monit, ponaglać

 (1.2) daw. karcić kogoś za niewłaściwe postępowanie/zachowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydział finansowy otrzymując z wydziału zakupu rachunki powinien zwrócić uwagę na kolejny numer wpływu, a w razie braku któregokolwiek kolejnego numeru - monitować o brakujący rachunek wydział zakupu.

 (1.2) Cóż, u diabła, monitujecie mnie jak dzieciaka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monit mrz.

 czas. zmonitować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ponaglać

 (1.2) strofować, napominać

Wiktionary


monitum

ostrzeżenie skierowane przez watykańską Kongregację nauki wiary do księdza lub zakonnika, który postępuje niezgodnie z katolicką doktryną lub moralnością


SJP.pl


moniuszko

Stanisław Moniuszko (1819-72), kompozytor polski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisław Moniuszko (1819–1872) – polski kompozytor i dyrygent
  • Jan Czesław Moniuszko (1853–1908) – polski malarz
  • Stanisław Moniuszko (harcmistrz) (1905–1993) – współtwórca powojennego harcerstwa w Białymstoku
  • Justyna Moniuszko (1985–2010) – stewardesa, inżynier lotnictwa
  • Moniuszko – nazwisko polskie i ukraińskie
  • Moniuszko – samolot Ił-62 o numerach bocznych SP-LBE
  • Moniuszko – statek uzbrojony Polskiej Żeglugi Państwowej, zatopiony ok. 1920 r.

Wikipedia


moniuszkowiec

potocznie: badacz, znawca muzyki Moniuszki


SJP.pl


moniuszkowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Moniuszki lub z nim związany


SJP.pl


monizm

koncepcja filozoficzna, według której natura wszelakiego bytu jest jednorodna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. pogląd głoszący jednorodność materii i rzeczywistości;

 (1.2) polit. wizja ustroju państwa, w którym jeden centralny byt zarządza i kontroluje każdym aspektem jego działania

 (1.3) nauk. doktryna lub system opierający swoje twierdzenia na pojedynczym źródle

Wiktionary

Monizm (gr. "mónos" „jedyny”) – filozoficzny pogląd według wąskiej definicji uznający naturę wszelkiego bytu za jednorodną: materialną (materializm, monizm materialistyczny), duchową (spirytyzm, monizm spirytystyczny) lub materialno-duchową (np. panteizm, choć nie tylko). Taki monizm jest poglądem przeciwstawnym do dualizmu i pluralizmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Teoria piramidy zakłada renesans monizmu porządku prawnego, głoszonego kiedyś przez Kelsena na gruncie prawa międzynarodowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monista mos., monistka ż.

 przym. monistyczny

 przysł. monistycznie

Wiktionary


monk

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Monk – stacja metra w Montrealu
  • Thelonious Monk (1917–1982) – amerykański pianista jazzowy, kompozytor
  • Meredith Monk (ur. 1942) – amerykańska kompozytorka, artystka, reżyserka
  • Sophie Monk (ur. 1979) – australijska aktorka i piosenkarka
  • Monk & Canatella – zespół muzyczny wykonujący muzykę trip hop
  • Detektyw Monk – amerykański serial telewizyjny
  • Adrian Monk – fikcyjny detektyw, tytułowy bohater serialu Detektyw Monk

Wikipedia


monkiewicz

nazwisko


SJP.pl


monkonozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu stegozaurów


SJP.pl

Mo

Wikipedia


monnet

hipotetyczna europejska jednostka monetarna, pierwowzór euro


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carole Monnet – francuska tenisistka
  • Charles Monnet – francuski malarz, rysownik i ilustrator
  • Jean Monnet – francuski polityk i ekonomista,

Wikipedia


mono

dotyczący jednokanałowego przekazywania dźwięku; monofoniczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) monofoniczny

przysłówek

 (2.1) monofonicznie

forma rzeczownika.

 (3.1) W. lp. od mona

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mono – miejscowość w Kanadzie, w prowincji Ontario, w hrabstwie Dufferin
  • Mono – departament w Beninie
  • Mono – port lotniczy na wyspie Mono
  • Mono – wyspa wchodząca w skład Wysp Salomona
  • Mono – rzeka w Togo
  • Mono Lake – słone jezioro w Kalifornii
  • Mono – brytyjska grupa muzyczna
  • Mono – japońska grupa muzyczna
  • Mono – polska grupa muzyczna
  • Mono – piosenka Courtney Love
  • Mono Band – minialbum projektu Mono Band gitarzysty zespołu The Cranberries, Noela Hogana
  • Mono – album Leny Katiny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃nɔ, AS: mõno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monofonia ż.

 przym. monofoniczny

 przysł. monofonicznie

 przedr. mono-

Wiktionary


mono-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: jeden, pojedynczy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mono

 przysł. mono

Wiktionary


mono-poste

[czytaj: monoPOST] jednomiejscowy samochód wyścigowy; monoposto


SJP.pl


monobaktamy

Monobaktamy, antybiotyki monobaktamowe (ATC J 01 DF) – grupa antybiotyków β-laktamowych z pojedynczym pierścieniem. Mają działanie bakteriobójcze.

Mechanizm ich działania polega na blokowaniu aktywności transpeptydaz PBP biorących udział w ostatnim etapie syntezy peptydoglikanu ściany komórki bakteryjnej.

Wikipedia


monobank

dawniej: bank łączący funkcje banku centralnego i banków komercyjnych


SJP.pl


monobenzon

związek chemiczny wykorzystywany w leczeniu przebarwień skóry oraz w depigmentacji w przypadku bielactwa


SJP.pl


monoblok

konstrukcja integrująca silnik i skrzynię biegów w jednej obudowie, stosowana w samochodach popularnych


SJP.pl


monoblokowy

→ monoblok


SJP.pl

Patrz:

monoblok

monobob

jednoosobowe sanie wyścigowe


SJP.pl


monobrandowy

dotyczący jednego brandu (marki)


SJP.pl


monobrew

zrośnięte brwi


SJP.pl


monocentryczny

→ monocentryzm


SJP.pl

Patrz:

monocentryzm

monocentryzm

1. teoria zakładająca istnienie ośrodka, punktu centralnego dla zachodzenia określonych zjawisk;
2. pogląd przyjmujący jeden ograniczony obszar jako praojczyznę człowieka, skąd odbyła się ekspansja na inne kontynenty


SJP.pl


monochord

przyrząd i instrument muzyczny wyposażony w jedną strunę, używany w starożytności i w średniowieczu, głównie do pomiaru interwałów


SJP.pl

Monochord (z greki: "monos" – jeden, "chordé" – struna) – w starożytnej Grecji instrument muzyczny i jednocześnie przyrząd mierniczy służący do określania stosunków długości struny do wysokości dźwięku. Jego wynalezienie przypisuje się Pitagorasowi ok. połowy VI w. p.n.e.

Wikipedia


monochrom

obraz, fotogram lub grafika jednobarwna lub w różnych odcieniach jednego koloru


SJP.pl


monochromacja

genetyczna niezdolność do rozpoznawania barw; monochromia, monochromatyzm


SJP.pl


monochromat

obraz, fotogram lub grafika jednobarwna lub w różnych odcieniach jednego koloru; monochrom


SJP.pl


monochromator

urządzenie optyczne służące do separacji jednej barwy z szerszego widma świetlnego


SJP.pl

Monochromator – przyrząd optyczny rozszczepiający światło w celu otrzymania jedynie niewielkiego fragmentu z jego widma. Monochromatory mogą służyć do określania współczynnika pochłaniania światła przez filtry oraz do badań, w których używane jest światło monochromatyczne - np. w fotoluminescencji.

Wikipedia


monochromatyczność

1. jednobarwność, jednolitość koloru; jednokolorowość;
2. w malarstwie: jednolitość użytych przy malowaniu barw, zróżnicowanych jedynie odcieniami; jednokolorowość;
3. w fizyce: określona, jednolita długość fali świetlnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co monochromatyczne

Wiktionary

Monochromatyczność ( mono – jeden, "chroma" – kolor) – promieniowanie elektromagnetyczne o ściśle określonej częstotliwości (długości fali). Idealnie monochromatyczna jest fala o niezmieniającej się częstotliwości i stałej amplitudzie, dlatego tak idealnej monochromatycznej fali nie można uzyskać w praktyce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. monochromatyczny

Wiktionary


monochromatyczny

1. jednobarwny, jednokolorowy;
2. w sztuce: stosujący jeden kolor w różnych odcieniach;
3. światło monochromatyczne - światło o jednej długości fali


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szt. jednej barwy (choć mogący być w różnych jej odcieniach)

 (1.2) fiz. mający jednakową długość fal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monochromatyczność ż., monochromatyzm mrz., monochromia ż.

 przysł. monochromatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednobarwny

Wiktionary


monochromatyk

stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyzm, monochromia


SJP.pl


monochromatyka

stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyzm, monochromia


SJP.pl


monochromatyzm

monochromia;
1. genetyczna niezdolność do rozpoznawania barw; monochromacja;
2. stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • monochromatyzm (okulistyka) – całkowita niezdolność do rozpoznawania barw.
  • monochromatyzm (sztuka) – użycie w obrazie tylko jednej barwy o różnych odcieniach.
  • monochromatyzm (grafika) – przedstawienie elementu graficznego w odcieniach jednej barwy.

Wikipedia


monochromia

1. genetyczna niezdolność do rozpoznawania barw; monochromacja, monochromatyzm;
2. stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyzm, monochromatyka;
3. jednobarwne malowidło naścienne; monochrom


SJP.pl


monochromowy

→ monochrom


SJP.pl

Patrz:

monochrom

monocukier

węglowodan zawierający 3-7 atomów węgla; cukier prosty, jednocukier, monosacharyd


SJP.pl


monocukry

węglowodan zawierający 3-7 atomów węgla; cukier prosty, jednocukier, monosacharyd


SJP.pl


monocykl

rower o jednym kole, bez kierownicy, używany w cyrku do jazdy figurowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rower z jednym kołem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔt͡sɨkl̥, AS: mõnocykl̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monocyklista m., monocyklistka ż., monocykliczność ż.

 przym. monocykliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rower jednokołowy

Wiktionary


monocykliczny

w chemii: zawierający tylko jeden pierścień


SJP.pl


monocyt

rodzaj dużego leukocytu, ciała obronnego krwi


SJP.pl

Ni

Wikipedia


monocytowy

→ monocyt


SJP.pl

Patrz:

monocyt

monocytoza

nadmierne stężenie monocytów we krwi


SJP.pl

Monocytoza – zwiększenie liczby monocytów w rozmazie krwi powyżej 800/μl.

Wikipedia


monodeser

środowiskowo: mały deser niebędący częścią większej całości, przygotowany w osobnym naczyniu


SJP.pl


monodia

śpiew solowy jednogłosowy (głównie w chorałach gregoriańskich)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. liter. solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym

 (1.2) muz. gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔdʲja, AS: mõnodʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monodysta m.

 przym. monodyczny

 przysł. monodycznie

Wiktionary


monodieta

dieta jednostajna, nieurozmaicona, oparta ciągle na tych samych składnikach


SJP.pl


monodram

utwór dramatyczny, w którym występuje tylko jeden aktor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teatr. dramat, w którym występuje tylko jeden aktor;

Wiktionary

Monodram (gr. "mónos" – jedyny; "dráma" – działanie) – utwór dramatyczny, w którym występuje tylko jeden bohater.

Monolog bohatera może być skierowany do publiczności teatralnej lub do wyimaginowanego odbiorcy – nieobecnego na scenie. Monolog jest mocno zdialogizowany, bohater cytuje cudze wypowiedzi, imituje rozmowę odpowiadając na przytoczone bądź domniemane pytania postaci, o których mówi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O popularności monodramu decydują stosunkowo niskie koszty produkcji i łatwość dotarcia do widza – nazywany był przecież „teatrem w walizce”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monodramat m.

 przym. monodramatyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monodramat

Wiktionary


monodramat

utwór dramatyczny, w którym występuje tylko jeden aktor; monodram


SJP.pl

Monodramat – gatunek dramatu, w którym głos przyznawano jednej postaci. Jeśli w tekście pojawiali się inni bohaterowie, mogli zabrać głos, lecz ogromna większość tekstu przypadała protagoniście. Monodramat zwykle kończył się śmiercią monologującego bohatera. Rozkwit monodramatu przypada na epokę romantyzmu.

Wikipedia


monodramatyczny

→ monodram, → monodramat


SJP.pl

Patrz:

monodram, → monodramat

monodramista

aktor występujący w monodramach


SJP.pl


monoeksportowy

eksportujący tylko jeden rodzaj towarów


SJP.pl


monoestralny

o samicy zwierzęcia: taka, która ma ruję tylko raz w roku; jednorujowy


SJP.pl


monoetniczność

jednolitość etniczna


SJP.pl


monoetniczny

jednolity etnicznie


SJP.pl


monofag

w zoologii: zwierzę odżywiające się tylko jednym rodzajem pokarmu, np. gąsienica jedwabnika morwowego, mrówkojad; zwierzę jednożerne, zwierzę monofagiczne


SJP.pl


monofagiczny

w zoologii: mający związek z monofagiem lub monofagizmem, odżywiający się tylko jednym rodzajem pokarmu; jednożerny


SJP.pl


monofagizm

w zoologii: żywienie się zwierząt tylko jednym rodzajem pokarmu; jednożerność


SJP.pl

Monofagizm (gr. "mónos" – jedyny, "phageín" – jeść), jednożerność – najwyższa forma specjalizacji pokarmowej organizmów, polegająca na spożywaniu jako pokarmu – we wszystkich lub przynajmniej w jednym stadium rozwoju – organizmów jednego tylko gatunku lub kilku gatunków spokrewnionych. Np. koala ("Phascolarctos cinereus") je wyłącznie liście eukaliptusów ("Eucalyptus").

Wikipedia


monofazowy

charakteryzujący się jedną fazą, mający jedną fazę


SJP.pl


monofiletyczny

pochodzący od wspólnego przodka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy monofiletyzmowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monofiletyzm m., monofiletyczność ż.

Wiktionary


monofilia

potrzeba bycia samotnym


SJP.pl


monofizycki

odnoszący się do monofizyty, właściwy monofizytom


SJP.pl


monofizyta

wyznawca tylko boskiej natury Chrystusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wierzaca w naturę Chrystusa jako posiadającego tylko jedną naturę boską

Wiktionary


monofizytka

→ monofizyta


SJP.pl

Patrz:

monofizyta

monofizytyzm

doktryna z V wieku mówiąca o jednej, boskiej naturze Chrystusa; eutychianizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teol. pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥, AS: mõnofʹizytysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monofizyta m., monofizytka ż.

 przym. monofizycki, monofizytystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eutychianizm

Wiktionary


monofobia

chorobliwy lęk przed samotnością, byciem odizolowanym; autofobia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed samotnością

Wiktionary

MONofobia – drugi w karierze demo szczecińskiego zespołu muzycznego Quo Vadis. Został wydany w Maju 1989 roku własnym sumptem, bez udziału oficjalnego wydawcy. Został wydany wyłącznie na kasety magnetofonowe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈfɔbʲja, AS: mõnofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monofobiczny

Wiktionary


monofobiczny

→ monofobia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący monofobi

Wiktionary

Patrz:

monofobia

Powiązane:

 rzecz. monofobia ż.

Wiktionary


monofonia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • monofonia – faktura w muzyce
  • monofonia – system zapisu i odtwarzania nagrań dźwiękowych

Wikipedia


monofoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest monofoniczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monofoniczny

 przysł. monofonicznie

Wiktionary


monofoniczny

→ monofonia


SJP.pl

Patrz:

monofonia

monofoto

1. rodzaj fotoskładu, technika składania tekstu metodą naświetlania błon światłoczułych;
2. maszyna do takiego składu


SJP.pl


monoftong

w językoznawstwie: pojedyncza samogłoska (w odróżnieniu od dyftongu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. prosty dźwięk samogłoskowy

Wiktionary

Monoftong (gr. "mono" „jeden” i "phthóngos" „dźwięk”) – prosta samogłoska bez zmiany jakości (np. „u”, „a”) w przeciwieństwie do dyftongów (np. niemieckie „au”, „ei”) i tryftongów.

Między monoftongami mogą istnieć różnice ilościowe (krótkie i długie samogłoski) i jakościowe (stopień otwarcia, zaokrąglenie warg). Dwuwymiarowego przedstawienia dostarcza trójkąt samogłosek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W historii języka niemieckiego miała miejsce dyftongizacja monoftongów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk, AS: mõnoftõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monoftongiczny

 rzecz. monoftongizacja, monoftongizowanie

 czas. monoftongizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samogłoska

Wiktionary


monoftongiczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący monoftongu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monoftong mrz., monoftongizacja ż.

Wiktionary


monoftongizacja

proces przekształcania się dyftongu w monoftong


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drugim procesem prasłowiańskim była tzw. monoftongizacja dyftongów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzat͡sʲja, AS: mõnoftõŋʹǵizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monoftong m., monoftongizowanie n.

 czas. monoftongizować ndk.

 przym. monoftongiczny

Wiktionary


monofunkcyjność

→ monofunkcyjny


SJP.pl

Patrz:

monofunkcyjny

monofunkcyjny

mający jedną funkcję; jednofunkcyjny


SJP.pl


monogamia

1. małżeństwo jednego mężczyzny z jedną kobietą; monoginia, jednożeństwo;
2. w biologii: współżycie jednego samca z tylko jedną samicą w określonym czasie lub podczas całego życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. życie w związku małżeńskim z tylko jednym partnerem

 (1.2) zool. współżycie jednego samca z jedną samicą

Wiktionary

Zobacz też: monogamia w znaczeniu biologicznym.

Monogamia ( μονογαμία, od μόνος: "monos" – "jeden" i γάμος: "gamos" – "małżeństwo") – najbardziej rozpowszechniony typ związku małżeńskiego, w którym jedna osoba związana jest trwale z jednym partnerem. Monogamiczność związku oznacza ich wyłączną relację małżeńską na wszystkich płaszczyznach: społecznej, prawnej, duchowej, emocjonalnej, jak i biologicznej, seksualnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja, AS: mõnogãmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monogamiczność ż., monogamista m., monogamistka ż.

 przym. monogamiczny

 przysł. monogamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednożeństwo

Wiktionary


monogamiczny

1. mający charakter monogamii, czyli małżeństwa między jednym mężczyzną i jedną kobietą;
2. w zoologii: polegający na współżyciu jednego samca z tylko jedną samicą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) socjol. biol. związany z monogamią, mający charakter monogamii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie znaczy to jednak wcale, że ptasie pary – teoretycznie monogamiczne – problemów z wiernością nie mają.

 (1.1) Mniej niż 5% ssaków jest zwyczajowo monogamicznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monogamia ż., monogamista m., monogamistka ż.

Wiktionary


monogamista

mężczyzna posiadający tylko jedną partnerkę (żonę)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna żyjący w monogamii

 (1.2) samiec współżyjący z jedną partnerką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔɡãˈmʲista, AS: mõnogãmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monogamia ż.

:: fż. monogamistka ż.

 przym. monogamiczny

 przysł. monogamicznie

Wiktionary


monogamistka

kobieta posiadająca tylko jednego partnera (męża)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta żyjąca w monogamii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔɡãˈmʲistka, AS: mõnogãmʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monogamia ż.

:: fm. monogamista m.

 przym. monogamiczny

 przysł. monogamicznie

Wiktionary


monogastryczny

przymiotnik

 (1.1) anat. (o zwierzęciu) posiadający jednokomorowy żołądek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Natomiast człowiek oraz zwierzęta monogastryczne nie wytwarzają pewnych aminokwasów i muszą otrzymywać je z zewnątrz w formie pożywienia.

Wiktionary


monogatari

rodzaj tradycyjnej japońskiej prozy narracyjnej


SJP.pl

Monogatari (jap. 物語 mono-gatari; opowiadanie [o rzeczach, sprawach]) – forma literacka w tradycyjnej literaturze japońskiej, opowieść, forma narracyjna wykształcona w okresie Heian. Termin obecnie szerszy, obejmujący znaczeniowo gatunki epickie (powieść, opowiadanie, czy nowelę).

Wikipedia


monogenetyczny

→ monogeneza


SJP.pl

Patrz:

monogeneza

monogenistka

→ monogenista


SJP.pl

Patrz:

monogenista

monogenowy

kontrolowany przez jeden gen


SJP.pl


monoginia

1. małżeństwo jednego mężczyzny z jedną kobietą; monogamia, jednożeństwo;
2. w botanice: występowania u roślin w kwiecie tylko jednego słupka i znamienia, z możliwością wykształcenia się wielu owoców


SJP.pl


monogliceryd

gliceryd składający się z cząsteczki glicerolu połączonej z kwasem tłuszczowym za pomocą wiązania estrowego


SJP.pl


monograf

autor monografii; monografista


SJP.pl


monografia

praca naukowa w pełni wyczerpująca jakieś zagadnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. nauk. rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

 (1.2) farm. opis leków i surowców farmaceutycznych w farmakopeach

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja, AS: mõnografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monograficzny

 przysł. monograficznie

Wiktionary


monograficzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z monografią, dotyczący monografii; będący monografią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monografia ż.

 przysł. monograficznie

Wiktionary


monografijka

zdrobnienie od: monografia


SJP.pl


monografistka

→ monografista


SJP.pl

Patrz:

monografista

monografka

→ monograf


SJP.pl

Patrz:

monograf

monogram

znak graficzny powstały z ozdobnego powiązania liter, używany jako podpis lub znak własności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter;

Wiktionary

Monogram ( μονός – „pojedynczy”, γράμμα – „znak, litera”) – litera lub kilka liter powiązanych kompozycyjnie, stosowanych jako podpis lub znak własności.

Monogramy mogły być haftowane np. na pościeli i ubraniach, rysowane, ryte, nanoszone na sprzętach, drukowane.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔɡrãm, AS: mõnogrãm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monogramowy

Wiktionary


monogramistka

→ monogramista


SJP.pl

Patrz:

monogramista

monoi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) olej z kwiatów lub pąków gardenii tahitańskiej macerowanych w oleju kokosowym;

Wiktionary


monoid

w matematyce: półgrupa, której działanie ma element neutralny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. półgrupa, której działanie ma element neutralny;

Wiktionary

Monoid (z gr. μονοειδές od μόνος "monos" „jedyny” i εἶδος "eîdos" „wygląd, postać, kształt”) – półgrupa, której działanie ma element neutralny. Formalnie monoid to algebra formula_1 sygnatury formula_2 gdzie formula_3 jest niepustym zbiorem, natomiast

Wikipedia


monoidalny

→ monoid


SJP.pl

Patrz:

monoid

monoideizm

stan świadomości, w którym umysł człowieka pochłonięty jest jedną ideą wyznaczającą zachowanie i cel działania; monoideowość, obsesja, obsesyjność


SJP.pl


monoideowość

stan świadomości, w którym umysł człowieka pochłonięty jest jedną ideą wyznaczającą zachowanie i cel działania; monoideizm, obsesja, obsesyjność


SJP.pl


monokarpiczny

o roślinach: kwitnący i owocujący jeden raz w ciągu ontogenezy


SJP.pl


monokauzalny

→ monokauzalizm


SJP.pl

Patrz:

monokauzalizm

monokina

organiczny czynnik regulacyjny wytwarzany przez makrofagi, powodujący uaktywnienie procesów odpornościowych organizmu


SJP.pl


monokini

damski jednoczęściowy strój kąpielowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bardzo mocno wycięty jednoczęściowy strój kąpielowy przypominający bikini, zazwyczaj połączony tylko na brzuchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo podobają mi się stroje kąpielowe typu monokini, ale nie wiem, czy nadają się one do niezbyt idealnej sylwetki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈcĩɲi, AS: mõnoḱĩńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unikini

Wiktionary


monokl

soczewka na jedno oko, wkładana do oczodołu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) soczewka zakładana na jedno oko, popularna w XIX wieku

 (1.2) fot. obiektyw jednosoczewkowy

Wiktionary

Monokl – przyrząd optyczny służący do korekty wad wzroku lub uzyskania określonego wyglądu, rodzaj ozdoby. Jest to rodzaj okularów na jedno oko, utrzymywanych na miejscu i we właściwej pozycji dzięki ciasnemu osadzeniu w okolicy oczodołów, tak, że górna krawędź monokla oparta jest o łuk brwiowy od jego wewnętrznej strony, zaś dolna podtrzymywana jest przez fałdek skóry oczodołu. Monokl często bywał przymocowany na łańcuszku do kieszeni kamizelki fraka, tzw. wizytki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.

Wiktionary


monoklina

zespół warstw skalnych nachylonych w jednym kierunku na dużej przestrzeni


SJP.pl

Monoklina (od gr. "mónos" „jedyny”, "klínō" „pochylam”) – rozległy obszar, zbudowany z warstw skalnych nachylonych w jednym kierunku i pod mniej więcej jednakowym kątem (zazwyczaj niedużym).

W Polsce obszar o budowie monokliny występuje w postaci szerokiego pasa ciągnącego się od okolic Zielonej Góry po Kraków (tzw. monoklina przedsudecka na zachodzie oraz monoklina śląsko-krakowska na wschodzie).

Wikipedia


monoklonalny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. zwłaszcza o białku lub przeciwciele: genetycznie zmodyfikowany z pojedynczego klonu

Wiktionary


monoklonius

rodzaj dinozaura z rodziny ceratopsów


SJP.pl

Monoklonius ("Monoclonius") – rodzaj dinozaura z rodziny ceratopsów (Ceratopsidae).

Żył w okresie późnej kredy (ok. 78–74 mln lat temu) na terenach Ameryki Północnej. Długość ciała do 6 m. Jego szczątki znaleziono w USA (stan Montana) w formacji Judith River.

Wikipedia


monokok

część bolidu chroniąca kierowcę; skorupa


SJP.pl


monokratyczny

w prawie: jednoosobowy, np. organ monokratyczny


SJP.pl


monokrotofos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. skrajnie toksyczny fosforoorganiczny insektycyd o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C7H14NO5P.

Wiktionary


monokrystalizacja

technika wytwarzania sztucznych monokryształów


SJP.pl


monokryształ

ciało stałe o uporządkowanej strukturze wewnętrznej, zbudowane z pojedynczego kryształu


SJP.pl

Monokryształ – materiał będący w całości jednym kryształem (na przykład cukru, soli, półprzewodnika). Monokryształ może zawierać w całej swej objętości niewielką liczbę defektów tejże struktury, a jego zewnętrzna forma nie musi odzwierciedlać struktury krystalicznej.

Wikipedia


monokseniczny

pasożyt monokseniczny - organizm pasożytujący na osobnikach należących do jednego gatunku; pasożyt jednodomowy


SJP.pl


monokular

niewielki przyrząd optyczny stosowany do przybliżenia obrazu dla jednego oka


SJP.pl


monokularowy

→ monokular


SJP.pl

Patrz:

monokular

monokultura

1. system uprawy ziemi polegający na wieloletnim uprawianiu na tym samym obszarze roślin jednego gatunku;
2. roślina uprawiana w takim systemie;
3. obszar takiej uprawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) system wieloletniego uprawiania tego samego gatunku roślin na określonym gruncie;

 (1.2) bot. roślina uprawiana w systemie monokultury (1.1)

Wiktionary

Monokultura – system rolniczy lub leśny, polegający na wieloletnim uprawianiu na tym samym obszarze roślin jednego gatunku, bądź o podobnych wymaganiach glebowych, np. bawełny, trzciny cukrowej, świerku. Powoduje to szybkie wyjałowienie gleb nawet bardzo żyznych oraz zmianę ich struktury.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔkulˈtura, AS: mõnokultura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monokulturowy

Wiktionary


monolatria

oddawanie wyłącznej czci jednemu bóstwu lokalnemu bez negacji bóstw czczonych przez inne ludy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. czczenie jednego, lokalnego bóstwa bez negowania istnienia także obcych bóstw;

Wiktionary

Monolatria (z gr. "monos" – „jedyny” + "latreía" – „służba bogu”) – oddawanie przez daną społeczność czci boskiej wyłącznie jednemu bóstwu, bez zaprzeczania istnieniu innych bóstw, lub z dopuszczaniem kultu innych bóstw przez inne społeczności.

W monolatrii istotne jest aktywne oddawanie czci, czyli praktyki religijne, a nie jedynie kwestia wiary. Inne bóstwa są podporządkowane bogu dominującemu, są marginalne lub są bytami innego rodzaju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród Żydów monolatria istniała od czasów Abrahama i mimo starań proroków o wprowadzenie monoteizmu ostatecznie cywilizacja żydowska zatrzymała się na monolatrii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monolatryczny

Wiktionary


monolatryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z monolatrią; taki, którego cechuje monolatria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu wie coś o postaci faraona Achenatona (…), który rzekomo usiłował wprowadzić w Egipcie reformę monoteistyczną i przepadł z nią. W istocie była to reforma monolatryczna: jeden Bóg‑Aton dla Egiptu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monolatria ż.

Wiktionary


monolit

1. jednolity blok kamienny;
2. element architektoniczny wykonany z tego bloku;
3. coś stanowiącego jednolitą, zwartą i spójną całość


SJP.pl

Monolit – geologiczny lub technologiczny twór (np. góra lub obelisk) składający się z pojedynczego bloku skalnego. Formacje takie zazwyczaj ujawniane są na skutek erozji. Najczęściej stworzone są z twardej skały metamorficznej.

Nazwa pochodzi od μονόλιθος ("monolithos") pochodzącego od słów μόνος („jeden” lub „samotny”) oraz λίθος („głaz, kamień”).

Wikipedia


monolitowość

monolityczność;
1. cecha czegoś, co zostało wykonane z monolitu lub wygląda jak monolit;
2. przenośnie: cecha czegoś, co tworzy zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolitość, jedność, jednia;
3. przenośnie: cecha kogoś, kto odznacza się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu


SJP.pl


monolitowy

monolityczny;
1. wykonany z monolitu lub wyglądający jak monolit;
2. przenośnie: tworzący zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolity;
3. przenośnie: odznaczający się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu


SJP.pl


monolityczność

monolitowość;
1. cecha czegoś, co zostało wykonane z monolitu lub wygląda jak monolit;
2. przenośnie: cecha czegoś, co tworzy zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolitość, jedność, jednia;
3. przenośnie: cecha kogoś, kto odznacza się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu


SJP.pl


monolityczny

monolitowy;
1. wykonany z monolitu lub wyglądający jak monolit;
2. przenośnie: tworzący zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolity;
3. przenośnie: odznaczający się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z jednej części, stanowiący jedną całość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielki Sfinks w Gizie to monolityczny posąg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monolit m., monolityczność ż., monolitowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednolity, lity

Wiktionary


monolofozaur

rodzaj niewielkiego, późnojurajskiego dinozaura z podrzędu teropodów


SJP.pl

Monolofozaur ("Monolophosaurus") to niewielki późnojurajski teropod, którego nazwa oznacza „jaszczur z jednym grzebieniem”. Żył on ok. 170 mln lat temu w Chinach. Mógł osiągać 5,71 m długości, 1,8 m wysokości i 700 kg wagi. Posiadał niewielki grzebień na czaszce (stąd nazwa). Osady w których został pochowany zdradzają obecność wody, co może świadczyć, że monolofozaur żył na brzegu jeziora lub oceanu. Jego klasyfikacja jest niepewna.

Wikipedia


monolog

dłuższa wypowiedź jednej osoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) dłuższa wypowiedź jednej osoby, szczególnie na scenie lub w utworze dramatycznym

Wiktionary

Monolog (gr. "mónos" – sam, samotny, pojedynczy; "lógos" – słowo, wypowiedź) – samodzielna kompozycyjnie i znaczeniowo ciągła wypowiedź jednego podmiotu mówiącego, nie wchodząca w skład dialogu.

Na strukturę monologu w utworze literackim wpływa w sposób istotny to, czy jest on główną formą podawczą (jedyną lub nadrzędną, modyfikującą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iw starała się nie słuchać matczynych monologów, ale było to właściwie niemożliwe, bo Julia wykorzystywała każdą chwilę, by pouczać, doszkalać i instruować Iw, jak ma postępować, kogo warto poznawać, a do kogo odwracać się plecyecami.

 (1.1) Wiesław nie przerywał monologu żony. W milczeniu jadł zupę, ale chyba nawet nie spostrzegł, że to ulubiona ogórkowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔlɔk, AS: mõnolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monologia ż., monologista mos., monologistka ż., monologowanie n.

 czas. monologować

 przym. monologowy

Wiktionary


monologiczny

→ monolog; monologowy


SJP.pl


monologistka

→ monologista


SJP.pl

Patrz:

monologista

monologizować

monologować;
1. wygłaszać monolog;
2. mówić przez długi czas, nie dopuszczając innych do głosu


SJP.pl


monologować

monologizować;
1. wygłaszać monolog;
2. mówić przez długi czas, nie dopuszczając innych do głosu


SJP.pl


monomach

nazwisko


SJP.pl


monomachia

walka dwóch osób ze sobą w układzie jeden na jeden


SJP.pl


monoman

osoba dotknięta monomanią (chorobliwym skupieniu na jednej idei), ogarnięta przez monoideę; maniak, pasjonat, obsesjonat


SJP.pl


monomania

w psychologii: chorobliwe zawładnięcie umysłu przez jedną ideę, myśl, której podporządkowuje się swoje zachowanie; mania, obsesja, pasja, monoideizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. chorobliwe opanowanie umysłu przez jedną myśl

Wiktionary

Monomania (gr. "monos" – jeden i "mania" – mania, szał) – chorobliwe opanowanie umysłu przez jedną myśl lub ideę, obsesyjne chorobliwe zainteresowanie tylko jedną sprawą, przedmiotem lub ideą. Emocjonalna monomania jest wtedy, gdy pacjent jest opanowany tylko jednym uczuciem lub kilkoma z nim związanymi. Intelektualna monomania jest wtedy, gdy ktoś opanowany jest wyłącznie jedną ideą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔ̃ˈmãɲja, AS: mõnõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monoman m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obsesja

Wiktionary


monomanka

kobieta dotknięta monomanią (chorobliwym skupieniu na jednej idei), ogarnięta przez monoideę; maniaczka, pasjonatka, obsesjonatka


SJP.pl


monomer

związek chemiczny, którego cząsteczki mogą łączyć się w polimery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. cząsteczka składowa polimeru;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fragmenty monomerów w strukturze polimeru noszą nazwę merów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔ̃mɛr, AS: mõnõmer

Wiktionary


monomerowy

→ monomer; monomeryczny


SJP.pl


monomeryczny

→ monomer; monomerowy


SJP.pl


monometalizm

system pieniężny, w którym środkiem płatniczym jest jeden kruszec (złoto lub srebro)


SJP.pl

Monometalizm – system monetarny, w którym jeden metal (złoto lub srebro) jest prawnym środkiem obiegowym, pośrednikiem wymiany i miernikiem wartości. Występuje on (metal szlachetny) zarówno jako towar, jak i pieniądz. Konieczne jest jednak spełnienie warunku: cena danego dobra jako towaru musi się równać jego cenie jako środka obiegowego. Monometalizm złoty był najbardziej rozpowszechniony w Europie, srebrny - w krajach Wschodu. Przeciwieństwem monometalizmu jest bimetalizm.

Wikipedia


monomim

rodzaj monodramu, w którym treść przedstawia mim, pantomima odgrywana przez jednego aktora


SJP.pl


monomit

w mitologii: rodzaj struktury narracyjnej


SJP.pl

Monomit – w mitologii oznacza podróż lub zadanie podejmowane przez mitycznego bohatera, który przechodzi przez szereg etapów, do których należą: Odejście z domu, Przygoda w nieznanym świecie i Powrót z nowym zrozumieniem. Życie bohatera często rozpoczyna się poprzez cudowne poczęcie i narodziny, często z dziewicy, po czym nowy bohater prawie natychmiast staje w obliczu zagrożenia.

Wikipedia


monomityczny

1. → monomit;
2. monomityczny system strzępkowy - struktura grzybni, w której owocnik zbudowany jest wyłącznie ze strzępek generatywnych


SJP.pl


monomorfizm

Monomorfizm – w teorii kategorii morfizm formula_1 mający lewostronną własność skracania w tym sensie, że dla wszystkich morfizmów formula_2 zachodzi:

Wikipedia


mononukleoza

ostra choroba zakaźna przenoszona drogą kropelkową, występująca głównie wśród dzieci i młodzieży, spowodowana przez wirus Epstein-Barr (EBV), objawiająca się bólem gardła, obrzękiem węzłów chłonnych, śledziony i wysoką gorączką; choroba pocałunków; gorączka gruczołowa; angina monocytowa; choroba Pfeiffera


SJP.pl


monopal

konstrukcja wbijana lub wwiercana w dno morskie


SJP.pl


monopartia

jedyna lub dominująca partia polityczna w państwie totalitarnym, sprawująca pełnię władzy


SJP.pl


monopartyjność

system rządów, w którym jedna partia sprawuje władzę; jednopartyjność


SJP.pl


monoplan

dawniej: samolot z jednym płatem nośnym, z jedną parą skrzydeł; jednopłat


SJP.pl


monoplegia

porażenie ograniczone do jednej części ciała lub obszaru unerwionego przez jeden nerw


SJP.pl


monoploid

organizm o pojedynczym zespole chromosomów w jądrach komórek, np. jednokomórkowy glon; haplont, haploid


SJP.pl

Monoploid – organizm, w którego komórkach somatycznych występuje jeden zespół chromosomów niehomologicznych, nazywany podstawowym zespołem chromosomów. Liczbę chromosomów zespołu podstawowego określa się liczbą podstawową (x). U monoploidów jest ona równa liczbie haploidalnej (n), ale u innych haploidów n jest wielokrotnością x.

Wikipedia


monopod

forma statywu na jednej rurce, dla aparatu fotograficznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. rodzaj statywu składający się z jednej nogi, stabilizujący całkowicie aparat fotograficzny tylko w osi pionowej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) mit. fantastyczna postać ze starożytnych mitów mająca jedną nogę

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔpɔt, AS: mõnopot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monopodia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skiapod, skopoid

Wiktionary


monopodia

jednostopowa miara wierszowa; jednostopowiec


SJP.pl

Monopodia – wers będący jedną stopą metryczną. W wierszu polskim monopodie nie występują z reguły samodzielnie, ale w przeplocie z dłuższymi wersami.

Wikipedia


monopodialny

rozgałęzienie monopodialne - typ rozgałęzienia występującego u drzew szpilkowych oraz niektórych drzew liściastych


SJP.pl


monopodowy

→ monopod


SJP.pl

Patrz:

monopod

monopol

1. wyłączne prawo przedsiębiorstwa do produkcji lub handlu w jakiejś dziedzinie; przedsiębiorstwo posiadające taką wyłączność;
2. czyjeś wyłączne prawo do czegoś;
3. klasyczna gra planszowa polegająca na handlu nieruchomościami;
4. potocznie: sklep z napojami alkoholowymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; także. przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

 (1.2) czyjeś wyłączne prawo do czegoś

 (1.3) pot. spoż. wódka, szczególnie kupiona w sklepie (w odróżnieniu od samogonu)

 (1.4) pot. hand. sklep z napojami alkoholowymi

 (1.5) fiz. pojedynczy biegun lub ładunek wytwarzający pole

Wiktionary

Monopol (z gr. "monos" – jeden i "poleo" – sprzedaję) – rynek, na którym produkuje i sprzedaje produkt tylko jedno przedsiębiorstwo (monopolista). Posiada ono pozycję monopolistyczną, czyli dla innych przedsiębiorstw istnieją bariery wejścia na ten rynek uniemożliwiające podjęcie konkurencji. Realizuje ono politykę monopolistyczną prowadzącą do zdobycia i utrzymania pozycji monopolistycznej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔpɔl, AS: mõnopol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monopolowy m., monopolka ż., monopolizacja ż., monopolizm m., monopolizowanie n., monopolik mrz.

 czas. monopolizować ndk.

 przym. monopolowy, monopolistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. jednokupstwo, samokupstwo

 (1.4) neutr. sklep monopolowy; pot. monopolowy

Wiktionary


monopolik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od monopol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monopol m.

Wiktionary


monopolista

przedsiębiorstwo zajmujące dominującą pozycję na rynku


SJP.pl


monopolistka

producentka mająca na coś monopol, prawo wyłączności


SJP.pl


monopolistyczny

związany z dominującą pozycją jakiegoś podmiotu na rynku albo z tymże podmiotem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy monopolisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monopol mrz.

Wiktionary


monopolizacja

1. wprowadzanie monopolu, wyłącznego prawa do produkcji lub dystrybucji czegoś;
2. zdominowanie rynku przez jeden podmiot


SJP.pl

Monopolizacja – proces powstawania monopoli w wysoko rozwiniętej gospodarce kapitalistycznej, będący efektem koncentracji kapitału i produkcji.

Głównymi skutkami monopolizacji są: z jednej strony – zwiększenie, usprawnienie i unowocześnienie produkcji, z drugiej zaś – ograniczenie wolnorynkowej konkurencji; przejawiającej się m.in. dyktowaniem cen przez monopolistów; ograniczeniu negatywnych rezultatów koncentracji w gospodarce służą prawa i instytucje antymonopolowe.

Wikipedia


monopolizacyjny

→ monopolizacja


SJP.pl

Patrz:

monopolizacja

monopolizm

monopolizacja;
1. wprowadzanie monopolu, wyłącznego prawa do produkcji lub dystrybucji czegoś;
2. zdominowanie rynku przez jeden podmiot


SJP.pl


monopolizować

1. wprowadzać wyłączność na produkcję lub dystrybucję czegoś;
2. mieć na coś wyłączność lub dominować w jakiejś dziedzinie, np. w jakiejś branży gospodarki;
3. wpływać na coś w decydujący sposób dzięki posiadaniu dominującej pozycji


SJP.pl


monopolka

potocznie: wódka, zwłaszcza kupowana w sklepie (w odróżnieniu od samogonu pędzonego nielegalnie); monopolowa, monopolówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warszawa. wódka, zwłaszcza pochodząca ze sklepu (monopolowego)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monopol m., monopolowy m., monopolówka ż.

 czas. monopolizować ndk., zmonopolizować dk.

 przym. monopolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monopolówka, monopolowa

Wiktionary


monopolowa

przymiotnik od: monopol


SJP.pl


monopolowy

przymiotnik od: monopol


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z monopolem, dotyczący monopolu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) sklep z alkoholem

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zaraz będziemy mieli gości, wskocz do monopolowego po butelkę żubrówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ, AS: mõnopolovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monopol m., monopolista m., monopolistka ż., monopolka ż., monopolizowanie n., zmonopolizowanie n., monopolizacja ż.

 czas. monopolizować ndk., zmonopolizować dk.

 przysł. monopolowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) sklep monopolowy, monopol

Wiktionary


monopolówka

potocznie: wódka, zwłaszcza kupowana w sklepie (w odróżnieniu od samogonu pędzonego nielegalnie); monopolowa, monopolka


SJP.pl


monoporcja

pojedyncza, indywidualna porcja deseru lub dania


SJP.pl


monoposto

jednomiejscowy samochód wyścigowy; mono-poste


SJP.pl


monopson

forma rynku charakteryzująca się występowaniem tylko jednego podmiotu po stronie popytu


SJP.pl

Mo

Wikipedia


monopter

Monopter, monopteros (gr. "monópteros") – typ świątyni greckiej lub rzymskiej zbudowany na ogół na planie koła, otoczony kolumnadą, przykryty dachem. Wewnątrz nie budowano celli. Ten typ budowli rozpowszechnił się szczególnie w rzymskiej architekturze sakralnej. Świątynie tego typu należą do najrzadziej spotykanych (w Grecji). W architekturze nowożytnej stosowany zwłaszcza przy projektowaniu budowli ogrodowych (pawilonów, kiosków itp.).

Wikipedia


monopteros

w architekturze antycznej: budowla na planie koła otoczona kolumnadą wspierającą dach


SJP.pl


monoptot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gram. rzeczownik posiadający tylko jeden przypadek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monoptotyczny

Wiktionary


monopłetwa

płetwa pływacka mocowana jednocześnie na obie stopy


SJP.pl

Mo

Wikipedia


monorema

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. mar. zob. monera.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednorzędowiec, monera

Wiktionary


monorym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. wiersz lub fragment dzieła literackiego, w którym występuje ten sam rym

Wiktionary

Mo

Wikipedia


monorymowy

taki, w którym występuje jeden rym


SJP.pl


monosacharyd

związek organiczny będący bezbarwną, krystaliczną substancją tworzoną przez rośliny w procesie fotosyntezy; cukier prosty; monoza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier prosty

Wiktionary


monosacharydowy

→ monosacharyd


SJP.pl

Patrz:

monosacharyd

monosacharydy

związek organiczny będący bezbarwną, krystaliczną substancją tworzoną przez rośliny w procesie fotosyntezy; cukier prosty; monoza


SJP.pl

Mo

Wikipedia


monosemia

posiadanie przez wyraz lub połączenie wyrazów wyłącznie jednego znaczenia; jednoznaczność


SJP.pl


monosemiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. posiadający jedno znaczenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monosemiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednoznaczny

Wiktionary


monoski

pojedyncza deska narciarska, podobna do snowboardowej


SJP.pl


monosomia

mutacja genetyczna, w której następuje utrata jednego z chromosomów, co powoduje występowanie jednego chromosomu bez pary, wada śmiertelna


SJP.pl

Monosomia – utrata jednego chromosomu z pary homologicznej, która wtedy zawiera tylko jeden chromosom zamiast dwóch. Rodzaj aneuploidalnej mutacji chromosomowej. Wszystkie tego typu mutacje wśród autosomów są śmiertelne. Natomiast mutacja chromosomów płci, czyli obecność tylko jednego chromosomu X, objawia się jako zespół Turnera.

Wikipedia


monospace

rzeczownik

 (1.1) typogr. odmiana kroju, w którym pola wszystkich znaków mają jednakową szerokość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Monospace był szeroko stosowany w maszynach do pisania.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pismo nieproporcjonalne

Wiktionary


monospermia

Monospermia – powszechne zjawisko (w przeciwieństwie do polispermii) polegające na wniknięciu tylko 1 plemnika do komórki jajowej.

Wikipedia


monostych

myśl, sentencja wyrażona w jednym wersie; jednowiersz


SJP.pl


monosylaba

wyraz składający się tylko z jednej sylaby, zgłoski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. wyraz składający się z jednej sylaby

 (1.2) książk. krótka, lakoniczna wypowiedź

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monosylabiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) półsłówko

Wiktionary


monosylabiczny

przymiotnik

 (1.1) jęz. składający się z jednej sylaby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monosylaba ż., monosylabiczność ż.

 przym. sylabiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednosylabowy, war. monosylabowy

Wiktionary


monosylabik

wyraz złożony z jednej sylaby; jednozgłoskowiec, jednosylabowiec, wyraz jednozgłoskowy (jednosylabowy, monosylabowy, monosylabiczny)


SJP.pl


monotechnika

ograniczenie rozwoju technicznego do jednej dziedziny lub jednej wybranej technologii


SJP.pl


monoteista

wierzący w jednego boga; zwolennik monoteizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) filoz. rel. wyznawca jednego, jedynego boga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔtɛˈjista, AS: mõnotei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monoteizm m.

:: fż. monoteistka ż.

 przym. monoteistyczny

Wiktionary


monoteistka

kobieta wierząca w jednego boga; zwolenniczka monoteizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. rel. wyznawczyni jednego, jedynego boga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔtɛˈjistka, AS: mõnotei ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monoteizm m.

:: fm. monoteista m.

 przym. monoteistyczny

Wiktionary


monoteistyczny

→ monoteizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

Wiktionary

Patrz:

monoteizm

Przykłady

 (1.1) Chrześcijaństwo i islam to religie monoteistyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔtɛjiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: mõnotei ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monoteizm m., monoteista m., monoteistka ż.

 przysł. monoteistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednobożny, daw. jednobogi, jednobożeński

Wiktionary


monoteizm

wyznawanie istnienia tylko jednego boga; jedynobóstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. wiara w jednego boga;

Wiktionary

Monoteizm, jedynobóstwo (monoteizm z μόνος "monos" – „jedyny” + θεός "theos" – „bóg”) – wiara w istnienie tylko jednego Boga i w przeciwieństwie do henoteizmu wykluczająca istnienie jakichkolwiek innych istot boskich. Przeciwieństwem monoteizmu jest politeizm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Judaizm, chrześcijaństwo i islam charakteryzuje monoteizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈtɛjism̥, AS: mõnotei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monoteistka ż., monoteista m., monoteistka ż.

 przym. monoteistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedynobóstwo

Wiktionary


monoteleta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teol. hist. zwolennik monoteletyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Imperator ten popierał monoteletów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monoteletyzm mrz.

Wiktionary


monoteletyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teol. pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą;

Wiktionary

Monoteletyzm (od μόνος "monos" „jedyny” i θέλω "thelo" „chcę, mam wolę”) – pogląd w teologii chrześcijańskiej z VII w., według którego Chrystus, zarówno w swojej naturze boskiej, jak i ludzkiej, kierował się jedną wolą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwalczany przez papieża Marcina I monoteletyzm został ostatecznie potępiony na III soborze konstantynopolitańskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monoteleta m.

 przym. monoteletyczny

Wiktionary


monotemat

jeden jedyny temat


SJP.pl


monotematowość

ograniczenie treści, np. utworu literackiego lub dzieła naukowego, do jednego, zasadniczego tematu; monotematyczność


SJP.pl


monotematowy

→ monotemat


SJP.pl

Patrz:

monotemat

monotematyczność

nieustanne dotyczenie jednego zagadnienia; jednotematowość


SJP.pl


monotematyczny

1. związany z jednym tematem;
2. pejoratywnie: mówiący ciągle o tym samym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący jednego tematu

 (1.2) mówiący ciągle na jeden temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W takim sensie twórczość Poego jest swoiście monotematyczna, a jednocześnie niepowtarzalna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monotematyczność ż.

 przysł. monotematycznie

Wiktionary


monoterapia

terapia z zastosowaniem wyłącznie jednego leku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. terapia tylko jednym lekiem

Wiktionary

Monoterapia – określenie, które może być stosowane do różnych form oddziaływań leczniczych i terapeutycznych, ale najczęściej oznacza stosowanie pojedynczego leku. Monoterapia pozwala ograniczyć skutki uboczne leczenia, a także umożliwia precyzyjne określenie oddziaływania danego leku na organizm. Przeciwieństwo politerapii.

Wikipedia


monoterpenoid

związek z grupy związków chemicznych, do której należą m.in. cytral, linalool


SJP.pl


monoterpenoidy

związek z grupy związków chemicznych, do której należą m.in. cytral, linalool


SJP.pl


monoterpeny

Monoterpeny – grupa organicznych związków chemicznych, podgrupa terpenów, posiadające silne własności zapachowe.

Związki te są w temperaturze pokojowej cieczami lub ciałami stałymi o intensywnym zapachu. Dobrze rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych i tłuszczach. Są nierozpuszczalne w wodzie.

Wikipedia


monotlenek

związek chemiczny pierwiastka chemicznego z jedną cząsteczką tlenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. chem. związek chemiczny utworzony z jednego atomu tlenu i innego pierwiastka

Wiktionary


monotonia

niezmienność, brak urozmaicenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiedzieli, co wymyślić, by przerwać tę monotonię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja, AS: mõnotõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monotonny

 przysł. monotonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monotonność, szarość

Wiktionary


monotoniczność

w matematyce: zgodność porządku w zbiorze argumentów jakiejś funkcji i w zbiorze jej wartości, np. monotoniczność funkcji, ciągu, miary


SJP.pl


monotoniczny

1. w fizyce: oparty na jednym tonie, dźwięku;
2. w matematyce: mający zgodny porządek w zbiorze argumentów funkcji i w zbiorze jej wartości;
3. w matematyce: ciąg monotoniczny - ciąg rosnący lub malejący, nierosnący lub niemalejący;
4. w matematyce: funkcja monotoniczna - funkcja rosnąca lub malejąca, nierosnąca lub niemalejąca


SJP.pl


monotonizować

rzadko: czynić coś monotonnym


SJP.pl


monotonnie

przysłówek

 (1.1) w sposób monotonny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykładowca mówił tak monotonnie i cicho, że zasnąłem po dziesięciu minutach jego prelekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲːɛ, AS: mõnotõ•ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monotonia ż., monotonność ż.

 przym. monotonny

Wiktionary


monotonniej

stopień wyższy od przysłówka: monotonnie


SJP.pl


monotonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: monotonny


SJP.pl


monotonność

niezmienność, brak urozmaicenia; monotonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest monotonne; cecha tych, którzy są monotonni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monotonny

 przysł. monotonnie

Wiktionary


monotonny

nudny, jednostajny, bezbarwny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ciągle taki sam, bez urozmaicenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ, AS: mõnotõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monotonia ż., monotonność ż.

 przysł. monotonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostajny

Wiktionary


monotron

mikrofalowa lampa generacyjna


SJP.pl


monotropia

szczególny przypadek alotropii lub polimorfizmu


SJP.pl


monotropizm

Mo

Wikipedia


monotyp

maszyna drukarska służąca do odlewania i składania czcionek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. syst. takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy;

 (1.2) druk. poligraficzna maszyna odlewnicza umożliwiająca skład tekstu i odlewanie czcionek;

 (1.3) żegl. jacht tej samej klasy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • monotyp (biologia)
  • monotyp (zecerstwo)
  • monotyp (żeglarstwo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Maszyną podobną do monotypu, ale odlewającą od razu całe wiersze tekstu, był linotyp.

 (1.3) Jak największe zbliżenie monotypów danej klasy do identyczności ma zapewnić podczas zawodów sportowych umożliwienie oceniania wyłącznie umiejętności żeglarzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monotypowość ż.

 przym. monotypowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) takson monotypowy

Wiktionary


monotypia

1. technika odbijania, polegająca na odciśnięciu na papierowym podłożu świeżo namalowanego obrazu (np. na szklanej płycie);
2. odbitka wykonana tą techniką


SJP.pl

Monotypia (gr. "monos" – jeden, "typos" – odbicie) – artystyczna technika graficzna, należąca do druku płaskiego, wyróżniająca się tym, że pozwala na uzyskanie tylko jednej odbitki. Wynalezienie monotypii przypisuje się włoskiemu malarzowi Giovanni Benedetto Castiglione, zw. Il Grechetto.

Wikipedia


monotypistka

→ monotypista


SJP.pl

Patrz:

monotypista

monotypowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co monotypowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monotyp mrz.

 przym. monotypowy

Wiktionary


monotypowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. syst. związany z monotypem, dotyczący monotypu

 (1.2) druk. związany z monotypem, dotyczący monotypu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolczatka australijska jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju kolczatka.

 (1.1) Pogląd ten uzasadniany bywa badaniami antropologicznymi wskazującymi, że gatunek Homo sapiens jest monotypowy.

 (1.1) Matryca – w tradycyjnym zecerstwie służyła do odlewania czcionek lub też mechanicznego składu tekstu (monotypowego lub linotypowego)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monotyp mrz., monotypowość ż.

Wiktionary


monowarstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. warstwa o grubości odpowiadającej średnicy jednej cząsteczki lub atomu

Wiktionary

Monowarstwa to inaczej warstwa monomolekularna (warstwa jednocząsteczkowa) lub warstwa monoatomowa – warstwa o grubości odpowiadającej średnicy jednej cząsteczki (lub atomu), przez co uznaje się je za istniejące w wymiarze dwuwymiarowym. Szczególnym rodzajem monowarstwy jest monowarstwa Langmuira, utworzona zazwyczaj przez amfifilowe cząsteczki na granicy powierzchni wody i powietrza.

Wikipedia


monowski

przymiotnik od: MON (Ministerstwo Obrony Narodowej); MON-owski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z MON-em, dotyczący MON-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. MON m./n.

Wiktionary


monowtrysk

pojedynczy wtrysk w układzie paliwowym samochodu


SJP.pl


monowładza

władza w państwie sprawowana przez jedną partię


SJP.pl


monoza

monosacharyd, cukier prosty


SJP.pl


monozygotyczny

o bliźniętach: identyczne genetycznie


SJP.pl


monroe

[czytaj: monROŁ] nazwisko, m.in. James Monroe (1758-1831) - polityk amerykański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bill Monroe, muzyk
  • Earl Monroe, koszykarz
  • James Monroe, Prezydent Stanów Zjednoczonych
  • Marilyn Monroe, amerykańska aktorka
  • Robert Monroe, biznesmen, pisarz, założyciel Monroe Instytut
  • Monroe Vata Rigby, francusko-amerykańska piosenkarka pop operowa
  • Monroe – brytyjski serial telewizyjny z Jamesem Nesbittem w roli tytułowej
  • Monroe – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Fairfield
  • Monroe – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Walton
  • Monroe – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Adams
  • Monroe – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jasper
  • Monroe – miasto w stanie Luizjana, w parafii Ouachita

Wikipedia


monrovia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Liberii;

Wiktionary

Monrovia (dawne spolszczenie: "Monrowia") – największe miasto i stolica Liberii. Położone u ujścia rzeki St. Paul do Oceanu Atlantyckiego (Wybrzeże Pieprzowe). Okręg stołeczny liczy sobie ponad milion mieszkańców, czyli 29% populacji całej Liberii, według spisu ludności z 2008 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Monrovia jest jednym z portów Wybrzeża Pieprzowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈrɔvʲja, AS: mõnrovʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monrowijczyk mos., monrowijka ż.

 przym. monrowijski

Wiktionary


monrowia

stolica Liberii


SJP.pl


monrowijczyk

mieszkaniec Monrowii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Monrovii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nrɔˈvʲijt͡ʃɨk, AS: mõnrovʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monrovia ż.

:: fż. monrowijka ż.

 przym. monrowijski

Wiktionary


monrowijka

mieszkanka Monrowii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Monrovii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nrɔˈvʲijka, AS: mõnrovʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monrovia ż.

:: fm. monrowijczyk mos.

 przym. monrowijski

Wiktionary


monrowijski

→ Monrowia (stolica Liberii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Monrovia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nrɔˈvʲijsʲci, AS: mõnrovʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Monrovia ż., monrowijczyk mos., monrowijka ż.

Wiktionary


mons.

skrót od: monsignore, monsinior; Msgr.


SJP.pl


monsalwat

zamek świętego Graala w legendach o Parsifalu i Lohengrinie; Monsalvat


SJP.pl


monseigneur

[czytaj: mąseNIOR] francuski zwrot odpowiadający polskiemu: Wasza Wysokość, Wasza Świątobliwość


SJP.pl


monsieur

[czytaj: meSJE] we Francji: zwrot grzecznościowy stosowany w odniesieniu do mężczyzn; pan


SJP.pl


monsignor

[czytaj: mons-iNIOR] we Włoszech: tytuł dostojnika kościelnego; monsignore, monsinior


SJP.pl


monsignore

[czytaj: mons-iniore] we Włoszech: tytuł dostojnika kościelnego; monsinior, monsignor


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) tytuł kapelanów, szambelanów i prałatów papieskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Nie sprzedaję mojej córki - odrzekła - ale przyjmę każdy podarunek, który zechcesz mi, monsignore, ofiarować.” (J. Potocki: Rękopis znaleziony w Saragossie)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monsinior, msgr

Wiktionary


monsinior

[czytaj: mons-iNIOR] we Włoszech: tytuł dostojnika kościelnego; monsignore, monsignor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) monsignore

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świrski, który znał cały Rzym i wszystkich monsiniorów, zaręczył, że potrafi to z łatwością przeprowadzić. (H. Sienkiewicz: Rodzina Połanieckich)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃w̃ˈɕĩɲɔr, AS: mõũ̯śĩńor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monsignore, msgr

Wiktionary


monster

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od monstera

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Monster – amerykańsko-niemiecki film dramatyczny z 2003 roku
  • Monster – południowokoreański serial telewizyjny z 2016 roku
  • Monster – japoński film z 2023 roku
  • Monster – album Herbiego Hancocka
  • Monster – album grupy Kiss
  • Monster – album grupy Oomph!
  • Monster – album grupy rapera Popka
  • Monster – album grupy R.E.M.
  • MONSTER – album grupy B’z
  • „Monster” – singel rapera Kanye Westa
  • „Monster” – singel grupy Paramore
  • „Monster” – singel grupy Imagine Dragons

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ziemia do monster to mieszanka podłoży.

Wiktionary


monstera

tropikalne pnącze z rodziny obrazkowatych; popularna roślina ozdobna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Monstera|Adans.|ref=tak., pnącze z rodziny obrazkowatych o dużych, skórzastych liściach z głębokimi wcięciami;

Wiktionary

Monstera ("Monstera" Adans.) – rodzaj pnączy z rodziny obrazkowatych, obejmujący 37 gatunków pochodzących z Ameryki Środkowej i Południowej, od Meksyku do Boliwii i Brazylii. Monstera Adansona została introdukowana do Portoryko, a monstera dziurawa na Seszelach i Wyspach Towarzystwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie rośliny najczęściej chorują? Okazuje się, że przede wszystkim te popularne: palmy, fikusy, monstery, bluszcze, paprocie.

Wiktionary


monsterek

potocznie: napój energetyzujący marki Monster Energy


SJP.pl


monstrancja

naczynie liturgiczne wykonane ze złota lub srebra służące do wystawiania hostii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; Gloger.

Wiktionary

Monstrancja (z łac. "monstrare" − pokazywać) − naczynie liturgiczne służące w liturgii katolickiej do umieszczania w nim konsekrowanej hostii, celem wystawiania na ołtarz podczas nabożeństw, adoracji, błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem oraz w czasie procesji teoforycznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pielgrzymi z Polski ofiarowali Janowi Pawłowi II monstrancję, która trafi do jednego z afrykańskich kościołów.

 (1.1) Gloria wokół monstrancji była wulkanicznego, szarego koloru.

 (1.1) Diakon miał problem, melchizedek nie pasował do monstrancji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostensorium

Wiktionary


monstre

[czytaj mąstr] rzadko:
1. olbrzymi, ogromny, gigantyczny; monstrualny;
2. uroczysty, okazały, wystawny


SJP.pl


monstrualny

1. olbrzymi, wielki, dużych rozmiarów;
2. straszliwy, potworny, odrażający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyjątkowo brzydki

 (1.2) wyjątkowo dużych rozmiarów lub natężenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Setki tysięcy zdementowanych i obśmianych chipów w szczepionkach było widać do czegoś potrzebnych. Usypuje się z nich monstrualnych rozmiarów chochoła, którego następnie trzeba obalić tylko po to, żeby zbudować go od nowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃w̃struˈwalnɨ, AS: mõũ̯struu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monstrualność ż., monstrum n.

 przysł. monstrualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydliwy, odpychający, odrażający, ohydny, okropny, potworny

 (1.2) gigantyczny, olbrzymi, kolosalny, wielki

Wiktionary


monstrum

ktoś lub coś brzydkiego; szkarada; straszydło; maszkara; poczwara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) potwór

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • monstrum – inaczej potwór
  • grupa monstrum – w matematyce jedna z grup sporadycznych
  • Monstrum – polski zespół muzyczny
  • Monstrum – film z 2014 roku w reżyserii Bretta Simmonsa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) XV-wieczny Gilles de Rais, zwany Sinobrodym, był prawdziwym monstrum, okrutnikiem, sadystą i nekrofilem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃w̃strũm, AS: mõũ̯strũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monstrualność ż.

 przym. monstrualny

 przysł. monstrualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potwór, poczwara, maszkara, dziwoląg

Wiktionary


monsun

zmienny wiatr wiejący głównie na obszarach podzwrotnikowych latem od oceanu, w zimie od lądu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. meteorol. wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

Wiktionary

Monsun – układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku. Są to wiatry sezonowe między oceanem a lądem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃w̃sũn, AS: mõũ̯sũn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monsunowy

Wiktionary


monsunowy

1. mający charakter monsunu;
2. klimat monsunowy - gorący klimat strefy podzwrotnikowej, w którym latem pojawiają się monsuny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z monsunem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Kambodży panuje klimat zwrotnikowy monsunowy z wyraźnym podziałem na dwie główne pory roku: suchą i deszczową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃w̃sũˈnɔvɨ, AS: mõũ̯sũnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monsun m.

Wiktionary


mont-joie

rzeczownik

 (1.1) alternatywna pisownia dla: montjoie

wykrzyknik

 (2.1) alternatywna pisownia dla: montjoie

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) montjoie

Wiktionary


mont-saint-michel

[czytaj: mą sę miSZEL] skalista wysepka u północno-zachodnich wybrzeży Francji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mont Saint-Michel – wyspa we Francji, w zatoce Mont-Saint-Michel
  • Mont-Saint-Michel (baie du Mont-Saint-Michel) – zatoka kanału La Manche
  • Le Mont-Saint-Michel – gmina we Francji, obejmująca m.in. tę wyspę
  • Mont-Saint-Michel (abbaye du Mont-Saint-Michel) – opactwo na tejże wyspie

Wikipedia


montaigne

[czytaj: mąTEŃ lub monTEŃ] nazwisko francuskie, m.in. Michel Eyquem de Montaigne (1533-1592) - pisarz francuski, sceptyk i moralista


SJP.pl


montale

Zobacz też: Eugenio Montale.

Wikipedia


montana

stan w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w USA ze stolicą w Helena;

 (1.2) geogr. miasto w Bułgarii

 (1.3) geogr. adm. obwód administracyjny w Bułgarii

Wiktionary

Montana () – stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych, przy granicy z Kanadą. W 2012 roku osiągnął 1 milion mieszkańców i jest jednym z najsłabiej zaludnionych. W Montanie jest ponad dwukrotnie więcej krów niż ludzi (dane z 2019). Z powierzchnią nieco większą od powierzchni Polski, jest czwartym co do wielkości stanem USA.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈtãna, AS: mõntãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Montańczyk mos., Montanka ż.

 przym. montański

Wiktionary


montand

[czytaj: mąTON] nazwisko


SJP.pl


montania

kraina w Peru


SJP.pl

Montania (hiszp.: "La Montaña") – pagórkowata kraina we wschodnim Peru, u wschodnich podnóży Andów Północnych; zachodnia część Niziny Amazonki. Obejmuje szereg niskich gór i pagórków, zbudowanych ze skał kredowych i paleogenicznych, których wysokość nie przekracza 1500 m n.p.m. Roczna suma opadów wynosi ponad 3000 mm. Region porośnięty gęstym wilgotnym lasem równikowym (selvas). Obszar wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego oraz eksploatacja lasów.

Wikipedia


montanista

zwolennik montanizmu (charyzmatycznego ruchu religijnego powstałego w II w. we Frygii)


SJP.pl


montanistka

→ montanista


SJP.pl

Patrz:

montanista

montanizm

ruch religijny z II w.; głosił rychłe przyjście Chrystusa; krytykowany przez Kościół przez skrajne rozumienie pobożności


SJP.pl


montanka

mieszkanka Montany (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Montany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Montana ż.

:: fm. Montańczyk mos.

 przym. montański

Wiktionary


montanoceratops

późnokredowy dinozaur z infrarzędu ceratopsów


SJP.pl

Montanoceratops ("Montanoceratops") – rodzaj późnokredowego dinozaura z rodziny leptoceratopsów, którego szczątki znaleziono w skałach kampańskich i mastrychckich sześciu różnych formacji w Ameryce Północnej. Osiągał 3 m długości. Szyję okrywała kostna kryza, nie wykształcał kopyt charakterystycznych dla bardziej zaawansowanych ceratopsów.

Wikipedia


montauban

[czytaj: mątoBĄ] miasto we Francji


SJP.pl

Montauban (, Montalban) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Tarn i Garonna. W 2013 roku jej populacja wynosiła 59 630 mieszkańców. Przez gminę przepływają rzeki Tarn oraz Aveyron.

Wikipedia


montańczyk

mieszkaniec Montany (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Montany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Montana ż.

:: fż. Montanka ż.

 przym. montański

Wiktionary


montański

przymiotnik od: Montana, miasto w USA


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Montaną, dotyczący Montany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Montana ż., Montańczyk mos., Montanka ż.

Wiktionary


montaż

1. składanie urządzeń z gotowych części;
2. zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych;
3. łączenie oddzielnych części filmu, audycji itp. w jedną harmonijną całość;
4. film, słuchowisko lub przedstawienie teatralne składające się z fragmentów większych utworów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) masz. techn. czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

 (1.2) bud. techn. czynność, procedura zamocowania danego elementu konstrukcyjnego lub urządzenia i ewentualne podłączenie go do źródła zasilania

 (1.3) film. zob. montaż filmowy.;

Wiktionary

Montaż (z fr. "montage", w znaczeniu technicznym także ang. "assembly") – łączenie odrębnych części, elementów lub materiałów w całość. W innym użyciu oznacza także instalowanie urządzenia w przeznaczonym dla niego miejscu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) (…) montaż dla wytrawnego dziennikarza był papierkiem lakmusowym, łatwo było poznać, kto montuje, tak, jak rodzaj ściegu przy robótkach ręcznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ntaʃ, AS: mõntaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamontowanie n., montażownia ż., montażysta m., montażystka ż., monter m., montownia ż., montowanie n.

 czas. remontować, montować ndk., zamontować dk., zamontowywać ndk., zmontować dk.

 przym. monterski, montażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) montowanie

 (1.2) wstawianie / wstawienie

Wiktionary


montażowiec

specjalista w dziedzinie montażu różnorodnych urządzeń, maszyn itp.


SJP.pl


montażownia

1. pomieszczenie do montażu filmu, audycji itp.;
2. fabryka lub hala fabryczna, w której odbywa się montaż; montownia


SJP.pl


montażownica

urządzenie do montowania opon samochodowych na felgi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do ściągania i nakładania opon samochodowych na felgi

Wiktionary

Montażownica – jedno z urządzeń wchodzących w skład wyposażenia warsztatów samochodowych oraz wulkanizacji. Służy do ściągania i nakładania (montowania) opon samochodowych na felgi. Wyróżnia się montażownice półautomatyczne i automatyczne.

Montażownice mogą być wyposażone w szereg dodatkowych elementów, na przykład:

Wikipedia


montażowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący montażu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. montaż mrz., monter mos., montownia ż.

 czas. montować

Wiktionary


montażysta

specjalista od montażu filmów, montaży scenicznych, radiowych itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba dokonująca montażu filmów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. montaż mrz., monter mos., montownia ż.

 czas. montować

Wiktionary


montażystka

specjalistka od montażu filmów, montaży scenicznych, radiowych itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta dokonująca montażu filmów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. montaż mrz., monter mos., montownia ż.

 czas. montować

Wiktionary


montbeliard

rasa bydła mlecznego z Jury na pograniczu Francji i Szwajcarii; montbeliarde


SJP.pl


montbeliarde

[czytaj: mąbeliard] rasa bydła mlecznego z Jury na pograniczu Francji i Szwajcarii; montbeliard


SJP.pl


montbrecja

roślina ozdobna z rodziny kosaćcowatych; krokosmia, cynobrówka


SJP.pl


montecchi

[czytaj: monteki] nazwisko rodowe bohaterów sztuki W. Szekspira; Monteki


SJP.pl


montejus

aparat ciśnieniowy do okresowego przetłaczania cieczy; przetłaczarka


SJP.pl


monteki

nazwisko rodowe bohaterów sztuki W. Szekspira; Montecchi


SJP.pl


montelupi

Montelupi ("Wilczogórski") – polski herb szlachecki.

Wikipedia


monter

wykwalifikowany robotnik pracujący przy montażu i naprawie maszyn, instalacji itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) robotnik zajmujący się montowaniem i naprawą maszyn i instalacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po zgłoszonej interwencji na miejsce pojechała ekipa monterów, by podwiesić nowe kable – nie została jednak dopuszczona na miejsce, ponieważ nie wyraził na to zgody jeden z mieszkańców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ntɛr, AS: mõnter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. montownia ż., montaż m., montażowiec m., montażownia ż., montażysta m., montażystka ż., monterka ż., montowanie n., zamontowanie dk.

 czas. montować ndk., zamontować dk., zamontowywać ndk.

 przym. montażowy, monterski

Wiktionary


monterey

[czytaj: monterej] miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Monterey – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Monterey
  • Monterey – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Pulaski
  • Monterey – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Owen
  • Monterey – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Concordia
  • Monterey – miejscowość w stanie Massachusetts, w hrabstwie Berkshire
  • Monterey – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Putnam
  • Monterey – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Highland
  • Monterey (ang. Monterey Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Berkshire
  • Monterey (ang. Monterey Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Allegan
  • Monterey (ang. Monterey Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Cuming
  • Monterey (ang. Monterey Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Putnam
  • hrabstwo Monterey (ang. Monterey County) – w stanie Kalifornia

Wikipedia


monterka

Monterka (tyt. oryg. "Montatorja") – albański film krótkometrażowy z roku 1970 w reżyserii Muharrema Fejzo.

Wikipedia


monterrey

[czytaj: monterREJ] miasto w Meksyku


SJP.pl

–

Wikipedia


monterski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący montera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. montaż mrz., monter mos., montownia ż.

 czas. montować

Wiktionary


monteseracki

→ Montserrat; montserracki


SJP.pl


monteskiusz

Charles Louis de Secondat (1689-1755) - francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz; Montesquieu


SJP.pl

Monteskiusz ( Montesquieu), właśc. Charles Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu (ur. 18 stycznia 1689 w La Brède, zm. 10 lutego 1755 w Paryżu) – francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz doby Oświecenia, członek Akademii Francuskiej od 1728 r. (fotel 2), członek zagraniczny Akademii Stanisława w Nancy od 1751 roku.

Wikipedia


monteskiuszowski

taki jak u Monteskiusza, zgodny z jego koncepcjami, wywodzący się z nich


SJP.pl


montesquieu

[czytaj: mątesKJU] Charles Louis de Secondat (1689-1755) - francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz; Monteskiusz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Montesquieu (Lot i Garonna) – francuska gmina w regionie Akwitania
  • Montesquieu (Hérault) – francuska gmina w regionie Langwedocja-Roussillon
  • Montesquieu (Tarn i Garonna) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
  • Monteskiusz (Charles Louis de Secondat baron de la Brede et de Montesquieu), osiemnastowieczny francuski filozof.

Wikipedia


montessori

nazwisko włoskie, np. Maria Montessori (1870 - 1952), włoska lekarka i pedagog, twórczyni systemu wychowania dzieci


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Metoda Montessori
  • Maria Montessori

Wikipedia


montevideo

1. stolica Urugwaju;
2. miasto w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Urugwaju;

Wiktionary

Montevideo – największe miasto, stolica oraz główny port Urugwaju. Według spisu z 2011 roku liczy 1 319 108 mieszkańców i posiada powierzchnię 201 km². Jest najbardziej wysuniętą na południe stolicą obu Ameryk. Montevideo znajduje się na południowym wybrzeżu kraju, na północno-wschodnim brzegu La Platy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃ntɛvʲiˈdɛɔ, AS: mõntevʹideo

Wiktionary


montewski

nazwisko


SJP.pl


montezuma

1. władca imperium azteckiego;
2. nazwa kilku miast w USA;
3. miasto i gmina w Brazylii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Montezuma I – władca Azteków w latach 1440–1468
  • Montezuma II – władca Azteków w latach 1502–1520
  • Montezuma – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Summit
  • Montezuma – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Macon
  • Montezuma – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Parke
  • Montezuma – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Poweshiek
  • Montezuma – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga
  • Montezuma – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Gray
  • Montezuma – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Mercer
  • Montezuma (ang. Montezuma Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Pike
  • Montezuma (ang. Montezuma Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Gray
  • Montezuma (ang. Montezuma Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga

Wikipedia


montforiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z katolickim kultem świętego Ludwika Grignion de Montfort, dotyczący tego kultu

Wiktionary


montgolfier

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bracia Montgolfier – francuscy wynalazcy
  • (5864) Montgolfier – planetoida
  • „Montgolfier” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia


montgomery

[czytaj: montGOmery] miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anthony Montgomery – amerykański aktor
  • Bernard Law Montgomery – marszałek brytyjski
  • Flora Montgomery – irlandzka aktorka filmowa
  • Gabriel de Montgomery – francuski szlachcic
  • Janet Montgomery − brytyjska aktorka filmowa i telewizyjna
  • Jeremy Montgomery – amerykański koszykarz
  • Jim Montgomery – amerykański pływak
  • John Montgomery – polityk i prawnik amerykański
  • John Warwick Montgomery – prawnik i publicysta pochodzenia amerykańskiego
  • Jon Montgomery – kanadyjski skeletonista
  • Katarzyna Montgomery – polska dziennikarka
  • Lucy Maud Montgomery – pisarka kanadyjska

Wikipedia


montherlant

Montherlant – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise. W 2008 roku liczba ludności wynosiła 124 mieszkańców.

1 stycznia 2015 roku połączono dwie wcześniejsze gminy: Montherlant oraz Saint-Crépin-Ibouvillers. Siedzibą gminy została miejscowość Saint-Crépin-Ibouvillers, a nowa gmina przyjęła jej nazwę.

Wikipedia


montjoie

rzeczownik

 (1.1) stos kamieni, pomnik poświęcony jakiemuś zdarzeniu

wykrzyknik

 (2.1) hist. okrzyk wojenny Francuzów z czasów średniowiecza

Wiktionary

Montjoie (z fr. „Góra chwały”) – na wpół legendarny, bojowy proporzec Karola Wielkiego. Jest to również okrzyk bojowy cesarza, później królów Francji, a właściwie skrócona wersja pełnego zawołania – "Montjoie Saint Denis" (fr. – „Góra chwały św. Dionizego”).

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Na te słowa Francuzi wydają okrzyk wojenny. Ktoby ich usłyszał jak krzyczą: Montjoie! ten miałby pojęcie o ich pięknem męstwie. Potem jadą, o Boże! jakże dumni!

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) mont-joie

Wiktionary


montmartre

[czytaj: mąMARTR] dzielnica w północnej części Paryża, niegdyś cyganerii artystycznej, dziś głównie rozrywkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wzgórze w Paryżu;

 (1.2) geogr. tradycyjna dzielnica Paryża na wzgórzu Montmartre (1.1)

 (1.3) geogr. wieś w Kanadzie w prowincji Saskatchewan

Wiktionary

Montmartre – historyczna dzielnica ("quartier") Paryża, położona na wzgórzu o tej samej nazwie, znajdująca się w XVIII dzielnicy miasta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wciąż wspominam to bistro na Montmartre i jego niepowtarzalną atmosferę.

Wiktionary


montmorency

[czytaj: mąmorąS-I] miasto we Francji


SJP.pl

Montmorency – miasto i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, stolica kantonu w departamencie Dolina Oise. Montmorency znajduje się około 13 km na północ od obwodnicy Paryża i 21 km od portu lotniczego Paryż-Charles de Gaulle. Montmorency liczy około 21 381 mieszkańców (dane z 2007 roku).

Wikipedia


montmorillonit

minerał ilasty, wodny krzemian glinu; montmorylonit


SJP.pl


montmorylonit

minerał ilasty, wodny krzemian glinu; montmorillonit


SJP.pl

Montmorylonit, montmorillonit – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych (grupa smektytów). Nazwa pochodzi od miejscowości Montmorillon we Francji.

Wikipedia


montowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|montować.

Wiktionary

Montowanie – w systemach operacyjnych z rodziny Unix przyporządkowanie konkretnej partycji z systemem plików położenia w drzewie katalogów – zazwyczaj jest to katalog /mnt (lub /media) i w nim podkatalogi konkretnych urządzeń – co umożliwia korzystanie z systemu plików systemowi operacyjnemu i użytkownikowi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: mõntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. montować

 rzecz. monter mos., zamontowanie n., montaż mrz., montownia ż.

Wiktionary


montować

1. składać coś z gotowych części;
2. zakładać, instalować urządzenie;
3. łączyć oddzielne części filmu lub audycji w całość;
4. przenośnie: przygotowywać, organizować, inicjować coś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) budować coś z części

 (1.2) instalować, zakładać, umocowywać

 (1.3) łączyć części filmu, audycji w całość

 (1.4) przen. organizować, urządzać

 (1.5) przest. ekwipować, zaopatrywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Syn szacha zaczął montować opozycję wśród arystokracji i magów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: mõntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamontowanie n., monter m., monterka ż., montaż m., montażowiec m., montażysta m., montażystka ż., montażownia ż., montownia ż., montowanie n.

 czas. zamontować dk., wymontować dk., zmontować dk., zamontowywać ndk.

 przym. montażowy, monterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budować, konstruować, zbijać

 (1.2) instalować, zakładać, umocowywać, mocować, ciągnąć

 (1.4) organizować, urządzać, przygotowywać, inicjować

Wiktionary


montownia

fabryka lub hala fabryczna, w której odbywa się montaż; montażownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fabryka lub jej część, w której odbywa się proces montażu produktów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈtɔvʲɲa, AS: mõntovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. montaż m., montowanie n., monter m., monterka ż., montażysta m., montażystka ż.

 czas. montować, zmontować, zamontować, zdemontować

 przym. monterski, montażowy

Wiktionary


montowo

Montowo (nazwa historyczna: Mątowo, niem. "Montaw)" – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Grodziczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Montowo zamieszkuje 463 osoby (140 rodzin), z czego 48,2% stanowią kobiety, a 51,8% mężczyźni.

Wikipedia


montowy

dawniej:
1. mąka montowa - mąka pszenna najlepszego gatunku;
2. bułka montowa - bułka wypieczona z mąki montowej


SJP.pl


montparnasse

[czytaj: mąparNAS] dzielnica Paryża


SJP.pl

Montparnasse -– południowo-zachodnia dzielnica ("quartier") Paryża, położona głównie na terenie XIV dzielnicy tego miasta. Rejon ten rozpoczyna się od granic ogrodu Luksemburskiego i rozciąga się w kierunku południowo-zachodnim, aż do granic administracyjnych ścisłego Paryża.

Wikipedia


montpellier

[czytaj: mąpelJE] miasto we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na południu Francji, w regionie Oksytania;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Powiązane:

 przym. montpellierski

Wiktionary


montpellierski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Montpellier, dotyczący Montpellier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W XIII wieku znaczna już ilość szkolarzy polskich studiowała w uniwersytetach zachodnich: paryskim, padewskim, bolońskim, montpellierskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Montpellier n.

Wiktionary


montrachet

[czytaj: mątrasze] białe wino burgundzkie


SJP.pl


montreal

miasto w Kanadzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Wiktionary

Montreal ( Montréal []) – miasto w Kanadzie, nad Rzeką Świętego Wawrzyńca w prowincji Quebec. W latach 1844–1849 Montreal był stolicą Prowincji Kanady.

Jest to drugie co do wielkości miasto Kanady, największy port morski wschodniej części kraju oraz główny ośrodek gospodarczy i kulturalny francuskojęzycznej części Kanady. Powstał jako niewielka osada francuska na cześć królewską nazwany Mont Royal – „Wzgórze królewskie” – stąd obecna nazwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W letnich Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu w 1976 r. polska ekipa liczyła 207 olimpijczyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈtrɛal, AS: mõntreal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. montrealczyk mos., montrealka ż.

 przym. montrealski

Wiktionary


montrealczyk

mieszkaniec Montrealu (miasta w Kanadzie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Montrealu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Montreal mrz.

:: fż. montrealka ż.

 przym. montrealski

Wiktionary


montrealka

mieszkanka Montrealu (miasta w Kanadzie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Montrealu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Montreal mrz.

:: fm. montrealczyk mos.

 przym. montrealski

Wiktionary


montrealski

przymiotnik od: Montreal (miasto w Kanadzie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Montrealem, dotyczący Montrealu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Montreal mrz., montrealczyk mos., montrealka ż.

Wiktionary


montreux

[czytaj: mątRÖ albo mątRE] miasto w zachodniej Szwajcarii


SJP.pl

Montreux (hist. "Muchtern") – miasto i gmina uzdrowiskowa "(commune)" w zachodniej Szwajcarii, w kantonie Vaud, w okręgu "(district)" Riviera-Pays-d’Enhaut. Leży przy wschodnim krańcu Jeziora Genewskiego.

Latem 1936 r. w Montreux odbywała się konferencja międzynarodowa dotycząca swobody żeglugi w cieśninach czarnomorskich (Bosfor i Dardanele). 20 lipca 1936 r. podpisana tu została tzw. Konwencja z Montreux, której postanowienia obowiązują do czasów obecnych.

Wikipedia


montserracki

→ Montserrat [czytaj: monseracki]; monteseracki


SJP.pl


montserrat

[czytaj: monseRAT]
1. terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej;
2. grupa górska w Górach Katalońskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. masyw górski w Katalonii;

 (1.2) klasztor benedyktynów w masywie górskim Montserrat (1.1) w Katalonii;

 (1.3) geogr. wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Wiktionary

Montserrat – terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na wyspie Montserrat w archipelagu Małych Antyli, w basenie Morza Karaibskiego. Na skutek wybuchu wulkanu Soufrière Hills w latach 1995–1997 blisko 2/3 ludności musiało być ewakuowane.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Montserratczyk mos., Montserratka ż.

 przym. montserracki

Wiktionary


montserratczyk

[czytaj: montseratczyk] mieszkaniec Montserratu (terytorium zależnego Wielkiej Brytanii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Montserratu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Montserrat mrz.

:: fm. Montserratka ż.

 przym. montserracki

Wiktionary


montserratka

[czytaj: montseratka] mieszkanka Montserratu, terytorium zależnego Wielkiej Brytanii


SJP.pl


montówka

mąka lub bułka montowa


SJP.pl


monumencik

zdrobnienie od: monument


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od monument

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie monument, lecz tylko mały monumencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monument m.

Wiktionary


monument

1. posąg, rzeźba, obelisk wystawiony na pamiątkę jakiegoś wydarzenia lub ku czci zasłużonego człowieka;
2. coś ogromnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego

 (1.2) książk. przen. pozostałość po czymś, co ma dużą wartość, zasługuje na pamięci

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Monument – posąg, rzeźba, obelisk, pomnik, zwykle dużych rozmiarów, imponujący, wspaniały, wystawiony ku czci osoby (osób) albo na pamiątkę jakiegoś wydarzenia.
  • Monument – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie El Paso
  • Monument – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Grant
  • Monument – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Lea
  • Monument – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre
  • Monument (ang. Monument Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Logan
  • Monument – album szwedzkiego zespołu Grand Magus
  • Monument – ilustrowana książka Dennisa Burmeistera i Sascha Lange o historii brytyjskiego zespołu Depeche Mode
  • Monument – polski film fabularny w reżyserii Jagody Szelc z 2018 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnũmɛ̃nt, AS: mõnũmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monumentalność ż.

:: zdrobn. monumencik mrz.

 przym. monumentalny, monumentowy

 przysł. monumentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomnik

 (1.2) pomnik, świadectwo

Wiktionary


monumentalizacja

nadawanie czemuś cech monumentalnych, posągowych


SJP.pl

Monumentalizacja (łac. "monumentalis" – pomnikowy) – w literaturze i sztuce zabieg wyolbrzymienia cech opisywanych przedmiotów i postaci, mający na celu ukazanie ich szczególnego znaczenia w określonym kontekście.

Wikipedia


monumentalizm

1. styl w sztuce, którego dążeniem jest tworzenie dzieł monumentalnych;
2. wielkość i monumentalność dzieła sztuki


SJP.pl


monumentalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób monumentalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nũmɛ̃nˈtalʲɲɛ, AS: mõnũmẽntalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. monumentalny

 rzecz. monumentalizm m., monument m., monumentalność ż.

Wiktionary


monumentalniej

stopień wyższy od przysłówka: monumentalnie


SJP.pl


monumentalny

ogromny, bardzo dużych rozmiarów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kult. stanowiący wielką wartość dla kultury

 (1.2) znacznych rozmiarów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monument mrz., monumentalizm mrz., monumentalność ż.

 przysł. monumentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomnikowy, trwały, wspaniały, wybitny

 (1.2) gigantyczny, olbrzymi, potężny

Wiktionary


monumentowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z monumentem, dotyczący monumentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monument m.

Wiktionary


monza

[czytaj: monca] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina w północnych Włoszech, w Lombardii;

Wiktionary

Monza – miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Monza i Brianza, położone nad rzeką Lambro.

Monza położona jest 12 km na północ od Mediolanu. Dziś produkuje się tu m.in. tkaniny i dywany. Wśród zabytków katedra gotycka z XIV wieku. W skarbcu katedry przechowywana jest korona Teodolindy w formie opaski ozdobionej 180 kamieniami szlachetnymi w pięciu rzędach. Korona datowana na 627 rok jest najstarszą zachowaną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spór przerodził się w otwartą wojnę, w której Mediolan, dowodzony przez Marka Viscontiego, odniósł zwycięstwo pod Monzą nad wojskami papieskimi ułatwiając tym samym Ludwikowi realizację planów politycznych na terenie Włoch.

 (1.1) „Monaca di Monza”, to znaczy „Mniszka z Monzy". Monza to maleńkie historyczne miasteczko blisko Mediolanu. Tam rozegrała się ta historia, która dlatego dobrze jest znana we Włoszech, że Manzoni umieścił ją w swej słynnej powieści „Narzeczeni”.

Wiktionary


monzonit

magmowa skała głębinowa


SJP.pl

Monzonit – obojętna skała magmowa typu głębinowego o strukturze drobnokrystalicznej lub średniokrystalicznej i barwie szarej lub ciemnoszarej. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF monzonit zajmuje pole 8.

Dawne nazwy: gabro ortoklazowe, gabro syenitowe, gabrosyenit.

Wikipedia


monzonitowy

→ monzonit


SJP.pl

Patrz:

monzonit

moodboard

[czytaj: MUDbord] zbiór inspiracji dotyczących danego przedsięwzięcia lub pomysłu, złożony ze zdjęć, cytatów, materiałów, przedmiotów itp.; mood board


SJP.pl


moog

wielodźwiękowy syntezator muzyczny z grupy elektrofonów elektronicznych; syntezator Mooga


SJP.pl


moon

1. dawna jednostka monetarna Korei;
2. dawna jednostka monetarna Japonii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Muhu – estońska wyspa, dawniej Moon
  • Sun Myung Moon
  • Kościół Zjednoczeniowy Moona
  • Moon – polski zespół blackmetalowy
  • Moon-sur-Elle – miejscowość we Francji
  • Alfabet Moona
  • Moon – film z gatunku Science fiction wyprodukowany w roku 2009
  • MOON – album Gackta
  • moon – dawna jednostka monetarna Korei i Japonii
  • „Moon” – singel islandzkiej piosenkarki Björk
  • The moon - Księżyc w języku angielskim
  • Moonwalk - taniec Michaela Jacksona

Wikipedia


moonies

[czytaj: mu:nis] członkowie Kościoła Zjednoczenia (znanego jako sekta Moona)


SJP.pl


moonista

[czytaj: munista] członek Kościoła Zjednoczenia (znanego jako sekta Moona)


SJP.pl


moonistka

[czytaj: munistka] członkini Kościoła Zjednoczenia (znanego jako sekta Moona)


SJP.pl


moonletka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. księżyc planetoidaanetoidy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod koniec września br. próbnik wystrzelony przez amerykańską agencję kosmiczną NASA w ramach misji Double Asteroid Redirection Test (DART) uderzył w moonletkę (księżyc planetoidaanetoidy) Dimoprhos, okrążającą planetoidaanetoidę Didymos.

Wiktionary


moonwalk

[czytaj: munłok] figura taneczna, która zdobyła popularność w latach 80. za sprawą Michaela Jacksona


SJP.pl

Mo

Wikipedia


moor

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moor – dzielnica Lenzen (Elbe)
  • Groß-Moor – dzielnica gminy Seevetal, w powiecie Harburg, w powiecie Dolna Saksonia
  • Gut Moor – dzielnica Hamburga
  • Klein-Moor – dzielnica gminy Seevetal, w powiecie Harburg, w powiecie Dolna Saksonia
  • Low Moor – miejscowości
  • Moor Crichel – wieś
  • Moor Monkton – wieś
  • Moor Row – wieś
  • Barmby Moor – wieś
  • Barnby Moor – wieś
  • Biddulph Moor – wieś
  • Broughton Moor – wieś

Wikipedia


moore

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moore – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Butte
  • Moore – miejscowość w stanie Montana, w hrabstwie Fergus
  • Moore – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Cleveland
  • Moore – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Frio
  • Moore (ang. Moore Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Barber
  • Moore (ang. Moore Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Marion
  • Moore (ang. Moore Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Sanilac
  • Moore (ang. Moore Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Stevens
  • Moore (ang. Moore Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Oregon
  • Moore (ang. Moore Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Shannon
  • Moore (ang. Moore Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ransom
  • Moore (ang. Moore Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Northampton

Wikipedia


moorea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa wulkaniczna wchodząca w skład Polinezji Francuskiej;

Wiktionary

Nie mylić z: Morea.

Moorea – wyspa wulkaniczna w archipelagu Wysp Towarzystwa, wchodząca w skład Polinezji Francuskiej, położona 17 km na północny zachód od Tahiti. Wyspa ma powierzchnię 134 km² z ponad 16 tysiącami stałych mieszkańców (2007). Jest częścią gminy Moorea-Maiao, należącej do regionu Wysp Na Wietrze.

Wikipedia


mop

potocznie: ścierka na kijku, służąca do czyszczenia podłóg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) zmywak do podłogi na kiju;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔp, AS: mop

Wiktionary


mopa

potocznie: ścierka na kijku, służąca do czyszczenia podłóg; mop


SJP.pl


mopan

mospan;
1. dawniej: forma grzecznościowa odnosząca się do mężczyzn, równoważna dzisiejszemu "pan";
2. dawniej: ironiczne określenie szlachcica


SJP.pl


mopanek

dawniej, zdrobnienie od: mopan


SJP.pl


moped

mechaniczny pojazd jednośladowy, podobny do motoroweru


SJP.pl


mopek

gatunek nietoperza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Barbastella|Gray|ref=tak., rodzaj ssaków z podrodziny mroczków;

 (1.2) pot. zool. nietoperz z rodzaju mopków (1.1)

 (1.3) zdrobn. od: mops

 (1.4) mały mops

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: mopka

Wiktionary

Mopek ("Barbastella") – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) U sklepienia zwisało kilkanaście mopków.

 (1.4) Do przedziału weszła kobieta z jasnym mopkiem na ręku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mopka ż., mops mzw., mopsica ż., mopsik mzw.

 przym. mopsi, mopsowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) mopsik

Wiktionary


moplik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mot. motorower

Wiktionary


mopować

czyścić podłogę mopem


SJP.pl


mopownia

pomieszczenie na sprzęt i środki do utrzymywania czystości


SJP.pl


mopr

skrót od:
1. Międzynarodowa Organizacja Pomocy Rewolucjonistom;
2. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mazurskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe – organizacja skupiająca ratowników wodnych pracujących na Warmii i Mazurach
  • Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie – jednostka w systemie pomocy społecznej, jest ona miejscem pierwszego kontaktu osób poszukujących pomocy społecznej
  • Międzynarodowa Organizacja Pomocy Rewolucjonistom – organizacja komunistyczna założona w 1922 roku w Moskwie w celu niesienia pomocy rewolucjonistom w zwalczaniu kapitalizmu

Wikipedia


mopr-owski

→ MOPR; moprowski


SJP.pl


moprowski

→ MOPR; MOPR-owski


SJP.pl


mops

rasa małych psów z charakterystycznie skróconą częścią twarzową głowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa niedużych, łagodnych psów;

 (1.2) kynol. pies rasy mops (1.1)

 (1.3) syst. zool. nazwa systematyczna|Mops|Lesson|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny molosowatych;

 (1.4) pot. zool. nietoperz z rodzaju mopsów (1.3)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mops (rasa psa)
  • Mops – rodzaj ssaków latających z podrodziny molosów w obrębie rodziny molosowatych
  • MOPS – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Holandia zakazała hodowli mopsów w 2019 roku.

 (1.2) Dziewczyna z mopsem wysiadła na stacji w Czechowicach-Dziedzicach.

 (1.3) Różne gatunki mopsów występują w Afryce i Azji.

 (1.4) Na belce przysiadł mops o strasznym wyglądzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔps, AS: mops

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. mopek mzw., mopsik mzw.

:: fż. mopka ż., mopsica ż.

 przym. mopsi, mopsowaty

Wiktionary


mopsi

związany z mopsem, charakterystyczny dla mopsa


SJP.pl


mopsica

samica mopsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) suka mopsa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta mopsica oszczeniła się wczoraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔpʲˈɕit͡sa, AS: mopʹśica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mopek mzw., mops, mopsik

 przym. mopsi, mopsowaty

Wiktionary


mopsik

zdrobnienie od: mops


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: mops

Wiktionary

Mopsik ("Promops") – rodzaj ssaków z podrodziny molosów (Molossinae) w obrębie rodziny molosowatych (Molossidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moje mopsiki nigdy by tego nie zrobiły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔpʲɕik, AS: mopʹśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mopek mzw., mops m., mopsica ż.

 przym. mopsi, mopsowaty

Wiktionary


mopsiątko

szczenię mopsa; mopsię


SJP.pl


mopsię

szczenię mopsa; mopsiątko


SJP.pl


mopsowaty

przypominający mopsa, podobny do mopsa


SJP.pl


mor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. mór, zaraza

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od mora

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

 (3.1) D. lm. od moro

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔr, AS: mor

Wiktionary


mora

1. tkanina jedwabna lub wełniana o falisto mieniącym się deseniu;
2. w metryce antycznej: czas wymawiania sylaby krótkiej;
3. falisty układ włosów powstający u niektórych zwierząt tuż po ich urodzeniu;
4. rodzaj rozproszenia obrazu;
5. włoska gra hazardowa polegająca na odgadywaniu ilości jednocześnie pokazywanych palców dłoni przez dwóch graczy;
6. w starożytnej Sparcie: oddział piechoty lub kawalerii liczący od 500 do 1000 żołnierzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poligr. niepożądany efekt w postaci regularnych punktów lub wzorów, wskutek krzyżowania się co najmniej dwu siatek rastrowych;

 (1.2) specjalna odmiana jedwabiu o dekoracyjnym, mieniącym się splocie;

 (1.3) falisty układ włosów na skórze młodych zwierząt; w futrzarstwie również podobny wzór uzyskiwany sztucznie

 (1.4) jedna z gier towarzyskich pochodząca z Włoch;

 (1.5) jęz. jednostka iloczasu określająca „wagę” sylaby lub samogłoski;

 (1.6) reg. pozn. daw. zmora, duch

 (1.7) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ćma

 (1.8) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mara nocna

forma rzeczownika.

 (2.1) M. lm. od moro

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mora – rzeka w Polsce i Czechach, na Przedgórzu Paczkowskim.
  • Mora – herb szlachecki
  • mora – zagadnienie fonologii
  • mora – jednostka w armii spartańskiej
  • mora – rodzaj tkaniny
  • mora – gra towarzyska
  • mora (Mora moro) – gatunek ryby morskiej
  • Mora – rodzaj roślin z podrodziny brezylkowych
  • mora (łac.) – zwłoka, pojęcie prawa cywilnego
  • mora – wzór kamuflażu stosowanego w umundurowaniu
  • prążki mory czyli prążki moiré
  • Marzanna – postać kryjąca się pod zwyczajem o tej samej nazwie, może być także nazywana Morą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ulotkach które przyszły z drukarni wyszła nam mora w grafice.

 (1.2) W zbiorach muzeum mamy zabytkowy ornat adamaszkowy z kolumną z mory i hierogramem IHS.

 (1.4) Ludzie pachnący prażonym bobem, który nosili w zanadrzu, a przy tym wiecznie schrypnięci i spotnieli od gry w morę po rogach ulic i perystylach, nie zasługiwali w jego oczach na miano ludzi.

 (1.4) Zgromadzone przy sąsiednim stole towarzystwo, oswoiwszy się z naszą obecnością, przystąpiło do przerwanej gry w morę.

 (1.5) Każda długa samogłoska zajmuje dwie mory.

 (1.6) Taka Mora co ludzi dusi, to się układzie w nocy na człowieka, język swój wsadzi w jego gębe i wszystkie śliny mu wycycka, że ino jak wiór w gardle mu ostanie. sic.

 (2.1) W militarnym demobilu kupiłem sobie dwa mora.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 przym. morowy

 (1.5)

 rzecz. moratorium n.

 przym. moratoryjny, morowy, jednomorowy, dwumorowy, trójmorowy, moraiczny

 (1.6)

 rzecz. morus m., zmora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prążki moiré

 (1.6) morus, zmora, zjawa, duch

Wiktionary


moraczewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędrzej Moraczewski
  • Jędrzej Moraczewski (historyk)
  • Maciej Moraczewski - architekt
  • Wасłаw Moraczewski

Wikipedia


morakowo

Morakowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Gołańcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


moraków

Moraków – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty.

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły kolegiaty łęczyckiej "Morakowo", położona była w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


morakówko

Morakówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Gołańcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


morale

duch bojowy, wola walki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czyjaś gotowość do wypełniania obowiązków, znoszenia trudów i niebezpieczeństw, także poczucie odpowiedzialności i wiara w sukces, często w odniesieniu do służby wojskowej: duch bojowy i wola walki

 (1.2) czyjaś ogólna postawa moralna

forma rzeczownika.

 (2.1) Ms. i W. lp. od morał

Wiktionary

Morale − postawa charakteryzująca się zmotywowaniem do wypełniania obowiązków i zadań, nawet wobec pojawiających się trudności i niebezpieczeństw. Także wola walki, odporność psychiczna na niedogodności, poczucie odpowiedzialności za podjęte zadanie i wiara w jego sukces. Termin stosowany przede wszystkim w instytucjach wojskowych, lecz także w biznesie i sporcie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wczorajszej masakrze morale w oddziale znacznie spadło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈralɛ, AS: morale

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizm mrz., moralizatorka ż., moralizator mos., moralistyka ż., moralizatorstwo n., moralistka ż., moralista m., moralność ż., morał m., moralizowanie n., moralitet m.

 czas. moralizować ndk.

 przym. moralizatorski, moralnościowy, moralitetowy

 przysł. moralnie, niemoralnie

Wiktionary


moralia

utwory literackie o charakterze filozoficzno-pouczającym


SJP.pl

Moralia – krótkie utwory o charakterze filozoficznym i pouczającym.

Do autorów tego typu dzieł można zaliczyć między innymi Plutarcha, Erazma z Rotterdamu i Wacława Potockiego.

Wikipedia


moralik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od morał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morał m.

Wiktionary


moralista

1. człowiek głoszący surowe zasady moralne i wzywający do ich przestrzegania;
2. twórca zajmujący się zagadnieniami moralności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek wskazujący innym, jak mają postępować, głoszący surowe zasady moralne

 (1.2) filozof lub pisarz zajmujący się zagadnieniami moralności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź moralistą, młodzi muszą się wyszumieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔraˈlʲista, AS: moralʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralistyka ż., moralizm mrz., moralność ż., moralizatorstwo n., moralizator mos., moralizatorka ż., morale n.

:: fż. moralistka ż.

 czas. moralizować ndk., umoralniać ndk., umoralnić dk.

 przym. moralny, moralizatorski, moralnościowy

 przysł. moralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) moralizator, kaznodzieja, mentor, rezoner

Wiktionary


moralistka

→ moralista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pouczająca innych o zasadach moralności

Wiktionary

Patrz:

moralista

Przykłady

 (1.1) Ciotka Anetta to moralistka, nie pozwala naszemu kuzynowi oglądać telewizji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralistyka ż., moralizm mrz., moralność ż., moralizatorstwo n., moralizator mos., moralizatorka ż., morale n.

:: fm. moralista mos.

 czas. moralizować ndk., umoralniać ndk., umoralnić dk.

 przym. moralny, moralizatorski, moralnościowy

 przysł. moralnie

Wiktionary


moralistyczny

1. związany z tym, co jest właściwe, a co niewłaściwe pod względem moralnym;
2. pouczający w sposób przesadny o tym, co jest właściwe pod względem moralnym; moralizatorski, moralizujący


SJP.pl


moralistyka

1. propagowanie, często natrętne, zasad moralnych; moralizatorstwo;
2. w filozofii: koncentracja na zagadnieniach moralnych, zagadnieniach wartościujących dobro i zło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krzewienie zasad moralnych

 (1.2) filoz. obszar refleksji filozoficznej dotyczącej moralności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze względu na swą dość oryginalną moralistykę Prodikos znajduje się na marginesie sofistyki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizm mrz., moralność ż., moralizatorstwo n., moralizowanie n., moralista mos., moralistka ż., moralizator mos., moralizatorka ż., morale n.

 czas. moralizować ndk., umoralniać ndk., umoralnić dk.

 przym. moralny, moralizatorski, moralistyczny

 przysł. moralnie, moralizatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pouczanie, kaznodziejstwo, moralizatorstwo, moralizowanie, mentorstwo

Wiktionary


moralitet

gatunek literacki o charakterze moralistyczno-dydaktycznym, posługujący się alegorią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. średniowieczny dramat moralizatorski;

 (1.2) liter. film. dzieło o przesłaniu moralizującym

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bohater moralitetu pozbawiony był wszelkich cech jednostkowych, narodowych itp. i stanowił uosobienie całej ludzkości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔraˈlʲitɛt, AS: moralʹitet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morale n., moralność ż., moralizatorstwo n., moralizowanie n., morał mrz., moralitetowość ż.

 przym. moralitetowy, moralny, moralnościowy

 przysł. moralitetowo, moralnie

 czas. moralizować

Wiktionary


moralitetowy

→ moralitet


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z moralitetem, dotyczący moralitetu, występujący w moralitecie

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla moralitetu

Wiktionary

Patrz:

moralitet

Powiązane:

 rzecz. moralitet mrz., morał mrz., morale n., moralność ż.

 przysł. moralitetowo

Wiktionary


moralizacja

1. utwór literacki lub fragment tekstu o charakterze moralizującym;
2. dawniej: prawienie morałów; moralizowanie, moralizatorstwo, pouczanie, upominanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) utwór o charakterze moralizującym

 (1.2) daw. moralizowanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizowanie n., moralność ż.

Wiktionary


moralizator

ten, kto moralizuje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mająca tendencję do moralizowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Edek to straszny moralizator, nieustannie nas poucza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralistyka ż., moralizm mrz., moralność ż., moralizatorstwo n., moralizowanie n., moralista mos., moralistka ż., morale n.

:: fż. moralizatorka ż.

 czas. moralizować ndk., umoralniać ndk., umoralnić dk.

 przym. moralny, moralizatorski, moralnościowy

 przysł. moralnie, moralizatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) moralista, mentor, kaznodzieja

Wiktionary


moralizatorka

kobieta, która moralizuje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca tendencję do moralizowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewka to straszna moralizatorka, ciągle nas poucza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralistyka ż., moralizm mrz., moralność ż., moralizatorstwo n., moralista mos., moralistka ż., morale n., moralniak m., moralizowanie n., umoralnianie n., umoralnienie n.

:: fm. moralizator mos.

 czas. moralizować ndk., umoralniać ndk., umoralnić dk.

 przym. moralny, moralizatorski, moralnościowy, niemoralny

 przysł. moralnie, moralizatorsko

Wiktionary


moralizatorski

pouczający w sposób przesadny o tym, co jest właściwe pod względem moralnym; moralistyczny, moralizujący


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z moralizatorstwem, dotyczący moralizatorstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizm mrz., moralistyka ż., moralność ż., moralizatorstwo n., moralizowanie n., moralista mos., moralistka ż., moralizator mos., moralizatorka ż., morale n.

 czas. moralizować ndk., umoralniać ndk., umoralnić dk.

 przym. moralny, moralistyczny

 przysł. moralnie, moralizatorsko

Wiktionary


moralizatorstwo

prawienie morałów; pouczanie, upominanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prawienie morałów

 (1.2) skłonność do moralizowania

Wiktionary

Moralizatorstwo − odmiana moralistyki, uważana za skrajną, cechująca się tym, że zazwyczaj wywołuje skutki przeciwne od zamierzonych. W savoir-vivre tym pejoratywnym słowem określa się potocznie także natrętne, dokuczliwe upominanie kogoś lub czyjąś skłonność do prawienia morałów. Pojęcie to występuje również w nauce o literaturze, jako cecha dydaktycznych utworów literackich np. w okresie średniowiecza, oświecenia lub baroku lub pewnych gatunków, np. bajek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jego moralizatorstwo doprowadza mnie do szału.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizm mrz., moralistyka ż., moralność ż., morale n., morał mrz., moralitet mrz., moralista mos., moralistka ż., moralizator mos., moralizatorka ż., moralizowanie n.

 czas. moralizować ndk.

 przym. moralny, niemoralny, moralnościowy, moralizatorski

 przysł. moralnie

Wiktionary


moralizm

pogląd uznający wartości moralne za najwyższe, a dobro moralne za główną lub jedyną wytyczną ludzkiego postępowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uważanie moralności jako najważniejszego dyktatu w życiu

 (1.2) filoz. doktryna filozoficzna uznająca moralizm (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralistyka ż., moralność ż., moralizatorstwo n., moralizowanie n., moralista mos., moralistka ż., moralizator mos., moralizatorka ż., morale n.

 czas. moralizować ndk., umoralniać ndk., umoralnić dk.

 przym. moralny, moralizatorski, moralistyczny

 przysł. moralnie, moralizatorsko

Wiktionary


moralizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pouczanie o normach moralnych, strofowanie w sprawach moralności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej troska o nas polegała na ciągłym moralizowaniu, które doprowadzało do szału.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizacja ż., moralizm mrz., moralistyka ż., moralność ż., morale n., morał mrz., moralitet mrz., moralista mos., moralistka ż., moralizatorstwo n., moralizator mos., moralizatorka ż.

 czas. moralizować ndk.

 przym. moralny, niemoralny, moralnościowy, moralizatorski

 przysł. moralnie, moralizatorsko

Wiktionary


moralizować

prawić morały; pouczać, upominać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) poddawać procesowi umoralnienia, prawić morały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stara nauczycielka moralizowała kilka pokoleń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizm mrz., moralistyka ż., moralność ż., morale n., morał mrz., moralitet mrz., moralista mos., moralistka ż., moralizatorstwo n., moralizator mos., moralizatorka ż., moralizowanie n.

 przym. moralny, niemoralny, moralnościowy, moralizatorski

 przysł. moralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umoralniać

Wiktionary


moralizujący

prawić morały; pouczać, upominać


SJP.pl


moralka

emblemat z motywem patriotycznym, będący dopełnieniem odzieży i akcesoriów militarnych


SJP.pl


moralniak

potocznie: poczucie winy po zrobieniu czegoś niewłaściwego; kac moralny


SJP.pl


moralnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób zgodny z moralnością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈralʲɲɛ, AS: moralʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizm mrz., moralistyka ż., moralność ż., morale n., morał mrz., moralitet mrz., moralista mos., moralistka ż., moralizatorstwo n., moralizator mos., moralizatorka ż., moralizowanie n.

 czas. moralizować ndk.

 przym. moralny, niemoralny, moralnościowy, moralizatorski

Wiktionary


moralniej

stopień wyższy od przysłówka: moralnie


SJP.pl


moralniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: moralny


SJP.pl


moralno-społeczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący moralności osadzonej w kontekście społecznym, dotyczący socjologii moralności

Wiktionary


moralnoreligijny

dotyczący moralności religijnej


SJP.pl


moralnoteologiczny

teologiczny w perspektywie moralnej


SJP.pl


moralnościowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z moralnością, dotyczący moralności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wysoce moralnościowy ton, jaki jest nadawany poszukiwaniu zbrodniarzy sprzed pół wieku, do mnie nie przemawia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralność ż., morale n., morał mrz., moralitet mrz., moralista mos., moralistka ż., moralizatorstwo n., moralizator mos., moralizatorka ż., moralizowanie n.

 czas. moralizować ndk.

 przym. moralny

 przysł. moralnie

Wiktionary


moralność

zespół powszechnie uznanych warunków, poglądów na wartości, na dobro i zło, przekonań, które wartościują określone działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

Wiktionary

Moralność (z łac. "mōrālis" "moralny, etyczny") – zespół zasad, norm i ocen regulujących zachowanie jednostek oraz ich wzajemnie relacje, który może być rozumiany dwojako:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Część komentatorów zwraca uwagę, że poczucie moralności w Chile podlega głębokim zmianom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈralnɔɕt͡ɕ, AS: moralność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizacja ż., moralizatorka ż., moralizator mos., moralizm m., moralistyka ż., moralizatorstwo n., moralista m., moralistka ż., moralitet m., morał mrz., morale n., moralizowanie n.

 czas. moralizować ndk.

 przym. moralny, moralistyczny, moralizatorski, moralnościowy

 przysł. moralnie, moralistycznie, moralizatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etyczność

Wiktionary


moralny

1. dotyczący moralności;
2. postępujący w sposób uznawany za dobry i właściwy, zgodny z moralnością


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący moralności, opisujący moralność

 (1.2) postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Miast frasować się losem ubogich dziadów – odezwał się znowu demeryt – i przeżywać rozterki moralne, użyłbyś raczej swych talentów celem odnalezienia drogi.

 (1.2) Był wyższy niż futryna i tak silny, że mógłby trolla rozedrzeć na kawałki, czego jednak nigdy nie robił, gdyż był również osobnikiem głęboko moralnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈralnɨ, AS: moralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. amoralista mos., amoralistka ż., amoralizm mrz., amoralność ż., moralizm mrz., moralistyka ż., moralność ż., moralista ż., moralistka ż., moralizatorstwo n., moralizator mos., moralizatorka ż., moralitet mrz., morał mrz., moralizowanie n.

 czas. moralizować ndk., umoralniać ndk., umoralnić dk.

 przym. amoralny, moralizatorski, moralnościowy, niemoralny

 przysł. moralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etyczny

 (1.2) uczciwy, dobry

Wiktionary


moratorium

odroczenie terminu płatności zobowiązań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polit. czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Optymizmu łupkoentuzjastów nie popsuł zatem ani wprowadzony właśnie zakaz wydobycia gazu łupkowego we Francji, ani przedłużenie moratorium obowiązującego w amerykańskim stanie Nowy Jork, ani rosnący w Kanadzie opór przed łupkowym przemysłem, a szczególnie przed najniebezpieczniejszą metodą szczelinowania hydraulicznego, która ma być stosowana w Polsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔraˈtɔrʲjũm, AS: moratorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. moratoryjny

Wiktionary


moratoryjny

przymiotnik od: moratorium


SJP.pl


moravia

[czytaj: morawja] nazwisko, m.in. Alberto Moravia (właściwie: Alberto Pincherle; 1907-1990) - pisarz włoski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alberto Moravia – pisarz włoski
  • Moravia – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Appanoose;
  • Moravia – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga;
  • Moravia – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga;
  • Moravia (ang. Moravia Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga;
  • Moravia – kanton w kostarykańskiej prowincji San José;

Wikipedia


morawa

1. wieś w Polsce;
2. miasto w Australii;
3. lewy dopływ Dunaju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w środkowej Europie, lewy dopływ Dunaju

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morawa – miasto w Australii, w stanie Australia Zachodnia
  • Morawa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Strzegom
  • Morawa – przysiółek wsi Haczów w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Haczów
  • Morawa – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
  • Morawa – rzeka w Serbii, prawy dopływ Dunaju
  • Morawa – rzeka na Morawach, Słowacji i w Austrii, lewy dopływ Dunaju
  • Morawa – potok w Polsce, dopływ Długosza
  • Morawa – potok w Polsce, dopływ Troi
  • Morawa – staw w zespole przyrodniczo-krajobrazowym „Szopienice-Borki” w Katowicach
  • Morawa – ulica w Katowicach, w dzielnicy Szopienice-Burowiec
  • Morawa – dawna kolonia, obecnie część dzielnicy Szopienice-Burowiec w Katowicach
  • Nowa Morawa, Stara Morawa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔˈrava, AS: morava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morawy nmos., Morawka ż., Morawski mos., Pomorawie n., Morawica ż.

 przym. morawski

Wiktionary


morawiak

nazwisko


SJP.pl


morawianin

mieszkaniec Moraw (krainy)


SJP.pl


morawianka

mieszkanka Moraw (krainy)


SJP.pl


morawiański

→ Morawa (lewy dopływ Dunaju)


SJP.pl


morawica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. rzeka w Polsce;
4. rzeka w Czechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka we wschodnich Czechach, prawy dopływ Opawy

Wiktionary

Morawica – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy Morawica. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Morawica uzyskała prawa miejskie z dniem 1 stycznia 2017.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Morawiecki mos., Morawiecka ż., Morawa ż.

 przym. morawicki, nadmorawicki

Wiktionary


morawicki

przymiotnik od: Morawica


SJP.pl


morawiczanin

mieszkaniec Morawicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


morawiczanka

mieszkanka Morawicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


morawiec

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. członek historycznej grupy etnicznej zamieszkującej okolice Owsiszcza i Kietrza na Śląsku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Morawiec – polska poetka i działaczka społeczna
  • Arkadiusz Morawiec – polski literaturoznawca
  • Beata Morawiec – polska sędzia
  • Jakub Morawiec – polski historyk
  • Jan Morawiec – polski polityk, żołnierz podziemia
  • Krzysztof Morawiec – polski koszykarz
  • Piotr Morawiec – polski muzyk
  • Waldemar Morawiec – fikcyjna postać filmów Władysława Pasikowskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po drugiej wojnie światowej Morawców uznano za ludność polską i pozwolono im pozostać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morawy lm nm.

Wiktionary


morawiecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Morawiecki (1903–1971) – polski geolog
  • Jarosław Morawiecki (ur. 1964) – polski hokeista
  • Jędrzej Morawiecki (ur. 1977) – polski pisarz, publicysta i reporter; doktor filologii słowiańskiej oraz socjologii
  • Kornel Morawiecki (1941–2019) – polski polityk, opozycjonista w PRL, poseł VIII kadencji
  • Mateusz Morawiecki (ur. 1968) – polski polityk i bankowiec, premier w latach 2017–2023
  • Medard Morawiecki (1846–1937) – powstaniec styczniowy
  • Wojciech Morawiecki (1922–2019) – polski profesor prawa

Wikipedia


morawka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na ziemi kłodzkiej, dopływ Białej Lądeckiej;

 (1.2) geogr. adm. osiedle w południowej części Stronia Śląskiego;

 (1.3) metonimia szpital psychiatryczny działający w części osiedla Morawka (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morawka – wieś w obwodzie Tyrgowiszte, w gminie Antonowo
  • Morawka (Morávka) – wieś gminna w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek
  • Morawka – osiedle mieszkaniowe, nieoficjalna część miasta Stronie Śląskie, w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie
  • Morawka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek
  • Morawka (Morávka) – rzeka, prawy dopływ Ostrawicy
  • Morawka (Morávka) – zbiornik zaporowy na rzece Morávka
  • Morawka – rzeka, lewy dopływ Białej Lądeckiej
  • Morawka – rzeka, lewy dopływ Czarnej Nidy
  • Morawka – rzeka, lewy dopływ Węgierki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Morawy nmos., Morawa ż., Morawski mos.

 przym. morawski

Wiktionary


morawski

→ Morawy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Morawami, dotyczący Moraw, pochodzący z Moraw

 (1.2) związany z rzeką Morawa, dotyczący rzeki Morawa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morawski, Morawska (nazwisko)
  • Morawski (herb szlachecki)

Wikipedia

Patrz:

Morawy

Wymowa:

IPA: mɔˈravsʲci, AS: moravsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morawka ż., Morawy nmos., Morawa ż., Morawianin m., Morawec m., Morawianka ż.

 przym. nadmorawski

Wiktionary


morawsko

→ Morawy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morawsko – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Jarosław
  • Morawsko – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka

Wikipedia

Patrz:

Morawy

morawy

kraina historyczna we wschodnich Czechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|Morawa.

Wiktionary

Zobacz też: Morawy w innych znaczeniach tej nazwy.

Morawy ( Morava, Moravia, Mähren) – kraina historyczna we wschodniej części Czech o powierzchni 22 348,87 km², jedna z trzech krain wchodzących w skład tego państwa (obok Czech i Śląska Czeskiego).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Morawy graniczą z Czechami, Dolną Austrią, Słowacją i Śląskiem.

 (1.1) Zasięg oddziaływania Jasnej Góry przekraczał granice Rzeczypospolitej – pielgrzymowano ze Śląska, Prus, Moraw, Czech a nawet z Węgier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈravɨ, AS: moravy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morawianin m., Morawianka ż., Morawiec m., Morawa ż., Morawka ż.

 przym. morawski, podmorawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Morawijo

Wiktionary


morał

wniosek o charakterze pouczającym, który można wyciągnąć z jakiegoś wydarzenia lub sytuacji, formułowany i umieszczany w literaturze dydaktycznej (np. bajkach, przypowieściach) zazwyczaj na końcu utworu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zwięzły, pouczający wniosek podsumowujący

Wiktionary

Morał – uwaga, nauka umoralniająca; puenta końcowa o charakterze pouczającym, objaśniająca symbolikę zdarzeń przedstawionych w utworze literackim, zwykle w bajce. Ma postać zwięzłego, abstrakcyjnego sądu, zakazu lub nakazu. Morał wysłowiony mieści się zwykle na końcu utworu (gr. "epimythion"); czasami stanowi także formułę początkową wypowiedzi (gr. "promythion").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔraw, AS: morau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moralizatorstwo n., moralizowanie n., moralność ż., moralitet mrz., moralista mos., moralistka ż., umoralnianie n., umoralnienie n., morale n., moralik mrz.

 czas. moralizować, umoralniać ndk., umoralnić dk.

 przym. moralny, niemoralny, moralitetowy, moralnościowy

 przysł. moralnie, niemoralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nauczka, wniosek, nauka, pouczenie

Wiktionary


morałowy

→ morał


SJP.pl

Patrz:

morał

morały

wniosek o charakterze pouczającym, który można wyciągnąć z jakiegoś wydarzenia lub sytuacji, formułowany i umieszczany w literaturze dydaktycznej (np. bajkach, przypowieściach) zazwyczaj na końcu utworu


SJP.pl


morański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mieczysław Morański (ur. 1960) – polski aktor
  • Andrzej Morański (1948-1997) – szopkarz krakowski

Wikipedia


morbidezza

[czytaj: morbideca, morbidecca lub morbidettsa] w plastyce: zmysłowa subtelność w kolorach ciała


SJP.pl


morbido

określenie wykonawcze: delikatnie, łagodnie


SJP.pl


morbital

nazwa handlowa weterynaryjnego leku stosowanego do eutanazji psów i kotów, zawierającego pentobarbital


SJP.pl


morcinek

nazwisko


SJP.pl

Morcinek (do 1993 r. "Marcinek", dodatkowa nazwa w j. niem. Morczinek) – przysiółek wsi Stare Budkowice, położony w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Murów.

Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Stare Budkowice.

Wikipedia


morciniec

nazwisko


SJP.pl


morcinowicz

nazwisko


SJP.pl


mord

przestępstwo, które polega na odebraniu człowiekowi życia; morderstwo, zabójstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podn. okrutne morderstwo

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od morda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do mordów doszło również na terenie szpitala wojskowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔrt, AS: mort

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. morderstwo n., morderca m., morderczyni ż., mordowanie n., zamordowanie n., wymordowanie n., pomordowanie n., mordęga ż., umordowanie n.

 (1.1) czas. pomordować, mordować ndk., zamordować dk., wymordować dk., umordować się dk.

 (1.1) przym. morderczy

 (1.1) przysł. morderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morderstwo

Wiktionary


morda

1. przednia część zwierzęcej głowy; pysk, paszcza;
2. wulgarne: twarz, usta ludzkie; gęba, kufa, papa, paszcza, pysk, ryj, ryło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. przednia część głowy zwierzęcia

 (1.2) pot. grub. twarz lub usta człowieka

wykrzyknik

 (2.1) grub. zamknij się!, stul pysk!

Wiktionary

Morda – wieś w Anglii, w hrabstwie Shropshire. Leży 26 km na północny zachód od miasta Shrewsbury i 249 km na północny zachód od Londynu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czarna krowa w kropki bordo gryzła trawę kręcąc mordą.

 (1.2) Chcesz w mordę!?

 (2.1) Morda tam (…), siedzieć w tym sejmie i kraść dalej (…)!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔrda, AS: morda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. mordka ż., mordeczka ż., morduchna ż.

 przym. mordziasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pysk

 (1.2) gęba, ryj, sznupa, jadaczka

 (2.1) morda w kubeł!, stul mordę!, zamknij mordę!, zamknij się!

Wiktionary


mordak

nazwisko


SJP.pl


mordant

barwnik zaprawowy


SJP.pl


mordarski

nazwisko


SJP.pl


mordasewicz

nazwisko


SJP.pl


mordasty

potocznie: mający dużą, pełną twarz; mordziasty


SJP.pl


mordaty

mający dużą, okrągłą, pełną twarz; mordziasty


SJP.pl


mordawski

nazwisko


SJP.pl


mordechaj

żydowskie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Mordechaj (hebr. מרדכי) – imię męskie pochodzenia żydowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szlomo z Mordechajem dzielnie walczyli w powstaniu.

Wiktionary


mordecki

→ Mordy (miasto w Polsce); mordzki


SJP.pl


mordeczka

zdrobnienie od: mordka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: mordka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔrˈdɛt͡ʃka, AS: mordečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morda ż., mordka ż., morduchna ż.

 wykrz. morda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morduchna

Wiktionary


mordent

ozdobnik muzyczny, szybka wymiana nuty z sąsiednią górną lub dolną nutą


SJP.pl

Mo

Wikipedia


morderca

przestępca dokonujący morderstwa, zabójstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba, która popełniła morderstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Morderca tej osoby siedzi w więzieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔrˈdɛrt͡sa, AS: morderca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mord m., morderstwo n., mordowanie n.

:: fż. morderczyni ż.

 czas. zamordować dk., pomordować dk., mordować ndk.

 przym. morderczy

 przysł. morderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabójca; daw. mężobójca

Wiktionary


morderczo

przysłówek

 (1.1) w sposób morderczy, pozbawiający życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamordowanie n., pomordowanie n., mordowanie n., morderstwo n., mord mrz., morderca mos., morderczyni ż.

 przym. morderczy

 czas. mordować, pomordować, zamordować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabójczo

Wiktionary


morderczy

1. związany z morderstwem lub mordercą; zbrodniczy;
2. skrajnie męczący, pozbawiający sił; wyczerpujący, wycieńczający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mordercy lub mordu

 (1.2) pozbawiający sił, wyniszczający organizm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mord mrz., morderca mos., morderczyni ż., morderstwo n., mordownia ż., mordowanie n., pomordowanie n., zamordowanie n.

 czas. zamordować, pomordować, mordować ndk.

 przysł. morderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabójczy

 (1.2) katorżniczy, męczący, szkodliwy, wyczerpujący

Wiktionary


morderczyni

kobieta, która dokonała mordu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. forma żeńska od morderca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Księżna okazała się okrutną morderczynią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrdɛrˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: morderčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morderstwo n., mord m., mordowanie n., zamordowanie n., wymordowanie n., pomordowanie n.

:: fm. morderca m.

 czas. mordować ndk., zamordować dk., wymordować dk., pomordować dk.

 przym. morderczy

 przysł. morderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabójczyni

Wiktionary


morderstwo

przestępstwo, które polega na odebraniu człowiekowi życia; mord, zabójstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przestępstwo polegające na celowym odebraniu komuś życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówiąc językiem prawa karnego, morderstwo jest kwalifikowanym typem zabójstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔrˈdɛrstfɔ, AS: morderstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mord m., morderca m., morderczyni ż., mordowanie n., zamordowanie n., wymordowanie n., pomordowanie n.

 czas. pomordować, mordować ndk., zamordować dk., wymordować dk.

 przym. morderczy

 przysł. morderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mord, zabójstwo

Wiktionary


mordewind

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) żegl. kurs względem wiatru, w którym nie może poruszać się jednostka o napędzie żaglowym;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kąt martwy

Wiktionary


mordeńka

pieszczotliwie: morda; mordunia, morduchna, mordusia, mordeczka


SJP.pl


mordka

1. pysk małego zwierzęcia; pyszczek;
2. o twarzy lub ustach dziecka; buzia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: morda

 (1.2) pysk małego zwierzęcia

 (1.3) pieszcz. twarz, buzia dziecka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔrtka, AS: mortka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morda ż., mordeczka ż., morduchna ż.

 wykrz. morda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pyszczek

 (1.3) buźka

Wiktionary


mordkowy

→ mordka


SJP.pl

Patrz:

mordka

mordo

1. przednia część zwierzęcej głowy; pysk, paszcza;
2. wulgarne: twarz, usta ludzkie; gęba, kufa, papa, paszcza, pysk, ryj, ryło


SJP.pl


mordobicie

pospolicie: bójka, bicie po twarzy; gębobicie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posp. bijatyka, bójka, zwłaszcza z uderzaniem się po twarzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiech to stanowczo niedoceniony pisarz pierwszej klasy, który zdołał opisać bodaj tysiąc razy pijaństwo i mordobicie, za każdym razem inaczej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrdɔˈbʲit͡ɕɛ, AS: mordobʹiće

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. mordopranie

Wiktionary


mordochwyt

żartobliwie:
1. fotografia przedstawiająca twarz;
2. fotograf robiący zdjęcia ludziom


SJP.pl


mordokleja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. pot. ciągliwy miękki cukierek, krówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na podłogę spadły trzy mordokleje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mordoklejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mordoklejka, ciągutka

Wiktionary


mordoklejek

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, ciągutka, mordoklejek


SJP.pl


mordoklejka

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, ciągutka, mordoklejek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. pot. krówka (cukierek)

 (1.2) gwara. żołnierska: ser topiony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupmy pół kilo mordoklejek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrdɔkˈlɛjka, AS: mordoklei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mordokleja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mordokleja, ciągutka

Wiktionary


mordoplastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. sport. żart. boks

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrdɔplaˈstɨka, AS: mordoplastyka

Wiktionary


mordopranie

rzadko, wulgarnie: bójka, bicie po twarzy; mordobicie


SJP.pl


mordor

Mordor; przenośnie:
1. męczarnia, mordęga;
2. tyrania;
3. niebezpieczne miejsce


SJP.pl

Mordor (sin. "Czarny Kraj", qya. "Kraj Cienia") – w legendarium Tolkiena kraina w Śródziemiu, siedziba złego Saurona.

Wikipedia


mordowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okrutne zabijanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrdɔˈvãɲɛ, AS: mordovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamordowanie n., wymordowanie n., morderstwo n., mord m., morderca m., morderczyni ż., pomordowanie n.

 czas. pomordować, mordować ndk., zamordować dk., wymordować dk.

 przym. morderczy

 przysł. morderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabijanie, uśmiercanie; pot. ukatrupianie

Wiktionary


mordować

1. popełniać morderstwo;
2. powodować zmęczenie, męczyć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamordować)

 (1.1) pozbawiać życia umyślnie, często z wcześniejszym zamiarem

czasownik zwrotny niedokonany mordować się

 (2.1) zabijać siebie nawzajem

 (2.2) pot. męczyć się, robić coś z wysiłkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od początku lutego szerzyła się na wsi pogłoska, że panowie będą mordowali chłopów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔrˈdɔvat͡ɕ, AS: mordovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morderstwo n., mord m., morderca m., morderczyni ż., mordowanie n., zamordowanie n., wymordowanie n., pomordowanie n.

 czas. zamordować dk., wymordować dk., pomordować dk.

 przym. morderczy

 przysł. morderczo

Wiktionary


mordowia

republika w europejskiej części Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. republika w Rosji;

Wiktionary

Mordowia, Republika Mordowii (ros. Республика Мордовия, mordw. Мордовия Республикась), dawniej: "Mordwa" – republika położona w europejskiej części Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Mordwinka ż., mordwiński

 przym. mordwiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Mordowii

Wiktionary


mordownia

1. potocznie: obskurna restauracja; speluna;
2. potocznie: coś uciążliwego, sprawiającego wiele trudności; męka, mordęga;
3. miejsce, gdzie masowo morduje się ludzi lub zwierzęta;
4. mordowanie kogoś; rzeź


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. posp. podrzędna knajpa słynąca z awantur

 (1.2) hist. archit. wojsk. dziura w suficie na zamku przez którą obrońcy mogli miotać pociski i wylewać na atakujących wrzątek

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Takiego poważnego gościa trzeba podjąć w jakimś porządniejszym miejscu niż ta mordownia, w której byliśmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔrˈdɔvʲɲa, AS: mordovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. morderczy

 rzecz. mord

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) speluna, spelunka

Wiktionary


mordownik

ludowa nazwa tojadu


SJP.pl


morduchna

pieszczotliwie: morda; mordunia, mordusia, mordeńka, mordeczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. mordka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mordka ż., mordeczka ż., morda ż.

 wykrz. morda

Wiktionary


mordula

zdrobnienie od: morda


SJP.pl


mordunia

pieszczotliwie: morda; mordusia, morduchna, mordeńka, mordeczka


SJP.pl


mordusia

pieszczotliwie: morda; mordunia, morduchna, mordeńka, mordeczka


SJP.pl


mordwa

autonomiczna republika w Rosji


SJP.pl


mordwin

członek ludu ugrofińskiego


SJP.pl


mordwini

członek ludu ugrofińskiego


SJP.pl

Mordwini ("Mordwa") – ludność mówiąca językami ugrofińskimi z grupy języków wołżańskich; zamieszkuje (w rozrzuconych skupiskach) głównie Federację Rosyjską: Republikę Mordwińską oraz Republikę Tatarstanu i obwody: samarski, penzeński, orenburski, niżnonowogrodzki oraz Syberię; także w Azji Środkowej w Armenii i w USA. W 2003 było około 1 054 000 Mordwinów.

Wikipedia


mordwinka

członkini ludu ugrofińskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini narodu Mordwinów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mordwa ż., Mordowia ż.

:: fm. Mordwin mos.

 przym. mordwiński

Wiktionary


mordwiński

dotyczący Mordwinów (ludu ugrofińskiego), właściwy Mordwinom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mordwinami, dotyczący Mordwinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język mordwiński;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mordwin mos., Mordwinka ż., Mordwa ż., Mordowia ż.

Wiktionary


mordy

1. przednia część zwierzęcej głowy; pysk, paszcza;
2. wulgarne: twarz, usta ludzkie; gęba, kufa, papa, paszcza, pysk, ryj, ryło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Mordy – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, położone 19 km na północny wschód od Siedlec, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mordy.

Miasto prywatne, później miasto królewskie posiadało prawo magdeburskie w 1486 roku, położone było w ziemi drohickiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. siedleckiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔrdɨ, AS: mordy

Wiktionary


mordzianin

mieszkaniec Mord (miasta w Polsce)


SJP.pl


mordzianka

mieszkanka Mord (miasta w Polsce)


SJP.pl


mordziasty

potocznie: mający dużą, pełną twarz; mordasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający dużą twarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morda ż.

 wykrz. morda

Wiktionary


mordzki

→ Mordy (miasto w Polsce); mordecki


SJP.pl


mordęga

coś bardzo męczącego, wyczerpującego; udręka, męczarnia, utrudzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. coś bardzo męczącego i wyczerpującego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystko wskazuje na to, że mordęga mieszkańców posesji przy tej ulicy skończy się w tym roku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udręka, męczarnia, męka, mordownia

Wiktionary


more

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • More – włoski zespół muzyczny
  • More – album muzyczny B.B. Kinga (1961)
  • More – album zespołu Pink Floyd (1969)
  • More – album muzyczny zespołu Pulp (2025)
  • More – film z 1969 roku
  • More – film z 1998 roku
  • „More” – singel Ushera (2010)
  • More – piosenka J-Hope’a
  • „More” – piosenka napisana przez Riza Ortolaniego i Nino Oliviero do filmu Mondo cane (1962)
  • „More” – piosenka napisana przez Alexa Alstone’a i Toma Glazera, spopularyzowana przez Perry’ego Como (1956)
  • more – polecenie w systemie Unix i systemach jemu podobnych oraz środowisku Windows
  • Moré – miejscowość w Hiszpanii

Wikipedia


morea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. Peloponez

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morea (Moraea) – rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych
  • Morea – dawna, historyczna nazwa Peloponezu (patrz: Księstwo Morei)
  • Moorea

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako młodszy syn został w roku 1428 wysłany do Morei w południowej Grecji, gdzie współrządził jako despota ze swymi braćmi (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈrɛa, AS: morea

Wiktionary


moreau

[czytaj: moRO] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moreau – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Saratoga
  • Moreau (ang. Moreau Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Cole
  • Moreau (ang. Moreau Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Moniteau
  • Moreau (ang. Moreau Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Morgan
  • Moreau (ang. Moreau Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Saratoga
  • Moreau (ang. Moreau Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Perkins
  • Gustave Moreau – francuski malarz
  • Christophe Moreau – francuski kolarz
  • Jeanne Moreau – francuska aktorka
  • Jean-Baptiste Moreau – francuski kompozytor barokowy
  • Jean-Michel Moreau – francuski malarz
  • Jean Victor Marie Moreau – generał francuski

Wikipedia


morek

wiatr wiejący od strony morza


SJP.pl


morela

1. drzewo lub krzew z rodziny różowatych o jadalnych owocach
2. owoc tego drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. rodzaj drzew z rodziny różowatych;

 (1.2) spoż. owoce tego drzewa

Wiktionary

Morela ("Armeniaca" ≡ "Prunus" subgen. "Prunus" sect. "Armeniaca") – rodzaj, podrodzaj lub sekcja (w zależności od ujęcia klasyfikacyjnego) roślin z rodziny różowatych. Ze względu na zagnieżdżenie w obrębie rodzaju śliwa "Prunus" zwykle wyróżniany w randze sekcji, co oznacza, że gatunki zaliczane są do rodzaju śliwa ("Prunus").

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Słodkie morele są pyszne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈrɛla, AS: morela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morelówka ż.

:: zdrobn. morelka ż.

 przym. morelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) gw. Poznań aprykoza

 (1.2) gw. Górny Śląsk aprikółza

Wiktionary


morelka

zdrobnienie od: morela


SJP.pl


morelowy

przymiotnik od: morela


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący moreli (drzew i owoców)

 (1.2) przyrządzony z moreli, z dodatkiem moreli

 (1.3) mający kolor owocu moreli, różowy z odcieniem żółtawym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - O, tu jest drzewko morelowe - pokazuje pani Małgosia. - To całe nasze ogrodnicze bogactwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrɛˈlɔvɨ, AS: morelovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morela ż., morelka ż., morelówka ż.

Wiktionary


morelówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. nalewka na owocach moreli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bez znaczenia są tu też indywidualne gusta, które wpływają na ostateczny skład domowej wiśniówki, morelówki, dereniówki, jarzębiaka czy piołunówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrɛˈlufka, AS: morelufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morela ż., morelka ż.

 przym. morelowy

Wiktionary


morena

1. wzgórze lub wzgórza zbudowane z materiału wytopionego z lodowca, lub przesuniętego pod jego naciskiem (m. boczna, denna, czołowa);
2. materiał skalny niesiony przez lodowiec (m. środkowa)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

Wiktionary

Morena – materiał skalny transportowany lub osadzony przez lodowiec lub lądolód.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pozostałością po lodowcach górskich w Tatrach są wały moreny czołowej oraz wały moreny bocznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈrɛ̃na, AS: morẽna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. morenowy

Wiktionary


morendo

określenie wykonawcze, oznaczające stopniowe zwalnianie tempa i ściszanie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. określenie nakazujące wykonawcy zwalnianie tempa przy równoczesnym przyciszaniu dźwięku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈrɛ̃ndɔ, AS: morẽndo

Wiktionary


morenowaty

przypominający morenę, podobny do moreny


SJP.pl


mores

karność, rygor, subordynacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. przestrzeganie przepisów obowiązujących w pewnej grupie bez sprzeciwu

Wiktionary

Mores – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sardynia, w prowincji Sassari.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2067 osób, 21,8 os./km². Graniczy z Ardara, Bonnanaro, Bonorva, Ittireddu, Ozieri, Siligo i Torralba.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atoli gnębiła go i przykuwała do miejsca inna siła — wola nieubłaganego gospodarza, rygor i mores domowej niewoli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyscyplina, karność, rygor

Wiktionary


moresca

[czytaj: moreska] jeden z najstarszych tańców ludowych w Europie, często związany z fechtunkiem i kostiumami z atrybutami mauretańskimi; morisca


SJP.pl


moreska

mauretański taniec kostiumowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • maureska (lub moreska) – ornament
  • moreska – rodzaj tańca

Wikipedia


morf

najmniejszy, niepodzielny segment znaczący formy wyrazowej (np. w każdej z form: kot-ek-/, kot-k-a, kot-k-u występują kolejno: morf leksykalny (rdzeń), morf słowotwórczy i morf fleksyjny)


SJP.pl

Morf – najmniejszy, dający się wyodrębnić w wyrażeniu element posiadający znaczenie. Każdy morf jest reprezentantem jakiegoś morfemu, morfem może mieć kilka morfów. Morfy mogą być prefiksami, sufiksami, interfiksami etc.; Dwa różne morfy występują, jeśli między dwiema jednostkami zachodzi różnica znaczeniowa, formalna (lub obie), np. "człowiek" – "człowiecz", także w homonimii (np. „pokój światowy”, „pokój w mieszkaniu”) ten sam wyraz stanowi dwa morfy, gdyż występuje różnica formalna.

Wikipedia


morfa

jednostka systematyczna niższa od gatunku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • morfa (grzyby)
  • morfa (zwierzęta)

Wikipedia


morfalaksja

Morfalaksja – regeneracja całego organizmu z pozostałych przy życiu, drobnych odcinków ciała, które przekształcają się w stadium młodociane, by następnie odtworzyć cały organizm. Spotykana np. u dżdżownic i niektórych pierwotniaków.

Wikipedia


morfem

najmniejsza, niepodzielna znaczeniowo część wyrazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gram. najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

Wiktionary

Morfem – najmniejsza grupa fonemów, która niesie ze sobą określone znaczenie i której nie można podzielić na mniejsze jednostki znaczeniowe. Jest elementarną jednostką morfologii, jednym z uniwersaliów językowych. Najważniejszym, głównym morfemem jest rdzeń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔrfɛ̃m, AS: morfẽm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. morfemiczny, morfemowy

Wiktionary


morfemiczny

→ morfemika


SJP.pl

Patrz:

morfemika

morfemika

dział nauki o języku zajmujący się budową i odmianą wyrazów; morfologia


SJP.pl


morfemowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gram. związany z morfemem, dotyczący morfemu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfem mrz.

 przym. morfemiczny

Wiktionary


morfeusz

1. przenośnie: sen, marzenie senne;
2. rojnik morfeusz - motyl dzienny z rodziny powszelatkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) przen. sen, marzenie senne

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔrˈfɛwuʃ, AS: morfeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morfeusz m.

Wiktionary


morfeuszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Morfeusza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morfeusz mos.

Wiktionary


morfid

tropikalny motyl dzienny o dużych, niebieskich, opalizujących skrzydłach


SJP.pl


morfidowate

rodzina motyli; Morphidae


SJP.pl


morfidowaty

o cechach morfidowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


morfidy

tropikalny motyl dzienny o dużych, niebieskich, opalizujących skrzydłach


SJP.pl


morfina

główny alkaloid wchodzący w skład opium, wykazujący m.in. działanie narkotyczne (odurzające), przeciwbólowe, przeciwkaszlowe, przeciwbiegunkowe oraz depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. chem. farm. narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

Wiktionary

Morfina ( Morphinum) – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów. Wchodzi w skład opium i jest jego najistotniejszym składnikiem psychoaktywnym. Została wyodrębniona w roku 1804 przez Friedricha Sertürnera. W stanie czystym jest białą substancją stałą, o gorzkim smaku, słabo rozpuszczalną w wodzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnim stadium choroby podawano jej morfinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔrˈfʲĩna, AS: morfʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfinizm m., morfinista m., morfinistka ż.

 przym. morfinowy, morfiniczny

Wiktionary


morfing

w grafice komputerowej: płynne przechodzenie jednego obrazu w inny; morphing


SJP.pl

Mo

Wikipedia


morfinista

osoba nałogowo używająca morfiny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba uzależniona od morfiny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zresztą każdy morfinista wie, że stopniowo potrzeba coraz większej porcji morfiny, żeby zaczęła działać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfina ż., morfinizm m.

:: fż. morfinistka ż.

 przym. morfinowy

Wiktionary


morfinistka

→ morfinista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej uzależniona od morfiny

Wiktionary

Patrz:

morfinista

Powiązane:

 rzecz. morfina ż., morfinizm m.

:: fm. morfinista ż.

 przym. morfinowy

Wiktionary


morfinizm

nałóg używania morfiny, jedna z form narkomanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uzależnienie polegające na nałogowym używaniu morfiny;

Wiktionary

Morfinizm – uzależnienie od zażywania morfiny – "alkaloidu opium", który jest otrzymywany z makówki i łodyg maku.

Morfinizm rozwija się głównie u osób otrzymujących morfinę jako środek przeciwbólowy. Zarówno na Bliskim, jak i na Dalekim Wschodzie morfina była używana w charakterze używki, co prowadziło do uzależnienia i narkomanii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. morfina ż., morfinista m., morfinistka ż.

 przym. morfinowy

Wiktionary


morfinoman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. zob. morfinista.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kilku lat lekarze, szczególnie amerykańscy, skutecznie leczą morfinomanów i alkoholistów, odzwyczajających się od nałogowego używania tych substancyj za pomocą małych dawek kokainy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfinomania ż.

:: fż. morfinomanka ż.

Wiktionary


morfinomania

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. morfinizm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wobec tego rodzina zmarłego wystąpiła do sądu o zwalenie testamentu, dowodząc, że morfinomania odbierała możność prawomocnego sporządzenia takiego aktu, jak testament.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfinoman m., morfinomanka ż.

Wiktionary


morfinomanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. morfinistka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyaresztowano ją i odprowadzono do policyi. Okazało się, że była to morfinomanka, sam sposób postępowania zdradzał anormalność stanu psychicznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfinomania ż.

:: fm. morfinoman m.

Wiktionary


morfinowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący morfiny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstrzykiwano także podskórnie octan morfinowy w okolicy dołka podsercowego z niejaką ulgą dla chorych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfina ż., morfinista m., morfinistka ż., morfinizm mrz.

Wiktionary


morfizacja

figura retoryczna, przenośnia polegająca na nadaniu postaci rzeczom, które jej nie mają (np. siłom przyrody, zjawiskom psychicznym, pojęciom abstrakcyjnym); upostaciowanie, upostaciowienie


SJP.pl

Morfizacja (z gr. μορφή "morphé" ‘kształt, postać’), upostaciowienie – figura retoryczna, rodzaj przenośni. Polega na nadaniu materialnej postaci czemuś, co jej nie posiada, np. stanom psychicznym, pojęciom abstrakcyjnym, siłom przyrody.

Wikipedia


morfizm

1. w matematyce: typ funkcji związany z określoną kategorią matematyczną;
2. dawniej: kształt, foremność, symetryczność


SJP.pl


morfo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kształtem, budową, postacią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔrfɔ, AS: morfo

Wiktionary


morfochronologia

Morfochronologia – dział geomorfologii, który zajmuje się datowaniem wieku form rzeźby terenu na powierzchni Ziemi.

Wikipedia


morfogen

substancja działająca na komórki płodu w sposób decydujący o przyszłych kształtach


SJP.pl

Mo

Wikipedia


morfogenetyczny

→ morfogeneza


SJP.pl

Patrz:

morfogeneza

morfogeneza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • morfogeneza – geografia
  • morfogeneza – biologia
  • morfogeneza roślin

Wikipedia


morfogeniczny

→ morfogeneza


SJP.pl

Patrz:

morfogeneza

morfolog

specjalista w zakresie morfologii


SJP.pl


morfologia

1. dział biologii, nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;
2. dział geologii zajmujący się ukształtowaniem powierzchni Ziemi; także: rzeźba powierzchni, terenu;
3. dział gramatyki zajmujący się budową i odmianą wyrazów;
4. w medycynie: badanie składu krwi; także: wynik takiego badania;
5. w różnych ujęciach specjalistycznych: forma, budowa, struktura czegoś (np. morfologia kryształu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

 (1.2) jęz. dział gramatyki dotyczący budowy wyrazów;

 (1.3) med. badanie składu krwi, w celu ustalenia liczby erytrocytów, leukocytów i zawartości hemoglobiny;

 (1.4) med. pot. wyniki takich badań

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • morfologia (językoznawstwo) – dział językoznawstwa
  • morfologia (biologia) – dział biologii, nauka o kształtach oraz budowie organizmów
  • morfologia krwi – skład chemiczny krwi; tak samo nazywa się badanie składu krwi, w celu ustalenia liczby erytrocytów, leukocytów i zawartości hemoglobiny
  • geomorfologia
  • morfologia terenu
  • morfologia gleb

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔrfɔˈlɔɟja, AS: morfoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfolog m.

 przym. morfologiczny

 przysł. morfologicznie

Wiktionary


morfologicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dotyczący morfologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrfɔlɔˈɟit͡ʃʲɲɛ, AS: morfoloǵičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfologia ż., morfolog m.

 przym. morfologiczny

Wiktionary


morfologiczny

1. dotyczący morfologii organizmów zwierzęcych i roślinnych (np. cechy morfologiczne ssaków);
2. dotyczący morfologii Ziemi (np. profil morfologiczny terenu);
3. dotyczący morfologii wyrazów (np. węzeł morfologiczny);
4. dotyczący morfologii krwi (np. obraz morfologiczny krwi)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. jęz. geol. dotyczący morfologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfolog mos., morfologia ż.

 przysł. morfologicznie

Wiktionary


morfologizować

w językoznawstwie: wiązać pewne cechy fonetyczne z formami gramatycznymi


SJP.pl


morfometria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka zajmująca się metodami pomiarów i opisem obiektów na ich podstawie;

Wiktionary

Morfometria (gr. "μορφή, morphé" = kształt i "μετρική, metron" = miara) zajmuje się metodami pomiarów i opisem obiektów na podstawie tych pomiarów. Pojęcie to jest używane we wszystkich tych dyscyplinach naukowych, w których morfologia jako nauka o kształcie i formie odgrywa znaczącą rolę.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. morfometryczny

Wiktionary


morfometryczny

przymiotnik

 (1.1) związany z morfometrią, dotyczący lub służący do pomiarów i opisu obiektów na ich podstawie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfometria ż.

Wiktionary


morfonolog

specjalista w dziedzinie morfonologii


SJP.pl


morfonologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. związany z morfonologią, dotyczący morfonologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfonologia ż.

Wiktionary


morfotropia

Mo

Wikipedia


morfotyczny

mający jakiś kształt, jakąś postać; upostaciowany


SJP.pl


morfotyp

typ organizmu wyróżniony na podstawie cech morfologicznych


SJP.pl

Mo

Wikipedia


morfoza

w biologii: zmiana budowy i funkcji narządu pod wpływem środowiska


SJP.pl


morg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. roln. zob. morga. (jednostka powierzchni)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa morgi ziemi po matce dostali Kowalscy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. morgowy

 rzecz. morga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morga; daw. mórg

Wiktionary


morga

mórg;
1. miara powierzchni gruntu, wynosząca obecnie 5600 metrów kwadratowych;
2. grunt o takiej powierzchni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. dawna jednostka powierzchni gruntu, wynosząca około 56 arów;

 (1.2) rzad. budynek, w którym wystawia się nierozpoznane zwłoki w celu ich zidentyfikowania

Wiktionary

Morga, mórg, jutrzyna – historyczna jednostka powierzchni, używana w rolnictwie. Początkowo oznaczała obszar, jaki jeden człowiek mógł zaorać lub skosić jednym zaprzęgiem w ciągu dnia roboczego (dokładnie: od rana do południa), a jej wielkość wynosiła – zależnie od jakości gleby, zaprzęgu i narzędzi w Europie 0,33–1,07 hektara.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostaliśmy po rodzicach tak ze trzy morgi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morg mrz.

 przym. morgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morg; daw. mórg

 (1.2) kostnica

Wiktionary


morgan

jedna z najstarszych i najpopularniejszych ras koni wierzchowych w Ameryce Płn.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morgan – jednostka mapowa (genetyka)
  • Morgan – rasa koni
  • Morgan Motor Company – brytyjski producent samochodów
  • Morgan – amerykański film fabularny w reżyserii Michaela Akersa
  • Morgan – singel polskiego piosenkarza i rapera White'a 2115 z albumu studyjnego Rockstar: Do zachodu słońca
  • Alexander Morgan (ur. 1994) – australijski kolarz
  • Augustus De Morgan (1806–1871) – angielski matematyk
  • Bob Morgan (ur. 1967) – brytyjski skoczek do wody
  • Charles Langbridge Morgan (1894–1958) – angielski pisarz i krytyk
  • Colin Morgan (ur. 1986) – irlandzki aktor
  • Darren Morgan (ur. 1966) − walijski snookerzysta
  • Evelyn De Morgan (1855–1919) – angielska malarka

Wikipedia


morganatyczny

o związku małżeńskim: zawarty przez osobę z panującego domu z osobą niższego stanu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o małżeństwie: zawarty przez panującego z kobietą nie z rodu królewskiego

 (1.2) o żonie, dziecku z małżeństwa (1.1): nie dziedziczący praw do tytułu i do tronu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrɡãnaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: morgãnatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. morganatycznie

Wiktionary


morganit

minerał, różowa odmiana berylu; kamień szlachetny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał, odmiana berylu;

Wiktionary

Morganit – minerał, krzemian berylu i glinu, zazwyczaj przezroczysta i różowa w odcieniach odmiana berylu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔrˈɡãɲit, AS: morgãńit

Wiktionary


morganizm

kierunek w genetyce formalnej zapoczątkowany przez T.H. Morgana, biologa amerykańskiego


SJP.pl


morgała

nazwisko


SJP.pl


morgenstern

[czytaj: morgensztern] broń obuchowo-kłująca, maczuga o głowicy nabitej żelaznymi kolcami w kształcie gwiazdy; morgensztern


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • morgenstern (morgensztern, gwiazda poranna, gwiazda zaranna) – broń obuchowa, rodzaj wekiery
  • Morgenstern – niemiecka grupa muzyczna grająca rock średniowieczny
  • Morgenstern – planetoida o numerze katalogowym 9764
  • Alois Morgenstern – austriacki narciarz alpejski (ur. 1954)
  • Christian Morgenstern – niemiecki poeta i pisarz (1871–1914)
  • Johann Karl Simon Morgenstern – niemiecki filozof i filolog klasyczny (1770–1852)
  • Janusz Morgenstern – polski reżyser i producent filmowy (1922–2011)
  • Maia Morgenstern – rumuńska aktorka (ur. 1962)
  • Stanisław Morgenstern – polski prezbiter katolicki, poseł na Sejm Krajowy Galicji, odnowiciel sanktuarium w Odporyszowie
  • Tadeusz Morgenstern-Podjazd – polski komandor, w stanie spoczynku awansowany na kontradmirała (1895–1973)
  • Thomas Morgenstern – austriacki skoczek narciarski (ur. 1986)

Wikipedia


morgensztern

broń obuchowo-kłująca, maczuga o głowicy nabitej żelaznymi kolcami w kształcie gwiazdy; morgenstern


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „kropacz”. Zobacz też: Kropacz – herb szlachecki.

Morgensztern, kropacz (potocznie „gwiazda poranna”, „gwiazda zaranna”, „jutrzenka”, z niem. "Morgenstern") – rodzaj używanej w XIV–XVII wieku broni obuchowej (obuchowo-kłującej), rodzaj wekiery, okutej maczugi o głowicy nabitej żelaznymi kolcami w kształcie gwiazdy (stąd nazwa).

Wikipedia


morgi

morga;
1. miara powierzchni gruntu, wynosząca obecnie 5600 metrów kwadratowych;
2. grunt o takiej powierzchni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morgi – część miasta Dąbrowa Białostocka
  • Morgi – część miasta Józefów
  • Morgi – część miasta Mszana Dolna
  • Morgi – część miasta Mysłowice
  • Morgi – część miasta Rabka-Zdrój
  • Morgi – wieś w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Morgi – wieś w pow. świeckim, w gminie Nowe
  • Morgi – część wsi Dokudów Pierwszy w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
  • Morgi – część wsi Kodeń w pow. bialskim, w gminie Kodeń
  • Morgi – część wsi Kondraty w pow. biłgorajskim, w gminie Goraj
  • Morgi – część wsi Długi Kąt w pow. biłgorajskim, w gminie Józefów
  • Morgi – część wsi Chmielek w pow. biłgorajskim, w gminie Łukowa

Wikipedia


morgowy

potocznie: mający powierzchnię jednej morgi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający wielkość jednej morgi

 (1.2) przen. dużych rozmiarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogród, mniej więcej morgowy, otoczony murem, był to typowy księży ogródek, to znaczy pełen szpalerów, drzewek owocowych, wina, ścieżek wysypanych piaskiem i ogrodzonych słupkami, z grzędami jarzyn nawożonych gnojem ze stajni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mórg mrz., morg mrz., morga ż.

Wiktionary


moria

w psychiatrii: obsesyjna skłonność do nieprzyzwoitych żartów, często połączona z euforią; wiłość, nastrój moriatyczny, wesołkowatość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) bibl. geogr. dawna nazwa Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie, występującego w Starym Testamencie jako miejsce ofiary Abrahama

 (1.2) geogr. wieś i obóz dla uchodźców w Grecji, na wyspie Lesbos, na północ od Mityleny

 (1.3) liter. fikcyjne podziemne miasto w powieści Johna Ronalda Reuela Tolkiena;

 (1.4) mitgr. nimfa z mitologii greckiej, jedna z Najad

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moria – starotestamentalne wzgórze ofiary Abrahama
  • Moria – stworzone przez J.R.R. Tolkiena fikcyjne miasto krasnoludzkie w Śródziemiu
  • moria – rodzaj zaburzenia psychicznego
  • Moria – rodzaj ślimaków z rodziny Amnicolidae

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weź twego syna jedynego, którego miłujesz, Izaaka, idź do kraju Moria i tam złóż go w ofierze na jednym z pagórków, jakie ci wskażę

 (1.2) W obozie dla uchodźców Moria, na greckiej wyspie Lesbos, przebywa obecnie 19 tysięcy osób, choć sam obóz może przyjąć tylko trzy tysiące.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wzgórze Świątynne; daw. Syjon

Wiktionary


morin

nazwisko


SJP.pl


moringa

moringa olejodajna - drzewo tropikalne z liśćmi na napar; drzewo chrzanowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. drapieżna ryba o wężowatym pokroju, występująca w wodach ciepłych i gorących

 (1.2) bot. tropikalne drzewo z rodziny moringowatych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rośliny:
    • moringa – rodzaj roślin z rzędu moringowatych (w tym m.in. moringa olejodajna – drzewo chrzanowe)
  • ryby:
    • moringa siatkowana
    • moringa cętkowana
    • moringa szara

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dorosłe moringi osiągają przeciętnie długość około 60 cm.

Wiktionary


morion

1. minerał, czarna odmiana kwarcu;
2. rodzaj hełmu otwartego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • morion – typ hełmu używany XVI i XVII wieku
  • morion – odmiana kwarcu

Wikipedia


morisca

[czytaj: moriska] jeden z najstarszych tańców ludowych w Europie, często związany z fechtunkiem i kostiumami z atrybutami mauretańskimi; moresca


SJP.pl


morka

wiatr wiejący od strony morza


SJP.pl


morkowski

nazwisko


SJP.pl


morkwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Brasławszczyzna,Augustów. marchew

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Brasławszczyzna markowka

Wiktionary


morlesz

ryba morska z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl

Morlesz, bogar, morlesz bogar ("Pagellus bogaraveo") – gatunek ryby z rodziny prażmowatych ("Sparidae").

Wikipedia


mormi

rodzaj ssaka z podrodziny kotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Catopuma|Severtzov|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny kotów;

 (1.2) zool. kot z rodzaju mormi (1.1)

Wiktionary

Mormi ("Catopuma") – rodzaj ssaków z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mormi komunikują się przez syczenia, miauknięcia, mruczenia i warknięcia.

Wiktionary


mormon

członek wspólnoty religijnej w Stanach Zjednoczonych, łączącej elementy chrześcijaństwa, judaizmu i islamu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. osoba, który wyznaje mormonizm

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔrmɔ̃n, AS: mormõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mormonizm m.

:: fż. mormonka ż.

 przym. mormoński

Wiktionary


mormoni

członek wspólnoty religijnej w Stanach Zjednoczonych, łączącej elementy chrześcijaństwa, judaizmu i islamu


SJP.pl


mormonizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. wywodzące się z chrześcijaństwa wyznanie powstałe w XIX wieku w Stanach Zjednoczonych, opierające się na nauczaniu Josepha Smitha, który miał przetłumaczyć na angielski świętą księgę spisaną przez starożytnego amerykańskiego proroka Mormona;

Wiktionary

Mormonizm – nurt Kościołów powstałych w wyniku działalności Josepha Smitha, uznawanego przez wiernych za proroka. Większość mormonów skupia Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich ( The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints – w krajach anglojęzycznych przyjął się skrót LDS). LDS liczy około 17,5 mln wiernych w ponad 190 krajach świata (2024). Jest to też jedyny odłam mormonizmu obecny w Polsce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego uznawany za proroka założyciel Joseph Smith, zamordowany w 1844 r., nazwał wszystkie Kościoły ohydą sprzeczną z chrystianizmem; mormonizm miał być jego odnową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mormon m., mormonka ż.

 przym. mormoński

Wiktionary


mormonka

członkini wspólnoty religijnej w Stanach Zjednoczonych, łączącej elementy chrześcijaństwa, judaizmu i islamu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kobieta, która wyznaje mormonizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔrˈmɔ̃nka, AS: mormõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mormonizm m.

:: fm. mormon m.

 przym. mormoński

Wiktionary


mormorando

śpiew z zamkniętymi ustami, stosowany zwykle w utworach chóralnych; mruczando; murmurando


SJP.pl


mormoński

odnoszący się do wspólnoty religijnej mormonów


SJP.pl


mormyszka

sztuczna przynęta do połowów pod lodem


SJP.pl

Mormyszka - sztuczna przynęta do połowów pod lodem, naśladująca pierwotnie kiełża, obecnie w wielu fantazyjnych kształtach.

Mormyszka wykonana jest z ołowiu lub cięższego wolframu z wtopionym na stałe haczykiem i przelotowym otworem służącym do mocowania mormyszki do żyłki.

Wikipedia


morna

styl muzyczny z Wysp Zielonego Przylądka, zwany też oceanicznym bluesem


SJP.pl

Mo

Wikipedia


mornay

[czytaj: morNE] sos beszamelowy przyprawiony tartym serem (zwykle grujerem lub parmezanem)


SJP.pl

Zobacz też: sos Mornay.

Mornay – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Saona i Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 159 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 8 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Mornay plasuje się na 752. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 445.).

Wikipedia


mornel

ptak z rodziny siewek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Charadrius morinellus|ref=tak., gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców;

Wiktionary

Mornel ("Eudromias morinellus") – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae), zamieszkujący wyspowo pasma górskie od północnej części Wysp Brytyjskich przez Półwysep Skandynawski, Ural, góry Syberii po Półwysep Czukocki. Na południu osiąga północno-wschodni Kazachstan, północno-zachodnie Chiny i Mongolię. Zimuje w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie oraz w Iranie. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔrnɛl, AS: mornel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sieweczka gniada

Wiktionary


mornina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. słabeusz

Wiktionary


moro

deseń kamuflażowy złożony najczęściej z plam w odcieniach zieleni i brązu; potocznie: ubranie o tym deseniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) drobny, maskujący wzór na tkaninie w kolorze khaki

 (1.2) tkanina o wzorze moro (1.1);

 (1.3) wojskowy mundur polowy z tkaniny moro (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moro – wzór kamuflażu stosowanego w umundurowaniu
    • moro – pot. umundurowanie w kamuflażu moro
  • odruch Moro – odruch występujący u noworodków
  • – grupa etniczna na Filipinach
  • Aldo Moro – włoski polityk, w latach 1963-1968 i 1974-1976 premier Włoch
  • Fabrizio Moro – włoski piosenkarz i muzyk, 57° Festival della canzone italiana w San Remo
  • Joanna Moro – polska aktorka
  • Odeta Moro – polska dziennikarka
  • Simone Moro – włoski himalaista
  • Moro – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Lee, USA
  • Moro – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Sherman, USA
  • Moro – miasto w prowincji Sindh, Pakistan

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W militarnym demobilu kupiłem sobie dwa mora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔrɔ, AS: moro

Wiktionary


morochów

Morochów (j. łemkowski Морохів, w latach 1977–1981 Mroczków) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Zagórz. Ma status sołectwa. Leży w odległości pół kilometra od rzeki Osławy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia


moroczyn

Moroczyn (nazwa historyczna: Mroczyn) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Hrubieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 311 mieszkańców i była siedemnastą co do wielkości miejscowością gminy Hrubieszów.

Wikipedia


moroni

stolica Komorów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Komorów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moroni – stolica Komorów
  • Moroni – miasto w USA, w stanie Utah, w hrabstwie Sanpete
  • Moroni – według historii Mormonów objawił się Józefowi Smithowi udostępniając mu Księgę Mormona
  • Moroni – w wierzeniach mormonów jedno z nefickich miast.
  • Moroni – imię męskie występujące w wyznaniach należących do ruchu świętych w dniach ostatnich (mormonów)
  • Giovanni Battista Moroni – włoski malarz epoki renesansu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więc wygodę i szacunek dla klasy turystycznej diabli wzięli w Moroni, porcie wysp Komoryjskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈrɔ̃ɲi, AS: morõńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moronijczyk mos., moronijka ż.

 przym. moronijski

Wiktionary


moroniarz

środowiskowo: osoba cywilna lubiąca nosić odzież przypominającą polowy mundur wojskowy


SJP.pl


moronijczyk

mieszkaniec Moroni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Moroni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrɔ̃ˈɲijt͡ʃɨk, AS: morõńii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moroni n.

:: fż. moronijka ż.

 przym. moronijski

Wiktionary


moronijka

mieszkanka Moroni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Moroni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrɔ̃ˈɲijka, AS: morõńii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moroni n.

:: fm. moronijczyk mos.

 przym. moronijski

Wiktionary


moronijski

→ Moroni (stolica Komor)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Moroni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrɔ̃ˈɲijsʲci, AS: morõńii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moroni n., moronijczyk mos., moronijka ż.

Wiktionary


moroszka

gatunek maliny o dużych, jadalnych owocach, w Polsce rzadka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Rubus chamaemorus|L.|ref=tak., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;

 (1.2) kulin. owoc moroszki (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈrɔʃka, AS: moroška

Wiktionary


morować

nadawać tkaninie falisty deseń (na wzór tkaniny: mory)


SJP.pl


morowiec

1. potocznie: człowiek morowy; spryciarz, zuch;
2. dawniej, gwarowo: człowiek zapowietrzony; zapowietrzeniec


SJP.pl


morowo

przysłówek

 (1.1) daw. świetnie, wspaniale, fajnie

Wiktionary

Morowo (niem. "Mohrow") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Siemyśl.

Według danych z 31 grudnia 2013 r. Morowo miało 99 mieszkańców.

Wieś położona jest przy drodze powiatowej Byszewo - Świecie Kołobrzeskie - Starnin. Leży ok. 20 km na południe od Kołobrzegu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Doprawdy morowo było przejechać się twoim samochodem!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. morowy

Wiktionary


morowszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: morowy; bardziej morowy


SJP.pl


morowy

1. zrobiony z mory (jedwabnej tkaniny); podobny z wyglądu do mory;
2. dotknięty morem (zarazą); niosący mór, śmierć;
3. potocznie: dzielny, wspaniały, wielki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. niosący mór, powodujący mór, zarazę

 (1.2) pot. przest. o osobie: dzielny, godzien uznania

 (1.3) pot. przest. o przedmiocie lub czynności: udany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lud prosty w Litwie wyobraża morowe powietrze w postaci dziewicy, któréj zjawienie się […] poprzedza straszliwą chorobę.

 (1.2) Z pana to morowy człowiek – zaśmiał się szofer.

 (1.2) „Mówi się po prostu: Stasiu przyjechał, Stasiu zarządził, Stasiu będzie na inspekcji. Jednym słowem – Stasiu to morowy chłop”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈrɔvɨ, AS: morovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. morowo

 rzecz. mór m.

 gwara. morowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) byczy, fajny

Wiktionary


moroz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakub Moroz – polski dziennikarz i teatrolog
  • Mykoła Moroz – ukraiński siatkarz
  • Ołeksandr Moroz – ukraiński polityk
  • Ołeksandr Moroz – ukraiński szachista
  • Wiktor Moroz – ukraiński piłkarz i trener
  • (16036) Moroz – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia


morozaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; kamarazaur


SJP.pl


morozowski

nazwisko


SJP.pl


morphing

[czytaj: morfing] w grafice komputerowej: płynne przechodzenie jednego obrazu w inny; morfing


SJP.pl


morris

[czytaj: moris] marka samochodów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morris Motor Company – brytyjski producent samochodów
  • Morris – Maurice de Bevere, autor komiksów
  • Morris – ludowy taniec angielski
  • Morris – rumuński zespół tworzący muzykę dance
  • Morris – piosenkarz, producent muzyczny oraz DJ pochodzący z Rumunii
  • Morris – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Jefferson
  • Morris – miejscowość w stanie Connecticut, w hrabstwie Litchfield
  • Morris – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Grundy
  • Morris – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Stevens
  • Morris – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Otsego
  • Morris – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Otsego
  • Morris – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Okmulgee

Wikipedia


morrison

nazwisko, np. Jim Morrison (właściwie James Douglas Morrison, 1943-1971), amerykański muzyk rockowy, wokalista zespołu The Doors


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jim Morrison – muzyk z zespołu The Doors
  • Toni Morrison – pisarka amerykańska
  • Tommy Morrison – bokser amerykański
  • James Morrison – amerykański piosenkarz
  • Jennifer Morrison – amerykańska modelka
  • Frank Morrison – polityk amerykański
  • John Wayne, właściwie Marion Robert Morrison
  • Van Morrison – muzyk brytyjski
  • Peter Morrison – polityk brytyjski
  • Clinton Morrison – irlandzki piłkarz
  • James Morrison – szkocki piłkarz
  • Mark Morrison – brytyjski muzyk

Wikipedia


mors

1. ssak z rzędu płetwonogich zamieszkujący morza arktyczne; koń morski;
2. potocznie:
a) osoba praktykująca kąpiele w lodowatej wodzie;
b) alfabet Morse'a;
c) aparat telegraficzny Morse'a


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Odobenus rosmarus|ref=tak., gatunek ssaka morskiego;

 (1.2) pot. alfabet Morse'a

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. osoba, która kąpie się w bardzo zimnej wodzie

 (2.2) środ. żegl. osoba posiadająca stopień jachtowego sternika morskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) techn. półprodukt gorzelniczy z soku z owoców;

Wiktionary

Mors ("Odobenus") – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny Odobeninae w obrębie rodziny morsowatych (Odobenidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Morsa łatwo rozpoznać po jego dwóch wielkich kłach.

 (1.2) Jestem radiotelegrafistą, więc morsem posługuję się biegle.

 (2.1) Nie choruję, bo jestem morsem.

 (2.2) Na rejs do Malmö potrzebujemy morsa do załogi.

 (3.1) Zawartość alkoholu etylowego w morsie powinna wynieść od 16 do 20%.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔrs, AS: mors

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. morsica ż.

 przym. morsowy, morsowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) alfabet Morse'a, titawa

Wiktionary


mors.

skrót od: morski (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


morsa

forma rzeczownika.

 (1.1) D. i B. lp. od: mors

Wiktionary


morse

[czytaj: mors] nazwisko, m.in.
1. Harold Morse (1892-1977), matematyk amerykański;
2. Samuel Morse (1791-1872), wynalazca amerykański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morse – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Acadia
  • Morse – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Hansford
  • Morse – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland
  • Morse (ang. Morse Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Itasca
  • Morse (ang. Morse Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis
  • Morse (ang. Morse Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland
  • Albert Pitts Morse (1863–1936) – amerykański entomolog
  • Edward S. Morse (1838–1925) – amerykański zoolog
  • Jo Morse – amerykańska brydżystka
  • M. Patricia Morse (ur. 1938) – amerykańska malakolog
  • Samuel Finley Breese Morse (1791-1872) – amerykański wynalazca, prekursor telegrafii
  • Roger Morse (1927–2000) – amerykański biolog

Wikipedia


morsica

rzadko: samica morsa


SJP.pl


morski

przymiotnik od : morze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z morzem, dotyczący morza

 (1.2) związany z Morskiem, dotyczący Morska

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor niebieskozielony, taki jak kolor morza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek wstąpił do szkoły morskiej, aby w przyszłości pływać na morskich statkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔrsʲci, AS: morsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morze n., namorzyn m., morszczuk mzw., pomorski mrz.

 przym. nadmorski, podmorski, pomorski, zamorski, przymorski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) niebieskozielony

Wiktionary


morsko

przymiotnik od : morze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morsko – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie
  • Morsko – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
  • Morsko – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Włodowice
  • Morsko – wieś w gminie Kanal ob Soči

Wikipedia


morskość

→ morski


SJP.pl

Patrz:

morski

morsowate

o cechach morsowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Morsowate (Odobenidae) – rodzina dużych, drapieżnych ssaków morskich, zaliczanych wraz z uchatkami i fokami do nadrodziny Phocoidea w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).

Wikipedia


morsowaty

o cechach morsowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


morsować

potocznie: kąpać się zimą na otwartej przestrzeni


SJP.pl


morsowy

związany z morsem, charakterystyczny dla morsa


SJP.pl


morstin

nazwisko


SJP.pl


morszczuk

morska ryba dorszokształtna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Merluccius merluccius|ref=tak., drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔrʃt͡ʃuk, AS: morščuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morze n., morszczyn m., morszczyzna ż.

 przym. morski

Wiktionary


morszczyn

glon morski; kelp; fukus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Fucus|L.|ref=tak., rodzaj wodnych glonów należących do brunatnic;

 (1.2) bot. glon z rodzaju morszczyn (1.1)

Wiktionary

Nie mylić z: Morsztyn.

Morszczyn ("Fucus") – rodzaj wodnych glonów należących do brunatnic.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Morszczyny przyrastają do podłoża tarczowatą przylgą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morze n., morszczuk mzw., morszczyna ż., morszczynowate lm. nmos., morszczynowaty mrz.

 przym. morszczynowy

Wiktionary


morszczynowate

rodzina glonów z gromady brunatnic


SJP.pl


morszczynowaty

o cechach morszczynowatych (rodzina glonów)


SJP.pl


morszczynowy

→ morszczyn


SJP.pl

Patrz:

morszczyn

morszczyzna

1. skamieniałe wodorosty w utworach okresu permskiego;
2. przestarzałe: rośliny morskie;
3. dawniej: płody morza, wszystko to, co daje morze; owoce morza;
4. dawniej: przypływ i odpływ morza;
5. dawniej: obszar położony nad morzem; pomorze;
6. dawniej: wiatr wiejący od strony morza, połączony z drobnym deszczem; bryza, morka


SJP.pl


morsznica

morsznica osowata - gatunek owada z rodziny bzygowatych


SJP.pl


morsztyn

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Morsztyn (zm. 1648) – podczaszy sandomierski
  • Andrzej Michał Morsztyn (zm. 1752) – kasztelan biecki i sądecki
  • Franciszek Morsztyn (zm. przed 10 września 1726 roku) – kasztelan radomski
  • Hieronim Morsztyn (ok. 1581-ok. 1623) – poeta
  • Jakub Władysław Morsztyn (zm. 1729) – wojewoda sandomierski
  • Jan Andrzej Morsztyn (1621-1693) – poeta i polityk
  • Jan Tomasz Morsztyn (zm. 1748) – kasztelan wiślicki, starosta skotnicki, starosta sieradzki
  • Joachim Morsztyn (zm. po 1801) – starosta skotnicki, poseł na sejm koronacyjny 1764
  • Krzysztof Morsztyn (zm. 1642) – starosta filipowski, działacz reformacyjny ariański
  • Tobiasz Morsztyn (ok. 1624 – 1664) – burgrabia krakowski, łowczy wielki koronny, dyplomata, brat Jana Andrzeja Morsztyna
  • Stanisław Morsztyn (ok. 1650-1725) – żołnierz, polityk i poeta
  • Stefan Aleksander Morsztyn (zm. pomiędzy 1738 a 1740) – dyplomata, konsyliarz województwa krakowskiego, starosta duninowski

Wikipedia


morszyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Morszyn (ukr. Моршин) – miasto na Ukrainie w obwodzie lwowskim.

Znajduje tu się stacja kolejowa Morszyn, położona na linii Stryj – Iwano-Frankiwsk.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. morszynianin m., morszynianka ż.

 przym. morszyński

Wiktionary


morszyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Morszyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morszyn m.

Wiktionary


mortadela

rodzaj kiełbasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. kulin. rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

Wiktionary

Mortadela (wł. "mortadella") – rodzaj włoskiej nietrwałej, wędzonej i parzonej kiełbasy o dużej średnicy, ze zmielonego mięsa mieszanego. Jest wyrobem typowym dla regionu Lombardii i Emilii-Romanii, zwłaszcza dla Bolonii.

Wytwarzana z bardzo drobno zmielonej (przy zastosowaniu tzw. sitka pasztetowego) wieprzowiny i cielęciny z kawałeczkami słoniny (20 %) i z dodatkiem przypraw, m.in. nasionami gorczycy, formowana jest w odcinki o dużej średnicy (10–12 cm).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzieciństwie bardzo lubiłem mortadelę obtaczaną w jajku i panierce, a potem smażoną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrtaˈdɛla, AS: mortadela

Wiktionary


mortira

moździerz lub działo o krótkiej lufie, ładowne od przodu, strzelające po bardzo stromym torze


SJP.pl


mortka

nazwisko


SJP.pl

Mortka ( Мортка) – osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, we wchodzącym w skład tego państwa Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym - Jugrze, położonym na zachodniej Syberii.

Osada liczy 3.713 mieszkańców (1 stycznia 2005 r.), głównie Rosjan i innych europejskich osadników. Niewielki udział w populacji miasta mają też rdzenni mieszkańcy Okręgu - Chantowie i Mansowie.

Wikipedia


mortkowicz

nazwisko


SJP.pl


morton

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dudley Morton – amerykański dowódca okrętów podwodnych
  • Kate Morton – amerykańska pisarka
  • Elvin Morton Jellinek – amerykański biostatystyk i fizjolog
  • Morton – miejscowość i gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Vienne
  • Morton – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Tazewell
  • Morton – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Renville
  • Morton – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Scott
  • Morton – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Delaware
  • Morton – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Cochran
  • Morton – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie Lewis
  • Morton (ang. Morton Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Tazewell
  • Morton (ang. Morton Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Page

Wikipedia


mortus

nędza, niedostatek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. bieda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mortusiak m.

 przym. mortusowy

Wiktionary


mortusiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. biedak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mortus

 przym. mortusowy

Wiktionary


mortusowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Warszawa. biedny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mortus, mortusiak

Wiktionary


mortyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mortyfikować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mortyfikować ndk.

Wiktionary


mortyfikować

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. umartwiać, dręczyć

czasownik zwrotny niedokonany mortyfikować się

 (2.1) daw. umartwiać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrtɨfʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: mortyfʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mortyfikowanie n., mortyfikacja

 przym. mortyfikacyjny

Wiktionary


moru

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: mór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔru, AS: moru

Wiktionary


morula

wczesne, poprzedzające blastulę, stadium rozwojowe zarodka człowieka i wielu zwierząt


SJP.pl

Mo

Wikipedia


morus

potocznie:
1. osoba brudna; brudas, smoluch;
2. dobry kolega; kumpel;
3. pogardliwie: Murzyn; czarnuch, bambo, bambus, asfalt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. kompan, sympatyczny człowiek

 (1.2) daw. ktoś ubrudzony, umorusany

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morus – imię męskie
  • Morus – naukowa nazwa rodzaju roślin z rodziny morwowatych, nazwa zwyczajowa – morwa
  • Morus – naukowa nazwa rodzaju ptaków z rodziny głuptaków (Sulidae)
  • Tomasz Morus – angielski święty, myśliciel, pisarz i polityk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔrus, AS: morus

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. morowiec mos.

 przym. morowy

 (1.2)

 rzecz. umorusanie n.,umorusaność ż.

 czas. morusać ndk., umorusać dk.

 przym. umorusany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwat, morowiec, zuch; gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie pierón, pieróńszczok

 (1.2) brudas, smoluch

Wiktionary


morusek

przestarzałe: umorusane, ubrudzone dziecko; brudasek


SJP.pl


morwa

drzewo z rodziny morwowatych występujące w 12 gatunkach (w Polsce - morwa biała), uprawiane jako ozdobne lub dla cennego drewna; także owoc tego drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Morus|L.|ref=Morus (Moraceae)., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju morwa (1.1)

 (1.3) spoż. jadalny owoc morwy (1.2)

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. morwówka ż., morwowate lm nm.

 przym. morwowy, morwowaty

Wiktionary


morwin

roślina z rodziny marzannowatych


SJP.pl


morwowate

rodzina drzew i krzewów z rzędu różowców; mlekowate


SJP.pl

Morwowate ("Moraceae" Link) – rodzina roślin z rzędu różowców ("Rosales"). Obejmuje 37 rodzajów z 1137 gatunkami. Są one spotykane na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, ale brak ich w północnej części Ameryki Północnej i Eurazji, na obszarach pustynnych i w Nowej Zelandii. Większość gatunków rośnie w strefie międzyzwrotnikowej, nieliczne w strefach umiarkowanych. Zaliczane tu rośliny zawierają zwykle sok mleczny. Są wiatropylne lub owadopylne (figowiec).

Wikipedia


morwowaty

o cechach morwowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


morwowy

→ morwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z morwą, dotyczący morwy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) fioletowy z odcieniem czerwieni, o kolorze owoców morwy

Wiktionary

Patrz:

morwa

Powiązane:

 rzecz. morwa ż., morwowate nmos., morwówka ż.

 przym. morwowaty

Wiktionary


moryc

zdrobnienie od: Maurycy


SJP.pl


moryna

barwnik naturalny występujący w drewnie paru gatunków drzew rosnących w Ameryce Środk.


SJP.pl

Moryna – organiczny związek chemiczny będący pochodną flawonu. Jest barwnikiem ekstrahowanym z żółtego drzewa brazylijskiego. Krystalizuje z 1 lub 2 cząsteczkami wody. Temperatura topnienia wynosi 290 °C. Stosowana jest w farbiarstwie oraz jako odczynnik w analizie chemicznej do wykrywania oraz fluorymetrycznego lub kolorymetrycznego oznaczania Al, B, Be, Ca, Cd, Ga, In, Mo, Pb, Sb, Sc, Sr, Ta, Th, U, W, Zn i Zr oraz pośrednio.

Wikipedia


morynianin

mieszkaniec Morynia (miasta w Polsce)


SJP.pl


morynianka

mieszkanka Morynia (miasta w Polsce)


SJP.pl


morysk

muzułmanin z Półwyspu Iberyjskiego, który po upadku emiratu Grenady (1492 r.) przyjął pod przymusem chrześcijaństwo


SJP.pl


moryska

dawny taniec podobny do morris dance


SJP.pl


moryń

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Moryń (niem. "Mohrin") – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Moryń. Położone nad jeziorem Morzycko.

31 grudnia 2021 r. miasto miało 1610 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔrɨ̃ɲ, AS: morỹń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. moryński

Wiktionary


moryński

przymiotnik od: Moryń


SJP.pl


morze

1. wyodrębniona część oceanu, zwykle przylegająca do kontynentu, oddzielona od otwartych wód oceanicznych łańcuchami wysp, półwyspami lub podwodnymi progami, utrudniającymi wymianę wód głębinowych;
2. pot.: duża ilość czegoś, mnóstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. hydrol. duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;

 (1.2) przen. ogromna ilość czegoś

Wiktionary

Morze – naturalny zbiornik wodny, część oceanu, mniej lub bardziej wyraźnie oddzielona od pozostałych jego części brzegami kontynentu, wyspami lub wzniesieniem dna. Ze względu na utrudnioną wymianę wód morza charakteryzują się indywidualnymi cechami, zbiór tych cech nazywa się ustrojem hydrologicznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Statki wypłynęły w morze, zmierzając ku Nowemu Światu.

 (1.1) I chodzą ludzie podziwiać szczyty gór i wzdęte fale morza, i szerokie nurty rzek, i przestwór oceanu, i kręgi gwiezdne, a siebie zaniedbują.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ.ʒɛ, AS: mo.že

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomorski mrz., przedmorze mrz., morszczyn m., Pomorze n., pomorze n., przymorze n., Pomorzanin m., Pomorzanka ż., namorzyn m., morzysko n., morzyszcze n., morszczysko n., morszczak m., morszczuk mzw.

 przym. przymorski, morski, nadmorski, podmorski, zamorski, pomorski, namorzynowy, morzyskowy, morszczynowy, morszczynowaty; przest. morzski, morzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. żegl. wacha

 (1.2) bezmiar, mnóstwo, ogrom, masa, bezlik, jezioro

Wiktionary


morzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|morzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: možẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. morzyć

Wiktionary


morzeszczyn

wieś na Pomorzu


SJP.pl

Morzeszczyn ( "Morroschin") – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, siedziba gminy Morzeszczyn. Miejscowość leży na magistrali węglowej Śląsk – Porty i przy drodze wojewódzkiej nr 234

. Do czasu zawieszenia w 1989 roku ruchu kolejowego do Gniewu stacja kolejowa Morzeszczyn posiadała status węzła kolejowego.

Wikipedia


morzeszczyński

przymiotnik od: Morzeszczyn (wieś na Pomorzu)


SJP.pl


morzewiec

Morzewiec – (niem. "Marthashausen, 1942-1945 Martashausen") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo.

We wsi znajdowała się stacja kolejowa Morzewiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


morzycko

jezioro w Polsce


SJP.pl

Morzycko (niem. "Mohriner See") – jezioro na Pojezierzu Myśliborskim, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Moryń, w granicach administracyjnych miasta Moryń, w otulinie Cedyńskiego Parku Krajobrazowego.

Morzycko jest dziewiątym pod względem głębokości w Polsce, występuje tu zjawisko kryptodepresji.

Wikipedia


morzyczanie

średniowieczne plemię słowiańskie


SJP.pl

Moryczanie, Morzyczanie, Moraczanie – średniowieczne plemię słowiańskie należące do wieleckiej grupy językowej zamieszkujące środkowy bieg rzeki Łaby koło Magdeburga. Sąsiadowali z innymi plemionami słowiańskimi: Ziemczycy, Lesicy, Lipianie.

Wikipedia


morzyczanin

członek średniowiecznego plemienia słowiańskiego


SJP.pl


morzyczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morzyczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
  • Morzyczyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka
  • Morzyczyn – gromada
  • Morzyczyn Włościański
  • Morzyczyn-Włóki

Wikipedia


morzyk

rodzaj ptaków z rodziny alk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju nazwa systematyczna|Synthliboramphus|ref=tak.

 (1.2) ornit. niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju nazwa systematyczna|Brachyramphus|ref=tak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔʒɨk, AS: možyk

Wiktionary


morzypławiec

morzypławiec gruszkonośny - wielki glon morski z gromady brunatnic; wielkomorszcz gruszkonośny


SJP.pl


morzypło

rodzaj brunatnicy, występującej głównie w Morzu Sargassowym; gronorost; sargas; sargasso; sargaso


SJP.pl


morzysko

u zwierząt, najczęściej u bydła i koni: napad bólów wywołany schorzeniem narządów jamy brzusznej, głównie przewodu pokarmowego; kolka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dawne koryto morza, miejsce, gdzie było morze

 (1.2) przest. głód, czczość, nudności w żołądku

 (1.3) wet. grupa różnych schorzeń pokarmowych u koni o zbliżonej etiologii i patogenezie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ.ˈʒɨ.skɔ, AS: mo.žy.sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morzyszcze, osuch

 (1.2) kolka, morzenie, biegunka, ból jelitowy

 (1.3) kolka

Wiktionary


morzyskowy

→ morzysko


SJP.pl

Patrz:

morzysko

morzyszcze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dawne koryto morza, miejsce, gdzie było morze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈʒɨʃt͡ʃɛ, AS: možyšče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morzysko, osuch

Wiktionary


morzyszów

Morzyszów (niem. "Morischau", "Neisstal") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko.

Wikipedia


morzysław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Morzysław – imię męskie
  • Morzysław – dzielnica Konina
  • Morzysław – jezioro
  • Morzysław (gromada)
  • Morzysława

Wikipedia


morzysławostwo

Morzysław z małżonką; Morzysławowie


SJP.pl


morzysławowie

Morzysław z małżonką; Morzysławostwo


SJP.pl


morzysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Morzysława lub z nim związany


SJP.pl


morzyć

przestarzale: uśmiercać, doprowadzać do umoru


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) przest. doprowadzać kogoś do powolnej śmierci, zamęczać, zadręczać

czasownik zwrotny niedokonany morzyć się

 (2.1) przest. martwić się czymś, dręczyć się czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔʒɨt͡ɕ, AS: možyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morzenie

Wiktionary


morzyński

nazwisko


SJP.pl


morówka

rzadko:
1. dżuma; zaraza morowa;
2. krosta, wysypka na ciele wywołana dżumą


SJP.pl


morąg

dawniej:
1. pręga, smuga, pasmo na jaśniejszym tle;
2. zwierzę o sierści moręgowatej, pręgowanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Morąg (niem. "Mohrungen") – miasto w północnej Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Morąg.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 12 757 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔrɔ̃ŋk, AS: morõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morążanin m., morążanka ż.

 przym. morąski

Wiktionary


morągowaty

o zwierzęciu, o jego sierści: mający ciemniejsze pasy na jaśniejszym tle; pręgowany; moręgowaty


SJP.pl


morąski

przymiotnik od: Morąg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Morąga, związany z Morągiem, pochodzący z Morąga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morąg mrz., morążanin m., morążanka ż.

Wiktionary


morążanin

mieszkaniec Morąga (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Morąga

 (1.2) osoba pochodząca z Morąga, urodzona w Morągu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Morążanie pokonali ostródzian 4:1.

 (1.1) Te wstrętne morążany znowu z nami wygrały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morąg m.

:: fż. morążanka ż.

 przym. morąski

Wiktionary


morążanka

mieszkanka Morąga (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Morąga

 (1.2) kobieta pochodząca z Morąga, urodzona w Morągu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morąg m.

:: fm. morążanin m.

 przym. morąski

Wiktionary


moręgowany

suseł moręgowany - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych


SJP.pl


moręgowaty

o zwierzętach, o sierści zwierząt: mający ciemniejsze pasy na jaśniejszym tle


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o zwierzęciu: mający umaszczenie o ciemnych pasach na jaśniejszym tle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔrɛ̃ŋɡɔˈvatɨ, AS: morẽŋgovaty

Wiktionary


morświn

ssak z rodziny delfinów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Phocoena|Cuvier|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny morświnowatych;

 (1.2) daw. zool. nazwa systematyczna|Phocoena phocoena|Linnaeus|ref=tak., morświn zwyczajny;

Wiktionary

Morświn ("Phocoena") – rodzaj wodnych ssaków z rodziny morświnowatych (Phocoenidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie miałem pojęcia, że morświny żyją również w Bałtyku!

 (1.2) Spoglądał na mnie morświn, a ja marznąłem w zimnej bałtyckiej wodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔrʲɕfʲĩn, AS: morʹśfʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morświnek mzw., morświnowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) morświn zwyczajny

Wiktionary


morświnarium

miejsce ekspozycji i badań morświnów


SJP.pl


morświnek

1. rodzaj wodnych ssaków z rodziny morświnowatych;
2. morświnek bezpłetwy - gatunek morświna; morświn bezpłetwy, morświn bezpióry, morświn azjatycki


SJP.pl

Morświnek ("Neophocaena") – rodzaj wodnych ssaków z rodziny morświnowatych (Phocoenidae).

Wikipedia


morświnowate

rodzina ssaków morskich z kladu zębowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Phocoenidae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków morskich z kladu zębowców;

Wiktionary

Morświnowate (Phocoenidae) – rodzina ssaków morskich z parvordo zębowców (Odontoceti) w obrębie infrarządu waleni (Cetacea). Są blisko spokrewnione z delfinowatymi (Delphinidae), od których się jednak odróżniają szeregiem anatomicznych szczegółów, w tym charakterystycznym kształtem głowy i zębów. Istnieje siedem gatunków, zamieszkujących we wszystkich oceanach, najczęściej blisko wybrzeży. Najbardziej znany wśród nich jest morświn zwyczajny z północnej hemisfery, żyjący także w Bałtyku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Morświnowate odżywiają się rybami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morświn mzw., morświnek mzw.

Wiktionary


morświnowaty

o cechach morświnowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


mos

skrót: Międzyszkolny Ośrodek Sportowy


SJP.pl

Mos – gmina w Hiszpanii, w prowincji Pontevedra, w Galicji, o powierzchni 53,21 km². W 2011 roku gmina liczyła 15 267 mieszkańców.

Wikipedia


mosad

izraelska agencja wywiadowcza; Instytut Wywiadu i Zadań Specjalnych; Mossad


SJP.pl

Mosad, właśc. Instytut do spraw Wywiadu i Zadań Specjalnych (hebr. המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, "Ha-Mosad le-Modi’in u-le-Tafkidim Mejuchadim") – izraelska agencja wywiadowcza odpowiedzialna m.in. za gromadzenie politycznych, technicznych, gospodarczych danych wywiadowczych poza granicami kraju, formalnie utworzona 1 kwietnia 1951 jako Instytut Koordynacji. Obecną nazwę nadano w 1963.

Wikipedia


mosak

nazwisko


SJP.pl


mosakowski

nazwisko


SJP.pl


mosh

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. agresywne pogo

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zakładanie na scenie koszulki kapeli, w której się akurat gra koncert to wiocha. Chyba, że zdarli ci w moshu inną i musiałeś coś kupić i zarzucić na grzbiet na szybkensa.

Wiktionary


moshing

[czytaj: moszing] agresywniejszy rodzaj tańca pogo na występach zespołów heavymetalowych, punkrockowych, hardcore'owych itp., w którym uczestnicy dynamicznie wymachują łokciami i pięściami, uderzając się nawzajem


SJP.pl


mosiak

nazwisko


SJP.pl


mosiek

pogardliwie: Żyd; pejsowaty, parch, gudłaj, Żydzisko, Mosiek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa, Kraków. Żyd

Wiktionary


mosielski

nazwisko


SJP.pl


mosiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Jan Mosiewicz – polski szlachcic, urzędnik staropolski
  • Magdalena Mosiewicz – polska działaczka ekologiczna, reżyserka, polityk
  • Monika Mosiewicz – polska poetka
  • Nikołaj Mosiewicz-Bojarow – radziecki działacz partyjny

Wikipedia


mosin

skonstruowany pod koniec XIX wieku przez Siergieja Mosina rosyjski karabin powtarzalny


SJP.pl


mosina

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w powiecie poznańskim;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔˈɕĩna, AS: mośĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mosinianin mos., mosinianka ż.

 przym. mosiński

Wiktionary


mosinianin

mieszkaniec Mosiny (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mosiny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɕĩˈɲä̃ɲĩn, AS: mośĩńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mosina ż.

:: fż. mosinianka ż.

 przym. mosiński

Wiktionary


mosinianka

mieszkanka Mosiny (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mosiny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔɕĩˈɲãnka, AS: mośĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mosina ż.

:: fm. mosinianin mos.

 przym. mosiński

Wiktionary


mosiołek

nazwisko


SJP.pl


mosir

[czytaj: mos-ir] skrót od: Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkajmy się w siedzibie MOSiR-u w piątek o siedemnastej.

Wiktionary


mosiądz

pomarańczowożółty stop miedzi i cynku, często z dodatkiem innych metali, odporny na korozję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stop miedzi z cynkiem;

 (1.2) wyroby z mosiądzu (1.1)

 (1.3) łódź. monety

Wiktionary

Mosiądz – stop miedzi i cynku, zawierający 10–45% cynku. Może zawierać dodatki innych metali, takich jak ołów, glin, cyna, mangan, żelazo, chrom oraz krzem. Topi się w temp. poniżej 1000 °C (zależnie od gatunku). Powyżej temperatury 907 °C główny składnik stopowy mosiądzu tj. cynk zaczyna parować powodując tworzenie się zgaru.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔɕɔ̃nt͡s, AS: mośõnc

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mosiężny

 rzecz. mosiężnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. żółta miedź

Wiktionary


mosiądzowy

rzadko: wykonany z mosiądzu; mosiężny


SJP.pl


mosiężnictwo

1. zawód mosiężnika;
2. wyroby z mosiądzu


SJP.pl


mosiężnik

dawniej: rzemieślnik wytwarzający drobne przedmioty z mosiądzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący przedmioty z mosiądzu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mosiężnictwo n., mosiądz mrz.

Wiktionary


mosiężnożółty

żółty o odcieniu mosiężnym


SJP.pl


mosiężny

wykonany z mosiądzu, stopu miedzi i cynku


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z mosiądzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W domu mamy mosiężny moździerz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ, AS: mośẽũ̯žny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. mosiądz.

Wiktionary


mosiński

przymiotnik od: Mosina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przym. od Mosina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈɕĩj̃sʲci, AS: mośĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mosina ż., mosinianin mos., mosinianka ż.

Wiktionary


moskal

1. pogardliwie: Rosjanin; Moskal, kacap, Rusek (rusek), Ruski (ruski);
2. rodzaj placka owsianego, regionalna potrawa kuchni podhalańskiej; moskol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. Rosjanin

 (1.2) pogard. o Rosjaninie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moskal – historyczny (do II wojny światowej) etnonim Rosjanina w języku polskim, współcześnie uznawany za archaiczny, pejoratywny, lub pogardliwy
  • Moskal − polskie nazwisko
  • Beata Moskal-Słaniewska (ur. 1966) – polska działaczka samorządowa
  • Edward Moskal (ujednoznacznienie)
  • Jerzy Moskal (1930-2016) – polski artysta plastyk
  • Jerzy Moskal (ur. 1974) – polski piłkarz
  • Kazimierz Moskal (ujednoznacznienie)
  • Maria Moskal (ur. 1950) – polska zootechnik i polityk
  • Michał Moskal (ur. 1981) – polski informatyk
  • Michał Moskal – polski polityk, poseł na Sejm RP X kadencji
  • Piotr Moskal (ur. 1955) – polski duchowny katolicki
  • Robert Moskal (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzyczy Moskal: — Pardon wołaj!
To ciebie ocalę! —
A Sowiński pierś mu przebił!
— Ot pardon, Moskale!

 (1.2) Pamiętacie, jak Moskale nie chciały jabłek kupować?

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. Moskwa ż., moskalofil mos., Moskalszczyzna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Rosjanin; pogard. kacap, Rusek, Ruski

Wiktionary


moskalewicz

nazwisko


SJP.pl


moskalik

mały śledź przyrządzany zwykle w occie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moskalik – dowcipny wierszyk
  • kowal bezskrzydły
  • moskalik – mały śledź marynowany lub solony

Wikipedia


moskalka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. Rosjanka

 (1.2) pogard. o Rosjance

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moskwianka ż.

Wiktionary


moskalofil

1. zwolennik polityki prowadzonej przez Rosję;
2. zwolennik dawnego ruchu społeczno-politycznego wśród ludności ukraińskiej na terenie Galicji, dążącego do sojuszu z carską Rosją


SJP.pl


moskalofilizm

rusofilstwo, rusofilizm, moskalofilstwo;
1. sympatia do Rosjan i wszystkiego, co rosyjskie;
2. przychylność dla dawnego ruchu społeczno-politycznego wśród ludności ukraińskiej na terenie Galicji, dążącego do sojuszu z carską Rosją


SJP.pl


moskalofilski

→ moskalofil


SJP.pl

Patrz:

moskalofil

moskalofilstwo

rusofilizm, rusofilstwo, moskalofilizm;
1. sympatia do Rosjan i wszystkiego, co rosyjskie;
2. przychylność dla dawnego ruchu społeczno-politycznego wśród ludności ukraińskiej na terenie Galicji, dążącego do sojuszu z carską Rosją


SJP.pl

Moskalofilstwo, także moskalofilizm, rusofilstwo galicyjskie (karpackie) lub moskwofilstwo – początkowo językowo-literacki, a później społeczno-polityczny prąd istniejący od początku XIX wieku do lat 40. XX wieku wśród Rusinów karpackich zamieszkujących Galicję, Bukowinę i Zakarpacie. Głosił wspólnotę narodowo-kulturową, następnie również państwową i polityczną z narodem rosyjskim. Ruch ten rywalizował z ukraińskim ruchem narodowym.

Wikipedia


moskarzew

dawniej: Moskorzew (wieś w Polsce)


SJP.pl


moskarzewski

→ Moskarzew


SJP.pl

Patrz:

Moskarzew

moskała

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Moskała – polski oficer
  • Edward Moskała – polski działacz turystyczny
  • Jan Moskała – polski urzędnik
  • Tomasz Moskała – polski piłkarz

Wikipedia


moskiewka

dawniej: Rosjanka


SJP.pl


moskiewski

przymiotnik od: Moskwa (stolica Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z miastem Moskwa, dotyczący miasta Moskwy

 (1.2) geogr. związany z rzeką Moskwa, dotyczący rzeki Moskwy

 (1.3) przen. rosyjski, tzn. związany z władzą w Moskwie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Daniel Moskiewski (ros. Даниил Александрович) (ur. 1263, zm. 4 marca 1303 w Moskwie) z dynastii Rurykowiczów, pierwszy książę moskiewski, panował w latach 1283-1303.
  • Jerzy Moskiewski (ros. Юрий Данилович) (zm. 21 listopada 1325)– książę moskiewski (1303- 1325) i wielki książę włodzimierski (1318-1322). Syn Daniela Moskiewskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moskiewska „Krasnaja Zwiezda” obszernie informuje o chińskich przygotowaniach wojennych na terenach graniczących ze Związkiem Radzieckim.

 (1.2) Tymczasem prący do przodu husarze zbliżyli się do przeciwległego wylotu grobli i prawdopodobnie wyszli na przeciwny moskiewski brzeg w pogoni za rozbitą piechotą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈsʲcɛfsʲci, AS: mosʹḱefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moskiewszczyzna ż., moskwiczanka ż., moskwiczanin mos., Moskwa ż., moskwianka ż., moskwianin m., moskwicz m.

 przym. promoskiewski, podmoskiewski, antymoskiewski

Wiktionary


moskiewszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. pejor. wszystko to, co w Polsce posiada rosyjską proweniencję, w opozycji do polskości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moskwa ż., moskwicz m., Moskwiczanin m., Moskwiczanka ż., Moskal m.

 przym. moskiewski, podmoskiewski, promoskiewski, antymoskiewski

Wiktionary


moskit

1. muchówka żywiąca się krwią (m.in. człowieka), przenosząca choroby, występująca głównie w strefie międzyzwrotnikowej;
2. zwykle w lm, pot. różne gatunki komarów i muszek występujące w krajach podzwrotnikowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moskit – owad z rzędu muchówek
  • 3M80 Moskit – pocisk odrzutowy
  • „Moskit” - polski kierowany pocisk przeciwpancerny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz z początkiem pory deszczowej pojawiły się roje moskitów.

 (1.1) Każdego z nas poprzedza służący, a obaj zbrojni jesteśmy w gałęzie do opędzania się od moskitów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔsʲcit, AS: mosʹḱit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moskitiera ż.

Wiktionary


moskitiera

rodzaj baldachimu zawieszanego nad łóżkiem w celu ochrony przed ukąszeniami moskitów i innych owadów latających


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

Wiktionary

Moskitiera (hiszp. "mosquito" – komar) – zasłona z gęstej siatki, zakładana na otwory okienne i drzwiowe lub zawieszana nad łóżkiem. Stanowi osłonę przed komarami, muchami oraz innymi owadami. Może być wykonywana z bawełny, polietylenu, poliestru, oraz nylonu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powinniśmy tutaj założyć moskitierę, bo pogoda sprzyja legnięciu się komarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔsʲciˈtʲjɛra, AS: mosʹḱitʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moskit m.

Wiktionary


moskitnik

gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych


SJP.pl

Moskitnik, [] ("Chrysolampis mosquitus") – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae), zamieszkujący Amerykę Południową i kilka wysp u jej północnych wybrzeży. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


moskity

podrodzina małych owadów z rzędu muchówek, żeńskie osobniki żywią się krwią kręgowców


SJP.pl

Ph

Wikipedia


moskol

rodzaj placka owsianego, regionalna potrawa kuchni podhalańskiej; moskal


SJP.pl


moskorzew

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim


SJP.pl

Moskorzew (daw. "Moskarzew") – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Moskorzew. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Moskorzew. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


moskorzewski

→ Moskorzew


SJP.pl

Patrz:

Moskorzew

moskorzyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moskorzyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Polkowice
  • Moskorzyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

Wikipedia


moskow

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 118 (symbol Mc)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. drugi wiek pensylwanu (młodszy karbon), trwający od 311,7 ± 1,1 do 306,5 ± 1,0 mln lat temu;

 (1.2) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mc i liczbie atomowej 115;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moskow – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 115
  • moskow – drugi wiek/piętro pensylwanu w geologii
  • Moscow

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Moskow to syntetyczny pierwiastek chemiczny, transuranowiec, który w układzie okresowym znajduje się bezpośrednio pod bizmutem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przest. ununpentium

Wiktionary


moskwa

stolica Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, stolica tego kraju;

 (1.2) przen. pot. polit. władze Rosji

 (1.3) geogr. rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Oki;

 (1.4) geogr. wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w gminie Nowosolna;

Wiktionary

Moskwa ( Москва, wym. []) – stolica Rosji i największe miasto tego państwa, położone w Centralnym Okręgu Federalnym.

Liczy 12 655 050 mieszkańców (stan na 2021 rok), przy czym cała aglomeracja liczy 17,2 mln mieszkańców (2020). Jeden z najważniejszych ośrodków politycznych, gospodarczych, kulturowych, religijnych, finansowych, edukacyjnych, komunikacyjnych oraz turystycznych Rosji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niedawno w Moskwie odbyła się parada.

 (1.2) Podczas gdy Zachód i syryjska opozycja uznała referendum za fikcję, Moskwa oświadczyła, że wyniki referendum wskazują na ogromne poparcie, jakim cieszy się wśród Syryjczyków prezydent Baszar el-Asad.

 (1.3) Rzeka Moskwa płynie w europejskiej części Rosji.

 (1.4) Według informacji z XVI wieku Moskwa należała do rodu Skoszewskich ze Skoszew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔskfa, AS: moskfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moskwianin mos., moskwianka ż., moskwiczanin mos., moskwiczanka ż., moskiewszczyzna ż., Moskowia ż., Moskwicz m., moskwicz m., moskiewskość ż., Moskal m., moskalik m.

 przym. moskiewski, podmoskiewski

Wiktionary


moskwianin

mieszkaniec Moskwy; Moskwiczanin (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Moskwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔsˈkfʲjä̃ɲĩn, AS: moskfʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moskwa ż., Moskal mos., Moskwicz mzw., moskwicz mzw., moskwiczanin mos., moskwiczanka ż.

:: fż. moskwianka ż.

 przym. moskiewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. moskwiczanin

Wiktionary


moskwianka

mieszkanka Moskwy; Moskwiczanka (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Moskwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔsˈkfʲjãnka, AS: moskfʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moskwa ż., Moskal mos., Moskalka ż.

:: fm. moskwianin mos.

 przym. moskiewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. moskwiczanka

Wiktionary


moskwicin

dawniej:
1. mieszkaniec Moskwy;
2. mieszkaniec Rosji; Moskal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Wielkiego Księstwa Moskiewskiego

Wiktionary


moskwicz

marka samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Moskwicz

Wiktionary

Moskwicz (ros. Москвич) – radzieckie, następnie rosyjskie zakłady samochodowe, mieszczące się w Moskwie, istniejące pod różnymi nazwami w latach 1930–2010 oraz ponownie od 2022 roku, oraz marka samochodów osobowych wytwarzanych przez nie od 1946 roku. Nazwę OAO Moskwicz zakłady nosiły od 1994 roku, a poprzednio istniały pod skrótami: KIM, MZMA i AZLK. Markę Moskwicz nosiły także analogiczne samochody produkowane przez zakłady Iżmasz w Iżewsku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dyrektor jeździł zielonym moskwiczem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moskiewszczyzna ż., Moskwicz mzw., moskwianin mos., moskwiczanin mos., moskwiczanka ż.

 przym. moskiewski

Wiktionary


moskwiczanin

potocznie: moskwianin (mieszkaniec Moskwy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mieszkaniec Moskwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu moskwiczan systematycznie korzysta z metra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moskal mos., Moskwa ż., moskwianin mos., moskwianka ż., Moskwicz mos., moskwicz mrz.

:: fż. moskwiczanka ż.

 przym. moskiewski, podmoskiewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. moskwianin

Wiktionary


moskwiczanka

potocznie: moskwianka (mieszkanka Moskwy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mieszkanka Moskwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moskwiczanki lubią odwiedzać salony kosmetyczne tej marki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moskal mos., Moskwa ż., moskwianin mos., moskwianka ż., Moskwicz mzw., moskwicz mrz.

:: fm. moskwiczanin m.

 przym. moskiewski, podmoskiewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. moskwianka

Wiktionary


moskwin

Moskwin – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Wyszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 681

Wikipedia


mospan

mopan;
1. dawniej: forma grzecznościowa odnosząca się do mężczyzn, równoważna dzisiejszemu "pan";
2. dawniej: ironiczne określenie szlachcica


SJP.pl


mospanek

zdrobnienie od: mospan


SJP.pl


mospani

staropolski tytuł grzecznościowy; waszmośćpani


SJP.pl


moss

nazwisko


SJP.pl

Moss – norweskie miasto i gmina leżąca w okręgu Østfold.

Moss jest 414. norweską gminą pod względem powierzchni.

Wikipedia


mossad

izraelska agencja wywiadowcza; Instytut Wywiadu i Zadań Specjalnych; Mosad


SJP.pl


mossakowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Mossakowski
  • Marek Mossakowski
  • Mirosław Mossakowski
  • Paweł Mossakowski
  • Sebastian Mossakowski

Wikipedia


mossi

[czytaj: mos-i] język urzędowy Burkina Faso


SJP.pl

Mossi – lud afrykański zamieszkujący głównie Burkina Faso (stanowi tam 46,4% mieszkańców), ponadto duże grupy na Wybrzeżu Kości Słoniowej, w Ghanie i Nigrze. Ogółem liczy ponad 11 mln osób.

Tradycyjne zajęcia: rolnictwo (uprawa zbóż i hodowla bydła), rozwinięte rzemiosło (kowalstwo, odlewnictwo, garncarstwo) i sztuka ludowa – rzeźby antropo- i zoomorficzne, popularnym motywem ich sztuki jest maska antylopy.

Wikipedia


mosso

określenie wykonawcze: z ożywieniem, ruchliwie


SJP.pl

Mosso – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Biella.

Według danych na styczeń 2009 gminę zamieszkiwały 1683 osoby przy gęstości zaludnienia 92,5 os./1 km².

Wikipedia


most

1. budowla łącząca brzegi rzeki lub innej przeszkody wodnej, umożliwiająca jej przebycie;
2. rodzaj protezy stomatologicznej; mostek;
3. główny element konstrukcji nośnej suwnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

 (1.2) anat. część mózgu zawarta między rdzeniem przedłużonym a śródmózgowiem;

 (1.3) przen. coś co łączy

Wiktionary

Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej lub lądowej skonstruowana w taki sposób, że pod nią pozostaje wolna przestrzeń (w odróżnieniu od nasypu). Przęsłem mostu nazywa się element konstrukcyjny łączący dwie podpory lub przestrzeń między nimi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Most zarwał się pod ciężarem czołgu.

 (1.3) Niby różnic między nami wiele, i budują między nami most, lecz muzyka wygra z tym co dzieli, bo muzyka spotyka wszędzie ten sam los.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔst, AS: most

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomost m., mostowiec m., mostownica ż., mostownictwo n., mostowe n., mostkowanie n., rozmostkowanie n.

:: zdrobn. mostek m., mosteczek m.

 czas. mostkować ndk.

 przym. mostowy, wokółmostowy, przymostowy, mostowniczy, mostkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) most Varola

Wiktionary


mostar

miasto w Bośni i Hercegowinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Hercegowinie, stolica regionu:

Wiktionary

Mostar – miasto w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, stolica kantonu hercegowińsko-neretwiańskiego, siedziba miasta Mostar. Jest położony nad Neretwą. Stanowi jeden z największych ośrodków miejskich w kraju. W 2013 roku liczyło 60 195 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Największym miastem Hercegowiny jest Mostar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔstar, AS: mostar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mostarski

Wiktionary


mostarski

przymiotnik od: Mostar (miasto w Bośni i Hercegowinie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Mostaru, związany z Mostarem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałem odbudowany mostarski most.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mostar m.

Wiktionary


mosteczek

zdrobnienie od: mostek


SJP.pl


mostek

1. mały most;
2. płaska kość z przodu klatki piersiowej;
3. nadbudówka na statku przeznaczona dla kapitana i oficerów statku;
4. ruchome schodki, pomost lub kładka służące m. in. do wchodzenia na statek;
5. część strunowego instrumentu muzycznego, na której opierają się struny;
6. ćwiczenie gimnastyczne polegające na tym, by odchylić się w tył i dotknąć rękami ziemi;
7. przednia część tuszy zwierzęcej zawierająca mięso łącznie z kośćmi żebrowymi;
8. stała proteza umocowana na sąsiednich zębach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: most

 (1.2) mały most lub większa kładka

 (1.3) anat. środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;

 (1.4) stomat. rodzaj protezy zębowej

 (1.5) żegl. wzniesiona część pokładu;

 (1.6) sport. ćwiczenie gimnastyczne polegające na wygięciu ciała do tyłu tak, aby oprzeć się rękami o podłoże

 (1.7) sport. technika obrony w zapasach, polegająca na wygięciu ciała jak w mostku (1.6)

 (1.8) muz. ta część instrumentu strunowego, o którą opierają się struny;

 (1.9) spoż. przednia mięsno-kostna część tuszy zwierzęcej z okolic mostka (1.3)

 (1.10) techn. część roweru łącząca ramę i widelec z kierownicą;

 (1.11) elektron. równoległe połączeniem co najmniej dwóch dzielników napięcia;

 (1.12) chem. połączenie dwóch fragmentów związku chemicznego za pomocą wiązania, atomu lub prostego łańcucha atomów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mostek (anatomia)
  • mostek człowieka
  • mostek (wołowina)
  • mostek (wieprzowina)
  • mostek (muzyka)
  • mostek gimnastyczny – ćwiczenie gimnastyczne polegające na skłonie do tyłu (wygięciu do tyłu), aż do dotknięcia rękoma lub głową do podłogi - także technika obronna w zapasach (mostek zapaśniczy).
  • Mostek – amerykański producent układów scalonych
  • mostek termiczny (cieplny) – miejsce charakteryzujące się zwiększonymi stratami ciepła w budynku np. naroża.
  • mostek – w elektronice
    • mostek Behrendta
    • mostek Graetza – prostownik dwupołówkowy
    • mostek Maxwella

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O, jaki piękny mostek zbudowali przez Wisłę!

 (1.3) Chorobom serca często towarzyszą bóle w okolicy mostka.

 (1.4) Dentysta wymienił mi mostek na nowy.

 (1.5) Wachtę na mostku pełnią kolejno oficerowie nawigacyjni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔstɛk, AS: mostek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. most m., mostkowanie n., zmostkowanie n., mostowe n.

:: zdrobn. mosteczek m.

 czas. mostkować ndk., zmostkować dk.

 przym. mostkowy, mostowy

 przysł. mostkowo, mostowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mosteczek

 (1.2) mosteczek, kładka, pomost

 (1.5) sterówka, pomost

 (1.8) podstawek

 (1.10) wspornik kierownicy

Wiktionary


mosterdziej

dawny, poufały tytuł grzecznościowy, często tylko wtręt wyrazowy, skrót wyrażenia "miłościwy dobrodziej"; moszterdziej


SJP.pl


mosterdzieju

dawniej: potoczny, poufały zwrot grzecznościowy, używany zwykle jako wtręt wyrazowy; panie


SJP.pl


mostki

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mostki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
  • Mostki – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Lubrza
  • Mostki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola
  • Mostki – część wsi Tarnawa w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Mostki – część wsi Zbydniów w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Mostki – część wsi Koniuszowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Korzenna
  • Mostki – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
  • Mostki – część wsi Rychwałd w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
  • Mostki – część wsi Łękawica w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszów
  • Mostki – część wsi Raciborsko w woj. małopolskim, w pow. wielicki, w gminie Wieliczka
  • Mostki – część wsi Bartodzieje w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Tczów
  • Mostki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie tegorocznych Targów Gospodarki Leśnej, Przemysłu Drzewnego i Ochrony Środowiska EKO-LAS w Mostkach k. Świebodzina, odbyły się Pierwsze Mistrzostwa Polski Operatorów Forwarderów.

Wiktionary


mostkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mostkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta
  • Mostkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek
  • Mostkowo – gromada w powiecie morąskim
  • Mostkowo – gromada w powiecie myśliborskim, w latach 1954–1956
  • Mostkowo – gromada w powiecie myśliborskim, w latach 1962–1971
  • Mostkowo – dawny przystanek kolejowy

Wikipedia


mostkowo-obojczykowy

staw mostkowo-obojczykowy - staw łączący ze sobą mostek i obojczyk


SJP.pl


mostkowy

→ mostek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z mostkiem, dotyczący mostka

Wiktionary

Patrz:

mostek

Powiązane:

 rzecz. mostek mrz., most mrz., mosteczek mrz., mostkowanie n., zmostkowanie n., mostowe n.

 czas. mostkować ndk., zmostkować dk.

 przym. mostowy

 przysł. mostkowo, mostowo

Wiktionary


mostne

dawniej: opłata pobierana za przejście lub przejazd przez most; mostowe


SJP.pl


mostno

Mostno (do 1945 r. Kerstenbrügge) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do woj. gorzowskiego.

Według danych z 2012 r. miejscowość liczyła 199 mieszkańców. Wieś wchodziła w skład pruskiej domeny królewskiej Dębno od 1771 r., kiedy założono tutaj smolarnię i osadzono kolonistów. Od 1945 r. leży w granicach Polski.

Wikipedia


mostostal

polskie przedsiębiorstwo


SJP.pl

Mostostal – nazwa powstałego na bazie utworzonego w 1945 w Krakowie prywatnego «Przedsiębiorstwa Budowy Mostów i Konstrukcji Stalowych „Mostostal”», branżowego organu zarządzania w PRL – w pierwszym okresie «Centralnego Zarządu Konstrukcji Stalowych „Mostostal”» (1951–1958), a następnie przekształconego w «Zjednoczenie Konstrukcji Stalowych i Urządzeń Przemysłowych „Mostostal”», z siedzibą w Warszawie.

Wikipedia


mostowe

opłata pobierana za przejście lub przejazd przez most


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. finans. opłata pobierana za przejazd lub przejście przez most;

forma przymiotnika.

 (2.1) M., B., W. n. lp. i M., B., W. nmos. lm. od: mostowy

Wiktionary

Mostowe – myto pobierane do skarbu władcy za przejazd przez most, związane ze średniowiecznym przymusem drożnym. Było jednym z regaliów. W Polsce zniesione ostatecznie w 1538, co związane było ze zniesieniem przymusu przejazdów przez mosty i zezwoleniem na powszechne korzystanie z brodów.

Wikipedia

Patrz:

most

Przykłady

 (1.1) Musiałem wysiadać kilka razy na mostach, jeden się pod karetą załamał (…), a jakem się dowiedział, kupcy tam mostowe płacą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈstɔvɛ, AS: mostove

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. most m., mostkowanie n., mostek n., mosteczek m.

 czas. mostkować ndk.

 przym. mostkowy, mostowy, przymostowy

 przysł. mostkowo, mostowo

Wiktionary


mostowiak

nazwisko


SJP.pl


mostowice

Mostowice (niem. "Langenbrück") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka.

W przeszłości do wsi należał przysiółek Trójka (niem. "Dreihäuser"). Obecnie nazwa niestandaryzowana, przysiółek wyludniony w granicach wsi.

Wikipedia


mostowicz

nazwisko


SJP.pl


mostowiec

suwnica mostowa lub bramowa, służąca do prac przeładunkowych


SJP.pl

Mo

Wikipedia


mostowik

nazwisko


SJP.pl

Mostowik ( Мостовик) – osiedle w Rosji, w obwodzie moskiewskim, w rejonie siergijewo-posadzkim. W 2010 liczyło 1995 mieszkańców.

Wikipedia


mostownica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mostownica – belka drewniana, do której montuje się szyny toru w mostach bez podsypki
  • mostownica – mostowa suwnica o dużej rozpiętości
  • Mostownica – polana reglowa znajdująca się na głównym grzbiecie Mostownicy
  • Mostownica – szczyt w Gorcach

Wikipedia


mostownictwo

dział inżynierii zajmujący się budową mostów


SJP.pl


mostowniczy

dawniej: człowiek nadzorujący most


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mostowniczy – urząd ziemski Wielkiego Księstwa Litewskiego zajmujący się konserwacją i utrzymaniem mostów na powierzonym sobie terenie
  • mostowniczy – zawód związany z kolejowymi robotami mostowymi

Wikipedia


mostowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mostowo – wieś w Bułgarii
  • Mostowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szreńsk
  • Mostowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki
  • Mostowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Manowo
  • Mostowo (gmina) – dawna gmina wiejska w województwie warszawskim
  • Mostów
  • Mostówek
  • Mostówka

Wikipedia


mostowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Stanisław Mostowski – polski matematyk
  • Ignacy Mostowski – polski specjalista w dziedzinie ogrzewnictwa
  • Janusz Mostowski – polski rolnik, działacz społeczny, poseł na Sejm
  • Józef Mostowski – polski szlachcic, poseł na Sejm
  • Henryk Mostowski – polski prawnik, sędzia, oficer i urzędnik samorządowy
  • Marcin Mostowski – polski filozof i logik
  • Paweł Michał Mostowski – polski urzędnik staropolski i oficer
  • Tadeusz Antoni Mostowski – polski literat, publicysta, polityk, wydawca, krytyk literacki i urzędnik państwowy
  • Tadeusz Mostowski – polski matematyk
  • Zygmunt Mostowski – polski dziennikarz, literat, urzędnik konsularny
  • rejon mostowski – rejon w zachodniej Białorusi, w obwodzie grodzieńskim
  • Mostowski Hrabia – polski herb hrabiowski, odmiana herbu Dołęga

Wikipedia


mostowy

→ most


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mostem, dotyczący mostu

Wiktionary

Patrz:

most

Powiązane:

 rzecz. most mrz., mostek mrz., mostowe n.

 przym. mostkowy, przymostowy

Wiktionary


mostówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mostówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Wołomin
  • Mostówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Zabrodzie
  • Mostówka – stacja kolejowa

Wikipedia


mosul

miasto w Iraku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północnym Iraku, nad Tygrysem;

Wiktionary

Mosul ( ‏الموصل‎, "Al-Mawṣil"; kurd. مووسڵ, "Musll") – miasto w północnym Iraku, stolica muhafazy Niniwa.

Mosul leży nad Tygrysem, około 350 km na północny zachód od Bagdadu; jest trzecim największym miastem w kraju pod względem powierzchni, zaraz po Bagdadzie i Basrze.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mosulski

Wiktionary


mosulczyk

mieszkaniec Mosulu


SJP.pl


mosulka

mieszkanka Mosulu


SJP.pl


mosulski

przymiotnik od: Mosul


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mosulem, dotyczący Mosulu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mosul mrz.

Wiktionary


mosuo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) etn. jedna z grup etnicznych w Chinach, zamieszkująca w prowincjach Junnan i Syczuan, niedaleko Tybetu;

Wiktionary

Mo

Wikipedia


moszaw

spółdzielnia rolnicza utworzona przez masowo emigrujących do Palestyny syjonistów na początku XX wieku


SJP.pl

Moszaw ( ‏מושב‎; „wioska, osada”) – spółdzielnia rolnicza, jaką tworzyli syjoniści napływający masowo do Palestyny podczas alii na początku XX wieku. W moszawach, podobnie jak w kibucach, kładzie się nacisk na pracę zespołową.

W 1986 w Izraelu istniało 448 moszawów, w tym 405 "moszaw owdim" i 43 "moszaw szitufi".

Wikipedia


moszcz

1. surowy sok wytłaczany z owoców lub warzyw, używany do produkcji soków pitnych, galaretek i win;
2. młode wino gronowe i owocowe o niskiej zawartości alkoholu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw

 (1.2) spoż. młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu

Wiktionary

Moszcz (niem. "Most", od łac. "mustum") – świeżo wyciśnięty sok owocowy lub warzywny wykorzystywany jako półprodukt (główny lub dodatkowy) w procesie wyrobu napoju docelowego: soku, napoju, wina itp. Pozostałość po wytłoczeniu nazywa się wytłokami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moszcz fermentuje. Czujesz kwaśny zapach fermentującego moszczu?

 (1.2) Powiodłabym cię i wprowadziła / w dom matki mej, która mię wychowała; / napoiłabym cię winem korzennym, / moszczem z granatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔʃt͡ʃ, AS: mošč

Wiktionary


moszczanecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Moszczanki, związany z Moszczanką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moszczanka ż., moszczanczanin mos., moszczanczanka ż.

Wiktionary


moszczanica

Zobacz też: Moszczanica w innych znaczeniach tego słowa.

Moszczanica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Stary Dzików. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim.

Wikipedia


moszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Ryki;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

 (1.3) geogr. wieś w Polsce w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Raszków;

 (1.4) geogr. rzeka w województwie łódzkim, prawy dopływ Wolbórki;

 (1.5) geogr. rzeka w województwie małopolskim, dopływ Ropy;

 (1.6) geogr. dawna nazwa rzeki Moszczenicy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moszczanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ryki
  • Moszczanka – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Prudnik
  • Moszczanka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Raszków
  • Moszczanka – potok, dopływ Jeziora Żywieckiego
  • Moszczanka – potok, dopływ Ropy
  • Moszczanka – rzeka w powiecie piotrkowskim – dopływ Wolbórki
  • Moszczanka – alternatywna nazwa rzeki Śmieszki w woj. opolskim, dopływu Smortawy
  • Moszczanka – dawna nazwa rzeki Moszczenicy, dopływu Bzury
  • Moszczanka – dawna gmina
  • Moszczanka – gromada w powiecie ostrowskim
  • Moszczanka – gromada w powiecie prudnickim
  • Moszczanka – gromada w powiecie ryckim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. moszczanczanin mos., moszczanczanka ż.

 przym. moszczanecki

Wiktionary


moszczenica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Jastrzębia-Zdroju;
3. prawy dopływ Bzury;
4. lewy dopływ Wieprzy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moszczenica – część miasta Jastrzębie-Zdrój
  • Moszczenica – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
  • Moszczenica – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Moszczenica – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Moszczenica – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Moszczenica
  • Moszczenica – część wsi Siemiechów w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
  • Moszczenica – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice
  • Moszczenica – gmina w woj. łódzkim
  • Moszczenica – gmina w woj. małopolskim
  • Moszczenica – gromada w powiecie gorlickim
  • Moszczenica – gromada w powiecie piotrkowskim
  • Moszczenica – gromada w powiecie wodzisławskim

Wikipedia


moszczenicki

→ Moszczenica


SJP.pl

Patrz:

Moszczenica

moszczeniczanin

mieszkaniec Moszczenicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


moszczeniczanka

mieszkanka Moszczenicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


moszczeński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Moszczeński (1731-1823), generał wojsk koronnych, szambelan królewski, poseł
  • Andrzej Moszczeński (1707-1783), urzędnik ziemski
  • Franciszek Michał Moszczeński (-1751), kasztelan, poseł
  • Ignacy Moszczeński, generał-adiutant królewski, urzędnik ziemski XVIII wieku
  • Józef Moszczeński, urzędnik królewski XVIII wieku
  • Józef Moszczeński (1894-1957), podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
  • Leon Moszczeński (1899-1940), oficer marynarki wojennej Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej,
  • Stanisław Moszczeński (1734-1790), językoznawca
  • Stefan Moszczeński (1871-1946), ekonomista rolny, działacz społeczny
  • Tadeusz Moszczeński (1891-1944), podpułkownik aptekarz Wojska Polskiego
  • Zygmunt Moszczeński (1893-1974), podpułkownik Wojska Polskiego
  • Moszczeński Hrabia – polski herb hrabiowski

Wikipedia


moszczowy

→ moszcz


SJP.pl

Patrz:

moszcz

moszczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Damian Moszczyński – polski piłkarz ręczny
  • Daniel Moszczyński – polski piosenkarz, muzyk sesyjny, kompozytor, tekściarz oraz producent muzyczny
  • Marek Moszczyński – polski polityk, przedsiębiorca, poseł na Sejm
  • Paulin Moszczyński – polski lekarz, hematolog, naukowiec
  • Wiesław Moszczyński – polski chemik

Wikipedia


moszea

świątynia muzułmańska, meczet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. świątynia muzułmańska; budynek służący do odprawiania modlitw i sprawowania kultu przez wyznawców islamu, współcześnie określany mianem meczetu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mahomet uczy, że w Moszei, to jest w kościele tureckim, nastąpią wielkie zmiany.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) meczet; daw. meczyt, meskit, mesgaja

Wiktionary


moszenica

moszenica wierzbówka - gatunek stonki


SJP.pl


moszenka

1. zdrobnienie od: moszna;
2. rodzaj roślin z rodziny bobowatych; moszenki


SJP.pl


moszenki

1. zdrobnienie od: moszna;
2. rodzaj roślin z rodziny bobowatych; moszenki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moszenki (roślina), truszczelina (Colutea) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych.
  • Moszenki (województwo lubelskie) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jastków.

Wikipedia


moszizaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; mamenchizaur


SJP.pl


moszkowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Daniel Moszkowicz
  • Jerzy Moszkowicz – reżyser
  • Ludwig Moszkowicz
  • Michał Moszkowicz

Wikipedia


moszkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Moszkowski
  • Anatolij Moszkowski
  • Maurycy Moszkowski

Wikipedia


moszna

worek skórno-mięśniowy będący uwypukleniem przedniej ściany jamy brzusznej, mieszczący jądra u mężczyzn i innych ssaków płci męskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

 (1.2) stpol. worek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • moszna – worek skórno-mięśniowy, w którym znajdują się jądra
  • Moszna – szczyt w Górach Sowich
  • Moszna – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
  • Moszna – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Strzeleczki
  • Moszna – gromada
  • Moszna – przystanek kolejowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przepuklina skośna po długotrwałym rozwoju może osiągnąć znaczne rozmiary schodząc do moszny (mówimy wówczas o przepuklinie mosznowej).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔʃna, AS: mošna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mosznowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) worek mosznowy

Wiktionary


mosznica

Mosznica – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Działdowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

W czasach krzyżackich wieś pojawia się w dokumentach w roku 1321, podlegała pod komturię w Dąbrównie, były to dobra rycerskie o powierzchni 30 włók.

Wikipedia


mosznowy

→ moszna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od moszna

Wiktionary

Patrz:

moszna

Przykłady

 (1.1) Przepuklina skośna po długotrwałym rozwoju, może osiągnąć znaczne rozmiary schodząc do moszny (mówimy wówczas o przepuklinie mosznowej).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔʃˈnɔvɨ, AS: mošnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moszna ż.

Wiktionary


moszowice

Moszowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, w gminie Kotla.

Wikipedia


moszterdziej

dawny, poufały tytuł grzecznościowy, często tylko wtręt wyrazowy, skrót wyrażenia "miłościwy dobrodziej"; mosterdziej


SJP.pl


moszyce

Moszyce – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


moszyński

nazwisko, m.in. Kazimierz Moszyński (1887-1959) - polski uczony, etnograf, etnolog, slawista


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Moszyński (1800–1893) – pisarz
  • August Fryderyk Moszyński (1731–1786) – wolnomularz
  • Fryderyk Józef Moszyński (1738–1817) – generał major
  • Jan Kanty Moszyński (zm. 1737) – podskarbi
  • Jan Adam Moszyński (ur. 1965) – brydżysta
  • Janusz Moszyński (ur. 1956) – polityk
  • Jerzy Moszyński (1847–1924) – publicysta
  • Joachim Moszyński (1758–1821) – prezydent Warszawy
  • Józef Moszyński (1860–1914) – architekt
  • Julian Moszyński (1827–1877) – budowniczy
  • Kazimierz Moszyński (1873–) – prawnik, urzędnik II RP, burmistrz Złoczowa, poseł na Sejm RP II i III kadencji
  • Kazimierz Moszyński (1881–1966) – prawnik, urzędnik II RP, wojewoda tarnopolski

Wikipedia


mota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. ćma

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mota – wieś w Słowenii, w gminie Ljutomer
  • Mota – miasto w Etiopii, w regionie Amhara
  • (Sugarloaf) – wyspa należąca do Vanuatu
  • Mota Lava – czwarta co do wielkości wyspa z grupy wysp Banksa na Vanuatu po Gaua, Vanua Lava i Ureparapara
  • Amozoc de Mota – miasto w Meksyku, w stanie Puebla
  • Cândido Mota – miasto i gmina w Brazylii, w stanie São Paulo
  • Mota-Engil – prowadzi działalność gospodarczą z zakresu budownictwa i zarządzania infrastrukturą w sektorach
  • Antonio Mota – meksykański piłkarz występujący na pozycji bramkarza.
  • Carlos de la Mota – dominikański i meksykański aktor oraz piosenkarz
  • Daniel da Mota – luksemburski piłkarz pochodzenia portugalskiego występujący na pozycji napastnika
  • Erika Mota – dominikańska siatkarka, reprezentantka kraju
  • Jaime Mota de Farias – brazylijski duchowny rzymskokatolicki

Wikipedia


motacz

1. osoba trudniąca się nawijaniem nici na motowidła;
2. rodzaj pająka z rodziny motaczowatych;
3. dawniej: matacz


SJP.pl


motaczowate

o cechach motaczowatych (rodzina pająków)


SJP.pl

Motaczowate (Anyphaenidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae i infrarzędu Araneomorphae. Grupa kosmopolityczna, obejmująca ponad 500 opisanych gatunków. Odznacza się złożonym układem tchawkowym i blaszkowatymi szczecinkami przypazurkowymi. Samce szybko wibrują odwłokiem w ramach zalotów.

Wikipedia


motaczowaty

o cechach motaczowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


motak

przyrząd do nawijania przędzy


SJP.pl


motalnia

część fabryki włókienniczej, gdzie mota się nici w motki


SJP.pl


motanina

potocznie: coś splątanego, tworzącego kłąb


SJP.pl


motanka

pradawna słowiańska lalka będąca formą talizmanu


SJP.pl


motarzewo

Motarzewo ( Wallbruch) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek nad rzeką Dobrzycą. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 74 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Machliny, jedna z najmniejszych wsi gminy.

Wikipedia


motarzyn

Motarzyn (przed 1945 r. niem. "Muttrin", dawn. "Motarzyno") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 wieś należała do woj. koszalińskiego. Według danych UM na dzień 31 grudnia 2014 roku wieś miała 93 stałych mieszkańców.

Wikipedia


motać

1. plątać;
2. zwijać, nawijać (np. nici, przędzę na motek);
3. kręcić, snuć intrygi;
4. potocznie: zdobywać coś z trudem, np. "Motam książkę z fizyki."


SJP.pl


mote

jedno- albo dwuwersowy utwór literacki uprawiany w piętnastowiecznej literaturze hiszpańskiej, zawierający zwięźle sformułowaną myśl dotyczącą konkretnego tematu


SJP.pl

Mote (keczua: "mut'i") - ogólne określenie południowoamerykańskich potraw, sporządzanych z gotowanych ziaren zbóż. W Peru oznacza zazwyczaj potrawy z kukurydzy, zwłaszcza odmiany o szczególnie dużych ziarnach, zwanej "mote gigante del Cusco".

Wikipedia


moteczek

mały zwój nici, mały kłębek wełny


SJP.pl


motek

1. pewna liczba kolisto namotanych pasm nici, przędzy itp. zwiniętych luźno w podłużny pęczek
2. szpulka z namotanymi nićmi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pewna liczba kolisto namotanych pasm nici, przędzy zwiniętych luźno w podłużny pęczek

 (1.2) szpulka z namotanymi nićmi

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. techn. młotek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔtɛk, AS: motek

Wiktionary


motel

miejsce noclegu dla przejezdnych, najczęściej blisko autostrady lub drogi szybkiego ruchu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;

Wiktionary

Motel – przedsiębiorstwo świadczące podstawowe usługi hotelarskie przy uczęszczanym szlaku komunikacyjnym, którego oferta jest skierowana przede wszystkim do zmotoryzowanych podróżnych. Motele są najczęściej usytuowane na obrzeżach miast, oraz wzdłuż dalekich tras, a także w innych szczególnych miejscach, takich jak np. przejścia graniczne, czy skrzyżowania ważnych dróg.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔtɛl, AS: motel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. motelik m.

 przym. motelowy

Wiktionary


motela

ryba morska z rodziny dorszowatych


SJP.pl

Motela ("Enchelyopus cimbrius") – gatunek morskiej dorszokształtnej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju "Enchelyopus".

Wikipedia


motelik

zdrobnienie od: motel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od motel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motel m.

 przym. motelowy

Wiktionary


motet

1. w muzyce: kompozycja wokalno-polifoniczna, osnuta na wierszu wyjętym z psalmów lub na przypowieści biblijnej
2. w nauce o literaturze: siedmiowersowy wiersz w średniowiecznej poezji francuskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. wielogłosowy utwór wokalny, zwykle o charakterze religijnym, wykonywany a cappella lub z minimalnym akompaniamentem, często oparty na łacińskim tekście biblijnym lub liturgicznym

Wiktionary

Motet ( le mot „słowo”) – gatunek muzyczny, wokalny a cappella lub wokalno-instrumentalny, trwale obecny w muzyce od XIII w. Największą rolę odegrał w okresach średniowiecza i renesansu, gdy był głównym polem rozwoju polifonii. W wiekach późniejszych wchłaniał techniki wykształcone w innych formach lub był używany jako "archaizm". Stał się też źródłem wielu form – takich jak renesansowy ricercar i późniejsza fuga.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. motetowy

Wiktionary


motetowy

→ motet


SJP.pl

Patrz:

motet

motia

dawniej:
1. spółka w grze lub w zysku;
2. współzawodnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. współuczestnictwo, wspólnictwo, spółka

 (1.2) daw. współuczestniczka, partnerka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔtʲja, AS: motʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motiant

Wiktionary


motiant

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. wspólnik, towarzysz, partner

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔtʲjãnt, AS: motʹi ̯ãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motia

Wiktionary


motoambulans

motocykl wyposażony w sprzęt medyczny, używany do szybkiej pomocy medycznej w warunkach miejskich


SJP.pl

Motoambulans – motocykl wykorzystywany jako pojazd ratunkowy, dzięki posiadanemu specjalnemu doposażeniu w sprzęt medyczny, oraz kwalifikacjom osób, które kierują pojazdem.

Wdrożenie pomysłu jest wynikiem wykorzystania funkcjonalności dwóch pojazdów: motocykla i ambulansu, a także odpowiedzią na zwiększającą się liczbę użytkowników dróg, przy ograniczonym zakresie przepustowości infrastruktury transportowej.

Wikipedia


motobazar

potocznie: targi motocyklowe


SJP.pl


motocross

[czytaj: motokros] wyścig motocyklowy odbywający się w trudnym, urozmaiconym terenie; motokros


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. mot. forma wyścigów motocyklowych na trasie z utrudnieniami;

 (1.2) sport. mot. wyścig motocyklowy na trasie z utrudnieniami

Wiktionary

Motocross - to dyscyplina sportów motorowych rozgrywana na zamkniętych torach o nawierzchni naturalnej, piaszczystej lub gliniastej.Tory motocrossowe zawierają liczne przeszkody, takie jak skoki, whoopsy, koleiny, bandy oraz ostre zakręty. Sport ten łączy dużą prędkość z wymagającą techniką jazdy i wysokim obciążeniem fizycznym zawodników.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Motocykle używane w motocrossie są bardzo podobne do motocykli enduro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motocrossowiec mos.

 przym. motocrossowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. motokros

 (1.2) war. rzad. motokros

Wiktionary


motocrossowiec

[czytaj: motokrosowiec] zawodnik biorący udział w motocrossie - wyścigu motocyklowym odbywającym się w trudnym, urozmaiconym terenie; motokrosowiec


SJP.pl


motocrossowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. mot. odnoszący się do motocrossu, związany z motocrossem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Motocykle enduro różnią się od motocykli motocrossowych, ponieważ są wyposażone w homologację.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motocross mrz., motocrossowiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. motokrosowy

Wiktionary


motocykl

pojazd o dwóch kołach napędzany silnikiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

Wiktionary

Motocykl – jedno- lub dwuśladowy mechaniczny pojazd drogowy o masie własnej do 400 kg.

Według Prawa o ruchu drogowym jest to pojazd samochodowy zaopatrzony w silnik spalinowy, dwukołowy lub z bocznym wózkiem – wielośladowy. Określenie to obejmuje również pojazd trójkołowy o symetrycznym rozmieszczeniu kół.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) WSK 125 był naprawdę dobrym motocyklem.

 (1.1) Motocykle używane w motocrossie są bardzo podobne do motocykli enduro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈtɔt͡sɨkl̥, AS: motocykl̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motocyklista m., motocyklistka ż.

 przym. motocyklowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. motor

Wiktionary


motocyklista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba kierująca motocyklem

Wiktionary

Motocyklista – osoba kierująca motocyklem, czyli pojazdem silnikowym jednośladowym lub dwuśladowym (z wózkiem bocznym) lub trójśladowym (trajka), który spełnia określone kryteria techniczne, posiadająca odpowiednie uprawnienia (prawo jazdy kategorii A lub jej podkategorii), poruszająca się po drogach publicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan jest bardzo dobrym motocyklistą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔt͡sɨkˈlʲista, AS: motocyklʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motocykl m.

:: fż. motocyklistka ż.

 przym. motocyklowy

Wiktionary


motocyklistka

→ motocyklista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta kierująca motocyklem

Wiktionary

Patrz:

motocyklista

Przykłady

 (1.1) Ta kobieta jest dobrą motocyklistką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔt͡sɨkˈlʲistka, AS: motocyklʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motocykl m.

:: fm. motocyklista m.

 przym. motocyklowy

Wiktionary


motocyklizm

sport motocyklowy; jeżdżenie motocyklem


SJP.pl


motocyklowy

przymiotnik

 (1.1) od: motocykl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciotka Zenobia powoli zdejmowała ogromne motocyklowe rękawice.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motocykl m., motocyklista m., motocyklistka ż.

Wiktionary


motodrom

tor przeznaczony do zawodów kartingowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tor przeznaczony specjalnie dla wyścigów gokartowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugi wyścig na cieszyńskim motodromie również przebiegał pod dyktando Galicy. Na mecie przewaga była jeszcze bardziej znacząca niż w pierwszym biegu.

Wiktionary


motofanklub

klub miłośników samochodów, motocykli, sportów motorowych


SJP.pl


motogaleria

ekspozycja samochodów


SJP.pl


motogodzina

godzina pracy silnika


SJP.pl

Motogodzina (w skrócie mth lub mtg), maszynogodzina (mg.) – jednostka miary czasu pracy maszyny, obliczanej jako różnica między czasem jej zakończenia a rozpoczęcia, odpowiadająca jednej godzinie.

Przykład: "Dla wykonania określonej pracy remontowej drogi użyto następujących maszyn:"

Wikipedia


motokros

wyścig motocyklowy odbywający się w trudnym, urozmaiconym terenie; motocross


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. mot. forma wyścigów motocyklowych na trasie z utrudnieniami;

 (1.2) sport. mot. wyścig motocyklowy na trasie z utrudnieniami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Paweł od dziecka interesował się motokrosem i w ogóle motorami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motokrosowiec mos.

 przym. motokrosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. motocross

 (1.2) war. motocross

Wiktionary


motokrosowiec

zawodnik biorący udział w motocrossie; motocrossowiec


SJP.pl


motolotnia

lotnia wyposażona w niewielki silnik ze śmigłem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ultralekki statek powietrzny;

Wiktionary

Motolotnia – ultralekki statek powietrzny. Składa się ze skrzydła o konstrukcji analogicznej jak skrzydło lotni, ale o większej powierzchni i podwieszonego doń trójkołowego lub pływakowego wózka. Wózek ma jedno lub dwa miejsca siedzące oraz silnik ze śmigłem pchającym. Sterowanie motolotnią odbywa się poprzez przemieszczanie środka ciężkości za pomocą sterownicy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawdopodobnie awaria silnika była przyczyną wypadku motolotni w miejscowości Liniewko (…), w wyniku którego śmierć na miejscu poniósł jej pilot.

Wiktionary


motolotniarka

→ motolotniarz


SJP.pl

Patrz:

motolotniarz

motolotniarz

osoba latająca na motolotni


SJP.pl


motomaniaczka

→ motomaniak


SJP.pl

Patrz:

motomaniak

motomaniak

potocznie: miłośnik motoryzacji


SJP.pl


motomuzeum

ekspozycja samochodów zabytkowych; muzeum motoryzacji


SJP.pl


motoneuron

jeden z neuronów mięśni oddechowych


SJP.pl

U kręgowców motoneurony (zwane także neuronami motorycznymi lub ruchowymi) to neurony eferentne, które wychodzą swoimi wypustkami z rdzenia kręgowego lub pnia mózgu i tworzą synapsy z włóknami mięśniowymi (motoneurony alfa) służące do wywoływania skurczu, a także synapsy z wrzecionami mięśniowymi (motoneurony gamma) służące do regulacji czułości proprioceptywnej.

Wikipedia


motoparalotnia

paralotnia z silnikiem na plecach pilota


SJP.pl


motoparalotniarz

osoba latająca na motoparalotni


SJP.pl


motopark

wydzielony obszar do nauki jazdy pojazdami silnikowymi


SJP.pl


motopielgrzymka

pielgrzymka na motocyklu


SJP.pl


motopiryna

nazwa handlowa historycznego leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego aspirynę; Polopiryna


SJP.pl


motopompa

pompa wodna stosowana do gaszenia pożarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. pompa napędzana silnikiem spalinowym;

Wiktionary

Motopompa – pompa wirowa tworząca z napędzającym ją silnikiem spalinowym zespół dostosowany do przenoszenia bądź do umieszczania na stałe na przyczepie pożarniczej lub samochodzie pożarniczym.

Motopompy o mniejszych wydajnościach (np. M-400) mają zwykle silniki jednocylindrowe chłodzone powietrzem, większe (np. M-800) silniki wielocylindrowe chłodzone cieczą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zresztą, czego można się było spodziewać po silniku z motopompy, bo taki właśnie zastosowali w pierwszym polskim samochodzie jego konstruktorzy.

Wiktionary


motor

1. silnik do przetwarzania energii elektrycznej w energię mechaniczną
2. potocznie o motocyklu
3. potocznie: coś, co pobudza do działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. mot. motocykl

 (1.2) techn. silnik

 (1.3) przen. siła napędowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • motocykl – pot. motocykl, jednośladowy pojazd samochodowy
  • motor – pot. silnik, rodzaj maszyny zamieniającej energię na pracę mechaniczną
  • „Motor” – polskie czasopismo motoryzacyjne
  • „The Motor” – brytyjskie czasopismo motoryzacyjne
  • Motor Lublin – polski klub sportowy z sekcją piłkarską i żużlową

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Sabina jechała na motorze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔtɔr, AS: motor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motoryzacja ż., motorynka ż., motorniczy m., motorówka ż.

:: zdrobn. motorek m.

 przym. motorowy, motorówkowy

Wiktionary


motoreduktor

Motoreduktor – maszyna napędowa, będąca normalnie nierozłącznym, zintegrowanym połączeniem napędu elektrycznego z przekładnią mechaniczną, a czasami także z urządzeniami dodatkowymi, takimi jak sprzęgło jednokierunkowe, hamulec, itp. Dzięki zwartej budowie, motoreduktor zajmuje kilka (a czasami nawet kilkanaście) razy mniej miejsca niż „rozproszony” układ napędowy.

Wikipedia


motorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: motor

 (1.2) niewielki silnik

 (1.3) mot. mały motocykl

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mamy małą pompkę z motorkiem do wyciągania wody z piwnicy.

 (1.3) Teraz to masz motor, ten poprzedni to był motorek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motor mrz., motorowy mos., motorniczy mos., motorówka ż.

 przym. motorowy

Wiktionary


motornicza

kobieta kierująca tramwajem; motorowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W piątek nad ranem dwóch mężczyzn pobiło i okradło z pieniędzy i biletów motorniczą.

 (1.1) Panie motornicze od razu zyskały sympatię wrocławian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔˈrʲɲit͡ʃa, AS: motorʹńiča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. motorniczy

 przym. motorowy

Wiktionary


motorniczy

maszynista tramwaju; tramwajarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osoba chcąca zdobyć zawód motorniczego zgłasza się do właściwej komórki organizacyjnej przewoźnika.

 (1.1) Rozmawialiśmy z kilkoma gdańskimi motorniczymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔˈrʲɲit͡ʃɨ, AS: motorʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motor m., motorek m., motorówka ż., motoryzacja ż., zmotoryzowanie n.

:: fż. motornicza ż.

 przym. motorowy, motoryzacyjny, zmotoryzowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) motorowy, tramwajarz

Wiktionary


motorola

marka telefonów i firma


SJP.pl

Zobacz też: Motorola Mobility, Motorola Solutions.

Motorola (wymowa:) – byłe amerykańskie przedsiębiorstwo elektroniczne z siedzibą w Schaumburgu koło Chicago (USA), założone w 1928 roku. 4 stycznia 2011 podzieliło się na dwa przedsiębiorstwa: Motorola Mobility i Motorola Solutions.

Wikipedia


motorowa

kobieta kierująca tramwajem; motornicza


SJP.pl


motorower

pojazd jednośladowy napędzany silnikiem małej mocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

Wiktionary

Motorower, moped – dwu- lub trójkołowy pojazd podobny do motocykla lub zaliczany do tej grupy, zdefiniowany przez ograniczone możliwości napędu. Według polskiej definicji z Prawa o ruchu drogowym motorower ma silnik spalinowy o pojemności skokowej do 50 cm3 lub silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, a jego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h; w niektórych krajach dopuszczona jest większa prędkość.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔˈrɔvɛr, AS: motorover

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motorowerzysta mos., motorowerzystka ż.

 przym. motorowerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk moplik

Wiktionary


motorowerzysta

osoba kierująca motorowerem


SJP.pl


motorowerzystka

→ motorowerzysta


SJP.pl

Patrz:

motorowerzysta

motorowiec

zawodnik uprawiający sport motorowy


SJP.pl


motorownia

pomieszczenie na wagony motorowe


SJP.pl


motorowodniacki

→ motorowodniactwo


SJP.pl

Patrz:

motorowodniactwo

motorowodniaczka

kobieta pływająca sportowo lub amatorsko na łodziach motorowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta zajmująca się sportami motorowodnymi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motorowodniak mos.

Wiktionary


motorowodniak

osoba pływająca sportowo lub amatorsko na łodziach motorowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. ktoś zajmujący się sportami motorowodnymi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motorowodniactwo n.

:: fż. motorowodniaczka ż.

 przym. motorowodny

Wiktionary


motorowodny

mający związek z pływaniem na łodziach i jachtach motorowych (np. sklep motorowodny, sport motorowodny)


SJP.pl


motorowozownia

pomieszczenie dla lokomotyw spalinowych; motowozownia, lokomotywownia, parowozownia, elektrowozownia


SJP.pl


motorowy

1. poruszany za pomocą silnika;
2. dotyczący motoru, pojazdów mechanicznych lub ruchu drogowego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z motorem, dotyczący motoru (silnika)

 (1.2) związany z motorem, dotyczący motoru (pojazdu)

 (1.3) zaopatrzony w silnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) reg. pozn. kraków. motorniczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔˈrɔvɨ, AS: motorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motor m., motoryzacja ż., motorek m., motorniczy m., motornicza ż., motorówka ż.

 temsłow. moto-

Wiktionary


motorsport

sport motorowy; motosport


SJP.pl


motorsportowy

→ motorsport


SJP.pl

Patrz:

motorsport

motoryczność

ogół funkcji ruchowych właściwych istocie żywej


SJP.pl

Motoryczność człowieka – całokształt zachowań, możliwości i potrzeb ruchowych człowieka.

Wikipedia


motoryczny

dotyczący motoryki - ruchu, ośrodków ruchowych kierujących skurczami i rozkurczami mięśni ruchowych (np. mięśnie motoryczne, afazja motoryczna - zaburzenia w mówieniu przy zdolności rozumienia); ruchowy


SJP.pl


motoryka

1. sprawność fizyczna, ruchowa
2. w muzyce: równomierne rozłożenie identycznych zwykle jednostek rytmicznych na dłuższych odcinkach, jako cecha kompozycji


SJP.pl


motorynka

niski pojazd jednośladowy z silnikiem o małej mocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. mały motocykl przeznaczony głównie dla młodzieży, mający silnik o pojemności do 50 cm3;

Wiktionary

Motorynka – zminiaturyzowany motorower, przeznaczony dla młodzieży, do kierowania którym wymagane jest prawo jazdy kategorii AM.

Spotyka się także zminiaturyzowane motocykle – mini bike, które nazywane są również motorynkami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔˈrɨ̃nka, AS: motorỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motor mrz.

Wiktionary


motorynkarz

osoba kierująca motorynką


SJP.pl


motoryzacja

1. całość zagadnień dotyczących przemysłu samochodowego, komunikacji samochodowej i transportu;
2. zastępowanie siły ludzkiej i zwierzęcej pracą urządzeń mechanicznych;
3. potocznie: wszelkie zagadnienia związane z mechanicznymi pojazdami drogowymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół zagadnień związanych z pojazdami mechanicznymi

 (1.2) zastępowanie siły ludzkiej i zwierzęcej siłą mechaniczną

 (1.3) wprowadzanie pojazdów mechanicznych

 (1.4) daw. żądza ciągłej działalności

Wiktionary

Motoryzacja – całokształt zagadnień związanych z zastosowaniem samochodów, motocykli i ciągników (poruszające się dzięki własnemu napędowi; m.in. silnikami spalinowymi, elektrycznymi, wodorowymi, gazowymi etc.).

Eksploatacja tych pojazdów wymaga odpowiedniej infrastruktury (sieci dróg, stacji paliw, warsztatów naprawczych, miejsc parkingowych oraz garażowych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zacząłem interesować się motoryzacją dwa lata temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔrɨˈzat͡sʲja, AS: motoryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. motoryzacyjny, motorowy

 rzecz. motorówka ż., motorniczy mos., motorowy mos., motor

Wiktionary


motoryzacyjny

związany z motoryzacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący motoryzacji, samochodów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tych pudłach zebrałem z tysiąc różnych pism motoryzacyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔrɨzaˈt͡sɨjnɨ, AS: motoryzacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. motoryzacja.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samochodowy

Wiktionary


motoryzować

1. wyposażać w pojazdy, sprzęt napędzany silnikiem spalinowym; mechanizować
2. motoryzować się - być motoryzowanym


SJP.pl


motorzysta

osoba obsługująca silnik na małych jachtach


SJP.pl

Motorzysta – podstawowa (nieoficerska) funkcja w dziale maszynowym na statku handlowym (okręcie). W marynarce handlowej wyróżnia się dwa stanowiska motorzysty:

Funkcja motorzysty wachtowego jest zaliczana do stanowisk pomocniczych niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi.

Wikipedia


motorzystka

→ motorzysta


SJP.pl

Patrz:

motorzysta

motoróweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: motorówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motorówka ż.

Wiktionary


motorówka

łódź poruszana za pomocą motoru; łódź motorowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. mała jednostka pływająca napędzana silnikiem (motorem);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z klasyfikacją PRS, motorówka przeznaczona do celów rekreacyjnych jest uważana za jacht z napędem motorowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɔˈrufka, AS: motorufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motor mrz., motorek mrz., motorowiec mrz., motoryzacja ż., motorniczy mos., motornicza ż.

:: zdrobn. motoróweczka ż.

 przym. motorówkowy, motorowy, zmotoryzowany

 temsłow. moto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łódź motorowa

Wiktionary


motorówkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z motorówką, dotyczący motorówki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już po raz trzeci specjaliści od wakeboardu motorówkowego walczyli o laury w Mistrzostwach Polski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motor mrz., motorówka ż.

Wiktionary


motosacrum

[czytaj: motosakrum] uroczystość poświęcenia motocykli


SJP.pl


motosanie

sanie z napędem motorowym


SJP.pl


motosport

sport motorowy; motorsport


SJP.pl


motosportowy

→ motosport


SJP.pl

Patrz:

motosport

motoszybowiec

Mo

Wikipedia


motowidło

1. przyrząd służący do odmierzania i zwijania w motki nici, przędzy
2. część robocza maszyn żniwnych służąca do naginania ścinanych roślin na przyrząd tnący i układania ich na przenośniku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włók. przyrząd służący do odmierzania i zwijania w motki nici lub przędzy;

Wiktionary

Motowidło – przyrząd służący do odmierzania i zwijania w motki nici lub przędzy.

Składa się z centralnego pręta, z poprzeczkami na każdym z jego końców, obróconymi względem siebie o kąt 90 stopni. Centralny pręt jest zwykle rzeźbiony, aby ułatwić chwytność i operowanie narzędziem.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) tala, talka

Wiktionary


motowiązanie

owinięcie splotu liny wąskim bandażem z płótna żaglowego i nicią żaglową w celu zabezpieczenia przed wilgocią i brudem oraz ochrony rąk


SJP.pl

Motowiązanie, klajdunek (z niem. "Kleidung" – ubranie) – sposób zabezpieczenia splotu liny poprzez owinięcie bandażem z płótna żaglowego i bardzo ciasne obwiązanie nicią żaglową lub juzingiem, zazwyczaj z użyciem narzędzia zwanego owijakiem lub łyżką do motowiązania.

Wikipedia


motowozownia

pomieszczenie przeznaczone dla lokomotyw spalinowych


SJP.pl


motowóz

potocznie: pojazd trakcyjny wyposażony w silnik spalinowy


SJP.pl


motowąz

1. rodzaj sieci rybackiej do połowu ryb dennych;
2. dawniej, dziś gwarowo: sznurek lub gruba nitka do przewiązywania pasemek na motowidle


SJP.pl


motto

1. cytat umieszczony przed tekstem utworu lub jego fragmentu, wprowadzający w zamysł autora, tematykę lub idee związane z dziełem;
2. krótka myśl, dewiza życiowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. cytat poprzedzający treść utworu;

 (1.2) idea, którą się ktoś kieruje, wyrażona cytatem

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Można więc powiedzieć, że motto w pewnym sensie patronuje danemu dziełu.

 (1.2) W życiu kierował się biblijnym mottem: Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔtːɔ, AS: mo•to

Wiktionary


mottramit

minerał powstający na skutek utleniania złóż ołowiowo-cynkowo-miedziowych


SJP.pl

Mottramit – minerał z gromady wanadianów, należy do wanadianów wyspowych. Jest to minerał stref utleniania kruszców Pb, Zn i Cu. Nazwa pochodzi od angielskiej miejscowości Mottram. Po raz pierwszy opisany w 1876 roku.

Wikipedia


motwica

Motwica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Sosnówka. Leży na Równinie Kodeńskiej, przez wieś przepływa rzeczka Żylawa, prawy dopływ Zielawy.

W czerwcu 1929 roku pożar zniszczył 40 domów, 30 stodół i 40 chlewów. Podczas gaszenia pożaru kilka osób zostało poparzonych.

Wikipedia


motyczka

mała motyka


SJP.pl


motyczkować

potocznie: spulchniać ziemię, obsypywać rośliny, usuwać chwasty itp. za pomocą motyki; motykować, motyczyć


SJP.pl


motyczno

Motyczno – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Włoszczowa. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


motyczyć

potocznie: spulchniać ziemię, obsypywać rośliny, usuwać chwasty itp. za pomocą motyki; motykować, motyczkować


SJP.pl


motyka

ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze w postaci kawałka metalowej płytki osadzonej na długiej rączce, służące do spulchniania ziemi, obsypywania roślin, usuwania chwastów itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. roln. proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

Wiktionary

Motyka (kopaczka) – narzędzie ręczne służące do spulchniania gleby, kopczykowania roślin, zwalczania chwastów; wykorzystywana głównie w ogrodnictwie i rolnictwie.

Motyka zbudowana jest z płaskiego ostrza, najczęściej żelaznego, osadzonego na długim, drewnianym trzonku, prawie prostopadle do tego trzonka. Ostrze to może mieć różny kształt i wielkość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rolnik kopał motyką w ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈtɨka, AS: motyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motykowanie n.

:: zdrobn. motyczka ż.

 czas. motykować ndk.

 przym. motykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. dziabka, reg. pozn. haczka

Wiktionary


motykować

potocznie: spulchniać ziemię, obsypywać rośliny, usuwać chwasty itp. za pomocą motyki; motyczkować, motyczyć


SJP.pl


motyl

1. owad o dużych, barwnych skrzydłach, żywiący się nektarem kwiatów albo sokiem roślin;
2. przedmiot przypominający kształtem tego owada, np. kokarda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. dorosły owad z rzędu motyli, nazwa systematyczna|Lepidoptera|ref=tak.;

 (1.2) przen. przedmiot przypominający kształtem motyla (1.1)

 (1.3) sport. styl pływacki: delfin

 (1.4) przest. przen. człowiek niestały, lekkomyślny, wietrznik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) żegl. trójkątny żagiel: spinaker

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przychodziły pojedynczo, ale czasem też przychodziły po dwie, trzy i kilka razem; jedne z nich były silniejsze, inne słabsze, a wszystkie miały trwałość motylowego życia i cała różnica, jaka zachodziła między nimi, była taka, jaka zachodzi między motylem podzwrotnikowym o skrzydłach z purpury i lazuru a północnym bratem jego bladożółtym lub niebieskim.

 (1.4) Choć zasługiwała na znacznie więcej, za męża trafił jej się zwykły motyl.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔtɨl, AS: motyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motylica ż., motylkowe nmos.

:: zdrobn. motylek m.

 przym. motyli, motylkowy, motylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk matyldok, szmaterlok

 (1.3) delfin

 (2.1) spinaker

Wiktionary


motylarnia

pomieszczenie, w którym żyją motyle


SJP.pl


motyle

1. owad o dużych, barwnych skrzydłach, żywiący się nektarem kwiatów albo sokiem roślin;
2. przedmiot przypominający kształtem tego owada, np. kokarda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Lepidoptera|ref=tak., rząd owadów należących do stawonogów;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: motyl

Wiktionary

Zobacz też: motyl i motyle w innych znaczeniach tego słowa.

Motyle, inaczej łuskoskrzydłe (Lepidoptera – z λεπίς "lepis", dopełniacz λεπίδος "lepidos" – „łuska” i πτερόν "pteron" – „skrzydło”) – rząd owadów uskrzydlonych, blisko spokrewniony z chruścikami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz po chrząszczach motyle stanowią drugą pod względem liczebności grupę owadów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motyl mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łuskoskrzydłe

Wiktionary


motylek

1. zdrobnienie od: motyl;
2. środowiskowo: zwolenniczka ruchu pro-ana; motyl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. pieszcz. ent. mały motyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. sport. jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;

 (2.2) pot. techn. nakrętka skrzydełkowa

 (2.3) pot. nóż motylkowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • motylek – rodzaj roślin
  • motylek – popularne określenie stylu pływackiego
  • motylek (ang. ) – nakrętka skrzydełkowa
  • Motylek lub Papillon – amerykański film z 1973 roku
  • Motylek – francuski film z 2002 roku
  • motylek – składany nóż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ci poczciwi głupcy wyobrażali sobie oczywiście naturę uwolnioną z pęt cywilizacji jako uroczą łączkę z barankami i motylkami.

 (2.3) Posiadacze motylków doceniają przede wszystkim możliwość bardzo szybkiego składania i rozkładania. Wystarczy prosty ruch nadgarstka, by za chwilę nóż był gotowy do użytku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motyl m., motylica ż., motylkowe nmos., motylkowate nmos.

 przym. motyli, motylkowy, motylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) styl motylkowy, delfin

 (2.2) nakrętka skrzydełkowa

Wiktionary


motylewski

nazwisko


SJP.pl


motyli

przymiotnik od: motyl (w znaczeniu: owad), np. motyle skrzydła, motyla noga


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący, odnoszący się do motyla

 (1.2) charakterystyczny dla motyla, mający cechy jak u motyla

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: motyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po drugiej stronie ulicy zobaczyłem dziewczynę o motylich ruchach.

 (2.1) Jeszcze nigdy nie widziałam tylu pięknych motyli naraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈtɨlʲi, AS: motylʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motyl m., motylek m., motylica ż.

 przym. motylkowy

Wiktionary


motylica

1. pasożyt żyjący w wątrobie owiec, kóz i bydła, niekiedy człowieka; motylica wątrobowa;
2. choroba pasożytnicza owiec, kóz i bydła, niekiedy człowieka, wywoływana przez motylicę wątrobową, objawiająca się m.in. marskością wątroby; fascjoloza, choroba motylicza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Fasciola|L.|ref=tak., rodzaj pasożytniczego płazińca z gromady przywr

 (1.2) ent. nazwa systematyczna|Galleria mellonella|L.|ref=tak., nocny motyl, którego larwy niszczą plasterastry w ulach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motyl mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) barciak większy

Wiktionary


motyliczka

1. pasożyt występujący u przeżuwaczy, np. u krów;
2. choroba spowodowana rozwojem tego pasożyta w przewodach żółciowych


SJP.pl


motyliczy

choroba motylicza - choroba pasożytnicza owiec, kóz i bydła, niekiedy człowieka, wywoływana przez motylicę wątrobową, objawiająca się m.in. marskością wątroby; motylica, fascjoloza


SJP.pl


motylik

rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych


SJP.pl


motylina

hormon tkankowy stymulujący skurcze mięśni gładkich jelita


SJP.pl

Mo

Wikipedia


motyliński

nazwisko


SJP.pl


motylki

potocznie:
1. potocznie: obwisająca skóra ramion; skrzydełka, pelikany;
2. damskie majtki o szerokich, kloszowych nogawkach


SJP.pl


motylkiem

1. zdrobnienie od: motyl;
2. środowiskowo: zwolenniczka ruchu pro-ana; motyl


SJP.pl


motylkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|motylkować.

Wiktionary


motylkowate

rodzina z klasy dwuliściennych licząca około 18 tys. gatunków roślin zielnych i drzewiastych; charakteryzują się pierzastozłożonymi liśćmi, kwiatami grzbiecistymi i owocem strąkiem, występują na obu półkulach; bobowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Fabaceae|Lindl.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motyl m., motylek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bobowate

Wiktionary


motylkowaty

1. przypominający kształtem motyla;
2. o cechach motylkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


motylkować

czasownik

 (1.1) przest. być lekkoduchem, żyć lekkomyślnie, płocho

Wiktionary


motylkowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący motylka, owada o barwnych skrzydłach, związany z nim

 (1.2) dotyczący przedmiotu przypominającego motylka (owada) np. kokardki, krawata, płomienia gazowego

 (1.3) taki, który ma jedno lub dwa ramiona służące do przekręcania

 (1.4) dotyczący motylka (stylu pływackiego)

 (1.5) dotyczący klapka z dwoma skrzyżowanymi paskami na palcach

 (1.6) przen. zwiewny, lekki

 (1.7) przen. lekkomyślny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motyl m., motylek m.

 przym. motyli

Wiktionary


motylnik

kwiatowa roślina ozdobna, gatunek storczyka


SJP.pl


motylowce

rodzina motyli dziennych obejmująca około 570 gatunków


SJP.pl


motylowiec

1. ryba pochodząca z wód Afryki Środkowej, osiągająca około 10-14 cm długości;
2. przedstawiciel jednej z rodzin motyli dziennych


SJP.pl

Motylowiec, ryba motyl ("Pantodon buchholzi") – gatunek słodkowodnej ryby kostnojęzykokształtnej, jedyny przedstawiciel rodzaju "Pantodon" i rodziny motylowcowatych (Pantodontidae).

Wikipedia


motyloznawstwo

nauka, wiedza o motylach


SJP.pl


motylski

nazwisko


SJP.pl


motyw

1. bodziec do działania, pobudka, powód;
2. powtarzający się element kompozycyjny w dziełach sztuki lub część melodii powtarzana w utworze muzycznym;
3. wątek, postać lub idea w tradycji kulturalnej powtarzające się w utworach literackich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. bodziec skłaniający do działania

 (1.2) szt. powtarzający się element kompozycyjny w dziełach sztuki

 (1.3) muz. najmniejszy element formy w utworze muzycznym, struktura powstająca w wyniku współdziałania elementów muzycznych;

 (1.4) liter. najmniejsza elementarna jednostka świata przedstawionego dzieła literackiego: zdarzenie, przedmiot, cecha, sytuacja lub przeżycie;

 (1.5) inform. wygląd programu komputerowego itp.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • motyw (psychologia)
  • motyw (literatura)
  • motyw (muzyka) – struktura
  • motyw muzyczny – utwór
  • motyw (sztuka)
  • motyw (prawo)
  • Motyw – zespół muzyczny
  • motyw (biologia)
  • motyw (historia)
  • motyw (informatyka) – inaczej kompozycja lub skórka
  • Motyw – film
  • Motyw – kanadyjski serial telewizyjny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jung dowodził istnienia archetypów w oparciu o fakt występowania u ludzi i w dziełach, typowych i powtarzających się motywów (tzw. obrazów archetypowych).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔtɨf, AS: motyf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motywacja ż., motywowanie n., zmotywowanie n., umotywowanie n., demotywacja ż., demotywowanie n.

 czas. przemotywować, motywować ndk., zmotywować dk., umotywować dk., demotywować ndk.

 przym. motywacyjny, motywiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobudka, powód, motywacja

 (1.3) temat

 (1.5) kompozycja, skórka, karnacja

Wiktionary


motywacja

1. zbiór czynników skłaniających do działania
2. uzasadnienie poprzez ukazanie zbioru motywów, zwłaszcza postępowania bohaterów literackich i określonego rozwoju akcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

 (1.2) praw. uzasadnienie czyichś działań lub decyzji

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przywiązanie do tradycji, kultywowanie obyczajów, swoisty etnocentryzm mają oczywiście głęboką motywację historyczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔtɨˈvat͡sʲja, AS: motyvacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motyw mrz.

 czas. motywować ndk., zmotywować dk., przemotywowywać ndk., przemotywować dk.

 przym. motywujący, motywacyjny

Wiktionary


motywacyjny

związany z motywacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający charakter motywacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motywacja ż.

Wiktionary


motywator

osoba skłaniająca lub zachęcająca do jakiegoś działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto motywuje lub inspiruje innych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słodycze są dobrym motywatorem dla dzieci, z kolei dla pracowników w fabryce przedstawiają znikomą wartość.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. motywować

Wiktionary


motywatorka

→ motywator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta motywator

Wiktionary

Patrz:

motywator

Przykłady

 (1.1) Nie zmienia to faktu, że jako motywatorka wyglądała — tak, jak powinna, czyli zniewalająco.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. motywować

Wiktionary


motywik

zdrobnienie od: motyw


SJP.pl


motywować

1. zachęcać, skłaniać do czegoś; namawiać, nakłaniać, przekonywać;
2. uzasadniać swoje postępowanie, popierać coś dowodami, argumentami; argumentować, tłumaczyć


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) zachęcać, być bodźcem do działania

 (1.2) podawać przyczyny, uzasadnienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego właśnie szwajcarskie władze już oficjalnie traktują atak w Lugano jako motywowany terrorystycznie.

 (1.2) Wniosek o zapomogę motywowała złą sytuacją finansową i chorobą alkoholową partnera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. motyw mrz., motywacja ż., motywator m., motywatorka ż., motywowanie n.

 czas. zmotywować dk.

 przym. motywujący, motywacyjny

Wiktionary


motywująco

→ motywować


SJP.pl

Patrz:

motywować

motór

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) środ. mot. właściciel motocykla dwusuwowego

 (1.2) pot. motocykl

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Motór – polski film z 2005 roku
  • Motór (pot.) – motocykl WSK

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przyjechał do pracy motorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔtur, AS: motur

Wiktionary


motława

rzeka w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w województwie pomorskim, dopływ Martwej Wisły;

Wiktionary

Nie mylić z: Mołtawa. Zobacz też: Nowa Motława, Opływ Motławy.

Motława (niem. "Mottlau") – rzeka w województwie pomorskim, dopływ Martwej Wisły, płynąca przez Pojezierze Starogardzkie i Żuławy Wiślane, powiaty: starogardzki, tczewski, gdański i miasto Gdańsk.

Wikipedia


motławski

→ Motława (rzeka w Polsce)


SJP.pl


motłoch

pogardliwie:
1. tłum ludzi zachowujących się niekulturalnie, wywołujących burdy, bijatyki; hołota, swołocz, tłuszcza;
2. ludzie przeciętni, nienależący do elity; plebs, tłum, masy, pospólstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pogard. tłum chuliganów, hołota

 (1.2) pogard. gmin, lud

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A motłoch wył z rosnącą wściekłością, igrzysk i chleba…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bydło, dzicz, hołota, hałastra, hultajstwo, menelstwo, swołocz, tałałajstwo, tłuszcza

Wiktionary


moulage

[czytaj: muLAŻ] model z gipsu, wosku itp., zachowujący kształt i budowę powierzchni przedmiotu; mulaż


SJP.pl


moulinet

w szermierce: uderzenie kolistym lub półkolistym ruchem ostrza, z ominięciem broni przeciwnika


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moulinet (Lot i Garonna) – francuska gmina w regionie Akwitania
  • Moulinet (Alpy Nadmorskie) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
  • Moulinet – rodzaj cienkiej, jedwabnej przędzy

Wikipedia


mountainboard

[czytaj: małtynbord]
1. rodzaj deskorolki wyposażonej w koła z oponami;
2. jazda na deskorolce z kółkami;
3. nośnik reklamy zewnętrznej na trasach narciarskich


SJP.pl

Mo

Wikipedia


mountbatten

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mountbatten – brytyjskie nazwisko arystokratyczne, m.in.:
  • Louis Mountbatten (hrabia Mountbatten of Burma) (1900-1979) – brytyjski polityk i wojskowy
  • Mountbatten - stacja metra w Singapurze
  • Battenbergowie

Wikipedia


mousaka

[czytaj: musaka] potrawa popularna w kuchni greckiej, rodzaj pieczonego mięsa z warzywami, z serem i z sosem beszamelowym


SJP.pl


mousepad

[czytaj: małspad] specjalna podkładka o chropowatej powierzchni, po której porusza się mysz komputerową; pad


SJP.pl


mowa

1. język (np. mowa polska);
2. mówienie; zdolność mówienia;
3. sposób wymawiania wyrazów; wymowa;
4. dłuższa wypowiedź okolicznościowa; przemówienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przemówienie, wypowiedź;

 (1.2) język, zbiór słów i reguł gramatycznych

 (1.3) zdolność mówienia;

 (1.4) przen. znaczenie, sens gestów, znaków, sygnałów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mowa – inaczej język
  • mowa w językoznawstwie i technice dźwiękowej
  • mowa w retoryce
  • langue a parole
  • performancja językowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mowa prezydenta trwała ponad godzinę.

 (1.2) Dzieci emigrantów powinny poznać mowę swych ojców.

 (1.3) Dlaczego milczysz? Straciłeś mowę?

 (1.4) Mowa ciała obejmuje m.in. gesty i ruchy ciała, mimikę i ruchy oczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔva, AS: mova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozmowy nmos., rozmównica ż., mówca ż., mówczyni ż., mównica ż., przemowa ż., przemówienie n., mowność ż., mówienie n., mówka ż., rozmowa ż.

 czas. mółwić, mawiać, wymawiać, przemawiać, mówić ndk.

 przym. mowny, niemy

 przysł. mownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemówienie, oracja, spicz; pot. gadka

 (1.2) zob. język.

Wiktionary


mowa-trawa

potocznie: słowa bez pokrycia, wypowiedź bez treści i znaczenia


SJP.pl

Mowa-Trawa – debiutancki album zespołu Superpuder wydany w 2007.

Wikipedia


mowca

dawniej, dziś regionalnie: mówca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. mówca, przemawiający

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔft͡sa, AS: mofca

Wiktionary


moweina

czerwonofioletowy barwnik zasadowy; pierwszy barwnik syntetyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiolet tyryjski, fiolet Perkina

Wiktionary


mowgli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. imię|polski|m., bohater serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O mój Mowgli – bo będę cię odtąd nazywała Mowglim, czyli Żabą – nadejdzie czas, kiedy zapolujesz na Shere Khana, jak on dziś polował na ciebie!

 (1.1) Jest we mnie dwóch Mowglich – ale skóra Shere Khana jest pod moimi stopami.

Wiktionary


mownica

dawniej: mównica


SJP.pl


mowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mowny


SJP.pl


mowność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest mowne; cecha tych, którzy są mowni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mowny

 przysł. mownie

 rzecz. mowa ż.

Wiktionary


mowny

przestarzale:
1. rozmowny, wygadany, gadatliwy;
2. związany z mówieniem, z mową, służący do mówienia, np. narządy mowne


SJP.pl


mowotwórczy

wpływający na tworzenie mowy


SJP.pl


mowoznawca

dawniej: językoznawca


SJP.pl


mowoznawstwo

dawniej: językoznawstwo


SJP.pl


moxa

moksa;
1.
a) odmiana termopunktury, chińska metoda leczenia polegająca na ogrzewaniu odpowiednich punktów ciała, zwykle za pomocą specjalnego cygara;
b) pojedynczy zabieg leczniczy z wykorzystaniem tej metody;
2. roślina, z której przygotowuje się cygara, kulki itp. do zabiegów o tej samej nazwie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Moxa – gmina w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Saale-Orla
  • Moxa – angielska nazwa suszonych ziół stosowanych w termopunkturze

Wikipedia


moyamoya

zespół moyamoya, choroba moyamoya - postępujący zanik tętnic kręgowych, szyjnych i wewnątrzczaszkowych, który doprowadza do niedokrwienia ośrodkowego układu nerwowego


SJP.pl


moyseowicz

nazwisko


SJP.pl


moza

rzeka płynąca przez terytorium Francji, Belgii i Holandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Europie;

 (1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Grand Est;

Wiktionary

Moza ( Meuse, Maas, Maas) – rzeka płynąca przez terytorium Francji, Belgii i Holandii. Bierze źródła z Mont Faucilles w północno-wschodniej Francji, dalej płynie przez Lotaryngię. W Namur zasila ją Sambra. Następnie Moza skręca na wschód i płynie przez Ardeny, gdzie meandruje. Koło Liège skręca na północ. Stanowi granicę belgijsko-holenderską w Limburgii. W Holandii płynie na północ, a następnie na zachód. Tworzy wspólną deltę z odnogą Renu – Waal – i uchodzi do Morza Północnego w pobliżu Rotterdamu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔza, AS: moza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mozański

Wiktionary


mozaicysta

twórca mozaik; mozaikarz, mozaista


SJP.pl


mozaicystka

→ mozaicysta


SJP.pl

Patrz:

mozaicysta

mozaika

[czytaj: mozajka]
1. obraz wykonany z różnorodnych elementów, np. kolorowych szkieł, małych kolorowych kamyków itp.; także technika wykonywania takich obrazów
2. układ różnorodnych elementów tworzących pewną całość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

 (1.2) szt. technika wykonywania obrazów lub dekoracyjnych wzorów (1.1)

 (1.3) bot. objaw chorobowy u roślin w postaci jasnych plamaam na tle zdrowej zieleni liścia;

 (1.4) przen. zbiór różnorodnych elementów tworzących jakąś całość

 (1.5) biol. zob. chimera.

Wiktionary

Mozaika – dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z drobnych, o różnej kolorystyce (dwu- lub wielobarwne), fakturze i kształcie kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki. Elementy są przyklejone do podłoża przez ułożenie na niezwiązanej zaprawie, wapiennej, cementowej lub żywicy pochodzenia roślinnego (mastyks z drzewa pistacji kleistej). Stosowana jest do zdobienia posadzek, ścian, kopuł, sklepień, apsyd w budownictwie sakralnym i świeckim, mebli (zwłaszcza blatów stołów, sepetów, biurek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mozaika na sklepieniu apsydy prezentuje bogatą ikonografię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈzajka, AS: mozai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mozaikowość ż., mozaikarz m., mozaicyzm m., mozaikowatość ż.

 przym. mozaikowy, mozaikowaty

 przysł. mozaikowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) chimera

Wiktionary


mozaikarstwo

sztuka tworzenia mozaik z drobnych elementów kamienia, szkła lub innych materiałów


SJP.pl


mozaikarz

twórca mozaik; mozaicysta, mozaista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) twórca mozaik, artysta lub rzemieślnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Christofori Fabio, mozaikarz italski, żył w drugiej połowie w. XVII i pierwszej w. XVIII.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈzajkaʃ, AS: mozai ̯kaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mozaika ż., mozaikarstwo n., mozaicysta m., mozaikarnia ż., mozaikowatość ż., mozaikowość ż., mozaista m.

 czas. mozaikować ndk.

 przym. mozaikowy, mozaikarski, mozaiczny, mozaikowaty

 przysł. mozaikowo

Wiktionary


mozaikowatość

1. budowa przypominająca mozaikę;
2. choroba roślin wywołana przez wirusy, objawiająca się występowaniem jasnozielonych lub żółtawych plam na liściach


SJP.pl


mozaikowaty

przypominający mozaikę, podobny do mozaiki


SJP.pl


mozaikowość

→ mozaika


SJP.pl

Patrz:

mozaika

mozaikowy

→ mozaika


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mozaiki, związany z mozaiką

Wiktionary

Patrz:

mozaika

Powiązane:

 rzecz. mozaikarz mos., mozaika ż.

Wiktionary


mozaista

1. wyznawca mozaizmu (judaizmu); żyd, judaista;
2. przestarzale: twórca mozaik; mozaikarz, mozaicysta


SJP.pl


mozaistka

→ mozaista


SJP.pl

Patrz:

mozaista

mozaistyczny

→ mozaizm


SJP.pl

Patrz:

mozaizm

mozaizm

monoteistyczna religia Żydów; judaizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. judaizm

Wiktionary

Mozaizm – określenie judaizmu, używane głównie w zachodnim chrześcijaństwie, nazwa wywiedziona od Mojżesza. Wśród współczesnych odłamów judaizmu większość (te, które uznają Talmud) nie używa tej nazwy i podkreśla, że Mojżesz to tylko jeden, jakkolwiek bardzo ważny z tych, przez których przemawia Pan. Wydaje się, że tylko karaimi i falasze określają się jako "mozaiści".

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) judaizm, wyznanie mojżeszowe, religia mojżeszowa, starozakonni

Wiktionary


mozambicki

przymiotnik od: Mozambik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Mozambik, związany z Mozambikiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔzãmˈbʲit͡sʲci, AS: mozãmbʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mozambik mrz., Mozambijka ż., Mozambijczyk mos.

Wiktionary


mozambijczyk

obywatel Mozambiku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Mozambiku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔzãmˈbʲijt͡ʃɨk, AS: mozãmbʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mozambik mrz.

:: fż. Mozambijka ż.

 przym. mozambicki

Wiktionary


mozambijka

obywatelka Mozambiku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Mozambiku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔzãmˈbʲijka, AS: mozãmbʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mozambik mrz.

:: fm. Mozambijczyk mos.

 przym. mozambicki

Wiktionary


mozambijski

1. → Mozambik; mozambicki;
2. afrokulczyk (kulczyk) mozambijski - gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych; afrokulczyk (kulczyk) mozambicki


SJP.pl


mozambik

1. państwo w Afryce ze stolicą w Maputo; Republika Mozambiku;
2. miasto w Mozambiku (państwie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

 (1.2) geogr. wyspa koralowa na Kanale Mozambickim;

 (1.3) geogr. miasto na wyspie Mozambik (1.2)

Wiktionary

Mozambik ( Moçambique), Republika Mozambiku ( República de Moçambique) – państwo położone w południowo-wschodniej Afryce. Graniczy z Południową Afryką, Eswatini, Zimbabwe, Zambią, Malawi i Tanzanią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Służba wojskowa w Mozambiku jest obowiązkowa i trwa dwa lata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈzãmbʲik, AS: mozãmbʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mozambijczyk mos., Mozambijka ż., mozambickość ż.

 przym. mozambicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Mozambiku

Wiktionary


mozarab

hiszpański chrześcijanin, który przyjął arabską kulturę i język (ale nie religię) w okresie arabskiego panowania na Półwyspie Iberyjskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. chrześcijanin żyjący na Półwyspie Iberyjskim pod dominacją Arabów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mozarabowie korzystali z pierwotnej liturgii hiszpańskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. mozarabka ż.

 przym. mozarabski

Wiktionary


mozarabski

dotyczący Mozarabów (mieszkańców Hiszpanii, którzy za panowania Maurów pozostali katolikami, ale przyjęli kulturę i język arabski)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mozarabami, dotyczący mozarabów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posoborowa reforma liturgii objęła również ryt mozarabski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mozarab m., mozarabka ż.

Wiktionary


mozart

Wolfgang Amadeusz (albo Amadeus) Mozart (1756-91), kompozytor austriacki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) – austriacki kompozytor i wirtuoz gry na instrumentach klawiszowych
  • Anna Maria Mozart (1720-1778) – matka Wolfganga Amadeusa
  • Carl Thomas Mozart (1784-1858) – starszy syn Wolfganga Amadeusa
  • Constanze Mozart (1762-1842) – austriacka śpiewaczka, żona Wolfganga Amadeusa
  • Franz Xaver Wolfgang Mozart (1791-1844) – austriacki kompozytor i pianista, młodszy syn Wolfganga Amadeusa
  • Leopold Mozart (1719-1787) – niemiecki skrzypek i kompozytor, ojciec Wolfganga Amadeusa
  • Maria Anna Mozart, zwana Nannerl (1751-1829) – siostra Wolfganga Amadeusa
  • Mozart Rottmann (1874-1961) – węgierski malarz naturalista
  • Mozart Santos Batista Júnior (ur. 1979) – brazylijski piłkarz
  • Mozartiana – festiwal twórczości Wolfganga Amadeusa Mozarta, odbywający się w Gdańsku
  • Mozarteum – uniwersytet muzyczny w Salzburgu
  • Mozartkugel – czekoladki w kształcie kul

Wikipedia


mozartowski

[czytaj: mocartowski] taki jak u Mozarta, charakterystyczny dla Mozarta, jego muzyki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Wolfganga Mozarta, charakterystyczny, typowy dla Mozarta lub jego muzyki, taki jak u Mozarta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z repertuarem mozartowskim wystąpi u nas zespół basethornowy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Mozartowski

Wiktionary


mozazaur

wielka kopalna jaszczurka morska z rzędu łuskonośnych, mięsożerna, blisko spokrewniona z waranami, żyjąca w drugiej połowie okresu kredowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Mosasaurus|ref=tak., rodzaj zauropsydów żyjących w późnej kredzie;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju mozazaur (1.1)

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mozazaury nie były dinozaurami, lecz lepidozaurami, znanymi z zazębiających się łusek.

Wiktionary


mozański

→ Moza (rzeka we Francji, Belgii i Holandii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mozą, dotyczący Mozy (rzeki)

 (1.2) związany z Mozą, dotyczący Mozy (departamentu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Moza ż.

Wiktionary


mozela

rzeka w Europie, lewy dopływ Renu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka płynąca przez Francję, Niemcy i Luksemburg, lewy dopływ Renu;

 (1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Grand Est;

Wiktionary

Mozela ( Moselle, Mosel, Musel) – rzeka płynąca przez Francję, Luksemburg i Niemcy, lewy dopływ Renu (drugi pod względem długości, po Mozie).

Długość Mozeli wynosi 544 km (313 km we Francji i 231 km w Niemczech), a powierzchnia dorzecza 28 153,28 km². Jej źródła znajdują się w południowych Wogezach we Francji, w okolicach przełęczy Col de Bussang. Następnie Mozela płynie przez Lotaryngię, wzdłuż granicy z Luksemburgiem i przez Niemcy, uchodząc do Renu w Koblencji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mozelski

Wiktionary


mozelski

→ Mozela (rzeka w Europie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mozelą, dotyczący Mozeli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mozela ż.

Wiktionary


mozga

trawa występująca w dwóch gatunkach: mozga trzcinowata (ostrzyca) i mozga kanaryjska (kanar)


SJP.pl

Mozga ("Phalaris" L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny wiechlinowatych. Liczy ok. 20 gatunków, z których w Polsce występuje jeden gatunek rodzimy (mozga trzcinowata "Phalaris arundinacea") i kilka przejściowo dziczejących (efemerofitów): mozga przewęzista "P. angusta", mozga błękitnawa "P. coerulescens", drobna "P. minor", kanaryjska "P. canariensis", krótkokłosa "P. brachystachys", osobliwa "P. paradoxa" i ucięta "P. truncata".

Wikipedia


mozgowy

przymiotnik

 (1.1) związany z mozgą, dotyczący mozgi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔzˈɡɔvɨ, AS: mozgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mozga ż.

Wiktionary


mozilla

organizacja wydająca m.in. popularną przeglądarkę Mozilla Firefox; dawniej nazwa przeglądarki internetowej


SJP.pl

Mo

Wikipedia


mozol

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) białystok. odcisk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jadwiga Niedzielko-Mozol – polska pediatra i chirurg dziecięcy
  • Stanisław Mozol – polski robotnik, poseł na Sejm

Wikipedia


mozolić

mozolić się - robić coś z trudem i wysiłkiem; znoić się


SJP.pl


mozolnie

przysłówek

 (1.1) długo, z wysiłkiem i cierpliwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z dużym zamiłowaniem do gotowania mozolnie ćwiczyła perfekcyjne wykonanie swojej potrawy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mozolny

 rzecz. mozół m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żmudnie

Wiktionary


mozolniej

stopień wyższy od przysłówka: mozolnie


SJP.pl


mozolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mozolny


SJP.pl


mozolność

→ mozolny


SJP.pl

Patrz:

mozolny

mozolny

wymagający wiele wysiłku, pochłaniający siły i czas; pracochłonny, wyczerpujący, żmudny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wymagający sporego wysiłku i dużo cierpliwości, pochłaniający wiele czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Takie pomysły - niestety - odciągają od prawdziwego leczenia, które jest mozolne i długotrwałe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔˈzɔlnɨ, AS: mozolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mozół mrz.

 przysł. mozolnie

 czas. mozolić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żmudny, znojny

Wiktionary


mozyrski

→ Mozyrz (miasto na Białorusi)


SJP.pl


mozyrz

miasto na Białorusi


SJP.pl

Mozyrz ( Мазыр, "Mazyr") – miasto na Białorusi w obwodzie homelskim, siedziba rejonu mozyrskiego. Historycznie na Polesiu. W mieście znajduje port rzeczny nad Prypecią, rafineria ropy naftowej, zakładu przemysłu drzewnego i elektrotechnicznego. W 2014 liczyło 112 tys. mieszkańców.

Wikipedia


mozzarella

[czytaj: moccarella] miękki, biały ser z mleka krowiego, bardzo popularny w kuchni włoskiej, używany do bardzo wielu potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. spoż. biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;

Wiktionary

Mozzarella – włoski ser podpuszczkowy pochodzący z Kampanii.

Ser ten wytwarzany jest ze świeżego mleka bawolic – samic wołu domowego ("Bubalus bubalis"), względnie z mleka krowiego bądź z ich mieszanki. Sprzedawany w postaci niewielkich gomółek o obłym kształcie, zanurzonych w serwatce. Produkt znany ze swej ciągliwości po roztopieniu. Stanowi składnik wielu dań tradycyjnej kuchni włoskiej, m.in. lazanii, sałatki caprese i większości rodzajów pizzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwielbiam pizzę z mozzarellą i bazylią.

Wiktionary


mozzetta

pelerynka noszona przez wyższe duchowieństwo jako oznaka posiadanej jurysdykcji; mucet


SJP.pl


mozów

Mozów ( "Mosau") – wieś sołecka w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Sulechów, około 4 km od Sulechowa. Zamieszkiwana przez 342 osoby (stan na 30 czerwca 2025). W latach 1975–1998 zlokalizowana w województwie zielonogórskim.

Wikipedia


mozół

ciężka lub wymagająca cierpliwości praca; trud, znój, mordęga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praca wymagająca ogromnego wysiłku i dużego nakładu cierpliwości

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mozolny

 przysł. mozolnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mordęga

Wiktionary


moćko

nazwisko


SJP.pl


mołdawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północno-wschodniej Rumunii, prawy dopływ Seretu;

Wiktionary

Mo

Wikipedia


mołdawia

państwo w Europie ze stolicą w Kiszyniowie; Republika Mołdawii, Mołdowa (forma o charakterze urzędowym)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

 (1.2) geogr. hist. region historyczny na pograniczu Republiki Mołdawii (1.1), Rumunii i Ukrainy;

Wiktionary

Mo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadę do Mołdawii zobaczyć Kiszyniów.

 (1.2) Mołdawia była przez kilkadziesiąt lat lennem Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔwˈdavʲja, AS: mou̯davʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mołdowa ż., Mołdawianin m., Mołdawianka ż., mołdawski m., mołdawit m.

 przym. mołdawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mołdowa ż.; ofic. Republika Mołdawii

 (1.2) Multany

Wiktionary


mołdawianeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Mołdawianka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mołdawianka ż.

Wiktionary


mołdawianin

obywatel Mołdawii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Mołdawii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wystarczy wspomnieć, że w czasie najcięższych walk w 1992 roku Mołdawianie zostawili w zupełnym spokoju kiszyniowskich Rosjan, którzy stanowią połowę ludności miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: mou̯davʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mołdawski m., Mołdawia ż.

:: fż. Mołdawianka ż.

 przym. mołdawski

Wiktionary


mołdawianka

obywatelka Mołdawii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Mołdawii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɔwdaˈvʲjãŋka, AS: mou̯davʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mołdawski m., Mołdawia ż.

:: fm. Mołdawianin m.

 przym. mołdawski

Wiktionary


mołdawica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Rumunii, na Bukowinie;

Wiktionary

Mołdawica (rum. "Moldovița", dawniej pol. "Mołdawica Ruska", rum. "Rușii Moldovița", niem. "Russ Moldawitza") – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Mołdawica. W 2011 roku liczyła 2215 mieszkańców. Jest położona w dolinie Mołdawicy, powyżej Vatra Moldoviței, na południowej Bukowinie (Rumunia).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mołdawicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Mołdawica Ruska

Wiktionary


mołdawin

Mołdawin (niem. " Maldewin ") – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe. Mołdawin jest siedzibą sołectwa do którego należy osada Mołdawinek.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mołdawin, po jej zniesieniu w gromadzie Łosośnica.

Wikipedia


mołdawit

zielony, przezroczysty tektyt używany w jubilerstwie


SJP.pl

Mołdawit ("wełtawit", "wełtawin, vltavín") – rodzaj zielonych, przezroczystych lub przeświecających tektytów występujący głównie w iłach południowych Czech i Moraw.

Wikipedia


mołdawski

związany z Mołdawią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Mołdawii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Mołdawii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔwˈdafsʲci, AS: mou̯dafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mołdawia ż., Mołdawianin m., Mołdawianka ż.

Wiktionary


mołdawskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem mołdawskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem mołdawskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku mołdawskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔwˈdafskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: mou̯dafskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


mołdowa

(forma o charakterze urzędowym) państwo w Europie ze stolicą w Kiszyniowie; Mołdawia, Republika Mołdawii


SJP.pl


mołek

nazwisko


SJP.pl


mołnia

1. seria radzieckich rakiet nośnych;
2. rosyjska marka zegarków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mołnia – rodzina rosyjskich dronów uderzeniowych
  • Mołnia – rosyjskie okręty projektu 1241
  • – marka radzieckich zegarków kieszonkowych
  • Mołnia 1-02 – drugi cywilny operacyjny radziecki satelita telekomunikacyjny
  • Mołnia 1-3 – radziecki satelita telekomunikacyjny typu Mołnia 1
  • Mołnia 1-4 – radziecki satelita telekomunikacyjny
  • Mołnia 8K78 – radziecka trzyczłonowa rakieta nośna
  • Mołnia 8K78M – podgrupa radzieckich rakiet nośnych
  • Mołnia 8K78-0 – zerowy stopnień radzieckich rakiet nośnych Mołnia 8K78
  • Mołnia 8K78-1 – główny stopnień radzieckich rakiet nośnych Mołnia 8K78
  • Mołnia 8K78-2 – środkowy, drugi człon radzieckich rakiet nośnych Mołnia 8K78
  • Mołnia 8K78-3 – ostatni, trzeci człon radzieckich rakiet nośnych Mołnia 8K78

Wikipedia


mołodecki

→ Mołodeczno (miasto na Białorusi)


SJP.pl


mołodeczański

→ Mołodeczno (miasto na Białorusi)


SJP.pl


mołodeczno

miasto na Białorusi


SJP.pl

Mołodeczno ( Маладзечна, "Maładzieczna"; Молодечно, "Mołodieczno") – miasto położone nad Uszą, stolica rejonu w obwodzie mińskim Białorusi, na wschodnich krańcach historycznej Wileńszczyzny.

Siedziba utworzonej w 2014 r. prawosławnej eparchii mołodeczańskiej.

Wikipedia


mołodyca

przestarzale, gwarowo: młoda mężatka, zwłaszcza Ukrainka lub Białorusinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Kresy. dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Któraż mołodyca u nas ciągnie męża za sobą na muzykę?

Wiktionary


mołoga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim;

Wiktionary

Mołoga (ros. Молога) – lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na Wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim, na terenie Rosji.

U ujścia rzeki znajdowało się miasto Mołoga.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mołoski

Wiktionary


mołojec

przestarzałe:
1. młody Kozak;
2. żołnierz kozacki;
3. ktoś odważny, dzielny, zaradny; zuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) młody Kozak

 (1.2) żołnierz kozacki

 (1.3) daw. mężczyzna odważny, krzepki

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Zakopuje lud roboczy / Bohaterskie głowy, / Na mołojców orle oczy / Sypie żwir surowy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mołojecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zuch, junak

Wiktionary


mołojecki

odnoszący się do mołojca, właściwy mołojcom


SJP.pl


mołoniewicz

nazwisko


SJP.pl


mołotow

nazwisko, np. Wiaczesław Michajłowicz Mołotow (1890-1986), rosyjski polityk komunistyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. koktajl Mołotowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiaczesław Mołotow – radziecki polityk
  • Mołotow – nazwa miasta Perm w latach 1940-1957
  • Mołotow – radziecki krążownik projektu 26
  • Mołotow – album polskiego rapera Borixona
  • Molotov – meksykańska grupa muzyczna
  • Pakt Ribbentrop-Mołotow – umowa międzynarodowa z 23 sierpnia 1939 pomiędzy III Rzeszą a ZSRR
  • II Pakt Ribbentrop-Mołotow – umowa międzynarodowa z 28 września 1939 pomiędzy III Rzeszą a ZSRR
  • Antypartyjna grupa Malenkowa, Kaganowicza, Mołotowa, Bułganina i Szepiłowa
  • Linia Mołotowa – pas radzieckich umocnień ciągnących się wzdłuż granicy z III Rzeszą,
  • Koktajl Mołotowa – rodzaj prymitywnego granatu zapalającego
  • Kosz chlebowy Mołotowa – fińska ironiczna nazwa radzieckiej zapalającej bomby kasetowej RRAB-3
  • Słodkie koktajle Mołotowa – debiutancki album zespołu Radio Bagdad

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) butelka zapalająca, koktajl Mołotowa

Wiktionary


mołstowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Mołstowa – rzeka w północno-zachodniej Polsce, płynąca po Pobrzeżu Południowobałtyckim, w województwie zachodniopomorskim, o długości według różnych źródeł od 48,9 km do 57 km i powierzchni dorzecza od 371,5 km² do 377 km²; prawobrzeżny dopływ Regi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mołstowa płynie na północny zachód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔwˈstɔva, AS: mou̯stova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mołstówka ż.

Wiktionary


mołstowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mołstowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Brojce
  • Mołstowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko

Wikipedia


mołtowo

Mołtowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, gminie Gościno, położona na pograniczu Równiny Białogardzkiej i Równiny Gryfickiej.

Według danych z 30 czerwca 2014 wieś miała 147 stałych mieszkańców.

Wikipedia


mołła

mułła;
1. tytuł nadawany duchownemu muzułmańskiemu, znaczący tyle co: mistrz, uczony;
2. muzułmański sędzia, doktor prawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozmodlony mołła stał w pobliżu mihrabu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. mułła

Wiktionary


mońka

nazwisko


SJP.pl


mońki

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Polsce;

Wiktionary

Mońki – miasto w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mońki. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ɲci, AS: mõńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mończanin mos., Mończanka ż.

 przym. moniecki, mońkowski

Wiktionary


mońkowianin

mieszkaniec Moniek


SJP.pl


mońkowianka

mieszkanka Moniek


SJP.pl


mońkowski

przymiotnik od: Mońki; moniecki


SJP.pl


moński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Monami, dotyczący Monów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język moński

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mon mos., Monijka ż.

Wiktionary


moś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Moś (ur. 1956) – polski polityk
  • Ignacy Moś (1917-2001) – polski działacz społeczny
  • Kasia Moś (ur. 1987) – polska piosenkarka
  • Marek Moś (ur. 1956) – dyrygent, skrzypek i kameralista
  • Piotr Moś (1908-1992) – polski prawnik

Wikipedia


mości

część składowa różnych tytułów grzecznościowych, np. mości pan, mości książę


SJP.pl


mościa

część składowa dawnych tytułów grzecznościowych (skrót słowa: miłość), dziś wyłącznie w staropolskim przysłowiu: pieprzno i szafranno moja mościa panno... (się u nas jada)


SJP.pl


mościce

Mo

Wikipedia


mościcki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Mościcki (1898-1980), polski duchowny katolicki
  • Bolesław Mościcki (1877-1918) pułkownik Wojska Polskiego
  • Bolesław Mościcki (1899-1976) major Wojska Polskiego
  • Czesław Mościcki (1922-1990), dyrektor szkoły
  • Henryk Stanisław Mościcki (1881-1952), polski historyk
  • Henryk Józef Mościcki (1911-1960), polski historyk
  • Ignacy Mościcki (1867-1946), Prezydent RP, polski polityk i chemik
  • Witold Jan Mościcki (1857-1937) – ziemianin, najstarszy brat prezydenta RP Ignacego Mościckiego

Wikipedia


mościejewo

Mościejewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Kwilcz.

Wikipedia


mościk

zdrobnienie od: most; mostek


SJP.pl


mościompan

dawniej: mości pan


SJP.pl


mościska

zgrubienie od: most


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Mościska ( Мостиська, "Mostyśka") – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie jaworowskim, na Płaskowyżu Tarnogrodzkim.

Przed 17 lipca 2020 roku siedziba rejonu mościskiego, który został zlikwidowany na skutek decentralizacji.

Miasto królewskie lokowane w 1404 roku, należące do starostwa mościskiego, w 1627 roku leżało w ziemi przemyskiej województwa ruskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mościski

Wiktionary


mościski

→ Mościska (miasto na Ukrainie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Mościsk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mościska nmos.

Wiktionary


mościsko

zgrubienie od: most


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mościsko – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów
  • Mościsko – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
  • Mościsko – część wsi Garnek w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kłomnice
  • Mościsko – gromada
  • Mościska

Wikipedia


mościwy

dawniej: zwrot grzecznościowy wyrażający szacunek; miłościwy


SJP.pl


mościć

1. wyścielać, słać
2. usadowić się wygodnie na czymś


SJP.pl


mościński

nazwisko


SJP.pl


mośznil

skrótowiec

 (1.1) = adm. Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Środkiem prawnym ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami jest rozporządzenie MOŚZNiL z 12 lutego 1990 roku o ochronie powietrza przed zanieczyszczeniami oraz załącznik o dopuszczalnych stężeniach substancji zanieczyszczających powietrze (Dz. U. nr 15 z 1990 r., poz. 92).

Wiktionary


mość

część składowa dawnych tytułów grzecznościowych (skrót słowa: miłość)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) …używany dawniej do tworzenia tytułów grzecznościowych

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: mościć

Wiktionary


moździerz

1. metalowe, kamienne, ceramiczne lub drewniane naczynie w kształcie odwróconego dzwonu, o wklęsłym, półkolistym dnie służące do rozdrabniania różnych materiałów za pomocą specjalnego tłuczka, pobijaka, stępy;
2. rodzaj broni do prowadzenia ognia o stromej paraboli lotu, pozwalającej razić cele ukryte za naturalnymi lub sztucznymi przeszkodami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

 (1.2) kulin. narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;

 (1.3) daw. gw-pl|Warszawa. twarz

Wiktionary

Moździerz (daw. "miotacz", "miotacz min") – rodzaj działa strzelającego stromotorowo. Termin współcześnie utożsamiany najczęściej z lekkimi działami bez oporopowrotników, o krótkich lufach z gładkim przewodem, ładowanymi odprzodowo. Nie jest to jednak regułą, a pojęcie to (zwłaszcza historycznie) odnosi się do szeregu zróżnicowanych konstrukcji, w tym i do ciężkich dział oblężniczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gęsty ostrzał z moździerzy pomógł osłabić obronę przeciwnika.

 (1.2) Jeżeli ziarenka przypraw są za duże, weź moździerz i zetrzyj je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔʑd͡ʑɛʃ, AS: moźʒ́eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. moździerzyk m.

 przym. moździerzowy

Wiktionary


moździerzowiec

żołnierz obsługujący moździerz


SJP.pl


moździerzyk

zdrobnienie od: moździerz


SJP.pl


moździerzysta

żołnierz obsługujący moździerz; moździerzowiec


SJP.pl


możdżanowo

Możdżanowo (kaszb. "Mòżdżónowò", Mützenow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Ustka.

Administracyjnie Możdżanowo jest sołectwem.

Stare osiedle. W drugiej połowie XVIII w. działała tu duża kopalnia bursztynu żydowskiego kupca Lieppmanna, wydobywająca surowiec z szybów o głębokości do 23 m. Dziś znajduje się tu jedno z większych w Polsce złóż bursztynu (o zasobności 20-30 t), aktualnie nieeksploatowane.

Wikipedia


możdżanów

Możdżanów – wieś w gminie Sośnie, w powiecie ostrowskim, w województwie wielkopolskim. Liczy około 142 mieszkańców. Położony w Parku Krajobrazowym Dolina Baryczy w rejonie Stawów Możdżanowskich. Niedaleko wsi rośnie jeden z największych dębów Wielkopolski – trzystuletni Dąb Jan o obwodzie 867 cm i wysokości 28 m. Pień dębu posiada u podstawy sporą dziuplę, zabezpieczoną betonową plombą.

Wikipedia


możdżer

nazwisko


SJP.pl


możdżeń

wyrostek kości czołowej u zwierząt pustorogich, będący podstawą pochwy rogowej


SJP.pl

Możdżeń – parzysty wyrostek kości czołowej czaszki krętorogich, z którego wyrasta róg.

Możdżeń jest zbudowany z kości, w dolnej części łączy się z kością czołową. W miarę jak rośnie ku górze, powoduje uwypuklenie skóry, osiągając długość kilkunastu centymetrów. Pokrywa go skóra porośnięta włosami, które z czasem zanikają. Nad możdżeniem wyrasta róg.

Wikipedia


możdżyński

nazwisko


SJP.pl


może

partykuła nadająca całej wypowiedzi lub jej części odcień przypuszczenia


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

 (1.2) …stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby

forma czasownika.

 (2.1) 3 os. lp. ter. od: móc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojadę do Kowalskich, może już wrócili z Egiptu.

 (1.2) Może wpadniesz na herbatę?

 (1.2) Zaczekajmy może jeszcze piętnaście minut; ona na pewno przyjdzie.

 (2.1) Ania może iść do kina, bo mama jej pozwoliła.

 (2.1) Każda gra niekooperacyjna w postaci strategicznej może być również przekształcona do postaci ekstensywnej.

 (2.1) W nocy może padać śnieg z deszczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔʒɛ, AS: može

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwe, że

Wiktionary


możebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: możebny


SJP.pl


możebność

przestarzale: możliwość


SJP.pl


możebny

dawniej: możliwy


SJP.pl


możejki

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Litwie;

Wiktionary

Możejki (lit. Mažeikiai, żmudz. Mažeikē; 1899-1918 Murawiewo) – miasto na północy Litwy przy granicy z Łotwą położone nad rzeką Windawą. Liczba mieszkańców ok. 45,3 tys. (ósme pod względem liczby mieszkańców miasto Litwy). Rejon możejski wchodzi w skład okręgu telszańskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. możejski

Wiktionary


możejko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Możejko – polski piłkarz
  • Beata Możejko – polska historyk
  • Bronisław Możejko – polski zoolog
  • Helena Możejko – polska pielęgniarka i polityk
  • Paweł Możejko – polski fizyk
  • Piotr Grella-Możejko – polski kompozytor, literaturoznawca, tłumacz, grafik i publicysta
  • Stanisław Możejko – polski samorządowiec
  • Tomasz Możejko – polski nauczyciel i samorządowiec

Wikipedia


możenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. możliwość, możność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta łaska cuda czyni przez ludzi w sobie to jest w naturalnym możeniu nikczemnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. możność ż., możliwość ż.

 przym. możliwy

 czas. można, móc

Wiktionary


możliwe

to, co jest możliwe, co da się zrobić


SJP.pl


możliwie

przysłówek

 (1.1) w miarę możliwości; tak jak tylko się da; jak to tylko możliwe

 (1.2) pot. dość dobrze; nie najgorzej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrób to możliwie jak najszybciej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔʒˈlʲivʲjɛ, AS: možlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. możliwość ż., umożliwianie n., umożliwienie n.

 czas. umożliwiać ndk., umożliwić dk.

 przym. możliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) znośnie

Wiktionary


możliwiej

stopień wyższy od przysłówka: możliwie


SJP.pl


możliwości

potencjał;
1. zdolności, predyspozycje psychiczne i fizyczne człowieka;
2. zdolność do działania i osiągania jakichś efektów


SJP.pl


możliwościowy

→ możliwość


SJP.pl

Patrz:

możliwość

możliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

 (1.2) często w lm. umiejętność, predyspozycja, sprzyjające warunki do dokonania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojawiła się możliwość tańszego zakupu tego zestawu, ale nie mieliśmy już pieniędzy.

 (1.2) Porozmawiaj z dyrektorką, ona ma duże możliwości i zapewne ci pomoże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔʒˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: možlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. możliwy

 czas. móc ndk., umożliwiać ndk.

 przysł. możliwie

 rzecz. możenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szansa, sposobność, okazja

Wiktionary


możliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: możliwy


SJP.pl


możliwy

1. dający się wykonać, zrealizować, urzeczywistnić;
2. będący w zakresie czyichś możliwości; dostępny;
3. taki, który może się zdarzyć, zaistnieć;
4. potocznie: znośny, niezły, dość dobry


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

 (1.2) pot. akceptowalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podwyżki płac są możliwe, ale nie nastąpi to szybko.

 (1.2) Sama zaś Julia, która w tym roku po wielu wysiłkach i uruchomieniu wszystkich możliwych znajomości dostała się wreszcie do PWSSP, od dnia inauguracji roku akademickiego przepadła dla Celestyny nieodwołalnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔʒˈlʲivɨ, AS: možlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umożliwiać ndk., umożliwić dk., móc

 rzecz. możliwość ż., możenie n.

 przysł. możliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potencjalny, wykonalny, pot. do zrobienia

Wiktionary


można

modalny czasownik niewłaściwy określający dopuszczalność (np.: Czy można wejść?) albo wykonalność (np.: Ten zegar można naprawić.) czegoś, występujący w zdaniu w połączeniu z bezokolicznikiem; wolno


SJP.pl

czasownik niewłaściwy

 (1.1) jest możliwe do wykonania

 (1.2) jest dozwolone; pozwala się na coś

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. M. i W. lp. od: możny

Wiktionary

Można – utwór muzyczny z 2024 roku, wykonywany przez polskich piosenkarzy Nosowską i Błażeja Króla, pochodzący z ich wspólnego albumu studyjnego "Kasia i Błażej". 3 lipca 2024 został wydany przez wydawnictwo Kayax jako pierwszy promujący go singel.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z perspektywy czasu można powiedzieć, że to było najlepsze rozwiązanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔʒna, AS: možna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. móc ndk.

 rzecz. możność ż., możenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) da się

 (1.2) wolno

Wiktionary


możnaż

przestarzałe: czasownik modalny "można" wzmocniony partykułą wzmacniającą "-ż", używany w funkcji pytajnej lub wzmocnionej


SJP.pl


możnie

dawniej: mocno, silnie, potężnie


SJP.pl


możniej

dawny stopień wyższy od przysłówka: możnie


SJP.pl


możniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: możny; bardziej możny


SJP.pl


możnowładca

człowiek o dużych wpływach, pochodzący z możnego rodu; magnat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. osoba z możnego rodu mająca wpływa na politykę państwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy Baltazar przeraził się bardzo i kolor jego twarzy zmienił się, a jego możnowładców ogarnęło zmieszanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. możnowładza ż.

 przym. możnowładczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielmoża, magnat

Wiktionary


możnowładczy

→ możnowładca


SJP.pl

Patrz:

możnowładca

możnowładczyni

→ możnowładca


SJP.pl

Patrz:

możnowładca

możnowładza

wpływy polityczne, rządy możnowładców w społeczeństwie feudalnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. władza możnych – wielkich panów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. możnowładca m.

Wiktionary


możnowładztwo

ogół możnowładców, rody magnackie; magnateria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) górna warstwa społeczna w feudalnym społeczeństwie średniowiecznym

Wiktionary

Możnowładztwo – górna warstwa społeczna w feudalnym społeczeństwie średniowiecznym (najwyższa warstwa średniowiecznego rycerstwa zajmująca uprzywilejowaną pozycję w państwie). Obejmowała ona posiadaczy największych majątków ziemskich. Możnowładcy posiadali dostęp (często monopol) do najwyższych urzędów państwowych i kościelnych.

Wikipedia


możność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) możliwość

 (1.2) stpol. moc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: možność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. można, móc

 przym. możny, zamożysty

 rzecz. możenie n., możny

Wiktionary


możny

dawniej:
1. mający wielki majątek i duże wpływy; bogaty, potężny;
2. możliwy, dostępny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o dużej mocy i wpływie

 (1.2) należący do elity władzy

 (1.3) przest. mający znaczny majątek

 (1.4) daw. obfity

 (1.5) daw. możliwy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba wpływowa, u władzy

 (2.2) przest. osoba bardzo bogata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy kojarzysz kogoś możnego w sprawie ewentualnego planowanieanowania rozkładów jazdy PKS dla naszego powiatu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔʒnɨ, AS: možny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. możność ż., zamożność ż.

 przym. zamożny, zamożysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wpływowy, prominentny, ustosunkowany, ważny, wysoko postawiony

 (1.2) prominentny, wysoko postawiony

 (1.3) bogaty, zamożny

 (2.1) dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent, włodarz, VIP; pot. ważniak, ważna szyszka, szycha

 (2.2) bogacz, potentat

Wiktionary


możylinek

Możylinek ("Moehringia") – rodzaj roślin należący do rodziny goździkowatych. Obejmuje ok. 25–29 gatunków występujących w strefie umiarkowanej chłodnej Ameryki Północnej, Azji i Europy. W Polsce rosną dziko dwa gatunki – pospolity możylinek trójnerwowy ("M. trinervia") oraz możylinek mchowaty ("M. muscosa").

Wikipedia


mp

skrót od:
1. mistrzostwa Polski
2. MPEG-Player;
3. Monitor Polski


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = leśn. metr przestrzenny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Military Police – Policja wojskowa (Żandarmeria Wojskowa)
  • Machine Pistol – pistolet maszynowy
  • Microsoft Press – wydawnictwo
  • Megapiksel
  • MP – materiał wybuchowy
  • Member of Parliament
  • Maszyna Papiernicza – przemysł papierniczy
  • Mistrzostwa Polski – krajowe zawody sportowe w danej dyscyplinie
  • MP – oznaczenie tylnej gałęzi żyłki medialnej w zmodyfikowanym systemie Comstocka-Needhama
  • MP – kod przypisany Marianom Północnym według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • Metr przestrzenny
  • Ministerstwo Przemysłu

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) rm, st

źródła.

== mp (język angielski.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Arlo Barnes-mp.wav.

znaczenia.

skrót

 (1.1) = hand. ekon. market price → cena rynkowa (zmienna)

odmiana.

przykłady.

 (1.1) Ribeye steak $20, pork chop $15, lobster mp. → Antrykot 20 $, kotlet schabowy 15 $, homar cena rynkowa.

Wiktionary


mp3

[czytaj: em-pe-trzy] plik dźwiękowy zapisany w formacie MP3


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) inform. jeden z formatów kompresji dźwięku;

 (1.2) pot. plik zawierający dźwięk skompresowany formatem MP3 (1.1)

 (1.3) pot. odtwarzacz plików MP3 (1.1)

Wiktionary

MP3 ( MPEG-1/MPEG-2 Audio Layer 3) – algorytm kompresji stratnej dźwięku zapisanego w postaci sygnału cyfrowego. Popularnie zwany formatem MP3 lub standardem MP3. Jest zdefiniowany przez Internet Engineering Task Force (IETF) w dokumencie RFC 5219 ↓. Ochrona patentowa formatu MP3 w Unii Europejskiej wygasła w 2012, w kwietniu 2017 wygasł ostatni patent chroniący MP3 w Stanach Zjednoczonych. Częściową ochronę zapewniały dwa patenty, które wygasły w 2017. W związku z tym zakończono wydawanie licencji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dźwięk zapisany w formacie MP3 zajmie mniej miejsca niż w formacie WAV.

 (1.2) Czy twój telefon odtwarza MP3?

 (1.3) Pod choinką leżało nowiutkie MP3.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿pɛ‿ˈṭʃɨ, AS: ẽm‿pe‿ṭšy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) empetrójka

 (1.3) empetrójka

Wiktionary


mp4

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. kontener multimedialny zawierający zazwyczaj strumień audio i wideo w standardzie MPEG-4;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wraz z rozwojami technologii informatycznej i telekomunikacyjnej — rosnąca moc obliczeniowa i spadającymi kosztami sprzętu kontener multimedialny 3GP został wyparty przez MP4 celem teoretycznej poprawy jakości.

Wiktionary


mpa

symbol megapaskala, jednostki ciśnienia


SJP.pl


mpc

skrót od: megaparsek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Akai MPC (Music Production Center) – urządzenie łączące w sobie sampler i sekwencer, wykorzystywane do produkowania muzyki.
  • Metroid Prime 3: Corruption (MPC) – gra na konsole Nintendo Wii wydana przez Nintendo
  • Media PC (MPC) – komputer pełniący rolę centrum multimedialnego
  • Media Player Classic (MPC) – odtwarzacz multimedialny
  • Multimedia PC (MPC) – standard określający minimalną konfigurację sprzętu dla komputerów
  • Musepack (MPC) – format stratnej kompresji dźwięku
  • Minor Planet Center (MPC) – organizacja odpowiedzialna za zbieranie danych obserwacyjnych małych ciał Układu Słonecznego (planetoid i komet)
  • marginal propensity to consume (MPC) – krańcowa skłonność do konsumpcji
  • megaparsek (Mpc) – jednostka odległości używana w astronomii pozagalaktycznej i kosmologii
  • model predictive control (MPC) – w teorii sterowania technika regulacji predykcyjnej (z modelem obiektu sterowanego)

Wikipedia


mpd

skrótowiec literowy

 (1.1) = mózgowe porażenie dziecięce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MPD (mina)
  • zespoły mieloproliferacyjne
  • Music Player Daemon
  • mózgowe porażenie dziecięce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szacuje się, że w Polsce na MPD cierpi około 20-25 tysięcy dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿pɛ‿ˈdɛ, AS: ẽm‿pe‿de

Wiktionary


mpec

[czytaj: EMpec] skrót od: Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej


SJP.pl


mpeg

1. format zapisu danych zawierających obraz i dźwięk;
2. Moving Picture Experts Group, grupa autorów formatu zapisu danych o tej samej nazwie


SJP.pl


mpik

Klub Międzynarodowej Prasy i Książki; KMPiK


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Międzynarodowa Prasa i Książka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Światło bijące z księgarni MPiK oblewało jego suche, męskie rysy i zapalało złote błyski w przepastnych oczach.

Wiktionary


mpips

skrót od: Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MPiPS – Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
  • MPiPS – Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej

Wikipedia


mpk

skrót od: Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne
  • MPK – jedna z wersji pistoletu maszynowego Walther MP
  • Mały Przewodnik Katolicki – Katolicki miesięcznik dla dzieci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) MPK uruchomiło nową linię autobusową do kampusu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿pɛ‿ˈka, AS: ẽm‿pe‿ka

Wiktionary


mpo

[czytaj: em-pe-O] skrót od: Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dwóch lat pracuję w MPO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿pɛ‿ˈɔ, AS: ẽm‿pe‿o

Wiktionary


mpp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = księg. mechanizm podzielonej płatności;

Wiktionary

Komputer masowo równoległy, masowe przetwarzanie równoległe ( Massively Parallel Processor, Massively Parallel Processing, MPP) – rodzaj architektury komputerowej, której przeznaczeniem jest jednoczesne przetwarzanie zadań na znacznej liczbie procesorów.

Wikipedia


mps

dziedziczona choroba przemiany materii polegająca na braku enzymu rozkładającego cukry złożone, co powoduje gromadzenie się w organizmie mukopolisacharydów uszkadzających komórki i narządy ciała; mukopolisacharydoza


SJP.pl

skrót

 (1.1) = maszynopis

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MPS – materiały pędne i smary → Służba materiałów pędnych i smarów
  • mukopolisacharydoza
  • zespoły mieloproliferacyjne
  • MicroProse
  • Material Product System
  • Monolithic Power Systems
  • Mailing Preference Service
  • Harmonogram główny produkcji
  • MPS Records

Wikipedia


mpszok

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego

 (1.1) = Mobilny Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) MPSZOK-i przyjmują nieodpłatnie dostarczone we własnym zakresie przez mieszkańców m.st. Warszawy selektywnie zebrane odpady komunalne, w tym odpady niebezpieczne z gospodarstw domowych.

Wiktionary


mpw

Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Wrocław S.A.


SJP.pl


mpwik

skrót od: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie
  • Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Rzeszowie
  • Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
  • Świdnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji

Wikipedia


mpzp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = adm. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego;

Wiktionary


mr

1. (w angielszczyźnie brytyjskiej) skrót od: mister;
2. skrót od: monsieur


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = adm. Ministerstwo Rolnictwa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MR – kod przypisany Mauretanii według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • Jądrowy rezonans magnetyczny
  • Ministerstwo Rolnictwa
  • Obrazowanie rezonansu magnetycznego
  • Spektroskopia NMR
  • skrót języka marathi (ISO 639-1)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ˈɛr, AS: ẽm‿er

Wiktionary

Powiązane:

 skr. MRRR

Wiktionary


mr.

(w angielszczyźnie amerykańskiej) skrót od: mister


SJP.pl


mraczewski

nazwisko


SJP.pl


mraka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. reg. mgła lub drobny, przenikliwy deszcz ograniczający widoczność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szaruga, pomroka

Wiktionary


mrau

[czytaj: mrał] wykrzyknik naśladujący mruknięcie kota; mru


SJP.pl


mraśny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) slang. neol. o wyglądzie: słodki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmraɕnɨ, AS: mraśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słodki

Wiktionary


mri

ang. magnetic resonance imaging, rezonans magnetyczny, obrazowanie metodą magnetycznego rezonansu jądrowego


SJP.pl


mrirw

skrót od: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi


SJP.pl


mrm

skrótowiec

 (1.1) = młodzieżowa rada miasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ɛr‿ˈɛ̃m, AS: ẽm‿er‿ẽm

Wiktionary


mrn

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie] mierny (ocena szkolna); mrn. (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)


SJP.pl


mrn.

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie] mierny (ocena szkolna); mrn (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)


SJP.pl


mrna

matrycowy (informacyjny) kwas rybonukleinowy; iRNA


SJP.pl

mRNA (od ang. "messenger RNA"), informacyjny RNA, matrycowy RNA, przekaźnikowy RNA – rodzaj kwasu rybonukleinowego (RNA), którego funkcją jest przenoszenie informacji genetycznej o sekwencji poszczególnych polipeptydów z genów do aparatu translacyjnego. Tak jak wszystkie rodzaje RNA, mRNA powstaje na matrycy DNA podczas transkrypcji.

Wikipedia


mrocki

dotyczący Mroczy, miasta w województwie kujawsko-pomorskim; mrotecki


SJP.pl


mrocz

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. mrok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gęstej mroczy zahukała sowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mroczek mzw./mrz., mroczki lm nm., mroczkowate lm nm., mroczność ż.

 czas. mroczeć ndk., mrocznieć ndk., mroczyć się ndk.

 przym. mrocznawy, mroczny

 przysł. mrocznawo, mrocznie, mroczno

Wiktionary


mrocza

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Mrocza (niem. "Mrotschen") – miasto w Polsce w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mrocza. Według danych GUS z 1 stycznia 2025 r. Mrocza liczyła 4072 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmrɔt͡ʃa, AS: mroča

Wiktionary


mroczak

nietoperz występujący w Polsce


SJP.pl

Mroczak ("Vespertilio") – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia


mroczanin

mieszkaniec Mroczy (miasta w Polsce)


SJP.pl


mroczanka

mieszkanka Mroczy (miasta w Polsce)


SJP.pl


mroczek

nietoperz obejmujacy ok. 320 gatunków, zamieszkujący wszystkie kontynenty;owadożerny;w Polsce chroniony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Eptesicus|Rafinesque|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny mroczkowatych;

 (1.2) pot. zool. nietoperz z rodzaju mroczków (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) med. zaburzenie wzroku z migotaniem i błyskami

 (2.2) rzad. zdrobn. od: mrok

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mroczek
  • Adrian Mroczek (ur. 1985) – koszykarz
  • Czesław Mroczek (ur. 1920) – aktor
  • Czesław Mroczek (ur. 1964) – polski polityk, prawnik, samorządowiec, poseł na Sejm V i VI kadencji
  • Marcin Mroczek (ur. 1982) – aktor
  • Rafał Mroczek (ur. 1982) – aktor
  • mroczek (Stenomax) – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych
  • mroczek (Eptesicus) – rodzaj nietoperzy z rodziny mroczkowatych
  • mroczek pozłocisty
  • mroczek późny
  • mroczki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sporadycznie znajduje się mroczki w dziuplach drzew.

 (1.2) Udało mi się zrobić zdjęcie mroczkowi na strychu w Zebrzydowicach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrok mrz., mrocz ż., mroczki lm nm., mroczkowate lm nm., mroczność ż.

 czas. mroczeć ndk., mrocznieć ndk., mroczyć się ndk.

 przym. mrocznawy, mroczny

 przysł. mrocznawo, mrocznie, mroczno

Wiktionary


mroczenko

Mroczenko – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Grodziczno.

Na przełomie XVI i XVII wieku należało do dóbr stołowych biskupów chełmińskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


mroczesław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdybym miał kocura, nazwałbym go Mroczesławem.

Wiktionary


mroczesławostwo

Mroczesław z małżonką; Mroczesławowie


SJP.pl


mroczesławowie

imię męskie


SJP.pl


mroczesławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mroczesława lub z nim związany


SJP.pl


mroczeński

nazwisko


SJP.pl


mroczka

nietoperz obejmujacy ok. 320 gatunków, zamieszkujący wszystkie kontynenty;owadożerny;w Polsce chroniony


SJP.pl


mroczki

nietoperz obejmujacy ok. 320 gatunków, zamieszkujący wszystkie kontynenty;owadożerny;w Polsce chroniony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Vespertilioninae|Gray|ref=tak., podrodzina nietoperzy z rodziny mroczkowatych;

 (1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Eptesicini|ref=tak., plemię nietoperzy z rodziny mroczkowatych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: mroczek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mroczki – objaw wzrokowy
  • Mroczki – plemię ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w rodzinie mroczkowatych
  • mroczki (Vespertilioninae) – podrodzina nietoperzy z rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae)
  • Mroczki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Kałuszyn
  • Mroczki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wiśniew
  • Mroczki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły
  • Mroczki – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Trzcianne
  • Kaki-Mroczki
  • Mroczki Wielkie
  • Mroczki-Kawki
  • Mroczki-Rębiszewo
  • Przeździecko-Mroczki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do podrodziny mroczków zalicza się także nietoperze z plemięemienia karliki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrocz ż., mroczek mzw./mrz., mroczkowate lm nm., mroczność ż.

 czas. mroczeć ndk., mrocznieć ndk., mroczyć się ndk.

 przym. mrocznawy, mroczny

 przysł. mrocznawo, mrocznie, mroczno

Wiktionary


mroczkiewicz

nazwisko


SJP.pl


mroczkokształtne

podrząd nietoperzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Vespertilioniformes|ref=tak., podrząd ssaków z rzędu nietoperzy;

Wiktionary

Mroczkokształtne (Yangochiroptera) – podrząd ssaków z rzędu nietoperzy (Chiroptera).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do mroczkokształtnych należą trzy nadrodziny.

Wiktionary


mroczkowate

rodzina ssaków z rzędu nietoperzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Vespertilionidae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu nietoperzy;

Wiktionary

Mroczkowate (Vespertilionidae) – kosmopolityczna rodzina ssaków z podrzędu mroczkokształtnych (Vespertilioniformes) w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera), bardzo szeroko rozprzestrzeniona na całym świecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas lotu mroczkowate posługują się echolokacją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrocz ż., mroczek mzw., mroczki lm nm.

Wiktionary


mroczkowaty

o cechach mroczkowatych (rodzina nietoperzy)


SJP.pl


mroczkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mroczkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Mirsk
  • Mroczkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Cielądz
  • Mroczkowice – gromada
  • Mroczkowice – dawny przystanek kolejowy

Wikipedia


mroczkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Mroczkowski – polski malarz
  • Antoni Mroczkowski – polski pilot wojskowy i doświadczalny
  • August Mroczkowski – polski nauczyciel
  • Christian Mroczkowski – kanadyjski hokeista pochodzenia polskiego
  • Grzegorz Mroczkowski – polski malarz
  • Leszek Mroczkowski – polski wojskowy, działacz opozycji w PRL
  • Maciej Mroczkowski – polski entomolog
  • Maciej Mroczkowski – polski piłkarz ręczny
  • Przemysław Mroczkowski – polski filolog anglista i romanista, literaturoznawca i kulturoznawca
  • Radosław Mroczkowski – polski piłkarz i trener piłkarski
  • Walerian Mroczkowski – polski działacz polityczny i fotograf znany jako „Ostroga"

Wikipedia


mrocznicowate

rodzina motyli


SJP.pl

Mr

Wikipedia


mrocznicowaty

o cechach mrocznicowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


mroczniej

stopień wyższy od przysłówków: mroczno, mrocznie


SJP.pl


mroczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mroczny


SJP.pl


mroczno

przysłówek

 (1.1) jak w mroku

Wiktionary

Mroczno – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Grodziczno.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mroczno. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie toruńskim.

Siedziba parafii i największa miejscowość w gminie. Do 1954 roku istniała gmina Mroczno.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na podeście schodków było ciasno, duszno i mroczno. Ciemność rozjaśniał tylko nikły blask przebijający szparą pod drzwiami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mroczek mzw./mrz., mrocz ż.

Wiktionary


mroczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest mroczne; cecha tych, którzy są mroczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mroczny

 przysł. mrocznie

 rzecz. mroczek mzw./mrz., mrok mrz., mrocz ż.

Wiktionary


mroczny

1. pogrążony w mroku, ciemny, słabo oświetlony;
2. groźny, tragiczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pogrążony w mroku

 (1.2) przen. przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dłuższej chwili weszliśmy do gęstego i mrocznego lasu.

 (1.2) Po śmierci dziecka nie mogła się pozbyć mrocznych myśli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmrɔt͡ʃnɨ, AS: mročny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrok m., mroczek m., mroczenie n., zamroczenie n., mroczność ż.

 przysł. mrocznie, mroczno

 czas. mrocznieć ndk., mroczyć (się) ndk., zamroczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemny

 (1.2) ponury

Wiktionary


mroczyć

przesłaniać, zaciemniać


SJP.pl


mroczyński

nazwisko


SJP.pl


mrok

zmierzch, ciemność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca

 (1.3) przen. ciemne, złe strony charakteru, życia, historii, dziejów

Wiktionary

Mrok – piąty i zarazem ostatni album studyjny zespołu O.N.A., wydany 29 października 2001 roku.

Płyta charakteryzuje się znacznie cięższym brzmieniem oraz inspiracjami czerpanymi z muzyki industrialnej.

Nagrania dotarły do 4 miejsca listy OLiS w Polsce i uzyskały status złotej płyty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mrok szary poczynał zalegać ulice, a chmura nad miastem zwieszona, milcząca (…)

 (1.2) Teraz, gdy w te mroki lat dawnych się wpatruję, coraz mi więcej rzeczy na pamięć przychodzi, które jakby mgłą były okryte.

 (1.3) Pod krzyżem zgięta — w mroku rozpaczy / na ostrych głazach dusza się krwawi (…)

 (1.3) (…) stworzył poeta jeden z najpotężniejszych, jakie zna literatura, symboli błądzeń duszy w mroku niewiedzy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mrɔk, AS: mrok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mroczek mzw./mrz., pomroka ż., zamroczenie n., mroczność ż., zmrok m.

 czas. mrocznieć ndk., mroczyć ndk., zamroczyć dk.

 przym. mroczny

 przysł. mrocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmierzch, zmrok, szarówka, ciemność, cień; pot. ciemnica; przest. ćma

Wiktionary


mrokew

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. meteorol. chmura deszczowa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk mrokiew

Wiktionary


mroki

zmierzch, ciemność


SJP.pl


mrokiew

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. meteorol. chmura deszczowa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk mrokew

Wiktionary


mrokocin

Mrokocin – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Kamieniec Ząbkowicki.

Wikipedia


mrongowiusz

Krzysztof Celestyn Mrongowiusz (1764-1855) - duchowny ewangelicki, filozof, językoznawca, tłumacz i edytor; Mrągowiusz


SJP.pl


mrotecki

dotyczący Mroczy, miasta w województwie kujawsko-pomorskim; mrocki


SJP.pl


mrotek

nazwisko


SJP.pl


mrowcewicz

nazwisko


SJP.pl


mrowicki

nazwisko


SJP.pl


mrowiczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mała mrówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrowiec mzw., mrowiecznik mrz.

Wiktionary


mrowie

1. wielka ilość, liczba kogoś lub czegoś; mnóstwo;
2. mrowienie, lekkie dreszcze; ciarki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wielka ilość, liczba czegoś lub kogoś, zwłaszcza gdy widziane z daleka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmrɔvʲjɛ, AS: mrovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówka ż., mrowisko n., mrowienie n., mrówkowanie n.

 czas. mrowić się, mrowić ndk.

 przym. mrówczy, mrówkowy, mrowiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mnóstwo

Wiktionary


mrowiec

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Bukowina, Śląsk Cieszyński. ent. mrówka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mrowiec – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Zachodnich
  • Mrowiec czarnolicy – gatunek małego ptaka z rodziny chronkowatych
  • Adrian Mrowiec – polski piłkarz
  • Alfons Mrowiec – polski uczony, profesor historii
  • Andrzej Mrowiec – polski perkusista, gitarzysta, kompozytor, autor tekstów
  • Antoni Mrowiec – polski rzemieślnik i działacz społeczny, poseł na Sejm
  • Damian Mrowiec – polski samorządowiec
  • Henryk Mrowiec – polski piłkarz ręczny
  • Janusz Mrowiec – polski politolog i dyplomata, ambasador
  • Karol Mrowiec – rzymskokatolicki ksiądz
  • Zofia Skrzypek-Mrowiec – polska polityk, architektka, senator

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mrowiecznik mrz., mrowieczka ż., mrowiczka ż.

Wiktionary


mrowieczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mała mrówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrowiec mzw., mrowiecznik mrz.

Wiktionary


mrowiecznik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ent. mrowisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrowiec mzw., mrowiczka ż., mrowieczka ż.

Wiktionary


mrowienie

mrowić się - o wielkiej liczbie ludzi, zwierząt: poruszać się w różne strony; roić się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczucie przypominające wędrowanie mrówek po ciele

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chwyciła go za rękę i uścisnęła, uśmiechając się przy tym w taki sposób, że znów poczuł mrowienie w plecyecach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrowie n., mrówka nmos./ż.

Wiktionary


mrowino

Mrowino – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Rokietnica.

Wikipedia


mrowisko

1. kopiec zbudowany z ziemi, kawałków kory, igieł drzew itp. będący gniazdem mrówek;
2. skupisko mrówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ent. gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;

 (1.2) przen. zgromadzenie ludzi, zbiorowisko

Wiktionary

Mr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mrówki budują mrowiska.

 (1.2) Dlaczego przy wejściu jest takie mrowisko? Za darmo coś rozdają?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mrɔˈvʲiskɔ, AS: mrovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówka ż., mrowie n., mrówkowanie n.

 czas. mrowić się, mrowić ndk.

 przym. mrówkowy, mrowiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk mrowiecznik

 (1.2) mrowie

Wiktionary


mrowiskowiec

potocznie: wielopiętrowy blok mieszkalny; mrówkowiec


SJP.pl


mrowiskowy

przymiotnik od: mrowisko


SJP.pl


mrowiszczak

mrowiszczak mrówkomirek - gatunek owada prostoskrzydłego z rodziny mrowiszczakowatych


SJP.pl


mrowić

mrowić się - o wielkiej liczbie ludzi, zwierząt: poruszać się w różne strony; roić się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) doznawać uczucia przypominającego wędrowanie mrówek po ciele

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musiało go mrowić; liczni pacjenci zgłaszali, że na tym etapie procesu pojawia się mrowienie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrowie n., mrowisko n., mrówka nmos./ż.

Wiktionary


mrowiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr Mrowiński – polski gitarzysta i wokalista
  • Stanisław Mrowiński – polski grafik, rysownik, karykaturzysta, ilustrator, malarz, scenograf, kolekcjoner i rzeźbiarz
  • Stefan Mrowiński – polski reżyser, dramaturg i wykładowca akademicki
  • Włodzimierz Mrowiński – polski polityk, poseł

Wikipedia


mrozek

zdrobnienie od: mróz; mrozik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: mróz

 (1.2) niewielki mróz

 (1.3) pot. niewielki szron

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mrozek – polskie nazwisko
  • Andrzej Mrozek (ur. 1940) – aktor teatralny i filmowy
  • Bartosz Mrozek (ur. 2000) – piłkarz
  • Bogdan Mrozek (1910–1967) – architekt
  • Bogusław Mrozek (ur. 1930) – badacz stosunków międzynarodowych
  • Jacek Mrozek (ur. 1974) – prawnik, filozof, teolog
  • Jan Piotr Mrozek (1885–1941) – powstaniec śląski, ofiara niemieckich obozów koncentracyjnych
  • Józef Mrozek (1908–1970) – działacz komunistyczny, pułkownik Wojska Polskiego, funkcjonariusz MBP
  • Ryszard Mrozek (ur. 1954) – piłkarz
  • Mrożek

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Luty już się skończył, dzień był pogodny, rannym mrozkiem wymiecione ulice, wszędzie suchą nogą przejść można było.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrozowisko n., mróz mrz., mrozik mrz., mrożenie n., odmrożenie n., zamrażanie n., zmrażanie n., zamrożenie n.

 czas. mrozić ndk., odmrozić dk., odmrażać ndk., zmrozić dk., zmrażać ndk., zamrozić dk., zamrażać ndk., mierzić ndk.

 przym. mrozowy, mroźny

 przysł. mroźno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mrozik

 (1.3) mrozik

Wiktionary


mrozianin

mieszkaniec Mrozów (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


mrozianka

mieszkanka Mrozów (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


mroziański

przymiotnik od: Mrozy


SJP.pl


mrozicki

nazwisko


SJP.pl


mroziewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bohdan Mroziewicz (1933–2019) – optoelektronik
  • Krzysztof Mroziewicz (ur. 1945) – publicysta, dyplomata
  • Robert Mroziewicz (1942–2008) – dyplomata

Wikipedia


mrozik

zdrobnienie od: mróz; mrozek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: mróz

 (1.2) niewielki mróz

 (1.3) pot. niewielki szron

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakub Mrozik – polski piłkarz
  • Lucyna Mrozik – polska polityk, posłanka na Sejm

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jest mały mrozik, ale i tak się przejdziemy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrozowisko n., mróz mrz., mrozek mrz., mrożenie n., odmrożenie n., zamrażanie n., zmrażanie n., zamrożenie n.

 czas. mrozić ndk., odmrozić dk., odmrażać ndk., zmrozić dk., zmrażać ndk., zamrozić dk., zamrażać ndk., mierzić ndk.

 przym. mrozowy, mroźny

 przysł. mroźno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mrozek

 (1.3) mrozek

Wiktionary


mroziuk

nazwisko


SJP.pl


mroziwo

w gwarze środowiskowej: płyn mrożeniowy stosowany przy głębieniu szybów do zamrażania kurzawki lub wody w skałach silnie zawodnionych


SJP.pl


mrozić

1. przenikać, przejmować chłodem;
2. powodować przemarznięcie roślin;
3. poddawać coś działaniu niskiej temperatury;
4. pozbawiać pewności siebie lub odwagi


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmrozić)

 (1.1) przenikać mrozem, chłodem

 (1.2) powodować zamrażanie; mocno ochładzać

 (1.3) odbierać odwagę; zabierać pewność siebie

czasownik zwrotny niedokonany mrozić się (dk. zmrozić się)

 (2.1) stawać się chłodniejszym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mierzić

 przysł. mroźno

 przym. mroźny, mrozowy

 rzecz. mrozik mrz., mrozek mrz., mrożenie n., mrożonka ż., mróz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłodzić, ziębić

 (1.2) zamrażać

 (1.3) blokować, straszyć

 (2.1) zamrażać się

Wiktionary


mroziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Mroziński – polski samorządowiec
  • Martin Fitch (wł. Marcin Mroziński) – polski aktor teatralny i dubbingowy, piosenkarz, prezenter telewizyjny
  • Michał Mroziński – polski dziennikarz i tłumacz
  • Piotr Mroziński – polski piłkarz
  • Zbigniew Mroziński – polski polityk, związkowiec, poseł na Sejm

Wikipedia


mrozoodporność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzymiotnikowy od|mrozoodporny.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mrozoodporność (botanika) – zespół mechanizmów i procesów, dzięki którym rośliny mogą przeżyć epizodycznie lub długotrwałe okresy mrozu.
  • Mrozoodporność (materiały) – odporność materiału ma cykliczne zamrażanie i odmrażanie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mrozoodporny

Wiktionary


mrozoodporny

odporny na mróz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odporny na mróz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest całkowicie mrozoodporna i nie ma specjalnych wymagań co do żyzności gleby, ważne natomiast aby była ona stale wilgotna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrozoodporność ż.

Wiktionary


mrozowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cezary Mrozowicz – polski wioślarz
  • Juliusz Mrozowicz – polski inżynier budownictwa
  • Wojciech Mrozowicz – polski historyk

Wikipedia


mrozowisko

zagłębienie terenu, gdzie gromadzi się nocą mroźne powietrze; kotlina mrozowa


SJP.pl

Mrozowisko, zastoisko mrozowe – powierzchnia terenu, na której gromadzi się ciężkie, zimne powietrze, przy czym jego odpływ jest utrudniony, co sprzyja częstym przymrozkom. Takim miejscem może być obniżenie terenu lub polana leśna. Niższa temperatura powietrza, gleby oraz częste przymrozki powodują opóźnienie wzrostu i rozwoju roślin w danym miejscu. W obszarach leśnych mrozowiska są trudne do odnowienia i zalesienia.

Wikipedia


mrozowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Mrozowski (1872-1946) – działacz
  • Dymitr Mrozowski (1913-1971) – chirurg
  • Maciej Mrozowski (ur. 1950) – prawnik
  • Marek Mrozowski (ur. 1954) – samorządowiec
  • Przemysław Mrozowski – dr hab., historyk sztuki, dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie
  • Stanisław Mrozowski (1902-1999) – fizyk
  • Władysław Mrozowski (1896-1968) – starszy sierżant

Wikipedia


mrozowy

odnoszący się do mrozu; spowodowany przez mróz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do mrozu, związany z mrozem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trakcie zlodowacenia podlaskiego dominowało wietrzenie mrozowe, denudacja a następnie sedymentacja osadów rzecznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrozowisko n., mróz mrz., mrozek mrz., mrozik mrz., mrożenie n., odmrożenie n., zamrażanie n., zmrażanie n., zamrożenie n.

 czas. mrozić ndk., odmrozić dk., odmrażać ndk., zmrozić dk., zmrażać ndk., zamrozić dk., zamrażać ndk., mierzić ndk.

 przym. mroźny

 przysł. mroźno

Wiktionary


mrozy

temperatura powietrza poniżej zera (w skali Celsjusza); okres, w którym panuje taka temperatura


SJP.pl

Mrozy – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mrozy.

Administracyjnie na terenie Mrozów utworzono trzy sołectwa: "Mrozy", "Mrozy Południe", "Mrozy Wola".

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa siedleckiego.

Wikipedia


mroźnia

pomieszczenie do przechowywania zamrożonej żywności; mrożnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce przechowywania zamrożonych artykułów spożywczych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mroźny

Wiktionary


mroźniczy

używany do mrożenia


SJP.pl


mroźniej

stopień wyższy od przysłówków: mroźno, mroźnie


SJP.pl


mroźniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mroźny


SJP.pl


mroźno

przysłówek

 (1.1) tak, jak przy ujemnych temperaturach, bardzo zimno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lutym będzie tak mroźno jak w styczniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmrɔʑnɔ, AS: mroźno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrozik mrz., mrozek mrz., mróz m., mrożenie n., zamrażanie n., odmrożenie n., odmrażanie n., rozmrażanie n., rozmrożenie n., przymrozek m., mrożonka ż.

 czas. mrozić ndk., zamrażać ndk., zamrozić dk., odmrażać ndk., odmrozić dk., rozmrażać ndk., rozmrozić dk.

 przym. mroźny, mrozowy

 przysł. mroźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mroźnie, lodowato

Wiktionary


mroźność

uczucie dojmującego zimna, przenikanie mrozem


SJP.pl


mroźny

bardzo zimny, lodowaty, przenikający mrozem


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przejmująco zimny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadeszła zima surowa i mroźna. Zamarzły wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmrɔʑnɨ, AS: mroźny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrozik mrz., mrozek mrz., mróz m., mroźnia ż., mrożonka ż.

 czas. mrozić ndk.

 przysł. mroźnie, mroźno

 przym. mrozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) srogi, surowy, lodowaty

Wiktionary


mrożek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Mrożek (ur. 1950) – polski kompozytor, aranżer i instrumentalista
  • Elżbieta Mrożek-Loska (ur. 1977) – polska altowiolistka
  • Sławomir Mrożek (1930–2013) – polski dramatopisarz, prozaik oraz rysownik
  • Mrozek

Wikipedia


mrożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mrozić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mrɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: mrožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mierzić, mrozić ndk.

 rzecz. mrozik mrz., mrozek mrz., mrożonka

 przysł. mroźno

 przym. odmrożeniowy, mrozowy

Wiktionary


mrożeniówka

podwójna rura, którą przepływa płyn zamrażający przy głębieniu szybów sposobem zamrażania; rura mrożeniowa


SJP.pl


mrożkowski

taki jak u Sławomira Mrożka, charakterystyczny dla Sławomira Mrożka


SJP.pl


mrożnia

pomieszczenie do przechowywania zamrożonej żywności; mroźnia


SJP.pl


mrożonka

zamrożony produkt spożywczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. zamrożony produkt spożywczy

Wiktionary

Mrożonka – zamrożony produkt żywnościowy mrożony w temperaturach od –25 do –40 °C, przeznaczony do długotrwałego przechowywania w temperaturach ok. –18 °C, w których zahamowany jest proces jełczenia tłuszczów i niemal całkowicie wstrzymany jest rozwój drobnoustrojów. Często są to konfekcjonowane warzywa albo owoce, także ryby albo mięso, jak również gotowe zamrożone sałatki albo przetwory mączne (np. pierogi).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mróz m., mrożenie n., zamrażanie n., odmrożenie n., odmrażanie n., rozmrażanie n., rozmrożenie n., przymrozek m.

 czas. mrozić ndk., zamrażać ndk., zamrozić dk., odmrażać ndk., odmrozić dk., rozmrażać ndk., rozmrozić dk.

 przym. mroźny

 przysł. mroźnie, mroźno

Wiktionary


mrożonki

zamrożony produkt spożywczy


SJP.pl


mrożonkowy

→ mrożonka


SJP.pl

Patrz:

mrożonka

mrożony

1. przenikać, przejmować chłodem;
2. powodować przemarznięcie roślin;
3. poddawać coś działaniu niskiej temperatury;
4. pozbawiać pewności siebie lub odwagi


SJP.pl


mrożący

1. przenikać, przejmować chłodem;
2. powodować przemarznięcie roślin;
3. poddawać coś działaniu niskiej temperatury;
4. pozbawiać pewności siebie lub odwagi


SJP.pl

Patrz:

mrozić

mrr

wykrzyknik oznaczający mruczenie; mrau


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = adm. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ɛr‿ˈɛr, AS: ẽm‿er‿er

Wiktionary


mrrr

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja wyrażająca dźwięk mruczenia głównie kota, ale też i maszyny, człowieka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Mrrr. — A co nowego w świecie. — Mrrr. — A w tym roku lato ładne. — Mrrr. I tak mruczeli jeden do drugiego, aż wchodziła Węglarzowa, i wtedy obaj wiedzieli, że to koniec męskiej rozmowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mrr, AS: mrr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruczenie n., mruczek m., Mruczek m., Mruczka ż., mruczando n., mruczanka ż., pomruk m.

 czas. mruczeć, zamruczeć, pomruczeć, pomrukiwać

 wykrz. mru-mru, mru

 przysł. mruczando

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mru-mru, mru

Wiktionary


mrs

(w angielszczyźnie brytyjskiej) skrót od: mistress


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Motta’s Recording Studio – pierwsze jamajskie studio nagraniowe
  • Movimiento Renovador Sandinista – nikaraguańska partia polityczna
  • spektroskopia rezonansu magnetycznego in vivo (ang. Magnetic Resonance Spectroscopy)
  • kod IATA dla portu lotniczego Marsylia

Wikipedia


mrs.

(w angielszczyźnie amerykańskiej) skrót od: mistress


SJP.pl


mru

wykrzyknik naśladujący mruczenie kota; mrau


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja naśladująca odgłos mruczącego kota

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maximum Receive Unit – największy pakiet danych, jaki dane urządzenie może odebrać (zobacz też MTU)
  • Międzyrzecki Rejon Umocniony
  • Most Recently Used – skrót od listy ostatnio używanych (plików, adresów)
  • Mru – grupa etniczna w Bangladeszu i Birmie
  • Mru – język mniejszościowy w Bangladeszu i Birmie
  • MRU – kod ISO 4217 dla ugija, waluty Mauretanii
  • MRU – kod IATA portu lotniczego Mauritius

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mru, AS: mru

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. mrrr

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrrr, mru-mru

Wiktionary


mruczando

śpiew z zamkniętymi ustami, stosowany zwykle w utworach chóralnych; mormorando; murmurando


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żart. mruczenie kota

 (1.2) mruczenie człowieka, nucenie melodii

 (1.3) żart. niski, zmysłowy sposób mówienia

 (1.4) żart. mot. warkot silnika

przysłówek

 (2.1) w stylu mruczanda (1.1-4)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobne tygrysiątka grasowały też w Wielkiej Brytanii. Jednego nawet udało nam się złapać i oswoić. Ileż to radości i mruczanda dostarczył ten pieścianik!

 (1.2) Byliśmy wtedy taką zgraną paką, że rozumieliśmy się na mruczando.

 (1.3) — Opowiadaj, co u ciebie… — aksamitny tembr głosu zawodowego spikera potrafił przejść w zmysłowe mruczando.

 (1.4) Siedział w samochodzie na podjeździe, wsłuchując się w mruczando silnika, gdy ktoś zastukał w szybę.

 (2.1) Zabawiał nas, czasem zdarzało mu się nawet mówić wiersze; zwłaszcza dość często powtarzał mruczando przetłumaczony przez siebie monolog z Hamleta (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruk mrz., Mruczek mzw., mrukliwość ż. mruczanka ż.

 czas. mruczeć, mruknąć

 przym. mrukliwy

 przysł. mrukliwie

 wykrz. mrrr

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mormorando, murmurando

Wiktionary


mruczanka

piosenka nucona bez słów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) piosenka bez słów, ale z mruczeniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mruczek mzw., mruczando n.

 wykrz. mrrr

 przysł. mruczando

Wiktionary


mruczek

zdrobnienie od: mruk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: mruk

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. mrrr

 czas. mruczeć

 rzecz. mruk mos.

Wiktionary


mruczenie

cichy, niski, przeciągły dźwięk wydawany zwłaszcza przez kota; pomruk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mruczeć.

Wiktionary

Mr

Wikipedia

Powiązane:

 czas. mruczeć ndk., mruknąć dk.

 rzecz. mruknięcie n., Mruczek m., mrukliwość ż.

 wykrz. mrrr

Wiktionary


mruczeć

czasownik niedokonany (dk. mruknąć)

 (1.1) zazwyczaj o kocie: wydawać cichy, niski, przeciągły dźwięk

 (1.2) pot. mówić cicho, niewyraźnie

 (1.3) gw-pl|Warmia, Mazury. o krowie: ryczeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot mruczy na moich kolanach.

 (1.2) Urwała, ujrzawszy, że Hania z dezaprobatą kiwa głową i cicho mruczy.

 (1.2) Siedziało dwóch takich typów spod ciemnej gwiazdy w karczmie i coś tam mruczeli niespokojnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmrut͡ʃɛt͡ɕ, AS: mručeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruczando n., mruczenie n., mruczek m., pomrukiwanie n., Mruczek mzw., mruk m., mrukliwość ż.

 czas. zamruczeć dk., pomruczeć dk.

 wykrz. mrrr

 przysł. mruczando

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mamrotać

 (1.3) ryczeć

Wiktionary


mruczka

zdrobnienie od: mruk


SJP.pl


mruczliwy

dawniej: mrukliwy, mruczący; mruczny


SJP.pl


mruczny

dawniej: mrukliwy, mruczący; mruczliwy


SJP.pl


mruczuś

pieszczotliwie: kot; kiciuś, kituś, kocina, kicia, kizia, kociak


SJP.pl


mrugacz

nazwisko


SJP.pl


mrugalski

nazwisko


SJP.pl


mruganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mrugać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mruˈɡãɲɛ, AS: mrugãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mrugać ndk., mrugnąć dk., pomrugać dk., zamrugać dk.

 rzecz. mruganka ż., mrugnięcie

Wiktionary


mruganka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzecz migotliwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruganie n.

 czas. mrugać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyskotka

Wiktionary


mrugawica

dawniej:
1. górna powieka;
2. mruganie


SJP.pl


mrugać

1. poruszać szybko powiekami;
2. świecić nierównym, przerywanym światłem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. mrugnąć)

 (1.1) wykonywać szybkie ruchy powiekami

 (1.2) przen. świecić nieregularnym, przerywanym światłem

 (1.3) przen. pot. szybko świecić światłami samochodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mrugał nerwowo, bo coś mu wpadło do oka.

 (1.1) We śnie nie mrugamy oczami.

 (1.1) Nie umiem (…) mrugać w noc ciemną.

 (1.2) Była piękna noc, księżyca nie było widać, tylko gwiazdy mrugały do nas z nieba.

 (1.3) Inni kierowcy nieustannie mi mrugali, więc coś musiało być nie tak z moim samochodem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmruɡat͡ɕ, AS: mrugać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruganka ż., mruganie n., mrugnięcie n.

 czas. mrugnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) migotać, błyskać, migać

 (1.3) migać

Wiktionary


mrugała

1. poruszać szybko powiekami;
2. świecić nierównym, przerywanym światłem


SJP.pl


mrugnięcie

1. poruszyć szybko powiekami
2. zaświecić nierównym, przerywanym światłem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mrugnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mrugnąć, mrugać

 rzecz. mruganie n.

Wiktionary


mrugnąć

1. poruszyć szybko powiekami
2. zaświecić nierównym, przerywanym światłem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. mrugać)

 (1.1) dokonany od|mrugać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Zapomniałem. – Trzy Kawki mrugnął do Geralta.  Dziewczęta dbają o linię

 (1.1) Tosiek objął plecy matki i spoza jej głowy mrugnął porozumiewawczo do Marty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmruɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: mrugnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruganie n., mrugnięcie n.

 czas. mrugać

Wiktionary


mruk

potocznie: osoba małomówna i nietowarzyska; milczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba małomówna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Mruk – rzymskokatolicki duchowny
  • Jerzy Mruk – polski hokeista i trener
  • Mirosław Mruk – polski wioślarz, olimpijczyk
  • mruk butlonosy – gatunek ryby z rodziny mrukowatych
  • mruk nilowy, gymnarchus nilowy – gatunek ryby z rodziny Gymnarchidae
  • mruk Petersa – gatunek ryby z rodziny mrukowatych
  • Polskie nazewnictwo popularne ryb

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mruk, AS: mruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruknięcie n.

:: zdrobn. mruczek m.

 czas. mruczeć, mruknąć

 przysł. mrukliwie, mruczando

Wiktionary


mrukawy

przymiotnik

 (1.1) rzad. mrukliwy, mrukowaty

Wiktionary


mrukliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób mrukliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruczando n., mrukliwość ż., mruk m.

 przym. mrukliwy

 przysł. mruczando

Wiktionary


mrukliwiej

stopień wyższy od przysłówka: mrukliwie


SJP.pl


mrukliwość

1. skłonność do milczenia, nieodzywania się; milczkostwo, małomówność, milczkowatość, milkliwość;
2. skłonność do mówienia półgębkiem z powodu braku ochoty do rozmowy, złego nastroju lub niechętnego stosunku do kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest mrukliwe; cecha tych, którzy są mrukliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruczando n., mruk m., mrukowatość ż., mruczenie n.

 czas. mruczeć ndk.

 przym. mrukliwy, mrukowaty

 przysł. mrukliwie, mruczando

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małomówność, burkliwość, milczkowatość, milkliwość, mrukowatość

Wiktionary


mrukliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: mrukliwy


SJP.pl


mrukliwy

przymiotnik

 (1.1) posępny, marudzący, zrzędliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozostawał zatem Han Solo. Corwi słyszała, że przemytnik i nieformalny rebeliant bywa mrukliwy, i nie była zachwycona, że Han został jej jako jedyna opcja, ale musiała spróbować.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. mrukliwie, mruczando

 rzecz. mruczando n., mrukliwość ż.

Wiktionary


mruknąć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|mruczeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ten co tu, do cholery, robi? – mruknął pod nosem Włodas.

 (1.1) Ryza papieru, którą wręczył mi gość, zaskoczyła mnie bardziej, niż jego zdziwił widok mojego ciała sauté. Mimo to wzięłam pakunek w ręce, a on poklepał mnie po pośladkach i mruknął: – Takie dupsko to rozumiem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmruknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: mruknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruczenie n., mruk mos., mruczando n.

 przysł. mruczando

Wiktionary


mrukowaty

potocznie: małomówny i nietowarzyski; burkliwy


SJP.pl


mrużenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mrużyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmrużać

Wiktionary


mrużny

błona mrużna - u zwierząt: błona zasłaniająca oko niezależnie od powiek; migotka


SJP.pl


mrużyć

1. przymykać powieki, zasłaniać oczy powiekami;
2. mrużyć się - (o oczach, powiece) przymykać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) (o powiece) przymykać

czasownik zwrotny mrużyć się

 (2.1) (o powiece) przymykać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puchała popatrzył groźnie na Włodasa, mrużąc przy tym krzaczaste brwi, i podał papier oficerowi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmrużać

 rzecz. zmrużek mzw./mrz.

Wiktionary


mrygać

potocznie: mrugać


SJP.pl


mrygnąć

gwarowo: mrugnąć


SJP.pl


mrygowka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. powieka oka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mrygać

Wiktionary


mrzechlina

roślina z rodziny psiankowatych


SJP.pl

Mrzechlina, pieczennik ("Cestrum" L.) – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych. Obejmuje 175 gatunków występujących w ciepłych tropikalnych regionach Ameryki, od południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych (Floryda, Teksas) po południe i część środkową Chile (region Bíobío – "C. parqui"). Wszystkie części rośliny są trujące. Spożycie powoduje bardzo poważne zapalenie żołądka i jelit. Rośliny są trujące także dla koni, bydła i owiec. Kwiaty zapylane są przez kolibry i owady, zwłaszcza ćmy.

Wikipedia


mrzezino

wieś w Polsce


SJP.pl

Mrzezino ( Mrzezëno, Mrzeżëno lub też Brzeżëno, Bresin, Merezina, inne nazwy: Mrzezin, Mneszyna, Mresyna) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck. Leży na Kępie Puckiej i przy linii kolejowej nr 213 Reda-Hel, ze stacją Mrzezino. Ma status sołectwa.

Wikipedia


mrzeć

tracić życie; umierać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) książk. umierać, tracić życie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marcie n., mór mrz.

 czas. zemrzeć dk., pomrzeć dk., umrzeć dk., wymrzeć dk.

 skr. zm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konać, umierać; eufem. odchodzić

Wiktionary


mrzeża

rodzaj sieci rybackiej; mrzeżna, dryga, drygawica, drygubica


SJP.pl


mrzeżna

rodzaj sieci rybackiej; mrzeża, dryga, drygawica, drygubica


SJP.pl


mrzeżyno

kąpielisko nad polskim Bałtykiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. osada rybacka w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Mr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mrzeżyno jest miejscowością wypoczynkową.

 (1.1) Główną ulicą Mrzeżyna jest aleja Tysiąclecia Państwa Polskiego.

 (1.1) W Mrzeżynie znajduje się ujście rzeki Regi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mʒɛˈʒɨ̃nɔ, AS: mžežỹno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mrzeżyński

 rzecz. Mrzeżynianin m., Mrzeżynianka ż.

Wiktionary


mrzeżyński

przymiotnik od: Mrzeżyno


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Mrzeżyno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mʒɛˈʒɨ̃j̃sʲci, AS: mžežỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mrzeżyno

Wiktionary


mrzonka

1. marzenie, nierealny pomysł; urojenie, złudzenie;
2. mrzonka pierzak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomysł, zamiar niemożliwy do urzeczywistnienia

Wiktionary

Mrzonka – polski film obyczajowy z 1985 roku na podstawie opowiadania Antoniego Słonimskiego pt. "Jak to było naprawdę". Zdjęcia kręcono w Warszawie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmʒɔ̃nka, AS: mžõnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mrzonkowaty, mrzonkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marzenie, urojenie, złudzenie, utopia

Wiktionary


mrzonkowaty

rzadko: mający cechy mrzonki, nierealny


SJP.pl


mrzonkowy

→ mrzonka


SJP.pl

Patrz:

mrzonka

mrzygłodek

mrzygłodek czarnuch - gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych


SJP.pl

Mr

Wikipedia


mrzygłodzki

przymiotnik od: Mrzygłód


SJP.pl


mrzygłód

roślina zielna z rodziny kapustowatych


SJP.pl

Zobacz też: Mrzygłód w innych znaczeniach tej nazwy.

Mrzygłód – wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Sanok. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką San.

Mrzygłód, jako Tyrawa uzyskał lokację miejską w 1425, zdegradowany w 1934. W okresie 1431–1772 miasto królewskie. Mrzygłód obecnie to unikalny zespół zabudowy oddający w miniaturze układ przestrzenny średniowiecznego miasta.

Wikipedia


mrzyk

chrząszcz z rodziny skórników


SJP.pl


mrówa

duża mrówka


SJP.pl


mrówcia

pieszczotliwie: mrówka; mróweczka, mróweńka


SJP.pl


mrówczan

sól lub ester kwasu mrówkowego


SJP.pl


mrówczany

sól lub ester kwasu mrówkowego


SJP.pl

Mrówczany (metaniany) – sole lub estry kwasu mrówkowego.

Wikipedia


mrówczelina

epifityczny krzew z rodziny marzanowatych, produkujący kolczaste bulwy zamieszkiwane przez mrówki


SJP.pl


mrówczy

1. dotyczący mrówek, zrobiony przez mrówki;
2. przenośnie: żmudny, mozolny, wytrwały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla mrówki; dotyczący, odnoszący się do mrówki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmruft͡ʃɨ, AS: mrufčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówka ż., mrówa ż., mróweczka ż., mrowie n., mrówkowanie n., mrównik mzw.

 przym. mrówkowy

 przysł. mrówczo

Wiktionary


mrówczyn

śmiertek mrówczyn - gatunek pająka z rodziny ślizgunowatych


SJP.pl

Mrówczyn (niem. "Birk Vorwerk") – osada leśna w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Lubrza. Leśniczówka znajduje się około 1 kilometra na południe od Buczy, jest to zamknięty dla ogółu ośrodek polowań.

Na początku XX wieku osada traktowana była jako część wsi Mostki. Mieszkało tu wówczas 5 osób.

Wikipedia


mrówczynek

pająk z rodziny skakunowatych


SJP.pl


mrówczynka

pająk z rodziny skakunowatych


SJP.pl

Mrówczynka ("Myrmarachne formicaria") – gatunek pająka z rodziny skakunowatych.

Wikipedia


mrówczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Mrówczyński – polski polityk, nauczyciel i samorządowiec, poseł na Sejm
  • Bolesław Mrówczyński – polski pisarz
  • Grzegorz Mrówczyński – polski aktor i reżyser teatralny
  • Marek Mrówczyński – polski specjalista ochrony roślin
  • Stanisław Mrówczyński – polski fizyk
  • Tadeusz Mrówczyński – polski architekt
  • Wiktor Mrówczyński − polski judoka
  • Wojciech Mrówczyński – polski montażysta filmowy

Wikipedia


mróweczka

1. zdrobnienie od: mrówka;
2. przekrasek mróweczka - gatunek chrząszcza z rodziny przekraskowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od mrówka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mruˈvɛt͡ʃka, AS: mruvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówka ż., mrówa ż., mrówkowanie n., mrównik mzw.

 przym. mrówkowy, mrówczy

 przysł. mrówczo

Wiktionary


mróweńka

pieszczotliwie: mrówka; mróweczka, mrówcia


SJP.pl


mrówiaczek

rodzaj ptaków z rodziny chronkowatych


SJP.pl


mrówka

gatunek owada z rodziny błonkoskrzydłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. owad z rodzaju mrówkowatych, nazwa systematyczna|Formicidae|ref=tak.

 (1.2) przen. ktoś bardzo pracowity i wytrwały

 (1.3) pot. osoba zajmująca się handlem, przekraczająca granicę kilka razy dziennie i przenosząca każdorazowo dozwoloną ilość towaru

 (1.4) daw. przen. mała brodawka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (2.1) mrówki pot. uczucie drętwienia, cierpnięcia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mrówka – owad z rodziny owadów należącej do rzędu błonkówek, podrzędu trzonkówek
  • Mrówka – część wsi Borek w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
  • Mrówka – potok, dopływ Granicznej
  • Mrówka – struga, dopływ Zimnej Wody
  • PSB Mrówka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niezliczona ilość mrówek zmierzała w stronę mrowiska.

 (1.3) Sprawna mrówka potrafi przekroczyć granicę nawet dwadzieścia razy dziennie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmrufka, AS: mrufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówczę n., mrowie n., mrowisko n., mrówczan m., mrówkowanie n., mrowienie n., mrówczynka ż.

:: zdrobn. mróweczka ż.

:: zgrub. mrówa ż.

 czas. mrowić się, mrowić ndk.

 przym. mrówczy, mrówczany, mrówkowy, mrówkowaty

 przysł. mrówczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kresy|muraszka.; gw. Śląsk Cieszyński mrowiec

 (1.2) pracuś, pszczółka

Wiktionary


mrówki

gatunek owada z rodziny błonkoskrzydłych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mrówki – zwyczajowa nazwa mrówkowatych (rodzina owadów)
  • Mrówki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
  • Mrówki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn
  • Mrówki – przysiółek w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wilczyn
  • Mrówki - późnośredniowieczne grodzisko stożkowate, położone w pobliżu wsi Mrówki
  • Mrówki – dramat Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

Wikipedia


mrówkojad

1. zwierzę żyjące w Ameryce Południowej, żywiące się zwykle termitami i mrówkami;
2. przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych; mrówkołów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

Wiktionary

Mrówkojad ("Myrmecophaga") – rodzaj ssaków z rodziny mrówkojadowatych (Myrmecophagidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naszym zarzucam głupotę wprost bajeczną, co bowiem mógłby ktoś powiedzieć, na przykład, o mrówkach, któreby wytoczyły sprawę robotnic i gryzły się o nią w chwili, gdy na mrowisku leży mrówkojad i połyka je tysiącami?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mrufˈkɔjat, AS: mrufkoi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówkojadek mzw., mrówkojadowate lm nm.

Wiktionary


mrówkojadek

najmniejszy gatunek ssaka z rodziny mrówkojadów


SJP.pl

Mrówkojadek ("Cyclopes") – rodzaj ssaków z rodziny mrówkojadkowatych (Cyclopedidae).

Wikipedia


mrówkojadowate

o cechach mrówkojadowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Mr

Wikipedia


mrówkojadowaty

o cechach mrówkojadowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


mrówkojady

1. zwierzę żyjące w Ameryce Południowej, żywiące się zwykle termitami i mrówkami;
2. przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych; mrówkołów


SJP.pl


mrówkolew

drapieżny owad z rzędu sieciarek, którego larwy żywią się drobnymi owadami łapanymi do wygrzebanych w piasku lejków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Myrmeleon|ref=tak., owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ofiarom pochwyconym w pułapkę w piasku larwy mrówkolwa wstrzykują paraliżujące toksyny oraz enzymy powodujące rozkład ciała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mrufˈkɔlɛf, AS: mrufkolef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówkolwowate nmos.

Wiktionary


mrówkolub

gładnik mrówkolub - gatunek pająka z rodziny worczakowatych


SJP.pl


mrówkoludzie

środowiskowo: masowo napływający do wielkich miast młodzi ludzie, którzy ukończyli studia i poszukują pracy


SJP.pl


mrówkolwowate

o cechach mrówkolwowatych (rodzina owadów)


SJP.pl

Mrówkolwowate, mrówkolwy (Myrmeleontidae) – najliczniejsza w gatunki i najszerzej na świecie rozprzestrzeniona rodzina owadów z rzędu sieciarek (Neuroptera), blisko spokrewniona z żupałkowatymi (Ascalaphidae), od których różnią się krótszymi czułkami osobników dorosłych. Larwy obydwu rodzin są do siebie podobne. Typem nomenklatorycznym rodziny jest rodzaj "Myrmeleon". Najstarsze znane skamieniałości pochodzą z wczesnej kredy, ok. 130 mln lat temu.

Wikipedia


mrówkolwowaty

o cechach mrówkolwowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


mrówkomirek

rodzaj chrząszcza z rodziny kusaków; Lomechusa


SJP.pl


mrówkomirka

rodzaj chrząszcza z rodziny kusaków; Lomechusa


SJP.pl


mrówkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. pielęgnacyjny zabieg ptasi polegający na sadowieniu się ptaka w pobliżu mrowiska w celu kontaktu z mrówkami i wydzielanym przez nie kwasem mrówkowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym z ptaków, który wykonuje mrówkowanie, jest sójka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmrufkɔˈvãɲɛ, AS: mrufkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrowisko n., mrówka ż., mrówa ż., mróweczka ż., mrowie n., mrówczan m., mrowienie n.

 czas. mrowić ndk., mrówkować ndk.

 przym. mrówczy, mrówkowy

 przysł. mrówczo

Wiktionary


mrówkowate

rodzina owadów z rzędu błonkówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Formicidae|Latreille|ref=tak., rodzina owadów należąca do rzędu błonkówek;

Wiktionary

Mrówkowate (Formicidae) – rodzina owadów należąca do rzędu błonkówek, podrzędu trzonkówek. Bardzo rozpowszechnione, występują praktycznie pod każdą szerokością geograficzną, tworzą społeczności kastowe żyjące w gniazdach. Nazwy naukowe posiada 16 000 współcześnie występujących gatunków mrówek; szacuje się jednak, że świat zamieszkuje 20 000 gatunków tych owadów. W Polsce występują 103 gatunki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mrówkowate tworzą społeczności kastowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówka ż.

Wiktionary


mrówkowaty

o cechach mrówkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


mrówkowiec

1. potocznie: wielopiętrowy budynek mieszkalny;
2. rodzaj ciasta z makiem;
3. gatunek ptaka z rodziny chronkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mrówkowiec – potocznie wielopiętrowy budynek mieszkalny
    • Mrówkowiec – blok mieszkalny we Wrocławiu
  • mrówkowiec złotobrzuchy – gatunek małego ptaka

Wikipedia


mrówkownik

smyczyk mrówkownik - gatunek pluskwiaka z rodziny smyczykowatych


SJP.pl


mrówkowody

mrówkowód czarnolicy, mrówkowód meksykański - gatunki ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Mrówkowody, mrówkojady, mrówkołowy, mrówkołowowate (Formicariidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), występujących wyłącznie w krainie neotropikalnej.

Wikipedia


mrówkowy

→ mrówka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki jak u mrówki lub mrówek

 (1.2) odbywający się z udziałem mrówek

 (1.3) chem. będący pochodną kwasu mrówkowego

Wiktionary

Patrz:

mrówka

Wymowa:

IPA: mrufˈkɔvɨ, AS: mrufkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrowisko n., mrówka ż., mrówa ż., mróweczka ż., mrowie n., mrówczan m., mrowienie n., mrówkowanie n., mrównik mzw.

 czas. mrowić ndk., mrówkować ndk.

 przym. mrówczy

 przysł. mrówczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrówczy

Wiktionary


mrówkowód

mrówkowód czarnolicy, mrówkowód meksykański - gatunki ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl


mrówkołów

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych; mrówkojad


SJP.pl


mrówkożer

1. rodzaj ssaka z nadrzędu torbaczy, żywiącego się termitami i mrówkami;
2. przedstawiciel rodziny małych ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Myrmecobius|Waterhouse|ref=tak., niewielki torbacz występujący w Australii;

 (1.2) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Conopophaga|Vieillot|ref=tak.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W relacji badaczy mrówkożera nie da się pomylić z żadnym innym zwierzęciem.

 (1.2) Samice mrówkożerów składają zwykle dwa jaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówkożerca m., mrówkożerowate lm nm., mrówkożery lm nm.

 przym. mrówkożerny

Wiktionary


mrówkożerny

przymiotnik

 (1.1) żywiący się mrówkami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmrufkɔˈʒɛrnɨ, AS: mrufkožerny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrówkożer

Wiktionary


mrówkożerowate

o cechach mrówkożerowatych (rodzina ssaków i ptaków)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mrówkożerowate (Myrmecobiidae) – rodzina ssaków z rzędu torbaczy
  • mrówkożerowate (Conopophagidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych

Wikipedia


mrówkożerowaty

o cechach mrówkożerowatych (rodzina ssaków i ptaków)


SJP.pl


mrównik

1. zwierzę ssące z rodziny rurkozębnych, żywi się termitami
2. dawniej: mrowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Orycteropus|ref=tak., gatunek afrykańskiego ssaka;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z plagaagą mrówek poradziłem sobie, kupując oswojonego mrównika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmruvʲɲik, AS: mruvʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrównikowate nmos., mrówka ż., mrówa ż., mróweczka ż., mrówkowiec m., mrowiskowiec m., mrówczan m., mrowienie n.

 czas. mrowić ndk.

 przym. mrówkowy, mrówczy, mrówczany

 przysł. mrówczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prosię ziemne

Wiktionary


mrównikowate

o cechach mrównikowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Mrównikowate (Orycteropodidae) – jedyna rodzina ssaków łożyskowych z rzędu rurkozębnych (Tubulidentata). Do rodziny należy tylko jeden żyjący współcześnie gatunek: mrównik afrykański.

Wikipedia


mrównikowaty

o cechach mrównikowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


mróz

temperatura powietrza poniżej zera (w skali Celsjusza); okres, w którym panuje taka temperatura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

 (1.2) pot. szron, szadź

Wiktionary

Mróz – stan pogody, kiedy średnia dobowa temperatura powietrza na wysokości 2 metrów nad gruntem jest niższa od temperatury 0 °C.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mróz całkowicie zniszczył tegoroczne zbiory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mrus, AS: mrus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przymrozek

:: zdrobn. mrozek, mrozik

 czas. mrozić, odmrozić, zmrozić, zamrozić, mierzić

 przym. mroźny, mrozowy

 przysł. mroźno

Wiktionary


mrózek

nazwisko


SJP.pl


mróżka

mróżka rudonoga - gatunek błonkówki z rodziny żronkowatych


SJP.pl


mrągowianin

mieszkaniec Mrągowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mrągowa

 (1.2) osoba pochodząca z Mrągowa, urodzona w Mrągowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem mrągowianinem, ale nigdy nie byłem na żadnym festiwalu w naszym amfiteatrze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mrągowo n.

:: fż. mrągowianka ż.

 przym. mrągowski

Wiktionary


mrągowianka

mieszkanka Mrągowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mrągowa

 (1.2) kobieta pochodząca z Mrągowa, urodzona w Mrągowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mrągowianki w meczu ćwierćfinałowym wygrały z koszykarkami z Węgorzewa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mrągowo n.

:: fm. mrągowianin mos.

 przym. mrągowski

Wiktionary


mrągowiusz

Krzysztof Celestyn Mrągowiusz (1764-1855) - duchowny ewangelicki, filozof, językoznawca, tłumacz i edytor; Mrongowiusz


SJP.pl


mrągowo

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

}|-

Mrągowo (hist. "Ządzbork", "Ządźbork", "Żądzbork", Sensburg) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba władz powiatu mrągowskiego oraz wiejskiej gminy Mrągowo.

Miasto jest znane głównie z organizowanego od 1982 r. dorocznego Pikniku Country. Mrągowo jest również popularnym ośrodkiem turystycznym i wypoczynkowym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mrɔ̃ŋˈɡɔvɔ, AS: mrõŋgovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrągowianin mos., mrągowianka ż.

 przym. mrągowski

Wiktionary


mrągowski

przymiotnik od: Mrągowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Mrągowa, związany z Mrągowem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mrągowo n., mrągowianin mos., mrągowianka ż.

Wiktionary


mręgaty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pstry, pasiasty

Wiktionary


ms

[czytaj: miz] anglosaska forma grzecznościowa używana z nazwiskiem kobiety bez względu na jej stan cywilny


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = adm. Ministerstwo Sprawiedliwości

 (1.2) = żegl. statek motorowy

 (1.3) = rel. saletyni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MS – seria radzieckich satelitów technologicznych z lat 60. XX wieku,
  • MS – skrót od Master of Science, inaczej MSc, (odpowiednik polskiego magister, mgr),
  • MS – skrót od Młodzi Socjaliści, lewicowa organizacja młodzieżowa niezależna od partii politycznych,
  • MS – skrót od Microsoft,
  • MS – skrót od Multiple Sclerosis – stwardnienie rozsiane,
  • MS – skrót od Ministerstwo sprawiedliwości,
  • MS – skrót od Mobile Station (pl. stacja ruchoma) – urządzenie wykorzystywane w telekomunikacji,
  • MS – skrót od Mass Spectrometry – spektrometria mas,
  • MS – kod przypisany Montserratowi według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • MS (także M/S, MS, ms) – skrót od ang. Motor Ship – statek motorowy (motorowiec), zobacz też skrótowce przed imionami statków,
  • MS – skrót zakonny saletynów,
  • MS – skrót od Memory Stick (karta pamięci).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedstawiciele MS zapoznali się z sytuacją w tym sądzie.

 (1.2) Na ścianie wisiało zdjęcie MS Batorego.

 (1.3) Serię katechez wygłosił ks. Ludwik Nowak MS z Warszawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ˈɛs, AS: ẽm‿es

Wiktionary


ms-dos

skrót od: Microsoft-Disk Operating System


SJP.pl

MS-DOS ( Microsoft Disk Operating System) – system operacyjny stworzony przez przedsiębiorstwo Microsoft na podstawie nabytego przez nie kodu źródłowego systemu QDOS ( Quick and Dirty Operating System) stworzonego przez Seattle Computers. Jest to wersja systemu operacyjnego DOS przeznaczona dla komputerów kompatybilnych z IBM PC

Wikipedia


ms.

skrót od: miejscownik


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gram. miejscownik

Wiktionary

Ms

Wikipedia


msc.

skrót od: miejscownik; Ms.


SJP.pl


msf

skrót od: Congregatio Missionariorum a Sacra Familia - Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny


SJP.pl


msgr.

skrót od: monsignore, monsignor; Mons.


SJP.pl


msi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Micro-Star International – tajwański producent komputerów i komponentów komputerowych
  • .msi – rozszerzenie instalatorów programu Windows Installer
  • Protokół MSI
  • Port lotniczy Masalembo
  • Miejski System Informacji w Warszawie
  • Mindless Self Indulgence – amerykański zespół punkowy, mieszający punk rock z wpływami elektroniki i hip-hopu
  • Włoski Ruch Społeczny lub Włoski Ruch Socjalny – (wł. Movimento Sociale Italiano, MSI)
  • Mid-Season Invitational - profesjonalny turniej e-sportowy w League of Legends

Wikipedia


msk

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = astronaut. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna;

Wiktionary


mske

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju niemęskoosobowego, liczba pojedyncza

 (1.1) = Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Edukacji;

Wiktionary


msm

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = seks. mężczyzna mający kontakty seksualne z mężczyznami;

 (1.2) = chem. spoż. metylosulfonylometan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maltańska Służba Medyczna
  • Młodzieżowa Spółdzielnia Mieszkaniowa
  • mężczyźni mający kontakty seksualne z mężczyznami
  • MSM – samochód wyścigowy

Wikipedia


msn

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = szt. adm. muzeum sztuki nowoczesnej

 (1.2) = adm. ministerstwo spraw nadzwyczajnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Multiple Subscriber Number – usługa w sieciach Integrated Services Digital Network
  • MSN (portal internetowy) – zestaw serwisów internetowych firmy Microsoft
  • MSN Messenger – komunikator internetowy firmy Microsoft
  • Muzeum Sztuki Nowoczesnej
  • Ministerstwo Sytuacji Nadzwyczajnych w Rosji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miłośnicy sztuki tłumnie odwiedzają nowy budynek MSN w Warszawie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. MSN-owy

Wiktionary


msp

[czytaj: em-es-PE] skrót od:
1. małe (i) średnie przedsiębiorstwa; MŚP;
2. Ministerstwo Skarbu Państwa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ministerstwo Skarbu Państwa
  • skrót oznaczający członka Szkockiego Parlamentu
  • program akademicki stworzony przez Microsoft
  • Międzynarodowe Stowarzyszenie Pracowników
  • Mars Society Polska
  • Managing Successful Programmes
  • MovieStarPlanet
  • Port lotniczy Minneapolis-St. Paul
  • sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP)
  • MSP430 – rodzina mikrokontrolerów

Wikipedia


mspanc

skrót od: mogłem się powstrzymać, ale nie chciałem


SJP.pl


msr

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = harc. młodzieżowa służba ruchu; dawna specjalność harcerska związana z motoryzacją i ruchem drogowym

 (1.2) = ekon. księg. międzynarodowe standardy rachunkowości;

 (1.3) = żegl. Morska Służba Ratownicza

 (1.4) = eduk. Młodzieżowe Słowo Roku,

Wiktionary

MSR ( Motor-Schleppmoment-Regelung) – system przeciwdziałający poślizgowi kół napędowych w czasie hamowania silnikiem. W momencie wykrycia poślizgu kół napędowych w czasie hamowania silnikiem system automatycznie zwiększa prędkość obrotową silnika (przyśpiesza, symulując dociśnięcie pedału przyspieszenia), tak aby wyeliminować poślizg kół.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ɛs‿ˈɛr, AS: ẽm‿es‿er

Wiktionary


msta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zemsta

Wiktionary

Ms

Wikipedia

Wymowa:

IPA: m̥sta, AS: m̦sta

Wiktionary


mstowianin

mieszkaniec Mstowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


mstowianka

mieszkanka Mstowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


mstowo

Mstowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Chodecz, w pobliżu jeziora Chodeckiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 189 mieszkańców. Jest siódmą co do wielkości miejscowością gminy Chodecz.

Wikipedia


mstowski

przymiotnik od: Mstowo, Mstów


SJP.pl


mstów

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mstów – wieś w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, siedziba gminy Mstów
  • Mstów – wieś w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Mstów – gmina
  • Mstów – gromada
  • Mstowo

Wikipedia


msv

skrót od: milisiwert


SJP.pl


msw

[czytaj: em-es-WU] skrót od: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = hist. adm. polit. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ofiarami ataku terrorystycznego było siedmiu pracowników MSW republiki Inguszetii, ponadto 15 osób zostało rannych.

Wiktionary


mswia

[czytaj: em-es-wu-i-A] skrót od: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) MSWiA jest obok MON jednym z resortów siłowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃m‿ɛz‿vu‿i‿ˈa, AS: ẽm‿ez‿vu‿i‿a

Wiktionary


msz

[czytaj: emes-ZET] skrót od: Ministerstwo Spraw Zagranicznych


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Ministerstwo Spraw Zagranicznych;

 (1.2) = slang internetowy moim skromnym zdaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) MSZ jest jednym z najważniejszych resortów w polskim rządzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ɛz‿ˈːɛt, AS: ẽm‿e•‿zet

Wiktionary


msz-owski

→ MSZ


SJP.pl

Patrz:

MSZ

msza

1. najważniejszy obrzęd religijny katolicyzmu; eucharystia;
2. utwór muzyczny oparty na tekstach mszalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

 (1.2) muz. forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;

Wiktionary

Ms

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksiądz odprawił mszę w intencji naszego dziadka.

 (1.2) Jan Sebastian Bach skomponował słynną „Mszę h-moll”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: m̥ʃa, AS: m̦ša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meszne n., mszalik mrz., mszał mrz.

 przym. mszalny, mszałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) msza święta

Wiktionary


mszak

drobna roślina zarodnikowa plechowata albo o liściastych pędach z chwytnikami zamiast korzeni


SJP.pl


mszaki

drobna roślina zarodnikowa plechowata albo o liściastych pędach z chwytnikami zamiast korzeni


SJP.pl

Mszaki – grupa roślin, charakteryzujących się przemianą pokoleń z dominacją gametofitu. Według wcześniejszych klasyfikacji mszaki były wyróżniane jako gromada "Bryophyta", obejmująca trzy klasy: glewiki, wątrobowce oraz mchy. Obecnie mszaki nie stanowią jednostki taksonomicznej. Dział botaniki badający mszaki to briologia.

Wikipedia


mszalik

skrócony mszał, zawierający msze tylko na niedziele i najważniejsze święta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: mszał

 (1.2) skrócona forma mszału

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wikary zabrał ze sobą mszalik wakacyjny, który kupił w Częstochowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meszne n., msza ż., mszał mrz.

 przym. mszalny, mszałowy

Wiktionary


mszalnica

wieś w Polsce


SJP.pl

Mszalnica – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mszalnica, po jej zniesieniu w gromadzie Kamionka Wielka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


mszalny

przymiotnik od: msza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z mszą, dotyczący mszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachwycają paramenty mszalne, głównie zaś kielichy, często dary cesarzy i patriarchów.

 (1.1) Najpierw wypili wino mszalne, następnie zabrali cztery komże i jedną albę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: m̥ʃalnɨ, AS: m̦šalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mszalik mrz., meszne n., msza ż., mszał m.

 przym. mszałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eucharystyczny, liturgiczny

Wiktionary


mszana

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi na Ukrainie;
3. rzeka w Polsce;
4. wzniesienie na Pogórzu Kaczawskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mszana – rzeka
  • Mszana – wzniesienie na Pogórzu Kaczawskim
  • Mszana – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
  • Mszana – wieś w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Mszana
  • Mszana – gmina
  • Mszana – gromada
  • Mszana – wieś w obw. lwowskim, w rej. gródeckim
    • Mszana – stacja kolejowa
  • Mszana – wieś w obwodzie tarnopolskim, rejonie zborowskim
  • Mszana – dawna gmina w województwie lwowskim

Wikipedia


mszanianin

mieszkaniec Mszany Dolnej (miasta w Polsce)


SJP.pl


mszanianka

mieszkanka Mszany Dolnej (miasta w Polsce)


SJP.pl

Mszanianka – polski folklorystyczny zespół śpiewaczy z Mszany. Powstał w 1986 r. przy Wiejskim Ośrodku Kultury i Rekreacji w Mszanie. W repertuarze zespołu są pieśni biesiadne oraz kolędy i pasterałki. Większa część repertuaru wykonywana jest w języku śląskim. Zespół kultywuje również tradycje ludowe regionu.

Wikipedia


mszanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mszanka – rodzaj grzybów
  • Mszanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wola Uhruska
  • Mszanka – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Łużna
  • Mszanka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino
  • Mszanka – rzeka w woj. małopolskim, w powiecie limanowskim
  • Mszanka – potok w woj. małopolskim, w powiecie gorlickim
  • Mszanka – rzeka w woj. podkarpackim i na Ukrainie
  • Mszanka – rzeka w woj. śląskim
  • Mszanka – potok, lewobrzeżny dopływ Panny
  • Mszanka – prawobrzeżny dopływ Radwi

Wikipedia


mszar

obszar ze złożami torfu i charakterystyczną roślinnością, zasilany przez wodę pochodzącą z opadów atmosferycznych; torfowisko wysokie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. łow. teren uzależniony od wód opadowych z ubogą roślinnością bagienną

 (1.2) bot. mech rosnący na torfowiskach bagiennych

 (1.3) bot. zbiorowisko roślinne obszarów bagiennych z torfotwórczymi mchami, wrzosowatymi oraz rosiczkowatymi;

Wiktionary

Mszar – niski, zabagniony i bezodpływowy obszar uzależniony od wód opadowych, porośnięty ubogą roślinnością: mszakami, krzewinkami i karłowatymi drzewami. To także zbiorowisko roślinne budowane głównie przez torfotwórcze gatunki torfowców z udziałem krzewinek z rodziny wrzosowatych: żurawiny i bagna zwyczajnego oraz roślin zielnych: wełnianki pochwowatej, rosiczki okrągłolistnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na mszarach rosną torfowce i rosiczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mszarnik m.

 przym. mszarny

Wiktionary


mszarnik

podmokły obszar porośnięty mchami, których dolne części zamieniają się stopniowo w torf; torfowisko


SJP.pl


mszarny

przymiotnik od: mszar


SJP.pl


mszasty

pokryty, zarośnięty mchem; mszysty (częściej)


SJP.pl


mszał

księga litugriczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy świętej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceremoniarz znalazł odpowiedni formularz w mszale i założył go czerwoną wstążką.

 (1.1) Kościół zaleca wiernym świeckim, by korzystali ze specjalnych wydań mszału połączonego z lekcjonarzem, w mniejszym, wygodnym formacie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meszne n., msza ż.

:: zdrobn. mszalik mrz.

 przym. mszalny, mszałowy

Wiktionary


mszałowy

przymiotnik

 (1.1) związany z mszałem, dotyczący mszału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żołnierz-ministrant podtrzymywać księdzu malutką książeczkę mszałową jedną ręką a drugą ogarek świecy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mszał mrz., mszalik mrz., msza ż.

 przym. mszalny

Wiktionary


mszański

przymiotnik od: Mszana, Mszana Dolna


SJP.pl


mszczonowianin

mieszkaniec Mszczonowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


mszczonowianka

mieszkanka Mszczonowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


mszczonowski

przymiotnik od: Mszczonów


SJP.pl


mszczonów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Mszczonów – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, położone nad rzeką Okrzeszą, na Mazowszu, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mszczonów. Odległe od Warszawy o 45 km.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego w starostwie mszczonowskim w ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego w 1792 roku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈm̥ʃt͡ʃɔ̃nuf, AS: m̦ščõnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mszczonowski

Wiktionary


mszczuj

staropolskie imię męskie; imię książąt pomorskich


SJP.pl

Mszczuj – staropolskie imię męskie, najprawdopodobniej wariant imienia Mściwuj.

Wikipedia


mszczyczyn

Mszczyczyn (pol. hist. „Mszczyczyno”) – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Dolsk.

Wikipedia


mszo

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. msza

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od msza

Wiktionary


mszyca

mały owad żyjący w koloniach, żerujący na liściach, łodygach, pędach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. mały owad żerujący na roślinach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plantację zaatakowały mszyce.

 (1.1) Tam stała pewna chorowita jabłoneczka, z którą tyle było zachodu, pielęgnacji, odziewania jej na zimę w sukienkę z kłoci i powróseł, bielenia w przedwiośnia od odziemka, wyiskiwania z mszyc i natrętnych mrówek, nim się na schwał wybrała, a teraz w zamian za trochę nawozu podlanego między korzenie sypie kwieciem i mnóstwem jabłek tak doskonałych w smaku, tak przemyślnie niezbędnych, tak dobrych i stworzonych dla wnętrzności człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈm̥ʃɨt͡sa, AS: m̦šyca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mszycowy

Wiktionary


mszyce

mały owad żyjący w koloniach, żerujący na liściach, łodygach, pędach


SJP.pl

Mszyce (Aphidomorpha lub Aphidoidea) – infrarząd lub nadrodzina owadów z rzędu pluskwiaków i podrzędu piersiodziobych. Obejmuje między 4,6 a 5 tysięcy opisanych gatunków. Występują masowo, żerują na roślinach. W wydanym w 2016 roku zeszycie z serii Klucze do oznaczania owadów Polski zastosowano nazwy: Aphidomorpha – mszyce, Aphidoidea – mszyce właściwe.

Wikipedia


mszycobójczy

stosowany do zabijania mszyc


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) ogrod. zabijający mszyce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najlepsze preparaty mszycobójcze kupimy w sklepie ogrodniczym.

Wiktionary


mszycowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków


SJP.pl

Mszycowate ("Aphididae") – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków i nadrodziny mszyc, licząca około 2000 gatunków.

Mszycowate posiadają dobrze rozwinięte czułki i syfony. Są to owady przeważnie jednodomne i monofagiczne.

Wikipedia


mszycowaty

o cechach mszycowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


mszycowy

→ mszyca


SJP.pl

Patrz:

mszyca

mszycożerca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ent. owad odżywiający się mszycami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Typowymi mszycożercami są biedronki.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. mszyca.

Wiktionary


mszyczka

przestarzałe zdrobnienie od: msza


SJP.pl


mszycznik

rodzaj owadów z rodziny bzygowatych; Syrphus


SJP.pl


mszysty

1. pokryty, zarośnięty mchem; mszasty (rzadziej);
2. pokryty meszkiem, puszysty (np. mszysta wełna);
3. w odniesieniu do minerałów: zawierający wrostki innego minerału przypominające kształtem mech (np. agat mszysty, opal mszysty)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) porosły mchem

 (1.2) pokryty meszkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mech mrz., meszek mrz., mchy nmos.

 przym. omszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omszony

Wiktionary


mszywioł

bezkręgowiec, o ciele w zwapniałej pochewce, żyjący w dużych koloniach w morzach lub wodach słodkich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. żyjący w koloniach bezkręgowiec wodny z typu mszywiołów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mech m., mszywioły nmos.

 przym. mszywiołowy

Wiktionary


mszywiołowy

→ mszywioł


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mszywiołem, dotyczący mszywioła

Wiktionary

Patrz:

mszywioł

Powiązane:

 rzecz. mszywioł m.

Wiktionary


mszywioły

bezkręgowiec, o ciele w zwapniałej pochewce, żyjący w dużych koloniach w morzach lub wodach słodkich


SJP.pl

Mszywioły (Bryozoa) – typ wodnych, głównie morskich, kolonijnych zwierząt bezkręgowych o najwyższym – wśród wtórnojamowców – stopniu organizacji kolonii, zwanej zoarium. Pojedyncze osobniki, nazywane zooidami, mają w części głowowej aparat czułkowy zwany lofoforem. Zewnętrznie są podobne do polipów stułbiopławów.

Wikipedia


mszyć

1. okładać, pokrywać, zatykać coś mchem, watą, trocinami itp.
2. czynić coś mechatym, kosmatym
3. mszyć się - wyglądać jak mech, być podobnym do mchu


SJP.pl


mt

skrót od: Ewangelia według świętego Mateusza - jedna z czterech Ewangelii Nowego Testamentu


SJP.pl

symbol

 (1.1) chem. meitner (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 109)

 (1.2) megatona

skrót

 (2.1) rel. Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewangelia Mateusza
  • Megatona
  • Mt – symbol chemiczny pierwiastka meitneru
  • (ang. machine translation) – tłumaczenie maszynowe
  • (ang. metric ton) – Amerykański skrót oznaczający tonę
  • MT – Kod ISO 3166 należący do Malty, państwa należącego do UE

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Meitner jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Mt i liczbie atomowej 109.

 (2.1) Pójdźcie za Mną, a uczynię was rybakami ludzi (Mt 4:19)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ˈtɛ, AS: ẽm‿te

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mateusz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stara nazwa Une (unnilennium)

 (2.1) Mat.

Wiktionary


mtiuletia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna we wschodniej Gruzji, położona na południowych stokach Wielkiego Kaukazu

Wiktionary


mtk

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

 (1.1) = praw. Międzynarodowy Trybunał Karny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Międzynarodowe Targi Katowickie
  • Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie
  • Międzynarodowy Trybunał Karny
  • Małe Trójmiasto Kaszubskie
  • Małopolska Telewizja Kablowa
  • Powiat Main-Taunus (niem. Main-Taunus-Kreis)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawnicy kierują do MTK sprawę także w imieniu aktywistów organizujących protesty uliczne w obronie sądownictwa, Trybunału Konstytucyjnego, praw kobiet i praw mniejszości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿tɛ‿ˈka, AS: ẽm‿te‿ka

Wiktionary


mtoż

skrótowiec

 (1.1) = Międzynarodowe Towarzystwo Ochrony Żubra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aktywna działalność MTOŻ, w tym również polskiego oddziału, zaowocowała odsunięciem zagrożenia wyginięcia żubra, a po latach możliwe było reintrodukowanie żubra do środowiska.

Wiktionary


mtp

skrót od: Międzynarodowe Targi Poznańskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MTP – Międzynarodowe Targi Poznańskie
  • MTP – Międzynarodowe Targi Polska
  • MTP – Centrum Konferencyjno-Kongresowe MTP w Poznaniu
  • – kamuflaż Brytyjskich Sił Zbrojnych
  • mikrosomalne białko transportujące trójglicerydy ()
  • |Q=Q1154459}} () - protokół opracowany przez firmę Microsoft do obsługi zgodnych urządzeń USB i synchronizowania ich cyfrowych treści multimedialnych. Ułatwia przesyłanie plików multimedialnych i powi...

Wikipedia


mts

skrót od:
1. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości;
2. Młodzieżowe Towarzystwo Sportowe;
3. Miejskie Towarzystwo Sportowe


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości
  • układ jednostek miar MTS
  • Międzynarodowe Targi Szczecińskie
  • Masa Tysiąca Sztuk
  • Mobile TeleSystems inaczej MTS – największy operator komórkowy w Rosji i krajach WNP
  • MTS – artyleryjski ciągnik gąsienicowy
  • Manchester Triage System
  • MTS – kod IATA portu lotniczego Matsapha

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿tɛ‿ˈːs, AS: ẽm‿t•‿es

Wiktionary


mtv

[czytaj: em ti WI] telewizyjny kanał muzyczny


SJP.pl

MTV (dawniej skrót od Music Television) – amerykańska stacja rozrywkowa, a w przeszłości stacja muzyczna, należąca do Paramount Media Networks, wchodzącej w skład Paramount Global. Stację odbierać można za pośrednictwem telewizji satelitarnych i naziemnych oraz sieci kablowych.

Wikipedia


mu

wyraz naśladujący muczenie, odgłos wydawany przez bydło, zwłaszcza przez krowę; muu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. imitacja dźwięku wydawanego przez bydło

forma zaimka.

 (2.1) = jemu (nieakcentowane)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • .mu – domena internetowa przypisana do Mauritiusa
  • mu – chińska jednostka powierzchni gruntu (5 mu to około 0,33 ha)
  • mU – mili jednostka aktywności enzymów
  • Mu – znak japońskich sylabariuszy
  • Mu – legendarny zaginiony kontynent na Pacyfiku
  • Mu – rzeka w Japonii, na wyspie Hokkaido
  • Mu – rzeka w Mjanmie
  • Mu – Mionium, egzotyczny atom
  • Mu – Makro Unit (jednostka w sieci MGL)
  • Mu – Złoty Rycerz Barana z mangi „Rycerze Zodiaku”
  • Mu Online – gra z gatunku MMORPG
  • MU – Manchester United

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matka pyta dziecko „Jak robi krówka?” Dziecko odpowiada „Muuu!”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mu, AS: mu

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. muczenie n., mućka ż.

 czas. muczeć ndk., zamuczeć dk.

Wiktionary


muallaka

jedna z najsłynniejszych staroarabskich kasyd powstałych w VI wieku, wyszytych złotem na jedwabiu i zawieszonych w świątyni Kaaba w Mekce


SJP.pl


mubarak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ala Mubarak – egipski biznesmen
  • Dżamal Mubarak – egipski polityk
  • Dżamal Mubarak – kuwejcki piłkarz
  • Husni Mubarak – egipski polityk i wojskowy
  • Ishtiaq Mubarak – malezyjski lekkoatleta
  • Mahbub Mubarak – kuwejcki piłkarz
  • Suzan Mubarak – egipska pierwsza dama

Wikipedia


muc

lichy koń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) lichy, drobny koń

 (1.2) mały pies przy budzie

 (1.3) pogard. gbur, mruk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten muc ma mnie unieść?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mut͡s, AS: muc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. mucyk m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkapa

Wiktionary


mucet

pelerynka noszona przez wyższe duchowieństwo jako oznaka posiadanej jurysdykcji; mozzetta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sięgająca do łokci narzuta, część ubioru duchownych kościoła katolickiego;

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmut͡sɛt, AS: mucet

Wiktionary


much

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: mucha

Wiktionary

Much – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Kolonia, w powiecie "Rhein-Sieg-Kreis". W 2010 roku liczyła 14 893 mieszkańców.

Wikipedia


mucha

1. owad latający mający parę skrzydełek, występujący często w okolicach zbiorników z odpadami;
2. rodzaj krawata o kształcie kokardy; muszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. pospolity dwuskrzydły owad;

 (1.2) krawat w kształcie kokardy, muszka;

 (1.3) sztuczna przynęta wędkarska imitująca rozmaite owady wodne

 (1.4) przest. rodzaj płaszcza

 (1.5) przen. coś łatwego do zrobienia

 (1.6) daw. przen. szpieg

 (1.7) daw. przen. o człowieku pasożyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot nie mógł zdecydować się, czy gonić za bzyczącą muchą, czy za szczurem.

 (1.2) Wolisz krawat czy muchę?

 (1.3) Na muchę łowi się głównie w górskich rzekach pstrągi i lipienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmu.xa, AS: mu.χa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muchówka ż., mucharz m., mucharnia ż., mucharka ż., muchowate nmos.

:: zdrobn. muszka ż.

:: zgrub. muszysko n.

 przym. muszy, muchowy, muchowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) pestka, pikuś, łatwizna

Wiktionary


mucharski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arkadiusz Mucharski – polski muzyk
  • Bolesław Mucharski – polski nauczyciel i żołnierz
  • Piotr Mucharski – polski dziennikarz
  • Stefan Mucharski – polski działacz społeczny
  • Mucharscy

Wikipedia


mucharz

wieś w Polsce


SJP.pl

Mucharz – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy Mucharz. Miejscowość leży nad rzeką Skawą.

Wikipedia


muchawiec

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce;
3. rzeka na Białorusi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Muchawiec – wieś
  • Muchawiec – przystanek kolejowy
  • Muchawiec – rzeka na Białorusi, prawy dopływ Bugu
  • Muchawiec – rzeka w Polsce, dopływ Kamianki

Wikipedia


muchewicz

nazwisko


SJP.pl


muchnice

Muchnice (nazwa oboczna: Muchnice-Rejmontów) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Strzelce.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa płockiego.

Wikipedia


muchnów

Muchnów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Strzelce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


muchobijka

potocznie:
1. przyrząd do zabijania owadów; łapka, packa, muchołapka;
2. radziecka armata przeciwpancerna;
3. pocisk do muchobijki (armaty)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • muchobijka – przyrząd służący do zabijania much
  • muchobijka – żargonowe określenie radzieckiej armaty z 1937 r.

Wikipedia


muchobójczy

przymiotnik

 (1.1) zabijający muchy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaki środek muchobójczy może mi pan polecić?

Wiktionary


muchodławka

muchodławka rajska - gatunek ptaka z rodziny monarek


SJP.pl


muchomor

Amanita, grzyb kapeluszowy z rodziny bedłkowatych, występujący w wielu gatunkach; w większości przypadków trujący, niebezpieczny dla człowieka; muchomór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. mykol. nazwa systematyczna|Amanita|Pers.|ref=tak., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

 (1.2) mykol. grzyb z rodzaju muchomor (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czarownica w lesie zbierała trujące muchomory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈxɔ̃mɔr, AS: muχõmor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muchomorowate nmos.

:: zdrobn. muchomorek m.

 przym. muchomorowy, muchomorowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) muchomór

Wiktionary


muchomorek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: muchomor

 (1.2) mały muchomor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karolek poszedł na przedszkolny bal w stroju muchomorka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muchomor mzw., muchomór mzw., muchomornica ż., muchomorowate nmos.

Wiktionary


muchomorowate

o cechach muchomorowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa systematyczna|Amanitaceae|E.-J. Gilbert|ref=tak., rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców;

Wiktionary

Muchomorowate ("Amanitaceae" E.-J. Gilbert) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzon muchomorowatych zazwyczaj posiada pierścień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muchomor mzw., muchomór mzw., muchomorek mzw., muchomornica ż.

Wiktionary


muchomorowaty

o cechach muchomorowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


muchomór

Amanita, grzyb kapeluszowy z rodziny bedłkowatych, występujący w wielu gatunkach; w większości przypadków trujący, niebezpieczny dla człowieka; muchomor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mykol. muchomor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie każdy muchomór jest trujący.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈxɔ̃mur, AS: muχõmur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muchomor m., muchomorowate nmos.

:: zdrobn. muchomorek m.

 przym. muchomorowy, muchomorowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muchomor

Wiktionary


muchorowo

Muchorowo – osada należąca do sołectwa Ruś, położona w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Stawiguda.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


muchotoczek

gatunek grzyba z grupy glonowców, pasożytuje na muchach domowych


SJP.pl


muchotrzew

roślina zielna z rodziny goździkowatych


SJP.pl

Muchotrzew ("Spergularia") – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych ("Caryophyllaceae"). Obejmuje 63 gatunki. Występują one na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Rosną na skalistych klifach, w miejscach suchych i piaszczystych oraz na solniskach – liczne gatunki są halofitami.

Wikipedia


muchotyranik

muchotyranik inkaski - gatunek ptaka z rodziny muchotyranikowatych


SJP.pl


muchotyranikowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Muchotyranikowate (Pipromorphidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia


muchowate

rodzina licząca około 4000 gatunków drobnych owadów z rzędu muchówek, ubarwionych szarawo, brązowo lub czarno, których larwy żywią się resztkami organicznymi; muchy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Muscidae|Latreille|ref=tak., rodzina szeroko rozprzestrzenionych owadów;

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Liczne gatunki muchowatych przenoszą infekcje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mucha ż., muszka ż., muszysko n.

 przym. muszy, muchowy, muchowaty

Wiktionary


muchowaty

o cechach charakterystycznych dla muchowatych (rodziny owadów)


SJP.pl


muchowiec

Mu

Wikipedia


muchowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Muchowski (1842–1915) – polski ksiądz, działacz w zaborze pruskim
  • Paweł Muchowski (1781–1862) − polski wojskowy, generał epoki powstania listopadowego
  • Piotr Muchowski (ur. 1963) − polski orientalista
  • Władysław Muchowski (1892–1943) – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Wikipedia


muchowy

związany z muchą wędkarską (sztuczną przynętą), np. przynęty muchowe, wędkarstwo muchowe


SJP.pl


muchołap

rodzaj ptaków z rodziny tyrankowatych


SJP.pl


muchołapka

przyrząd do zabijania owadów; łapka, packa, muchobijka


SJP.pl

Muchołapka, mucharka, muchojerka, muchołówka, mucharnica – rodzaj tradycyjnej pułapki na owady latające, głównie muchy, w formie szklanego, baniastego lub wysmukłego naczynia podobnego kształtem do karafki albo wazonu.

Wikipedia


muchołówka

1. mięsożerna roślina zielna z rodziny rosiczkowatych;
2. drobny ptak owadożerny z rzędu wróblowych, o krótkiej szyi, dużej głowie i szerokim dziobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Dionaea|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny rosiczkowatych;

 (1.2) ornit. w lm. nazwa systematyczna|Muscicapinae|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny muchołówkowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • muchołówka (Dionaea) – rodzaj roślin z jednym gatunkiem – muchołówką amerykańską
  • muchołówki (Muscicapinae) – podrodzina ptaków z rodziny muchołówkowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muchołówki rosną w Ameryce Północnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muchołówkowate nmos.

 przym. muchołówkowaty

Wiktionary


muchołówki

1. mięsożerna roślina zielna z rodziny rosiczkowatych;
2. drobny ptak owadożerny z rzędu wróblowych, o krótkiej szyi, dużej głowie i szerokim dziobie


SJP.pl

Muchołówki (Muscicapinae) – podrodzina ptaków z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae).

Wikipedia


muchołówkowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Muchołówkowate (Muscicapidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Obejmuje około 340 gatunków.

Wikipedia


muchołówkowaty

o cechach muchołówkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


muchtar

w Turcji: naczelnik wsi albo dzielnicy; muhtar


SJP.pl


muchy

1. owad latający mający parę skrzydełek, występujący często w okolicach zbiorników z odpadami;
2. rodzaj krawata o kształcie kokardy; muszka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Muchy – część wsi Szczawa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Kamienica
  • Muchy – część wsi Harasiuki w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Harasiuki
  • Muchy – część wsi Roszki-Ziemaki w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły
  • Muchy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Czajków
  • Muchy – polska grupa muzyczna
  • Muchy – dramat Jeana-Paula Sartre’a
  • Muchowate – rodzina owadów z rzędu muchówek
  • Muchówki – rząd owadów
  • Muchy plujki, także plujkowate – rodzina muchówek

Wikipedia


muchówka

1. przedstawiciel rzędu owadów obejmującego około 100 tysięcy gatunków;
2. specjalna wędka do połowów suchą muchą, mokrą muchą, nimfą lub streamerem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. owad z rzędu dwuskrzydłych nazwa systematyczna|Diptera|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Muchówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
  • Muchówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
  • Muchówka – owad z rzędu muchówek
  • Muchówka – potoczna nazwa wędki muchowej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: muˈxufka, AS: muχufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mucha ż., muszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owad dwuskrzydły

Wiktionary


muchówki

rząd owadów (obejmujący około 100 000 gatunków), o długości od 1 mm do 5 cm, mających narządy gębowe kłujące lub liżące, zasiedlających wszystkie strefy klimatyczne Ziemi; dwuskrzydłe


SJP.pl

Muchówki, dwuskrzydłe (Diptera) – rząd owadów. Charakteryzuje się jedną parą skrzydeł. Druga para skrzydeł uległa uwstecznieniu i występuje w postaci przezmianek ("halteres"). Skrzydła są cienkie, błoniaste oraz przezroczyste.

Wikipedia


muchówkowy

→ muchówka


SJP.pl

Patrz:

muchówka

mucjusz

imię męskie


SJP.pl

Mucjusz — imię męskie pochodzenia łacińskiego, od łac. "mutus", oznaczające "cichy, spokojny". Istnieje kilku świętych o tym imieniu.

Wikipedia


mucjuszostwo

Mucjusz z małżonką; Mucjuszowie


SJP.pl


mucjuszowie

Mucjusz z małżonką; Mucjuszostwo


SJP.pl


mucjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mucjusza lub z nim związany


SJP.pl


mucowiscydoza

wrodzona, dziedziczna choroba objawiająca się nawrotowymi zapaleniami płuc, zaburzeniami trawienia i wchłaniania oraz występowaniem na skórze nadmiernie słonego potu; zwłóknienie torbielowate


SJP.pl


mucyk

lichy koń; mały muc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) lichy koń

 (1.2) mały muc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jego widok mucyk zarżał radośnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmut͡sɨk, AS: mucyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muc m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkapa, chabeta

Wiktionary


mucyna

glikoproteina występująca w ślinie, w śluzówce żołądka i jelit, w żółci i w oskrzelach


SJP.pl


muczek

nazwisko


SJP.pl


muczenie

przeciągły, niski głos wydawany przez bydło, zwłaszcza krowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|muczeć.

 (1.2) niski, przeciągły odgłos wydawany przez bydło domowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: mučẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mućka ż.

 czas. muczeć ndk., zamuczeć dk.

 wykrz. mu, muu

Wiktionary


muczeć

o bydle: wydawać charakterystyczny dla siebie, niski, przeciągły głos; ryczeć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zamuczeć)

 (1.1) o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najważniejsze, żeby krowy nie muczały z głodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmut͡ʃɛt͡ɕ, AS: mučeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muczenie n., zamuczenie n., mućka ż.

 czas. war. mukać; zamuczeć dk.

 wykrz. mu, muu

Wiktionary


muczyński

nazwisko


SJP.pl


mud

[czytaj: mud lub mad] gra internetowa, w której nie ma dźwięku ani obrazu, a jedynie tekst, zwykle tocząca się w świecie fantasy; MUD


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lemud
  • Mud – miasto
  • Mud – rzeka, dopływ Menu
  • Mud – brytyjska grupa muzyczna
  • MUD

Wikipedia


muddler

barowe narzędzie do ugniatania składników w koktajlach


SJP.pl


mudejar

[czytaj: mudechar] muzułmanin z czasów rekonkwisty żyjący pod panowaniem królów hiszpańskich


SJP.pl


mudi

rasa psów pasterskich


SJP.pl

Mudi – rasa psów należąca do psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Nie jest poddawana próbom pracy.

Wikipedia


mudra

symboliczne układy i gesty rąk, dłoni i palców w indyjskim tańcu natia


SJP.pl

Mudry (sanskr. मुद्रा "mudrā" – pieczęć, znak, symbol; chiń. 印 "yìn", "nàyìn", 手印 "shǒuyìn"; kor. "in", "naein", "suin"; jap. 印 "in", "nain", 手印 "shuin"; wiet. "ấn", "nôi ấn", "thủ ấn"; tyb. "p’jag rgja") – w medytacji symboliczne gesty. Mudry są stosowane zwłaszcza w buddyzmie

Wikipedia


mudżahedin

wojownik islamski walczący za sprawy religijne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muzułmański bojownik uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym;

Wiktionary

Mudżahedin ( ‏مجاهد‎, dosł. „bojownicy”, po arabsku jest to liczba mnoga od słowa ‏مجاهد‎ "mudżahid", dosł. „bojownik”) – uczestnik dżihadu, muzułmanin walczący z niewiernymi. Mudżahedini prowadzą w wielu krajach walkę partyzancką przeciwko okupantom lub przeciw nieakceptowanej władzy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mudżahedińskość ż.

 przym. mudżahediński

 przysł. mudżahedińsko

Wiktionary


mudżahedinka

→ mudżahedin


SJP.pl

Patrz:

mudżahedin

mudżahediński

przymiotnik od: mudżahedin


SJP.pl


mudżahid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. mudżahedin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dżihad mrz.

Wiktionary


mueller

[czytaj: myler] nazwisko


SJP.pl


muesli

[czytaj: musli] mieszanina różnych płatków, nasion, orzechów i owoców; musli; müsli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. zob. musli.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na śniadanie jem zawsze jogurt z muesli.

Wiktionary


muezin

[czytaj: mu-E-z-in] muzułmanin wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych do wspólnej modlitwy; muezzin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. etn. w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkańcy Stambułu od dawna skarżyli się na fałszujących muezinów wzywających ich na modły do meczetów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈwɛzʲĩn, AS: muu̯ezʹĩn

Wiktionary


muezzin

muzułmanin wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych do wspólnej modlitwy; muezin


SJP.pl

Mu

Wikipedia


mufa

1. szeroki cylinder lub pierścień do łączenia dwóch rur położonych w linii prostej; złączka;
2. osłona połączeń lub rozgałęzień kabli;
3. koniec rury rozszerzony w kształcie kielicha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. tuleja z wewnętrznym gwintem służąca do łączenia rur;

 (1.2) gw-pl|Poznań. mufka

Wiktionary

Zobacz też: Mufa (telekomunikacja).

Mufa (inaczej złączka prosta) – łącznik w połączeniu śrubowym do łączenia głównie rur, a także gwintowanych prętów. Jest to tuleja z naciętym na całej długości jednorodnym gwintem wewnętrznym. W mufach stosuje się gwinty walcowe oraz rozwiązania termokurczliwe, zachowujące pamięć kształtu. Mufy hydrauliczne wykonane z miedzi nie posiadają gwintu. Rury miedziane łączy się taką mufą lutowaniem miękkim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mufka ż.

Wiktionary


mufassal

jednostka administracyjna w Indiach; mufassil, mofussil


SJP.pl


mufassil

jednostka administracyjna w Indiach; mufassal, mofussil


SJP.pl


mufeczka

zdrobnienie od: mufka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: mufka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈfɛt͡ʃka, AS: mufečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mufka ż.

Wiktionary


muffin

[czytaj: mafin] babeczka z różnymi dodatkami, jedzona zwykle na ciepło; muffinek, muffinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) cuk. spoż. rodzaj okrągłej babeczki;

Wiktionary

Muffin ["wym." mafin] (lub zdrobniale muffinka, muffinek) – pochodzące z kuchni amerykańskiej ciastko w kształcie wysokiej babeczki z różnymi dodatkami, zarówno słodkimi (np. z rodzynkami, czekoladą, bakaliami, owocami, a nawet orzechami) jak i wytrawnymi (np. z warzywami albo nawet z mięsem). Bardzo popularne w USA, Kanadzie, Irlandii i Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. muffinka ż.

:: zdrobn. muffinek m.

Wiktionary


muffinek

[czytaj: mafinka] babeczka z różnymi dodatkami, jedzona zwykle na ciepło; muffinek, muffin


SJP.pl


muffinka

[czytaj: mafinka] babeczka z różnymi dodatkami, jedzona zwykle na ciepło; muffinek, muffin


SJP.pl


muffinkowy

→ muffinek, → muffinka [czytaj: mafinkowy]


SJP.pl


muffinowy

→ muffin [czytaj: mafinowy]


SJP.pl


mufka

1. część płaszcza lub kurtki damskiej: kawałek futra lub materiału tworzący worek do wkładania rąk w celu ochrony rąk przed mrozem
2. w technice: element służący do połączenia dwóch odcinków rurki izolacyjnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety;

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mufa ż.

:: zdrobn. mufeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań mufa, gw. Kraków zarękawka, mufek

Wiktionary


mufla

retorta hutnicza


SJP.pl

Mufla − szczelnie zamknięta i ogrzewana od zewnątrz komora z materiałów ogniotrwałych (np. gliny, karborundu, stali, szamotu), pełniąca funkcję części roboczej niektórych pieców do obróbki cieplnej metali i ich stopów lub do otrzymywania i rafinacji metali. Może być częścią pieców muflowych.

Wikipedia


muflarnia

warsztat, w którym wyrabia się mufle do pieców


SJP.pl


muflarz

robotnik pracujący w muflarni


SJP.pl


muflon

przodek owcy domowej, tworzą niewielkie stada, żyją w mieszanych lasach podgórskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Ovis aries musimon|Pallas|ref=tak., podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

 (1.2) zool. ssak z podgatunku muflonów (1.1)

 (1.3) syst. zool. nazwa systematyczna|Ovis canadensis|George Shaw|ref=tak., gatunek górskiej owcy z rzędu parzystokopytnych występujący w Ameryce Północnej;

 (1.4) zool. ssak z gatunku muflonów (1.3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wełna muflona, z wyjątkiem włosów na podgardlu, jest stosunkowo krótka.

 (1.3) Futro muflona w części grzbietowej ma wybarwienie szarobrunatne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. muflonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muflon śródziemnomorski

 (1.3) muflon kanadyjski, owca gruboroga, owca kanadyjska

Wiktionary


muflonowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do muflona

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący muflona, określający muflona, używany przy muflonie

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla muflona, mający cechy muflona

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muflon mzw., muflonek mzw.

Wiktionary


muflony

przodek owcy domowej, tworzą niewielkie stada, żyją w mieszanych lasach podgórskich


SJP.pl


muflowy

→ mufla


SJP.pl

Patrz:

mufla

mufowy

→ mufa


SJP.pl

Patrz:

mufa

mufti

w islamie: uczony teolog zajmujący się wydawaniem orzeczeń w sprawach prawniczych i religijnych; mufty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. muzułmański duchowny o wykształceniu teologicznym i prawnym; islamski autorytet religijny posiadający kompetencje do interpretowania prawa muzułmańskiego (szarijatu) oraz wydawania opinii prawnych zwanych fatwami

Wiktionary

Mufti – muzułmański prawnik i teolog wydający oficjalne interpretacje w sprawach życia państwowego i prywatnego, związanego z islamem. Swoje decyzje ogłasza w formie fatwy. Obecnie mufti działają w ramach urzędów państwowych, tzw. domów wydawania fatwy ("dar al-ifta"). Cieszą się znacznym autorytetem prawnym i politycznym w świecie muzułmańskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W niektórych krajach istnieje instytucja Wielkiego Muftiego.

Wiktionary


mufty

w islamie: uczony teolog zajmujący się wydawaniem orzeczeń w sprawach prawniczych i religijnych; mufti


SJP.pl


mufy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bufiaste rękawy bluzki

Wiktionary


mugabe

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Robert Mugabe (1924-2019) – prezydent Zimbabwe
  • Mugabe Were (1968-2008) – kenijski polityk

Wikipedia


mugging

[czytaj: maging] napad uliczny, zwłaszcza wyrwanie przemocą torby lub torebki; rozbój, rabunek


SJP.pl


mugicha

japońska herbata jęczmienna


SJP.pl


mugilowate

rodzina ryb z rzędu mugilokształtnych; cefalowate


SJP.pl

Mugilowate, cefalowate (Mugilidae) – rodzina ryb mugilokształtnych (Mugiliformes). Poławiane jako ryby konsumpcyjne o smacznym mięsie.

Wikipedia


mugol

osoba pozbawiona mocy magicznej, występująca w cyklu powieściowym o Harrym Potterze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) fant. liter. film. osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

 (1.2) slang. pejor. osoba ociemniała, głupia

 (1.3) slang. pejor. osoba nielubiana

Wiktionary

Mugol ( muggle) – określenie z cyklu powieściowego o Harrym Potterze angielskiej autorki J.K. Rowling, oznaczające osobę pozbawioną mocy magicznej oraz – najczęściej – nieposiadającą wiedzy na temat istnienia magicznego świata.

Termin ten stosowany jest w uniwersum przez czarodziejów brytyjskich, z kolei amerykańscy nazywają osoby takie „no-maj” (wym. nołmadż), co stanowi skrót od „no magic” (niemagiczny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już ci powiedziałem, że jak będzie chciał tam pójść, taki wielki mugol jak ty, nie zdoła go powstrzymać.

 (1.2) Marek to jest jednak mugol – znów dostał pałę z matematyki.

 (1.3) Nie przyjdę na tę imprezę, jeśli będzie tam ten mugol.

 (1.4) Jest takim mugolem, że nie wierzy nawet w UFO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuɡɔl, AS: mugol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. mugolka

 przym. mugolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) głupek, ciemniak, ćwok

Wiktionary


mugolka

→ mugol


SJP.pl

Patrz:

mugol

mugolski

→ mugol


SJP.pl

Patrz:

mugol

muhafaza

jednostka podziału administracyjnego w państwach arabskich, np. w Iraku, Syrii, Jemenie; muhafazat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego wielu państw arabskich;

Wiktionary

Muhafaza, muhafazat ( ‏مُحَافَظَة‎ "muḥāfaẓa", liczba mnoga: ‏مُحَافَظَات‎ "muḥāfaẓāt") – jednostka podziału administracyjnego wielu państw arabskich, między innymi Iraku, Syrii, Jemenu, Libanu, Egiptu, Omanu, Jordanii (do 1983 roku także Libii).

W języku polskim za odpowiednik określenia „muhafaza” służy często słowo „prowincja”. Oryginalna forma mnoga („muhafazat”) funkcjonuje także jako forma liczby pojedynczej (jest to przykład depluralizacji zapożyczeń).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muhafaza Aleppo sąsiaduje od południa z muhafazą Hama.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prowincja, gubernatorstwo

Wiktionary


muhafazat

jednostka podziału terenowo-administracyjnego w Iraku, Syrii, Libanie, Egipcie i Libii


SJP.pl


muhammad

arabskie imię męskie, m.in. prorok arabski (około 570-632 r.), twórca i prawodawca islamu; Mahomet; Rasul Allah


SJP.pl

Muhammad ( ‏مُحَمَّد‎) – imię męskie pochodzenia arabskiego. Wariantami tego imienia są: Mohammed, Mehmed, Mamadu i Mahomet.

Imię Muhammad wywodzi się od rdzenia trójspółgłoskowego Ḥ-M-D i oznacza „pochwalony”. Inne imiona wywodzące się z tego samego rdzenia to: Ahmad, Mahmud i Hamid. Imię to było rzadkie w czasach dżahilijji, jednak po upowszechnieniu się islamu zyskało na popularności i jest dziś[] noszone przez około 15 milionów osób na świecie, niekoniecznie Arabów.

Wikipedia


muhammara

bliskowschodnia, pikantna pasta (dip) z pieczonej czerwonej papryki i orzechów włoskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. pasta na bazie pieczonej papryki, orzechów włoskich i melasy z granatów, specjalność kuchni bliskowschodniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Syryjska pasta z czerwonej papryki, czyli muhammara, to prawdziwy przysmak dla wegan.

Wiktionary


muhammed

obce imię męskie


SJP.pl


muhtar

w Turcji: naczelnik wsi albo dzielnicy; muchtar


SJP.pl


muka

w gwarze młodzieżowej:
1. mocne uderzenie z zaciśniętej pięści w ramię lub przedramię;
2. zła, niekorzystna sytuacja; klapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uderzenie pięścią w przedramię lub ramię, rodzaj żartu, wyrażenie poufałości

Wiktionary

Muka (arab. موقة) – miejscowość w Syrii, w muhafazie Idlib. W 2004 roku liczyła 1118 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podszedłem do chłopaków i nagle dostałem mukę od Adriana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuka, AS: muka

Wiktionary


mukaczewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Wiktionary

Mukaczewo (dawniej "Munkacz", Мукачево – "Mukaczewo" (od 2017 r.) lub Мукачеве – "Mukaczewe" lub Мукачів – "Mukacziw", Munkács, Munkatsch, Мукачoвo – "Mukaczowo", Мукачево – "Mukaczewo", i Mukačevo, ‏מונקאטש‎ (czyt. "Munkacz" lub "Minkacz"), Munceag) – miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Mukaczewszczyzna ż.

 przym. mukaczewski

Wiktionary


mukaczewski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mukaczewem, dotyczący Mukaczewa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mukaczewo n.

Wiktionary


mukarnas

motyw dekoracyjno-konstrukcyjny charakterystyczny dla architektury mauretańskiej w Hiszpanii, złożony ze spiętrzonych elementów komórek pryzmatycznych


SJP.pl

Mukarnas lub mokarnas, inaczej ornament stalaktytowy – architektoniczny motyw konstrukcyjno-dekoracyjny charakterystyczny dla architektury muzułmańskiej, wypracowany w epoce seldżuckiej, złożony ze spiętrzonych elementów komórkowych, głównie pryzmatycznych, które tworzą konstrukcję przypominającą naturalne stalaktyty. Mogą być zestawiane różnorodne elementy, które stopniowo wypełniają przestrzeń, tworząc struktury liniowe, lub sklepione.

Wikipedia


mukbang

audiowizualna transmisja internetowa, podczas której prezentowane jest spożywanie bardzo dużej ilości jedzenia


SJP.pl

Mukbang, meokbang ( 먹방, IPA:, dosł. "transmisja jedzenia") – audiowizualna transmisja internetowa, podczas której prezentowane jest spożywanie jedzenia różnego rodzaju, najczęściej w interakcji z widzami. Trend zyskał popularność w 2010 roku w Korei Południowej, gdzie stał się jednym z najważniejszych elementów koreańskiej fali. W 2014 roku zjawisko stało się fenomenem internetowym o globalnym zasięgu.

Wikipedia


mukdeński

przymiotnik od: Mukden (dawna nazwa (do roku 1945) Shenyang, miasta w Chinach)


SJP.pl


muki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poznań. dąsy

Wiktionary


mukimono

japońska sztuka obierania i ozdobnego wycinania warzyw


SJP.pl


muko

w gwarze młodzieżowej:
1. mocne uderzenie z zaciśniętej pięści w ramię lub przedramię;
2. zła, niekorzystna sytuacja; klapa


SJP.pl


mukoid

związek złożony z białek i polisacharydów, występujący w tkankach, kościach, chrząstkach i we krwi; mukoproteina


SJP.pl


mukopeptyd

biopolimer kwasu muraminowego wchodzący w skład ścian komórkowych bakterii; peptydoglikan


SJP.pl


mukopolisacharyd

cukier, w którego skład wchodzi więcej niż jeden rodzaj reszt monosacharydowych; heteropolisacharyd, heteroglikan


SJP.pl


mukopolisacharydoza

wrodzona choroba przemiany materii objawiająca się brakiem enzymu rozkładającego cukry złożone, co skutkuje uszkodzeniem narządów wewnętrznych i groteskowym wyglądem; maszkaronizm, gargoilizm, MPS


SJP.pl

Mukopolisacharydoza (MPS) – bardzo rzadko występująca choroba przemiany materii, dziedziczna i trudna do zdiagnozowania. Występuje raz na 100 tysięcy urodzeń. Jej przyczyną jest wada metabolizmu, polegająca na gromadzeniu się w organizmie mukopolisacharydów, które uszkadzają komórki i narządy ciała. W efekcie prowadzi to do wyniszczenia niemal całego organizmu dziecka.

Wikipedia


mukoproteid

biopolimer kwasu muraminowego wchodzący w skład ścian komórkowych bakterii; mukopeptyd, mukoid


SJP.pl


mukormykoza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. oportunistyczna choroba grzybicza wywoływana przez grzyby z rzędu nazwa systematyczna|Mucorales|ref=tak.;

Wiktionary

Mukormykoza, mukormikoza (dawniej zygomykoza) – grzybica oportunistyczna wywołana przez grzyby z rzędu "Mucorales" (najczęściej z gatunku "Rhizopus arrhizus"). Występuje głównie u osób przewlekle chorych z obniżoną odpornością (są to najczęściej osoby z przeszczepem komórek krwiotwórczych HSCT, z kwasicą ketonową w przebiegu cukrzycy).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. mukormikoza; daw. zygomykoza, zygomikoza

Wiktionary


mukorowce

rodzina glonowców z rzędu sprzężniaków; Mucoraceae


SJP.pl


mukorowiec

przedstawiciel rodziny glonowców z rzędu sprzężniaków


SJP.pl


mukowiscydoza

ciężka choroba genetyczna objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły; marskość torbielowata trzustki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;

Wiktionary

Mukowiscydoza (zwłóknienie torbielowate, łac. "mucoviscidosis", "cystic fibrosis", CF, "mucoviscoidosis, mucoviscidosis") – wrodzona choroba uwarunkowana genetycznie polegająca na zaburzeniu wydzielania przez gruczoły zewnątrzwydzielnicze.

Schorzenie to najczęściej powoduje zmiany w:

Wikipedia


muksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dołączanie do obrazu wideo ścieżki audio, napisów i innych elementów

Wiktionary


muksun

łososiokształtna ryba zaliczana do podrodziny siejowatych


SJP.pl

Muksun ("Coregonus muksun") – gatunek ryby z rodziny łososiowatych (Salmonidae), zaliczany do podrodziny siejowatych (Coregoninae).

Niekiedy bywa uważany za podgatunek pelugi. Prowadzone są próby jego aklimatyzacji i zasiedlenia w wodach polskich.

Wikipedia


mul

małż morski; omułek jadalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. rodzaj małża, omułek jadalny (nazwa systematyczna|Mytilus edulis|ref=tak.) lub omułek śródziemnomorski (nazwa systematyczna|Mytilus galloprovincialis|ref=tak.);

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: mulić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy są świeże mule?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mul, AS: mul

Wiktionary


mula

w buddyzmie: wrodzona właściwość natury jakiejś osoby


SJP.pl

Mula – gmina w Hiszpanii, w prowincji Murcja, w Murcji, o powierzchni 634,06 km². W 2011 roku gmina liczyła 16 968 mieszkańców.

Wikipedia


mulacki

związany z mulatem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Mulatem, dotyczący Mulatów, Mulatek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten mulacki lumpenproletariat handlowy stawał się, ku oburzeniu władz portugalskich, coraz liczniejszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mulat mos., Mulatka ż.

Wiktionary


mulak

rodzaj ssaków z podrodziny saren


SJP.pl

Mulak ("Odocoileus") – rodzaj ssaków z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia


mularczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Mularczyk (1923–1996) – polski aktor
  • Alfreda Mularczyk (ur. 1937) – polska pedagożka i polityk
  • Andrzej Mularczyk (1930–2024) – polski pisarz i scenarzysta filmowy
  • Arkadiusz Mularczyk (ur. 1971) – polski adwokat i polityk
  • Barbara Mularczyk (ur. 1984) – polska aktorka
  • Jerzy Mularczyk (ur. 1956) – polski aktor
  • Józef Mularczyk (1893–1968) – polski wojskowy
  • Józef Mularczyk (1916–2009) – polski malarz
  • Kazimiera Mularczyk-Głębocka (1889–1981) – polska krawcowa, uczestniczka strajku dzieci wrzesińskich
  • Mieczysław Mularczyk (ur. 1962) – polski samorządowiec
  • Monika Mularczyk (ur. 1980) – polska sędzina piłkarska
  • Roman Mularczyk → Roman Bratny

Wikipedia


mularka

1. dawniej: rzemieślniczka zajmująca się murowaniem; murarka;
2. dawniej: murarstwo, zajęcie murarza; murarka;
3. dawniej: żona murarza; murarka;
4. rodzaj bułki;
5. porobnica mularka - gatunek pszczoły właściwej z rzędu błonkówek


SJP.pl


mularski

dawniej:
1. dotyczący murarza, murarstwa; murarski;
2. wolnomularski; masoński


SJP.pl


mularstwo

1. przestarzałe: murarstwo;
2. dawniej: masoneria


SJP.pl


mularz

1. dawniej: murarz;
2. dawniej: mason;
3. dawniej: poganiacz mułów;
4. środowiskowo: robotnik zatrudniony przy wydobywaniu mułu węglowego w kopalni;
5. regionalnie: zdun


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. murarz

 (1.2) wolnomularz

Wiktionary

Mu

Wikipedia


mulasty

pokryty mułem, zawierający muł; szlamowaty, błotnisty; mulisty


SJP.pl


mulat

potomek białej kobiety i czarnego mężczyzny lub białego mężczyzny i czarnej kobiety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) antrop. mieszaniec białej i czarnej rasy człowieka;

Wiktionary

Mulat – określenie osoby będącej potomkiem rodziców odmiany białej i czarnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pracy mam trzech Mulatów i jednego Malgasza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmulat, AS: mulat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Mulatka ż.

:: zdrobn. Mulatek mos.

 przym. mulacki

Wiktionary


mulatka

→ Mulat


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mulat, Mulatka – potomkowie przedstawicieli rasy czarnej i białej
  • Kabareton Mulatka – Mazurskie Lato Kabaretowe. Kabareton trwający przez 5 dni sierpnia (zazwyczaj 01-05), organizowany przez ECK (Ełckie Centrum Kultury).

Wikipedia

Patrz:

Mulat

mulawa

nazwisko


SJP.pl


mulaż

model z gipsu, wosku itp., zachowujący kształt i budowę powierzchni przedmiotu; moulage


SJP.pl


mulcz

warstwa słomy lub trocin umieszczona na glebie w celu jej ochrony przed chwastami i czynnikami atmosferycznymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. ogrod. pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;

Wiktionary

Mulcz – okrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celu zniwelowania niekorzystnych oddziaływań czynników siedliskowych. Jako mulczu używa się materii organicznej wyprodukowanej na polu: słomy, nieprzyoranych międzyplonów, skoszonej trawy lub niekwitnących chwastów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stosowanie mulczu wzbogaca glebę w materię organiczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mult͡ʃ, AS: mulč

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mulczować

 przym. mulczujący

 rzecz. mulczowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompost, nawóz, międzyplon

Wiktionary


mulczer

traktor stosowany do mulczowania w ramach konserwacji gleby


SJP.pl


mulczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. ogrod. nakładanie / przygotowywanie mulczu

Wiktionary

Mulczowanie (ang. "mulching") – pokrywanie powierzchni gleby między uprawianymi roślinami, w niektórych ujęciach wszelkimi materiałami ograniczającymi parowanie i wzrost chwastów, a według innych tylko materią organiczną, składającą się ze ściętych roślin uprawianych na zielony nawóz. Termin stosowany jest także do pozostawiania ściętych i rozdrobnionych roślin na łące lub trawniku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawidłowe mulczowanie w miesiącach letnich sprawia, iż gleba jest chłodniejsza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmult͡ʃɔˈvãɲɛ, AS: mulčovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mulczujący

 rzecz. mulcz m.

 czas. mulczować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompostowanie, mielenie, rozdrabnianie

Wiktionary


mulczować

przykrywać glebę między rzędami uprawianych roślin papą asfaltową, pasami papieru nieprzemakalnego, trocinami, kompostem lub słomą dla zabezpieczenia gleby przed niszczącym działaniem czynników atmosferycznych


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmulczować)

 (1.1) stosować / nakładać mulcz

 (1.2) rozdrabniać materiał organiczny lub nieorganiczny celem utworzenia mulczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mulczuj swój ogród warzywny, aby zatrzymać wilgoć.

 (1.2) Mulczując trawę kosiarką mulczującą nie tracimy czasu na grabienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mulˈt͡ʃɔvat͡ɕ, AS: mulčovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mulcz m., mulczowanie n.

 przym. mulczujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawozić

 (1.2) rozdrabniać, mielić

Wiktionary


mulczowy

→ mulcz


SJP.pl

Patrz:

mulcz

mulczujący

przymiotnik

 (1.1) taki, którego zadaniem jest przygotowywanie mulczu / mulczowanie

 (1.2) używany jako mulcz

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: mulczować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tę kosiarkę mulczującą można łatwo przekształcić w kosiarkę z koszem.

 (1.2) Kompost jest zasadniczo najlepszym materiałem mulczującym do ogródków przydomowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmult͡ʃuˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: mulčui ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mulcz m., mulczowanie n.

 czas. mulczować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mielący, rozdrabniający

Wiktionary


mulda

1. nierówność, wklęśnięcie terenu;
2. zagłębienie między śnieżnymi wypukłościami na trasie narciarskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wgłębienie powstałe poprzez wgięcie się warstw skorupy ziemskiej

 (1.2) nierówność, zagłębienie na trasach narciarskich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mulda – w geologii: niecka, wgięcie skorupy ziemskiej
  • mulda – narciarstwo akrobatyczne
  • mulda – w budownictwie: rów z okrągło wyprofilowanym dnem
  • Mulda – rzeka w Niemczech
  • Mulda/Sa. – gmina w Niemczech, Saksonii, w powiecie Mittelsachsen

Wikipedia


muldać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ssać

Wiktionary


muldowy

→ mulda


SJP.pl

Patrz:

mulda

mule

potrawa z małży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gastr. kulin. spoż. potrawa z omułków

forma rzeczownika.

 (2.1) Ms. lp. od: muł

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mule – wieś
  • Mule – miejscowość
  • Marcel Mule – francuski saksofonista
  • Mule – amerykański zespół muzyczny
  • Gov’t Mule
  • Moscow Mule
  • Müle

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W restauracji zamówiliśmy mule w białym winie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmulɛ, AS: mule

Wiktionary


mulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mulić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmulenie n.

 czas. mulić ndk., zmulić ndk.

Wiktionary


muleta

czerwona tkanina używana przez matadora w końcowej fazie korridy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. kawałek czerwonej tkaniny przymocowanej do krótkiej pałeczki, używany przez matadora w końcowej fazie korridy w celu drażnienia byka;

Wiktionary

Muleta – kawałek czerwonej materii przymocowanej do krótkiej pałeczki, używany podczas korridy, czyli walki z bykiem. Matador w czasie faeny używa mulety zamiast peleryny, drażniąc tym byka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy byk jest już zmęczony, występuje matador (…). Unika rogów, myląc byka ruchami małej mulety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈlɛta, AS: muleta

Wiktionary


mulga

1. jeden z rodzajów australijskiego scrubu;
2. mulga zwyczajna - gatunek węża z rodziny zdradnicowatych; czarnica zwyczajna


SJP.pl

Mulga – jeden z rodzajów australijskiego skrubu, zajmujący ok. 20% powierzchni suchej części kraju. Są to mocno splątane zarośla (sięgające wys. do 3 m)[], których głównym składnikiem są akacje gatunku "Acacia aneura". Tą formację roślinną można spotkać we wszystkich kontynentalnych stanach Australii z wyjątkiem Wiktorii. Duży obszar mulgi znajduje się w południowo-zachodnim Queensland.

Wikipedia


mulgara

rodzaj torbaczy z rodziny niełazowatych


SJP.pl

Mulgara ("Dasycercus") – rodzaj ssaków z podrodziny niełazów (Dasyurinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

Wikipedia


muli

właściwy mułowi (zwierzęciu), np. mule uszy; mułowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zool. związany z mułem, dotyczący muła (zwierzęcia)

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: mulić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Múli – osada na Wyspach Owczych
  • Muli – wyspa i miejscowość na Malediwach
  • Muli – imię męskie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mulnik mos., mulica ż.

Wiktionary


mulica

samica muła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica muła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈlʲit͡sa, AS: mulʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muł m., mulątko n., mulnik m.

 przym. muli, mułowy, mułowaty

Wiktionary


mulina

grube, kolorowe nici do wyszywania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. przędza wykonana ze skręconych ze sobą różnobarwnych nitek;

 (1.2) pot. jednobarwna przędza przypominająca mulinę (1.1)

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolontariusze (…) będą prowadzić warsztaty z zaplatania bransoletek z muliny czy z samodzielnego tworzenia popularnych wśród dzieci „gniotków” i slime’ów.

Wiktionary


mulisko

zgrubienie od: muł


SJP.pl


mulisty

pokryty szlamem, zawierający muł; zamulony, błotnisty, zaszlamiony


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pokryty mułem, mający konsystencję mułu, zawierający w sobie muł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rwącej, mulistej wodzie nie miała żadnych szans, było jedynie kwestią czasu, aby zdrętwiałe palce puściły pień, dlatego Peter trzymał ją jedną ręką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muł mrz., mulistość ż.

 przym. mułowy

 czas. mulić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. mulny; szlamowaty, błotnisty

Wiktionary


mulit

mieszanina tlenków glinu, tytanu i krzemu, surowiec w produkcji cegły ogniotrwałej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) miner. bud. minerał odporny na wysokie temperatury, wykorzystywany do produkcji ceramicznych materiałów ogniotrwałych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cegły mulitowe odnoszą się do wysokoglinowych materiałów ogniotrwałych z mulitem jako główną fazą krystaliczną.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mulitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mullit

Wiktionary


mulizna

ziemia iłowata


SJP.pl


mulić

1. potocznie: działać bardzo wolno;
2. potocznie: czuć się osłabionym, sennym;
3. oblepiać, pokrywać mułem; zamulać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. powodować lub odczuwać otępienie

 (1.2) pot. powodować lub odczuwać mdłości

 (1.3) pot. o elektronice: działać zbyt wolno

czasownik zwrotny niedokonany mulić się

 (2.1) pot. o elektronice: działać zbyt wolno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piwo „muli”. Tak niektórzy uważają. To prawda?

 (1.2) Muli mnie w brzuchu, siedzi mi coś na gardle jakbym miała zwymiotować.

 (1.3) Komputer i internet mi strasznie mulą.

 (2.1) Laptop muli się po włączeniu, po restarcie działa dobrze. O co chodzi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmulʲit͡ɕ, AS: mulʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muł m., mulenie

 przym. mułowy, mulisty

Wiktionary


mulka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. żętyca

Wiktionary


mullet

[czytaj: mulet] męska fryzura charakteryzująca się ona długimi włosami z tyłu głowy i krótkimi z przodu oraz po bokach głowy


SJP.pl


mulnik

człowiek oferujący przewóz na mule


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba poworząca lub wodząca mułem

 (1.2) właściciel, hodowca mułów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mulnik – poganiacz mułów, osoba zajmująca się przewozem towarów i osób po bezdrożach
  • Mulnik – stare koryto cieśniny Świny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. muł m., mulątko n., mulica ż.

 przym. muli, mułowy, mułowaty

Wiktionary


mulny

mulisty (częściej);
1. pokryty mułem, pełen mułu
2. potocznie: powoli, opornie działający


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) rzad. pełen mułu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muł mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mulisty

Wiktionary


mulorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. murarz

Wiktionary


mulsum

wino z miodem - napój starożytnych Rzymian


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mulsum – dzielnica gminy Wurster Nordseeküste w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Cuxhaven
  • Mulsum – napój antycznych Rzymian

Wikipedia


multan

miasto w Pakistanie


SJP.pl

Multan (pendżabski/saraiki/urdu: مُلتان) – miasto w środkowej części Pakistanu, w prowincji Pendżab, w dolinie rzeki Ćenab. Stolica dystryktu Multan.

W mieście rozwinął się przemysł bawełniany, wełniarski, chemiczny oraz spożywczy

Wikipedia


multanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Multan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miasto zostało odbite przez Multan w XIII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Multany lm., multan m.

:: fż. Multanka ż.

Wiktionary


multanka

fletnia Pana; multanki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. dawny instrument dęty, składający się z kilku piszczałek i skórzanego mieszka

Wiktionary

Multanka ( Мультанка; Мультанка) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany, około 25 km na południe od Oszmiany.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pasterze śpiewają, na multankach grają.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Multany lm.

Wiktionary


multanki

fletnia Pana; multanki


SJP.pl


multany

historyczny region Rumunii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) stpol. geogr. Muntenia

 (1.2) daw. geogr. Mołdawia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć w Multanach wynaleziono multanki.

 (1.2) W Multanach bywał rzadko, częściej na Ukrainie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multan m., Multanin mos., Multańczyk mos., Multanka ż., multanka ż.

 przym. multański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Muntenia

 (1.2) Mołdawia

Wiktionary


multańczyk

mieszkaniec Multan (regionu w Rumunii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Multan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Multany nmos.

:: fż. Multanka ż.

 przym. multański

Wiktionary


multański

przymiotnik od: Multanu, Multan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z Multanami, dotyczący Multan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Multany nmos., Multańczyk mos.

Wiktionary


multi-

przedrostek

 (1.1) zob. wielo-.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. multum

Wiktionary


multi-kulti

potocznie: współistnienie na określonym terytorium różnych kultur; multikulti, wielokulturowość, multikulturowość, multikulturalizm


SJP.pl


multi-tool

[czytaj: multitul] narzędzie wielofunkcyjne; multitool


SJP.pl


multiagencja

agencja oferująca produkty lub usługi wielu różnych firm, zwłaszcza ubezpieczeniowych


SJP.pl


multiagent

agent reprezentujący wiele firm


SJP.pl


multiagentka

agentka reprezentująca wiele firm


SJP.pl


multibank

marka detaliczna BRE Banku w latach 2001-2013


SJP.pl


multibook

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. elektroniczna wersja podręcznika przeznaczona do wyświetlania na ekranie lub tablicy interaktywnej, wzbogacona o elementy multimedialne, czasem także o ćwiczenia interaktywne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby korzystać z multibooka potrzebny jest komputer i projektor multimedialny lub komputer oraz tablica interaktywna z projektorem multimedialnym.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podręcznik multimedialny

Wiktionary


multibrandowy

dotyczący wielu brandów (marek)


SJP.pl


multicar

[czytaj: multikar]
1. marka samochodów ciężarowych;
2. samochód ciężarowy marki Multicar; Multikar


SJP.pl

Multicar – niemiecki producent mikrosamochodów ciężarowych i komunalnych z siedzibą w Waltershausen w Turyngii.

Wikipedia


multicooker

[czytaj: multikuker] wielofunkcyjne, kuchenne urządzenie elektryczne


SJP.pl


multicyklon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie do oczyszczania gazu z pyłów, skladające się z kilku cyklonów

Wiktionary


multidyscyplinarnie

→ multidyscyplinarny


SJP.pl

Patrz:

multidyscyplinarny

multidyscyplinarność

→ multidyscyplinarny


SJP.pl

Patrz:

multidyscyplinarny

multidyscyplinarny

związany lub dotyczący wielu dziedzin życia (zazwyczaj nauki) jednocześnie


SJP.pl


multienergetyczny

przymiotnik

 (1.1) skupiający przedsiębiorstwa dostarczające różne rodzaje energii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opozycja sprzeciwia się budowie silnego koncernu multienergetycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. energetyczny

Wiktionary


multietniczny

obejmujący osoby należące do wielu różnych kultur lub narodów; wieloetniczny


SJP.pl


multifokalny

wieloogniskowy; progresywny


SJP.pl


multifunkcja

uogólnienie pojęcia funkcji poprzez dopuszczenie przyporządkowania każdemu elementowi dziedziny więcej niż jednego elementu przeciwdziedziny


SJP.pl

Multifunkcja lub funkcja wielowartościowa – uogólnienie pojęcia funkcji poprzez dopuszczenie przyporządkowania każdemu elementowi dziedziny więcej niż jednego elementu przeciwdziedziny. Z drugiej strony, pojęcie to definiuje się jako szczególny przypadek pewnego rodzaju funkcji.

Wikipedia


multifunkcyjność

→ multifunkcyjny; polifunkcyjność, wielofunkcyjność


SJP.pl


multifunkcyjny

mogący pełnić wiele funkcji; wielofunkcyjny, polifunkcyjny


SJP.pl


multigraf

graf, w którym mogą występować krawędzie wielokrotne (powtarzające się) oraz pętle


SJP.pl

Multigraf, także pseudograf – graf, w którym mogą występować:

Wikipedia


multiinstrumentalista

człowiek potrafiący grać na wielu instrumentach, wszechstronnie uzdolniony muzycznie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk grający na wielu instrumentach

Wiktionary

Multiinstrumentalista – muzyk, który w stopniu bardzo dobrym opanował grę na więcej niż jednym instrumencie muzycznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Później wystąpił ludowy multiinstrumentalista z Istebnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. multiinstrumentalistka ż.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


multiinstrumentalistka

→ multiinstrumentalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta grająca na wielu instrumentach

Wiktionary

Patrz:

multiinstrumentalista

Przykłady

 (1.1) Przed koncertem wystąpiła ludowa multiinstrumentalistka z Murzasichla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. multiinstrumentalista m.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


multiinstrumentalny

→ multiinstrumentalista


SJP.pl

Patrz:

multiinstrumentalista

multikanałowy

dotyczący wielu kanałów; wielokanałowy


SJP.pl


multikar

samochód ciężarowy marki Multicar; Multicar


SJP.pl


multikino

budynek, w którym znajduje się wiele sal kinowych; multipleks


SJP.pl

Multikino – sieć kin wielosalowych powstała jako joint venture pomiędzy UCI a grupą ITI w 1998 roku.

Wikipedia


multikolorowy

mający wiele kolorów (barw); wielobarwny, wielokolorowy


SJP.pl


multikonto

dodatkowe konto internetowe w jakimś serwisie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) środ. inform. konto zakładane na pewnym serwisie (np. portalu społecznościowym, w grze sieciowej itp.) przez użytkownika, który posiada na nim już inne konto, często wbrew regulaminowi tego serwisu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcę zminimalizować multikonta ponieważ duża ich ilość zachwieje serwisem, który w założeniach ma się utrzymywać sam dzięki prawdziwym użytkownikom.

Wiktionary


multikulti

potocznie: współistnienie na określonym terytorium różnych kultur; multi-kulti, wielokulturowość, multikulturowość, multikulturalizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. multikulturalizm, wielokulturowość

przymiotnik

 (2.1) pot. wielokulturowy

przysłówek sposobu

 (3.1) pot. multikulturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wielokulturowy, multikulturowy

Wiktionary


multikulturalizm

współistnienie na określonym terytorium różnych kultur; multi-kulti, multikulti, wielokulturowość, multikulturowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. socjol. doktryna lub idea społeczno-polityczna postulująca równorzędność kultur w społeczeństwach posiadających różnorodność etniczną, religijną itd., zamieszkujących to samo państwo, teren; także.: przenikanie się tych kultur, przy zachowaniu odrębności

Wiktionary

Powiązane:

 przym. multikulturalistyczny

 przysł. multikulturalistycznie

 rzecz. multikulturowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. multi-kulti, multikulti

Wiktionary


multikulturowość

współistnienie na określonym terytorium różnych kultur; multi-kulti, multikulti, wielokulturowość, multikulturalizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co multikulturowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multikulturalizm m.

 przym. multikulturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielokulturowość

Wiktionary


multikulturowy

łączący w sobie cechy co najmniej dwóch kultur; wielokulturowy


SJP.pl


multilateralizm

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Multilateralizm (antropologia) – związek kilku mężczyzn i kilku kobiet, którzy wraz ze swoimi dziećmi tworzą multilateralną rodzinę
  • Multilateralizm (politologia) – praktyka koordynowania polityki przez co najmniej trzy państwa
  • Multilateralizm (ekonomia) – rodzaj systemu rozliczeń międzynarodowych

Wikipedia


multilateralny

książkowo: dotyczący wielu stron, odnoszący się do większej liczby osób lub podmiotów; wielostronny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) urz. dotyczący wielu stron, podmiotów czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multilateralizm mrz.

 przysł. multilateralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielostronny

Wiktionary


multimedalista

zawodnik odznaczony kilkoma medalami, zdobywca kilku medali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik będący zdobywcą wielu medali zawodów sportowych najwyższej rangi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multimedalistka ż.

Wiktionary


multimedalistka

zawodniczka odznaczona kilkoma medalami, zdobywczyni kilku medali


SJP.pl


multimedia

rodzaj środka przekazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) media stanowiące połączenie kilku różnych form przekazu informacji np.: tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmultʲĩˈmɛdʲja, AS: multʹĩmedʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multimedialność ż.

 przym. multimedialny

Wiktionary


multimedialność

→ multimedialny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co multimedialne

Wiktionary

Patrz:

multimedialny

Powiązane:

 przym. multimedialny

 rzecz. multimedia nmos.

Wiktionary


multimedialny

1. wykorzystujące połączenie różnych form przekazu np. tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;
2. służący do takiego przekazu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykorzystujący multimedia, zrobiony z wykorzystaniem multimediów, łączący w sobie różne środki audiowizualne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głównym zadaniem McFrenda jest zarządzanie bazą plików multimedialnych zgromadzonych na komputerze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmultʲĩmɛˈdʲjalnɨ, AS: multʹĩmedʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medium n., multimedialność ż., multimedia nmos.

Wiktionary


multimedium

rodzaj środka przekazu


SJP.pl


multimetr

miernik elektryczny do pomiaru wielu różnych wielkości


SJP.pl


multimiliarder

posiadacz majątku o wartości wielu miliardów


SJP.pl


multimiliarderka

1. posiadaczka wielu miliardów złotych, dolarów itp.;
2. posiadaczka wielkiego majątku; kobieta bardzo bogata; bogaczka


SJP.pl


multimilioner

posiadacz majątku o wartości wielu milionów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mężczyzna, który posiada wielomilionowy majątek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. multimilionerka ż.

Wiktionary


multimilionerka

1. posiadaczka wielu milionów złotych, dolarów itp.;
2. posiadaczka wielkiego majątku; kobieta bardzo bogata; bogaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która posiada wielomilionowy majątek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multimilioner m.

Wiktionary


multimodalność

→ multimodalny


SJP.pl

Patrz:

multimodalny

multimodalny

łączący wiele form, kanałów, rodzajów czegoś; wielomodalny


SJP.pl


multinarodowy

dotyczący lub reprezentujący wiele narodów; wielonarodowy


SJP.pl


multipak

zgrzewka zawierająca kilka jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej; wielopak


SJP.pl


multipakiet

kilka usług oferowanych w jednym pakiecie


SJP.pl


multipla

model samochodu marki Fiat


SJP.pl


multiplat

pojemnik do hodowli sadzonek roślin; wielodoniczka


SJP.pl


multiplatynowy

mający wiele platynowych płyt (wyróżnień dotyczących liczby sprzedanych płyt)


SJP.pl


multiplayer

[czytaj: MULtiplejer] tryb rozgrywki w grach wideo, pozwalający na jednoczesny udział wielu graczy, zwykle przez internet; multiplejer


SJP.pl


multiplayerowy

→ multiplayer [czytaj: multiplejerowy]


SJP.pl


multiplejer

tryb rozgrywki w grach wideo, pozwalający na jednoczesny udział wielu graczy, zwykle przez internet; multiplayer


SJP.pl


multipleks

1. budynek, w którym znajduje się wiele sal kinowych; multikino, gigapleks, gigaplex;
2. zestaw kanałów telewizyjnych transmitowanych w technologii cyfrowej na jednym paśmie częstotliwości;
3. system telegraficzny umożliwiający równoległą transmisję wielu sygnałów na jednym kanale łączności


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • multipleks kinowy – budynek w którym znajduje się wiele sal filmowych
  • multipleks radiowy (ensemble) – pakiet programów naziemnej radiofonii cyfrowej
  • multipleks telewizyjny – pakiet programów naziemnej telewizji cyfrowej

Wikipedia


multiplekser

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. urządzenie pozwalające na przesyłanie kilku sygnałów w jednym kanale przez przełączanie pomiędzy ich źródłami;

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Multiplekser umożliwia zainstalowanie do szesnastu kamer, choć największy problem będzie z dostarczeniem ich sygnału do Straży Miejskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiplo n., multipleks m., multipleksacja ż.

 czas. multipleksować ndk.

 przym. multiplekserowy, multipleksowy

Wiktionary


multiplekserowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z multiplekserem, dotyczący multipleksera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiplekser m., multiplo n.

Wiktionary


multipleksowy

→ multipleksowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z multipleksem, dotyczący multipleksu

Wiktionary

Patrz:

multipleksowy

Powiązane:

 rzecz. multipleks m., multiplo n., multiplekser mrz.

Wiktionary


multiplet

1. grupa cząstek elementarnych wchodzących w skład jądra atomu, odznaczających się podobnymi właściwościami;
2. w łowiectwie: kilka trafnych strzałów z rzędu, oddanych przez jednego myśliwego


SJP.pl


multipletowość

Multipletowość – w mechanice kwantowej, odpowiada różnym stopniom degeneracji danego układu wieloelektronowego.

Wikipedia


multipletowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z multipletem, dotyczący multipletu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiplet m., multiplo n.

Wiktionary


multiplikacja

przestarzałe: mnożenie, pomnażanie; multyplikacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa czynności lub faktu zwielokrotnienia ilości czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmultʲiplʲiˈkat͡sʲja, AS: multʹiplʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiplo n., multiplikator m., multyplikator m., multiplikowanie n., multyplikowanie n., zmultiplikowanie n., zmultyplikowanie n., multiplikatywność ż., demultiplikacja ż.

 czas. multiplikować ndk., multyplikować ndk., zmultiplikować dk., zmultyplikować dk.

 przym. muliplikacyjny, multiplikatywny, multiplikacyjny

 przysł. multiplikatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mnożenie, pomnażanie, multiplikowanie, zwielokrotnianie; przest. multyplikacja

Wiktionary


multiplikacyjny

→ multiplikacja; multiplikatywny, mnożący, powielający


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z multiplikacją, dotyczący multiplikacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiplo n., multiplikacja ż.

Wiktionary


multiplikator

1. urządzenie do zwiększania ciśnienia płynu (cieczy, gazu) dostarczonego przez pompę lub akumulator hydrauliczny;
2. przekładnia zwiększająca obroty wału napędzanego w stosunku do obrotów wału napędzającego;


SJP.pl

Multiplikator – rodzaj kołowrotka wędkarskiego o ruchomej szpuli. Wyewoluował ze starych kołowrotków z ruchomą szpulą. Dzisiejsze multiplikatory to wysoce zaawansowane technicznie kołowrotki o znacznych przełożeniach, nawet ponad 7:1, wielotarczowych hamulcach typu gwiazda, odśrodkowych, magnetycznych lub elektronicznych hamulcach, których zadaniem jest ograniczenie prędkość obrotu szpuli w pierwszej fazie rzutu, licznikami wysnutej żyłki itp.

Wikipedia


multiplikatorowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z multiplikatorem, dotyczący multiplikatora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiplikator m., multiplo n.

Wiktionary


multiplikatywny

będący wynikiem mnożenia czynników; multiplikacyjny


SJP.pl


multiplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rozmnażanie lub pomnażanie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiplo n., multiplikacja ż., multiplikator m.

 czas. multiplikować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) multiplikacja, zwielokrotnianie

Wiktionary


multiplikować

przestarzale: mnożyć; multyplikować


SJP.pl


multiplo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) numizm. moneta o niejednostkowej, zwielokrotnionej wartości, większa od obiegowej, często kolekcjonerska lub okolicznościowa

 (1.2) szt. oryginalne dzieło sztuki powstałe w rezultacie powielenia obiektu wzorcowego albo stworzone przez artystę seryjnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multipla ż., multiplikacja ż., multiplikowanie n., zmultiplikowanie n., multiplikator m., multipletowość ż., multiplekser m., demultiplekser m., demultiplikowanie n., zdemultiplikowanie n., multiplicatio n., multipleksowanie n., multipleksacja ż., multipleks m., multiplikatywność ż.

 czas. multiplikować ndk., zmultiplikować dk., multipleksować ndk., demultiplikować ndk., zdemultiplikować dk.

 przym. multiplikacyjny, multiplikatorowy, multipletowy, multiplikatywny, multipleksowy, multiplekserowy, demultiplekserowy

 przysł. multiplikatywnie

Wiktionary


multipol

w fizyce: przestrzenny, symetryczny układ biegunów magnetycznych lub elektrycznych, wytwarzających pole o zerowej dywergencji ; dipol, kwadrupol lub oktupol


SJP.pl


multipolarny

odnoszący się do układu z wieloma ośrodkami władzy, wpływu lub biegunami oddziaływania


SJP.pl


multiposting

1. publikowanie ogłoszeń jednocześnie na wielu portalach internetowych;
2. zamieszczanie kolejno kilku postów na tej samej stronie internetowej


SJP.pl


multirecydywa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. wielokrotne powracanie do wsześniejszego procederu przez skazanego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recydywa ż.

Wiktionary


multirecydywista

wielokrotny recydywista


SJP.pl


multirelacja

relacja z wielu jednocześnie rozgrywanych meczów


SJP.pl


multiroom

[czytaj: multirum]
1. system nagłośnienia wnętrz domów, mieszkań itp., w skład którego wchodzi serwer muzyczny wraz z kompletem głośników, panelem sterowania i wzmacniaczami;
2. odbiór telewizji cyfrowej na kilku odbiornikach w ramach jednego abonamentu


SJP.pl

Multiroom (nagłośnienie wielostrefowe) − kompleksowe systemy nagłośnienia wnętrz (np. domów, mieszkań). Polegają na połączeniu wszystkich pomieszczeń systemem przekaźników i kabli (stosowane także połączenia bezprzewodowe), w jeden system audio.

Wikipedia


multisejf

bezpieczna szafka wspierająca obsługę kasjerską w placówkach bankowych


SJP.pl


multisensoryczny

angażujący wiele zmysłów jednocześnie (np. wzrok, słuch, dotyk); polisensoryczny


SJP.pl


multiskaning

wykonywanie wielu skanowań jednocześnie


SJP.pl


multiszlifierka

narzędzie składające się z podłużnego uchwytu oraz obrotowego trzpienia z wymiennymi nakładkami


SJP.pl


multitasker

osoba potrafiąca wykonywać poprawnie wiele czynności jednocześnie; człowiek wielozadaniowy


SJP.pl


multitasking

umiejętność poprawnego wykonywania wielu czynności jednocześnie; wielozadaniowość


SJP.pl


multitemporalny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający zastosowanie, odniesienie do wielu okresów czasu

 (1.2) muz. mający jedną linię rytmu melodycznego ale wiele rodzajów tempa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multitemporalność ż.

 przym. multitemporalnie

Wiktionary


multitool

[czytaj: multitul] narzędzie wielofunkcyjne; multi-tool


SJP.pl


multivan

model samochodu marki Volkswagen


SJP.pl


multiwalentny

mający wiele różnych wartości, znaczeń, zastosowań, zalet; poliwalentny


SJP.pl


multiwersalny

→ multiwersum


SJP.pl

Patrz:

multiwersum

multiwersum

hipotetyczny zbiór wszystkich uniwersów, popularny w komiksach; wieloświat


SJP.pl


multiwibrator

Multiwibrator – układ elektroniczny, zrealizowany w oparciu o przekaźniki elektromechaniczne, lampy (w tym neonówki), tranzystory, diody tunelowe bądź inne elementy przełączające, posiadający dwa lub więcej stanów równowagi trwałej bądź nietrwałej.

Wikipedia


multiwitamina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. preparat zawierający szereg rozmaitych witamin, koniecznych do właściwego rozwoju i funkcjonowania organizmu człowieka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. multiwitaminowy

Wiktionary


multiwitaminowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) farm. o preparacie, leku, artykule spożywczym itp.: zawierający szereg rozmaitych witamin, koniecznych do właściwego rozwoju i funkcjonowania organizmu człowieka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiwitamina ż.

Wiktionary


multizbiór

zbiór borelowski: uogólnienie pojęcia zbioru, w którym w odróżnieniu od klasycznych zbiorów jeden element może występować wiele razy


SJP.pl

Multizbiór lub wielozbiór ( multiset) – uogólnienie pojęcia zbioru, w którym w odróżnieniu od klasycznych zbiorów jeden element może występować wiele razy. Nie jest jednak dana żadna ich kolejność i tym multizbiór różni się od krotki.

Zbiory formula_1 formula_2 i formula_3 są identyczne.

Wikipedia


multum

bardzo dużo, mnóstwo; miriada, mrowie, zatrzęsienie


SJP.pl

liczebnik nieokreślony

 (1.1) duża ilość czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobnych zagadek było i jest w Chuzestanie multum, bowiem na terenie tej prowincji krzyżują się interesy wielu grup o rozmaitej proweniencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmultũm, AS: multũm

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. multi-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mnóstwo, pot. kupa, reg. pozn. wuchta

Wiktionary


multyplikacja

dawniej: mnożenie, pomnażanie; multiplikacja


SJP.pl


multyplikator

dawniej:
1. urządzenie do zwiększania ciśnienia płynu (cieczy, gazu) dostarczonego przez pompę lub akumulator hydrauliczny; multiplikator;
2. przekładnia zwiększająca obroty wału napędzanego w stosunku do obrotów wału napędzającego; multiplikator;
3. czynnik mnożący, potęgujący coś


SJP.pl


multyplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|multyplikować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmultɨplʲikɔˈvãɲɛ, AS: multyplʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. multyplikować

 rzecz. multiplikacja ż.

Wiktionary


multyplikować

dawniej: mnożyć; multiplikować


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) stpol. wykonywać mnożenie

 (1.2) przest. mnożyć, pomnażać, powiększać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) … karę jeśli J. W. Pan (= Jaśnie Wielmożny Pan) za zbyt małą uznasz, wedle swej pańskiej woli multyplikować możesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmultɨplʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: multyplʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przest. multyplikacja, multiplikacja, przest. multyplikowanie, multiplikowanie, przest. multyplikator, multiplikator (zob. multi-.)

 czas. multiplikować ndk., przest. zmultyplikować dk., zmultiplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mnożyć

 (1.2) zwiększać, powiększać, mnożyć

Wiktionary


mulwijski

przymiotnik

 (1.1) związany z osobą Mulviusa lub jego rodziną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według przekazu Euzebiusza z Cezarei przed bitwą przy moście Mulwijskim Konstantyn miał wizję, która pozwoliła mu odnieść zwycięstwo.

Wiktionary


mulątko

młody muł


SJP.pl


mumbaj

miasto w Indiach; Bombaj


SJP.pl

Mu

Wikipedia


mumbajski

→ Mumbaj


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mumbajem, dotyczący Mumbaju

Wiktionary

Patrz:

Mumbaj

Powiązane:

 rzecz. Mumbaj mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bombajski

Wiktionary


mumia

1. zwłoki uchronione przed rozkładem w sposób naturalny lub w wyniku zabiegów konserwujących;
2. potocznie: osoba chuda, wychudzona;
3. potocznie: osoba bez energii, małomówna;
4. potocznie: śpiwór dopasowany do sylwetki człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

Wiktionary

Mumia – zmumifikowane naturalnie lub celowo zabalsamowane ciało człowieka lub zwierzęcia.

Nazwę wywodzi się z arabskiego słowa pochodzenia perskiego "mumija," oznaczającego „smołę”, a właściwie bitumin, czyli substancję, którą (jak uważano do niedawna) starożytni Egipcjanie nasączali bandaże mumii. Najnowsze badania dowiodły jednak, iż wiele mumii egipskich nie zawierało bitumu, a tylko żywice, które sczerniały, jedynie przypominając bitumin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gmach ten był największą skarbnicą Egiptu. W nim spoczywały mumie wielu sławnych faraonów, znakomitych kapłanów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmũmʲja, AS: mũmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mumifikacja ż., mumifikowanie n., zmumifikowanie n.

 czas. mumifikować ndk., zmumifikować dk.

 przym. mumijny, mumifikacyjny

Wiktionary


mumifikacja

1. wysychanie narządów wewnętrznych i skóry zwłok znajdujących się przez długi okres czasu w suchym, gorącym środowisku, np. na pustyni; strupieszenie, strupieszczenie;
2. balsamowanie zwłok w celu uchronienia ich przed rozkładem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) samoistny proces wysychania zwłok

 (1.2) proces konserwacji zwłok w celu zabezpieczenia przed rozkładem

 (1.3) med. wysychanie obumarłych tkanek spowodowane zaburzeniem dopływu krwi

Wiktionary

Mumifikacja ( mumificatio) – naturalny lub zainicjowany przez człowieka proces konserwacji zwłok zapobiegający ich rozkładowi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Każda kultura, która stosowała mumifikację, miała własny, niepowtarzalny sposób jej wykonywania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mumifikowanie n., zmumifikowanie n., mumia ż.

 czas. mumifikować ndk., zmumifikować dk.

 przym. mumifikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strupieszenie

 (1.2) balsamowanie

Wiktionary


mumifikacyjny

→ mumifikacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mumifikacją, dotyczący mumifikacji

Wiktionary

Patrz:

mumifikacja

Przykłady

 (1.1) Archeolodzy odkryli warsztat mumifikacyjny na południe od Kairu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mumia ż., mumifikacja ż., mumifikowanie n., zmumifikowanie n.

 czas. mumifikować ndk., zmumifikować dk.

Wiktionary


mumifikator

człowiek zajmujący się mumifikowaniem zwłok


SJP.pl


mumifikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kult. robienie mumii

 (1.2) przen. sztuczne przedłużanie istnienia jakiegoś zwyczaju lub tradycji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mumia ż., mumifikacja ż., zmumifikowanie n.

 czas. mumifikować ndk., zmumifikować dk.

 przym. mumifikacyjny

Wiktionary


mumifikować

zabezpieczać martwe ciało (bądź jego fragment) przed rozkładem poprzez mumifikację


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmumifikować)

 (1.1) robić mumię

czasownik zwrotny niedokonany mumifikować się (dk. zmumifikować się)

 (2.1) ulegać mumifikacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Egipcie mumifikowano nie tylko ludzi, ale i zwierzęta.

 (2.1) Ciała mumifikują się pod wpływem suchego i gorącego powietrza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mumia ż., mumifikacja ż., mumifikowanie n., zmumifikowanie n.

 czas. zmumifikować dk.

 przym. mumifikacyjny

Wiktionary


mumijny

związany z mumią (zwłokami uchronionymi przed rozkładem w sposób naturalny lub w wyniku zabiegów konserwujących), np. całun mumijny


SJP.pl


mumin

młodzieżowo:
1. osoba niezdarna, nierozgarnięta;
2. osoba zaspana, przymulona


SJP.pl


muminek

dziecko z wrodzonymi wadami rozwoju, niezdolne do samodzielnego życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) uczn. uczeń odpowiadający przy tablicy

 (1.2) uczn. osoba otyła

 (1.3) uczn. sprzątaczka szkolna

 (1.4) zob. muminki.

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mũˈmʲĩnɛk, AS: mũmʹĩnek

Wiktionary


muminki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) uczn. dziadkowie

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B., W. lm. od: muminek

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mũˈmʲĩnʲci, AS: mũmʹĩnʹḱi

Wiktionary


muminkowy

→ Muminek


SJP.pl

Patrz:

Muminek

mumio

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geol. mineralna żywica o ciemnej barwie, której przypisuje się lecznicze właściwości;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) W. lp. od mumia

Wiktionary

Mumio (ang. "shilajit", शिलाजतु, "śilājatu") – gęsta, kleista substancja o konsystencji podobnej do smoły, o barwie wahającej się między białą a ciemnobrązową (ta druga jest pospolitsza), wydobywana głównie w Himalajach, Karakorum, na Wyżynie Tybetańskiej, na Kaukazie, w Ałtaju oraz górach regionu Gilgit-Baltistan. Używana jest w ajurwedzie, tradycyjnej medycynie indyjskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mumio powinno pomóc, regularnie stosowane leczy ze czterdzieści różnych chorób

Wiktionary


mumiowaty

potocznie: chudy, bez życia, energii


SJP.pl


mumiować

rzadko: mumifikować


SJP.pl


mumiowy

→ mumia (rzadko); mumijny


SJP.pl


mumszanc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. karnawałowa maskarada

 (1.2) daw. rodzaj tkaniny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmũmʃãnt͡s, AS: mũmšãnc

Wiktionary


mun

jadalny grzyb rodem z Azji podawany w orientalnych restauracjach; mung, grzyb mun, grzyb mung


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. produkt kulinarny, owocnik grzybów uszaka bzowego lub uszaka gęstowłosego, zwykle sprzedawany jako suszony

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mun – potocznie grzyby jadalne należące do gatunków: uszak bzowy, uszak gęstowłosy
  • Mun – Dae Heummu, zob. Władcy Korei
  • Mun – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Pireneje Wysokie
  • Mun – rzeka w Tajlandii, dopływ Mekongu
  • Mun (The River Mun, Mundesley Beck) – rzeka w Anglii, na północy hrabstwa Norfolk
  • Model United Nations – symulowane obrady Organizacji Narodów Zjednoczonych

Wikipedia


muna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Leny;

Wiktionary

Muna – wyspa w Indonezji na Morzu Banda u południowo-wschodniego wybrzeża Celebes; powierzchnia 1704 km², ok. 300 tys. mieszkańców.

Od Celebes oddzielona cieśniną Tiworo. Powierzchnia wyżynna, (wysokość do 455 m n.p.m.). Uprawa ryżu, palmy kokosowej, sagowca, przypraw korzennych; rybołówstwo; eksploatacja lasów; główne miasto Raha.

Wikipedia


munch

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edvard Munch (ur. 12 grudnia 1863 w Løten, zm. 23 stycznia 1944 w Ekely), norweski malarz i grafik.
  • (5699) Munch (2141 T-3) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Melanie Munch (ur. 4 sierpnia 1981 w Monachium) – znana bardziej jako Mell, jest niemiecką piosenkarką, współtworzącą zespół dance Groove Coverage.
  • Münch

Wikipedia


munchkin

[czytaj: manczkin] rasa kota o bardzo krótkich łapach, powstała w Luizjanie


SJP.pl

Munchkin – popularna niekolekcjonerska gra karciana stworzona przez Steve’a Jacksona, ilustrowana przez Johna Kovalica i wydana przez Steve Jackson Games. Jest parodią gier RPG, w zestawie podstawowym i jego rozszerzeniach – D&D, natomiast w późniejszych dodatkach wyśmiana zostaje po kolei większość popularnych systemów.

Wikipedia


munda

język z grupy języków drawidyjskich; język mundajski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Munda – miasto na Wyspach Salomona
  • Munda – grupa ludów we wschodnich Indiach
  • munda – grupa języków, używanych w Indiach
  • Munda – starożytne miasto, prawdopodobnie w okolicach dzisiejszej Montilli w Hiszpanii, miejsce bitwy pod Mundą.

Wikipedia


mundajski

język mundajski - język z grupy języków drawidyjskich; munda


SJP.pl


mundek

zdrobnienie od: Edmund, Rajmund (imiona męskie)


SJP.pl


mundial

mistrzostwa świata w piłce nożnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. mistrzostwa świata, przede wszystkim w piłce nożnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polska i Meksyk są w grupie 11 uczestników mundialu, którzy oba sparingi rozegrają z innymi zakwalifikowanymi już reprezentacjami.

 (1.1) Dla Polaków pamiętny był mundial w 1982 roku, kiedy zajęli trzecie miejsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmũndʲjal, AS: mũndʹi ̯al

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mundialowy

Wiktionary


mundialowo

→ mundialowy


SJP.pl

Patrz:

mundialowy

mundialowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z mundialem, dotyczący mundialu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapraszamy telewidzów na „Mundialowy wieczór” o godz. 21:30.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mundial mrz.

Wiktionary


mundkowie

Mundek z małżonką


SJP.pl


mundkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mundka lub z nim związany


SJP.pl


mundra

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) babka, położna wiejska

Wiktionary


mundur

obowiązkowy strój członka formacji wojskowej, grupy zawodowej lub organizacji społecznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

Wiktionary

Zobacz też: rożne rodzaje mundurów.

Mundur, uniform – rodzaj jednolitego standaryzowanego ubioru używanego przez członków danej organizacji, stanowiący jednocześnie jej wyróżnik. Mundury (uniformy) noszone są przykładowo przez członków wojska, organizacji paramilitarnych, harcerskich, społecznych, służb mundurowych i medycznych, strażników, niektóre grupy zawodowe itp..

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Serce struchlałego dziecka łomoce pod mundurem ułana i niewymowna trwoga żelaznymi obcęgi ściska piersi, gdy wchodzą tłumem szumnym w progi kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmũndur, AS: mũndur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umundurowanie n., mundurowy m., mundurówka ż., mundurowanie n.

:: zdrobn. mundurek n.

 czas. umundurować ndk., umundurować dk.

 przym. mundurowy, mundurówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uniform

Wiktionary


mundurek

1. regulaminowy ubiór ucznia lub członka organizacji młodzieżowej;
2. ekspresywnie: mundur;
3. ziemniaki w mundurkach - ziemniaki gotowane lub pieczone w łupinach i tak podane na stół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) strój harcerski lub szkolny

 (1.2) przen. coś przypominającego strój mundurowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczniowie w granatowych mundurkach chodzili do szkoły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mundur mrz., mundurowy mos., mundurowanie n.

 czas. mundurować ndk., umundurować dk.

 przym. mundurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fartuszek

Wiktionary


mundurkowy

→ mundurek


SJP.pl

Patrz:

mundurek

mundurologia

badania nad historią mundurów; ogół wiadomości o mundurach


SJP.pl


mundurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mundurować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umundurowanie n., mundur m., mundurek m., mundurówka ż., mundurowy m.

 czas. mundurować ndk., umundurować dk.

 przym. mundurowy

Wiktionary


mundurowiec

policjant, agent lub wojskowy, którego służbowym strojem jest mundur


SJP.pl


mundurowy

przymiotnik od: mundur


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mundurem, dotyczący munduru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. umundurowany policjant lub żołnierz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była piętnasta dziesięć i Celestyna Żak stała w kolejce wijącej się przed piekarnią PSS przy ulicy Dąbrowskiego, tuż obok sklepu z sortami mundurowymi MO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmũnduˈrɔvɨ, AS: mũndurovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mundur mrz., mundurówka ż., mundurek mrz., umundurowanie n., mundurowanie n.

 czas. mundurować ndk., umundurować dk.

 przym. mundurówkowy

Wiktionary


munduroznawca

znawca typów i historii mundurów


SJP.pl


munduroznawczy

związany z wiedzą o typach i historii mundurów


SJP.pl


munduroznawstwo

wiedza o typach i historii mundurów


SJP.pl


mundurzyna

rzadko: niezgrabny mundur


SJP.pl


mundurówka

potocznie:
1. ogół służb mundurowych w państwie;
2. w wojsku: kwota wypłacana okresowo żołnierzom na zakup nowego umundurowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. wojsk. okresowa kwota wypłacana żołnierzom na zakup nowego umundurowania

 (1.2) pot. publ. ogół służb mundurowych w kraju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmũnduˈrufka, AS: mũndurufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mundur mrz., mundurowy mos., mundurowanie n.

 przym. mundurowy

Wiktionary


mundus

symbol władzy królewskiej - złota kula z krzyżem; jabłko królewskie


SJP.pl


mundzik

zdrobnienie od: Edmund (imię męskie)


SJP.pl


mundzio

zdrobnienie od: Edmund, Rajmund (imiona męskie); Mundek


SJP.pl


mundżak

rodzaj z rodziny jeleniowatych; mały jeleń z lasów Azji; samce cechują się silnie rozwiniętymi, wystającymi z pyska górnymi kłami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Muntiacus|ref=tak., gatunek małego, azjatyckiego ssaka parzystokopytnego;

 (1.2) ssak z gatunku mundżaków (1.1)

Wiktionary

Mundżak ("Muntiacus") – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia


mundżański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dosł. związany z Mundżanem, dotyczący Mundżanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język mundżański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mundżan mrz.

Wiktionary


mung

niewielki ssak drapieżny z podrodziny mangustowatych; mangusta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Le Mung – miejscowość i gmina we Francji
  • fasola mung (fasola złota) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych

Wikipedia


munga

niewielki ssak drapieżny z podrodziny mangustowatych; mangusta


SJP.pl

Munga – miejscowość (tätort) w Szwecji, w regionie administracyjnym ("län") Västmanland, w gminie Västerås.

Według danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego liczba ludności wyniosła: 241 (31 grudnia 2015), 272 (31 grudnia 2018) i 288 (31 grudnia 2019).

Wikipedia


mungo

1. ssak z rodziny wiwer, występujący w Afryce na południe od Sahary; mangusta pręgowana;
2. włókno wełniane niskiej jakości otrzymywane z pozyskiwanych wtórnie kawałków tkanin wełnianych


SJP.pl

Mungo (ang. "Lake Mungo") – wyschnięte jezioro w południowo-zachodniej części Nowej Południowej Walii w Australii. Położone jest ok. 740 km na zachód od Sydney i 90 km na północny wschód od miejscowości Mildura. Jezioro wchodzi w skład Parku Narodowego Mungo i jest jednym z siedemnastu jezior w Regionie Wyschniętych Jezior Willandra, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia


muni

w Indiach: asceta, mędrzec hinduski; pustelnik


SJP.pl

Muni (sanskryt मुनि, „milczący”, od „mauna” – cisza) – termin określający mędrców pustelników i indyjskich ascetów.

Mędrcy tego typu nie posiedli wiedzy o prawdzie istnienia na podstawie nauk tekstów, lecz poprzez samorealizację.

Wikipedia


muniak

nazwisko


SJP.pl


muniakowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki;

Wiktionary

Muniakowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki.

Wikipedia


municipium

w państwie rzymskim: miasto mające samorząd


SJP.pl


municypalność

przestarzałe: zarząd miejski lub gminny


SJP.pl


municypalny

mający związek z zarządem miejskim; miejski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający związek z miastem lub jego samorządem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmũɲit͡sɨˈpalnɨ, AS: mũńicypalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. municypalność ż.

 przysł. municypalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miejski, komunalny

Wiktionary


municypium

gmina w starożytnym Rzymie


SJP.pl

Municypium (łac. "municipium") – w starożytności był to teren położony w Italii, podbity przez Starożytny Rzym.

Municypia zawarły z Rzymem przymierze, dzięki któremu mogły się cieszyć częściową autonomią i tolerancją, w tym religijną, pod warunkiem udzielania Rzymowi określonej pomocy wojskowej i ograniczenia praw mieszkańców, np. zakazu głosowania i piastowania urzędów. Dozwolone były m.in. małżeństwa z obywatelami rzymskimi.

Wikipedia


munida

skorupiak występujący na dużych głębokościach w morzach klimatu subtropikalnego i tropikalnego


SJP.pl


muniek

Muniek – pierwszy album studyjny Muńka Staszczyka, wydany 15 marca 2010 przez wytwórnię muzyczną Sony Music.

W marcu 2010 r. dotarła do 3. miejsca listy OLiS. W lipcu 2010 r. pochodząca z płyty kompozycja „Święty” została nominowana do nagrody Superjedynki w kategorii „Przebój Roku”. Jednakże wokalista odmówił udziału w plebiscycie.

Wikipedia


munio

potocznie, żartobliwie: mózg; zwykle w związku frazeologicznym: mieć kuku na muniu - być upośledzonym na umyśle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) żart. formacja ekspresywna od słowa "mózg" z formantem -unio

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmũɲɔ, AS: mũńo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muńka

Wiktionary


munk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Munk (1920-1961) – polski reżyser
  • Eduard Munk (1803-1871) – niemiecki filolog
  • Hermann Munk (1839-1912) – niemiecki fizjolog
  • Immanuel Munk (1852-1900) – niemiecki fizjolog
  • Jens Munk (1579-1628) – duński polarnik
  • Kaj Munk (1898-1944) – duński dramatopisarz
  • Kirsten Munk (1598-1658) – duńska szlachcianka
  • Michael Max Munk (1890-1986)
  • Peter Munk (ur. 1927) – węgierski przedsiębiorca i filantrop
  • Salomon Munk (1803-1867) – francuski orientalista
  • Walter Heinrich Munk (1917-2019) – oceanograf
  • Walter Munk (1895-1920) – polski wojskowy

Wikipedia


munster

francuski ser podpuszczkowy, produkowany z krowiego mleka, o aromatycznym zapachu i kwaskowym smaku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • munster – rodzaj francuskiego sera
  • Munster – miasto w kraju związkowym Dolna Saksonia
  • Munster – miasto w Alzacji
  • Munster – miasto w Lotaryngii
  • Munster – jedna z czterech prowincji
  • Munster – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Lake
  • Munster (ang. Munster Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Eddy
  • Munster (ang. Munster Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Cambria
  • Münster

Wikipedia


munsztuk

1. rodzaj kiełzna zakładanego do pyska konia;
2. dawniej: część papierosa lub fajki trzymana w ustach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna;

 (1.2) stpol. daw. ustnik instrumentu muzycznego lub ustnik fajki

 (1.3) stpol. daw. część zwijki papierosa albo część fajki, trzymana przez palacza w ustach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • munsztuk – rodzaj kiełzna stosowanego w jeździectwie
  • munsztuk (archaizm, staropolskie) – ustnik fajki, trąbki
  • munsztuczek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Huon von Sagar mocno chwycił konia za wodze przy munsztuku.

 (1.2) [...] przynajmniej w niedzielę i dni święte, co samo na wolą się daje, gdyż to dobrowolne rzeczy być mają, aby, gdy trębacz przez munsztuk rano da hasło, na [...]

 (1.2) [...] wydano rozkaz, że za pierwszym cichym zatrąbieniem przez munsztuk wszyscy mają siadać na koń i stawać w gotowości.

 (1.3) Paliła papierosy z długim munsztukiem, nauczyła się tego, jak sama mówiła, ze zmartwień, papierosy trochę na to pomagały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmũw̃ʃtuk, AS: mũũ̯štuk

Wiktionary


muntenia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczno-geograficzna w południowej Rumunii;

Wiktionary

Muntenia (staropol. "Multany", "kresy multańskie") – kraina historyczna w Rumunii stanowiąca wschodnią część Wołoszczyzny. Leży między Dunajem (na południu i wschodzie), Alutą (na zachodzie) i Karpatami. Graniczy z Oltenią, Mołdawią, Siedmiogrodem i Dobrudżą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od trzech lat wakacje spędzamy w Muntenii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. munteński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. Multany

Wiktionary


munteński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Muntenią, dotyczący Muntenii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Muntenia ż.

Wiktionary


muntowo

Muntowo (niem. "Muntowen", od 1938 "Muntau") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Muntowo, po jej zniesieniu w gromadzie Mrągowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


mupet

[czytaj: mapet] typ lalki teatralnej stworzonej w 1955 roku przez amerykańskiego lalkarza, reżysera i scenarzystę Jima Hensona; muppet, mapet


SJP.pl


muppet

[czytaj: mapet] typ lalki teatralnej stworzonej w 1955 roku przez amerykańskiego lalkarza, reżysera i scenarzystę Jima Hensona; mapet, mupet


SJP.pl


muppets

grupa lalek poruszanych rękami ludzi, rozpowszechniona w latach siedemdziesiątych XX wieku w USA


SJP.pl


mur

1. ogrodzenie, ściana, element budowli;
2. coś co utrudnia porozumienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku

 (1.2) archit. murowane ogrodzenie, zwykle kamienne

 (1.3) sport. w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny

 (1.4) przen. poglądy, odczucia dzielące lub izolujące ludzi

 (1.5) meteorol. zwarte zachmurzenie

Wiktionary

Mur (z mūrus) – rodzaj konstrukcji budowlanej, wykonanej z elementów ułożonych w uporządkowany sposób, zazwyczaj połączonych zaprawą budowlaną.

Mur powstaje w wyniku czynności murowania, osoba zajmująca się murowaniem to murarz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dom jest ogrodzony murem.

 (1.1) Zwierciadło było wyższe niż normalny człowiek, utwierdzone w murze mocną dębową ramą. Obmacywaliśmy ją na wszystkie sposoby, próbowaliśmy wsunąć palce i paznokcie między nią a ścianę, ale zwierciadło ani drgnęło, jakby było częścią muru, kamieniem oprawionym w kamień.

 (1.4) Wyrwij murom zęby krat

:: Zerwij kajdany, połam bat!
A mury runą, runą, runą,
i pogrzebią stary świat
.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mur, AS: mur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. murarka ż., murarstwo n., murarz m., przedmurze n., podmurówka ż., obmurowanie n., murowanie n., podmurowywanie n., podmurowanie n., wymurowanie n., zamurowywanie n., zamurowanie n., pomurnik m.

:: zdrobn. murek m., mureczek m.

 czas. murować ndk., podmurowywać ndk., podmurować dk., wymurować dk., zamurowywać ndk., zamurować dk.

 przym. murowy, murowany, murarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściana

Wiktionary


mur-beton

potocznie: z całą pewnością, bez żadnej wątpliwości; na mur, na mur-beton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. pewność

Wiktionary


mura

1. miasto we Hiszpanii;
2. miasto we Włoszech;
3. rzeka w Austrii, Słowenii i Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej Austrii, wschodniej Słowenii, północnej Chorwacji i zachodnich Węgrzech; w dorzeczu Dunaju;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mura – miasto we Hiszpanii
  • Mura – miasto we Włoszech
  • Mura – region statystyczny w Słowenii
  • Mura – rzeka w Austrii, Słowenii i Chorwacji
  • mura – strumień błotno-gruzowy
  • Mura – japońskie słowo stosowane w zarządzaniu oznaczające nieregularność lub zmienność
  • Mura (ur. 1944) – piłkarz brazylijski
  • inna nazwa plemienia indiańskiego Pirahã

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmura, AS: mura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Prekmurje n., prekmurski mrz.

 przym. prekmurski, medzimurski

Wiktionary


murak

kamień o kształcie zbliżonym do równoległościanu i ostrych krawędziach, ciężarze poniżej 50 kg, uzyskiwany ze złoża metodami kamieniarskimi jak rozbijanie, klinowanie; kamień łupany


SJP.pl


mural

rodzaj malowidła ściennego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. malowidło ścienne, najczęściej monumentalne, o charakterze artystycznym lub reklamowym;

Wiktionary

Mural – rodzaj malatury, nazwa pochodzenia hiszpańskiego oznaczająca w skrócie dzieło dekoracyjnego malarstwa ściennego, najczęściej monumentalne. Malowidła takie, w zależności od intencji twórcy, mogą mieć na celu impresję odbiorcy, reklamę jakiegoś produktu lub promocję akcji charytatywnej. Murale można zdefiniować jako "wielkoformatową grafikę na ścianach budynków".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmural, AS: mural

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muraloza ż., murek mrz., murale n., muralizm m., muralista mos., muralistka ż.

Wiktionary


murale

rodzaj obrazu malowanego na ścianie, murze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. malowidło ścienne, najczęściej monumentalne, o charakterze artystycznym lub reklamowym

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: mural

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mural mrz., muralista mos., muralistka ż., muralizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mural

Wiktionary


muralista

osoba tworząca murale, wielkoformatowe malowidła ścienne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. artysta plastyk, który tworzy murale

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mural m., muralik m.

:: fż. muralistka ż.

 przym. muralowy

Wiktionary


muralistka

→ muralista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. artystka, która tworzy murale

Wiktionary

Patrz:

muralista

Powiązane:

 rzecz. mural mrz., murale n., muralista mos., muraloza ż.

Wiktionary


muralizm

malarstwo ścienne, wielkopowierzchniowa malatura zewnętrzna, zwykle na ścianach budynków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. forma sztuki polegająca na umieszczaniu malowideł w przestrzeni publicznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mural mrz., murale n., muraloza ż.

Wiktionary


muralowy

→ mural


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący muralu

Wiktionary

Patrz:

mural

Powiązane:

 rzecz. muralista mos., muraloza ż.

Wiktionary


muraloza

lekceważąco: nadmierne pokrywanie ścian muralami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. pot. nadmierne i nieprzemyślane pokrywanie ścian lub przestrzeni publicznej muralami, w szczególności tymi o niskiej wartości artystycznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] nie każdy mural jest sztuką, a nawet coraz częściej się zdarza […], że na pewno nie jest sztuką: jest natomiast reklamą, propagandą, edukacją, jakimś komunikatem często projektowanym na zlecenie i pod dyktando urzędników. To muraloza, która de facto rujnuje estetykę przestrzeni publicznej podobnie jak wielkoformatowa reklama i szyldoza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mural mrz., muralista mos., muralizm mrz.

:: fż. muralistka ż.

 przym. muralowy

Wiktionary


murano

1. dzielnica Wenecji;
2. model samochodu marki Nissan


SJP.pl

Murano – grupa siedmiu małych wysp włoskich połączonych mostami (często traktowana jako jedna wyspa porozdzielana kanałami), położona na lagunie niedaleko Wenecji, o powierzchni 1,17 km². Murano jest zamieszkiwane od czasów antycznych, obecnie liczy 5,5 tysiąca mieszkańców (2007). Słynie z produkcji szkła, ponadto znajduje się tu wiele zabytków.

Wikipedia


muranowski

→ Muranów (dzielnica Warszawy)


SJP.pl


muranów

dzielnica Warszawy


SJP.pl

Muranów – historyczna część miasta Warszawy położona w dzielnicach Wola i Śródmieście.

Wikipedia


murarczyk

dawniej: pomocnik murarza; mularczyk


SJP.pl


murarka

1. potocznie: murarstwo, zajęcie murarza;
2. rzemieślniczka zajmująca się murowaniem;
3. dawniej: żona murarza;
4. rodzaj pszczół z rodziny miesierkowatych, występujący w Polsce w 18 gatunkach


SJP.pl


murarkowy

1. osarek murarkowy - gatunek błonkówki z rodziny osarkowatych;
2. złotolitka murarkowa - gatunek błonkówki z rodziny złotolitkowatych


SJP.pl


murarski

przymiotnik od: murarz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. dotyczący murarza i jego pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mur mrz., murek mrz., murarstwo n., murarka ż., murarz mos., podmurowanie n., podmurówka ż.

 czas. murować, obmurować, wymurować, zamurować

 przym. murowany, murowy

Wiktionary


murarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzemiosło i rodzaj pracy zajmujące się głównie murowaniem – wznoszeniem ścian;

Wiktionary

Murarstwo – rodzaj rzemiosła, którego główną pracą jest murowanie np. mostów, ścian itp. Murowanie polega na wznoszeniu budowli poprzez spajanie kamiennych, ceglanych itp. materiałów środkami wypełniającymi i wiążącymi zwanymi zaprawami murarskimi, przygotowanymi na bazie piasku, wapna i cementu. Murarstwo nie jest tożsame z budownictwem, będącym działem inżynierii. Jest jednym z niewielu działów rzemiosła, który nie ulega zanikowi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: muˈrarstfɔ, AS: murarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mur m., murek m., murarz m., murarka ż., murowanie n., zamurowanie n., wymurowanie n., mularstwo n., podmurowanie n., podmurówka ż.

 czas. murować ndk., zamurować dk., wymurować dk.

 przym. murarski, mularski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. murarka

Wiktionary


murarz

rzemieślnik zawodowo zajmujący się murowaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

Wiktionary

Murarz, daw. murator – nazwa zawodu oraz określenie rzemieślnika wykonującego ten zawód.

Do zakresu czynności realizowanych przez rzemiosło murarskie należy wykonywanie prac związanych z wznoszeniem budowli kamiennych lub ceglanych, gdzie czynnikiem wiążącym te materiały jest zaprawa murarska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmuraʃ, AS: muraš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomurnik mzw., murowanie n., murarka ż., mur m., podmurówka ż., murarstwo n., murek m., podmurowanie n.

 czas. murować ndk., wymurować dk., obmurować dk.

 przym. murowany, murarski, murowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński mulorz

Wiktionary


murarzyna

(r. męski) lekceważąco: marny murarz


SJP.pl


muras

nazwisko


SJP.pl

Muras – niewielka miejscowość w Hiszpanii we wspólnocie autonomicznej Galicja w prowincji Lugo. Liczy niespełna tysiąc mieszkańców. Znajdują się tu liczne elektrownie wiatrowe.

Wikipedia


muraszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Kresy. mrówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakaś muraszka włazła mnie pod rubaszka.

Wiktionary


murat

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osoby
    • padyszachowie osmańscy
      • Murat I – sułtan w latach: 1359-1389
      • Murat II – sułtan w latach: 1421-1444 i 1446-1451
      • Murat III – sułtan w latach: 1574–1595
      • Murat IV – sułtan w latach: 1623-1640
      • Murat V – sułtan w 1876 r.
  • Nazwisko
    • Joachim Murat – Król Neapolu i Marszałek Francji od 1808 do 1815
    • Julio Murat – turecki duchowny katolicki, dyplomata
    • Piotr Murat – polski działacz i snookerzysta
    • Ryszard Murat – polski karateka

Wikipedia


murator

dawniej: murarz, majster murarski, zwłaszcza murarz architekt


SJP.pl

Murator – najpopularniejszy i najstarszy poradnik remontowo-budowlany w Polsce. Zawiera opisy i porady z zakresu zagadnień związanych z budową, remontem i wykończeniem domu, a także informacje o produktach i usługach na rynku budowlanym. Przedstawia produkty i technologie na każdą kieszeń. Murator prezentuje zarówno tradycyjne, jak i nowoczesne technologie. Magazyn zajmuje się także zagadnieniami prawa budowlanego oraz kwestiami finansowymi.

Wikipedia


murawa

gęsta trawa, zwykle krótko przystrzyżona, pokrywająca jakiś obszar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gęsta, niska trawa pokrywająca jakiś teren

 (1.2) nawierzchnia boiska piłkarskiego

 (1.3) stpol. zielone pokrycie bagniska

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Piłkarze wbiegli na murawę boiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈrava, AS: murava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. murawka ż.

 przym. murawowy

Wiktionary


murawjow

[czytaj: murawJOF albo muRAWjof] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dmitrij Murawjow – kazachski kolarz
  • Michaił Murawjow (eserowiec) – oficer Armii Imperium Rosyjskiego, eserowiec
  • Michaił Murawjow Wileński – minister skarbu Imperium Rosyjskiego, generał-gubernator wileński
  • Mikołaj (Murawjow-Uralski) – prawosławny biskup i lekarz
  • Nikita Murawjow – rosyjski wojskowy, jeden z przywódców dekabrystów
  • Władimir Murawjow – kazachski lekkoatleta

Wikipedia


murawka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mikrobiol. gęste zbiorowisko mikroorganizmów zasiedlających podłoże stałe, powodujące widoczne zmętnienie

 (1.2) zdrobn. od murawa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. murawa ż.

Wiktionary


murawowy

→ murawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z murawą, dotyczący murawy

Wiktionary

Patrz:

murawa

Powiązane:

 rzecz. murawa ż.

Wiktionary


murawski

nazwisko


SJP.pl

Murawski (forma żeńska: Murawska; liczba mnoga: Murawscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 13234 osoby.

Wikipedia


murań

szczyt Tatr Bielskich na Słowacji


SJP.pl

Murań, Wielki Murań ( Muráň, Mura, Murány, Muran, 1890 m) – szczyt Tatr Bielskich na Słowacji, znajdujący się w ich grani głównej. Jest pierwszym od zachodu wybitnym wierzchołkiem w Tatrach Bielskich i ma charakterystyczny kształt (jedni widzą w nim łeb tygrysa, inni żabę), dzięki czemu jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych szczytów tej części Tatr.

Wikipedia


murchla

regionalnie: babsko, babsztyl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. babsko, babsztyl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Zaolzie myrcha, myrszina, myrszyna

Wiktionary


murcja

miasto w Hiszpanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-wschodniej Hiszpanii, od średniowiecza do XIX wieku, królestwo podporządkowane Kastylii

 (1.2) geogr. adm. nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii

 (1.3) geogr. miasto w Hiszpanii, nad Segurą;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murcja – miasto w Hiszpanii
  • Murcja – wspólnota autonomiczna i prowincja w Hiszpanii
  • Murcia – miasto na Filipinach

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Murcjanin, Murcjanka

 przym. murcyjski

Wiktionary


murcki

Mu

Wikipedia


murcyjski

→ Murcja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Murcją (krainą w Hiszpanii)

 (1.2) związany z Murcją (miastem w Hiszpanii)

Wiktionary

Patrz:

Murcja

Powiązane:

 rzecz. Murcja ż.

Wiktionary


murczyn

Murczyn – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wieś klucza żnińskiego arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, położona była w XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 333 mieszkańców. Jest jedenastą co do wielkości miejscowością gminy Żnin.

Wikipedia


murdziel

gwarowa nazwa Muranowa


SJP.pl


mureina

składnik ściany komórkowej bakterii, zbudowany z nietypowych aminokwasów i połączonych w łańcuchy pochodnych cukrów


SJP.pl


murek

zdrobniale o "murze"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: mur

 (1.2) niski mur

 (1.3) daw. występ murowany przy kuchni, piecu lub gzyms u kominka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dawid Murek – polski siatkarz
  • Weronika Murek – polska autorka opowiadań i sztuk teatralnych
  • Doktor Murek – polski serial radiowy
  • Doktor Murek – polski serial telewizyjny
  • Doktór Murek – polski film
  • Mureck

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Żeby popisać się przed koleżankami z klasy, wziął deskorolkę i wskoczył na bardzo wysoki murek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmurɛk, AS: murek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomurnik mzw., mureczek m., murarka ż., murarstwo n., murarz m., przedmurze n., podmurówka ż., mur m., podmurowywanie n., podmurowanie n., murowanie n., zamurowywanie n., zamurowanie n., wymurowanie n., mural m.

 czas. murować ndk., podmurowywać ndk., podmurować dk., wymurować dk., zamurowywać ndk., zamurować dk.

 przym. murowy, murowany, murarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mureczek

Wiktionary


murena

ryba z rzędu węgorzokształtnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murena – cognomen rodu Licyniuszy
    • Lucius Licinius Murena – konsul rzymski
    • Aulus Terentius Varro Murena – konsul rzymski
  • Murena – francuska seria komiksowa
  • Murena – film
  • murena – zwyczajowa nazwa kilkunastu gatunków ryb z rodziny murenowatych (Muraenidae):
    • murena brunatna (Gymnothorax vicinus)
    • murena cętkowana (Gymnothorax favagineus
    • murena gwiaździsta (Echidna nebulosa)
    • murena hawajska (Enchelycore pardalis)
    • murena olbrzymia (Gymnothorax javanicus)
    • murena peruwiańska (Muraena argus)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nurek nagrał murenę penetrującą szczeliny rafy w poszukiwaniu ośmiornicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. murenowate lm nm.

 przym. murenowaty

Wiktionary


murenowate

rodzina dużych, drapieżnych ryb promieniopłetwych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Muraenidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina dużych, drapieżnych ryb z rzędu węgorzokształtnych;

Wiktionary

Murenowate, mureny (Muraenidae) – szeroko rozprzestrzeniona rodzina dużych, drapieżnych ryb promieniopłetwych, jedna z najliczniejszych wśród węgorzokształtnych (Anguilliformes) – obejmuje około 200 gatunków, w większości morskich. Prowadzą skryty, głównie nocny tryb życia. Niektóre są niebezpieczne dla nurków. Mięśnie dużych osobników mogą zawierać ciguatoksynę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ryby z rodziny murenowatych posiadają wydłużone, bezłuskie ciało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. murena ż.

 przym. murenowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mureny

Wiktionary


murenowaty

o cechach murenowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


murenozaur

rodzaj plezjozaura żyjącego w środkowej jurze


SJP.pl

Mu

Wikipedia


murga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. dolna, odpadowa frakcja w procesie oczyszczania oliwy po jej wytłoczeniu

Wiktionary

Murga ( Мурга) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Kyrdżali, w gminie Czernooczene. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 czerwca 2020 roku miejscowość liczyła 36 mieszkańców.

Wikipedia


murger

[czytaj: myrŻe] nazwisko


SJP.pl


muriki

rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny czepiaków


SJP.pl

Muriki ("Brachyteles") – rodzaj ssaka naczelnego z podrodziny czepiaków (Atelinae) w obrębie rodziny czepiakowatych (Atelidae).

Wikipedia


murillo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murillo – miasto w Kolumbii, w departamencie Tolima
  • Murillo – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych. w Teksasie, w hrabstwie Hidalgo
  • Murillo el Fruto – gmina w Hiszpanii, w Nawarze
  • Murillo de Gállego – gmina w Hiszpanii, w Aragonii
  • Bartolomé Esteban Murillo – hiszpański malarz
  • Rosario Murillo – nikaraguańska polityczka
  • Murillo (Murillo Santiago Costa dos Santos, ur. 2002) – brazylijski piłkarz

Wikipedia


murkowo

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płockim


SJP.pl

Murkowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Mała Wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


murkowski

→ Murkowo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lisa Murkowski – amerykańska polityk
  • Frank Murkowski – amerykański polityk

Wikipedia

Patrz:

Murkowo

murmańsk

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego;

Wiktionary

Murmańsk (ros. Мурманск) – miasto w Rosji, w północnej części nasady Półwyspu Kolskiego. Niezamarzający port nad Zatoką Kolską (Morze Barentsa), w pobliżu granicy z Norwegią i Finlandią. Centrum administracyjne obwodu murmańskiego. Położony 1967 km od Moskwy. 6 maja 1985 otrzymało tytuł miasto-bohater (Город-герой).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkaniec Murmańska błądził trzy dni w górskiej tundrze w okolicach Ławoziera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmurmãj̃sk, AS: murmãĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murmań ż., murmańczyk mos.

 przym. murmański

Wiktionary


murmański

przymiotnik od: Murmańsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Murmańskiem, dotyczący Murmańska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: murˈmãj̃sʲci, AS: murmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murmańsk m.

Wiktionary


murmańszczanin

mieszkaniec Murmańska


SJP.pl


murmańszczanka

mieszkanka Murmańska


SJP.pl


murmillo

typ gladiatora z prostym mieczem, dużą tarczą i charakterystycznym hełmem; mirmillo


SJP.pl

Mu

Wikipedia


murmuracja

zjawisko, w którym stado ptaków porusza się synchronicznie w powietrzu, tworząc falujące, zmienne kształty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. zjawisko wirowania ptaków w powietrzu, w wielkich stadach, najczęściej obserwowane późną jesienią lub zimą tuż przed zmierzchem

Wiktionary


murmurando

śpiew z zamkniętymi ustami, stosowany zwykle w utworach chóralnych; mruczando; mormorando


SJP.pl

Murmurando – polski film komediowy z 1981 roku, w reżyserii Andrzeja Barszczyńskego. Bohaterowie „Murmuranda” są zwyczajnymi, przeciętnymi ludźmi.

Akcja filmu toczy się w ośrodku wypoczynkowo-leczniczym, prowadzącym kuracje odwykowe dla palaczy. Odzwyczajanie od nikotyny odbywa się w niecodzienny sposób - poprzez śpiewanie. Jednym z uczestników wczasów jest cichy i łagodny młodzieniec, który z papierosami ma niewiele wspólnego. Jednak to właśnie on zostaje poddany najmocniejszej kuracji.

Wikipedia


murnau

[czytaj: murnał] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murnau – dzielnica gminy Stephanskirchen w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Rosenheim
  • Murnau am Staffelsee – gmina targowa w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Garmisch-Partenkirchen
  • Murnau – stacja kolejowa
  • Oflag VII A Murnau – obóz jeniecki
  • Friedrich Wilhelm Murnau – niemiecki reżyser

Wikipedia


murnauczyk

dawniej: więzień obozu w Murnau


SJP.pl


murom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką;

Wiktionary

Murom (ros. Муром) – miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką. Około 106,9 tys. mieszkańców (2020). Przemysł maszynowy, elektroniczny, drzewny, spożywczy, lekki; węzeł kolejowy; muzeum.

4/16 maja 1879 w Muromie urodził się metropolita Dionizy (Waledyński), zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w latach 1924–1946.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. muromski

 rzecz. muromski mrz.

Wiktionary


muromski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Muromiem, dotyczący Muromia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język muromski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murom mrz.

Wiktionary


murowanie

1. wybudowany z cegły, kamienia lub betonu;
2. potocznie:
a) taki, który na pewno nastąpi; pewny, niechybny;
b) taki, na którym można polegać; pewny, niezawodny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|murować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmurɔˈvãɲɛ, AS: murovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. murować ndk.

 rzecz. murarstwo n., murarz mos., murek mrz., mur mrz.

 przym. murowany, murowy

Wiktionary


murowaniec

gwarowo: budynek murowany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murowaniec – część miasta Nowy Sącz
  • Murowaniec – część miasta Zakopane
  • Murowaniec – część wsi Grabiszyce Średnie w woj. dolnośląskim, w pow. Lubańskim, w gminie Leśna
  • Murowaniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Białe Błota
  • Murowaniec – część wsi Ładzin w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Pajęczno
  • Murowaniec – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
  • Murowaniec – część wsi Gromadzice w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
  • Murowaniec – część wsi Masłowice w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wieluń
  • Murowaniec – część wsi Wierzchlas w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wierzchlas
  • Murowaniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Baranów
  • Murowaniec – część wsi Niżna Łąka w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Miejsce Piastowe
  • Murowaniec – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce

Wikipedia


murowanka

nieduży murowany dom


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murowanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Warka
  • Murowanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pokrzywnica
  • Murowanka – gromada
  • Murowanka – kamienica przy ulicy Jagiellońskiej w Sanoku
  • Murowanka – leśniczówka w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Jednorożec
  • Murowanka – dawna szkoła w woj. mazowieckim, w Warszawie, w dzielnicy Wawer
  • Murowanka – dawny dworek w majątku Wereszczaków w Tuhanowiczach; obecnie w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Horodyszcze
  • Murowanka – przystanek kolejowy pod Grodnem na linii Mosty – Grodno, między wsiami Batorówka i Skołubowo w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Wiercieliszki
  • Murowanka – dawny folwark we wsi Szczorse w obwodzie grodzieńskim, w rejonie nowogródzkim, w sielsowiecie Szczorsy
  • Murowanka – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie szczuczyńskim, w sielsowiecie Możejków
  • Murowanka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim, w sielsowiecie Hajna
  • Murowanka – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Niemenczyn

Wikipedia


murowanogośliński

przymiotnik od: Murowana Goślina


SJP.pl


murowany

1. wybudowany z cegły, kamienia lub betonu;
2. potocznie:
a) taki, który na pewno nastąpi; pewny, niechybny;
b) taki, na którym można polegać; pewny, niezawodny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bud. zbudowany przez murowanie (z cegły, betonu lub kamienia)

 (1.2) pot. taki, który będzie na pewno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. murowanie n., mur mrz., murarz mos., murek mrz., podmurowanie n., podmurówka ż.

 czas. murować ndk.

 przysł. murowanie

 przym. murarski, murowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pewny, stuprocentowy

Wiktionary


murować

czasownik

 (1.1) budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą

 (1.2) przen. sport. zastawiać wieloma zawodnikami własną bramkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do naszej ekipy remontowej potrzebujemy jeszcze kogoś, kto umie murować.

 (1.2) Piłkarze Górnika od dobrych dziesięciu minut murują dostęp do własnej bramki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈrɔvat͡ɕ, AS: murovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mur m., murarka ż., murarz m., murowanie n., murarstwo n., podmurówka ż., podmurowanie n., murek mrz., murowanka ż.

 przym. murarski, murowany, murowy

 czas. zamurować dk., podmurować dk.

Wiktionary


murowianin

mieszkaniec Murowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


murowianka

mieszkanka Murowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


murowski

przymiotnik od: Murów


SJP.pl


murowy

przymiotnik od: mur, np. konstrukcja murowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z murem, dotyczący muru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mur mrz., murarz mos., murek mrz., murowanie n., podmurowanie n., podmurówka ż.

 czas. murować ndk.

 przym. murowany, murarski

Wiktionary


murołom

dawne działo oblężnicze; szarfmeca


SJP.pl


murphy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murphy – jednostka osadnicza w stanie Missouri, w hrabstwie Jefferson
  • Murphy – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Cherokee
  • Murphy – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Mayes
  • Murphy – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Collin
  • Murphy – jednostka osadnicza w stanie Idaho, siedziba hrabstwa Owyhee
  • Murphy (ang. Murphy Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Cherokee
  • Buddy Murphy – australijski profesjonalny wrestler
  • Cillian Murphy – irlandzki aktor filmowy i teatralny
  • Eddie Murphy – aktor amerykański
  • Edward Murphy – twórca tzw. praw Murphy'ego
  • Joseph Murphy (ujednoznacznienie)
  • Peter Murphy (ujednoznacznienie)

Wikipedia


murray

[czytaj: MAri] rzeka w Australii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murray – rzeka w Australii
  • Murray – rzeka w Australii, w stanie Australia Zachodnia
  • Murray Bridge – miasto w Australii
  • Andy Murray – szkocki tenisista
  • Bill Murray – amerykański aktor
  • Dave Murray – brytyjski gitarzysta
  • Devon Murray – irlandzki aktor
  • Joanne Murray – brytyjska pisarka, znana pod pseudonimem artystycznym Joanne Kathleen Rowling, skr. J.K. Rowling.
  • Margaret Murray – brytyjska antropolog i egiptolog
  • Murray – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Clarke
  • Murray – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Calloway
  • Murray – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Cass

Wikipedia


mursz

1. rozkład drewna wywołany działaniem szkodliwych grzybów; drewno zaatakowane tym rozkładem
2. gleba typu bagiennego
3. próchnica odnóg wieńcowych poroża jelenia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mursz (gleba)
  • gleby murszowe
  • mursz – zgnilizna drewna
  • mursz – próchnica poroża

Wikipedia


murszak

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl


mursze

1. rozkład drewna wywołany działaniem szkodliwych grzybów; drewno zaatakowane tym rozkładem
2. gleba typu bagiennego
3. próchnica odnóg wieńcowych poroża jelenia


SJP.pl


murszeć

o drewnie: gnić, ulegać rozkładowi


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) o drewnie: gnić, ulegać rozkładowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drewno pod wpływem warunków atmosferycznych zaczyna murszeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mursz m., murszenie n.

 przym. murszowy, zmurszały

Wiktionary


murszid

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) rel. w islamie nauczyciel, przewodnik, guru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nezha i Fatima to mourchidates, murszidy, muzułmańskie doradczynie religijne. Wykonują zadania przewodników duchowych, nauczycieli i pracowników socjalnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmurʃʲit, AS: muršʹit

Wiktionary


mururoa

atol na Oceanie Spokojnym


SJP.pl

Mururoa – atol koralowy, znajdujący się w archipelagu Tuamotu, który wchodzi w skład Polinezji Francuskiej, w południowej części Pacyfiku.

W odległości 400 kilometrów od atolu znajdują się zamieszkane wyspy archipelagu Tuamotu.

Na atolu mieścił się francuski poligon atomowy. W latach 1966–1996 Francja przeprowadziła na atolu 164 testy broni jądrowej (37 atmosferycznych i 127 podziemnych).

Wikipedia


mury

książkowo: miejsce z murowaną zabudową lub ogrodzone murem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Mury” – piosenka Jacka Kaczmarskiego
  • Mury – album Przemysława Gintrowskiego, Jacka Kaczmarskiego i Zbigniewa Łapińskiego
  • „Mury” – tajna drużyna harcerska
  • Mury – przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Mury, w rejonie diemianskim, w obwodzie nowogrodzkim, w Rosji
  • mur
  • Muri

Wikipedia


murza

[czytaj: mur-za] tytuł wodza perskiego lub tatarskiego, używany także w stosunku do uczonych i urzędników; mirza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wódz, książę tatarski; perski i turecki tytuł honorowy, np. uczonych (umieszczany przed nazwiskiem) lub książęcy (wtedy po nazwisku)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Został więc murzą znacznym i przeszło dwa tysiące wojowników, nieporównanie dzielniejszych od zwykłych Tatarów, słuchało jego skinienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmurza, AS: murza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mirza

Wiktionary


murzasichle

[czytaj: mur-zasichle] wieś w Polsce na Podhalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin;

Wiktionary

Murzasichle – wieś podhalańska w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin.

Wieś o charakterze letniskowo-wypoczynkowym, położona w bezpośrednim sąsiedztwie Tatr i Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy może ten dom w Murzasichlu obejrzeć na własne oczy.

Wiktionary


murzać

[czytaj: mur-zać] regionalnie: morusać, brudzić, plamić


SJP.pl


murzyn

potocznie:
1. człowiek anonimowo wykonujący pracę za kogoś;
2. osoba opalona na ciemnobrązowo;
3. osoba ciężko pracująca, zmuszana do ciężkiej pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przen. pejor. osoba pracująca ciężko, intensywnie, lecz bez należytego wynagrodzenia

 (1.2) pot. osoba wykonująca anonimowo określoną pracę za kogoś

 (1.3) przen. człowiek intensywnie opalony, o bardzo ciemnej karnacji

Wiktionary

Murzyn (wymowa:) – określenie osoby czarnoskórej stosowane w języku polskim od XIV wieku. Współcześnie kontrowersyjne, przez użytkowników języka uznawane za neutralne lub pejoratywne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan prezes, bez najmniejszej żenady, zatrudniał w swej firmie parudziesięciu takich murzynów, którym przy niskich zarobkach nie płacił nawet ubezpieczenia.

 (1.2) Całkiem zwyczajnie, jako bogata z domu, opłaciła jakiegoś murzyna, który za nią napisał tę pracę semestralną.

 (1.3) Co on mi będzie murzyna bielił! Niech śpiewa prawdę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuʒɨ̃n, AS: mužỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murzyn m., Murzynek m., murzynek m., Murzyniak m., Murzynka ż., murzynka ż., Murzyniątko n., Murzynię n., murzyńskość ż., murzyństwo n.

 przym. murzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biały murzyn

 (1.3) pogard. czarnuch; pot. cygan

Wiktionary


murzynek

potocznie:
1. rodzaj ciasta kakaowego;
2. mocna czarna kawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kulin. pot. ciasto z dodatkiem kakao

 (1.2) kraków. środ. przestępcze czarna mocna kawa

 (1.3) lud. zob. maślak pstry.

 (1.4) daw. czarny koń

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: murzynka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murzynek – w języku polskim, tradycyjne określenie dziecka odmiany czarnej
  • murzynek – w kuchni polskiej, ciemnobrązowe ciasto deserowe zawdzięczające swoją barwę dodatkowi kakao; zob. też. brownie
  • murzynek – rodzaj ciepłego loda
  • murzynek – właśc. maślak pstry (Suillus variegatus), gatunek grzybów należący do rodziny maślakowatych (Suillaceae)
  • murzynek – ziarno olejarki abisyńskiej (Guizotia abyssinica), gatunku jednorocznej rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae)
  • murzynek – część nazwy niektórych ras gołębia
  • Murzynek – przezwisko generała Władysława Jabłonowskiego (1769–1802)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: muˈʒɨ̃nɛk, AS: mužỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murzyn m., murzyn m., Murzynek m., Murzynka ż., murzynka ż., Murzyniątko n., Murzynię n., murzyńskość ż.

 przym. murzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zob. maślak pstry.

Wiktionary


murzyniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopiec murzyński

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murzyn mos., murzyn mos.

Wiktionary


murzynisko

zgrubienie od: Murzyn (człowiek należący do rasy czarnej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zgrub. Murzyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murzyn mos.

Wiktionary


murzyniątko

potocznie, pieszczotliwie: murzyńskie dziecko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pieszcz. murzyńskie dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziesięć małych Murzyniątek • Jadło obiad w Murzyniewie, • Wtem się jedno zakrztusiło • I zostało tylko dziewięć. (A. Christie: Dziesięciu Murzynków, tłum. Włodzimierz Lewik)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuʒɨ̃ˈɲɔ̃ntkɔ, AS: mužỹńõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murzyn mos., murzyn mos., Murzynek mos., murzynek mzw., Murzynka ż., murzynka ż., Murzynię n., murzyńskość ż.

 przym. murzyński

Wiktionary


murzynię

małe dziecko murzyńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mały (niedorosły) Murzyn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈʒɨ̃ɲɛ, AS: mužỹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murzyn mos., murzyn mos., Murzynek mos., murzynek mzw., Murzynka ż., murzynka ż., Murzyniątko n., murzyńskość ż.

 przym. murzyński

Wiktionary


murzynka

purpuratka;
1. wczesna odmiana truskawek o drobnych owocach, najczęściej kulistych, z aromatycznym miąższem barwy ciemnowiśniowej lub buraczkowej, nadająca się na przetwory;
2. owoc tej odmiany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zwykle w lm.: drobna ciemnoczerwona truskawka

 (1.2) bot. roln. odmiana rzodkwi

forma rzeczownika.

 (2.1) B. i D. od: murzynek

Wiktionary

Zobacz też: Murzyn – tradycyjne określenie osoby czarnoskórej w języku polskim.

Murzynka – obraz olejny Anny Bilińskiej-Bohdanowiczowej namalowany w 1884 roku, realistyczne studium portretowe czarnoskórej kobiety; od 1939 w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. MP 5531 MNW), w latach 1944–2011 zaginiony.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: muˈʒɨ̃nka, AS: mužỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murzyn m., murzyn m., Murzynek m., murzynek m., Murzynka ż., Murzyniątko n., Murzynię n., murzyńskość ż.

 przym. murzyński

Wiktionary


murzynkowy

→ murzynek


SJP.pl

Patrz:

murzynek

murzynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|murzynować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. murzynować

Wiktionary


murzynowo

nazwa kilku wsi i osad w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Murzynowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna
  • Murzynowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Brudzeń Duży
  • Murzynowo – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Murzynowo Kościelne – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Dominowo
  • Murzynowo Leśne – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy
  • Murzynowo-Łomno – kolonia w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna
  • Murzynowo – przystanek kolejowy
  • Murzynowo (gromada)
  • Murzynno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo

Wikipedia


murzynowski

nazwisko


SJP.pl


murzynówko

Murzynówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Krzykosy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


murzysko

zgrubienie od: mur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od mur (ściana, ogrodzenie z kamieni, z cegieł)

 (1.2) zgrub. od mur (budynki, domy murowane, miasto murowane)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to rodzaj wieży okrągłej. Grube, przerażające murzyska mają we framugach zakratowane okna.

 (1.2) Widziałem złe duchy po zamkach i innych starych murzyska.

Wiktionary


murzyłka

murzyłka dwuskrzydła - gatunek owada z rzędu jętek


SJP.pl


murzyński

dotyczący Murzynów, charakterystyczny dla Murzynów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Murzynami, dotyczący Murzynów

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający cechy przypisywane Murzynom lub Murzynkom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy biedna murzyńska dziewczyna pozwoli mówić sobie po imieniu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. murzyn mos., murzynek mzw., murzynka ż., murzyńskość ż., Murzyn mos., Murzynek mos., Murzyniątko n., Murzynię n., Murzynka ż.

Wiktionary


murzyńskość

→ murzyński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół cech poświadczających murzyński charakter, specyficznych dla Murzynów i Murzynek

 (1.2) pot. cecha tego, kto poddaje się wyzyskowi bez walki

 (1.3) pot. cecha tego, kto ciężko pracuje

Wiktionary

Patrz:

murzyński

Wymowa:

IPA: muˈʒɨ̃j̃skɔɕt͡ɕ, AS: mužỹĩ ̯skość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murzyn m., murzyn m., Murzynek m., murzynek m., Murzynka ż., murzynka ż., Murzyniątko n., Murzynię n.

 przym. murzyński

Wiktionary


murzyństwo

pogardliwie: ogół Murzynów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pogard. Murzyni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Murzyn mos., murzyn mos.

Wiktionary


murów

1. ogrodzenie, ściana, element budowli;
2. coś co utrudnia porozumienie


SJP.pl

Murów (dodatkowa nazwa w j. niem. Murow) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Murów, której jest siedzibą. Historycznie leży na Górnym Śląsku.

Wikipedia


murówka

1. gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych; tyranówka klifowa;
2. rodzaj gadów z rodziny jaszczurkowatych;
3. obrostka murówka - gatunek pszczoły z rodziny miesierkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • murówka (Podarcis) – rodzaj jaszczurek z rodziny jaszczurkowatych
  • murówka (Hirundinea ferruginea) – gatunek ptaka z rodziny tyrankowatych
  • murówka (Conophorus) – rodzaj muchówek z rodziny bujankowatych

Wikipedia


murłat

drewniana belka, na której się opiera więźba dachowa; murłata; namurnica; namur


SJP.pl


murłata

drewniana belka, na której się opiera więźba dachowa; murłat; namurnica; namur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. belka położona na koronie muru, na której oparta jest więźba dachowa;

Wiktionary

Murłata, namurnica – drewniana belka pozioma, ułożona na murze budynku. Przenosi ona obciążenia z więźby dachowej na ściany. Przekrój murłaty jest zazwyczaj kwadratowy o wymiarach od 10×10 cm do 15×15 cm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dolne części krokwi mocuje się do murłaty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) murłat, namurnica

Wiktionary


mus

1. coś do czego jest się zmuszonym
2. deser owocowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. przymus

 (1.2) kulin. mieszanina przetartych owoców, cukru itp.

 (1.3) kulin. deser, rodzaj lekkiej, słodkiej pianki na bazie jajek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mus – miejscowość i gmina we Francji
  • Muş – miasto i prowincja w Turcji
  • mus – deser z owoców (surowych zmiażdżonych, rozgotowanych lub pieczonych przetartych), spulchniony pianą ubitą z białek i zestalony żelatyną
  • mus – gęsty sok
  • Mus – polski zespół pop-rockowy
  • Mus (mysz) – rodzaj gryzoni z rodziny myszowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trudno, mus to mus.

 (1.2) Kazio zjadł cały słoik musu i zrobiło mu się niedobrze.

 (1.3) Moja babcia robi bardzo smaczny mus czekoladowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mus, AS: mus

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. przymus m.

 czas. musieć

 przym. przymusowy

 przysł. musowo, przymusowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przymus

Wiktionary


musa

model samochodu marki Lancia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Musa (Mojżesz) – imię Mojżesza w języku arabskim
  • Musa – królowa Partii (2 p.n.e.-4 n.e.)
  • Musa ibn Nusair – arabski namiestnik Afryki (640–716)
  • Musa – sułtan turecki (1410–1413)
  • Musa – łacińska nazwa banana
  • Musa – rzeka na Litwie
  • Wojownik Musa (ang. Musa) – południowokoreański film z 2001 roku
  • (600) Musa – planetoida
  • Musa (zm. 1337) – władca z dynastii Ilchanidów

Wikipedia


musaka

potrawa, rodzaj pieczonego mięsa z warzywami, popularna w kuchni greckiej; mussaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;

Wiktionary

Musaka (ngr. "μουσακάς") – zapiekanka przygotowywana na bazie bakłażana, pomidorów oraz mielonego mięsa; danie popularne w kuchni greckiej. Górną warstwę dania stanowi sos beszamelowy posypany żółtym serem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy jest okazja do świętowania, jak zdanie egzaminu czy ukończenie eseju, schodzą, żeby zjeść musakę, okrę, taramosalatę, łatę jagnięcą czy ośmiornicę przy drewnianych, lakierowanych stołach, które wyglądają, jakby przyniesiono je tu prosto ze starego żaglowca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈsaka, AS: musaka

Wiktionary


muscovado

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. rodzaj nierafinowanego cukru trzcinowego o ciemnej barwie i posmaku melasy;

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. muszkibada ż.

Wiktionary


museion

miesięcznik wydawany w Krakowie i Paryżu w latach 1911-1913


SJP.pl


musek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) karc. to co trzeba ugrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mus m., musik m.

 czas. musieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mus, musik

Wiktionary


musette

1. francuska nazwa dud
2. dawny taniec francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Musette – starofrancuski instrument muzyczny dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych
  • Musette – starofrancuski taniec dworski o charakterze ludowym, niekiedy wchodził w skład suity barokowej

Wikipedia


musi

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. od: musieć

przysłówek

 (2.1) gwara. zapewne, podobno

czasownik, forma nieosobowa

 (3.1) stpol. należy, trzeba

Wiktionary

Musi – rzeka w Indonezji w południowej części Sumatry, długość wynosi 525 km, a powierzchnia zlewni 63 500 km². Źródła w górach Barisan, płynie w kierunku południowo-wschodnim do miasta Palembang, następnie na północ przez bagnistą nizinę i uchodzi deltą do Cieśniny Bangka zaliczanej do Morza Południowochińskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedziała, że musi to zrobić.

 (1.1) Jacek musi szybko iść do lekarza.

 (2.1) Musi to kto ważny.

 (2.1) – Zrobił już co miał zrobić? // – Musi nie…

Wiktionary


musialik

nazwisko


SJP.pl


musialski

nazwisko


SJP.pl


musiał

1. nie mieć innego wyboru, nie mieć możliwości uniknięcia czegoś;
2. być zobowiązanym do czegoś;
3. chcieć czegoś bardzo


SJP.pl

Musiał (liczba mnoga: Musiałowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 21 528 osób.

Inna forma tego nazwiska to Musialska/Musialski.

Wikipedia


musiała

1. nie mieć innego wyboru, nie mieć możliwości uniknięcia czegoś;
2. być zobowiązanym do czegoś;
3. chcieć czegoś bardzo


SJP.pl


musiałek

nazwisko


SJP.pl


musiałowicz

nazwisko


SJP.pl


musiałowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Musiałowski − polski reżyser dźwięku, kompozytor, muzyk
  • Maciej Musiałowski − polski aktor
  • Paweł Musiałowski − polski dziennikarz, wydawca, podróżnik, pisarz, recenzent
  • Piotr Musiałowski − polski architekt
  • Stefan Musiałowski − polski pianista i kompozytor

Wikipedia


music-hall

Mu

Wikipedia


music-hallowy

→ music-hall


SJP.pl

Patrz:

music-hall

musical

[czytaj: MJUZ-ikal lub MUZ-ikal]
1. sztuka teatralna łącząca muzykę, piosenki, dialogi mówione i taniec;
2. filmowa wersja takiej sztuki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. teatr. film. widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;

Wiktionary

Musical – forma teatralna, łącząca muzykę, piosenki, dialogi i taniec. Ładunek emocjonalny dzieła – humor, patos, miłość, gniew – podobnie jak sama opowieść, jest wyrażany poprzez słowa, muzykę, ruch i aspekty techniczne przedstawienia, tworząc jedną, spójną całość. Od początków XX wieku produkcje teatru muzycznego są nazywane po prostu „musicalami”. Wcześniejszą podobną do musicalu formą widowiska była extravaganza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmuzʲikal, AS: muzikal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musicalowość ż.

 przym. musicalowy

Wiktionary


musicalowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest musicalowe; cecha tych, którzy są musicalowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzycznej opowieści o honorze, lojalności i przyjaźni dobrze się słucha, bo to musicalowość w najlepszym gatunku i w wytwornym rynsztunku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musical m.

 przym. musicalowy

 przysł. musicalowo

Wiktionary


musicalowy

→ musical


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. teatr. film. związany z musicalem, musicalami; dotyczący musicalu, musicali

Wiktionary

Patrz:

musical

Powiązane:

 rzecz. musical mrz., musicalowość ż.

Wiktionary


musielak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Musielak (1926–1993) – polski dyplomata
  • Franciszek Musielak (1883–1959) – uczestnik strajku dzieci wrzesińskich w 1901
  • Julian Musielak (1928–2020) – polski matematyk
  • Kazimierz Musielak (ur. 1935) – polski polityk, poseł na Sejm
  • Maria Musielak – polska historyczka
  • Michał Musielak (ur. 1949) – polski historyk i bioetyk
  • Rafał Musielak (ur. 1973) – polski siatkarz
  • Ryszard Musielak (ur. 1950) – polski inżynier elektronik, działacz opozycyjny
  • Sebastian Musielak (ur. 1970) – polski tłumacz, wydawca
  • Sławomir Musielak (ur. 1990) – polski żużlowiec
  • Stanisław Musielak
    • Stanisław Musielak (ur. 1886–1939) – polski literat i samorządowiec

Wikipedia


musierowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arkadiusz Musierowicz
  • Małgorzata Musierowicz, z domu Barańczakówna

Wikipedia


musieć

1. nie mieć innego wyboru, nie mieć możliwości uniknięcia czegoś;
2. być zobowiązanym do czegoś;
3. chcieć czegoś bardzo


SJP.pl

czasownik modalny

 (1.1) być zobowiązanym do zrobienia czegoś

 (1.2) potrzebować zrobić coś

 (1.3) zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę na jutro napisać artykuł.

 (1.2) Musicie zabrać ze sobą zapasy na drogę, inaczej będziecie głodni.

 (1.3) Musisz być bardzo zmęczony po tej podróży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuɕɛ̇t͡ɕ, AS: muśėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mus m., przymus m., przymusik m., muszenie n., przymuszenie n., przymuszanie n., wymuszanie n., wymuszenie n., zmuszanie n., zmuszenie n., wmuszanie n., wmuszenie n., musek m.

 czas. przymuszać ndk., przymusić dk., wymuszać ndk., wymusić dk., zmuszać ndk., zmusić dk., wmuszać ndk., wmusić dk.

 przym. musowy, przymusowy

 przysł. musowo, przymusowo, z musu, wymuszenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) potrzebować

Wiktionary


musik

w grze w tysiąca: przymus rozgrywania rundy w sytuacji, gdy żaden ze współgraczy nie zadeklaruje więcej niż 100 punktów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) karc. w grze karcianej tysiąc: obowiązek rozgrywania partii, gdy żaden z graczy nie zechce zadeklarować więcej niż 100 punktów

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmuɕik, AS: muśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musek m.

 przysł. musowo

Wiktionary


musiolik

nazwisko


SJP.pl


musioł

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Musioł – ujednoznacznienie
  • Karol Musioł – ujednoznacznienie
  • Paweł Musioł – ujednoznacznienie
  • Waldemar Musioł (ur. 1976) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy opolski (2022–)
  • Dawid Musioł (ur. 1997) – polski hokeista, reprezentant Polski
  • Tadeusz Musioł (ur. 1948) – harcmistrz, polityk, doktor filozofii, podsekretarz stanu w rządzie Kazimierza Sabbata (1978–1979)
  • Danuta Musioł (ur. 1931) – polonistka, bibliotekarka i bibliofil, autorka publikacji z zakresu księgoznawstwa
  • Ludwik Musioł (1892–1970) – nauczyciel, wizytator, archiwista, historyk górnośląski, prekursor krajoznawstwa, historyk kultury oraz Kościoła katolickiego
  • Augustyn Musioł (1902–1970) – powstaniec śląski, działacz plebiscytowy, pedagog
  • Teodor Musioł (1910–1995) – polski pedagog specjalizujący się w historii wychowania, dyrektor Instytutu Śląskiego, nauczyciel akademicki
  • Musiał

Wikipedia


muskardyna

choroba zakaźna, grzybica jedwabnika morwowego


SJP.pl


muskari

roślina cebulowa z rodziny liliowatych


SJP.pl


muskaryna

związek organiczny, pochodna kolaminy; silna trucizna występująca w niektórych muchomorach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. trujący alkaloid występujący w wielu grzybach;

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inną grupą grzybów, o której się zwykle wspomina jako o istotnym zagrożeniu, są grzyby z dużą zawartością muskaryny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. muskarynowy

Wiktionary


muskat

nazwisko


SJP.pl


muskać

delikatnie dotykać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. musnąć)

 (1.1) dotykać delikatnie

czasownik zwrotny niedokonany muskać się (dk. musnąć się)

 (2.1) muskać samego siebie

 (2.2) muskać siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muskanie n.

 czas. musnąć

Wiktionary


muskała

delikatnie dotykać


SJP.pl


muskla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. muskuł

Wiktionary


muskon

związek organiczny, gęsta ciecz o zapachu piżma; główny składnik zapachowy piżma naturalnego; stosowany w kompozycjach zapachowych oraz jako utrwalacz zapachu


SJP.pl

Muskon – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów. Występuje w naturalnym piżmie, stosowany jako składnik kompozycji zapachowych oraz jako utrwalacz.

Wikipedia


muskowit

najbardziej rozpowszechniony i najtrwalszy minerał z grupy łyszczyków, glinokrzemian potasu i glinu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady krzemianów, o silnym perłowym połysku;

Wiktionary

Muskowit – minerał z gromady krzemianów należący do grupy mik (łyszczyków). Minerał bardzo pospolity, szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi "od łac. vitrum muscoviticum = szkło moskiewskie", gdyż w przeszłości przezroczyste płyty muskowitu wkładano w otwory okienne w domach i na statkach. W tamtych czasach Moskwa była największym ośrodkiem, w którym handlowano muskowitem wydobywanym na Uralu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: muˈskɔvʲit, AS: muskovʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. muskowitowy

Wiktionary


muskowitowy

przymiotnik od: muskowit


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od muskowit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuskɔvʲiˈtɔvɨ, AS: muskovʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muskowit mrz.

Wiktionary


muskularny

mający silnie rozwinięte mięśnie całego ciała lub jego części; umięśniony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający silnie rozwinięte mięśnie, widoczne muskuły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szyja wilczarza irlandzkiego jest średniej długości, bardzo silna i muskularna, wysklepiona, bez łałoka lub luźnej skóry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuskuˈlarnɨ, AS: muskularny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muskuł m., muskulatura ż., muskularność ż.

 przysł. muskularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umięśniony, atletyczny, krzepki, mocarny, silny, tęgi

Wiktionary


muskulatura

silnie rozwinięte mięśnie całego ciała lub jego części


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. ogół mięśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muskuł m., muskularność ż.

 przym. muskułowy, muskulaturowy, muskularny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umięśnienie

Wiktionary


muskuł

1. mięsień;
2. potocznie: silnie rozwinięty mięsień ramienia lub barku ludzkiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mięsień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mateusz chętnie pokazuje dziewczynom swoje okazałe muskuły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuskuw, AS: muskuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muskulatura ż., muskularność ż.

 przym. muskularny

 przysł. muskularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mięsień; gw. Śląsk Cieszyński muskla

Wiktionary


musli

mieszanina różnych płatków, nasion, orzechów i owoców; muesli; müsli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. mieszanka płatków zbożowych, suszonych owoców i bakalii

Wiktionary

Musli, müsli, muesli – mieszanka płatków zbożowych, bakalii, orzechów i suszonych owoców; jest spożywana przede wszystkim z mlekiem lub jogurtem, najczęściej na śniadanie.

Wymyślił je prawdopodobnie około roku 1906 szwajcarski lekarz Maximilian Bircher-Benner dla pacjentów swojego szpitala. Klasyczne szwajcarskie birchermüesli składa się z płatków owsianych, orzechów i świeżych owoców, wszystkie te składniki są zmiksowane z jogurtem do konsystencji musu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śniadanie jem zawsze jogurt z musli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) müsli, muesli

Wiktionary


muslim

pogardliwie: muzułmanin


SJP.pl


musnąć

1. lekko otrzeć;
2. delikatnie dotknąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. muskać)

 (1.1) dokonany od|muskać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmusnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: musnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muśnięcie n., muskanie n.

 czas. muskać ndk.

Wiktionary


musofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lęk przed myszami

Wiktionary


muson

dawniej: monsun


SJP.pl


musorgski

nazwisko


SJP.pl

Musorgski (ros. Мусоргский) – radziecki dramat biograficzny z 1950 roku w reżyserii Grigorija Roszala. Historia życia kompozytora Modesta Musorgskiego.

Wikipedia


musować

o cieczy: pienić się, wydzielać pęcherzyki gazu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) fiz. wydzielać gaz jako ciecz

Wiktionary

Powiązane:

 przym. musujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) burzyć się, pienić się

Wiktionary


musowo

przysłówek

 (1.1) pot. obowiązkowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wmuszanie n., mus, musik, przymus, zmuszanie

 czas. musieć, przymuszać, zmuszać

 przysł. przymusowo

Wiktionary


musowość

konieczność, mus


SJP.pl


musowy

przestarzałe: narzucony z góry, nieodwołalny, konieczny


SJP.pl


mussaka

potrawa, rodzaj pieczonego mięsa z warzywami, popularna w kuchni greckiej; musaka


SJP.pl


musset

[czytaj: müSE albo miSE] nazwisko, m.in. Alfred de Musset (1810-1857) - pisarz francuski


SJP.pl


musso

1. model samochodu marki Daewoo;
2. model samochodu marki SsangYong


SJP.pl

Musso – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Como.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1067 osób, 266,8 os./km².

Wikipedia


mussolini

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alessandra Mussolini – włoska aktorka, posłanka, eurodeputowana, senator
  • Benito Mussolini – włoski polityk i dziennikarz, przywódca ruchu faszystowskiego
  • Rachele Mussolini – żona Benita Mussoliniego
  • Romano Mussolini – włoski pianista i malarz

Wikipedia


mussurana

niejadowity wąż z rodziny żmij, zamieszkujący Brazylię; tępi węże jadowite i dlatego jest żywiony i hodowany


SJP.pl

Mussurana – rodzaj węży z podrodziny ślimaczarzy (Dipsadinae) w rodzinie połozowatych (Colubridae).

Wikipedia


mustafa

tureckie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Mustafa – imię męskie pochodzenia arabskiego, oznacza „wybrany”.

Wikipedia


mustang

dziki koń żyjący na północnoamerykańskich preriach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. zdziczały koń, którego przodkami są konie przywiezione do Ameryki Północnej przez hiszpańskich konkwistadorów;

 (1.2) mot. samochód marki Ford Mustang

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmustãŋk, AS: mustãŋk

Wiktionary


mustel

mustel siwy - gatunek atlantyckiego żarłacza; siwosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Mustelus|ref=tak., niewielki, smukły rekin;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mustel – gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej:
    • mustel argentyński
    • mustel gwiaździsty
    • mustel psi albo mustel
  • Mustel – synonim rodzaju Gaidropsarus

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmustɛl, AS: mustel

Wiktionary


mustrować

angażować kogoś jako członka załogi okrętowej


SJP.pl


mustyk

drobny owad z rzędu muchówek, którego samica jest pasożytem krwiopijnym; meszka


SJP.pl


mustyki

drobny owad z rzędu muchówek, którego samica jest pasożytem krwiopijnym; meszka


SJP.pl


mustykowate

kosmopolityczna rodzina owadów z rzędu muchówek, niewielkich rozmiarów ciała (do 6 mm długości), których larwy przechodzą rozwój głównie w czystej wodzie bieżącej; samce żywią się nektarem kwiatów, a samice są pasożytami krwiopijnymi; meszkowate


SJP.pl


mustykowaty

o cechach charakterystycznych dla mustykowatych (rodziny owadów); meszkowaty


SJP.pl


musujący

o cieczy: pienić się, wydzielać pęcherzyki gazu


SJP.pl


musza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnej części Litwy i na Łotwie;

Wiktionary

Mu

Wikipedia


muszalak

nazwisko


SJP.pl


muszalik

nazwisko


SJP.pl


muszalski

nazwisko


SJP.pl


muszaraba

w architekturze muzułmańskiej: ozdobna krata drewniana przesłaniająca okna lub balkony


SJP.pl


muszarka

rodzaj ptaków z rodziny monarek


SJP.pl


muszaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu zauropodów; myszozaur


SJP.pl

Mu

Wikipedia


muszczelina

roślina z rodziny flaszowcowatych


SJP.pl


muszelka

zdrobnienie od: muszla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: muszla

 (1.2) mała muszla ślimaka

 (1.3) mała muszla małża

 (1.4) makaron w kształcie muszelek (1.3)

 (1.5) pot. eufem. pochwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈʃɛlka, AS: mušelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszla ż., muszlowiec mrz.

 przym. muszlowy, muszelkowy

Wiktionary


muszelki

zdrobnienie od: muszla


SJP.pl


muszelkowaty

przypominający kształtem muszelkę, podobny do muszelki


SJP.pl


muszelkowy

→ muszelka


SJP.pl

Patrz:

muszelka

muszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. pot. lub poet. odczuwanie presji, by coś robić, wywiązywać się z obowiązków

Wiktionary

Powiązane:

 czas. musieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przymus, filoz. mus

Wiktionary


muszka

1. rodzaj krawata o kształcie kokardy; mucha;
2. mała mucha (owad);
3. część celownika ręcznej broni palnej, wąski pręcik na końcu lufy;
4. ozdoba twarzy w postaci czarnej kropki, charakterystyczna dla mody rokokowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. mucha; mała mucha

 (1.2) kraw. rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;

 (1.3) łow. jeden z elementów celownika mechanicznego;

 (1.4) wędk. sztuczna przynęta wędkarska imitująca owada;

 (1.5) sztuczny pieprzyk, czarna kropka przylepiana jako kobieca ozdoba twarzy, typowa dla mody rokokowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Muszka – przyrząd celowniczy stosowany w broni palnej
  • Muszka – radziecki pies-astronauta
  • Muszka – element garderoby
  • Muszka – wabik wędkarski
  • Muszka owocowa – owad

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te małe, brzęczące muszki są okropnie uciążliwe!

 (1.2) Na balu Karol wyróżniał się ogromną muszką.

 (1.3) Słoń był tak wielki, że myśliwy nawet nie użył muszki do celowania.

 (1.5) Starościna nadzwyczaj starannie poprawiła peruczkę, twarz ubieliła, pokładła muszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuʃka, AS: muška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszysko n., muchowate nmos., mucha ż., muchówka ż.

 przym. muszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mucha

 (1.2) mucha

Wiktionary


muszkarka

→ muszkarz


SJP.pl

Patrz:

muszkarz

muszkarski

→ muszkarz


SJP.pl

Patrz:

muszkarz

muszkarstwo

wędkarstwo muchowe (z użyciem tzw. muchy - imitacji owada)


SJP.pl


muszkarz

wędkarz łowiący na tzw. muchę


SJP.pl


muszkat

1. gatunek drzewa z rodziny muszkatołowcowatych, o skórzastych liściach, uprawiane dla nasion; muszkatołowiec, muszkatel;
2. wysuszone nasiona tej rośliny, używane jako przyprawa; muszkatel, gałka muszkatołowa;
3. pelargonia;
4. odmiana winogron pochodząca z Grecji;
5. słodkie, aromatyczne wino produkowane z tych winogron, najczęściej białe; muszkatela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Myristica fragrans|Houtt.|ref=tak., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;

 (1.2) hand. kulin. jądro nasienia muszkatołowca

 (1.3) enol. gatunek winogron używanych do produkcji deserowego wina

 (1.4) enol. gatunek deserowego wina

 (1.5) bot. pelargonia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkatowiec mrz., muszkatela ż.

 przym. muszkatowy, muszkatołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muszkatołowiec, muszkatołowiec korzenny, muszkatowiec

 (1.2) gałka muszkatołowa

 (1.4) muszkatel

Wiktionary


muszkatel

1. słodkie, aromatyczne wino deserowe; wino muszkatołowe, muszkat, muszkatela;
2. roślina ozdobna z rodziny bodziszkowatych; pelargonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. enol. gatunek winorośli pochodzącej z rejonów śródziemnomorskich

 (1.2) enol. aromatyczne wino deserowe wytwarzane z różnych szczepów muszkatelu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na próżno kapela wygrywała skoczne dryganty, sztajery i menuety, liberia, w białych kosmatych surdutach, niestrudzenie roznosiła słodkie muszkatele i alikanty, a czarujące gospodynie usiłowały ożywić gnuśną zabawę - nuda nie dała się rozproszyć.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. muszkatelowy

 rzecz. muszkatela ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. muszkatella

Wiktionary


muszkatela

1. dawniej: muszkatel;
2. gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych, np. muszkatela miedziana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Ducula|Hodgson|ref=tak., duży ptak z podrodziny treronów, w obrębie rodziny gołębiowatych;

 (1.2) daw. kulin. gatunek deserowego wina

 (1.3) daw. kulin. jądro nasienia muszkatołowca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Nowej Kaledonii odławiają muszkatele przy okazji ślubów.

 (1.2) Nalałam mu trochę muszkateli, ale nawet nie spróbował.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkat mrz., muszkatel mrz.

 przym. muszkatelowy, muszkatołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) muszkat, muszkatel, wino muszkatołowe

 (1.3) gałka muszkatołowa, muszkat

Wiktionary


muszkatelowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony z muszkatelu, zawierający muszkatel

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z muszkatelem, odnoszący się do muszkatelu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkatel mrz., muszkatela ż.

 przym. muszkatołowy

Wiktionary


muszkatowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Myristica fragrans|Houtt.|ref=tak., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkat mrz.

 przym. muszkatowy, muszkatołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muszkat, muszkatołowiec korzenny, muszkatołowiec

Wiktionary


muszkatowy

dawniej: muszkatołowy;
1. związany z muszkatołowcem, drzewem muszkatołowym;
2. gałka muszkatołowa - nasiono tego drzewa używane jako przyprawa;
3. wino muszkatołowe - słodkie, aromatyczne wino, najczęściej białe, produkowane z odmiany winogron o nazwie muszkat


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony z muszkatu, zawierający muszkat

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z muszkatem, odnoszący się do muszkatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkat mrz., muszkatowiec mrz.

 przym. muszkatołowy

Wiktionary


muszkatołowcowate

rodzina roślin z rzędu magnoliowców


SJP.pl

Mu

Wikipedia


muszkatołowcowaty

o cechach muszkatołowcowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


muszkatołowiec

gatunek drzewa z rodziny muszkatołowcowatych, o skórzastych liściach, uprawiane dla nasion; muszkat, muszkatel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Myristica fragrans|Houtt.|ref=tak., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ścięto starego muszkatołowca, który rósł nad strumieniem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. muszkatołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muszkat, muszkatołowiec korzenny, muszkatowiec

Wiktionary


muszkatołowy

1. związany z muszkatołowcem, drzewem muszkatołowym;
2. gałka muszkatołowa - nasiono tego drzewa używane jako przyprawa;
3. wino muszkatołowe - słodkie, aromatyczne wino, najczęściej białe, produkowane z odmiany winogron o nazwie muszkat


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony z muszkatu, zawierający muszkat

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z muszkatem lub muszkatowcem, odnoszący się do muszkatu lub muszkatowca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkat mrz., muszkatela ż., muszkatołowiec mrz., muszkatowiec mrz.

 przym. muszkatelowy, muszkatowy

Wiktionary


muszkibada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warmia, Kociewie. cukier

 (1.2) gw-pl|Mazury, Powiśle. miałki lub nieoczyszczony cukier (mączka cukrowa, faryna)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muscovado n., moskowada ż., muszkiebada ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. cukier.

 (1.2) zob. faryna.

Wiktionary


muszkiecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od muszkiet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie muszkiet, lecz tylko zabawkowy muszkiecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkiet m.

 przym. muszkietny

Wiktionary


muszkiet

ręczna broń palna używana w XVI i XVII wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,

Wiktionary

Muszkiet – długa gładkolufowa broń strzelecka zwykle wyposażona w zamek lontowy i wymagająca podparcia lufy na forkiecie, używana od XVI do XVII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żołnierzy uzbrojonych w muszkiety nazywano muszkieterami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuʃʲcɛt, AS: mušʹḱet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkieter m., muszkiecik mrz.

 przym. muszkieterski, muszkietowy, muszkietny

Wiktionary


muszkieter

1. żołnierz uzbrojony w muszkiet;
2. żołnierz oddziałów specjalnych gwardii królewskiej we Francji od czasów Ludwika XIII


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz uzbrojony w muszkiet;

 (1.2) hist. wojsk. żołnierz oddziałów specjalnych francuskiej gwardii królewskiej w XVII– i XVIII-wiecznej Francji;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkiet m., muszkieton m., muszkietnik m., muszkieteria ż.

 przym. muszkieterski, muszkietowy, muszkietny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. muszkietnik

Wiktionary


muszkieterek

wysoki kozak za kolano; muszkieterka


SJP.pl


muszkieterka

1. wysoki kozak za kolano; muszkieterek;
2. koszula stylizowana na element ubioru dawnych muszkieterów;
3. żołnierka uzbrojona w muszkiet i władająca szpadą


SJP.pl

Muszkieterka ("La Femme Musketeer") – film telewizyjny wyprodukowany przez Hallmark Entertainment oraz Larry Levinson Productions, w reżyserii Steve'a Boyuma. Premiera telewizyjna miała miejsce 20 czerwca 2004 w Hallmark Channel.

Film nawiązuje do cyklu powieści Aleksandra Dumasa, ale nie jest ekranizacją żadnej z nich. Głównymi bohaterami są dzieci dumasowskich muszkieterów. Film znany jest też w Polsce pod alternatywnymi tytułami Kobieta muszkieter oraz Valentine, córka d'Artagnana.

Wikipedia


muszkieterski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z muszkieterem, dotyczący muszkieterów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkieter mos., muszkiet m., muszkieton m., muszkietnik m., muszkieteria ż.

 przym. muszkietowy, muszkietny

Wiktionary


muszkietny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z muszkietem, dotyczący muszkietu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkiet mrz., muszkieter m., muszkiecik mrz.

 przym. muszkieterski, muszkietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. muszkietowy

Wiktionary


muszkieton

1. krótki muszkiet kawaleryjski z XVI-XVII w.;
2. rodzaj haczyka zamykanego sprężyną, służącego do zaczepiania różnych rzeczy; karabińczyk; karabinek


SJP.pl


muszkietowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z muszkietem, dotyczący muszkietu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszkieter mos., muszkiet m., muszkieton m., muszkietnik m., muszkieteria ż.

 przym. muszkieterski, muszkietny

Wiktionary


muszkowice

miejscowość koło Henrykowa w powiecie: Strzelin, w województwie dolnośląskim


SJP.pl

Muszkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ciepłowody.

Wikipedia


muszkowo

Muszkowo – wieś w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Krzeszyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

We wsi jest przystanek kolejowy Muszkowo.

Wikipedia


muszla

1. skorupa małża lub ślimaka;
2. przedmiot w kształcie muszli;
3. ceramiczna misa połączona z rurą ściekową przeznaczona do załatwiania potrzeb fizjologicznych; sedes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skorupa małża lub ślimaka

 (1.2) obiekt przypominający wyglądem muszlę (1.1)

 (1.3) obiekt architektoniczny przypominający wyglądem muszlę (1.1)

 (1.4) pot. zazwyczaj w lm., w go kamień do gry wykonywany z muszli (1.1) mięczaków

 (1.5) skrócenie od|muszla klozetowa. → ceramiczny element toalety do załatwiania czynności fizjologicznych;

Wiktionary

Muszla – jedno- lub dwuczęściowy wapienny szkielet zewnętrzny muszlowców (Conchifera) i ramienionogów (Brachiopoda), u niektórych grup częściowo lub całkowicie zredukowany. Do ciała zwierzęcia przytwierdzona jest jednym mięśniem, parą mięśni lub szeregiem mięśni parzystych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znalazłem na plażaaży piękną muszlę.

 (1.3) Spotkamy się dzisiaj przy muszli?

 (1.4) Zaprosił nas do siebie na grę chyba tylko po to, aby poszpanować nowymi muszlami.

 (1.5) Hydraulik zamontował dziś nową muszlę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuʃla, AS: mušla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszlowiec m.

:: zdrobn. muszelka ż.

 przym. muszlowy, muszelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) muszelka

Wiktionary


muszlin

rzadko: lekka, cienka tkanina o luźnym splocie, najczęściej jedwabna; muślin, bengal


SJP.pl


muszlinowy

→ muszlin, np. muszlinowe czepki; muślinowy


SJP.pl


muszlowaty

przypominający kształtem muszlę, podobny do muszli


SJP.pl


muszlowce

1. skała osadowa pochodzenia organicznego; zlep muszlowy, wapień muszlowcowy;
2. przedstawiciel podtypu mięczaków, obejmującego ślimaki, małże, łódkonogi i głowonogi;
3. ogólna nazwa kilkunastu gatunków ryb z rodziny pielęgnicowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Muszlowce (mięczaki) – podtyp w obrębie typu mięczaków (Mollusca)
  • Muszlowce (ryby) – ogólna nazwa kilkunastu gatunków ryb z rodziny pielęgnicowatych
    • Muszlowiec duży – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
    • Muszlowiec krótki – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
    • Muszlowiec wielkooki – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
    • Muszlowiec wielopręgi – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
  • Muszlowiec (skała) – skała osadowa pochodzenia organicznego

Wikipedia


muszlowcowy

wapień muszlowcowy - skała osadowa pochodzenia organicznego; zlep muszlowy, muszlowiec


SJP.pl


muszlowiak

ostrolot muszlowiak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


muszlowiec

1. skała osadowa pochodzenia organicznego; zlep muszlowy, wapień muszlowcowy;
2. przedstawiciel podtypu mięczaków, obejmującego ślimaki, małże, łódkonogi i głowonogi;
3. ogólna nazwa kilkunastu gatunków ryb z rodziny pielęgnicowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. skała węglanowa składająca się głównie ze scementowanych, bezładnie ułożonych, mniej lub bardziej pokruszonych muszli;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oprócz węgla, o którym świeżo mieliśmy wiadomość, zawierają one w pokładach gliny, margle różne i kamień muszlowiec listkowaty, porowaty, którego tu używają na fundamenta budowli i do wypalania wapna; niekiedy pokłady grubego żwiru (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muʃˈlɔvʲjɛt͡s, AS: mušlovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muszla ż., muszelka ż.

 przym. muszlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zlep muszlowy

Wiktionary


musznik

element stroju męskiego, połączenie muszki i krawata; krawatomuszka


SJP.pl


muszny

w pszczelarstwie: rój muszny - rój obfitujący w pszczoły, tzw. silny rój


SJP.pl


musztarda

ostra przyprawa do potraw; sporządzona z nasion gorczycy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. spoż. przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

Wiktionary

Musztarda – zimny [], którego głównym składnikiem są nasiona gorczycy – białej, czarnej lub sarepskiej; w wielu językach, w tym niemal wszystkich europejskich, nosi tę samą nazwę, co roślina, z której nasion jest zrobiona. Powstała w starożytnym Rzymie na początku naszej ery i od początku uznawano ją za przyprawę o wartościach leczniczych (łagodzi bóle reumatyczne, pobudza trawienie tłuszczu, działa antybakteryjnie oraz obniża ciśnienie krwi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjadłbym kiełbaskę z musztardą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈʃtarda, AS: muštarda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musztardówka ż., musztardnik m., musztardnica ż., musztardniczka ż., musztardowiec m.

 przym. musztardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński zynft, gw. Górny Śląsk zymft

Wiktionary


musztardniczka

naczynie do podawania musztardy na stół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) naczynie do serwowania musztardy, zdrobn. od: musztardnica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porcelanowe musztardniczki i chrzaniczki to idealne rozwiązanie, aby w ładny i oryginalny sposób podać na stół musztardę, chrzan lub ćwikły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musztarda ż., musztardówka ż., musztardnik m., musztardnica ż.

 przym. musztardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. musztardnica

Wiktionary


musztardowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z musztardą, dotyczący musztardy

 (1.2) taki, który jest wykonany z dodatkiem musztardy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który ma kolor musztardy

 (2.2) przypominający musztardę w smaku lub zapachu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Poproszę polędwiczki w sosie musztardowym z grzybami.

 (2.1) Leokadia kupiła sobie musztardowe palto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musztarda ż., musztardnik m., musztardnica ż., musztardniczka ż., musztardówka ż.

Wiktionary


musztardówka

szklanka po musztardzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. szklanka po musztardzie

Wiktionary

Musztardówka – szklane naczynie, w którym sprzedawana była musztarda. Był to rodzaj grubościennego słoiczka bez gwintu, o kształcie lekko zwężającego się ku dołowi cylindra. Miał zazwyczaj pojemność około 0,2 litra i w dolnej części charakterystyczne pierścienie, wytwarzane na gorąco w hucie szkła podczas produkcji naczynia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmuʃtarˈdufka, AS: muštardufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musztarda ż., musztardnik m., musztardnica ż., musztardniczka ż.

 przym. musztardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zymfciok

Wiktionary


musztr

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. od: musztra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. wojsk. musztra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musztra ż.

 czas. musztrować ndk.

 przym. musztrowny, musztrowy

Wiktionary


musztra

ćwiczenia wojskowe, na których żołnierze uczą się formowania szyków, oddawania honorów itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;

Wiktionary

Musztra – trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów. Trening ten obejmuje tak szkolenie pojedynczych żołnierzy, jak i całych pododdziałów (tak pieszych, jak konnych lub zmotoryzowanych). W najbardziej podstawowej swej części obejmuje sprawne zajmowanie miejsca w szyku podczas zbiórek (m.in. w szeregu, dwuszeregu, kolumnie marszowej), marsz krokiem równym i defiladowym, zwroty w miejscu i w marszu, oddawanie honorów, chwyty bronią itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmuʃtra, AS: muštra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musztr m.

 czas. musztrować ndk.

 przym. musztrowny, musztrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. egzercerunek, musztr

Wiktionary


musztrować

1. uczyć żołnierzy musztry, ćwiczyć musztrę;
2. potocznie: uczyć właściwego zachowania w sposób nieznoszący sprzeciwu; pouczać, napominać


SJP.pl


musztrowny

przymiotnik

 (1.1) daw. wojsk. wyćwiczony w musztrze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. musztra ż., musztr m.

 czas. musztrować ndk.

 przym. musztrowy

Wiktionary


musztrowy

przymiotnik od: musztra


SJP.pl


musztrych

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) dial. musztarda

Wiktionary


muszy

przymiotnik od: mucha


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla muchy; dotyczący, odnoszący się do muchy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuʃɨ, AS: mušy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muchowate nmos., mucha ż., muszka ż., muszysko n.

Wiktionary


muszyca

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt, powodowana przez larwy niektórych muchówek; myjoza


SJP.pl

Muszyca lub larwa wędrująca – choroba zwierząt i ludzi, powodowana przez pasożytnicze larwy muchówek żywiące się martwą lub żywą tkanką gospodarza.

Muszyca jest poważnym problemem w hodowli zwierząt gospodarskich powodującym dotkliwe straty ekonomiczne na całym świecie. Choć zarażenie jest zdecydowanie częściej spotykane u zwierząt, to występuje również stosunkowo często u ludzi na terenach wiejskich, tropikalnych i subtropikalnych.

Wikipedia


muszyna

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Muszyna ( Mussina, Мушына) – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Muszyna. Muszyna posiada status miejscowości uzdrowiskowej z licznymi odwiertami i rozlewniami wód mineralnych. Znajdują się tam pijalnie wody mineralnej, sanatoria uzdrowiskowe, baseny oraz parki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: muˈʃɨ̃na, AS: mušỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Muszynianka ż.

Wiktionary


muszynianin

mieszkaniec Muszyny (miasta w Polsce)


SJP.pl


muszynianka

1. mieszkanka Muszyny (miasta w Polsce);
2. marka wody mineralnej, woda tej marki


SJP.pl

Muszynianka – naturalna woda mineralna wydobywana w Muszynie z 8 odwiertów znajdujących się na terenie Popradzkiego Parku Krajobrazowego. Właścicielem marki jest „Muszynianka” Sp. z o.o. (do 2019 Spółdzielnia Pracy „Muszynianka”).

W 2019 otwarto nowy Zakład Eksploatacji Wody Mineralnej Muszynianka w Krynicy-Zdroju gdzie produkowana jest woda Muszynianka Zdrój w opakowaniu PET 1,5 l, PET 1l oraz rozpoczęto produkcje wody w szklanej butelce o pojemnosci 0,3 l i 0,7l.

Wikipedia


muszynka

wieś w Polsce


SJP.pl

Muszynka (j. łemkowski Мушынка) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój.

Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


muszysko

zgrubienie od: mucha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od mucha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod namiotkiem, każę ja utkać okna wszędzie, • Że was budzić przemierzłe muszysko nie będzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mucha ż., muchowate nmos., muszka ż.

 przym. muszy, muchowy, muchowaty

Wiktionary


muszyński

przymiotnik od: Muszyna (miejscowość wypoczynkowa nad Popradem)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beniamin Tytus Muszyński (ur. 1988) – polski pisarz, autor wielu gier paragrafowych
  • Danuta Muszyńska-Zamorska – malarka,
  • Edward Muszyński (1911–1968) – biskup sufragan kielecki,
  • Elżbieta Muszyńska (ur. 1943) – architekt
  • Hanna Muszyńska-Hoffmannowa (1913-1995) – pisarka, dziennikarka,
  • Heliodor Antoni Muszyński (ur. 1931) – pedagog, psycholog społeczny, prof. Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu,
  • Henryk Muszyński (ur. 1933) – prymas Polski w latach 2009–2010, arcybiskup metropolita gnieźnieński w latach 1992-2010,
  • Jan Kazimierz Muszyński (1884–1957) – farmaceuta, botanik, prof. uniwersytetów w Wilnie i Łodzi,
  • Janisław Muszyński (1942-2020) – pierwszy wojewoda wrocławski w III RP,
  • Kacper Muszyński (ur. 1997) – kick-bokser
  • Marek Muszyński (ur. 1947) – polityk,
  • Mariusz Muszyński (ur. 1966) – prawnik,

Wikipedia


mutaburazaur

rodzaj australijskiego dinozaura z infrarzędu ornitopodów


SJP.pl

Mutaburazaur ("Muttaburrasaurus") – rodzaj australijskiego ornitopoda o niepewnej pozycji systematycznej, ostatnio zaliczony do rodziny rabdodontów. Osiągał długość 7 m. Zamieszkiwał dzisiejsze Queensland i Nową Południową Walię we wczesnej kredzie. Poruszał się na dwóch lub czterech łapach. Żywił się roślinami, być może okazjonalnie także mięsem.

Wikipedia


mutacja

1.
a) trwała zmiana w materiale genetycznym organizmu;
b) rezultat takiej zmiany;
2. zmiana brzmienia głosu występująca u młodzieży w okresie dojrzewania;
3.
a) przemiana zachodząca w czymś, np. kulturowa mutacja;
b) odmiana czegoś będąca wynikiem takiej przemiany;
4. częściowo zmienione wydanie czasopisma lub gazety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

 (1.2) przemiana

 (1.3) fizj. zmiana wysokości i skali głosu występująca u męskiej młodzieży w okresie dojrzewania płciowego;

 (1.4) częściowo zmienione wydanie dziennika (gazety)

Wiktionary

Mutacja ( mutatio – zmiana) – nagłe, skokowe zmiany materiału genetycznego komórki. Termin wprowadzony po raz pierwszy przez biologa Hugo de Vriesa na przełomie XIX i XX wieku, oznaczający zmianę zapisu informacji genetycznej i stanowiący pierwotne źródło zmienności genetycznej organizmów. Gdy mutacje zajdą w komórkach rozrodczych i powstanie z nich potomstwo, to są dziedziczone, co prowadzi do ewolucji biologicznej. Bez mutacji ewolucja biologiczna byłaby niemożliwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród duńskich norek wykryto szczególną mutację koronawirusa, co potencjalnie może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈtat͡sʲja, AS: mutacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mutować

 rzecz. mutant

 przym. mutacyjny, mutagenny

Wiktionary


mutacjonizm

pogląd przyjmujący, że zasadniczym mechanizmem ewolucji organizmów jest mutacja


SJP.pl


mutacyjny

związany z mutacją


SJP.pl


mutae

przestarzale: spółgłoski bezdźwięczne


SJP.pl


mutagen

związek chemiczny lub czynnik fizyczny powodujący mutację materiału genetycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) genet. czynnik zdolny do wywołania mutacji w żywym organizmie;

Wiktionary

Mutagen (z łac. "dokonujący zmiany") – czynnik wywołujący mutacje, czyli zmieniający materiał genetyczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inicjacja może być wynikiem działania mutagenów chemicznych lub fizycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mutant mzw./mos., mutageneza ż.

 przym. mutagenny

Wiktionary


mutageneza

powstawanie i utrwalanie się mutacji w materiale genetycznym komórek lub wirusów


SJP.pl

Mutageneza – zarówno spontaniczny, jak i wywołany przez mutageny proces powstawania zmian – mutacji w DNA.

Mutageneza jest wykorzystywana w hodowli roślin uprawnych w celu wyprowadzenia nowych odmian. Jest też wykorzystywana w badaniach naukowych (np. analiza ekspresji genów). Mutageneza może być losowa lub ukierunkowana – wywołująca mutację w określonym miejscu w sekwencji DNA.

Wikipedia


mutageniczność

cecha czegoś, co powoduje mutacje w organizmach żywych; mutagenność


SJP.pl


mutageniczny

wywołujący mutację w żywych organizmach (np. czynniki mutageniczne); mutagenny


SJP.pl


mutagenność

cecha czegoś, co powoduje mutacje w organizmach żywych; mutageniczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co mutagenne, co powoduje mutacje w organizmach żywych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mutagenny

 przysł. mutagennie

Wiktionary


mutagenny

wywołujący mutację w żywych organizmach (np. czynniki mutagenne); mutageniczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który powoduje mutacje w organizmach żywych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mutant mzw./mos., mutagenność ż., mutageniczność ż., mutageneza ż., mutagen m., mutacja ż.

 przym. mutageniczny

 przysł. mutagennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mutageniczny

Wiktionary


mutakallim

członek grupy teologów arabskich z VIII–IX w.


SJP.pl


mutant

1. człowiek, u którego nastąpiła mutacja w cechach dziedzicznych;
2. potocznie: ktoś o brzydkim, dziwacznym wyglądzie; czupiradło, poczwara, monstrum, maszkara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) biol. organizm ze zmutowanym kodem genetycznym

Wiktionary

Mutant – osobnik o fenotypie zmienionym względem typu dzikiego. Zmiana fenotypu jest efektem mutacji w materiale genetycznym. Zmiana w DNA musi ulec utrwaleniu w procesie replikacji i zostać przeniesiona do komórek potomnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmutãnt, AS: mutãnt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mutować ndk., zmutować dk.

 rzecz. mutacja ż., mutageneza ż., mutagen

 przym. mutacyjny, mutagenny

Wiktionary


mutantka

→ mutant


SJP.pl

Patrz:

mutant

mutarotacja

zmiana wartości kąta skręcenia płaszczyzny światła spolaryzowanego liniowo przez roztwór substancji optycznie czynnej


SJP.pl

Mu

Wikipedia


mutazylizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. filoz. racjonalistyczny kierunek w arabskiej filozofii średniowiecznej postulujący alegoryczne rozumienie Koranu w przypadku kolizji jego treści z rozumem;

Wiktionary

Mutazylizm ( ‏المعتزلة‎ "al-mu’tazila", od ‏اعتزل‎ "i’tazala" „wycofać się”, "odseparować się") – racjonalistyczny kierunek w arabskiej filozofii średniowiecznej postulujący alegoryczne rozumienie Koranu w przypadku kolizji jego treści z rozumem. Na filozofię mutazylitów wpłynęła myśl grecka. Szczyt rozwoju tej szkoły teologiczno-filozoficznej przypadł na koniec VIII i początek IX wieku. W roku 833 doktryna mutazylicka została uznana za oficjalną doktrynę kalifatu muzułmańskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmutaˈzɨlʲism̥, AS: mutazylʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mutazylita m.

Wiktionary


muterka

mała mutra, nakrętka na śrubę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nakrętka do śruby

Wiktionary


muton

podłużny lub kopulasty występ podłoża skalnego, wygładzony i porysowany przez lodowiec; baraniec


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • muton – w genetyce, podstawowa jednostka mutacji genowej
  • muton – w geomorfologii, forma rzeźby terenu, element rzeźby glacjalnej

Wikipedia


mutoskop

dawne urządzenie do oglądania przez okular szybko zmieniających się zdjąć, tworzących wrażenie ruchomego obrazu


SJP.pl

Mutoskop („zmieniacz widzenia”) – urządzenie w kształcie pudła, zawierające walec z 800-1000 zdjęciami. Po wrzuceniu monety specjalna korba uruchamiała walec, który obracając się zmieniał ułożone zgodnie z zasadą filoskopu fotografie. Oglądanie ich umożliwiał wziernik na kształt okularu mikroskopu. Obracający się walec ze zdjęciami stwarzał iluzję ruchu. Mutoskop został wynaleziony przez Hermana Caslera w 1894 roku.

Wikipedia


mutować

1. wywoływać trwałą zmianę w materiale genetycznym organizmu;
2. o głosie: zmieniać się w okresie dojrzewania;
3. podlegać przemianie zachodzącej w czymś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni lub przechodni niedokonany (dk. zmutować)

 (1.1) biol. ulegać mutacji, czyli trwałej zmianie w materiale genetycznym

 (1.2) fizj. przechodzić mutację, tj. zmieniać głos w okresie dojrzewania płciowego

 (1.3) pot. zmieniać się wyraźnie, przekształcać się w coś innego

 (1.4) jęz. zmieniać brzmienie głoski pod wpływem innej głoski

czasownik zwrotny niedokonany mutować się (dk. zmutować się)

 (2.1) ulegać mutacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mutant mzw./mos., mutacja ż., mutowanie n.

 przym. mutacyjny

Wiktionary


mutra

pierścień o gwintowanym otworze, służący do nakręcania śruby na sworzeń; nakrętka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. nakrętka na śrubę

 (1.2) gw-pl|Warszawa. matka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmutra, AS: mutra

Wiktionary


mutualistyczny

→ mutualizm


SJP.pl

Patrz:

mutualizm

mutualizm

jeden z typów oddziaływania na siebie gatunków, w którym czerpią one wzajemne korzyści, przy czym żaden z nich nie może w naturalnych warunkach istnieć osobno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. nieodzowna, ścisła współzależność dwóch różnych gatunków czerpiących obopólne korzyści, przy czym jeden gatunek nie jest zdolny do życia bez obecności drugiego

Wiktionary

Mutualizm [] – jedno z oddziaływań nieantagonistycznych zachodzących pomiędzy dwoma różnymi gatunkami (zwykle o odmiennych wymaganiach), charakteryzujący się obopólnymi korzyściami o takim stopniu, który praktycznie wzajemnie uzależnia istnienie obu populacji.

Wikipedia


mutuł

ozdobna polichromowana płytka na spodniej płaszczyźnie gzymsu w budowlach starożytnej Grecji i Rzymu; mutuła


SJP.pl


mutuła

ozdobna polichromowana płytka na spodniej płaszczyźnie gzymsu w budowlach starożytnej Grecji i Rzymu; mutuł


SJP.pl


mutylacyjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który okalecza, odcina jakąś część

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mutylacja ż., mutylator m.

 przysł. mutylacyjnie

Wiktionary


mutystyczny

→ mutyzm


SJP.pl

Patrz:

mutyzm

mutyzm

stan, będący objawem niektórych chorób psychicznych, polegający na całkowite milczeniu chorego, mimo zachowanej czynności narządów i ośrodków mowy


SJP.pl

Mu

Wikipedia


muu

wyraz naśladujący muczenie, odgłos wydawany przez bydło, zwłaszcza przez krowę; mu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca odgłos wydawany przez bydło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cielątko muczało: Muu, muu!… przyzywając matkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuː, AS: m•u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mućka ż., muczenie n., zamuczenie n.

 czas. muczeć ndk., zamuczeć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mu

Wiktionary


muwaszszaha

forma poezji stroficznej rozpowszechniona w arabskiej Hiszpanii w X wieku


SJP.pl


muz

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: muza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mus, AS: mus

Wiktionary


muz.

skrót od: muzyka, muzyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = muzyczny

 (1.2) = muzyka

Wiktionary


muza

1. każda z dziewięciu córek Zeusa, mitologicznych opiekunek sztuk pięknych i nauki;
2. twórczość artystyczna;
3. natchnienie artysty;
4. w gwarze młodzieżowej: muzyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitgr. każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;

 (1.2) książk. kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty

 (1.3) książk. talent twórczy, natchnienie twórcze, wena

 (1.4) książk. twórczość artystyczna, poetycka

 (1.5) pot. muzyka

 (1.6) pot. środ. lekcja muzyki

 (1.8) przest. banan, figa rajska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • muza – w mitologii greckiej każda z bogiń sztuki i nauki
  • Muza – album polskiej grupy muzycznej Dżem
  • Muza – polska oficyna wydawnicza (książkowa)
  • „Muza” – polski magazyn muzyczny
  • Muza – elegia Jana Kochanowskiego
  • Muza (ang. The Muse) – film z 1999 r. w reżyserii Alberta Brooksa
  • Muza (ang. Bride of the Wind) – film z 2001 r. w reżyserii Bruce’a Beresforda, opowiadający o życiu Almy Mahler-Werfel
  • Muza – osada wsi Leśniewo w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck
  • Zakłady Fonograficzne w Warszawie (Muza) – polska wytwórnia płytowa
  • Polskie Nagrania „Muza” – polska wytwórnia płytowa
  • Muza z zaścianka – powieść Honoriusza Balzaka z cyklu Komedia ludzka
  • Kino „Muza” – kino w Poznaniu

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) W radiu leci niezła muza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuza, AS: muza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzykowanie n., muzykant mos., muzyk mos., muzeum n., muzykalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wena, natchnienie, inspiracja

Wiktionary


muzak

tło muzyczne, nie angażujące uwagi odbiorcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muzyka odtwarzana w tle w przestrzeniach publicznych, zwłaszcza placówkach handlowych czy innych lokalach użytkowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Muzak (przedsiębiorstwo)
  • Muzak (muzyka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ów tak zwany muzak od początku był traktowany jako całkowicie bezwartościowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuzak, AS: muzak

Wiktionary


muzang

łaskun muzang - gatunek drapieżnego ssaka z rodziny wiwerowatych; łaskun palmowy


SJP.pl


muzealia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ogół przedmiotów historycznych zgromadzonych przez muzeum

Wiktionary

Muzealia – rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność muzeum i wpisane do inwentarza muzealiów.

W przypadku muzeum nieposiadającego osobowości prawnej, muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmuzɛˈalʲja, AS: muzealʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzealnik mos., muzealnictwo n., muzealniczka ż.

 przym. muzealniczy

 przysł. muzealnie

Wiktionary


muzealium

eksponat muzealny


SJP.pl


muzealizacja

dostosowanie czegoś na potrzeby eksponatu muzealnego


SJP.pl


muzealnictwo

wszystko co jest związane z zakładaniem i prowadzeniem muzeów i gromadzeniem zbiorów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prowadzenie muzeów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Neapol jest ważnym ośrodkiem muzealnictwa na południu Włoch.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzeolog mos., muzealia lm nm., muzealniczka ż., muzealnik mos., muzeum n.

 przym. muzealny, muzealniczy

 przysł. muzealnie

Wiktionary


muzealniczka

→ muzealnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracowniczka placówkaacówki muzealnej

Wiktionary

Patrz:

muzealnik

Przykłady

 (1.1) Wykład poprowadzi muzealniczka z zamku na Wawelu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzealia lm nm., muzealnictwo n., muzeum n.

:: fm. muzealnik mos.

 przym. muzealny, muzealniczy

 przysł. muzealnie

Wiktionary


muzealniczy

dotyczący muzealnictwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z muzealnictwem, dotyczący muzealnictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rajmund ukończył muzealnicze studia kuratorskie na UŚ-u.

 (1.1) Zaraz po wojnie zajęła się pracą muzealniczą najpierw w Krakowie, a następnie na Górnym Śląsku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzealia lm nm., muzealnik mos., muzealniczka ż., muzealnictwo n., muzeum n.

 przym. muzealny

 przysł. muzealnie

Wiktionary


muzealnie

przysłówek

 (1.1) na sposób muzealny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzealia lm nm., muzealnictwo n., muzealniczka ż., muzealnik mos., muzeum n.

 przym. muzealny, muzealniczy

Wiktionary


muzealnik

osoba pracująca w muzeum, zajmująca się konserwacją eksponatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik muzeum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z czasem muzealnicy udostępnili dodatkowe obiekty (schron D).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzealia lm nm., muzealniczka ż., muzealnictwo n., muzeum n.

:: fż. muzealniczka ż.

 przym. muzealny, muzealniczy

 przysł. muzealnie

Wiktionary


muzealny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z muzeum, dotyczący muzeum i jego zbiorów

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który posiada wartość historyczną lub artystyczną na miarę muzeum

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Oczywiście zachowały się ze starożytnych czasów liczne filmy i dokumenty, ale miały już wartość wyłącznie muzealną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuzɛˈalnɨ, AS: muzealny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzeolog mos., muzealnik mos., muzeum n., muzealnictwo n., muzealniczka ż.

 przysł. muzealnie

 przym. muzealniczy

Wiktionary


muzeobus

autobus z wystawą objazdową


SJP.pl


muzeograf

specjalista w dziedzinie muzeografii


SJP.pl


muzeolog

specjalista w zakresie muzeologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie muzeologii, zajmujący się zakładaniem i utrzymaniem muzeum

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzeum n., muzealnictwo n.

 przym. muzealny

Wiktionary


muzeologia

Mu

Wikipedia


muzeolożka

→ muzeolog


SJP.pl

Patrz:

muzeolog

muzeum

instytucja gromadząca zbiory zabytków historii, sztuki itp. organizująca ich wystawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) turyst. instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;

 (1.2) turyst. budynek muzeum (1.1)

Wiktionary

Muzeum ( musaeum, z "μουσεῖον" "mouseíon" ‘świątynia muz’) – instytucja kultury powołana w celu gromadzenia, badania oraz opieki nad obiektami posiadającymi wartość historyczną bądź artystyczną. W większych muzeach niewielka część z tych obiektów jest udostępniana publiczności w postaci wystaw stałych lub czasowych, natomiast reszta jest przechowywana w specjalnie do tego przystosowanych magazynach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O dawnym gmachu muzeum informuje tablica pamiątkowa przy obelisku.

 (1.2) Widzieliśmy w muzeum wiele starych obrazów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈzɛwũm, AS: muzeu̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzeolog mos., muzealnik mos., muzealniczka ż., muzealnictwo n., muza ż., muzyka ż., muzyk mos.

 przym. muzealny, muzealniczy

 przysł. muzealnie

Wiktionary


muzułman

wycieńczony więzień obozu koncentracyjnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. gwara. obozowa wycieńczony fizycznie i załamany psychicznie więzień hitlerowskiego obozu

 (1.2) przest. muzułmanin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzułmanin mos., muzułmańskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stpol. moslemin

Wiktionary


muzułmanie

wyznawca islamu; mahometanin, islamista


SJP.pl


muzułmanieć

środowiskowo: stawać się wycieńczonym więźniem obozu koncentracyjnego


SJP.pl


muzułmanin

wyznawca islamu; mahometanin, islamista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca islamu;

 (1.2) pot. ekstremalnie wygłodzony więzień obozu koncentracyjnego

Wiktionary

Muzułmanin – wyznawca islamu, jednej z największych religii światowych. Islam, który powstał w VII wieku n.e. na Półwyspie Arabskim, opiera się na nauczaniach proroka Mahometa, uważanego przez muzułmanów za ostatniego proroka w szeregu proroków monoteistycznych, począwszy od Adama.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według praw islamu, jeśli ojcem jest muzułmanin, dziecko też jest muzułmaninem.

 (1.1) W czasach komunizmu władze rozesłały około 25 mln Rosjan do najdalszych zakątków imperium, by zamieszkali wśród tadżyckich muzułmanów, ormiańskich chrześcijan czy kazaskich koczowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuzuwˈmãɲĩn, AS: muzuu̯mãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzułman mos., Muzułmanin mos., muzułmańskość ż., muzułmanizm mrz.

:: fż. muzułmanka ż.

 przym. muzułmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamista, mahometanin, przest. muzułman; pot. muslim, muślim; stpol. pogard. bisurmanin

Wiktionary


muzułmanizm

religia objawiona prorokowi Mahometowi, głosząca wiarę w jednego Boga (Allaha), rozpowszechniona głównie w krajach Bliskiego Wschodu, niektórych krajach azjatyckich oraz afrykańskich; islam, mahometanizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. rel. islam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś kawalerem. Może więc znalazłeś jakąś atrakcyjną muzułmankę? – Musiałbym przejść na muzułmanizm. Na razie zastanawiam się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzułmańskość ż., muzułmanin m., muzułmanka ż.

 przym. muzułmański

Wiktionary


muzułmanka

wyznawczyni islamu; mahometanka, islamistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kobieta, która wyznaje islam

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuzuwˈmãnka, AS: muzuu̯mãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Muzułmanin m., Muzułmanka ż., muzułmanizm m., muzułmaństwo n.

:: fm. muzułmanin m.

 przym. muzułmański

Wiktionary


muzułmański

1. dotyczący muzułmanów, muzułmanizmu
2. dotyczący Muzułmanów, właściwy Muzułmanom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

 (1.2) związany z Muzułmanami (Boszniakami), dotyczący Muzułmanów (Boszniaków)

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który ma cechy przypisywane muzułmanom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) dla kultury muzułmańskiej nie jest typowy żaden konkretny ubiór; nosi się odzież będącą wytworem tradycji.

 (1.1) Niedaleko znajduje się Muzułmańskie Centrum Kulturalno-Oświatowe.

 (2.1) Średniowieczny handel niewolnikami poprzez pustynię Saharę miał bardziej muzułmański charakter, chociaż i tutaj uczestniczyli w nim nie tylko wyznawcy islamu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuzuwˈmãj̃sʲci, AS: muzuu̯mãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzułmańskość ż., muzułmanin m., muzułmanka ż., muzułmanizm m., muzułmaństwo n., Muzułmanin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mahometański

 (1.2) boszniacki

Wiktionary


muzułmańskość

→ muzułmański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co muzułmańskie; muzułmański charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:

muzułmański

Przykłady

 (1.1) Liczne minarety świadczą o muzułmańskości miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzułman mos., Muzułmanin mos., muzułmanin mos., muzułmanizm mrz., muzułmanka ż.

 przym. muzułmański

Wiktionary


muzułmaństwo

religia Muzułmanów; islam; mahometanizm


SJP.pl


muzyczka

1. zdrobnienie od: muzyka;
2. twórczyni lub odtwórczyni utworów muzycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: muzyka

 (1.2) pot. eduk. nauczycielka muzyki

 (1.3) pot. kobieta grająca na instrumencie muzycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W radiu leciała jakaś fajna muzyczka.

 (1.2) Nasza muzyczka wymaga od nas znajomości budowy pianina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈzɨt͡ʃka, AS: muzyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyka ż., muzykant m., muzyczność ż., muzykowanie n.

:: fm. muzyk m.

 czas. muzykować ndk., umuzykalniać ndk., umuzykalnić dk.

 przym. muzyczny, muzykalny

 przysł. muzycznie, muzykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) muzyk

Wiktionary


muzycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dotyczący muzyki, muzyczności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyka ż., muzyk m., muzyczka ż., muzykowanie n., muzyczność ż., muzykalność ż.

 przym. muzyczny, muzykalny

Wiktionary


muzyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest muzyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyczka ż., muzyka ż., muzykant mos., muzykowanie n., muzykalność ż.

 przym. muzyczny

 przysł. muzycznie

Wiktionary


muzyczny

przymiotnik od: muzyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ścianie wisi duży plakat muzyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈzɨt͡ʃnɨ, AS: muzyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyczka ż., muzyk m., muzyka ż., muzykowanie n., muzykant mos., muzyczność ż., muzykalność ż.

 przysł. muzycznie

Wiktionary


muzyczuk

nazwisko


SJP.pl


muzyk

twórca lub odtwórca utworów muzycznych; grajek, wirtuoz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która zajmuje się muzyką;

:: (1.1.1) twórca muzyki

:: (1.1.2) wykonawca, odtwórca muzyki

:: (1.1.3) pot. eduk. nauczyciel muzyki

Wiktionary

Zobacz też: "Muzyk" – film z 1962 roku.

Muzyk – osoba zajmująca się wykonywaniem lub tworzeniem muzyki.

Wykonawca muzyczny posiada jedną lub wiele specjalności, takich jak instrumentalista, wokalista czy dyrygent. Tworzeniem muzyki zajmuje się kompozytor, aranżer, producent muzyczny. Muzyk do swej pracy wykorzystuje m.in. instrumenty muzyczne, głos ludzki, głosy zwierząt, inne efekty akustyczne (np. uderzanie młotem w kowadło) czy też technologie komputerowe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmuzɨk, AS: muzyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyka ż., muzyczka ż., muzykant m., muzykowanie n., muza ż., muzeum n., muzykalność ż.

 czas. muzykować ndk., umuzykalniać ndk., umuzykalnić dk.

 przym. muzyczny, muzykalny

 przysł. muzycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1.2) muzykant, grajek

Wiktionary


muzyka

dziedzina sztuki, której tworzywem artystycznym są dźwięki zorganizowane w kompozycyjną całość; utwory, melodie wykonywane na instrumentach lub przez głos ludzki; komponowanie, granie, śpiewanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kompozycja artystyczna złożona z dźwięków

 (1.2) sztuka układania takich kompozycji

 (1.3) całokształt takich kompozycji

 (1.4) książk. brzmienie czegoś, zwłaszcza przyjemne

 (1.5) pot. przedmiot szkolny mający na celu umuzykalnienie uczniów

 (1.6) pot. rzad. orkiestra, kapela

 (1.7) pot. gw-pl|Śląsk Cieszyński. potańcówka

 (1.8) gw-pl|Bukowina. zabawa

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: muzyk

Wiktionary

Muzyka – dziedzina sztuki polegająca na organizowaniu dźwięków (a także ciszy) w czasie, za pomocą takich elementów jak rytm, melodia, harmonia, barwa i dynamika, w celu wyrażania treści emocjonalnych, estetycznych lub komunikacyjnych. Powstaje poprzez wykorzystanie głosu ludzkiego oraz instrumentów muzycznych i funkcjonuje jako zjawisko kulturowe obecne we wszystkich społeczeństwach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Muzyka klasyczna jest piękna.

 (1.4) Muzyka jej głosu była dla niego pieszczotą.

 (1.4) Na to wróbel zaterlikał: "Cóż to znowu za muzyka? Muszę zajrzeć do słownika, by zrozumieć śpiew słowika!

 (1.6) Muzyka przygrywała im do tańca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuzɨka, AS: muzyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyk m., muzykant m., muzykalność ż., muzyczność ż., muzyczka ż., umuzykalnianie n., muzykowanie n., muzeum n.

 czas. muzykować ndk., umuzykalniać ndk., umuzykalnić dk.

 przym. muzyczny, muzykalny

 przysł. muzycznie, muzykalnie

Wiktionary

Synonimy:

stpol. gędźba

Wiktionary


muzykalia

Muzykalia (dokumenty muzyczne) – typ dokumentów piśmienniczych dotyczące muzyki, a także nagrania dźwiękowe na płytach i taśmach, stanowiące odrębną część księgozbioru bibliotecznego.

Muzykalia obejmują obiekty zapisane sposobem graficznym (rękopisy i druki nutowe, książki, czasopisma oraz nagrania nagrane na taśmy i płyty.

Wikipedia


muzykalniej

stopień wyższy od przysłówka: muzykalnie


SJP.pl


muzykalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: muzykalny


SJP.pl


muzykalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest muzykalne; cecha tych, którzy są muzykalni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyka ż., muzyczka ż., muzyk m., muzyczność ż., muzykowanie n., umuzycznianie n., umuzycznienie n., muza ż., umuzykalnienie n.

 czas. muzykować ndk., pomuzykować dk., umuzyczniać ndk., umuzycznić dk.

 przym. muzykalny, muzyczny

 przysł. muzykalnie, muzycznie

Wiktionary


muzykalny

przymiotnik

 (1.1) uzdolniony muzycznie, wrażliwy na muzykę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuzɨˈkalnɨ, AS: muzykalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyka ż., muzyczka ż., muzykalność ż., muzyk m., muzykant mos., muzykowanie n., umuzykalnienie n.

 przysł. muzycznie

Wiktionary


muzykancik

zdrobnienie od: muzykant


SJP.pl


muzykancki

→ muzykant


SJP.pl

Patrz:

muzykant

muzykanctwo

przygrywanie do tańca w lokalach, na weselach, odpustach, dworach królewskich itp.


SJP.pl


muzykant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba grająca na instrumencie muzycznym, nieposiadająca wykształcenia muzycznego

Wiktionary

Mu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) … dawniej, gdy żydowskim muzykantom zdarzało się grywać w naszej wsi, wstawałem o jutrzni i przyglądałem się pilnie ich dochodzeniu do naszych opłotków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈzɨkãnt, AS: muzykãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyczka ż., muzyk mos., muzyka ż., muzykowanie n., muzyczność ż., umuzykalnienie n., umuzykalnianie n., muza ż.

:: fż. muzykantka ż.

 czas. muzykować ndk., pomuzykować dk., umuzykalniać ndk., umuzykalniać się ndk., umuzykalnić dk., umuzykalnić się dk.

 przym. muzyczny, muzykalny, muzykancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grajek

Wiktionary


muzykantka

→ muzykant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta grająca na instrumencie muzycznym, nieposiadająca wykształcenia muzycznego

Wiktionary

Patrz:

muzykant

Powiązane:

 rzecz. muzykant mos., muzykowanie n.

Wiktionary


muzykograf

specjalista w dziedzinie muzykografii


SJP.pl


muzykografia

analiza, opis utworów muzycznych


SJP.pl


muzykolog

specjalista w zakresie muzykologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. muz. badacz twórczości muzycznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz dziadek był muzykologiem i wykładał w Katowicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuzɨˈkɔlɔk, AS: muzykolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzykologia ż.

:: fż. pot. muzykolożka ż.

 przym. muzykologiczny

Wiktionary


muzykologia

całokształt wiedz o muzyce obejmujący dyscypliny teoretyczne i historyczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. muz. naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

Wiktionary

Muzykologia (z gr.) – nauka humanistyczna, której przedmiotem jest muzyka we wszystkich swych aspektach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wykładzie z muzykologii studentki poszły do parku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzykolog m., muzykolożka ż.

 przym. muzykologiczny

Wiktionary


muzykologiczny

przymiotnik

 (1.1) muz. związany z muzykologią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W piątek będzie zaliczenie z muzykologicznej informacji naukowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzykologia ż., muzykolog ż., muzykolożka ż.

Wiktionary


muzykolożka

→ muzykolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. muz. badaczka twórczości muzycznej

Wiktionary

Patrz:

muzykolog

Wymowa:

IPA: ˌmuzɨkɔˈlɔʃka, AS: muzykološka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzykologia ż.

:: fm. muzykolog mos.

 przym. muzykologiczny

Wiktionary


muzykoman

miłośnik muzyki; meloman


SJP.pl


muzykomania

dawniej: uwielbienie muzyki, fascynacja sztuką muzyczną; melomania


SJP.pl


muzykoterapeutka

→ muzykoterapeuta


SJP.pl

Patrz:

muzykoterapeuta

muzykoterapeutyczny

→ muzykoterapia


SJP.pl

Patrz:

muzykoterapia

muzykoterapia

Muzykoterapia – dziedzina posługująca się muzyką lub jej elementami w celu przywracania zdrowia lub poprawy funkcjonowania osób z różnorodnymi problemami natury emocjonalnej, fizycznej lub umysłowej (np. zaburzenia depresyjne, zaburzenia nerwicowe, zaburzenie osobowości; zob. też psychopatologia, dobrostan subiektywny).

Wikipedia


muzykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) amatorskie uprawianie muzyki, szczególnie instrumentalnej, dla przyjemności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rodzina Jacka często spotyka się na wspólnym muzykowaniu w niedzielne popołudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuzɨkɔˈvãɲɛ, AS: muzykovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muza ż., muzyka ż., muzyczka ż., muzyk m., muzykant m., muzykancik m., muzykantka ż., muzykalność ż., muzyczność ż.

 czas. muzykować ndk., pomuzykować dk.

 przym. muzyczny, muzykalny

 przysł. muzycznie, muzykalnie

Wiktionary


muzykować

uprawiać muzykę, grać na instrumencie lub śpiewać, zwłaszcza w niewielkim gronie amatorskim


SJP.pl

czasownik

 (1.1) grywać na instrumencie muzycznym, zwykle amatorsko lub towarzysko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta żydowska kapela przychodziła muzykować na wesela i festyny jakby z innych stron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuzɨˈkɔvat͡ɕ, AS: muzykovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muzyka ż., muzyczka ż., muzyk mos., muzykant mos., muzykowanie n., muzykalność ż.

Wiktionary


muzykus

lekceważąco o muzyku


SJP.pl


mućka

pieszczotliwie: krowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. żart. także reg-pl|Suwalszczyzna. krowa

 (1.2) slang. butelka wódki 0,7 litra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co dzień gonił mućki na pastwisko.

 (1.2) Heniu, chodź – napijemy się mućki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmut͡ɕka, AS: mućka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muczenie n., Mućka ż.

 czas. muczeć ndk.

 przym. mućkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krasula

 (1.2) krowa

Wiktionary


muł

zwierzę pochodzące ze skrzyżowania klaczy konia z ogierem osła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;

 (1.2) pot. muskuł; lm. muły – bicepsy, muskuły

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. pejor. osoba powolna, sprawiająca wrażenie nierozgarniętej

 (2.2) pot. pejor. osoba uparta, bardzo niechętna do zmiany swojego zdania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) geol. naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • muł – błotnisty osad występujący w zbiornikach wodnych lub w ich pobliżu
  • muł – mieszaniec międzygatunkowy klaczy konia domowego z ogierem osła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie dosięgną nas ich muły i ciężkie kardynalskie podjezdki.

 (3.1) Tu z brzegu jest mułu na kilku chłopów. Kto nie wie, jak sobie poradzić, utopi się na pewno.

 (3.1) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muw, AS: muu̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. mulica ż., mulątko n.

:: zdrobn. mułek m.

:: zgrub. mulisko n.

 czas. mulić ndk.

 przym. mułowy, muli, mułowaty

 (3.1)

 rzecz. mułowiec m., mulisko n.

:: zdrobn. mułek m.

 przym. mułowy, mulisty, mulasty, mułowaty, zamulony, mułkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) szlam, błoto, nanos, osad

Wiktionary


muławka

rodzaj małych ryb z rodziny muławkowatych


SJP.pl


muławkowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Umbridae|ref=tak., rodzina małych, słodkowodnych ryb szczupakokształtnych;

forma przymiotnika.

 (2.1) plural|muławkowaty.

Wiktionary

Muławkowate (Umbridae) – rodzina małych, słodkowodnych ryb szczupakokształtnych (Esociformes).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. muławka ż.

 przym. muławkowaty

Wiktionary


mułek

mały muł


SJP.pl

Mułek – nieoficjalna nazwa przysiółka wsi Karwice w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Malechowo.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie koszalińskim.

Wikipedia


mułkowaty

podobny do mułku, zawierający pewną ilość mułku (skały osadowej)


SJP.pl


mułkowy

→ mułek


SJP.pl

Patrz:

mułek

mułojad

gatunek ryby z rodziny piskorzowatych; cierniooczek długonosy


SJP.pl


mułowatość

→ mułowaty


SJP.pl

Patrz:

mułowaty

mułowaty

1. potocznie: przypominający muła, z cechami muła; muli;
2. obraźliwie: wolno myślący, powolny, nierozgarnięty (o kimś);
3. zawierający muł lub podobny do mułu; grząski, szlamowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) głupkowaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mulnik mos., mulica ż.

 przym. mułowy

Wiktionary


mułowcowy

→ mułowiec


SJP.pl

Patrz:

mułowiec

mułowiec

skała osadowa z grupy skał okruchowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. herp. nazwa systematyczna|Kinosternon subrubrum|Bonnaterre|ref=tak., mułowiec pensylwański

 (1.2) pot. herp. nazwa systematyczna|Kinosternon scorpioides|Linnaeus|ref=tak., mułowiec skorpionowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) geol. skała okruchowa, scementowany muł;

Wiktionary

Mułowiec – zwięzła skała okruchowa, będąca zlityfikowanym (scementowanym) mułem. Złożona głównie z ziaren kwarcu, czasem łyszczyków, skaleni, minerałów węglanowych i ilastych.

W Polsce na powierzchni występuje m.in. w seriach osadowych karbonu, permu, kredy górnej w Sudetach, jako skała płonna w zagłębiach węglowych Górnego i Dolnego Śląska oraz często wśród różnowiekowych utworów Gór Świętokrzyskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podbródek i gardło mułowca są żółtawoszare.

 (2.1) W skład mułowca wchodzą ziarna kwarcu i skaleni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muł mrz.

 przym. mułowy

Wiktionary


mułowisko

wielkie skupisko mułu, szlamu; mulisko


SJP.pl

Mu

Wikipedia


mułowy

1. przymiotnik od: muł (luźny osad tworzący się na dnie rzek), np. gleby mułowe;
2.
a) właściwy mułowi (zwierzęciu), np. mułowe uszy; muli;
b) odnoszący się do muła (zwierzęcia), np. mułowy zaprzęg


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z mułem (osadem)

 (1.2) związany z mułem (zwierzęciem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mułowiec mzw./mrz., mulnik mos., mulica ż., muł

 czas. mulić, zamulać, zamulić

 przym. mulisty, mułowaty

Wiktionary


muły

zwierzę pochodzące ze skrzyżowania klaczy konia z ogierem osła


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Muły – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Płaska
  • Muły – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Giby, o identyfikatorze SIMC 0757401
  • Muły – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Giby, o identyfikatorze SIMC 0757418
  • muł (geologia)
  • muł (ssak)

Wikipedia


mułymja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Kondy

Wiktionary


mułła

mołła;
1. tytuł nadawany duchownemu muzułmańskiemu, znaczący tyle co: mistrz, uczony;
2. muzułmański sędzia, doktor prawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;

Wiktionary

Mułła ( ‏ملا‎ "mollâ") – w szyizmie: nauczyciel, interpretator praw religijnych i doktryn islamu. Nie jest zaliczany do duchownych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Modlący się mułła stał w pobliżu minbaru.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. mołła

Wiktionary


muślimowie

Tatarzy osiedleni na Litwie lub w północno-wschodniej części Polski


SJP.pl


muślin

lekka, cienka tkanina o luźnym splocie, najczęściej jedwabna; muszlin, bengal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

Wiktionary

Muślin:

Muślin, nazywany także "malmal", swoje początki ma w starożytnych Indiach, gdzie pierwotnie wyprodukowano go z delikatnego materiału znalezionego w okolicach rzeki Ganges. Charakteryzował się on wyjątkową lekkością i miękkością, gdyż był wykonany z bardzo cienkich nici. Już w starożytności muślin był ceniony za swoją niezwykłą jakość i traktowany jako towar luksusowy, eksportowany do różnych zakątków świata.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panna młoda miała na sobie piękną suknię z muślinu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuɕlʲĩn, AS: muślʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. muślinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) musselin, gwara. muszlin

Wiktionary


muślinować

dawniej: ubierać w muślin


SJP.pl


muślinowy

→ muślin


SJP.pl

przymiotnik odrzeczownikowy

 (1.1) włók. zrobiony z muślinu

 (1.2) kulin. wykonany na bazie niesłodzonej bitej śmietany, żółtek i masła

Wiktionary

Patrz:

muślin

Powiązane:

 rzecz. muślin mrz.

Wiktionary


muśnięcie

1. lekko otrzeć;
2. delikatnie dotknąć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|musnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. musnąć

Wiktionary


mużakowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mużakowem, dotyczący Mużakowa (miasta w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mużaków mrz.

Wiktionary


mużaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto uzdrowiskowe w Niemczech nad Nysą Łużycką w kraju związkowym Saksonia;

Wiktionary

Mużaków ( Bad Muskau; lub "Kupjel Mužakow") – miasto uzdrowiskowe w Niemczech, administracyjnie w kraju związkowym Saksonia nad Nysą Łużycką, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Görlitz, siedziba wspólnoty administracyjnej Mużaków. Do 1945 Mużaków stanowił jedno miasto z Łęknicą, położoną na prawym brzegu Nysy. Do 31 lipca 2008 należał do nieistniejącego już powiatu Niederschlesischer Oberlausitzkreis.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mużakowski

Wiktionary


mużocja

glon z rodzaju sprzężnic obejmujący ok. 120 gatunków, żyjący we wszystkich rodzajach zbiorników wód słodkich


SJP.pl

Mużocja ("Mougeotia") – rodzaj glonów z gromady zielenic. Występuje w wodach słodkich i słonawych Eurazji, Afryki, Ameryki i Australii.

Wikipedia


mużycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. chłopski, prostacki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjrzyjcie się jego mużyckiej gębie i jego prostackim manierom! Skończony tuman, kompletne zero!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mużyk m.

Wiktionary


mużyk

zacofany chłop w dawnej Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) białystok. mężczyzna

 (1.2) daw. prosty chłop

 (1.3) pot. pogard. ciemny, zacofany chłop

 (1.4) pot. pogard. nieobyty mężczyzna ubrany po chłopsku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rzekł — i wnet brody kupców i mużyków • Sypią się chmurą jak liście od gradu.

 (1.3) Przecież będę musiał oddać mu pokłon jak ostatni głupi chrześcijanin, jak jakiś rosyjski mużyk mamrocząc bez sensu: Panie Jezusie Chryste, zmiłuj się nade mną grzesznym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mużycki

Wiktionary


mużyłowice

wieś na Ukrainie


SJP.pl

Mużyłowice (ukr. Мужиловичі) – wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego. Wieś liczy około 1020 mieszkańców.

W 1783 na gruntach Mużyłowic założono w procesie kolonizacji józefińskiej osadę "Münchenthal", z czasem nazywaną „Mużyłowice Kolonia”, natomiast ręsztę miejscowości przezwano „Mużyłowicami Narodowymi”.

Wikipedia


mużyłowicki

→ Mużyłowice


SJP.pl

Patrz:

Mużyłowice

mv

skrót od: megawolt (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MV – Märkisches Viertel – osiedle mieszkaniowe w berlińskim okręgu administracyjnym Reinickendorf
  • MV – kod przypisany Malediwom według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • MV – akronim kraju związkowego Mecklenburg-Vorpommern
  • MV – megawolt
  • mV – miliwolt
  • MV (także M/V, mv, m/v) – skrót od ang. Motor Vessel – statek motorowy (zob. też skróty przed imionami statków)
  • mv (Unix) – uniksowe narzędzie do przenoszenia plików

Wikipedia


mw

skrót od: miliwat (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = wojsk. marynarka wojenna

 (1.2) = kolej. Metro Warszawskie

 (1.3) = wojsk. materiał wybuchowy

 (1.4) = polit. Młodzież Wszechpolska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mW, MW – miliwat, megawat
  • MW – kod przypisany Malawi według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • Metro Warszawskie
  • Marynarka Wojenna
  • Młodzież Wszechpolska
  • materiał wybuchowy
  • magistrala węglowa
  • „Myśl Wojskowa”
  • fale średnie (ang. medium wave)
  • MW – manga autorstwa Osamu Tezuki
  • MW – zbiór opowiadań Waldemara Łysiaka
  • Modern Warfare – gra komputerowa firmy Activision

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== MW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = telekom. medium frequency → fale średnie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ˈvu, AS: ẽm‿vu

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== MW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = telekom. medium frequency → fale średnie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

źródła.

== MW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = telekom. medium frequency → fale średnie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


mwgzz

skrót od: Ministerstwo Współpracy Gospodarczej z Zagranicą


SJP.pl


mx

symbol makswela (jednostki strumienia magnetycznego)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MX (ang. mail exchange record) – jeden z rodzajów rekordów DNS
  • MX (ang. Missile-X) – rodzaj amerykańskiego pocisku balistycznego
  • MX – kod przypisany Meksykowi według standardu ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


my

jedna z liter alfabetu greckiego; mi


SJP.pl

zaimek osobowy

 (1.1) pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) nazwa dwunastej litery alfabetu greckiego, μ;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • My – dzielnica (section) gminy Ferrières w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy
  • .my – domena internetowa przypisana do Malezji
  • my (μῦ, Μμ) – litera i cyfra w alfabecie greckim
  • my – skrót od myria (myrio), przedrostka używanego w starszych wersjach systemu metrycznego
  • My – singel zespołu Myslovitz wydany w 2000 roku
  • My – singel zespołu Bajm wydany w 2018 roku
  • My – album studyjny Edyty Górniak wydany w 2012 roku
  • My – album studyjny zespołu Ira wydany w 2016 roku
  • My – album studyjny zespołu Bajm wydany w 2018 roku
  • My – powieść Eugeniusza Zamiatina z 1921 roku
  • My – film holenderski z 2018 roku w reżyserii Rene Eller

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (My) mieszkamy w Polsce.

 (1.1) To właśnie my zapłaciliśmy za waszą podróż.

 (2.1) Żeby oznaczyć symbol przedrostka mikro, trzeba użyć litery my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨ, AS: my

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) mi

Wiktionary


myanmar

państwo w Azji; Birma, Mjanma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. zob. Mjanma.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mjanma, Birma

Wiktionary


myanmarski

→ Myanmar [czytaj: mjanmarski]; birmański, mjanmański


SJP.pl


myca

czapka w gwarze poznańskiej


SJP.pl


mycek

1. mała, okrągła czapeczka bez daszka, ściśle przylegająca do głowy;
2. potocznie: czapka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński. królik

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. królik

Wiktionary


mycha

zgrubienie od: myszka


SJP.pl


mychów

Mychów (w XIX wieku "Mnichów") – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów. Ma status sołectwa.

Miejscowość leży na trasie zielonego szlaku rowerowego im. Witolda Gombrowicza.

Wikipedia


mycie

oczyszczanie czegoś przy użyciu substancji płynnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) oczyszczanie czegoś wodą, czasami z dodatkiem jakichś środków

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

 (2.1) Ms. lp. od: myto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mycie naczyń nie jest taką ciężką pracą, mógłbyś to zrobić od czasu do czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨt͡ɕɛ, AS: myće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myjka ż., umywalnia ż., umycie n., umywanie n., umywalka ż., myjok m.

 czas. myć ndk., umyć dk.

Wiktionary


mycielin

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mycielin – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Niegosławice
  • Mycielin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty
  • Mycielin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Mycielin
  • Mycielin – osada w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski
  • Mycielin – przystanek kolejowy

Wikipedia


mycieliński

przymiotnik od: Mycielin; mycielski


SJP.pl


mycielski

przymiotnik od: Mycielin; mycieliński


SJP.pl


mycka

1. mała, okrągła czapeczka bez daszka, ściśle przylegająca do głowy;
2. potocznie: czapka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała, okrągła czapeczka bez daszka, ściśle przylegająca do głowy

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński,Górny Śląsk, Poznań,Pisarzowice,gubernia augustowska,Czechowice-Dziedzice,Hazy,Krajna,Zagórze,Grudziądz. czapka

 (1.3) gw-pl|Suwałki. maselnica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ortodoksyjni Żydzi noszą czarne welwetowe mycki pod czarnymi kapeluszami.

 (1.2) Tumek kupił se nowo mycka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨt͡ska, AS: mycka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. czapka.

Wiktionary


mycok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński. królik

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. królik

Wiktionary


mycorrhiza

[czytaj: majkorajza] symbioza grzybów z korzeniami roślin wyższych; mikoryza, mycorriza


SJP.pl


mycorriza

[czytaj: majkorajza] symbioza grzybów z korzeniami roślin wyższych; mycorrhiza, mikoryza


SJP.pl


myczkowce

wieś w Polsce


SJP.pl

Myczkowce – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Według danych z 2011 roku miejscowość zamieszkiwało 495 osób.

Wikipedia


myczkowski

przymiotnik od: Myczkowce, wieś letniskowa w województwie podkarpackim


SJP.pl


myczków

Myczków (ukr. Мичків) – wieś wczasowa w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina. Ma status sołectwa.

Przez wieś przebiegają drogi wojewódzkie nr 894 i 895.

Wikipedia


myców

Zobacz też: Myców (osada).

Myców – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Dołhobyczów. Leży na obszarze Grzędy Sokalskiej na Wyżynie Wołyńskiej, w dolinie rzeki Warężanki, w południowo-wschodniej części województwa lubelskigo.

Wikipedia


mydelniczka

1. podstawka na mydło;
2. pudełko do przewożenia mydła;
3. dawniej: miseczka do rozrabiania mydła do golenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pojemnik na mydło

 (1.2) podstawka na mydło

 (1.3) środ. mot. trabant

Wiktionary

Mydelniczka - naczynie w formie podstawki lub pojemnika służące do przechowywania mydła. Dawniej nazwą tą określano także naczynie służące do rozpuszczania mydła do golenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trudno jest wyjąć mokrą ręką mydło z mydelniczki.

 (1.3) Głośno pykając na dziedziniec zajechała mydelniczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɨdɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: mydelʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydelnica ż., mydło n., mydełko n., mydlarz m., mydlarzowa ż., mydlarzówna ż., mydlenie n.

 czas. mydlić ndk.

 przym. mydlany, mydlarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) trampek, Ford Karton

Wiktionary


mydełko

zdrobnienie od: mydło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: mydło

 (1.2) mydło w małych porcjach, czasem również w dekoracyjnej formie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨˈdɛwkɔ, AS: mydeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydło n., mydelnica ż., mydelniczka ż., mydlarnia ż., mydlarstwo n., mydlarz m., mydlarzowa ż., mydlarzówna ż., mydlenie n.

 czas. mydlić, zmydlić, namydlić, namydlać

 przym. mydlany, mydlarski

Wiktionary


mydlak

nazwisko


SJP.pl


mydlany

zawierający mydło; zrobiony z mydła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający mydło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨˈdlãnɨ, AS: mydlãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydło n., mydełko n., mydelnica ż., mydelniczka ż., mydlarz m., mydlarzowa ż., mydlarzówna ż., mydlenie n.

 czas. mydlić dk.

Wiktionary


mydlarnia

1. wytwórnia mydła;
2. sklep z artykułami mydlarskimi, kosmetycznymi itp.


SJP.pl


mydlarski

dotyczący mydlarza, mydlarstwa


SJP.pl


mydlarz

1. osoba zatrudniona przy wyrobie mydła;
2. sprzedawca mydła;
3. właściciel sklepu mydlarskiego;
4. właściciel fabryki mydła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. osoba produkująca mydło

 (1.2) hand. sprzedawca w sklepie z mydłem

 (1.3) daw. obwoźny sprzedawca mydła

 (1.4) daw. właściciel sklepu z mydłem

 (1.5) przen. przest. filister, mieszczuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mydlarz podług ustawy z r. 1495 musiał zrobić 3 rodzaje mydła: z masła, sadła i łoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨdlaʃ, AS: mydlaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydło n., mydlarzowa ż., mydlarzówna ż., mydlastość ż., mydlniczka ż., mydelniczka ż., mydlarnia ż., mydlarczyk m., mydełko n., mydlnica ż., mydelnica ż., mydlenie n., mydliny nmos., mydlarstwo n., Mydlarz ż./mos.

:: fż. mydlarka ż.

 czas. mydlić ndk.

 przym. mydlasty, mydlarski, mydlany

Wiktionary


mydlarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona mydlarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɨdlaˈʒɔva, AS: mydlažova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydło, mydlarz, mydlarzówna, mydlarka, mydlastość, mydelniczka, mydlarnia, mydlarczyk, mydełko, mydelnica, mydlenie, mydliny, mydlarstwo

 czas. mydlić

 przym. mydlasty, mydlarski, mydlany

Wiktionary


mydlarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka mydlarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɨdlaˈʒuvna, AS: mydlažuvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydło, mydlarzowa, mydlarz, mydlarka, mydlastość, mydelniczka, mydlarnia, mydlarczyk, mydełko, mydelnica, mydlenie, mydliny, mydlarstwo

 czas. mydlić

 przym. mydlasty, mydlarski, mydlany

Wiktionary


mydleniec

niskie drzewo zwane mydlanym drzewem; zapian


SJP.pl

Zo

Wikipedia


mydleńcowate

rodzina roślin z rzędu mydleńcowców


SJP.pl

My

Wikipedia


mydleńcowaty

o cechach mydleńcowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


mydleńcowce

rząd roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Mydleńcowce, mydłodrzewowce ("Sapindales") – rząd roślin okrytonasiennych. Rośliny blisko spokrewnione z rzędem ślazowców. Należą tu głównie rośliny drzewiaste rosnące przede wszystkim w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Kwiaty posiadają zwykle wykształcony dysk, okwiat jest zróżnicowany na kielich i koronę, 5-krotny, pręciki wykształcają się w dwóch okółkach. Słupkowie górne. Nasiona zwykle ze zredukowanym bielmem.

Wikipedia


mydleńcowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


mydlik

trująca roślina z rodziny goździkowatych, stosowana w lecznictwie; mydlnica


SJP.pl


mydliny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rozpuszczone w wodzie mydło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Morze koloru farbki rozpuszczonej w brudnych mydlinach szarpało monotonnie nadbrzeżne skały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydlarzówna ż., mydlenie n., mydlarz mos., mydlarzowa ż.

 czas. mydlić ndk.

Wiktionary


mydlić

nacierać mydłem zmoczonym w wodzie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. namydlić)

 (1.1) nacierać zmoczonym mydłem

czasownik zwrotny niedokonany mydlić się (dk. namydlić się)

 (2.1) mydlić samego siebie

 (2.2) rozpuszczać się jako mydło, tworząc mnóstwo piany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydelnica ż., mydlenie n., mydliny nmos., mydlnica ż., mydło n.

:: zdrobn. mydelniczka ż., mydełko n.

 przym. mydlany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) namydlać

 (2.1) namydlać się

 (2.2) pienić się, rozmydlać się

Wiktionary


mydlnica

pospolita roślina zielna o białych lub różowych kwiatach przypominających zapachem migdały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Saponaria|ref=tak|L.., rodzaj roślin z rodziny goździkowatych;

Wiktionary

My

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mydlarz mos.

 czas. mydlić

Wiktionary


mydlnicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mydnikami, dotyczący Mydlnikach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mydlniki nmos.

Wiktionary


mydłek

potocznie: człowiek niepoważny; chłystek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. pogard. mężczyzna nie budzący szacunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona ufa temu mydłkowi, zobaczysz, że się przejedzie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mydłkowaty

 rzecz. mydło n.

Wiktionary


mydłkowaty

→ mydłek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy mydłka; właściwy mydłkowi

Wiktionary

Patrz:

mydłek

Przykłady

 (1.1) Wszedł jakiś mydłkowaty typ i nie zamknął za sobą drzwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydłek mos., mydło n.

Wiktionary


mydło

1. substancja stosowana do mycia
2. w dominie: puste pole na klocku
3. w krawiectwie: kredka służąca do malowania linii na materiale


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hig. substancja używana do mycia i prania

 (1.2) rzem. płaska kredka krawiecka, służąca do zaznaczania linii na tkaninie

 (1.3) pot. kostka domina z pustymi polami

 (1.4) środ. w grze w scrabble płytka niezawierająca żadnej litery, mogąca zastąpić każdą inną literę

 (1.5) środ. fot. obiektyw o małej ostrości; także: efekt widoczny na zdjęciu wykonanym przy pomocy takiego obiektywu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ty na pewno używasz mydła podczas kąpieli?

 (1.2) Zaznacz mydłem linie na rękawach.

 (1.3) Mydła mają wartość zero.

 (1.5) Ten obiektyw to jedno wielkie mydło.

 (1.5) Mimo że to jeden z lepszych kitów na rynku, to mydło jednak jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨdwɔ, AS: mydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mydelniczka ż., mydłek mos., mydlenie n.

:: zdrobn. mydełko n.

 czas. mydlić ndk., namydlić dk.

 przym. mydlany, mydłkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) blank

Wiktionary


mydłodrzew

drzewo z Ameryki Południowej, którego kora używana bywa do prania tkanin, w przemyśle kosmetycznym i lecznictwie; mydłokrzew, kwilaja, mydłoka


SJP.pl


mydłoka

drzewo z Ameryki Południowej, którego kora używana bywa do prania tkanin, w przemyśle kosmetycznym i lecznictwie; mydłokrzew, mydłodrzew, kwilaja


SJP.pl


mydłokrzew

drzewo z Ameryki Południowej, którego kora używana bywa do prania tkanin, w przemyśle kosmetycznym i lecznictwie; mydłodrzew, kwilaja, mydłoka


SJP.pl


mydłowski

nazwisko


SJP.pl


mydłów

Mydłów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Iwaniska. Ma status sołectwa.

Wikipedia


mygdonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. historyczna kraina w północno-wschodniej Mezopotamii

 (1.2) geogr. hist. historyczna kraina w starożytnej Tracji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stacjonowaliśmy przy granicy z Mygdonią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mygdoński

Wiktionary


mygdoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Mygdonii, związany z Mygdonią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z dumą spojrzał na mygdońskie hufce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mygdonia ż.

Wiktionary


myglarz

robotnik zatrudniony przy układaniu mygieł


SJP.pl


mygła

stos drewna okrągłego w dłużycy (od 6 metrów długości) w korze lub bez


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. leśn. stos okrąglaków na legarach;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mygłownica ż., mygłowacz m., mygłowanie n.

 czas. mygłować ndk.

Wiktionary


mygłować

1. układać okorowane pnie drzewne w stosy
2. oskrobywać drewno z kory


SJP.pl


myjadło

potocznie: kosmetyk do mycia włosów, twarzy lub ciała


SJP.pl


myjak

1. regionalnie: zmywak, myjka; mytka;
2. dawniej, pogardliwie: służąca, pomoc domowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zmywak do naczyń, myjka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. pejor. pomywaczka, służąca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sięgnęła po nowy myjak, który wyjęła spod zlewu.

 (2.1) Wyrzucił niemieckiego myjaka, bo dziewka ta kradła sztućce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. myć ndk.

 rzecz. myjka ż.

Wiktionary


myjawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej Słowacji;

Wiktionary


myjka

przyrząd do mycia, gąbka lub szorstka tkanina do czyszczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rękawica do mycia się

 (1.2) przedmiot lub urządzenie służące do zmywania naczyń

 (1.3) przest. pejor. pomywaczka, służąca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od lat Natalia używa do mycia się myjki z froty.

 (1.2) Nową myjkę znajdziesz pod zlewem.

 (1.3) We wtorek restauracja zatrudniła nową myjkę z Niemiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨjka, AS: myi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. myć ndk., umyć dk.

 rzecz. mycie n., umycie n., myjak mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myjak

 (1.2) myjak, zmywak

 (1.3) pomywaczka

Wiktionary


myjlzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. melzupa.

Wiktionary


myjna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. grzywka

Wiktionary


myjnia

pomieszczenie, w którym znajdują się urządzenia do mycia np. samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce i urządzenia do mycia pojazdów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨjɲa, AS: myi ̯ńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. myć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) automyjnia

Wiktionary


myjok

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. (w gwarze góralskiej) gąbka / ścierka do mycia naczyń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mycie n.

 czas. myć ndk.

Wiktionary


myjoza

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt, powodowana przez larwy niektórych muchówek; muszyca


SJP.pl


myjtermas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. metr krawiecki

Wiktionary


myjący

usuwać brud za pomocą wody, mydła


SJP.pl


myk

wykrzyknik wyrażający ukrycie się, szybki ruch, ucieczkę itp.; smyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. szybki ruch, szybka ucieczka

 (1.2) pot. przemyślny sposób, działanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨk, AS: myk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. pozn. knyf

Wiktionary


mykanowski

przymiotnik od: Mykanów


SJP.pl


mykanów

wieś w Polsce


SJP.pl

Mykanów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mykanów.

Miejscowość jest siedzibą gminy Mykanów.

W Mykanowie bierze początek niewielka rzeka Pijawka, dopływ Warty.

Wikipedia


mykać

1. potocznie: udawać się gdzieś szybko;
2. mykać się - dawniej: przemykać się


SJP.pl


mykenka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. mieszkanka Myken

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mykenka ż., Mykeny lm nm., mykeńczyk m., mykeński mrz.

:: fm. Mykeńczyk mos.

 przym. mykeński, miceński

Wiktionary


mykenologia

dział historii starożytnej zajmujący się badaniem kultury mykeńskiej, greckiej kultury epoki brązu


SJP.pl


mykenologiczny

przymiotnik od: mykenologia


SJP.pl


mykeny

gród Achajów w starożytnej Grecji; Miceny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) staroż. starożytna grecka polis w północno-wschodniej części Peloponezu;

 (1.2) geogr. współczesna grecka wieś w pobliżu starożytnych Myken (1.1)

Wiktionary

Mykeny (nowogr. Μυκήνες "Mykḗnes", starogr. Μυκῆναι "Mykēnai") – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Argolida. Historyczna siedziba gminy Argos-Mykeny. W 2011 roku miała 354 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Złota maska z Myken jest również zwana maską Agamemnona od imienia mitycznego władcy Myken, który zorganizował wyprawę przeciwko Troi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨˈkɛ̃nɨ, AS: mykẽny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mykeński mrz., mykeńczyk m., mykenka ż., Mykeńczyk m., Mykenka ż.

 przym. mykeński, miceński

Wiktionary


mykeńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Myken

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W drugiej połowie wieku piętnastego Mykeńczycy zwiększyli swą aktywność na morzu, nie tylko jako kupcy, lecz również jako zdobywcy i kolonizatorzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mykenka ż., Mykeny lm nm., mykeńczyk m., mykeński mrz.

:: fż. Mykenka ż.

 przym. mykeński

Wiktionary


mykeński

przymiotnik od: Mykeny; miceński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Myken

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. wymarły język helleński, najstarsze zaświadczone stadium języka greckiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨˈkɛ̃j̃sʲci, AS: mykẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mykeny lm. nmos., Mykeńczyk m., Mykenka ż., mykeńczyk mos., mykenka ż.

 przym. miceński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miceński

 (2.1) greka mykeńska

Wiktionary


mykita

w gwarze łowieckiej: lis; mikita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) łow. zob. lis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨˈcita, AS: myḱita

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lis, przechera

Wiktionary


myknąć

uciec szybko, zwinnie, niepostrzeżenie


SJP.pl


myko-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z grzybami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) mykolog • mykologia • mykologicznie • mykologiczność • mykologiczny • mykotoksyna • mykogastronomia • mykostatyna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miko-

Wiktionary


mykocenoza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrupowanie grzybów w danym siedlisku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɨkɔt͡sɛ̃ˈnɔza, AS: mykocẽnoza

Wiktionary


mykodermina

nazwa handlowa leku przeciwgrzybiczego stosowanego miejscowo na skórę


SJP.pl


mykofil

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) miłośnik grzybów

Wiktionary


mykogastronomia

wiedza o kulinarnych zastosowaniach grzybów


SJP.pl


mykolog

specjalista w zakresie nauki o grzybach; mikolog, grzyboznawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) biol. człowiek biegły w dziedzinie mykologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uznawany jest również za pierwszego mykologa w dziejach światowej botaniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨˈkɔlɔk, AS: mykolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mikologia ż., mykologia ż., mikolog mos.

:: fż. mykolożka ż.

 przym. mykologiczny, mikologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. mikolog

Wiktionary


mykologia

nauka o grzybach; mikologia, grzyboznawstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mykol. nauka zajmująca się badaniem grzybów;

Wiktionary

My

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Popularyzowała mykologię pisząc artykuły popularnonaukowe, w tym o grzybach jadalnych i trujących, występując w radiu i telewizji, aktywnie uczestnicząc w organizacji wystaw grzybów w Polsce oraz nawiązując współpracę z leśnikami i farmaceutami.''

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɨkɔˈlɔɟja, AS: mykoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mykolog m., mykolożka ż.

 przym. mykologiczny, mikologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikologia, grzyboznawstwo

Wiktionary


mykologiczny

związany z nauką o grzybach; mikologiczny, grzyboznawczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mykologią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mikologia ż., mykologia ż., mikolog m., mykolog m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikologiczny

Wiktionary


mykolożka

→ mykolog; mikolożka, grzyboznawczyni


SJP.pl


mykoplazma

bakteria niezawierająca ściany komórkowej, wywołująca zapalenie płuc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mikrobiol. atypowa bakteria pozbawiona ściany komórkowej o trybie życia wewnątrzkomórkowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mykoplazmy, chlamydie i riketsje należą do grupy bakterii atypowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɨkɔˈplazma, AS: mykoplazma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikoplazma

Wiktionary


mykoplazmoza

choroba wywołana przez mykoplazmy


SJP.pl

Mykoplazmoza – choroba wywołana przez "Mycoplasma pneumoniae". Obraz kliniczny jest bardzo zróżnicowany, od łagodnie przebiegającego zakażenia górnych dróg oddechowych do zapalenia płuc oraz wielopostaciowych powikłań, głównie ze strony układu nerwowego, serca, stawów i trzustki.

Wikipedia


mykoryza

symbioza grzybów z korzeniami lub nasionami; mikoryza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. mykol. współżycie korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami;

Wiktionary

Mykoryza, mikoryza ("mycorrhiza") – powszechnie występujące zjawisko polegające na współżyciu korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami (dotyczy około 85% gatunków roślin wyższych z całego świata). Większość przypadków mykoryzy dotyczy relacji mutualistycznej, w nielicznych przypadkach zależność przesuwa się w kierunku wykorzystywania grzyba.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednak możliwe jest też tworzenie mykoryzy przez jedno drzewo nawet z 15 gatunkami grzybów jednocześnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. endomykoryza ż., ektomykoryza ż.

Wiktionary


mykoryzacja

szczepienie kultur grzybów na drzewach i ściółce w celu poprawy stanu upraw leśnych, szczególnie na zdegradowanych glebach; mikoryzacja


SJP.pl


mykoryzować

szczepić kultury grzybów na drzewach i ściółce w celu poprawy stanu upraw leśnych; mikoryzować


SJP.pl


mykoryzowy

→ mykoryza; mikoryzowy


SJP.pl


mykostatyna

nazwa handlowa antybiotyku przeciwgrzybiczego, zawierającego nystatynę; Fungicidin, Fungicydyna


SJP.pl


mykotoksyna

substancja trująca wytwarzana przez liczne gatunki grzybów; mikotoksyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. chem. toksyna wytwarzana przez niektóre gatunki grzybów;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikotoksyna

Wiktionary


mykotyczny

→ mykoza


SJP.pl

Patrz:

mykoza

mykoza

choroba zakaźna ludzi i zwierząt wywołana przez mikroskopijne, pasożytnicze grzyby chorobotwórcze; grzybica, parch, mikoza


SJP.pl

Mykoza (dawniej mikoza). Słowo o dwóch znaczeniach:

1. Zakaźna choroba wywołana przez grzyby pasożytnicze. W zależności od rodzaju zaatakowanych organizmów mykozy dzieli się na:

Mykozy wywołane są przez grzyby rozwijające się na powierzchni ciała lub wewnątrz niego i w zależności od umiejscowienia wywołują grzybice skóry lub grzybice narządowe, np. grzybiczne zapalenie płuc. Należy je odróżnić od mykotoksykoz – chorób wywołanych przez zatrucia mykotoksynami wytwarzanymi przez grzyby.

Wikipedia


myksomatoza

choroba wirusowa królików domowych


SJP.pl

Myksomatoza (łac. "Myxomatosis cuniculi") – zakaźna, zaraźliwa wirusowa choroba królików domowych i dzikich, wywołana przez Leporipoxvirus (z rodziny pokswirusów). Wyjątkowo występuje u zajęcy. Charakterystyczne są miejscowe mezenchymalne obrzęki błony podśluzowej i tkanki podskórnej. Poraża układ nerwowy. Po raz pierwszy zaobserwowano ją w Urugwaju pod koniec XIX w. W Australii w latach 50. XX w. wykorzystano myksomatozę do zwalczania plagi królików. Choroba jest całkowicie niegroźna dla człowieka.

Wikipedia


mykwa

łaźnia rytualna u Żydów; mikwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. żyd. zbiornik wodny do żydowskich kąpieli rytualnych i oczyszczeń;

 (1.2) daw. gwara. więz. więzienie

Wiktionary

Mykwa lub mykwe ( ‏מקווה‎) – w judaizmie zbiornik z bieżącą wodą (niekiedy basen) dla osób i naczyń, które zaciągnęły jakiegoś rodzaju nieczystość rytualną.

Obmycia w mykwie dokonuje się przez całkowite zanurzenie. Puryfikowane są także nowo nabyte naczynia. Kąpiel w mykwie odbywają również neofici, jest to element obrzędu przyjęcia do synagogi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej pory w judaizmie praktykowane jest obmycie z rytualnej nieczystości, chasydzi czynią to w specjalnie do tego przeznaczonym baseniku zwanym mykwą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) młyn, potrzask

Wiktionary


mylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mylić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨˈlɛ̃ɲɛ, AS: mylẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mylić ndk., pomylić dk., zmylić dk.

 rzecz. pomylony mos., pomyłka

 przym. mylny

 przysł. mylnie

Wiktionary


mylibor

dawne imię męskie


SJP.pl


mylin

Mylin (pol. hist. „Mylino”) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Chrzypsko Wielkie, nad brzegami Jeziora Wielkiego i Jeziora Radziszewskiego.

Wikipedia


mylić

1. popełniać błąd, pomyłkę
2. wprowadzać w błąd


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wprowadzać w błąd

 (1.2) błędnie identyfikować daną rzecz jako co innego lub daną osobę jako kogoś innego

czasownik zwrotny niedokonany mylić się

 (2.1) popełniać błędy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jak można mylić izotopy z izotonami, czy ty do szkoły nie chodziłaś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨlʲit͡ɕ, AS: mylʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomylić się

 rzecz. pomylony mos., mylenie n., mylność ż., pomyłka ż., myłka ż.

 ims. pomylony

 przym. mylny

 przysł. mylnie

Wiktionary


mylnie

przysłówek

 (1.1) w sposób mylny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My, w Polsce, często widzimy Azję mylnie. Ponieważ są dwie Azje. Jest Azja islamu i innych wielkich kultur, wielkich cywilizacji (…). I jest Azja stepu, Azja Środkowa, Azja pustynna, Azja syberyjska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomylony mos., pomylenie n., pomyłka ż., zmyłka ż., mylenie n.

 czas. mylić ndk., pomylić ndk.

 przym. mylny

Wiktionary


mylniej

stopień wyższy od przysłówka: mylnie


SJP.pl


mylny

błędny, niezgodny z rzeczywistością


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wynikający z pomyłki, błędu

 (1.2) wprowadzający w błąd

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨlnɨ, AS: mylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomylony mos., pomyłka ż., zmyłka ż., mylenie n.

 czas. mylić ndk., zmylić dk.

 przysł. mylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złudny, błędny, fałszywy, niewłaściwy

Wiktionary


mylonit

skała metamorficzna


SJP.pl

Mylonit – skała kataklastyczna, metamorficzna powstała poprzez dynamiczną rekrystalizację. Złożona z drobnych pokruszonych i roztartych ziaren starszych skał powstałych w warunkach zmielenia i silnego roztarcia dowolnej skały wyjściowej, tworzących miazgę mylonityczną, objętą rekrystalizacją towarzyszącą mylonityzacji. Powstaje w trakcie metamorfizmu dyslokacyjnego głównie w strefach uskokowych o charakterze przesuwczym.

Wikipedia


mylonityzacja

proces metamorfizmu dyslokacyjnego polegający na rozkruszaniu i kierunkowym wyprasowywaniu rozdrobnionych składników skały


SJP.pl

Mylonityzacja – proces geologiczny polegający na kruszeniu i całkowitym rozcieraniu na miazgę skał bez ich upłynnienia, przebiegający pod wpływem kierunkowego ciśnienia tektonicznego, prowadzący do pojawienia się w zmielonej masie wyraźnej kierunkowości.

Wikipedia


mylord

odmiana powozu, pojazd dwuosobowy, czterokołowy, konny, ze składaną budą nad tylnym siedzeniem


SJP.pl


mylzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. melzupa.

Wiktionary


mylący

1. popełniać błąd, pomyłkę
2. wprowadzać w błąd


SJP.pl

Patrz:

mylić

mynarski

nazwisko


SJP.pl


myncarz

dawniej: mincarz, mincerz;
1. rzemieślnik zajmujący się biciem monet;
2. zarządca mennicy królewskiej, w średniowieczu pełniący też funkcję urzędnika skarbowego


SJP.pl


myntryka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. metryka

Wiktionary


myntyl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. gw-pl|Śląsk Cieszyński. motyl

Wiktionary


myocarditis

[czytaj: miokarditis] w medycynie: zapalenie mięśnia sercowego


SJP.pl


myoma

nowotwór łagodny wywodzący się z tkanki mięśniowej; mięśniak


SJP.pl


myra

Myra, Mira (obecnie Demre) – starożytne miasto we wschodniej Licji, w południowo-zachodniej części współczesnej Anatolii (Turcja).

Pochodzenie nazwy miasta jest nieznane; niekiedy łączona jest z greckim określeniem mirry, skądinąd w tym rejonie nieuprawianej.

Wikipedia


myrcha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. kobieta żyjąca bez ślubu

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ścierwo (także wyzwisko)

 (1.3) gw-pl|Zaolzie. nieznośna, zła kobieta (także wyzwisko)

Wiktionary

Myrcha – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Wiśniew. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Wiśniewie.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɨrxa, AS: myrχa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. śrpol. mercha

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński marcha

 (1.3) gw. Zaolzie myrszyna, myrszina, gw. Górny Śląsk murchla

Wiktionary


myrcik

nazwisko


SJP.pl


myrczek

nazwisko


SJP.pl


myrdal

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alva Myrdal – szwedzka dyplomatka, socjolog, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla
  • Gunnar Myrdal – ekonomista, polityk i socjolog szwedzki, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie Ekonomii
  • Myrdal (stacja kolejowa) – węzłowa stacja kolejowa w Norwegii

Wikipedia


myrdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|myrdać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. merdać, myrdać ndk.

Wiktionary


myrdyrda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. reg. pozn. zasmażka

Wiktionary


myriangowce

rząd grzybów workowych; Myriangiales


SJP.pl


myriangowiec

przedstawiciel rzędu grzybów workowych


SJP.pl


myrina

terakotowa figurka pochodząca z Myriny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Myrina – współczesne miasto na greckiej wyspie Lemnos
  • Myrina – starożytne miasto greckie w Azji Mniejszej

Wikipedia


myrmekit

zrost kwarcu ze skaleniem alkalicznym występujący w skałach magmowych


SJP.pl

My

Wikipedia


myrmeko-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z mrówkami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrówko-, formiko-

Wiktionary


myrmekochoria

rozsiewanie nasion przez mrówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zool. zjawisko roznoszenia diaspor roślinnych (rozsiewania roślin) przez mrówki;

Wiktionary

My

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze względu na sposób rozsiewania na kurhanach przeważają anemochory (około 60%). Autochorycznie i barochorycznie rozsiewa się blisko 22% gatunków, a przy udziale zwierząt (epizoochoria, endozoochoria i myrmekochoria) około 17%.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myrmekochoryczność ż.

 przym. myrmekochoryczny

 przysł. myrmekochorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrówkosiewność

Wiktionary


myrmekofag

zwierzę mrówkożerne


SJP.pl


myrmekofil

organizm wykorzystujący mrówki, mogący być pasożytem, drapieżcą lub symbiontem; organizm mrówkolubny


SJP.pl


myrmekofilia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. zjawisko związku międzygatunkowego organizmów z mrówkami oparte zwykle na symbiozie, niekiedy na interakcjach komensalnych lub pasożytniczych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej chyba znanym przykładem myrmekofilii jest współpraca mrówek z mszycami, która daje korzyści obu stronom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myrmekofil m., myrmekofilność ż.

 przym. myrmekofilny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrówkolubność

Wiktionary


myrmekolog

specjalista w zakresie myrmekologii


SJP.pl


myrmekologia

nauka o mrówkach; dział zoologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. dział entomologii, nauka o mrówkach;

Wiktionary

Myrmekologia – gałąź entomologii zajmująca się badaniem mrówek w środowisku naturalnym oraz w środowisku sztucznym.

Myrmekolodzy hodują mrówki korzystając ze sztucznych gniazd (formikarium) w celu obserwowania i poznawania ich zachowania.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɨrmɛkɔˈlɔɟja, AS: myrmekoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myrmekolog m., myrmekolożka ż.

 przym. myrmekologiczny

Wiktionary


myrobalana

garbnik otrzymywany z owoców drzew rosnących na Półwyspie Indyjskim i na Cejlonie; mirobalana


SJP.pl


myron

Myron (V w. p.n.e.), rzeźbiarz grecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Myron (rzeźbiarz)
  • krzyżmo (gr. μύρον, myron)
  • Myron – rodzaj węży z rodziny Homalopsidae

Wikipedia


myrra

rzadko: gumożywica z drzew balsamowych; mira, mirra


SJP.pl

My

Wikipedia


myrszina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. nieznośna, zła kobieta (także wyzwisko)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Zaolzie myrcha, myrszyna

Wiktionary


myrszyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. nieznośna, zła kobieta (także wyzwisko)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Zaolzie myrcha, myrszina

Wiktionary


myrta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gw-pl|Poznań. bot. mirt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński mierta, merta

Wiktionary


mysi

dotyczący myszy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący, odnoszący się do myszy

 (1.2) charakterystyczny dla myszy, mający cechy myszy

 (1.3) mający taki kolor jak mysz, szaropopielaty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨɕi, AS: myśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszowaty mzw., myszowate nmos., mysz ż., myszaty m., myszka ż.

 przym. myszaty, myszy, myszowaty, myszowy

 czas. myszkować

Wiktionary


mysia

dotyczący myszy


SJP.pl

Mysia (ang. "Maisy", 1999-2006) – amerykańsko-brytyjski serial animowany emitowany w paśmie Wieczorynki. Serial opowiada o Mysi i jej przygodach. Narratorem w polskiej wersji serialu zrealizowanej przez TVP1 był Krzysztof Kołbasiuk.

Wikipedia


mysiadło

Mysiadło – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Lesznowola.

W roku 2021 w Mysiadle mieszkało 4217 mieszkańców, z czego 52,1% stanowiły kobiety, a 47,9% mężczyźni.

Wikipedia


mysiak

nazwisko


SJP.pl


mysiakowiec

Mysiakowiec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Poświętne, nad Pilicą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Filipa Neri i św. Jana Chrzciciela w Studziannie.

Wikipedia


mysikrólik

mały ptak leśny z rzędu wróblowych, owadożerny, o oliwkowozielonym upierzeniu z żółtopomarańczową, czarno obrzeżoną pręgą na głowie, żyjący w Eurazji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Regulus regulus|ref=tak., mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mysikrólik jest najmniejszym europejskim ptakiem, bo waży tylko pięć gramów.

 (1.1) Zniczek przypomina mysikrólika, który jest najmniejszym ptakiem Europy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɨɕiˈkrulʲik, AS: myśikrulʹik

Wiktionary


mysikrólikowate

o cechach mysikrólikowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


mysikrólikowaty

o cechach mysikrólikowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


mysiogon

rodzaj gryzoni z rodziny popielicowatych


SJP.pl

Mysiogon ("Myomimus") – rodzaj ssaka z podrodziny koszatek (Leithiinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae).

Wikipedia


mysiorek

nazwisko


SJP.pl


mysioszary

szary o mysim odcieniu


SJP.pl


mysiurek

jednoroczna roślina zielna z rodziny jaskrowatych


SJP.pl

Mysiurek ("Myosurus" L.) – rodzaj roślin rocznych z rodziny jaskrowatych. Obejmuje około 15 gatunków występujących na całym świecie z wyjątkiem wschodnich krańców Azji i obszarów tropikalnych. Największe zróżnicowanie gatunkowe znajduje się w Ameryce Północnej, gdzie rośnie 7 gatunków. W Polsce występuje jeden gatunek – mysiurek drobny.

Wikipedia


mysiątko

1. młode myszy; mysię;
2. pieszczotliwie: mysz; mysia, myszeczka, myszeńka


SJP.pl


mysię

młode myszy; mysiątko


SJP.pl


myslovitz

[czytaj: myslowic] polski zespół rockowy


SJP.pl

Myslovitz – polski zespół rockowy, założony w 1992 w Mysłowicach przez Artura Rojka, Wojciecha Powagę, Jacka Kuderskiego i Wojciecha Kuderskiego.

Wikipedia


myspace

[czytaj: maj spejs] portal społecznościowy


SJP.pl

Myspace – serwis społeczności internetowej założony w 2003 roku przez Toma Andersona i Chrisa DeWolfe’a, będący do 15 czerwca 2009 na 11. miejscu wśród najbardziej popularnych stron WWW w Internecie. Serwis był notowany w rankingu Alexa na miejscu 2 413.

Wikipedia


mysql

jeden z najpopularniejszych systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych


SJP.pl

My

Wikipedia


mysta

w starożytności: człowiek wtajemniczony w misteria


SJP.pl


mystki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mystki – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
  • Mystki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Nekla

Wikipedia


mystkowice

Mystkowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łowicz.

Wieś duchowna położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sochaczewskim ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego. Była wsią klucza chruślińskiego arcybiskupów gnieźnieńskich, nabyta w 1543 roku od kapituły łowickiej w zamian za Mysłaków.

Wikipedia


mystkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Mystkowski − polski malarz
  • Ignacy Mystkowski − polski powstaniec, dowódca w powstaniu styczniowym
  • Kazimierz Mystkowski − polski przemysłowiec
  • Przemysław Mystkowski − polski piłkarz
  • Witold Mystkowski − polski wojskowy i polityk

Wikipedia


mystków

Nie mylić z: Mystkowo.

Wikipedia


mysz

1. niewielki gryzoń z rodziny myszowatych;
2. urządzenie peryferyjne komputera, do pewnego stopnia zastępujące klawiaturę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;

 (1.2) zool. pot. małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych

 (1.3) inform. urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora;

Wiktionary

Mysz ("Mus") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae). Zwierzęta znane jako: mysz leśna, mysz zaroślowa, czy mysz polna traktowane jako jedne z gatunków „myszy”, w rzeczywistości zaliczane są do odrębnego rodzaju gryzoni: myszarka ("Apodemus") jako: myszarka leśna, myszarka zaroślowa, czy myszarka polna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kot boi się myszy.

 (1.3) Kupiłam sobie optyczną mysz bezprzewodową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨʃ, AS: myš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Myszków mrz., Myszyniec mrz., Mysz ż., Mysiadło n., myszowate nmos., myszeidos m., myszeida ż., myszarnia ż., mysiurek mrz., myszkowanie n., pomyszkowanie n., myszarka ż., myszor m., mysię n.

:: zdrobn. myszka ż., mysia ż., myszeczka ż., myszeńka ż.

 czas. myszkować ndk., pomyszkować dk.

 przym. mysi, myszaty, myszowaty, myszy, myszowy

 przysł. mysio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) myszka

Wiktionary


mysza

pieszczotliwie o ukochanej


SJP.pl


myszak

rodzaj ssaka z rodziny chomikowatych


SJP.pl

Myszak ("Peromyscus") – rodzaj ssaków z podrodziny nowików (Neotominae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia


myszakówek

Myszakówek (dawniej: "Myszaków Olędry") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Zagórów.

Wikipedia


myszarka

mały gryzoń z rodziny myszowatych


SJP.pl

Myszarka ("Apodemus") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia


myszaty

popielaty, szary, w kolorze takim jak mysz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szaropopielaty, w kolorze szarej myszy

 (1.2) wyglądem przypominający mysz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) koń maści szarej, popielatej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨˈʃatɨ, AS: myšaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszowaty mzw., myszowate nmos., mysz ż., myszka ż.

 przym. mysi, myszy, myszowy, myszowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szaropopielaty

Wiktionary


myszeczka

zdrobnienie od: myszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: myszka

Wiktionary

Myszeczka ("Vandeleuria") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɨˈʃɛt͡ʃka, AS: myšečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mysz ż.

 przym. myszowy

Wiktionary


myszeida

poemat Ignacego Krasickiego; Myszeis


SJP.pl


myszeis

poemat Ignacego Krasickiego; Myszeida


SJP.pl


myszewko

Myszewko – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański. Leży na obszarze Wielkich Żuław Malborskich.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Myszewko". W skład sołectwa wchodzi również miejscowość Myszkowo.

Wieś komornictwa zewnętrznego Elbląga w XVII i XVIII wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


myszewo

Myszewo (niem. "Groß Mausdorf") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Nowy Staw. Leży na obszarze Wielkich Żuław Malborskich. Ma status sołectwa.

Myszewo znajdowało się na szlaku Żuławskiej Kolei Dojazdowej z przystankiem Myszewo.

Wikipedia


myszeńka

pieszczotliwie: mysz; mysia, myszeczka, mysiątko


SJP.pl


myszka

1. mała mysz;
2. potocznie: kobieta skromna, cicha;
3. dawniej: specyficzny zapach starego wina;
4. potocznie: znamię na ciele człowieka;
5. urządzenie elektroniczne połączone z komputerem; mysz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od mysz

 (1.2) pieszcz. łono kobiece

 (1.3) pot. mysz komputerowa

 (1.4) znamię

 (1.5) daw. zapach stęchłego wina

 (1.6) daw. przen. mięsień

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mysz komputerowa – komputerowe urządzenie wskazujące
  • Myszka smugogrzbieta – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych, należący do monotypowego rodzaju myszka (Muriculus)
  • Myszka – kanał, prawobrzeżny dopływ Łączy
  • Myszka – polska płaskodenna, turystyczna łódź żaglowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do kuchni wbiegła myszka.

 (1.3) Jutro muszę kupić nową myszkę, bo stara się zepsuła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨʃka, AS: myška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszowaty mzw., myszowate nmos., myszaty mzw., mysz ż.

 czas. myszkować ndk.

 przym. mysi, myszaty, myszy, myszowy, myszowaty

Wiktionary


myszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


myszko

1. mała mysz;
2. potocznie: kobieta skromna, cicha;
3. dawniej: specyficzny zapach starego wina;
4. potocznie: znamię na ciele człowieka;
5. urządzenie elektroniczne połączone z komputerem; mysz


SJP.pl


myszkować

zaglądać do dziur, kątów; szukać, szperać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) szukać, przeszukiwać, zwłaszcza dokładnie, często skrycie, zaglądając w różne miejsca, zakamarki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszowaty mzw., myszowate nmos., mysz, myszka, myszkowanie

 przym. mysi, myszowaty, myszy, myszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. sznurkować

Wiktionary


myszkowianin

mieszkaniec Myszkowa


SJP.pl


myszkowianka

mieszkanka Myszkowa


SJP.pl


myszkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Myszkowice – przysiółek wsi Skoroszowice w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin
  • Myszkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Platerów
  • Myszkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Bobrowniki
  • Myszkowice – wieś na Ukrainie, w obw. tarnopolskim, w rej. tarnopolskim

Wikipedia


myszkowiec

Myszkowiec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Dorohusk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Turka, Myszkowiec". Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 71 mieszkańców i była 22. co do wielkości miejscowością gminy Dorohusk.

Wikipedia


myszkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Myszkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
  • Myszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Szamotuły

Wikipedia


myszkowski

przymiotnik od: Myszków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Myszkowski (1892-1956) – pułkownik
  • Filip Myszkowski (ur. 1979) – malarz
  • Grzegorz Myszkowski (ur. 1961) – windsurfer
  • Krzysztof Myszkowski (ujednoznacznienie)
  • Łukasz Myszkowski (ur. 1971) – kompozytor
  • Piotr Myszkowski (ujednoznacznienie)
  • Tadeusz Myszkowski (1912-1980) – grafik, malarz
  • Wilhelm Myszkowski (1886-1941) – działacz
  • Władysław Gonzaga Myszkowski (1600-1658) – wojewoda
  • Zygmunt Gonzaga Myszkowski (1562-1615) – kasztelan

Wikipedia


myszków

1. miasto w Polsce;
2. wieś na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Myszków – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, siedziba władz powiatu myszkowskiego.

Według danych z 31 grudnia 2024 roku miasto liczyło 29 154 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɨʃkuf, AS: myškuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszowaty mzw., myszowate nmos., mysz ż.

 przym. myszkowski, myszy, myszowy, myszowaty

Wiktionary


myszochomik

rodzaj gryzoni


SJP.pl


myszojeleń

nazwa zwyczajowa małych ssaków kopytnych z rodziny kanczylowatych


SJP.pl


myszolot

rodzaj nietoperzy z rodziny rudawkowatych


SJP.pl

Myszolot, owocolot ("Myonycteris") – rodzaj ssaków z podrodziny Epomophorinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).

Wikipedia


myszonek

pieszczotliwie o ukochanym; myszuś


SJP.pl


myszopłoch

wiecznie zielony krzew z rodziny szparagowatych; ruszczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Ruscus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny szparagowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju myszopłochów (1.1)

Wiktionary

My

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. myszopłochowate nmos.

 przym. myszopłochowy, myszopłochowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ruszczyk

Wiktionary


myszor

rodzaj myszy obejmujący gatunki występujące w Azji Południowo-Wschodniej


SJP.pl


myszorec

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) białystok. pomocnik woźnicy towarowej konnej platformaatformy, ładowacz

Wiktionary


myszoryjek

niewielki ssak owadożerny; almik


SJP.pl

Myszoryjek ("Myosorex") – rodzaj ssaków z podrodziny myszoryjków (Myosoricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Wikipedia


myszorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Mastomys|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny myszowatych;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju myszorówka (1.1)

Wiktionary

Myszorówka ("Mastomys") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia


myszoskoczek

1. przedstawiciel podrodziny gryzoni z rodziny myszowatych;
2. myszoskoczek mongolski - gatunek azjatyckiego gryzonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. mały gryzoń z dłuższymi kończynami tylnymi, często trzymany jako zwierzę domowe;

Wiktionary

Myszoskoczek, myszoskocznik ("Gerbilliscus") – rodzaj ssaków z podrodziny myszoskoczków (Gerbillinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɨʃɔˈskɔt͡ʃɛk, AS: myšoskoček

Wiktionary


myszoskoczka

1. przedstawiciel podrodziny gryzoni z rodziny myszowatych;
2. myszoskoczek mongolski - gatunek azjatyckiego gryzonia


SJP.pl

Myszoskoczka ("Gerbillus") – rodzaj ssaków z podrodziny myszoskoczków (Gerbillinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia


myszouchy

nocek myszouchy - gatunek nietoperza


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zool. odznaczający się uszami podobnymi do mysich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakieś myszouche stworzenie wystawiło zza szafy rudawy łebek.

Wiktionary


myszowate

rodzina ssaków z rzędu gryzoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Muridae|Illiger|ref=tak., rodzina ssaków w nadrodzinie myszowych;

Wiktionary

Myszowate (Muridae) – rodzina ssaków z podrzędu Supramyomorpha w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia). W skład myszowatych wchodzi 140 rodzajów z ok. 650 gatunkami (w Polsce zamieszkuje 8 gatunków).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sierść myszowatych jest krótka i miękka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszaty mzw., myszowaty mzw., mysz ż., Myszków mrz., Myszyniec mrz., myszarnia ż., mysiurek mrz., myszkowanie n., pomyszkowanie n., myszka ż., mysia ż., myszeńka ż.

 czas. myszkować ndk., pomyszkować dk.

 przym. mysi, myszaty, myszowaty, myszowy, myszy

Wiktionary


myszowaty

o cechach myszowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przypominający mysz

 (1.2) mający kolor jasnoszary, taki jak kolor mysiej sierści

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. zwierzę z rodzaju myszowatych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z dziurki wybiegło myszowate zwierzątko.

 (1.2) Liza przyszła w myszowatej garsonce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszaty mzw., mysz ż., Myszków mrz., Myszyniec mrz., myszowate nmos., myszarnia ż., mysiurek mrz., myszkowanie n., pomyszkowanie n., myszka ż., mysia ż., myszeńka ż.

 czas. myszkować ndk., pomyszkować dk.

 przym. mysi, myszaty, myszowy, myszy

Wiktionary


myszowice

Myszowice ( Mauschwitz, 1936–1945 "Mauschdorf") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Korfantów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


myszowory

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Phascogalinae|Gill|ref=tak., podrodzina ssaków z rodziny niełazowatych;

Wiktionary

Myszowory (Phascogalinae) – podrodzina ssaków z rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne gatunki zaliczane do myszoworów zamieszkują Australię, Indonezję i Nową Gwineę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszowór mzw.

Wiktionary


myszowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) rzad. charakterystyczny dla myszy, mający cechy myszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszaty mzw., myszowaty mzw., mysz ż., myszka ż., mysia ż., myszeczka ż., myszeńka ż., Myszków mrz., Myszyniec mrz., myszowate nmos., myszarnia ż., mysiurek mrz., myszkowanie n., pomyszkowanie n.

 czas. myszkować ndk., pomyszkować dk.

 przym. mysi, myszaty, myszowaty, myszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mysi

Wiktionary


myszowór

zwierzę drapieżne z rodziny niełazów, torbacz żyjący w lasach Australii; tafa, mysz workowata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Phascogale|Temminck|ref=tak., niewielki mięsożerny torbacz z podrodziny niełazów występujący w Australii;

Wiktionary

Myszowór ("Phascogale") – rodzaj ssaków z podrodziny niełazów (Dasyuridae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na końcu ogona myszowory mają wiązkę czarnych włosów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszowory nmos.

Wiktionary


myszozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu zauropodów; muszaur


SJP.pl


myszołap

1. rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi;
2. potocznie: kot domowy


SJP.pl


myszołapka

urządzenie służące do łapania myszy


SJP.pl


myszołowczyk

gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych; myszołów krzykliwy


SJP.pl

Myszołowczyk, myszołów krzykliwy ("Rupornis magnirostris") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący Meksyk, Amerykę Centralną i Południową. Jest to zwykle najpospolitszy i najbardziej rzucający się w oczy ptak drapieżny w swoim rozległym zasięgu występowania.

Wikipedia


myszołowiec

myszołowiec towarzyski - gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl


myszołów

duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, o szerokich skrzydłach i krótkim dziobie, żywiący się upolowanymi gryzoniami, gadami, płazami i niekiedy padliną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Buteo|Lacépède|ref=tak., duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • myszołów królewski (Buteo regalis)
  • myszołów krótkoogonowy (Buteo brachyurus)
  • myszołów krzykliwy (Buteo magnirostris)
  • myszołów preriowy (Buteo swainsoni)
  • myszołów rdzawoskrzydły (Buteo lineatus)
  • myszołów rdzawosterny (Buteo jamaicensis)
  • myszołów szerokoskrzydły (Buteo platypterus)
  • myszołów włochaty (Buteo lagopus)
  • myszołów zwyczajny (Buteo buteo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Tatrach i na Podhalu można również spotkać inne drapieżniki – myszołowa i sokoła pustułkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨˈʃɔwuf, AS: myšou̯uf

Wiktionary


myszuś

pieszczotliwie o ukochanym; myszonek


SJP.pl


myszy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. mysi

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) daw. mysi

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (3.1) plural|mysz.

Wiktionary

Myszy, myszy właściwe (Murinae) – podrodzina gryzoni z rodziny myszowatych (Muridae) obejmująca około 127 rodzajów i 520 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mysza wieża wśród jeziora Gopła. Powieść słowiańska z pierwszej połowy IX w.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszowaty mzw., myszaty mzw., mysz ż., Myszków m., Myszyniec m., myszowate nmos., myszeidos m., myszeida ż., myszarnia ż., mysiurek m., myszkowanie n., pomyszkowanie n., myszka ż., mysia ż., myszeńka ż.

 czas. myszkować ndk., pomyszkować dk.

 przym. mysi, myszaty, myszowaty, myszowy

Wiktionary


myszynianin

mieszkaniec Myszyńca (miasta w Polsce); Myszyńczanin


SJP.pl


myszynianka

mieszkanka Myszyńca (miasta w Polsce); Myszyńczanka


SJP.pl


myszyniec

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Myszyniec – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim. Leży nad Rozogą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Myszyniec.

Miasto leży na Mazowszu, w historycznej ziemi łomżyńskiej. Myszyniec uzyskał lokację miejską około 1798 roku, zdegradowany został 1 czerwca 1869 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1993 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do woj. ostrołęckiego. Myszyniec przez wielu uznawany jest za stolicę Kurpi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɨˈʃɨ̃ɲɛt͡s, AS: myšỹńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myszowaty mzw., myszowate nmos., mysz ż.

 przym. myszyniecki, myszy, myszowaty, myszowy

Wiktionary


myszyniecki

przymiotnik od: Myszyniec


SJP.pl


myszyńczanin

mieszkaniec Myszyńca (miasta w Polsce); Myszynianin


SJP.pl


myszyńczanka

mieszkanka Myszyńca (miasta w Polsce); Myszynianka


SJP.pl


myszęcin

My

Wikipedia


mysłakowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Mysłakowice ( Erdmannsdorf-Zillerthal, Zillerthal) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Mysłakowice, w Kotlinie Jeleniogórskiej, u podnóża Rudaw Janowickich w Sudetach Zachodnich.

Przez miejscowość przepływa rzeka Łomnica oraz jej dopływy

Wikipedia


mysłakowicki

→ Mysłakowice


SJP.pl

Patrz:

Mysłakowice

mysłakowiczanin

mieszkaniec Mysłakowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


mysłakowiczanka

mieszkanka Mysłakowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


mysłaków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mysłaków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Marcinowice
  • Mysłaków – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów
  • Mysłaków – gromada
  • Mysłaków – przystanek kolejowy w Mysłakowie, w woj. łódzkim

Wikipedia


mysłakówko

Mysłakówko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Tłuchowo.

W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mysłakówko, po jej zniesieniu w gromadzie Tłuchowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wikipedia


mysław

imię męskie


SJP.pl

Mysław – imię męskie, które powstało prawdopodobnie poprzez zlanie się dwóch członów końcowych staropolskich imion: członu "-mysł" ("myśleć") i "-sław" ("sława, sławić"), kiedy świadomość ich pochodzenia zatarła się.

Wikipedia


mysława

imię żeńskie


SJP.pl


mysławczyce

Mysławczyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Proszowice.

Wieś prepozyta kapituły kolegiaty św. Michała w Krakowie w powiecie proszowickim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


mysławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mysławy lub z nią związany


SJP.pl


mysławostwo

Mysław z małżonką; Mysławowie


SJP.pl


mysławowie

Mysław z małżonką; Mysławostwo


SJP.pl


mysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mysława lub z nim związany


SJP.pl


mysłek

nazwisko


SJP.pl


mysłowice

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Wiktionary

Mysłowice ( Myslowitz) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, położone w województwie śląskim, we wschodniej części Górnego Śląska.

Według danych GUS z 31 grudnia 2025 roku, Mysłowice liczyły 70 160 mieszkańców i były pod względem liczby ludności piętnastym miastem w województwie śląskim, a także 47. spośród najludniejszych miast w Polsce na prawach powiatu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadąc rano do Mysłowic, odwiedziliśmy babcię Honoratę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɨswɔˈvʲit͡sɛ, AS: mysu̯ovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mysłowiczanin m., mysłowiczanka ż.

 przym. mysłowicki, podmysłowicki

Wiktionary


mysłowicki

przymiotnik od: Mysłowice


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Mysłowic, związany z Mysłowicami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Renia pracowała w mysłowickim gimnazjum od 1999 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mysłowice nmos., mysłowiczanin mos., mysłowiczanka ż.

 przym. podmysłowicki

Wiktionary


mysłowiczanin

mieszkaniec Mysłowic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Mysłowic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ramach czyny społecznego mysłowiczanie posadzili trzysta nowych drzew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mysłowice lm nm.

:: fż. mysłowiczanka ż.

 przym. mysłowicki, podmysłowicki

Wiktionary


mysłowiczanka

mieszkanka Mysłowic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Mysłowic

 (1.2) kobieta pochodząca z Mysłowic, urodzona w Mysłowicach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilkanaście mysłowiczanek napisało do prezydenta w tej sprawie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mysłowice lm nm.

:: fm. mysłowiczanin mos.

 przym. mysłowicki, podmysłowicki

Wiktionary


mysłowski

nazwisko


SJP.pl


mysłów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mysłów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Bolków
  • Mysłów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
  • Mysłów – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
  • Mysłów – dawna gmina
  • Mysłów

Wikipedia


mysłówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Mysłówka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. Narodowy Powszechny Spis Ludności i Mieszkań z roku 2011 określił liczbę mieszkańców na 70 z czego 54,3% stanowią kobiety a 47,7% mężczyźni.

Wikipedia


myt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. mit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨt, AS: myt

Wiktionary


mytka

regionalnie: zmywak, myjka; myjak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów,Cieszanów. szmatka kuchenna, myjka

 (1.2) gw-pl|Drohobycz. nierządnica

 (1.3) gw-pl|Drohobycz. plotkara

Wiktionary


mytnik

dawniej: człowiek pobierający myto, celnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Halina Mytnik − polska filolog, działaczka opozycyjna
  • Justyna Mytnik – polska reżyserka i scenarzystka filmowa
  • Karol Mytnik – polski nauczyciel, działacz społeczny
  • Tadeusz Mytnik − polski kolarz szosowy i torowy, olimpijczyk

Wikipedia


myto

1. dawniej: opłata za przejście przez most, drogę, rogatkę itp.;
2. opłata za przewóz i handel towarami; cło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. opłata za przejście przez most, rogatki;

 (1.2) hist. opłata za przewóz towarów (cło);

 (1.3) hist. budynek bądź urząd pobierający myto (1.1-2)

 (1.4) daw. zapłata, wynagrodzenie za pracę lub usługi

 (1.5) gw-pl|Bukowina. opłata za mielenie w młynie

forma czasownika.

 (2.1) forma bezosobowa czasu przeszłego (bezosobnik) od: myć

Wiktionary

Myto (od niem. "Maut") – opłata pobierana za przejazd drogą, autostradą, mostem, tunelem itp., jako podatek centralny bądź lokalny lub też przez prywatnego właściciela obiektu.

Początkowo, w średniowieczu, opłata ta pobierana była za przewożone towary (niezależnie od ilości i rodzaju) w specjalnie do tego celu ustawianych na szlakach handlowych komorach celnych. Na przełomie XIV-XV w. myto oddzielono od cła i wówczas przybrało ono postać opłaty za usługę, przeprawę, przejazd czy przewóz.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Natomiast nigdy od czasu powstania nie oddano figury astronoma gruntownej konserwacji i oczyszczeniu ze zbędnych nawarstwień. Okazjonalnie myto ją wodą, czasem z dodatkiem detergentów. To pozwalało usunąć jedynie piasek, pył i ptasie odchody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨtɔ, AS: myto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemytnik mos.

Wiktionary


myzja

starożytna kraina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina w północno-zachodniej Azji Mniejszej nad Propontydą, graniczyła od wschodu z Frygią a od południa z Lidią;

Wiktionary

Myzja (gr. "Mysía") − kraina w północno-zachodniej części Azji Mniejszej, otoczona od północy Propontydą, Hellespontem od północnego zachodu i Morzem Egejskim od strony zachodniej. Od wschodu kraina graniczyła z Frygią, a od południowej strony z Lidią.

Północną część Myzji zwana była "Mysia minor". Swym zasięgiem obejmowała krainy Frygię i Troadę. Południową część krainy nazywana była "Mysia maior" ("Mysia"). Główna rzeka: Makestos, główne miasto: Pergamon.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Swym zasięgiem Myzja obejmowała krainy Frygię i Troadę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Myzyjczyk mos., Myzyjka ż.

 przym. myzyjski

Wiktionary


myzyjski

przymiotnik od: Myzja (kraina w Azji Mniejszej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Myzją, dotyczący Myzji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Myzja ż.

Wiktionary


myć

usuwać brud za pomocą wody, mydła


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. umyć)

 (1.1) czyścić coś za pomocą wody

czasownik zwrotny niedokonany myć się (dk. umyć się)

 (2.1) czyścić siebie samego za pomocą wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zęby należy myć co najmniej dwa razy dziennie.

 (2.1) Natasza myje się gąbką, którą przywiozła sobie z Rodos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨt͡ɕ, AS: myć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myjak mos./mrz., myjka ż., myjnia ż., mycie n., zmywak mrz., umywalnia ż., umywalka ż., myjok m.

 czas. umyć dk., zmywać ndk., zmyć dk., domywać ndk., domyć dk., obmywać ndk., obmyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyścić, zmywać, kąpać

Wiktionary


myłka

dawniej: omyłka, pomyłka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. błąd, omyłka, pomyłka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujawniły się wprawdzie myłki kopisty, przestawienie szyku zwrotek, opuszczenia itd., ale restytucja „epicznej części” podana u Bobowskiego (s. 60–62), nie zważająca na budowę rytmiczną (trójdzielną), chybiła zupełnie celu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomylony mos., omyłka ż., pomyłka ż.

 czas. mylić ndk.

Wiktionary


myłkus

samiec zwierzyny płowej z nieprawidłowo rozwiniętym porożem


SJP.pl


myśl

1. zdolność myślenia; umysł; świadomość;
2. pojęcie; sąd; wniosek;
3. pogląd na świat; przekonanie; koncepcja;
4. pomysł; zamiar; pragnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) efekt pracy umysłu

 (1.2) pot. pomysł

 (1.3) zbiór powiązanych idei

 (1.4) stpol. umysł

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od myśleć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na myśl o żeberkach zrobiło mi się niedobrze.

 (1.2) Mam myśl – chodźmy na zakupy.

 (1.3) Myśl humanistyczna została zapoczątkowana przez greckich filozofów.

 (1.3) Nasze wydawnictwo przygotowało nowe wydanie myśli Lucjusza Anneusza Seneki, poety i filozofa rzymskiego.

 (2.1) Idziemy już, a ty myśl o nas kolorowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨɕl̥, AS: myśl̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myślicielka ż., pomysłodawczyni ż., myślówka ż., pomyślunek m., myślenie n., myśliciel m., namysł m., zwymyślanie n., namyślenie n., pomyślenie n., pomysł m., umysł m., umyślny m., wymyślanie n., wymyślenie n., zmyślanie n., zmyślenie n., myślówa ż.

 czas. myśleć ndk., zwymyślać dk., namyśleć dk., pomyśleć dk., wymyślać ndk., wymyślić dk., zmyślać ndk., zmyślić dk.

 przym. myślowy, myślicielski, pomysłowy, umyślny

 przysł. myślowo

Wiktionary


myślachowice

Myślachowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Trzebinia przy drodze wojewódzkiej 791.

Wieś "Myślechowice" położona w województwie krakowskim wchodziła w 1662 roku w skład hrabstwa tęczyńskiego Łukasza Opalińskiego. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Myślachowice. W latach 1973–1977 miejscowość była siedzibą gminy Myślachowice. W latach 1975–1998 miejscowość leżała w województwie katowickim.

Wikipedia


myślec

wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Stary Sącz


SJP.pl

Myślec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Stary Sącz.

Wikipedia


myślenice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

My

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmɨɕlɛ̃ˈɲit͡sɛ, AS: myślẽńice

Wiktionary

Powiązane:

 przym. myślenicki

Wiktionary


myślenicki

przymiotnik od: Myślenice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od Myślenice

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɨɕlɛ̃ˈɲit͡sʲci, AS: myślẽńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Myślenice nmos., myśleniczanin m., myśleniczanka ż.

Wiktionary


myśleniczanin

mieszkaniec Myślenic


SJP.pl


myśleniczanka

mieszkanka Myślenic


SJP.pl


myślenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|myśleć.

Wiktionary

My

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Racjonaliści przyjmują tylko te spośród elementów wiedzy i wierzeń, które dają się uzasadnić na podstawie czysto logicznego myślenia oraz empirycznego poznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨɕˈlɛ̃ɲɛ, AS: myślẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż., pomyślunek m., myśliciel mos., myślówka ż.

 czas. zmyślać, myśleć ndk., pomyśleć dk., wymyślić dk.

 przym. myślowy

Wiktionary


myśleć

1. przetwarzać informacje za pomocą umysłu;
2. przypuszczać, zakładać;
3. zamierzać, planować;
4. pamiętać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu

 (1.2) skupiać się nad czymś

 (1.3) chcieć coś zrobić, mieć zamiar

 (1.4) mieć zdanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Detektyw długo myślał nad rozwiązaniem tej sprawy.

 (1.2) Będąc w ostatniej klasie liceum, ciągle myślałem o maturze.

 (1.3) Myślałem sobie, żeby za tydzień jechać do Hiszpanii.

 (1.4) Myślę, że to nieprawda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɨɕlɛt͡ɕ, AS: myśleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myślicielka ż., myśl ż., myśliciel m., bezmyślność ż., pomyślunek m., myślenie n., namysł m., myślówka ż.

 czas. wymyślać ndk., obmyślać ndk., namyślać się ndk., przemyśleć dk., rozmyślać ndk., zwymyślać dk.

 przym. myślowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poznawać, rozumować, mniemać, rozważać, analizować, rozmyślać

 (1.3) zamierzać, postanawiać, planować, chcieć

 (1.4) uważać, sądzić

Wiktionary


myślibor

imię męskie


SJP.pl

Myślibor – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Myśli-" ("myśleć") i "-bor" ("walczyć, zmagać się"). Być może oznaczało "tego, który myśli o walce" albo "tego, który obmyśla walkę".

Myślibor imieniny obchodzi 18 maja i 14 czerwca.

Wikipedia


myśliborostwo

Myślibor z małżonką; Myśliborowie


SJP.pl


myśliborowie

Myślibor z małżonką; Myśliborostwo


SJP.pl


myśliborowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Myślibora lub z nim związany


SJP.pl


myśliborski

przymiotnik od: Myślibórz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Myśliborzem, dotyczący Myśliborza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Myślibórz mrz., Myśliborzanin mos., Myśliborzanka ż.

Wiktionary


myśliborzanin

mieszkaniec Myśliborza


SJP.pl


myśliborzanka

mieszkanka Myśliborza


SJP.pl


myślibórz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zobacz też: Myślibórz w innych znaczeniach tej nazwy.

Myślibórz ( Soldin) – miasto w południowo-zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, w powiecie myśliborskim, położone na Pojezierzu Myśliborskim nad jeziorem Myśliborskim oraz mniejszym jeziorem Królewskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Myślibórz oraz powiatu myśliborskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɨɕˈlʲibuʃ, AS: myślʹibuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Myśliborzanin mos., Myśliborzanka ż.

 przym. myśliborski

Wiktionary


myślice

Myślice (dawniej "Mieszwałd", niem. "Miswalde") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń przy drodze wojewódzkiej nr 526 i nad rzeką Dzierzgoń. Wieś jest siedzibą sołectwa Myślice w którego skład wchodzą również miejscowości Gisiel, Giślinek, Najatki i Podwiejki.

Wikipedia


myśliciel

człowiek zajmujący się rozważaniem ważnych zagadnień; mędrzec; filozof


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek rozważający życie, próbujący zrozumieć rzeczywistość

Wiktionary

Myśliciel ( Le Penseur) – rzeźba w brązie/marmurze wykonana w 1880 przez Auguste’a Rodina, znajduje się w zbiorach Muzeum Rodina w Paryżu. Przedstawia postać zamyślonego mężczyzny, zmagającego się z przejmującym wewnętrznym konfliktem. Charakterystyczna sylwetka używana jest czasami jako symbol filozofii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myśliciele okresu Wiosen i Jesieni oraz Walczących Królestw w Chinach abstrakcyjnie ujmowali koncepcję qi, czyniąc ją fundamentalnym elementem, z którego składa się cały wszechświat.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. myśleć, pomyśleć, przemyśleć, wymyślić, zamyślić się

 rzecz. myśl ż., myślenie n., myślicielka ż., myślicielstwo n., zamyślenie n.

 przym. myślicielski, myślowy

 przysł. myślicielsko, myślowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filozof, mędrzec

Wiktionary


myślicielka

kobieta dążąca do poznawania i rozumienia rzeczywistości poprzez pracę myślową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się rozważaniem idei, refleksją nad światem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Simone de Beauvoir była wybitną myślicielką XX wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż., myślicielstwo n.

:: fm. myśliciel mos.

 czas. myśleć ndk.

 przym. myślicielski

Wiktionary


myślicielski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący myśliciela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myślicielka ż., myśliciel mos., myśl ż.

 przym. myślowy

Wiktionary


myśliczek

1. rodzaj chrząszcza z rodziny kusakowatych;
2. kobiecy ubiór do konnej jazdy, używany zwykle na polowaniach; amazonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kobiecy strój do jazdy konnej;

Wiktionary

Myśliczek, inaczej kawalerka, amazonka ( Amazone, amazone, „kobieta-jeździec”) – ubiór kobiecy do konnej jazdy, używany głównie na polowaniach.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) amazonka, kawalerka

Wiktionary


myśliki

My

Wikipedia


myślimir

imię męskie


SJP.pl

Myślimir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Myśli-" ("myśleć") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Być może oznaczało "tego, który obmyśla pokój" albo "tego, który myśli o pokoju".

Myślimir imieniny obchodzi 14 kwietnia i 29 kwietnia.

Wikipedia


myślimira

imię żeńskie


SJP.pl


myślimirostwo

Myślimir z małżonką; Myślimirowie


SJP.pl


myślimirowie

Myślimir z małżonką; Myślimirostwo


SJP.pl


myślimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Myślimira lub z nim związany


SJP.pl


myślimirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Myślimiry lub z nią związany


SJP.pl


myślin

Myślin (dawn. Myślin-Wątróbki) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Bieżuń. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Wkrą. Gniazdo rodowe szlacheckiej rodziny Myślińskich herbu Jastrzębiec.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa Męczennika w Bieżuniu.

Wikipedia


myślino

My

Wikipedia


myślinów

Myślinów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Męcinka, na Pogórzu Kaczawskim (Pogórzu Złotoryjskim) w Sudetach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Wikipedia


myślistwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hobbystyczne lub zawodowe polowanie na dzikie zwierzęta;

 (1.2) wojsk. część lotnictwa, specjalizującej się w walce z użyciem myśliwców

Wiktionary

Zasugerowano, aby "Łowiectwo"

Myślistwo – umiejętność i sztuka polowania na zwierzynę, które prowadzone są zgodnie z etyką i prawem łowieckim.

Myślistwo wchodzi w zakres łowiectwa. Niekiedy używany jest jako synonim terminu łowiectwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ludność zamieszkująca obecną Puszczę Kurpiowską otrzymała nazwę Kurpiów prawdopodobnie w XVII w. Głównym jej zajęciem było bartnictwo i myślistwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśliwiec mos./mrz.

 przym. myśliwski

Wiktionary


myśliszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. przysiółek wsi Ostroszowice w gminie Dzierżoniów;

Wiktionary

Myśliszów (niem. "Karlswalde") – kolonia w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów.

Do 2023 r. miejscowość była przysiółkiem wsi Ostroszowice.

W latach 1975–1998 przysiółek należał administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W latach 1975–1998 Myśliszów należał do województwa wałbrzyskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśliszowianin m., myśliszowianka ż.

Wiktionary


myślisław

imię męskie


SJP.pl

Myślisław – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w źródłach staropolskich. Złożone z członów "Myśli-" ("myśleć") i "-sław" ("sława"). Być może oznacza "tego, który myśli o sławie".

Wikipedia


myślisławostwo

Myślisław z małżonką; Myślisławowie


SJP.pl


myślisławowie

Myślisław z małżonką; Myślisławostwo


SJP.pl


myślisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Myślisława lub z nim związany


SJP.pl


myśliwa

kobieta polująca na zwierzynę; łowczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. kobieta uprawiająca myślistwo

Wiktionary

Myśliwa ( Мысліва, "Mysliwa"; Мысливо, "Mysliwo") – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie nieświeskim, w sielsowiecie Łań.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Organizacja ochrony zwierząt SOKO złożyła skargę na myśliwą za okrucieństwo wobec zwierząt i naruszenie prawa o dobrostanie zwierząt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myślistwo n., myśliwiec m.

:: fm. myśliwy m.

 przym. myśliwski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łowczyni

Wiktionary


myśliwczów

Myśliwczów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


myśliweczek

zdrobnienie od: myśliwy


SJP.pl


myśliwiec

pilot samolotu myśliwskiego (myśliwca)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. wojsk. samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;

 (1.2) sf. odpowiednik myśliwca (1.1) we flotach kosmicznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. pilot samolotu-myśliwca (1.1)

 (2.2) daw. myśliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do zadań dywizjonu należało przechwytywanie niemieckich myśliwców.

 (1.2) Ale zadziałało i A-wing zgubił mnie kompletnie. Gdy wyrównał tor, już atakowałam. Patrzyłam, jak zataczający beczki myśliwiec uderza w bok stacji i staje w płomieniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨɕˈlʲivʲjɛt͡s, AS: myślʹivʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśliwy m., myślistwo n., myśliwa ż.

 przym. myśliwski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samolot myśliwski

Wiktionary


myśliwiecki

nazwisko


SJP.pl


myśliwski

przymiotnik

 (1.1) łow. związany z polowaniem, myślistwem

 (1.2) lotn. związany z samolotem – myśliwcem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzymał w ręku myśliwską strzelbę, prawdopodobnie zabraną z administracji i wycelował ją w Pola.

 (1.1) Starannie kultywowano specyficzną terminologię i obyczaje myśliwskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨɕˈlʲifsʲci, AS: myślʹifsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśliwiec mos./mrz., myśliwy mos., myślistwo n., myśliwa ż.

Wiktionary


myśliwy

człowiek polujący na zwierzynę; łowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) łow. osoba polująca na dzikie zwierzęta

 (1.2) zool. polujące zwierzę

Wiktionary

Myśliwy (daw. "łowca", "strzelec") – osoba zajmująca się łowiectwem, uczestnicząca w polowaniach w celu pozyskania mięsa, skór oraz kości, poroża i innych trofeów łowieckich. Współcześnie status myśliwego, jego prawa i obowiązki regulowany jest przez prawo łowieckie, co odróżnia go od kłusownika dokonującego polowań bezprawnie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale myśliwego, który strzela do wszystkiego, co się w lesie rusza, czeka straszna kara środowiskowa – zostaje okrzyknięty pogardliwym słowem „strzelacz”. To jakby na psychopatycznego kapo powiedzieć z wyrzutem „łapserdak”.

 (1.1) Myśliwy siedział na ambonie i pilnie obserwował polanę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɨɕˈlʲivɨ, AS: myślʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myślistwo n., myśliwiec m.

:: zdrobn. myśliweczek m.

:: fż. myśliwa ż.

 przym. myśliwski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łowca; daw. myśliwiec

 (1.1) łowca, drapieżnik

Wiktionary


myśliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Myśliński (1895–1976) – polski rolnik, działacz społeczny, poseł
  • Jerzy Leonard Myśliński (1934–2022) – polski historyk XIX i XX w., prasoznawca
  • Kazimierz Myśliński (1916–1999) – polski historyk mediewista
  • Mirosław Myśliński (ur. 1963) – polski piłkarz
  • Piotr Myśliński (1896–1940) – polski oficer, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Stanisław Myśliński
    • Stanisław Myśliński (1920–2011) – polski pisarz
    • Stanisław Myśliński (1933–2021) – polski harcerz, bankowiec i działacz regionalny
  • Tadeusz Myśliński
    • Tadeusz Myśliński (ur. 1947) – polski artysta fotografik
    • Tadeusz Myśliński (1908–2005) – polski prawnik, narodowiec

Wikipedia


myślnik

znak interpunkcyjny w postaci poziomej kreski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) znak interpunkcyjny w postaci poziomej kreski, używany m.in. do wyodrębniania wtrąceń w wypowiedzi, zaznaczenia początku wypowiedzi w zapisie dialogu lub zastąpienia domyślnej części zdania w celu uniknięcia powtórzenia;

Wiktionary

Myślnik myślnik

Myślnik – znak pisarski z grupy znaków interpunkcyjnych w postaci dłuższej niż dywiz, poziomej kreski położonej w pobliżu średniej linii pisma. W druku znak pisarski myślnika powinien być reprezentowany przez jeden z dwóch znaków typograficznych: półpauzę lub pauzę.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pauza

Wiktionary


myślny

przestarzałe: będący wytworem myśli; istniejący tylko w myśli; wyobrażalny; myślowy


SJP.pl


myślokształt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ezot. rzekoma forma myślowa, zwykle negatywna, której przypisuje się związki z emocjami;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślokształty zwykle objawiają się jako zachowania, obsesje umysłowe czy uzależnienia.

Wiktionary


myślowo

przysłówek

 (1.1) w sposób myślowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśliciel mos., myśl ż.

Wiktionary


myślowy

związany z myślą, myśleniem, mentalnością


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z myślami, dotyczący myśli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej myślowe uniki, brak samokrytycyzmu, pobożne intencje, wzniosłe powinności i samozadowolenie atakowano wielokrotnie (i często zasłużenie).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl m., myśliciel m., myślenie n., zamyślenie n., wymyślanie n., wymyślenie n., zmyślenie n., zmyślanie n.

 czas. zwymyślać, myśleć ndk., zamyślić się dk., wymyślać ndk., wymyślić dk., zmyślać ndk., zmyślić dk.

 przym. myślicielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mentalny, pojęciowy

Wiktionary


myślozbrodnia

w fantastyce: przestępstwo polegające na myśleniu niezgodnym z oczekiwaniami władzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) neol. liter. zbrodnia, którą popełnia niepoprawnymi myślami obywatel podporządkowany wszechwładnemu ustrojowi; myślenie podniesione do rangi karygodnego występku;

Wiktionary

My

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myślozbrodnię wykrywała Policja Myśli, pełniąca rolę tajnej policji, łapiącej ludzi nie mających takich poglądów, jakie odpowiadają Partii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myślozbrodniarz m.

Wiktionary


myślówa

żartobliwie: wysiłek umysłowy, związany z próbą rozwiązania lub zrozumienia jakiegoś trudnego problemu; myślówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. wysiłek myślowy, usilne myślenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż., myślówka ż.

Wiktionary


myślówka

żartobliwie: wysiłek umysłowy, związany z próbą rozwiązania lub zrozumienia jakiegoś trudnego problemu; myślówa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. wysiłek myślowy, usilne myślenie

Wiktionary

Myślówka ( Мыслёўка, "Myslouka"; Мыслёвка, "Myslowka") – dawny chutor na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Słobódka.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. myśleć ndk.

 rzecz. myśl ż., myślenie n., myślówa ż.

Wiktionary


myślący

potocznie: rozsądny, rozumny albo sprytny


SJP.pl


myślątko

myśl błaha, mało ważna


SJP.pl


myślęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Myślęcin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg
  • Myślęcin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Łubowo
  • Myślęcin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek

Wikipedia


myśmy

pot. "my" połączone z ruchomą końcówką pierwszej osoby liczby mnogiej czasu przeszłego większości czasowników (np. myśmy chcieli = my chcieliśmy) lub czasu teraźniejszego czasownika "być" (myśmy są = my jesteśmy)


SJP.pl


mz

skrót od: Ministerstwo Zdrowia


SJP.pl

Mz – []

Były to pojazdy dwuosiowe, jednokierunkowe, z silnikiem Diesla i napędem na jedną oś. Wagon ten był zbudowany na prześwit 750 mm, jednakże dwa egzemplarze wyprodukowane w 1937 dla kolejki mareckiej oznaczone jako Mz-101 i Mz-102 miały też wózki o prześwicie 800 mm. Wagony od Mz 104 do Mz 107 w 1955 przebudowano instalując w nich silniki o mocy 85 KM i przekładnie z samochodu Star 20, []

Wikipedia


mza

skrót od: Miejskie Zakłady Autobusowe


SJP.pl


mzab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina położona w obszarze Wielkiego Ergu Zachodniego, w obecnej środkowej Algierii;

Wiktionary

Mzab (arab. المزاب = "Al-Mizab", fr. "M'zab") – region oaz na Saharze w obszarze Wielkiego Ergu Zachodniego, w Prowincji Ghardaja w środkowej Algierii. Obszar ten zamieszkany jest głównie przez Berberów z plemienia Mozabitów. W 1982 roku Al-Mizab wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. mzabski

Wiktionary


mzda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zapłata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mzda, AS: mzda

Wiktionary


mzeć

czasownik nieprzechodni niedokonani

 (1.1) stpol. marnieć, być chorowitym, być słabym

Wiktionary


mzios

skrót od: Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej; MZOS


SJP.pl


mzk

[czytaj: em-zet-KA] skrót od: Miejski Zakład Komunikacyjny


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Miejski Zakład Komunikacji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MZK – Muzeum Ziemi Kłodzkiej
  • MZK – Miejski Zakład Komunikacji lub Miejski Zakład Komunikacyjny lub Miejskie Zakłady Komunikacyjne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) MZK stopniowo się unowocześnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿zɛt‿ˈka, AS: ẽm‿zet‿ka

Wiktionary


mzos

skrót od: Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej; MZiOS


SJP.pl


mzpr

skrótowiec

 (1.1) = Mazowiecki Zakład Przewozów Regionalnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • MZPR Warszawa – Mazowiecki Zakład Przewozów Regionalnych
  • MZPR Kraków – Małopolski Zakład Przewozów Regionalnych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɛ̃m‿zɛt‿pɛ‿ˈːr, AS: ẽm‿zet‿p•‿er

Wiktionary


mzs

skrót od: Międzynarodowy Związek Studentów


SJP.pl


mzyk

nazwisko


SJP.pl


m²

symbol

 (1.1) = metrol. metr kwadratowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Parter budynku, o powierzchni 1819 m² ze sklepieniem na 15 granitowych słupach, zajmował pasaż handlowy.

Wiktionary


médoc

Médoc (fr. Médoc; oks. Medoc [meˈðuk]) – historyczny region Francji – część regionu winiarskiego Bordeaux, który jest znany głównie z produkcji wysokiej jakości win.

Granicą Médoc jest od wschodu rzeka Żyronda, z drugiej strony znajduje się Ocean Atlantycki. Winorośle rosną na wąskim pasie półwyspu, chronione przed chłodem oceanu lasem Lalande.

Wikipedia


mégane

[czytaj: meGAN] model samochodu marki Renault


SJP.pl


mérida

1. miasto w Meksyku;
2. miasto w Hiszpanii;
3. miasto w Wenezueli;
4. stan w Wenezueli


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mérida – miasto w Hiszpanii
  • Mérida – miasto w Wenezueli
  • Mérida – miasto w Meksyku
  • Mérida – stan w Wenezueli
  • Cordillera de Mérida – góry w Ameryce Południowej
  • Fran Mérida – piłkarz Arsenalu
  • Merida – producent rowerów
  • Mérida FC – meksykański klub piłkarski
  • T-55AM Merida – zmodernizowana wersja czołgu T-55A
  • Merida waleczna – film animowany z 2012 roku

Wikipedia


mérimée

[czytaj: meriME] nazwisko


SJP.pl


móc

1. mieć odpowiednie warunki (zdolności, środki itp.), by czegoś dokonać; zdołać;
2. mieć prawo do czegoś


SJP.pl

czasownik modalny nieprzechodni

 (1.1) być w stanie coś wykonać, zrobić

 (1.2) mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

 (1.3) mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (Ja) mogę to zrobić, jeśli (ty) chcesz.

 (1.1) Nie mógłbym skrzywdzić Zosi.

 (1.2) Przepraszam, ale nie może pan tu wejść. To zabronione.

 (1.3) (My) możemy jeszcze to kupić, jeśli (my) mamy pieniądze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mut͡s, AS: muc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. możliwość ż., możność ż., możenie n.

 czas. ułomny można

 przym. możliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wolno

 (1.3) może, być może, możliwe że

Wiktionary


mój

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"


SJP.pl

zaimek dzierżawczy

 (1.1) 1. os. lp.

Wiktionary

Mój (niem. "Moy - See") – jezioro położone na wschód od Kętrzyna w gminie Kętrzyn, w powiecie kętrzyńskim województwa warmińsko-mazurskiego, w dorzeczu rzeki Guber.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moi rodzice poprosili moją nauczycielkę, aby zwracała większą uwagę na moje problemy z ortografią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muj, AS: mui ̯

Wiktionary


mól

szkodnik żerujący w odzieży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mole futro zjadły, wierzch zniszczony…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mul, AS: mul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. molowate nmos.

 przym. molowy, molowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk mola

Wiktionary


mór

dawniej o dżumie, zarazie lub też o śmierci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. groźna zaraza u ludzi

 (1.2) przest. epidemia wśród bydła lub trzody

Wiktionary

Mór (niem. "Moor") – dwujęzyczne[] miasto w północno-zachodnich Węgrzech, w komitacie Fejér, w kotlinie między górami Vértes i Lasem Bakońskim, na zachód od Budapesztu. Liczy ponad 14,2 tys. mieszkańców (I 2011).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całą okolicę zdziesiątkował mór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mur, AS: mur

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mrzeć ndk., umierać ndk., umrzeć dk.

 rzecz. pomór m.

 przym. morowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaraza, epidemia, pandemia, daw. morowe powietrze; przen. dżuma

 (1.2) pomór

Wiktionary


mórawski

nazwisko


SJP.pl


mórg

morga;
1. miara powierzchni gruntu, wynosząca obecnie 5600 metrów kwadratowych;
2. grunt o takiej powierzchni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. roln. zob. morga.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tej ziemi po dziadkach został mi zaledwie mórg.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. morgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morga, daw. morg, jutrzyna

Wiktionary


mórka

Mórka (dawniej też "Morkowo" i "Murka", niem. "Moorfelde") – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem. Leży na Pojezierzu Krzywińskim, w sąsiedztwie dwóch jezior: Mórka oraz Mórka Mała. We wsi krzyżują się ponadto drogi powiatu śremskiego, oznaczone numerami: 4068 i 4071.

Wikipedia


mórkowo

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim


SJP.pl

Mórkowo (nazwa oboczna: Murkowo) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Lipno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Pałac wybudowany prawdopodobnie przez Kwileckich na przełomie XIX i XX w. Przed wojną właścicielem był Skarb Państwa Pruskiego. Obecnie w pałacu mieści się Dom nowicjacki Towarzystwa Chrystusowego.

Wikipedia


mórkowski

→ Mórkowo


SJP.pl

Patrz:

Mórkowo

mówca

osoba mówiąca, wygłaszająca mowę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuft͡sa, AS: mufca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mówienie n., przedmówca ż., mowa ż., mównica ż.

:: fż. mówczyni ż.

 czas. mówić, mawiać, pomówić, pomawiać, wymawiać

 przym. mowny

Wiktionary


mówczy

przymiotnik od: mówca (rzadki)


SJP.pl


mówczyni

kobieta wygłaszająca mowy, przemówienia lub zabierająca głos na zebraniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta wygłaszająca mowę, dająca przemówienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mówienie n., mównica ż., mówca m., mowa ż.

 czas. wymawiać, mówić

Wiktionary


mówienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mówić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: muvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omówienie n., zmowa ż., zmówiny nmos., przemówienie n., mowa ż., mówca m., mówczyni ż., mównica ż., pomówienie n., mówka ż., wymówka ż.

 czas. przemawiać ndk., mówić ndk., mawiać ndk., pomawiać ndk., pomówić dk., mółwić ndk.

 przym. mowny, wymowny, mówczy

 przysł. mownie, wymownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmawianie; pot. gadanie, paplanie; wulg. pierdolenie

Wiktionary


mówiąca

używać słów w celu komunikacji, wypowiadać słowa


SJP.pl

Patrz:

mówić

mówiący

używać słów w celu komunikacji, wypowiadać słowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mówiąca coś lub przemawiająca

forma czasownika.

 (2.1) zob. mówić.

Wiktionary

Patrz:

mówić

mówić

używać słów w celu komunikacji, wypowiadać słowa


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) używać mowy

 (1.2) rozmawiać

 (1.3) posługiwać się jakimś językiem

 (1.4) przen. o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie

 (1.5) zwracać się do kogoś w określony sposób (np. per ty, pan)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykładowca przez dwie godziny mówił tak, że nikt go nie słyszał.

 (1.2) Chciałbym mówić z prezesem.

 (1.2) Jedni mówią, że przeżyła pomimo prześladowań, inni, że właśnie dzięki nim.

 (1.3) Czy mówi pan po polsku?

 (1.4) Czyste buty wiele mówią o swoim właścicielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmuvʲit͡ɕ, AS: muvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmówiny nmos., mowa ż., mówca m., mówczyni ż., mówienie n., mównica ż., przemówienie n.

 czas. mawiać, pomówić, omawiać, omówić, wymawiać, wymówić, zaniemówić, zamawiać, zamówić, zmówić się, przemawiać, mółwić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadać (gwara. godać), pleść, reg. śl. prawić

 (1.2) reg. śl. gwarzić, reg. śl. gwarzyć

Wiktionary


mówiński

nazwisko


SJP.pl


mówka

ironicznie o krótkim przemówieniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: mowa

 (1.2) iron. lub żart. lekceważąco o czyjejś wypowiedzi, przemowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mówienie n., mowa ż.

 czas. wymawiać

Wiktionary


mównica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pulpit dla mówcy

 (1.2) podest dla mówcy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muvʲˈɲit͡sa, AS: muvʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mówca m., mówczyni ż., rozmównica ż., mówienie n., mowa ż., mównictwo n., mówność ż.

 czas. mówić ndk., mawiać, rozmówić, rozmawiać

 przym. mówieniowy, mówniczy, mówny, mowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) trybuna, ambona

Wiktionary


mównictwo

sztuka przemawiania; elokwencja


SJP.pl


mównik

1. dawniej: słownik;
2. element mikrofonu, domofonu lub telefonu przez który się mówi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. słownik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dykcjonarz, dykcjonariusz; war. mownik

Wiktionary


mózg

1. zespół najwyższych ośrodków nerwowych u kręgowców, znajdujący się w jamie czaszki; mózgowie;
2. umysł, rozum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

 (1.2) przen. osoba o wybitnym intelekcie

 (1.3) przen. osoba, która w danej organizacji kieruje jakimś przedsięwzięciem i je szczegółowo planowaćanuje

Wiktionary

Mózg ( cerebrum) – organ, który służy jako centrum układu nerwowego u wszystkich kręgowców i większości bezkręgowców, czyli u większości zwierząt dwubocznie symetrycznych; znajduje się zwykle w pobliżu narządów zmysłów, takich jak wzrok.

Jest to najbardziej złożony organ w ciele kręgowca. Wraz z rdzeniem kręgowym tworzy ośrodkowy układ nerwowy. Na przykład u człowieka kora mózgowa zawiera około 14-16 miliardów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mózg człowieka jest niezwykle złożony.

 (1.2) Nad tym projektem pracowały najtęższe mózgi naszej politechniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: musk, AS: musk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mózgowiec m., mózgowie n., mózgownica ż., odmóżdżanie n., odmóżdżenie n.

:: zdrobn. móżdżek m.

 czas. odmóżdżać ndk., odmóżdżyć dk.

 przym. mózgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mózgowie; pot. mózgownica

Wiktionary


mózgoczaszka

część czaszki chroniąca mózg i jego wytwory, stanowiąca wraz z trzewioczaszką szkielet głowy człowieka i zwierząt kręgowych; puszka mózgowa, neurokranium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. grzbietowa, mająca kształt puszki, część czaszki;

Wiktionary

Mózgoczaszka, czaszka mózgowa ( neurocranium) – grzbietowa, mająca kształt puszki, część czaszki. Chroni mózg i narządy zmysłów. Stanowi wraz z trzewioczaszką szkielet głowy zwierząt kręgowych. Rozróżnia się część górną (sklepienie czaszki) oraz dolną (podstawę czaszki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mózgoczaszka chroni mózg i narządy zmysłów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmuzɡɔˈt͡ʃaʃka, AS: muzgočaška

Wiktionary


mózgotrzep

potocznie: tanie, marne wino; alpaga, bełt, jabol, pryta, siara, wińsko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wino

Wiktionary


mózgowaty

1. przypominający mózg;
2. gnilica mózgowata - gatunek grzybów z rodziny gnilicowatych;
3. trzęsak mózgowaty - gatunek grzybów z rodziny trzęsakowatych


SJP.pl


mózgowie

zespół najwyższych ośrodków nerwowych u kręgowców, znajdujący się w jamie czaszki; mózg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. ogół struktur ośrodkowego układu nerwowego zamknięta w czaszce;

 (1.2) pot. mózg, umysł

Wiktionary

Mózgowie (łac. "encephalon") – najważniejsza, centralna część ośrodkowego układu nerwowego u kręgowców (w tym u człowieka) znajdująca się w czaszce. Najważniejsze jego funkcje to sterowanie, nadzorowanie działania, homeostaza organizmu (m.in. częstość akcji serca, ciśnienie tętnicze krwi, równowaga wodno-elektrolitowa, temperatura ciała), a także wyższe funkcje nerwowe (funkcje poznawcze, popędowe, pamięć i uczenie się).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uszkodzenia mózgowia prowadzą do zaburzeń funkcji życiowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kresomózgowie n., międzymózgowie n., mózg mrz., móżdżek mrz., przodomózgowie n., rdzeniomózgowie n., śródmózgowie n., tyłomózgowie n., bezmózgowie n.

 przym. mózgowy

 czas. odmóżdżać

Wiktionary


mózgowiec

żartobliwie: intelektualista, osoba o wybitnych zdolnościach umysłowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. intelektualista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mózg mrz.

 przym. mózgowy

 czas. odmóżdżać

Wiktionary


mózgownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mózg jako siedlisko rozumu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mózg mrz.

 przym. mózgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głowa, rozum

Wiktionary


mózgowo

→ mózg


SJP.pl

Mó

Wikipedia

Patrz:

mózg

mózgowo-rdzeniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z mózgiem i rdzeniem kręgowym

Wiktionary


mózgowy

→ mózg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

Wiktionary

Patrz:

mózg

Przykłady

 (1.1) Wciąż bada się, które obszary w mózgu są odpowiedzialne za poszczególne funkcje, trwa budowa dokładnych map kory mózgowej.

 (1.1) Rodzina ma sześcioro dzieci, jedna z córek urodziła się z porażeniem mózgowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: muzˈɡɔvɨ, AS: muzgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezmózgowie n., mózg m., móżdżek m., mózgowie n., mózgowiec m., mózgownica ż., odmóżdżanie n., odmóżdżenie n., móżdżak m.

 czas. odmóżdżać ndk., odmóżdżyć dk.

 przym. móżdżkowy

 przysł. mózgowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cerebralny

Wiktionary


mółwić

czasownik

 (1.1) stpol. mówić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) na każdy nieszpor mółwią pięć psalmów…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mołwa ż., mowa ż., mówienie n., omówienie n., przemowa ż., przemówienie n., wymołwa ż., wymowa ż., wymówienie n.

 czas. mawiać, mówić, omówić, pomawiać, pomółwić, pomówić, przemawiać, przemówić, wymówić, zmówić

Wiktionary


móżdżek

1. część mózgu kręgowców leżąca w tyłomózgowiu nad rdzeniem przedłużonym, będąca strukturą koordynującą ruchy, utrzymanie równowagi i napięcie mięśniowe;
2. potrawa przyrządzona z mózgu wieprzowego lub cielęcego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni;

 (1.2) kulin. potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego

Wiktionary

Mó

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lekarze nacinają za uchem skórę i kości czaszki i pod mikroskopem, w bardzo dużym powiększeniu, wchodzą pomiędzy kość a móżdżek, uwidaczniając wspomniany konflikt naczynia i nerwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mózg mos./mrz.

Wiktionary


móżdżkowy

→ móżdżek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z móżdżkiem, dotyczący móżdżku

Wiktionary

Patrz:

móżdżek

Powiązane:

 rzecz. móżdżek mrz.

 czas. odmóżdżać

 przym. mózgowy

Wiktionary


móżdżyć

potocznie: zastanawiać się nad czymś; kminić


SJP.pl


möller

[czytaj: myler] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andreas Möller – piłkarz niemiecki
  • Anton Möller – malarz gdański
  • Bartłomiej Möller – jezuita, superior w Świętej Lipce, budowniczy sanktuarium maryjnego w Świętej Lipce
  • Frank Möller – wschodnioniemiecki, a potem niemiecki judoka, dwukrotny olimpijczyk
  • Frans Möller – szwedzki pływak, olimpijczyk z Igrzysk Olimpijskich w Antwerpii
  • David Möller – saneczkarz niemiecki
  • Erich Möller – niemiecki kolarz torowy i szosowy, trzykrotny medalista torowych mistrzostw świata
  • Friedrich Alfred Möller – niemiecki botanik i mykolog
  • Fritz Möller – niemiecki zbrodniarz nazistowski
  • Gert Möller – szwedzki lekkoatleta, płotkarz, halowy mistrz Europy z 1974
  • Gösta Möller – szwedzki lekkoatleta specjalizujący się w biegach sprinterskich, uczestnik igrzysk olimpijskich
  • Hermann Möller – duński językoznawca, profesor Uniwersytetu Kopenhaskiego

Wikipedia


mönchengladbach

[czytaj: menchienglatbach] miasto w Niemczech


SJP.pl

Mönchengladbach (do 1960 "München-Gladbach", "M. Gladbach") – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf. Leży 70 m n.p.m.

Wikipedia


mühlberg

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mühlberg/Elbe – miasto w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Elbe-Elster
  • Mühlberg – dzielnica Neustadt an der Waldnaab
  • bitwa pod Mühlbergiem

Wikipedia


mühldorf

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mühldorf bei Feldbach – dzielnica Feldbachu
  • Mühldorf – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Krems-Land
  • Mühldorf – gmina w kraju związkowym Karyntia, w powiecie Spittal an der Drau
  • Mühldorf – dzielnica Schauensteinu
  • Mühldorf am Inn – powiat w kraju związkowym Bawaria
  • Mühldorf am Inn – miasto w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Mühldorf am Inn
    • Mühldorf (Oberbayern) – stacja kolejowa w Mühldorf am Inn
  • Młynów
  • Mühledorf
  • Mülldorf
  • Vilich-Müldorf

Wikipedia


müller

Müller – najpopularniejsze niemieckie nazwisko, nosi je około 1,5% ludności, w tłumaczeniu z języka niemieckiego oznacza młynarza.

Wikipedia


münchhausen

[czytaj: MÜNchałzen albo MINchałzen albo minCHAŁzen] nazwisko, m.in. Karl von Münchhausen (1720-1797) - baron niemiecki, podróżnik i awanturnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Münchhausen – gmina w kraju związkowym Hesja, w powiecie Marburg-Biedenkopf
  • Mnichus
  • Münchhausenowie
    • baron Münchhausen
    • Gerlach Adolph von Münchhausen
  • (14014) Münchhausen – planetoida
  • zespół Münchhausena
  • Przygody barona Münchhausena – powieść
  • Gerät 104 Münchhausen – niemieckie działo bezodrzutowe
  • Münchhausen – film komediowy, przygodowy fantasy z 1943 w reżyserii Josefa von Báky'ego
  • Munchhausen

Wikipedia


münchhauseniada

[czytaj: MÜNchałzeniada albo MINchałzeniada albo minCHAŁzeniada] łgarska opowieść


SJP.pl


münster

francuski ser podpuszczkowy, produkowany z krowiego mleka, o aromatycznym zapachu i kwaskowym smaku


SJP.pl

Münster – miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone w północnej części kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia, siedziba rejencji Münster.

Wikipedia


münsterski

→ Münster [czytaj: münsterski albo minsterski]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Münsterem, dotyczący Münsteru (miasta w Niemczech)

Wiktionary


müsli

mieszanina różnych płatków, nasion, orzechów i owoców; muesli; müsli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. zob. musli.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na śniadanie jem zawsze jogurt z müsli.

Wiktionary


mą

forma zaimka.

 (1.1) B. lp. zaimka ma

 (1.2) N. lp. zaimka ma

Wiktionary


mącenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mącić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mącić

 rzecz. mątew ż., mętność ż., mąciciel mos., mątewka ż., mątwa ż.

Wiktionary


mącice

Mącice (niem. "Montwitz") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Chorzele.

Obecnie jest to jedna z trzech miejscowości w województwie mazowieckim, która przed 1945 rokiem należała do Niemiec (pozostałe dwie, Opaleniec i Ścięciel, również znajdują się na terenie gminy Chorzele).

Wikipedia


mąciciel

osoba wprowadzająca zamęt, niepokój; wichrzyciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wprowadzająca niepokój i zamęt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mątwa ż., mącenie n.

:: fż. mącicielka ż.

 czas. mącić ndk., zamącić dk., namącić dk.

 przym. mącicielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mąciwoda, wichrzyciel

Wiktionary


mącicielka

kobieta wprowadzająca zamęt, niepokój; wichrzycielka


SJP.pl


mąciwoda

potocznie: awanturnik, podżegacz; ktoś, kto mąci, sieje zamęt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek wprowadzający zamęt, podburzający przeciwko komuś lub czemuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaliczany był do najtęższych mąciwodów i awanturników, do czego w niemałym stopniu przyczyniało się częste zaglądanie do kielicha.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mąciciel, wichrzyciel, podżegacz, awanturnik, warchoł

Wiktionary


mącić

1. (płyn) burzyć, bełtać, mieszać
2. (np. spokój) zakłócać, niepokoić
3. gmatwać, wprowadzać zamęt
4. skłócać kogoś, poróżniać ze sobą


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) sprawiać, że coś staje się mętne, nieprzezroczyste

 (1.2) zakłócać spokój, ład, harmonię, wprowadzać zamieszanie

 (1.3) przen. wprowadzać zamieszanie licząc na zysk, korzyść dla siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) […] jeżeli pragniemy poddać się czarowi dzieła, musimy porzucić praktyczną postawę życia codziennego i zmienić ją w postawę estetyczną przez uwolnienie się od mącących czystość wpływów świata realnego, wygaszenie niepokoju, trosk i pożądań, a skupienie całej uwagi na przedmiocie estetycznym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męt mzw./mrz., mętność ż., mąciciel m., mącicielka ż., mątwa ż., mątewka ż., mącenie n.

 przym. mącicielski

Wiktionary


mączak

mączniak;
1. grzyb pasożytniczy z rodziny mączniakowatych, będący przyczyną wielu chorób;
2. choroba roślin wywołana przez mączniaka prawdziwego (właściwego) lub rzekomego


SJP.pl


mączany

dawniej: mączny, mączasty


SJP.pl


mączasty

przypominający konsystencją mąkę, sypki jak mąka; mączysty


SJP.pl


mączka

1. zdrobniale o mące;
2. jakakolwiek substancja w postaci drobnego proszku;
3. mączka kartoflana - skrobia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: mąka

 (1.2) sproszkowany surowiec techniczny

 (1.3) półprodukt spożywczy przypominający mąkę

 (1.4) daw. i reg. pozn. krochmal

 (1.5) daw. mąka delikatna, subtelna, cienka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do serniczka zużyłam pięć jajeczek, pół kilo mączki i trochę rodzyneczków.

 (1.2) Przetwórnia ryb produkuje mączkę paszową z odpadów.

 (1.3) Z mączki grochowej można przyrządzić smaczne purée do obiadu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃n͇t͡ʃka, AS: mõṇčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mącznik mzw., mąka ż., mączkarnia ż., mączkarka ż., mączkomierz m., mączkowanie n., mącznica ż.

 czas. mączkować, umączkować

 przym. mączkowany, mączkotwórczy, mączny, mączysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) miał, proszek, pył

 (1.3) mąka

 (1.4) krochmal, mąka ziemniaczana, skrobia

 (1.6) puder

Wiktionary


mączkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mączkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mączkować ndk.

 rzecz. mączka ż.

Wiktionary


mączkować

czasownik

 (1.1) przest. mleć, rozcierać na mąkę

 (1.2) daw. i reg-pl|Poznań. krochmalić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mączka ż., mączkowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proszkować, mielić, mleć, rozcierać

Wiktionary


mączkowski

nazwisko


SJP.pl


mączkowy

przymiotnik od: mączka


SJP.pl


mączlik

pluskwiak z rodziny mączlikowatych, szkodnik roślin


SJP.pl


mączlikowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków równoskrzydłych, szkodniki szklarniowe


SJP.pl


mączlikowaty

o cechach mącznikowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


mączniak

mączak;
1. grzyb pasożytniczy z rodziny mączniakowatych, będący przyczyną wielu chorób;
2. choroba roślin wywołana przez mączniaka prawdziwego (właściwego) lub rzekomego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) grzyb pasożytujący na roślinach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • mączniak (Erysiphe) – rodzaj grzybów
  • mączniak prawdziwy – grupa chorób roślin wywołana przez grzyby
  • mączniak rzekomy – grupa chorób roślin wywołana przez chromisty

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mąka ż., mącznik mzw., mącznica ż.

 przym. mączny

Wiktionary


mączniakowate

rodzina grzybów pasożytniczych, wywołujących na roślinach tzw. rosę mączną; mączniaki


SJP.pl

Mączniakowate ("Erysiphaceae" Tul. & C. Tul.) – rodzina grzybów z klasy patyczniaków ("Leotiomycetes").

Wikipedia


mączniakowaty

o cechach mączniakowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


mączniakówka

biedronka mączniakówka - żółta biedronka o 22 kropkach; kroszela


SJP.pl


mącznica

1. skrzynia lub zasiek, gdzie przechowuje się mąkę
2. otwór w młynie, przez który sypana jest mąka
3. chroniona roślina z rodziny wrzosowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Arctostaphylos|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju mącznica (1.1)

 (1.3) etn. skrzynia do przechowywania mąki

Wiktionary

Mącznica ("Arctostaphylos") – rodzaj roślin należących do rodziny wrzosowatych ("Ericaceae"). Należy tu 50–70 gatunków występujących głównie w Ameryce Północnej, z jednym przedstawicielem w Europie – mącznicą lekarską ("A. uva-ursi") występującą także w Polsce. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej. Liczne gatunki to pirofity.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mɔ̃n͇t͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: mõṇčʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mącznik mzw., mączniak m., mączlik m., omączanie n., omączenie n., mąka ż., mączka ż., Mącznik m.

 czas. omączać ndk., omączyć dk.

 przym. mączny, mąkowy

 przysł. mącznie

Wiktionary


mączniej

stopień wyższy od przysłówka: mącznie


SJP.pl


mącznieć

1. o owocach: tracić soczystość;
2. stawać się podobnym do mąki, rozsypywać się w proszek


SJP.pl


mącznik

chrząszcz, którego larwy żerują w mące i ziarnie albo w korzeniach roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Tenebrio|Linnaeus|ref=tak., chrząszcz z rodziny czarnuchowatych;

Wiktionary

Mącznik ("Tenebrio") – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W hodowli mączniki karmi się otrębami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąka ż., mączka ż., mączniak mzw./mrz., mączlik mzw., omączanie n., omączenie n., mącznica ż.

 czas. omączać ndk., omączyć dk.

 przym. mączny, mąkowy, mączysty

 przysł. mącznie

Wiktionary


mącznikowate

rodzina chrząszczy


SJP.pl


mącznikowaty

o cechach mącznikowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


mączno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mączno – osada wsi Łekno w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Będzino
  • Mączno – część wsi Zdbowo w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Tuczno

Wikipedia


mączny

zrobiony z mąki, zwierający mąkę


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony z mąki, zawierający mąkę

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z mąką, odnoszący się do mąki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żur jest typem zakwaszonej zupy mącznej.

 (2.1) Spotkali się na rogu Żeromskiego i Mącznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mącznik mzw., mąka ż., mączka ż., mączniak m., mączlik m., omączanie n., omączenie n., mącznica ż., mąka ż.

 czas. omączać ndk., omączyć dk.

 przym. mąkowy, mączysty

 przysł. mącznie

Wiktionary


mączysty

przypominający konsystencją mąkę, sypki jak mąka; mączasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający mąkę konsystencją, wyglądem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mączny

 rzecz. mącznik mzw., mąka ż., mączka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mączny

Wiktionary


mączyć

pokrywać, przysypywać mąką; omączać


SJP.pl


mączyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Mączyński (1732–1780) – kasztelan
  • Andrzej Mączyński (ur. 1945) – prawnik
  • Antoni Mączyński (zm. 1772) – stolnik inowłodzki
  • Czesław Mączyński (1881–1935) – polityk
  • Franciszek Mączyński (1743–1811) – stolnik
  • Franciszek Mączyński (1874–1947) – architekt
  • Jan Mączyński (1520–ok. 1587) – leksykograf, arianin
  • Jerzy Mączyński (ur. 1938) – psycholog
  • Józef Mączyński (1807–1862) – polski historyk, pisarz, encyklopedysta oraz przedsiębiorca teatralny
  • Krzysztof Mączyński (ur. 1987) – piłkarz
  • Tomasz Mączyński (XVIII w.) – podstoli

Wikipedia


mądra

1. władający rozumem, mający dużą wiedzą i inteligencję, który potrafi w odpowiedni sposób wykorzystać; rozumny, rozsądny, bystry, błyskotliwy;
2. świadczący o czyjejś erudycji, inteligencji, oczytaniu, mający rozumną treść; rozsądny, sensowny, logiczny, przemyślany;
3. potrafiący radzić sobie w różnych sytuacjach, niedający się wyprowadzać w pole; sprytny, przebiegły, chytry;
4. potocznie: taki, który jest trudny, niezrozumiały; skomplikowany, złożony


SJP.pl


mądrala

(r. męski) przemądrzały mężczyzna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pejor. osoba przemądrzała, wymądrzająca się, popisująca się swą często wątpliwą wiedzą

 (1.2) iron. pogard. człowiek przebiegły, spryciarz, cwaniak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki mądrala, a uwierzył…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈdrala, AS: mõndrala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mędrek mos., mądrostka ż., mądrość ż., mędrzec mos., wymądrzanie n.

 czas. mądrzyć się ndk., wymądrzać się ndk.

 przym. mądry

 przysł. mądrze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) besserwisser, przemądrzały, przemądrzalec, mędrek; posp. chłopek-roztropek, rzad. mądral

Wiktionary


mądralina

potocznie: osoba przemądrzała; przemądrzalec, mędrek, ważniak


SJP.pl


mądralińska

→ mądraliński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta przemądrzała

Wiktionary

Patrz:

mądraliński

Powiązane:

 rzecz. mądrostka ż.

Wiktionary


mądraliński

potocznie: przemądrzały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba przemądrzała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mądrostka ż.

Wiktionary


mądralka

(r. żeński) zdrobnienie od: mądrala


SJP.pl


mądrostka

1. pozornie mądra i głęboka myśl, wypowiedź, sentencja itp.; banał, frazes, komunał;
2. dawniej: figiel, sztuczka, wybieg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od mądrość

 (1.2) lekcew. niby mądrość, mądrość błaha lub pozorna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mądrość ż., mądrala m./ż., mądraliński m., mądralińska ż., przemądrzałość ż., mędrzec m., mędrkowanie n., mądrzenie n., zmądrzenie n., Mądrostki nmos., mędrek m., wymądrzanie n., Mądrostka m./ż.

 czas. mędrkować ndk., mądrzeć ndk., zmądrzeć dk., wymądrzać się ndk.

 przym. mądry, niemądry, przemądrzały

 przysł. mądrze, przemądrzale

Wiktionary


mądroszki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mądroszki – zniesiony przysiółek w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
  • Mądroszki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów

Wikipedia


mądrować

potocznie: mądrować się - popisywać się swoją rzekomą mądrością; wymądrzać się, mądrzyć się


SJP.pl


mądrościowy

dotyczący mądrości, związany z mądrością, np. literatura mądrościowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do mądrości, związany z mądrością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sympozjum dotyczy egipskiej literatury mądrościowej z I i II wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mądrość ż.

Wiktionary


mądrość

1. szeroka i głęboka wiedza połączona z inteligencją; dojrzałość, erudycja, uczoność;
2. zdolność dojrzałego pojmowania świata, zjawisk, zależności między nimi, ludzi i spraw ludzkich; rozum, rozsądek, rozumność;
3. umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach, bycie roztropnym i zaradnym; przemyślność, zmyślność, spryt życiowy;
4. mądra, rozumna sentencja lub wypowiedź; maksyma, porzekadło, złota myśl, dewiza;
5. ironicznie o myśli lub wypowiedzi pozornie mądrej i głębokiej; bzdura, frazes, banał, brednia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

Wiktionary

Mądrość – w najszerszym znaczeniu to umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, które w dłuższej perspektywie przynoszą pozytywne rezultaty. W innym ujęciu można powiedzieć, że mądrość to umiejętność praktycznego wykorzystywania posiadanej wiedzy i doświadczenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opat odznaczał się mądrością i roztropnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ndrɔɕt͡ɕ, AS: mõndrość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mędrzec m., mądrala ż./mos., mędrek mos.

 czas. mędrkować ndk., mądrzyć się ndk., wymądrzać się ndk., zmądrzeć dk.

 przym. mądry

 przysł. mądrze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozwaga, rozsądek, rozum, roztropność

Wiktionary


mądry

1. władający rozumem, mający dużą wiedzą i inteligencję, który potrafi w odpowiedni sposób wykorzystać; rozumny, rozsądny, bystry, błyskotliwy;
2. świadczący o czyjejś erudycji, inteligencji, oczytaniu, mający rozumną treść; rozsądny, sensowny, logiczny, przemyślany;
3. potrafiący radzić sobie w różnych sytuacjach, niedający się wyprowadzać w pole; sprytny, przebiegły, chytry;
4. potocznie: taki, który jest trudny, niezrozumiały; skomplikowany, złożony


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie

 (1.2) przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony

 (1.3) lekcew. przemądrzały

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albrecht IV Mądry (1447-1508) – książę Bawarii-Monachium
  • Alfons X Mądry (1221-1284) – król Kastylii
  • Czesław Mądry (ur. 1942) – polski rolnik, poseł na Sejm PRL
  • Dytryk Mądry (1242-1285) – margrabia Landsbergu
  • Fryderyk III Mądry (1463-1525) – książę saski
  • Grzegorz Mądry (ur. 1954) – lekkoatleta
  • Jan VI Mądry (1389-1442) – książę Bretanii
  • Jarosław I Mądry (978-1054) – książę kijowski
  • Jarosław Mądry (ur. 1968) – polski skoczek narciarski
  • Karol V Mądry (1338-1380) – król Francji
  • Oleg Mądry (845-912) – książę ruski
  • Robert I Mądry (1277-1343) – król Neapolu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król był człowiekiem mądrym i sprawiedliwym.

 (1.2) Bardzo mi pomogła twoja mądra rada.

 (1.3) Ktoś mądry zdecydował o zmianie nazwy nowej galerii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ndrɨ, AS: mõndry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mądrość ż., mędrzec mos., mądrala mos./ż.

 przysł. mądrze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozważny, rozsądny, rozumny, roztropny, inteligentny

 (1.2) rozsądny

Wiktionary


mądrzak

nazwisko


SJP.pl


mądrze

przysłówek

 (1.1) w sposób mądry; na sposób świadczący o inteligencji lub wiedzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Górski replikował, bronił swej słuszności sprawnie i mądrze, ale zarazem atakował, obrażał i poniżał osobę przeciwnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃nḍʒɛ, AS: mõnḍže

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mądrala ż./mos.

 przym. mądry

Wiktionary


mądrzej

stopień wyższy od przysłówka: mądrze


SJP.pl


mądrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mądry; mędrszy


SJP.pl


mądrzeć

stawać się mądrym lub mądrzejszym


SJP.pl


mądrzyk

małdrzyk; dawniej:
1. serek ze słodkiego mleka;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) pieróg z serem lub rodzaj ciasta z serem; dziś tylko w związku frazeologicznym: (złożyć) ręce w mądrzyk - (złożyć) dłonie na krzyż wewnętrznymi powierzchniami do siebie


SJP.pl


mądrzyć

potocznie: mądrzyć się - popisywać się swoją rzekomą mądrością; wymądrzać się, mądrować się


SJP.pl


mądziak

gatunek niejadalnego grzyba podstawkowego z rzędu sromotnikowatych


SJP.pl


mąka

produkt otrzymywany przez zmielenie nasion niektórych zbóż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

Wiktionary

Mąka – produkt powstały w wyniku silnego rozdrobnienia ziarna zbóż lub np. orzechów (kokosów, migdałów), cechujący się drobną granulacją i sypką konsystencją.

W zależności od rodzaju zboża, z którego ją otrzymano, może być zastosowana do różnych celów – spożywczych, paszowych lub przemysłowych. Powszechnie jest używana do produkcji pieczywa, wyrobów cukierniczych i makaronów oraz przeróżnych potraw, jak naleśniki, pierogi itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mąka powstaje w młynach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ŋka, AS: mõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mączniak m., mączlik m., omączanie n., omączenie n., mącznica ż.

:: zdrobn. mączka ż.

 czas. omączać ndk., omączyć dk.

 przym. mączny, mąkowy, mączysty

 przysł. mącznie

Wiktionary


mąkinia

gatunek krzewu lub drzewa z rodziny różowatych (jarząb mączny)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Sorbus aria|Crantz|ref=tak., gatunek drzewa z rodziny różowatych;

 (1.2) dendr. drzewo z gatunku mąkinia (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Owoce mąkini mają barwę szkarłatną.

 (1.2) Zaparkowałem koło mąkiń przy wjeździe do dziekanatu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarząb mączny

Wiktionary


mąkla

roślina z gromady porostów, rosnąca w lesie w kilku gatunkach


SJP.pl


mąkodajny

przymiotnik

 (1.1) taki, z którego pozyskuje się mąkę

Wiktionary


mąkolice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mąkolice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Legnickie Pole
  • Mąkolice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
  • Mąkolice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Głowno
  • Mąkolice – dawna gmina wiejska istniejąca w XIX wieku w guberni piotrkowskiej
  • Mąkolice – gromada
  • Mąkolice-Kolonia

Wikipedia


mąkolin

Mąkolin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów. Leży nad Mołtawą

Wieś duchowna "Mąkolino" położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi wyszogrodzkiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku Mąkolin wchodził w skład klucza mąkolińskiego biskupstwa płockiego. Do 1946 roku miejscowość była siedzibą gminy Mąkolin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


mąkolno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mąkolno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Złoty Stok
  • Mąkolno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Sompolno
  • Mąkolno – gromada w powiecie kolskim
  • Mąkolno – gromada w powiecie ząbkowickim
  • Mąkolno – dawna gmina
  • Mąkolno – jezioro na Pojezierzu Kujawskim

Wikipedia


mąkomierz

przyrząd do oznaczania ilości glutenu w mące


SJP.pl


mąkopochodny

wyprodukowany z mąki


SJP.pl


mąkosa

nazwisko


SJP.pl


mąkosin

Mąkosin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


mąkoszyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mąkoszyce – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
  • Mąkoszyce – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
  • Mąkoszyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra
  • Mąkoszyce – gromada w powiecie brzeskim
  • Mąkoszyce – gromada w powiecie ostrzeszowskim
  • Mąkoszyce – dawna gmina
  • Mąkoszyce – przystanek kolejowy

Wikipedia


mąkowarsko

Mąkowarsko – (niem. "Monkowarsk, 1942–1945 Mönkenwerth") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo, przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 25 z drogą wojewódzką nr 237 i przy trasie zawieszonej obecnie linii kolejowej Tuchola-Koronowo. Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Mąkowarsko.

Wikipedia


mąkownica

Mąkownica – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Witkowo.

Wieś duchowna, własność opata cystersów w Lądzie pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


mąkowski

nazwisko


SJP.pl


mąkowóz

rzadko: ciężarówka do przewozu mąki


SJP.pl


mąt

1. inaczej: zamęt, niejasność, chaos
2. mętna, brudna ciecz


SJP.pl


mątawa

rzeka w Polsce, dopływ Wisły


SJP.pl

Mątawa – rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły, (województwo kujawsko-pomorskie), w rejonie Pojezierza Południowopomorskiego. Za źródło Mątawy przyjmuje się łąkę (uroczysko) Konotop na północ od wsi Przewodnik. Przepływa przez jezioro Mątasek (zobacz wieś Mątasek).

Wikipedia


mątew

drewniane mieszadełko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kulin. drewniane rozgałęzione mieszadło kuchenne używane do płynów i substancji zagęszczonych (sosów) lub sproszkowanych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ntɛf, AS: mõntef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mącenie n., mąciciel m.

:: zdrobn. mątewka ż.

 czas. mącić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. mątwica, kłótewka, koziołek, rogalka, krążyk, fryga, reg. śl. fyrlok

Wiktionary


mątewka

drewniany przyrząd kuchenny, najczęściej wykorzystywany do mieszania surowego ciasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: mątwa

 (1.2) kulin. proste narzędzie do mieszania i rozmącania mąki w wodzie lub śmietanie, wykonane z rosochatej gałązki;

Wiktionary

Mą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najłatwiej gotować pamułę ze śliwek (…). Gdy się już rozgotują, rozfyrta (rozmąci) się je mątewką, zatrzepie mąką i soli nieco.

 (1.1) Znikomek spożył kęs nieba i miesza złotą mątewką • Cień własny z cieniem brzóz kilku. A brzozy śnią się i szumią…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈtɛfka, AS: mõntefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mątwa ż., mącenie n., zmącenie n., rozmącenie n., rozmącanie n., mętnienie n., mątew ż.

 czas. mącić ndk., zmącić dk., rozmącać ndk., rozmącić dk.

 przym. mętny

 przysł. mętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwirlejka, kwyrlejka, kwirla, firlejka, firlejek, gwiazdka, rogalka, kałatuszka, kwirlik, kwyrlajek, kwyrl, rozfyrtaja, kołotłiłka; góry|feruła, rogolka.; reg. pozn. kwyrla; reg. śl. kwyrlok, rogolka, fyrlaczka, ferlok; lwów|kołotuszka.; kujawy|koziołek.

Wiktionary


mątewski

przymiotnik od: Mątwy


SJP.pl


mątki

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mątki – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Ryjewo
  • Mątki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Jonkowo

Wikipedia


mąto

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Kresy. słabo, niedobrze

Wiktionary


mątwa

głowonóg z rzędu dziesięciornic, żyjący w ciepłych morzach, poławiany ze względu na jadalne mięso i barwnik (sepię) zawarty w wydzielinie; sepia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Sepia|ref=tak., głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ntfa, AS: mõntfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mącenie n., zmącenie n., rozmącenie n., rozmącanie n., mętnienie n., Mątewka ż.

:: zdrobn. mątewka ż.

 czas. mącić ndk., zmącić dk., rozmącać ndk., rozmącić dk.

 przym. mętny

 przysł. mętnie

Wiktionary


mątwik

obleniec z gromady nicieni, pasożytujący w korzeniach buraków, ziemniaków i pomidorów


SJP.pl


mątwy

głowonóg z rzędu dziesięciornic, żyjący w ciepłych morzach, poławiany ze względu na jadalne mięso i barwnik (sepię) zawarty w wydzielinie; sepia


SJP.pl

Mątwy, sepie (Sepioidea) – drapieżne głowonogi dziesięcioramienne, tradycyjnie klasyfikowane w randze rzędu. Mają krótkie, krępe i owalne ciało o długości do 30 cm. Charakteryzują się workiem trzewiowym z dwiema płetwami niełączącymi się w tyle ciała, oraz znajdującymi się w części głowowej ramionami chwytnymi. U samców 1 lub 2 ramiona są przekształcone w hektokotylus. Szkielet wewnętrzny zredukowany do "os sepiae".

Wikipedia


mąż

1. określenie używane w stosunku do mężczyzny pozostającego w związku małżeńskim; małżonek;
2. wzniośle, patetycznie o mężczyźnie, najczęściej ze względu na jego pozytywne cechy charakteru, umysłu;
3. przestarzale: mężczyzna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna będący w małżeństwie

 (1.2) przest. mężczyzna; rycerz, wojownik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pocho­dzi z Kali­for­nii, a obecnie mieszka w Ari­zo­nie wraz z mężem.

 (1.1) […] tak dawniej jak i dzisiaj u ludu, który tej nazwy w wielu stronach używa, świekier, świokier, świekra, świokra, świekrucha oznacza tylko rodziców męża, a teść i teścia – rodziców żony.

 (1.2) „Ci mężowie to nieustraszeni wojownicy” - powiedział król.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɔ̃w̃ʃ, AS: mõũ̯š

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżeństwo n., mężatka ż., mężczyzna m., mężnienie n., zmężnienie n.

:: zdrobn. mężulek m., mężuś m., mężulo m., mężulko m., mężunio m.

:: zgrub. mężysko m.

 czas. mężnieć ndk., zmężnieć dk.

 przym. mężowski, mężowy, zamężny, męski

 przysł. mężnie, męsko, po męsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) małżonek, współmałżonek

Wiktionary


męcik

nazwisko


SJP.pl


męcimir

dawne imię męskie


SJP.pl

Męcimir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Męci-" („gnębić, dręczyć”, też: „wzburzać, trząść”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Prawdopodobnie oznaczało „ten, kto narusza pokój”.

Wikipedia


męcina

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Męcina – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Męcina. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


męcinecki

przymiotnik od: Męcinka


SJP.pl


męcinka

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce;
3. potok w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Męcinka – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Męcinka
  • Męcinka – część miasta Jedlicze w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim
  • Męcinka – potok, dopływ Staruchy
  • Męcinka – rzeka, dopływ Warty
  • Nowa Męcinka – przysiółek wsi Męcinka
  • Męcinka – gmina wiejska w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim
  • Męcinka – dawna gromada
  • Męcina

Wikipedia


męcyrz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. waga sprężynowa

Wiktionary


męczarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś co bardzo męczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak go pieści pieśń zaklęta / Że męczarni nie pamięta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męka ż., męczennik m., męczennica ż., wymęczenie n.

 czas. męczyć, zamęczać, zamęczyć

 przysł. męcząco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udręka

Wiktionary


męczelka

męczelka syberyjska - gatunek błonkówki z rodziny męczelkowatych


SJP.pl


męczelkowate

rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych


SJP.pl

Męczelkowate (Braconidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych. Larwy męczelkowatych są pasożytami larw innych owadów, najczęściej motyli. Po zakończeniu rozwoju opuszczają ofiarę, a następnie budują owalne kokony, w których następuje przepoczwarczenie.

Wikipedia


męczelkowaty

o cechach męczelkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


męczelnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rel. męczennik

Wiktionary


męczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|męczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: mẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. męczyć, zmęczyć

 rzecz. zmęczenie n., męczliwość ż., męczennik mos., męka ż., wymęczenie n.

 przym. męczeński

 przysł. męcząco

Wiktionary


męczenino

Męczenino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


męczennica

1. kobieta cierpiąca w imię swych przekonań, zwłaszcza religijnych; cierpiętnica, męczenniczka;
2. rodzaj roślin z rodziny męczennicowatych; passiflora;
3. męczennica jadalna - gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych; marakuja, maracuja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kult. rel. kobieta, która zginęła za wiarę lub inną ideę

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Passiflora|L.|ref=tak., rodzaj roślin należąca do rodziny męczennicowatych;

 (1.3) bot. roślina z rodzaju męczennica (1.2)

Wiktionary

Mę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Antoninę z Nicei, czczoną jako męczennicę wczesnochrześcijańską, liturgia wspomina 4 maja.

 (1.2) Kilkadziesiąt gatunków z rodzaju męczennica ma jadalne owoce.

 (1.3) Jako rośliny żywicielskie motyli męczennice uprawiane bywają także w motylarniach – pawilonach, w których eksponowane są te owady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃n͇t͡ʃɛ̃ɲˈːit͡sa, AS: mẽṇčẽ•ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męczeństwo n., męczennicowate nmos.

:: fm. męczennik mos.

 czas. zamęczać, męczyć ndk., zamęczyć dk., zmęczyć dk., wymęczyć dk.

 przym. męczeński, męczennicowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) passiflora

Wiktionary


męczennicowate

rodzina roślin dwuliściennych w Ameryce Południowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Passifloraceae|ref=tak., rodzina roślin z rzędu malpigiowców;

Wiktionary

Mę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męczennica olbrzymia należy do rodziny męczennicowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męczennica ż., męczennik m.

 czas. męczyć ndk.

Wiktionary


męczennicowaty

o cechach męczennicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


męczennicowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


męczennictwo

męczeństwo;
1. znoszenie cierpień i prześladowań w imię wyższych wartości;
2. śmierć z powodu wyznawanej wiary lub wyższych wartości


SJP.pl


męczenniczka

kobieta cierpiąca w imię swych przekonań, zwłaszcza religijnych; cierpiętnica, męczennica


SJP.pl


męczennik

człowiek, który poniósł śmierć, zwykle w cierpieniu, w obronie wiary lub przekonań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

 (1.2) przen. osoba, która cierpi z powodu swych przekonań

Wiktionary

Mę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miejscu śmierci męczennika znajduje się murowana tablica pamiątkowa.

 (1.2) On był męczennikiem walk o niepodległość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męka ż., męczenie n., męczarnia ż., zmęczenie n., wymęczenie n., męczeństwo n., umęczenie n., zamęczenie n., zamęczanie n., męczennicowate nmos.

:: fż. męczennica ż., męczenniczka ż.

 czas. męczyć ndk., zmęczyć dk., wymęczyć dk., umęczyć dk., zamęczyć dk., zamęczać ndk.

 przym. męczeński, męczenniczy

 przysł. męczeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. martyr, ofiarnik; gw. Śląsk Cieszyński męczelnik

 (1.2) cierpiętnik; daw. ofiarnik

Wiktionary


męczeński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z męczeństwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Historyk wydał książkę o dziejach męczeńskich Podlasia i Chełmszczyzny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męczennik m., męczennica ż., męczeństwo n., męczenie n., męka ż., zmęczenie n.

 czas. zamęczać, zamęczyć

Wiktionary


męczeństwo

męczennictwo;
1. znoszenie cierpień i prześladowań w imię wyższych wartości;
2. śmierć z powodu wyznawanej wiary lub wyższych wartości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) znoszenie mąk (przeważnie z powodów religijnych bądź politycznych)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męczennik m., męczennica ż., męka ż., zmęczenie n.

 przym. męczeński

 czas. zamęczać, zamęczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) martyrologia, cierpienie, prześladowanie

Wiktionary


męczliwość

nadmierne męczenie się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skłonność do szybkiego męczenia się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zmęczenie n., męczenie n.

 czas. męczyć ndk., zmęczyć dk.

Wiktionary


męczliwy

taki, który szybko się męczy; słabowity, wrażliwy


SJP.pl


męczybuła

żartobliwie:
1. mężczyzna uciążliwy, głośno narzekający, zamęczający innych swoimi sprawami; męczybułka, jęczydusza, męczydusza;
2. piekarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. gw-pl|Warszawa. piekarz

 (1.2) gw-pl|Warszawa. robotnik, któremu ciężko idzie robota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buła ż.

Wiktionary


męczydusza

(r. męski) potocznie o nudnym mężczyźnie


SJP.pl


męczyn

Męczyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Mokobody. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Liwiec.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jadwigi w Mokobodach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


męczyć

1.
a) zadawać męki, sprawiać cierpienie
b) powodować zmęczenie, nudzić, nużyć, zadręczać
c) pot. robić coś z wysiłkiem albo przez dłuższy czas bez większych rezultatów
2. męczyć się:
a) cierpieć
b) trudzić się, biedzić się (nad czymś)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zadawać męki, dręczyć

 (1.2) dokuczać

 (1.3) nużyć

czasownik zwrotny niedokonany męczyć się

 (2.1) stawać się zmęczonym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niepewność okropnie męczyła całą rodzinę.

 (1.2) Widywała ją już w różnych sytuacjach, również w takich, które wywoływały stres, męczyły i wiodły na granicę choroby, czasem w chorobę.

 (1.3) Długa jazda samochodem bardzo mnie męczy.

 (2.1) Strasznie szybko się męczę, gdy wchodzę po schodach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: mẽṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męczennicowate nmos., męczliwość ż., męczarnia ż., wymęczenie n., zmęczenie n., męczennik mos., męczennica ż., męka, męczenie

 przym. męczący

 przysł. męcząco

 ims. zmęczony

 czas. zmęczyć, zamęczać, zamęczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nękać

Wiktionary


męczyński

nazwisko


SJP.pl


męcząco

przysłówek

 (1.1) w sposób męczący

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męczenie n., zmęczenie n., męczarnia ż.

 czas. zamęczyć, zamęczać, męczyć ndk., zmęczyć dk.

 przym. męczący

 ims. zmęczony

Wiktionary


męczący

dokuczliwy, dolegliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powodujący zmęczenie fizyczne

 (1.2) sprawiający, że czujemy się zmęczeni psychiczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wchodzenie po schodach na dziesiąte piętro jest męczące.

 (1.2) On jest bardzo męczący — ciągle mówi o tym samym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męka ż.

 czas. zamęczyć, zamęczać, męczyć ndk., męczyć się ndk., zmęczyć dk., zmęczyć się dk.

 przysł. męcząco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężki

Wiktionary


mędlica

dawne prymitywne drewniane narzędzie do wstępnej obróbki łodyg lnu i konopi; międlica


SJP.pl


mędrala

nazwisko


SJP.pl


mędrczyni

rzadko: kobieta mądra i doświadczona


SJP.pl


mędrek

osoba przemądrzała, lubiaca się mądrzyć, mająca się za mądrzejszą od innych; mądrala


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba przemądrzała, uznająca się za mądrzejszą niż w rzeczywistości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wygnani od mędrków i króli, prostaczek nas przytuli.

 (1.1) Niedouczony mędrek łaknąć będzie wszystkiego, i rzuci się na wszystko!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mędrkowanie n., mędrkostwo n., wymądrzanie n.; mędrzec mos., mądrość ż., mądrostka ż., mądrala mos./ż.

 czas. mędrkować ndk., mędrować ndk., mądrować ndk., mądrować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mądrala

Wiktionary


mędrkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mędrkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mędrek mos., mądrostka ż.

 czas. mędrkować ndk.

Wiktionary


mędrkować

popisywać się swą wiedzą i mądrością, zwykle wątpliwą; mądrzyć się, wymądrzać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. pejor. udawać mądrego, popisywać się wiedzą, najczęściej wątpliwą lub oczywistą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będziesz mędrkował! Ja ci to mędrkowanie prędko wybiję z głowy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mędrkowanie n., mędrek mos., mądrość ż., mądrostka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mądrzyć się, wymądrzać się

Wiktionary


mędrszy

stopień wyższy od przymiotnika: mądry; mądrzejszy


SJP.pl


mędrzec

1. człowiek mądry i doświadczony;
2. człowiek zajmujący się rozważaniem ważnych zagadnień; filozof, myśliciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary, w myślach pogrążony mędrzec znowu nie poznał Pentuera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃nḍʒɛt͡s, AS: mẽnḍžec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mądrala mos./ż., mędrek m., mądrość ż.

 czas. mądrzyć się

 przym. mądry

 przysł. mądrze

Wiktionary


mędrzechowski

→ Mędrzechów


SJP.pl

Patrz:

Mędrzechów

mędrzechów

wieś w Polsce


SJP.pl

Mędrzechów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Mędrzechów.

Miejscowość jest siedzibą gminy Mędrzechów.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mędrzechów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia


mędrzecki

nazwisko


SJP.pl


mędrzyce

Mędrzyce – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą.

Wikipedia


mędrzycki

nazwisko


SJP.pl


mędrów

Mędrów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Dawne części wsi – obiekty fizjograficzne.

Wikipedia


mędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mędzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mędzić

Wiktionary


mędzić

czasownik

 (1.1) łódź. gw-pl|Poznań. ględzić, marudzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mędzenie n.

Wiktionary


męgla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. magiel

Wiktionary

Powiązane:

 czas. męglować

Wiktionary


męka

1. cierpienie, ból
2. rel. męczeństwo
3. udręka, utrapienie, kłopot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

 (1.2) zob. Męka Pańska.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Męka – pasja Jezusa Chrystusa (Męka Pańska)
  • Męka Chrystusa – obraz Hansa Memlinga
  • Męka – dzielnica Sieradza (od 1979)
  • Męka Księża – dzielnica Sieradza (od 1979)
  • Męka – dawna gmina w powiecie sieradzkim
  • Męka milczenia – brytyjski film z 1929

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ŋka, AS: mẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męczarnia ż., męczennik mos., męczennica ż., męczenie n., zmęczenie n., wymęczenie n., męczeństwo n.

 czas. zamęczyć, zamęczać, męczyć ndk., zmęczyć dk., wymęczyć dk.

 przym. zmęczony, męczenniczy, zmęczeniowy, męczący, męczeński

 ims. zmęczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ból, krzyż, cierpienie, katusza, udręka, tortura, kaźń

Wiktionary


mękarzowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mękarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dobroszyce
  • Mękarzowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Czarnocin

Wikipedia


mękarzów

Mękarzów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Moskorzew. Ma status sołectwa.

Położona 7 km na północ od Moskorzewa, 23 km na południe od Włoszczowy, 71 km na południowy zachód od Kielc.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


męki

1. cierpienie, ból
2. rel. męczeństwo
3. udręka, utrapienie, kłopot


SJP.pl


mękolić

potocznie: narzekać, zrzędzić, męczyć


SJP.pl


mękławka

drapieżna ryba słodkowodna z rodziny amiowatych; miękławka, amia


SJP.pl


męski

należący, odnoszący się do mężczyzny; przeznaczony dla mężczyzn; złożony z mężczyzn


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny

 (1.2) złożony z mężczyzn

 (1.3) o mężczyźnie: atrakcyjny fizycznie w sposób stereotypowo kojarzony z mężczyzną

 (1.4) odważny, śmiały, zachowujący się w sposób właściwy mężczyznom

 (1.5) biol. zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom

 (1.6) gram. zobacz. rodzaj męski

 (1.7) elektr. o wtyczce: mający bolce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprzedawca długo namawiał ją na kupno męskich butów.

 (1.3) Ten piłkarz jest najbardziej męskim członkiem reprezentacji.

 (1.5) Zdumiony podróżnik z niedowierzaniem oglądał kopulację dwóch osobników męskich.

 (1.7) Nie podłączymy tego, skoro mamy dwie męskie wtyczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃w̃sʲci, AS: mẽũ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mężczyzna m., męskość ż., mężność ż., mąż m., mężnienie n., zmężnienie m.

 czas. mężnieć ndk., zmężnieć dk.

 przym. mężny, zamężny, mężowski, niemęski

 przysł. męsko, mężnie, po męsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dla panów

 (1.3) maskulinistyczny

 (1.5) samczy, symbol. ♂

Wiktionary


męsko

przysłówek

 (1.1) w sposób właściwy mężczyznom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jerzy oprowadzał pana swego po całej fabryce, pokazał mu swoją machinę, a podniecony pochwałami, mówił z zapałem i z taką pewnością siebie, a wyglądał tak męsko i pięknie, iż pan jego doznał przygnębiającego uczucia własnej nieudolności — wobec niewolnika…

 (1.1) Męsko ją przytulił, co wywołało uśmiech na jej twarzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męskość ż., męstwo n., mąż mos., mężczyzna mos.

 czas. mężnieć ndk., zmężnieć dk.

 przym. męski, zamężny

 przysł. mężnie, po męsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po męsku

Wiktionary


męskonieżywotny

rodzaj męskonieżywotny - jeden z rodzajów gramatycznych rzeczownika


SJP.pl


męskoos.

skrót od: męskoosobowy


SJP.pl


męskoosobowość

w językoznawstwie: kategoria gramatyczna o charakterze semantycznym i fleksyjnym, w języku polskim związana z rzeczownikami, przymiotnikami, niektórymi zaimkami, formami czasownika i liczebnika, będąca odzwierciedleniem w języku postrzegania rzeczywistości w kategoriach płci męskiej


SJP.pl


męskoosobowy

rodzaj męskoosobowy - kategoria morfologiczna rzeczowników, przymiotników oraz niektórych liczebników, zaimków i czasowników liczby mnogiej odnoszących się do osób płci męskiej lub osób płci męskiej i żeńskiej


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gram. zob. rodzaj męskoosobowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃w̃skɔːsɔˈbɔvɨ, AS: mẽũ̯sk•osobovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. m.-os.

Wiktionary


męskorzeczowy

rodzaj męskorzeczowy - jeden z rodzajów gramatycznych rzeczownika; rodzaj męski nieżywotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. tylko w wyrażeniu: rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary


męskozwierzęcy

rodzaj męskozwierzęcy - jeden z rodzajów gramatycznych rzeczownika; rodzaj męski żywotny nieosobowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gram. zob. rodzaj męskozwierzęcy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) męskożywotny; skr. mzw

Wiktionary


męskość

1. zespół cech typowych dla mężczyzny;
2. potencja płciowa mężczyzny;
3. potocznie: męskie narządy płciowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) antrop. zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny;

 (1.2) seks. potencja seksualna mężczyzny

 (1.3) eufem. genitalia, męskie narządy płciowe

Wiktionary

Mę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osoby androgyniczne łączą w sobie cechy psychiczne i sposoby zachowania (radzenia sobie w trudnych sytuacjach) charakterystyczne dla tradycyjnie pojmowanej męskości i kobiecości.

 (1.3) Skrywając męskość mą / w ręczniczek szczupły ciut / i w garści mydła ćwierć / hołubiąc ile sił. / Następny! Następny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃w̃skɔɕt͡ɕ, AS: mẽũ̯skość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mężczyzna mos.

 czas. mężnieć ndk., zmężnieć dk.

 przym. męski

 przysł. męsko, po męsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jurność

 (1.3) przyrodzenie

Wiktionary


męskożywotność

kategoria gramatyczna związana z rzeczownikiem


SJP.pl


męskożywotny

rodzaj męskożywotny - jeden z rodzajów gramatycznych rzeczownika


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) gram. oznaczający rzeczowniki rodzaju męskiego, które nazywają istoty żywe niebędące ludźmi – najczęściej zwierzęta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzeczowniki męskonieżywotne mają w bierniku taką samą formę jak w mianowniku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) męskozwierzęcy

Wiktionary


męstwo

1. odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo
2. cnota moralna, jedna z czterech cnót kardynalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo

 (1.2) cnota moralna, jedna z czterech cnót kardynalnych;

Wiktionary

Męstwo – cnota moralna, która polega na umiejętności podejmowania dobrych decyzji mimo niesprzyjających uwarunkowań, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Cnota męstwa czyni zdolnym do stawiania czoła próbom i narażania się na nieprzyjemne konsekwencje, w imię wyższych wartości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męstwo wymaga obrony słabszych, których nikt nie broni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃w̃stfɔ, AS: mẽũ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mężczyzna mos.

 przym. mężny

 przysł. męsko, po męsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lwie serce

Wiktionary


męt

człowiek z marginesu społecznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pogard. osoba niemoralnie się prowadząca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) materiał unoszące się w cieczy, zmniejszający jej przejrzystość

 (2.2) psych. brak uporządkowania myśli, także nieskładność ciągu wypowiedzi

 (2.3) pot. zaburzenie widzenia, pojawianie się ciemnych plamaam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod budką stało kilku mętów i o czymś głośno deliberowało.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mącić ndk.

 przym. mętnawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawiesina

Wiktionary


mętków

Zobacz też: Mętków w innych znaczeniach tego słowa.

Mętków – wieś położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Babice.

Wikipedia


mętlik

bałagan, zamęt w rzeczach, sprawach, myślach lub wypowiedziach; galimatias


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chaos, zamęt, nieporządek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ntlʲik, AS: mẽntlʹik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mętny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; neutr. bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt, zamieszanie; przest. kweres

Wiktionary


mętnawy

trochę mętny, niezupełnie przezroczysty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trochę mętny, nie do końca przejrzysty, nie w pełni przezroczysty

 (1.2) niezupełnie zrozumiały, niejasny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛ̃ntˈnavɨ, AS: mẽntnavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męt, mętność

 przym. mętny

 przysł. mętnie, mętnawo

Wiktionary


mętniacki

związany z mętniakiem


SJP.pl


mętniactwo

chaos myślowy, pomieszanie pojęć


SJP.pl


mętniak

osoba myśląca i formułująca swoje myśli chaotycznie, niejasno


SJP.pl


mętniej

stopień wyższy od przysłówka: mętnie


SJP.pl


mętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mętny


SJP.pl


mętno

Mętno (niem. "Mantel") – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna, na Pojezierzu Myśliborskim, nad rzeką Kalicą i jeziorem Mętno, na stoku wzniesień. Pierwsza wzmianka z 1337.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mętno, po jej zniesieniu w gromadzie Chojna. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


mętnooki

mający mętne oczy


SJP.pl


mętnoszary

szary i mętny jednocześnie


SJP.pl


mętność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co mętne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mętnawość ż., mąciciel m., mącenie n.

 czas. mącić ndk.

 przym. mętny, mętnawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieklarowność

Wiktionary


mętny

1. zawierający zawiesinę;
2. nieprzejrzysty, zamglony;
3. chaotyczny, nieprecyzyjny, niejasny, podejrzany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający męty, z zanieczyszczeniem

 (1.2) bez blasku

 (1.3) słabo widoczny, widziany jak przez mgłę

 (1.4) w chaosie, trudny do zrozumienia

 (1.5) bez dokładnego określenia czy przybliżenia

 (1.6) dający poczucie niepewności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor z rozwichrzoną czupryną przelewał z retorty do retorty mętną białawą ciecz, mieszał ją z substancjami, zawartymi w szeregach probówek, przygotowując jakąś reakcję.

 (1.1) Ale mętny wyszedł ten roztwór - ciekawe, czy wszystko dodałem jak trzeba…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ntnɨ, AS: mẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mątwa ż., mątewka ż., mętlik, mętniak, mętność

 przym. mętnawy

 przysł. mętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudny, przybrudzony, zanieczyszczony, nieczysty, nieprzezroczysty

 (1.2) nieczysty, przyciemniony

 (1.3) przymglony

 (1.4) chaotyczny, niejasny, niezrozumiały, nielogiczny

 (1.5) niesprecyzowany, niedokładny

 (1.6) niepewny

Wiktionary


mętrak

nazwisko


SJP.pl


mętwa

dawniej: płynne lekarstwo z nierozpuszczalnym proszkiem


SJP.pl


mętwik

bakteria mająca kształt pałeczki zaopatrzonej w ruchliwe rzęski nitkowate, które umożliwiają jej poruszanie się


SJP.pl


mętwikowy

→ mętwik


SJP.pl

Patrz:

mętwik

mężateczka

zdrobnienie od: mężatka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: mężatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃w̃ʒaˈtɛt͡ʃka, AS: mẽũ̯žatečka

Wiktionary


mężatka

kobieta, która ma męża; kobieta zamężna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która jest żoną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Mężatka” jest bardziej formalnym określeniem żony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛ̃w̃ˈʒatka, AS: mẽũ̯žatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąż

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamężna, żona, małżonka

Wiktionary


mężatkowski

→ mężatka


SJP.pl

Patrz:

mężatka

mężaty

potocznie: zamężny


SJP.pl


mężczyzna

dorosły człowiek płci męskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dorosły człowiek płci męskiej;

 (1.2) pot. kochanek

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

 (2.1) daw. mężczyźni (1.1)

Wiktionary

Mężczyzna – dojrzały płciowo przedstawiciel gatunku Homo sapiens o płci męskiej. Przed osiągnięciem dorosłości człowiek płci męskiej określany jest jako chłopiec. Różnice w genotypie kobiety i mężczyzny determinują dymorfizm płciowy człowieka (→ chromosomy płci), gdyż zdecydowana większość mężczyzn ma chromosom X i chromosom Y. U mężczyzn zazwyczaj również występuje wyższy poziom androgenów i niższy estrogenów. Wyjątek od tego stanowią niektórzy transpłciowi i interpłciowi mężczyźni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako operatorów żurawi budowlanych tradycyjnie zatrudnia się wyłącznie mężczyzn – choć wyjątki się zdarzają.

 (1.2) Pani Celino, miała pani wielu mężczyzn w swoim życiu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mɛ̃w̃ʃˈt͡ʃɨzna, AS: mẽũ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąż mos., męskość ż., męstwo n.

 czas. mężnieć ndk., zmężnieć dk.

 przym. męski, zamężny

 przysł. męsko, mężnie, po męsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pan, facet; pot. facio, faciu, koleś; symbol. ♂; skr. M; gw. Górny Śląsk chop

Wiktionary


mężczyźniany

→ mężczyzna


SJP.pl

Patrz:

mężczyzna

mężnie

przysłówek

 (1.1) w sposób mężny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃w̃ʒʲɲɛ, AS: mẽũ̯žʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mężny, męski

 rzecz. mąż m., mężczyzna mos.

 czas. zmężnieć, mężnieć

 przysł. męsko, po męsku

Wiktionary


mężniej

stopień wyższy od przysłówka: mężnie


SJP.pl


mężniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mężny


SJP.pl


mężnieć

1. stawać się silniejszym, tęższym; potężnieć;
2. dawniej: stawać się mężnym, odważnym; odważnieć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zmężnieć)

 (1.1) stawać się męskim

 (1.2) nabierać tężyzny, siły

 (1.3) stawać się mężnym, odważniejszym

 (1.4) przen. rozrastać się, rozwijać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie wakacji w Bostonie Igor zaczął mężnieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmężnieć dk.

 przym. męski

 przysł. mężnie, męsko

 rzecz. mężczyzna mos./ż., mężnienie n., mąż mos., męskość ż.

Wiktionary


mężność

dawniej:
1. męstwo;
2. wiek męski


SJP.pl


mężny

odznaczający się męstwem, walecznością, śmiały w walce; będący objawem odwagi; odważny, nieustraszony, waleczny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) dzielny, waleczny, śmiały, odważny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zmężnieć

 przym. męski

 przysł. mężnie

 rzecz. męstwo n.

Wiktionary


mężobójca

dawniej: morderca, zabójca; również zabójca mężczyzny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. człowiek, który popełnił zabójstwo

 (1.2) daw. zabójca mężczyzny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mężobójstwo n.

:: fż. mężobójczyni ż.

 przym. mężobójczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. zabójca, morderca

Wiktionary


mężobójczy

związany z zabiciem własnego męża


SJP.pl


mężobójczyni

zabójczyni własnego męża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krym. zabójczyni swojego męża

 (1.2) daw. krym. zabójczyni mężczyzny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mężobójstwo n., mężobójca mos.

 przym. mężobójczy

Wiktionary


mężobójstwo

zabicie własnego męża


SJP.pl


mężowski

dotyczący męża, należący do męża, właściwy mężowi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący męża, należący do męża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąż mos., mężulek mos., mężuś mos.

 przym. męski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mężowy

Wiktionary


mężowy

przymiotnik od: mąż


SJP.pl


mężulek

pieszczotliwie o mężu; mężulo, mężuś, mężunio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. lub iron. określenie męża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Barbórka wciąż zerka na swojego mężulka.

 (1.1) Twój mężulek coś nie w sosie, obiadek nie smakował?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąż mos., mężuś mos.

 przym. mężowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mężuś

Wiktionary


mężulo

pieszczotliwie o mężu; mężuś, mężulek, mężunio


SJP.pl


mężunio

pieszczotliwie o mężu; mężulo, mężulek, mężuś


SJP.pl


mężuś

pieszczotliwie o mężu; mężulo, mężulek, mężunio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pieszcz. lub iron. określenie męża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Barbórka wciąż zerka na swojego mężusia.

 (1.1) Mężuś myśli, że ja nie wiem, ile on zarabia, a ja co miesiąc odbieram jego wyciągi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąż mos., mężulek mos.

 przym. mężowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mężulek

Wiktionary


mężydło

nazwisko


SJP.pl


mężyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mężyk – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim
  • Mężyk – pomorski demon
  • Arkadiusz Mężyk – polski inżynier, wykładowca
  • Jan Mężyk z Dąbrowy – polski urzędnik staropolski
  • Mariusz Mężyk – polski piłkarz

Wikipedia


mężysko

zgrubienie od: mąż; poufale lub z lekceważeniem o mężu


SJP.pl


mężyński

nazwisko


SJP.pl


mł.

skrót od: młodszy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = młodszy (stopniem)

 (1.2) = młodszy (wiekiem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawigatorem był mł. chor. Włodzimierz Łukasik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɔṭʃɨ|ˈmwɔṭʃa, AS: mu̯oṭšy|mu̯oṭša

Wiktionary


młaka

1. zabagniony, zatorfiony obszar, najczęściej wokół źródła w terenie płaskim lub słabo nachylonym;
2. gwarowo: teren podmokły, porośnięty roślinnością bagienną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. teren podmokły, porośnięty roślinnością bagienną, z płytkimi zagłębieniami wody stojącej;

Wiktionary

Mł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zalewisko zasnuła gęsta sieć osoki. Drgały na wierzchu niespokojne liście strzałki wodnej. (…) Na zapomnianej młace, na oliwkowym lustrze wody spoczywały jasne obłoki…

Wiktionary


mława

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Mława – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, siedziba powiatu mławskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ciechanowskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 30 802 mieszkańców, będąc 18. najludniejszym miastem w województwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głos zabierze przedstawicielka KIK-u z Mławy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwava, AS: mu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mławianin mos., Mławianka ż.

 przym. mławski

Wiktionary


mławianin

mieszkaniec Mławy


SJP.pl


mławianka

mieszkanka Mławy


SJP.pl


mławski

przymiotnik od: Mława


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Mławy, związany z Mławą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu było najczęstszą przyczyną wypadków drogowych na terenie pow. mławskiego w roku 2019.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mława ż., Mławianin mos., Mławianka ż.

Wiktionary


młocarnia

maszyna rolnicza do młócenia zboża, lnu, roślina strączkowych itp.; młockarnia, młocarka, młockarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. maszyna rolnicza służąca do omłotu zboża i innych plonów;

Wiktionary

Młocarnia (młockarnia) – maszyna rolnicza służąca do omłotu zbóż (oddzielanie ziaren zboża od kłosów i plew), rzepaku, strączkowych, marchwi, traw itp., a po odpowiednim przystosowaniu także do wycierania główek koniczyny, z kolb kukurydzy itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobnie jeździło się na snopach, kiedy nadszedł czas młocki i wozy ze zbożem zajeżdżały jeden za drugim do młocarni.

 (1.1) Dużą atrakcją była zabytkowa, stuletnia lokomobila, która będzie napędzała zabytkową młocarnię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młócenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młockarnia

Wiktionary


młocarz

człowiek młócący cepami zboże; młocek


SJP.pl


młocek

człowiek młócący cepami zboże; młocarz


SJP.pl


młochowski

nazwisko


SJP.pl


młochów

Młochów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn.

W skład sołectwa "Młochów" wchodzi także osada Żabieniec.

Wieś szlachecka Młochowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie tarczyńskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego.

Wikipedia


młociarka

→ młociarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. lekkoatletka uprawiająca rzut młotem

Wiktionary

Patrz:

młociarz

Powiązane:

 rzecz. młot m., młotek m., młoteczek m., młotownia ż., młotowy m., młotkowanie n.

:: fm. młociarz m.

 czas. młotkować ndk.

 przym. młotowy, młotowaty

Wiktionary


młociarz

potocznie: sportowiec rzucający młotem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik rzucający młotem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdaje się, że polscy młociarze zdominowali igrzyska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɔt͡ɕaʃ, AS: mu̯oćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młot mos./mrz., młotek mos./mrz., młoteczek mrz., młotownia ż., młotowy mos., młotowate nmos., młotkowanie n.

:: fż. młociarka ż.

 czas. młotkować ndk.

 przym. młotowy, młotowaty

Wiktionary


młociny

osiedle w Warszawie


SJP.pl

Zobacz też: Młociny – stacja warszawskiego metra.

Młociny – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Bielany w Warszawie.

Młociny graniczą od północy z gminą Łomianki, od wschodu przez Wisłę z warszawską dzielnicą Białołęka, od południa z osiedlem na Wrzecionie i Lasem Bielańskim, od zachodu zaś z Wólką Węglową.

Wikipedia


młociński

przymiotnik od: Młociny


SJP.pl


młocka

wyłuskiwanie ziarna z kłosów, strąków itp. za pomocą cepów lub maszyn; młócka, młócenie, omłot


SJP.pl


młockarka

maszyna rolnicza do młócenia zboża, lnu, roślina strączkowych itp.; młockarnia, młocarka, młocarnia


SJP.pl


młockarnia

maszyna rolnicza do młócenia zboża, lnu, roślina strączkowych itp.; młocarnia, młocarka, młockarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) maszyna rolnicza do młócenia zboża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młócenie n.

Wiktionary


młockarski

dotyczący młockarza, młocki


SJP.pl


młoda

młoda kobieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. panna młoda

 (1.2) pot. o dziewczynie najmłodszej w grupie, najmłodszej siostrze

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. M., W. lp. od: młody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec poszedł poprosić młodą do tańca.

 (1.2) Powiedz młodej, żeby wyprowadziła Azę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzi lm m.

:: fm. młody mos.

 przym. młody, młodociany

 czas. młodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panna młoda, pani młoda, daw. oblubienica, reg. śl. niewiasta

Wiktionary


młodawski

nazwisko


SJP.pl


młode

niedorosłe zwierzę: szczenię, pisklę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

forma przymiotnika.

 (2.1) lp. n., lm. nmos. od: młody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza królica ma młode.

 (1.1) Młode świni to prosię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɔdɛ, AS: mu̯ode

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodość ż., młodzież ż., młodzieżowość ż., młódź ż., młodzieniec m., młody m., młodnienie n.

 czas. młodnieć ndk.

 przym. młody, młodzieżowy, młodziutki, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki

Wiktionary


młodkowski

nazwisko


SJP.pl

Młodkowski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Leliwa.

Wikipedia


młodniak

młody drzewostan (nieprzekraczający wieku 20 lat); młodnik


SJP.pl


młodnik

młody drzewostan (nieprzekraczający wieku 20 lat); młodniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) młody, kilkunastoletni las

Wiktionary

Młodnik (dodatkowa nazwa w j. niem. Süssenrode, dawna nazwa polska "Syserod") – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Murów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈmwɔdʲɲik, AS: mu̯odʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. młody.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodniak

Wiktionary


młodo

przysłówek

 (1.1) w młodym wieku, w sposób dotyczący młodości, młodego wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym zdjęciu wyglądasz młodo.

 (1.1) Dziadkowie przestrzegali, żebym zbyt młodo z nałogami nie zaczynał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɔdɔ, AS: mu̯odo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. młody, młodziutki, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki

 rzecz. młody mos., młodzieniec mos., młodzik mrz./mos./mzw.

 przysł.

:: zdrobn. młodziuchno, młodziusieńko, młodziuteńko, młodziutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) za młodu

Wiktionary


młodociana

taki, który nie osiągnął jeszcze dorosłości; niepełnoletni


SJP.pl


młodociany

człowiek niepełnoletni, niedorosły


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który wciąż nie posiada cech dorosłości; wciąż zbyt młody

 (1.2) bardzo młody

 (1.3) stworzony, gdy autor był młody

 (1.4) biol. w początkowym stadium rozwoju

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) praw. (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat

 (2.2) praw. (kodeks karny) osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia

Wiktionary

Młodociany – pojęcie o dwojakim znaczeniu:

Z powodu niepełnego jeszcze ukształtowania psychiki młodocianych sprawców przestępstw oraz dużej podatności na wpływy otoczenia przepis art. 54 § 1 Kodeksu karnego wprowadza dyrektywę ogólną, że wymierzając karę młodocianemu, sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować. Z tych samych powodów, jeżeli przemawiają za tym względy wychowawcze, sąd może zastosować w stosunku do młodocianego nadzwyczajne złagodzenie kary (art. 60 § 1 KK).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zakładzie przebywają młodociani przestępcy z terenu kilku województw.

 (1.2) Ostatni spektakl nie przypadł do gustu młodocianej śląskiej widowni.

 (1.3) Swe młodociane lata poeta spędził we Lwowie.

 (1.4) Bentosowe osobniki młodociane są często spotykane np. w basenach pływowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodość ż., młoda ż., młodsza ż., młoducha ż., młoduchna ż., młody mos., młodzian mos., młodzianek mos., młodzianka ż., młodzie nmos., młodzieniec mos., młódź ż.

:: fż. młodociana ż.

 przym. młody, młodziankowy, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki, młodziutki

 przysł. młodo, młodocianie, młodu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedorosły, nieletni

 (1.3) młodzieńczy

 (2.2) nieletni

Wiktionary


młodocin

Młodocin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin.

Wikipedia


młodoczech

1. członek lub sympatyk radykalnej, patriotycznej frakcji politycznej w austro-węgierskim sejmie w drugiej połowie XIX wieku;
2. uczestnik lub sympatyk Młodych Czech, ruchu w sztuce w epoce fin de siecle, np. Alfons Mucha


SJP.pl


młodogramatyczny

→ młodogramatyk, neogramatyczny


SJP.pl


młodogramatyk

przedstawiciel grupy językoznawców niemieckich z końca XIX wieku, tworzących tzw. szkołę lipską, których naczelnym hasłem była teza o bezwyjątkowości praw głosowych


SJP.pl


młodoheglista

w filozofii: przedstawiciel lewicowego nurtu heglowskiej koncepcji filozoficznej, dążący do przekształcenia filozofii w krytykę rzeczywistości, której celem byłaby przemiana świata


SJP.pl


młodoheglistka

→ młodoheglista


SJP.pl

Patrz:

młodoheglista

młodoliteracki

dotyczący literatury tworzonej przez młodych, złożony z młodych literatów


SJP.pl


młodopióry

przymiotnik

 (1.1) rzad. okryty młodymi piórami

Wiktionary


młodopolak

członek Ruchu Młodej Polski - ugrupowania polskiej opozycji antykomunistycznej, powstałego w 1979 roku


SJP.pl


młodopolanin

przedstawiciel kierunku literackiego zwanego Młodą Polską


SJP.pl


młodopolski

dotyczący Młodej Polski (kierunek w literaturze i sztuce), właściwy Młodej Polsce


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Młodą Polską, dotyczący Młodej Polski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Często w utworach młodopolskich artystów zauważyć można również wpływy immoralizmu i odmiennego niż klasyczne spojrzenia na estetykę.

Wiktionary


młodopolskość

→ młodopolski


SJP.pl

Patrz:

młodopolski

młodopolszczyzna

ogół cech charakterystycznych dla sztuki okresu Młodej Polski


SJP.pl


młodoszowice

Młodoszowice – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Grodków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2011 roku liczba ludności we wsi Młodoszowice wynosi 381, z czego 49,9% mieszkańców stanowią kobiety, a 50,1% ludności – mężczyźni.

Wikipedia


młodoturecki

odnoszący się do młodoturków lub ruchu zjednoczeniowego w Turcji w końcu XIX wieku


SJP.pl


młodoturek

członek tureckiego ruchu odrodzenia narodowego, działającego na przełomie XIX i XX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodotureckość ż., młodoturkizm mrz.

 przym. młodoturecki

Wiktionary


młodowice

Młodowice (w latach 1977–1981 Walterów) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Fredropol. Ma status sołectwa.

Wieś szlachecka, własność Fredrów, położona była w 1589 roku w ziemi przemyskiej województwa ruskiego.

Wikipedia


młodość

okres życia między dzieciństwem a dojrzałością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co młode; cecha tego, kto jest młody

 (1.2) okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młodość – album Ralpha Kaminskiego z 2019 roku
  • Młodość – tygodnik wydawany w Warszawie w latach 1905–1906
  • Młodość – miesięcznik wydawany w Krakowie w latach 1898–1900
  • Młodość – opowiadanie Josepha Conrada z 1898 roku
  • Młodość − włosko-francusko-szwajcarsko-brytyjski film tragikomiczny z 2015 r.
  • Młodość – film, bollywoodzki dramat społeczny z 2004 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Babcia bardzo lubiła opowiadać historie z czasów swojej młodości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɔdɔɕt͡ɕ, AS: mu̯odość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzieżówka ż., młodociany mos., młody mos., młodzież ż., młodzieniec m., młode n., młodsza ż., młódka ż.

 czas. odmłodzić, młodnieć ndk.

 przym. młody, młodziutki, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki, młodociany

 przysł. młodo

Wiktionary


młodożeniec

przestarzale: pan młody, nowożeniec


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisław Młodożeniec (1895-1959) – poeta, współtwórca polskiego futuryzmu.
  • Jan Młodożeniec (1929-2000) – plakacista, malarz i grafik.
  • Stanisław Młodożeniec (ur. 1953) – malarz.
  • Piotr Młodożeniec (ur. 1956) – grafik, rysownik, ilustrator.

Wikipedia


młodożeńcy

przestarzale: pan młody, nowożeniec


SJP.pl


młodożeństwo

zawarcie związku małżeńskiego w młodym wieku


SJP.pl


młodsza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. pokojówka

forma przymiotnika|rodzaj=żeński.

 (2.1) ż. stopnia wyższego od: młody

Wiktionary

Powiązane:

 przym. młody, młodociany

 rzecz. młodociany mos., młodość ż., młody mos.

Wiktionary


młodszość

bycie młodszym od kogoś lub czegoś innego


SJP.pl


młodszy

stopień wyższy od przymiotnika: młody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wojsk. polit. niższego stopnia

 (1.2) niższy w hierarchii

 (1.3) mniejszy wiekiem

forma przymiotnika.

 (2.1) m. stopnia wyższego od: młody

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Dałem młodszemu bratu wieczne pióro.

 (2.1) Dobre w tym jest to, że przez całe życie będę młodszy niż Mick Jagger.

Wiktionary


młody

mający niewiele lat, niedojrzały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

 (1.2) niedawno wyrosły

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. zob. pan młody.

 (2.2) pot. lekcew. o osobie młodszej od pozostałych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rodzice powiedzieli, że jestem za młody, żeby pójść na ten film.

 (1.1) W szpitalu opiekowała się mną młoda pielęgniarka.

 (1.1) Na koncercie grało wielu młodych artystów.

 (1.2) Wiewiórka żywi się nasionami, orzechami i młodymi pędami drzew.

 (2.2) Młody, skocz po kolę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɔdɨ, AS: mu̯ody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzianka ż., młodzianek mos., młoda ż., młodnik m., młodość ż., młodzian m., młodzieniaszek m., młodzieniec m., młodzież ż., młodzieżówka ż., młodzik m., młode n., młodzi mos., młodsza ż., młódź ż., młodociany mos., młódka ż.

 czas. odmłodzić, młodzić, młodnieć ndk., odmłodnieć dk.

 przym. młodociany, młodzieńczy, młodzieżowy, młodziutki, młodziuchny, młodziuteńki, młodziusieńki

 przysł. młodo, młodzieńczo, młodzieżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodociany, niedojrzały, nieletni

 (1.2) świeży

 (2.1) pan młody

Wiktionary


młodynin

Młodynin (nazwa historyczna: Młodynin Mały) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szydłowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


młodz.

skrót od: młodzieżowy


SJP.pl


młodzi

1. młodzi ludzie, młodzież;
2. potocznie: kobieta i mężczyzna w dniu swojego ślubu; nowożeńcy;
3. potocznie: młode małżeństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. młoda para

 (1.2) pot. najmłodsi w grupie, w rodzinie

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D., C., Ms. i W. lp. od: młódź

forma przymiotnika.

 (3.1) mos. M., W. lm. od: młody

forma czasownika.

 (4.1) 3 os. lp. ter. od: młodzić

Wiktionary

Młodzi – debiutancki album studyjny polskiej grupy muzycznej Dr Misio. Wydany 26 marca 2013 roku nakładem wytwórni płytowej Universal Music Polska. Nagrania dotarły do 31. miejsca zestawienia OLiS.

Lider zespołu, Arkadiusz Jakubik w rozmowie z Marią Szabłowską w programie Muzyczna Jedynka w Radiowej Jedynce powiedział:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ceremonii młodzi od razu wyruszyli w podróż poślubną.

 (1.2) My ugotowaliśmy, niech młodzi się biorą za zmywanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzieniec mos., młody mos., młoda ż., młodzik mos.

 przym. młody, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki, młodziutki

 przysł. młodo

 czas. młodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młoda para, państwo młodzi

Wiktionary


młodziak

1. młody mężczyzna, zwykle niedoświadczony życiowo; młodzik, gołowąs;
2. w łowiectwie: młode zwierzę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub zwierzę o młodym wyglądzie

Wiktionary


młodzian

dawniej: młodzieniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. młody mężczyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzianka ż.

:: zdrobn. młodzianek mos.

 przym. młodziankowy, młody, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki, młodziutki, młodociany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodzieniec

Wiktionary


młodzianek

przestarzałe zdrobnienie od: młodzian; młodzik, młodziak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. zdrobn. od młodzian

 (1.2) książk. młody mężczyzna, chłopak

 (1.3) kult. rel. każde z niemowląt zabitch przez siepaczy Heroda

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: młodzianka

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Za króla Heroda wymordowano młodzianków w Judei.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młody mos., młodzian mos., młodzież ż.

:: fż. młodzianka ż.

 przym. młody, młodociany

 przysł. młodo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) niewiniątko

Wiktionary


młodzianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. młoda dziewczyna

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: młodzianek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młoda ż., młody mos., młodzian mos., młodzianek mos., młodzież ż.

:: fm. młodzian mos.

 przym. młody, młodociany

 przysł. młodo

Wiktionary


młodzianowski

nazwisko


SJP.pl


młodziczka

w sporcie: zawodniczka młodsza od juniorki; kadetka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. młoda kobieta

 (1.2) sport. zawodniczka młodsza niż juniorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzik mzw./mos./mrz.

Wiktionary


młodzie

regionalnie: drożdże


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poznań,Biskupizna,Kujawy,Krajna,Grudziądz,Działdowo,Zbijewo,Kalisz. drożdże

Wiktionary

Powiązane:

 przym. młodziowy

Wiktionary


młodziec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. niemowlę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɔd͡ʑɛt͡s, AS: mu̯oʒ́ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. młodzieniec

Wiktionary


młodziej

stopień wyższy od przysłówka: młodo


SJP.pl


młodziejewski

nazwisko


SJP.pl


młodziejowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młodziejowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
  • Młodziejowice – osada w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Głogówek

Wikipedia


młodziejów

Młodziejów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Piaski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Piaski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 60 mieszkańców.

Wikipedia


młodzieniaszek

dorastający chłopiec; młodzik; wyrostek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. przest. kilkunastoletni chłopak

Wiktionary

Młodzieniaszek – część miasta Pabianice w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, do końca 1921 samodzielna miejscowość. Leży na wschodzie miasta, wzdłuż ulicy Skargi.

Wikipedia

Patrz:

młodzieniaszek

Przykłady

 (1.1) Powiedz młodzieniaszkowi, że tu nie ma służących, każdy po sobie myje kubek.

 (1.1) Nie wpuszczamy gołobrodych młodzieniaszków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzieniec m., młody mos.

 czas. młodzić ndk.

 przym. młody, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki, młodziutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodzieniec, młodzik, wyrostek, chłopak, gołowąs

Wiktionary


młodzieniaszka

dorastający chłopiec; młodzik; wyrostek


SJP.pl

Patrz:

młodzieniaszek

młodzieniec

młody mężczyzna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. młody mężczyzna

 (1.2) stpol. niemowlę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɔˈd͡ʑɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: mu̯oʒ́ė̃ńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodnik m., młodość ż., młodzian m., młodzież ż., młodzieżówka ż., młodzik m., młode n., młodzi mos., młody m., młodzieńczość ż., młodnienie n., odmłodnienie n., odmłodzenie n., odmładzanie n., młodzieżowość ż.

:: zdrobn. młodzieniaszek m.

 czas. młodnieć ndk., odmłodnieć dk., odmładzać ndk., odmłodzić dk.

 przym. młody, młodociany, młodzieńczy, młodzieżowy, młodziutki, młodziuchny, młodziuteńki, młodziusieńki

 przysł. młodo, młodzieńczo, młodzieżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodzian, młodzik, młodzieniaszek, młodziak, młokos, gołowąs, kawaler; daw. junak

 (1.2) młodziec

Wiktionary


młodzieszyn

wieś w Polsce


SJP.pl

Młodzieszyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn. Ma status sołectwa.

Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie gąbińskim ziemi gostynińskiej województwa rawskiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Młodzieszyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


młodzieszynek

Młodzieszynek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


młodzieszyński

przymiotnik od: Młodzieszyn


SJP.pl


młodzieńczo

przysłówek

 (1.1) w sposób młodzieńczy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. młody, młodzieńczy, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki, młodziutki

 rzecz. młody mos., młodzieniec mos.

Wiktionary


młodzieńczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wiek młodzieńczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzieniec mos.

 przym. młodzieńczy

Wiktionary


młodzieńczy

1. właściwy młodzieńcowi, charakterystyczny dla młodych ludzi;
2. będący młodzieńcem;
3. o roślinach: świeżo wyrosły, niedojrzały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy młodym ludziom

 (1.2) pochodzący z okresu czyjejś młodości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bunt młodzieńczy jest charakterystyczny dla okresu dorastania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɔˈd͡ʑɛ̇̃j̃n͇t͡ʃɨ, AS: mu̯oʒ́ė̃ĩ ̯ṇčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młody mos., młodzieniec m., młodzieńczość ż.

 przysł. młodzieńczo

 przym. młody, młodziutki, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki

Wiktionary


młodzież

młodzi ludzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) młodzi ludzie

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Warszawska młodzież bawiła się na koncercie znanego zespołu.

 (1.1) Marsz zorganizowany przez mińską młodzież przebiegał pod hasłem „Miłości, wolności, zmian”.

 (1.1) Młodzież w Jarosławiu jest na ogół grzeczna, ale, jak wszędzie, zdarzają się wyjątki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɔd͡ʑɛʃ, AS: mu̯oʒ́eš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. młodzieżowy, młody, młodziutki, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki

 przysł. młodzieżowo

 rzecz. młodzianka ż., młodzianek mos., młody mos., młode n., młodość ż., młodzieżówka ż., młodzieżowość ż., młodzieniec mos., młódź ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodociani

Wiktionary


młodzieżowiec

członek organizacji młodzieżowej; działacz młodzieżowy


SJP.pl


młodzieżowy

przymiotnik

 (1.1) typowy dla młodzieży

 (1.2) przeznaczony dla młodzieży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój dziadek nie lubi młodzieżowego stylu.

 (1.2) Ubrania młodzieżowe są tam dalej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmwɔd͡ʑɛˈʒɔvɨ, AS: mu̯oʒ́ežovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. młodzieżowo

 rzecz. młody mos., młodzież ż., młodzieżówka ż., młodzieżowiec m., młodzieżówa ż., młode n., młodzieżowość ż., młodzieniec mos.

 przym. młody, młodziutki, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki

Wiktionary


młodzieżówa

1. kobieta pozująca na nastolatkę;
2. kobieta sympatyzująca z młodzieżą, przebywająca z nią


SJP.pl


młodzieżówka

1. ogół młodych ludzi w jakiejś organizacji;
2. ironicznie: staruszka ubierająca się młodzieżowo;
3. kadra sportowa z zawodnikami w wieku od 21 do 23 lat;
4. potocznie: powieść młodzieżowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. część jakiejś organizacji zrzeszająca osoby młode

 (1.2) sport. reprezentacja jakiegoś kraju skupiająca zawodników w wieku 21-23 lata

 (1.3) pot. dojrzała kobieta zachowująca się i ubierająca młodzieżowo

 (1.4) hand. ogół produktów przeznaczonych dla młodzieży

Wiktionary

Młodzieżówka – popularne określenie stowarzyszeń młodzieżowych współpracujących z partiami politycznymi o podobnych celach. Najczęściej ta współpraca ma charakter instytucjonalny, tzn. w statucie partii i w statucie organizacji jest zapis mówiący o współpracy (np. o wybieraniu do władz partii określonej liczby przedstawicieli „młodzieżówki”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pół roku trwały przygotowania do pierwszego kongresu zjednoczonych młodzieżówek działających do niedawna przy Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

 (1.2) Zagrali dla innego państwa w młodzieżówce i chcą wrócić do ojczyzny, aby występować w jej reprezentacji seniorów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzieniec mos., młody mos., młodzież ż., młodość ż.

 przym. młodzieżowy, młody, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki, młodziutki

 przysł. młodzieżowo, młodo

Wiktionary


młodzik

1. młody mężczyzna, zwykle niedoświadczony życiowo; młodziak;
2. w sporcie: zawodnik młodszy od juniora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. gołowąs, chłopak

 (1.2) sport. zawodnik młodszy niż junior

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. młode zwierzę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) przen. gwara. księżyc w nowiu

Wiktionary

Młodzik – męski stopień harcerski obecny w polskim harcerstwie od początków ruchu. W ZHP, ZHR i SH jest to pierwszy w kolejności stopień harcerski chłopców, zdobywany w metodyce harcerskiej przed wywiadowcą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed sklepem stało dwóch młodzików z rowerami i wędkami.

 (1.2) Trener nie weźmie Bartka na zgrupowanie młodzików do Ustronia.

 (2.1) Podgryzając tatę lwa i mamę lwicę, młodziki w chorzowskim zoo przygotowują się do dorosłego życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzi mos., młodzizna ż., młody mos., młodzieniec mos.

:: fż. młodziczka ż.

 przym. młody, młodziuchny, młodziusieńki, młodziuteńki, młodziutki

 przysł. młodo

 czas. odmłodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodzieniec, młodzieniaszek, wyrostek, chłopak, nastolatek, gołowąs, gołobrody

Wiktionary


młodzikowaty

przypominający wyglądem lub zachowaniem dorastającego chłopca; młokosowaty


SJP.pl


młodzikowo

Młodzikowo – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Krzykosy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Do rejestru zabytków wpisane są: szkoła z pierwszej dekady XX wieku oraz zespół dworski z dworem z 1906 oraz parkiem krajobrazowym z końca XIX wieku.

Wikipedia


młodzikówko

Młodzikówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Krzykosy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


młodziuchny

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: młody

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɔˈd͡ʑuxnɨ, AS: mu̯oʒ́uχny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młody mos., młodnik m., młodość ż., młodzian m., młodzieniaszek m., młodzieniec m., młodzież ż., młodzieżówka ż., młodzik m., młode n., młodzi mos., młodociany mos.

 czas. młodnieć ndk., odmłodnieć dk.

 przym. młody, młodociany, młodzieńczy, młodzieżowy, młodziutki, młodziuteńki, młodziusieńki

 przysł. młodo, młodzieńczo, młodzieżowo

Wiktionary


młodziusieńki

zdrobnienie od: młody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: młody

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmwɔd͡ʑüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: mu̯oʒ́üśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młody mos., młodnik m., młodość ż., młodzian m., młodzieniaszek m., młodzieniec m., młodzież ż., młodzieżówka ż., młodzik m., młode n., młodzi mos., młodociany mos.

 czas. młodnieć ndk., odmłodnieć dk.

 przym. młody, młodociany, młodzieńczy, młodzieżowy, młodziutki, młodziuchny, młodziuteńki

 przysł. młodo, młodzieńczo, młodzieżowo

Wiktionary


młodziuteńki

zdrobnienie od: młody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: młody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po spotkaniu podeszła do nas pewna Ania, młodziuteńka adeptka pióra, zarzucając Andrzejowi plagiat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmwɔd͡ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: mu̯oʒ́utẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młody mos., młodnik m., młodość ż., młodzian m., młodzieniaszek m., młodzieniec m., młodzież ż., młodzieżówka ż., młodzik m., młode n., młodzi mos., młodociany mos.

 czas. młodnieć ndk., odmłodnieć dk.

 przym. młody, młodociany, młodzieńczy, młodzieżowy, młodziutki, młodziuchny, młodziusieńki

 przysł. młodo, młodzieńczo, młodzieżowo

Wiktionary


młodziutki

zdrobnienie od: młody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. bardzo młody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawno, dawno temu przejście było miejscem spotkań zakochanych - młodziutkiej kasztelanki oporowskiej i przeora zakonu paulinów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɔˈd͡ʑutʲci, AS: mu̯oʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodociany mos., młodnik mrz., młodość ż., młodzian mos., młodzieniaszek mos., młodzieniec mos., młodzież ż., młodzieżówka ż., młodzik mos., młode n., młodzi lm. mos., młody mos.

 czas. młodnieć ndk., odmłodnieć dk.

 przym. młody, młodociany, młodzieńczy, młodzieżowy, młodziuchny, młodziuteńki, młodziusieńki

 przysł. młodo, młodzieńczo, młodzieżowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młody

Wiktionary


młodziuśki

zdrobnienie od: młody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: młody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Dziedziczka, nie powiem, litościwa była pani, choć młodziuśka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɔˈd͡ʑüɕci, AS: mu̯oʒ́üśḱi

Wiktionary


młodziwo

pierwszy pokarm wydzielany przez gruczoły mleczne u kobiet i samic ssaków; siara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fizj. pierwszy pokarm wydzielany przez gruczoły sutkowe ssaków zaraz po wydaniu potomka na świat;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właściwością młodziwa jest dostarczanie biernej odporności oseskowi.

 (1.1) Na wsi, gdzie często jest młodziwo ze świeżo ocielonych krów, młodziwo takie wybornie może zastąpić jaja (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siara

Wiktionary


młodzizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. młodzież

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzik mzw./mos./mrz.

Wiktionary


młodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. odmładzać

czasownik zwrotny młodzić się

 (2.1) być młodym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowy już miesiąc na niebie się młodził, / Odkąd my zeszli z gór w porzeczne drogi, / A nigdy żóraw tak pilno nie brodził / Przez trzęsawiska, przez mokre rozłogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młodzieniaszek mos., młoda ż., młody mos., młodzi lm nm., młódź ż.

 przym. młody

Wiktionary


młodziński

nazwisko


SJP.pl


młodów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młodów – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój
  • Młodów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
  • Młodów – gromada
  • Młodów – przystanek kolejowy

Wikipedia


młogoszyn

Młogoszyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Krzyżanów.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 702.

Prywatna wieś szlachecka "Młogosino" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie orłowskim województwa łęczyckiego.

Wikipedia


młokos

lekceważąco: młodzieniec, dorastający chłopiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. o dorastającym chłopcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabierzemy ze sobą tego młokosa, niech też pooddycha świeżym górskim powietrzem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młokosowatość ż.

:: zdrobn. młokosik m.

 przym. młokosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gołowąs, młodziak, szczaw, szczawik, wyrostek, chłopaczysko; gw. Śląsk Cieszyński mlyczok

Wiktionary


młokosik

zdrobnienie od: młokos


SJP.pl


młokosowaty

przypominający wyglądem lub zachowaniem dorastającego chłopca; młodzikowaty


SJP.pl


młot

1. narzędzie
2. wulgarnie o kimś nierozgarniętym
3. przyrząd sportowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. duży, ciężki młotek

 (1.2) hutn. maszyna do plastycznyastycznej obróbki metali;

 (1.3) techn. maszyna do rozbijania betonu lub nawierzchni drogi;

 (1.4) sport. metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem

 (1.5) sport. dyscyplina sportowa polegająca na rzucaniu na odległość metalowej kuli

 (1.6) pot. ktoś lub coś zwalczające negatywną rzecz lub zjawisko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. gatunek rekina o spłaszczonej głowie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) przen. pogard. ktoś nieobyty lub nierozgarnięty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karol Młot
  • „Młot” – pseudonim kpt. Władysława Łukasiuka, legendarnego partyzanta AK, dowódcy 6 Wileńskiej Brygady AK odtworzonej na Podlasiu
  • młot (inaczej „rekin młot”, głowomłot pospolity) – ryba z rodziny młotowatych
  • duży młotek – narzędzie
  • młot – przyrząd sportowy
  • młot mechaniczny – maszyna
  • młot hydrauliczny
  • młot pneumatyczny
  • młot parowo-powietrzny
  • młot kafarowy
  • młot spalinowy
  • młot bojowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młotowy zwykł używać młota o tępym obuchu.

 (1.2) W zależności od temperatury kształtowania materiału rozróżnia się młoty do obróbki plastycznyastycznej na gorąco oraz do obróbki na zimno.

 (1.3) Do lżejszych prac używa się młotów z udarem pneumatycznym, w których źródłem napędu jest silnik spalinowy lub elektryczny.

 (1.4) Miotacz zakręcił się i młot poszybował w górę z impetem.

 (1.5) Polka ustanowiła kolejny rekord w młocie kobiet.

 (1.6) Dyrektor posłał swoją panią rzecznik, która jest prawdziwym młotem na dziennikarzy.

 (2.1) Do diety młota należą również krewetki, kraby i wąsonogi.

 (3.1) Podwieź tego młota na przystanek, żeby się nie zgubił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɔt, AS: mu̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młociarz mos., młotowy mos., młotowanie n., młotownia ż.

:: zdrobn. młotek mrz., młoteczek mrz.

 czas. młotkować ndk.

 przym. młotowy, młotowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) rzut młotem

 (2.1) głowomłot pospolity, ryba młot, rekin młot

 (3.1) tuman, jełop, młotek, głupek

Wiktionary


młoteczek

1. zdrobnienie od: młotek
2. jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym ssaków
3. styk ruchomy przerywacza w obwodzie elektrycznym
4. część niektórych instrumentów muzycznych uderzająca w struny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: młotek

 (1.2) mały młotek

 (1.3) anat. jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym

 (1.4) muz. element mechanizmu fortepianu i pianina, który uderza w strunę

Wiktionary

Mł

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie wbijesz tak dużego gwoździa takim małym młoteczkiem.

 (1.3) Pęknięcie rękojeści młoteczka to rzadkie urazowe uszkodzenie ucha środkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɔˈtɛt͡ʃɛk, AS: mu̯oteček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młot m., młotek m., młotkowanie n., młociarz mos., młociarka ż.

 czas. młotkować ndk.

 przym. młoteczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) malleus

Wiktionary


młoteczkowy

→ młoteczek


SJP.pl

Patrz:

młoteczek

młoteczno

Młoteczno – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo przy drodze krajowej nr.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

W Młotecznie stacjonowała strażnica WOP.

Wikipedia


młotek

1. narzędzie z obuchem na trzonku do przybijania, wbijania lub kucia;
2. potocznie: osoba nieobyta lub tępa; młot;
3. ruchoma część urządzenia lub mechanizmu;
4. przyrząd do gry w krokieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. człowiek głupi, głupek

Wiktionary

Młotek – jedno z najstarszych narzędzi używanych przez człowieka, służące do uderzania w materiał w celu jego obróbki, do uderzania w inne narzędzie (na przykład dłuto, przecinak, wybijak, punktak) lub do wbijania gwoździ, klinów i tym podobnych elementów. Działa na zasadzie gromadzenia energii kinetycznej w ciężkim obuchu podczas stosunkowo długiego zamachu, a następnie przekazania jej w krótkim czasie uderzonemu obiektowi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żeby przybić te gwoździe, potrzebujemy młotka.

 (2.1) Chyba nie traktujesz poważnie tego, co mówi ten młotek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɔtɛk, AS: mu̯otek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młotkowanie n., młotkowy m.

:: zdrobn. młoteczek m.

:: zgrub. młot m.

 czas. młotkować ndk.

 przym. młotkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk motek

 (2.1) głupiec, głupek, idiota

Wiktionary


młotkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|młotkować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młotkowanie – obróbka powierzchniowa, która ma na celu utwardzenie powierzchni metalowej lub oczyszczenie powierzchni
  • Hammering (młotkowanie) – technika grania na instrumentach strunowych
  • Sphyrelaton (młotkowanie) – w starożytnej Grecji jedna z technik rzeźbiarskich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌmwɔtkɔˈvãɲɛ, AS: mu̯otkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. młotkować

 rzecz. młoteczek mrz., młotek mos./mrz.

Wiktionary


młotkować

obrabiać kamień, stal; młotować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) obrabiać coś uderzając młotkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś od rana młotkujemy pokład statku z rdzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɔtˈkɔvat͡ɕ, AS: mu̯otkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młot m., młotek m., młoteczek m., młotkowy m., młotkarz m., młociarz m., młociarka ż., młotkowanie n., młotowate nmos.

 czas. młoteczkować

 przym. młotkowy, młotkowaty, młotowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuć (o metalu), groszkować (o powierzchni kamienia)

Wiktionary


młotkowice

Młotkowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Ruda Maleniecka. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, założona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie opoczyńskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


młotkownica

maszyna kuźnicza wielobijakowa; kowarka


SJP.pl


młotkowo

Młotkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Wysoka.

We dworze, zbudowanym w latach 1856-59, do końca lat siedemdziesiątych minionego stulecia mieściła siedziba PGR-u. Później popadał on w ruinę przez kilkanaście lat. Jednakże nowi właściciele (od 1993 roku) przywrócili mu dawną świetność. Do dworu prowadzi aleja lipowa, wpisana do księgi obiektów chronionych.

Wikipedia


młotkowski

nazwisko


SJP.pl


młotkowy

1. związany z młotkiem, powstały wskutek uderzania młotkiem;
2. składający się z mechanicznie poruszanego młotka lub młotków, np. mechanizm młotkowy;
3. służący do młotkowania, obrabiania młotkiem


SJP.pl


młotkówko

Młotkówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Wyrzysk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


młotnik

robotnik posługujący się w pracy młotem


SJP.pl


młotogłów

młotogłów wielkogłowy - gatunek nietoperza z rodziny rudawkowatych; wielkogłów


SJP.pl


młotowate

rodzina ryb z rzędu rekinokształtnych o głowie przypominającej młot


SJP.pl

Młotowate (Sphyrnidae) – rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych zaliczana do rzędu żarłaczokształtnych (Carcharhiniformes). Większe osobniki trzech gatunków – głowomłot tropikalny ("Sphyrna lewini"), głowomłot olbrzymi ("Sphyrna mokarran") i głowomłot pospolity ("Sphyrna zygaena") mogą być niebezpieczne. Do 2013 roku odnotowano około 35 przypadków ataków na ludzi (zaledwie raz ze skutkiem śmiertelnym), w większości sprowokowanych. Za większość ataków odpowiadał głowomłot pospolity.

Wikipedia


młotowaty

1. podobny do młota, przypominający młot
2. o cechach młotowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


młotować

obrabiać kamien; młotkować


SJP.pl


młotowiertarka

elektronarzędzie do wiercenia otworów w twardym betonie lub kamieniu


SJP.pl

Młotowiertarka (młot obrotowo-udarowy) – elektronarzędzie przeznaczone głównie do wiercenia otworów w betonie, kamieniu, marmurze itp. Młotowiertarki o większej masie nazywane są także młotami obrotowo-udarowymi.

Wikipedia


młotowina

łuska zgorzeliny odpadająca podczas kucia rozżarzonego metalu


SJP.pl


młotownia

dział huty, w którym pracują młoty mechaniczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział huty, w którym za pomocą młotów formuje się metale

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młot mzw./mos./mrz., młociarz mos., młociarka ż.

Wiktionary


młotowy

przymiotnik od: młot


SJP.pl


młyn

1. zakład mielący zboże na mąkę;
2. urządzenie rozdrabniające


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) budynek, w którym zboże miele się na mąkę

 (1.2) maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

 (1.3) pot. przen. nawał pracy, spraw do załatwienia; zamieszanie spowodowane tym nawałem

 (1.4) sport. formacja zawodników w rugby

 (1.5) kib. miejsce lub sektor na stadionie, gdzie zbierają się najbardziej aktywni kibice

 (1.6) daw. gwara. więz. więzienie

 (1.7) pot. kłopoty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • młyn – urządzenie do rozdrabniania substancji stałych
  • młyn – urządzenie do mielenia zboża oraz budynek, w który się ono znajduje
  • młyn węglowy – młyn stosowany w energetyce do mielenia węgla przy spalaniu w palnikach pyłowych
  • młyn papierniczy – urządzenie rozdrabniające w zakładzie wytwarzającym papier, oraz sam zakład
  • młyn kulowy
  • młyn pływający
  • młyn wodny
  • młyn – rodzaj tańca spotykanego podczas koncertów punkowych i rockowych
  • młyn – stały fragment gry w rugby union
  • młyn – stały fragment gry w rugby league
  • młyn – trybuna najzagorzalszych fanów klubu sportowego
  • Młyn – część wsi Lubieniec w pow. włocławskim, w gminie Chodecz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młyn stał nisko, szczyty jego dachów były na poziomie wody.

 (1.3) Ale mieliśmy dziś młyn w pracy.

 (1.6) – Wiadomo! Przez niego, pętaka, sześć miesięcy młyna otrzymam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɨ̃n, AS: mu̯ỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młynarz m., młynarka ż., młynarczyk m., młynareczka ż., miał m., młynarstwo n., młynówka ż.

:: zdrobn. młynek m.

 czas. mleć, mielić, przemielić, przemleć

 przym. młyński, młynowy, młynarski, młynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kruszarka, rozdrabniarka

 (1.6) mykwa, potrzask

Wiktionary


młynarczuk

nazwisko


SJP.pl


młynarczyk

czeladnik, pomocnik młynarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pomocnik, czeladnik młynarski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młynarczyk (nazwisko)
  • Młynarczyk (Tatry) – turnia w Tatrach

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. młyn mrz., młynarek mzw., młynarz mos., młynek mrz.

 przym. młynarski, młynkowy, młyński

Wiktionary


młynareczka

zdrobnienie od: młynarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: młynarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmwɨ̃naˈrɛt͡ʃka, AS: mu̯ỹnarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młynarek mzw., młyn mrz., młynek mrz., młynarka ż., młynarzówna ż., młynarstwo n., młynarz mos.

 przym. młyński, młynkowy, młynarski

Wiktionary


młynarek

chrząszcz z rodziny mącznikowatych, którego larwy żywią się mąką i otrębami; mącznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Tenebrio molitor|Linnaeus|ref=tak., pospolity chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, żerujący w magazynach zboża i mąki;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: młynarka ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dorosły młynarek żyje około miesiąca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młyn mrz., młynek mrz., młynarz mos., młynarka ż., młynarczyk mos., młynareczka ż., miał mrz., młynarstwo n., młynówka ż., mełcie n.

 czas. mleć ndk., zemleć dk., mielić ndk., zmielić dk., przemielić dk., przemielać ndk., przemleć dk., przemielać ndk.

 przym. młyński, młynowy, młynarski, młynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mącznik młynarek, mącznik

Wiktionary


młynarka

potocznie: waluta wprowadzana do obiegu w Generalnym Gubernatorstwie (1939-1945) przez Bank Emisyjny w Polsce (od nazwiska prezesa Banku, F. Młynarskiego)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która miele mąkę w młynie

 (1.2) pot. zajęcie młynarza

 (1.3) pot. hist. monet. polski banknot w czasie okupacji niemieckiej;

 (1.4) daw. lub gwara. ornit. pliszka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • młynarka:
  • Młynarka – część wsi Janowice w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Słaboszów
  • Młynarka – przysiółek w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Baranów
  • Młynarka – polana w Gorcach
  • Młynarka – wzniesienie w północnym grzbiecie pasma Czarnego Lasu
  • Młynarka – turnia na Słowacji, w Tatrach Wysokich
  • Młynarka – struga w województwie kujawsko-pomorskim, najdłuższy prawobrzeżny dopływ Mieni

Wikipedia

Wymowa:

IPA: mwɨ̃ˈnarka, AS: mu̯ỹnarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młyn m., młynek m., młynarzowa ż., młynarzówna ż., młynarstwo n.

:: fm. młynarz m.

:: zdrobn. młynareczka ż.

 przym. młynarski, młynarzyć/młynarzować

Wiktionary


młynarski

1. związany z młynarstwem, młynarzem;
2. przymiotnik od: Młynary


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z młynarstwem albo młynarzem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Emil Młynarski (1870–1935) – dyrygent, skrzypek, kompozytor
  • Feliks Młynarski (1884–1972) – ekonomista, bankowiec
  • Jan Młynarski (ur. 1979) – muzyk, kompozytor, wokalista
  • Kacper Młynarski (ur. 1992) – koszykarz
  • Marian Młynarski (1926–2024) – biolog
  • Mieczysław Młynarski (1956–2025) – koszykarz
  • Teodor Leonard Młynarski (1906–1978) – nauczyciel, poeta, publicysta
  • Wojciech Młynarski (1941–2017) – poeta, kompozytor, piosenkarz
  • Zygmunt Młynarski (1904–1963) – historyk
  • Adrianna Godlewska-Młynarska
  • Agata Młynarska
  • Agata Młynarska-Klonowska

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. młynarek mzw., Młynary nmos., młynarstwo n., młynarz mos., młynarka ż., młynarczyk mos., młynareczka ż., młynarzowa ż., młynarzówna ż., młyn mrz., młynek mrz., młyneczek mrz., młynarzenie n., młynówka ż., młyniec m.

 czas. młynarzyć, młynarzować

 przym. młyński, młynowy, młynkowy, młynarzowy

Wiktionary


młynarstwo

Młynarstwo – przerób ziarna zbóż na mąkę, kaszę, makarony i inne produkty spożywcze metodami prymitywnymi oraz przemysłowymi w zakładach młynarskich (młyny zbożowe, kaszarnie).

Wikipedia


młynary

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Młynary ( Mühlhausen) – miasto w północnej Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Młynary.

Pod względem historycznym Młynary leżą w Prusach Górnych, na terenie dawnej Pogezanii. Miasto posiada dobre połączenie drogowe z Elblągiem (DW509), Olsztynem, Pasłękiem (DW505), Braniewem, a także kolejowe z Elblągiem i Braniewem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młynary i Sępopol leżą w województwie warmińsko-mazurskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: mwɨ̃ˈnarɨ, AS: mu̯ỹnary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Młynarzanin mos., Młynarzanka ż.

 przym. młynarski

Wiktionary


młynarz

1. właściciel lub pracownik zakładu, w którym miele się mąkę;
2. osoba obsługująca młyn - maszynę do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów;
3. potocznie: jeden z zawodników młyna w rugby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który miele mąkę w młynie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • młynarz – pozycja zawodnika w rugby union
  • młynarz – rzemieślnik zajmujący się mieleniem ziarna zbóż na mąkę lub przerobem zbóż na kasze i płatki
  • Młynarz – skała na Górze Zborów w Podlesicach
  • Młynarz – szczyt w Górach Kruczych
  • Młynarz – szczyt w Karkonoszach
  • Młynarz – szczyt w Tatrach Wysokich
  • Józef Młynarz
  • Kazimierz Młynarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będąc młynarzem, dziadek całymi dniami mełł zboże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɨ̃naʃ, AS: mu̯ỹnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młyn mrz., młynek mrz., młynarzowa ż., młynarzówna ż., młynareczka ż., młynarstwo n., młynarczyk mos.

:: fż. młynarka ż.

 czas. młynarzyć ndk., młynarzować ndk.

 przym. młynarski, młyński, młynkowy

Wiktionary


młynarzanin

mieszkaniec Młynar (miasta w Polsce)


SJP.pl


młynarzanka

mieszkanka Młynar (miasta w Polsce)


SJP.pl


młynarzowa

żona młynarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona młynarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć babka Jadwiga, młynarzowa z Brzeziny, umiała nadzwyczaj pięknie haftować […]

 (1.1) Był tam młyn i młynarz z młynarzową, byli biedni parobcy, był Cherubin, który rwał obcęgami zęby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młynarka ż., młyn m., młynek m., młynarstwo n., młynarz m., młynarzówna ż.

 przym. młynarski, młynkowy

Wiktionary


młynarzowy

→ młynarz (dawniej); młynarski


SJP.pl


młynarzyć

zajmować się przerobem ziarna zbóż na mąkę, kaszę i inne produkty; być młynarzem


SJP.pl


młynarzówna

dawniej: córka młynarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka młynarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌmwɨ̃naˈʒuvna, AS: mu̯ỹnažuvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młynarzowa ż., młynarz mos., młynarka ż., młynareczka ż., młyn m., młynek m., młynarstwo n.

 przym. młyński, młynkowy, młynarski

Wiktionary


młyneczek

zdrobnienie od: młynek


SJP.pl


młynek

1. urządzenie do mielenia;
2. gra planszowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: młyn

 (1.2) kulin. urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy

 (1.3) mały młyn

 (1.4) gra planszowa przeznaczona dla dwóch osób

 (1.5) przest. młyniec

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • młynek – mechaniczne urządzenie AGD służące do mielenia (rozdrabniania) suchych produktów spożywczych
  • Młynek – część miasta Kęty
  • Młynek – część miasta Łazy
  • Młynek – część miasta Łódź, w delegaturze Łódź-Górna
  • Młynek – część miasta Rymanów
  • Młynek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
  • Młynek – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów
  • Młynek – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
  • Młynek – część wsi Grodzisko w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
  • Młynek – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ujazd
  • Młynek – część wsi Skrzynno w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
  • Młynek – część wsi Lututów w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Lututów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Machina parowa przecież nie młynek do kawy, to wielka machina (…)

 (1.3) (…) las swój miał, chałupę kiej dwór i młynek nad strugą.

 (1.5) (…) ojciec Piotrusia za ręce chwycił i siarczystego młynka z nim wywinął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwɨ̃nɛk, AS: mu̯ỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młynarek mzw., młynarzowa ż., młyn m., młynarz m., młynarka ż., młynarczyk m., młynareczka ż., miał m., młynarstwo n., młynarzówna ż.

 czas. mleć, mielić, przemielić, przemleć

 przym. młynkowy, młyński, młynowy, młynarski

Wiktionary


młynek-mikser

mikser kuchenny zaopatrzony w młynek; młynkomikser


SJP.pl


młynica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młynica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Łagiewniki
  • Młynica – część wsi Śleszowice w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zembrzyce
  • Młynica – część wsi Milówka w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Milówka
  • Młynica – szczyt w Górach Izerskich
  • Młynica – szczyt w Górach Kaczawskich
  • Młynica (słow. Mlynica) – wieś na Słowacji w okręgu Poprad w kraju preszowskim.
  • Młynica (słow. Mlynica) – potok spływający Doliną Młynicką w słowackich Tatrach,

Wikipedia


młyniec

1. szybki ruch wokół osi, nagły obrót;
2. w fechtunku: cios poprzedzony takim ruchem broni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaspa-Młyniec – dzielnica Gdańska
  • Młyniec – wieś w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska
  • Młyniec – osada leśna w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice
  • Młyniec – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w Lelkowo
  • Młyniec Pierwszy – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Lubicz
  • Młyniec Drugi – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Lubicz
  • Młyniec – wieś w rejonie kozowskim

Wikipedia


młynik

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młynik – szczyt w Karkonoszach
  • Młynik – przysiółek wsi Piotrowice w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Przemków
  • Młynik – część wsi Rogowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
  • Młynik – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Ryńsk
  • Młynik – część wsi Boża Wola w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Baruchowo
  • Młynik – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Śniadowo
  • Młynik – część wsi Srebrowo w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
  • Młynik – osada w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Pelplin
  • Młynik – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
  • Młynik – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka
  • Młynik – część wsi Masanów w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sieroszewice
  • Młynik – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sośnie

Wikipedia


młynisko

zgrubienie od: młyn


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młynisko – przysiółek wsi Nowe Kramsko w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Babimost
  • Młynisko – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Łask
  • Młynisko – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Biała
  • Młynisko – część wsi Piekiełko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Tymbark
  • Młynisko – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
  • Młynisko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Strachówka
  • Młynisko – część wsi Sokolne w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Nowinka
  • Młynisko – część wsi Piecki w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Filipów
  • Młynisko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Koźminek
  • Młynisko – część wsi Smólniki Racięckie w woj. wielkopolskim, w pow. kolski, w gminie Osiek Mały
  • Młynisko – uroczysko w woj. pomorskim, pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
  • Młynisko – gromada

Wikipedia


młynkomikser

mikser kuchenny zaopatrzony w młynek; młynek-mikser


SJP.pl


młynkowe

→ młynek


SJP.pl

Patrz:

młynek

młynkowy

→ młynek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z młynkiem, dotyczący młynka

Wiktionary

Patrz:

młynek

Powiązane:

 rzecz. młynarek mzw., młynarstwo n., młynarz mos., młynarka ż., młynarczyk mos., młynareczka ż., młynarzowa ż., młynarzówna ż., młyn mrz., młynek mrz., młyneczek mrz., młynarzenie n., młynówka ż., młyniec m.

 czas. młynarzyć, młynarzować

 przym. młyński, młynowy, młynarzowy, młynarski

Wiktionary


młynne

podatek nakładany na właścicieli młynów; młynowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młynne – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Młynne – przysiółek wsi Ochotnica Dolna w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna
  • Młynne – gromada
  • Młynne – potok, dopływ Muszynki
  • Młynne – potok, dopływ Ochotnicy

Wikipedia


młynowiec

Młynowiec (dawniej Mühlbach) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie, w Górach Bialskich.

Wikipedia


młynownia

zakład produkujący nawozy sztuczne


SJP.pl


młynowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młynowo – przysiółek wsi Solanka w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo
  • Młynowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
  • Młynowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Łobżenica
  • Młynowo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Łobżenica
  • Młynowo – nieoficjalny przysiółek wsi Jarzeń w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Lelkowo

Wikipedia


młynowy

→ młyn (maszyna do miażdżenia twardych materiałów)


SJP.pl


młynówka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • młynówka – zazwyczaj niewielki ciek o małym spadku, zwykle o charakterze sztucznym, uregulowany. Energia jego wód, wykorzystywana była do napędzania kół młynów wodnych, tartaków, foluszy itp.
  • Młynówka – dopływ Białej Lądeckiej
  • Młynówka – jedno z łożysk rzeki Białka
  • Młynówka – prawy dopływ rzeki Bóbr
  • Młynówka – dopływ Kamienicy, dalej rzeki Bóbr
  • Młynówka – prawy dopływ rzeki Bóbr w powiecie żagańskim (uchodzi w pobliżu Małomic)
  • Młynówka – dopływ Budziówki
  • Młynówka – prawy dopływ Bystrzycy (ujście do Jeziora Bystrzyckiego), potok w Sudetach Zachodnich, w Górach Sowich, w woj. dolnośląskim
  • Młynówka – lewy dopływ Bystrzycy (uchodzi przed miastem Świdnica)
  • Młynówka – dopływ Bystrzycy Dusznickiej
  • Młynówka – struga, dopływ Czarnego Dunajca
  • Młynówka – dopływ Gwdy, struga

Wikipedia


młyńczak

nazwisko


SJP.pl


młyńczyk

nazwisko


SJP.pl


młyński

dotyczący młyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z młynem, dotyczący młynu; używany we młynie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młynarek mzw., młynarzówna ż., młyn mrz., młynek mrz., młynarz mos., młynarka ż., młynarczyk mos., młynareczka ż., miał m., młynarstwo n., młynówka ż.

 czas. mleć, mielić, przemielić, przemleć

 przym. młynowy, młynarski, młynkowy

Wiktionary


młyńsko

dotyczący młyna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Młyńsko – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Gryfów Śląski
  • Młyńsko – część wsi Sianowo w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
  • Młyńsko – część wsi Odra w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Gorzyce
  • Młyńsko – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
  • Młyńsko – część wsi Nowe Tłoki w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn
  • Młyńsko – uroczysko-dawna miejscowość w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
  • Młyńsko – szczyt (991 m n.p.m.) w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika
  • Młyńsko – szczyt (777 m n.p.m.) w Sudetach Środkowych, w Górach Sowich
  • Młyńsko – przystanek kolejowy w Młyńsku, w powiecie lwóweckim; w województwie dolnośląskim

Wikipedia


młócenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|młócić.

Wiktionary

Młocka, młócenie, omłocka, omłot, młócka – oddzielanie ziarna od słomy (wyłuskiwanie ziarna z kłosów, również ze strąków itp.), także plew i zgonin, za pomocą cepów lub maszyn.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. młocarka ż., młocarnia ż., młockarnia ż., młocarz mos., młockarz mos., młocek mos.

 czas. młócić, rzad. młocić

 przym. młockarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młocka, młócka, omłocka, omłot

Wiktionary


młócić

1. wyłuskiwać ziarna z kłosów, strąków, łuszczyn itp. za pomocą cepów lub maszyn;
2. uderzać w coś szybko, miarowo;
3. bić kogoś z całej siły;
4. powtarzać ciągle to samo;
5. jeść prędko, żarłocznie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wymłócić)

 (1.1) roln. łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

 (1.2) pot. uderzać w coś miarowo

 (1.3) pot. także przen. bić kogoś bardzo mocno

 (1.4) pot. ciągle powtarzać to samo

 (1.5) pot. szybko, łapczywie jeść

czasownik zwrotny niedokonany młócić się

 (2.1) pot. okładać się, bić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gospodarz młóci zboże od samego rana.

 (1.3) Polacy młócą Niemców niemiłosiernie, już jest 13:3.

 (2.1) Jakieś pierwszaki młócą się za szkołą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. młócarnia ż., młócarz mos., młócenie n., młócka ż.

Wiktionary


młócka

wyłuskiwanie ziarna z kłosów, strąków itp. za pomocą cepów lub maszyn; młocka, omłot


SJP.pl


młódka

1. młoda kobieta, dziewczyna;
2. młody ptak niemający jeszcze upierzenia;
3. samica zwierzęcia, która jeszcze nie miała potomstwa lub ma je po raz pierwszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. przen. młoda kobieta, dziewczyna

 (1.2) młoda samica nieposiadająca potomstwa

 (1.3) karc. karta o niewielkiej wartości; marna karta

Wiktionary

Młódka – w chowie drobiu: samica bezpośrednio przed rozpoczęciem nieśności, czyli w końcowej fazie wychowu i tuż po przeklasyfikowaniu stada na dorosłe.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. młodość ż., młodzian m., młody mos.

 przym. młody

 przysł. młodo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) blotka

Wiktionary


młódnice

Młódnice dawniej też Młodnice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Przytyk. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka "Młodnice", położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


młódź

młodzież, osoby młode


SJP.pl

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

 (1.1) przest. (dziś książk. i podn.) młodzież

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urządzacie huczne bale, // bałamucić chcecie młódź // i w występnym swoim szale // ideami dusze truć!

 (1.1) Wypoczywająca młódź natomiast przygotowała dla wojewody niemało atrakcji, m.in. mógł on podziwiać skoki spadochronowe.

 (1.1) Spore zasługi w formowaniu się w XVIII w. nowego języka literackiego Białorusinów (wciąż jeszcze wtedy nazywanych Litwinami) położyli jezuici z prowincji białoruskiej. W rozbudowanym przez nich szkolnictwie, przez które przepuszczali młódź z dworów i mieszczańską, organizowali teatrzyki uczniowskie z często niebłahym repertuarem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. młody, młodociany

 rzecz. młodociany mos., młodzież ż., młode n., młody mos.

 czas. młodzić

Wiktionary


młóto

odpad pszeniczny powstały przy produkcji piwa; słodziny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. roln. odpadki powstałe przy produkcji piwa, używane po wyługowaniu jako pasza dla zwierząt;

Wiktionary

Mł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] tak marnie wszytko utracił, iż świnie paść musiał, a młóto jadać musiał z koryta plugawyugawego pospołu z nimi […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmwutɔ, AS: mu̯uto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysłodziny, słodziny

Wiktionary


mś

[czytaj: em-EŚ] skrót od: mistrzostwa świata


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = mistrzostwa świata

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mistrzostwa świata
  • Mikroskop świetlny
  • Ministerstwo Środowiska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostatnie MŚ w piłce nożnej wygrała reprezentacja Niemiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ˈɛɕ, AS: ẽm‿eś

Wiktionary


mścibor

imię męskie


SJP.pl

Mścibor – staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: "Mści-" („mścić”) i "-bor" („walczyć, zmagać się”). Mogło oznaczać „tego, który mści się bojem”.

Wikipedia


mściborostwo

Mścibor z małżonką; Mściborowie


SJP.pl


mściborowie

Mścibor z małżonką; Mściborostwo


SJP.pl


mściborowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mścibora lub z nim związany


SJP.pl


mścice

Mścice (do 1945 niem. "Gudenhagen") – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Będzino, przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 11 z drogą wojewódzką nr 165 i na trasie linii kolejowej Koszalin–Goleniów (stacja kolejowa Mścice)

Wikipedia


mściciel

osoba, która szuka zemsty, mści się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba dokonująca zemsty, mszcząca się

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mściciel – powieść sensacyjna Fredericka Forsytha
  • Mściciel – powieść sensacyjna Marka Billinghama
  • Mściciel – pociąg pancerny Wojska Polskiego II RP
  • Mściciel – serial telewizyjny kręcony w latach 1998-1999
  • Mściciel – amerykański western z 1973 roku
  • Mściciel – film akcji z 2004 roku
  • Mściciel - pseudonim Wojciecha Lisa, żołnierza podziemia niepodległościowego
  • Mściciel - pseudonim Jana Borysewicza, żołnierza Armii Krajowej z Wileńszczyzny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈm̥ʲɕt͡ɕit͡ɕɛl, AS: m̦ʹśćićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mściwość ż., zemsta ż., pomsta ż.

:: fż. mścicielka ż.

 czas. mścić ndk., pomścić dk., pomstować ndk., zemścić się dk.

 przym. mścicielski, mściwy

 przysł. mściwie

Wiktionary


mścicielka

kobieta, która szuka zemsty, mści się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta dokonująca zemsty, mszcząca się

Wiktionary

Mścicielka (ang. "The Assignment") – kanadyjsko-francusko-amerykański film akcji z 2016 roku w reżyserii Waltera Hilla na podst. powieści graficznej "Ciało i dusza" (oryg. "Corps et âme") autorstwa Hilla, Alexisa Nolenta oraz Jeana-François Martineza.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. mściwość ż., zemsta ż.

:: fm. mściciel m.

 czas. mścić ndk., pomścić dk., zemścić się dk.

 przym. mścicielski, mściwy

 przysł. mściwie

Wiktionary


mściel

mściel natrawny - gatunek pluskwiaka z rodziny tasznikowatych


SJP.pl


mścigniew

imię męskie


SJP.pl

Mścigniew – staropolskie imię męskie. Oznacza: ten, który mści, zwalcza swój gniew. Wspomniane w dokumentach z 1234 roku. Mścigniew imieniny obchodzi 19 grudnia.

Podobne imiona: Mścisław (Mszczuj, Mstuj), Mścibor, Mściwoj, Mściwuj, Pomścibor.

Wikipedia


mścigniewa

imię żeńskie


SJP.pl

Mścigniewa – staropolskie imię żeńskie, złożone z dwóch członów: "Mści-" ("mścić") i "-gniew-" ("gniew"). Mogło oznaczać "tę, która mści zniewagi". Zapis tego imienia pochodzi z 1426 roku (Oleśniki).

Mścigniewa imieniny obchodzi 15 grudnia.

Wikipedia


mścigniewiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mścigniewy lub z nią związany


SJP.pl


mścigniewostwo

Mścigniew z małżonką; Mścigniewowie


SJP.pl


mścigniewowie

Mścigniew z małżonką; Mścigniewostwo


SJP.pl


mścigniewowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mścigniewa lub z nim związany


SJP.pl


mściszewice

Mściszewice (kaszub. Mscëszejce) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sulęczyno. Leży na Pojezierzu Kaszubskim, nad jeziorem Mściszewickie, przy drodze wojewódzkiej nr 214 Łeba-Lębork-Sierakowice-Kościerzyna-Zblewo-Skórcz-Warlubie).

Wikipedia


mściszewo

Mściszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Murowana Goślina.

Wikipedia


mściszów

Mściszów (niem. "Seifersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Lubań.

Wikipedia


mścisław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. miasto na Białorusi w obwodzie mohylewskim;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (3.1) D. lm. od Mścisława

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mścisław – imię męskie
  • Mścisław – miasto na Białorusi, w obwodzie mohylewskim
  • Mścisław – osada w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn
  • Mścisław – książę Obodrzyców
  • Mścisław (opat) (ok. 1350–1410) – opat klasztoru w Tyńcu
  • Mścisław – polski muzyk heavymetalowy
  • Mścisław (Diaczyna) – rosyjski biskup prawosławny
  • Mścisław (Wołonsiewicz) – rosyjski biskup prawosławny
  • Mścisław (Skrypnyk) – hierarcha Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej, poseł na sejm RP
  • Mścisław I Chrobry
  • Mścisław I Harald
  • Mścisław II Udały

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Mścisław i nie jestem żadnym hydraulikiem.

 (1.1) Widzieliśmy się z Mścisławem przed jego wylotem do Acapulco.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mścisława ż., mścisławianin m., mścisławianka ż.

 przym. mścisławski, podmścisławski

Wiktionary


mścisława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Mścisław

Wiktionary

Mścisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z dwóch członów: "Mści-" ("mścić") i "-sława" ("sława"). Mogło oznaczać "tę, która zdobywa sławę mszcząc się na swych wrogach". Poświadczone w źródłach jako Mścisława (1360) i formach zdrobniałych Mścicha (1394), Mścichna (1383).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Mścisława i pracuję w szkole średniej w Bytomiu.

 (1.1) Pojechałyśmy z Mścisławą do zoo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mścisław mos.

:: zdrobn. Mścicha ż., Mścichna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Mścicha, Mścichna

Wiktionary


mścisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mścisławy lub z nią związany


SJP.pl


mścisławostwo

Mścisław z małżonką; Mścisławowie


SJP.pl


mścisławowie

Mścisław z małżonką; Mścisławostwo


SJP.pl


mścisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mścisława lub z nim związany


SJP.pl


mścisławski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Mścisławem, dotyczący Mścisława

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mścisław m.

Wiktionary


mściwie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób mściwy, z chęcią zemsty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mściwoj mos., mściciel mos., mścicielka ż., mściwość ż.

 czas. mścić ndk.

 przym. mściwy

Wiktionary


mściwiej

stopień wyższy od przysłówka: mściwie


SJP.pl


mściwoj

imię męskie


SJP.pl

Mściwoj, Mszczujwoj – słowiańskie imię męskie, złożone z członów „mścić (się)” i „woj”, oznaczające prawdopodobnie tego, który "mści swoich współtowarzyszy". Jego pomorskim odpowiednikiem może być Miestwin. Na temat etymologii patrz również wyjaśnienia pod hasłem Mściwoj I.

Wikipedia


mściwojostwo

Mściwoj z małżonką; Mściwojowie


SJP.pl


mściwojowie

imię książąt pomorskich


SJP.pl


mściwojowski

przymiotnik od: Mściwojów, gmina w województwie dolnośląskim


SJP.pl


mściwojowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mściwoja lub z nim związany


SJP.pl


mściwojów

wieś w Polsce


SJP.pl

Mściwojów (niem. "Profen") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Mściwojów, nad rzeką Wierzbiak. Siedziba gminy Mściwojów.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mściwojów. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Wikipedia


mściwszy

stopień wyższy od przymiotnika: mściwy


SJP.pl


mściwy

taki, który nie daruje krzywdy i mści się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skłonny do zemsty, niewybaczający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bogiem żarliwym i mściwym jest Pan. Mściwy jest Pan i pełen gniewu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈm̥ʲɕt͡ɕivɨ, AS: m̦ʹśćivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zemsta ż., mściciel m., mścicielka ż., mściwość ż.

 czas. mścić ndk., mścić się ndk., pomścić dk., zemścić się dk.

 przym. mścicielski

 przysł. mściwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. zymstliwy

Wiktionary


mściwój

imię książąt pomorskich


SJP.pl


mściów

Mściów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Dwikozy. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Znajduje się tu filia biblioteki gminnej i szkoła podstawowa.

Wikipedia


mścić

dokonywać zemsty za coś, na kimś; mścić się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pomścić)

 (1.1) dokonywać zemsty za coś; odpłacać komuś za wyrządzone zło

czasownik zwrotny niedokonany mścić się (dk. zemścić się)

 (2.1) z własnej inicjatywy dokonywać zemsty za krzywdy

 (2.2) przen. przynosić złe skutki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król mścił śmierć swojego brata.

 (2.1) Nie warto mścić się — lepiej przebaczyć.

 (2.2) A widzisz, brak snu mści się na tobie…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mszczenie n., mściciel mos., mścicielka ż.

 czas. pomstować, pomścić dk.

 przysł. mściwie

 przym. mściwy

Wiktionary


mśp

skrót od:
1. małe (i) średnie przedsiębiorstwa; MSP;
2. mam świetny pomysł (akronim internetowy)


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju niemęskoosobowego, liczba mnoga

 (1.1) = ekon. małe i średnie przedsiębiorstwa;

Wiktionary


mżawka

bardzo drobny deszcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

Wiktionary

Mż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myślę, że przy mżawce nie spaceruje się przyjemnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈmʒafka, AS: mžafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mżenie n., mżyca ż., mżystość ż.

:: zdrobn. mżaweczka ż.

 czas. mżyć ndk.

 przym. mżawkowy, mżysty

 przysł. mżysto, mżyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapuśniaczek, siąpawica

Wiktionary


mżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|mżyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mżawka ż., mżaweczka ż.

 czas. mżyć ndk.

Wiktionary


mżysty

taki, w którym ciągle pada mżawka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) meteorol. obfity w mżawkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mżawka ż.

 czas. mżyć

 przysł. mżysto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżdżysty

Wiktionary


mżyć

1. o deszczu: padać drobnymi kroplami; dżdżyć, kropić, rosić, siąpić, siąpać;
2. świecić rozproszonym, słabym światłem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) meteorol. padać bardzo drobno i delikatnie

 (1.2) błyszczeć delikatnie, świecić słabo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie musisz brać parasola, tylko mży.

 (1.2) W kącie mżył blady płomyk świecy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mżawka ż., mżenie n., mżystość ż.

 przym. mżysty

 przysł. mżysto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżdżyć

 (1.2) migotać

Wiktionary


mżyściej

stopień wyższy od przysłówków: mżyście, mżysto


SJP.pl


n

1. litera oznaczająca spółgłoskę "n";
2. spółgłoska przedniojęzykowo-zębowa, dźwięczna, twarda, zwarta, nosowa;
3. litera oznaczająca w numeracji porządkowej: piętnasty; w numeracji liczbowej stosowana w celu odróżnienia przedmiotów oznaczonych tym samym numerem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. osiemnasta litera polskiego alfabetu;

w funkcji liczebnika

 (2.1) pot. nieokreślona ilość lub liczba, zwykle bardzo duża

Wiktionary

N n

N ("en", minuskuła: n) – czternasta litera alfabetu łacińskiego i osiemnasta polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę przedniojęzykową nosową, np. [].

Nazwę tej litery w języku polskim wymawia się "en".

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Dzwoniłem dziś do niego już n razy, ale on nie odbiera!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃n, AS: ẽn

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) przym. w funkcji liczebnika porządkowego n-ty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) x

Wiktionary


n-ty

[czytaj: enty] któryś z kolei, nieokreślony; enty


SJP.pl


n.

skrót od: narzędnik


SJP.pl

skrót

 (1.1) = nowy

 (1.2) = nad

 (1.3) = nauk

 (1.4) = gram. nijaki (rodzaj nijaki)

Wiktionary


n.-gr.

skrót od: nowogrecki


SJP.pl


n.-łac.

skrót od: nowołaciński


SJP.pl


n.b.

skrót od: notabene (czytany jako cały wyraz); nb. (częściej)


SJP.pl

N.

Wikipedia


n.e.

skrót od: naszej ery (czytany jako całe wyrażenie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = naszej ery

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrótu n.e. używa się też dla określenia niektórych lat starożytności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnaʃɛj ˈɛrɨ, AS: našei ̯ ery

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) AD

Wiktionary


n.l.

skrót od: non liquet (nie jest jasne, nic stąd nie wynika)


SJP.pl


n.n.

skrót od łacińskiego: nomen nescio (niewiadomego imienia) lub non notus (nieznany); oznaczenie osoby o nieustalonej tożsamości


SJP.pl

N.N., NN – skrótowiec stosowany głównie w terminologii prawniczej i kryminalistyce na określenie osoby, której tożsamości nie ustalono. Pochodzi od łacińskich słów "nomen nescio" (dosł. imienia nie znam), "non notus" (nieznany) lub "nomen nominandum" (imię do ustalenia). W języku polskim przyjęło się rozwijać NN do "nazwisko nieznane".

Wikipedia


n.p.m.

skrót od: nad poziomem morza (czytany jako całe wyrażenie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = nad poziomem morza;

Wiktionary

Skrót n.p.m. – nad poziomem morza – używany jest przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Wielkość ta wyrażona jest najczęściej w metrach (m n.p.m.) i określa wysokość nad punktem odniesienia, którym jest średni poziom morza (p.m.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najwyżej położony punkt w Polsce znajduje się na wysokości 2499 m n.p.m.

 (1.1) Śnieg leży powyżej 300 m n.p.m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnat‿pɔˈʑɔ̃mɛ̃m ˈːɔʒa, AS: nat‿poźõmẽ• moža

Wiktionary


n.p.t.

skrót

 (1.1) = nad poziomem terenu;

Wiktionary

Skróty: n.p.t. – nad poziomem terenu oraz m n.p.t. – metry nad poziomem terenu używane są przy mierzeniu wysokości względnej danego obiektu na Ziemi, przy czym punktem odniesienia jest podstawa tego obiektu (rzut równoległy w kierunku siły grawitacji na powierzchnię terenu).

Wikipedia


n.p.u.

skrót

 (1.1) = na psa urok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba wyglądać jak najlepiej w tym wszystkim. I ubrać się jak do „teatru”. Jedwabną kombinację pod spód, na wierzch koszulę różową, tę z wełny, i kaftanik jedwabny różowy, i może n.p.u. ostatni raz, siatka na włosy.

Wiktionary


n.t.

Nowy Testament; NT (skrót pisany z kropkami lub bez, czytany jako całe, odmienne wyrażenie)


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) Nowy Testament

Wiktionary


na

przyimek pełniący w zdaniu wiele funkcji


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

 (1.2) …opisujący miejsce na (1.1) jakimś obiekcie, w kierunku którego odbywa się ruch

 (1.3) …opisujący moment w czasie

 (1.4) …opisujący miarę, zakres, stopień

 (1.5) …opisujący cel

wykrzyknik

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk, Wielkopolska. weź!

 (2.2) gw-pl|Górny Śląsk, Wielkopolska. masz!

 (2.3) sylaba używana w melorecytacji i do nucenia melodii bez słów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po jedzeniu mój kot chętnie wygrzewa się na piecu.

 (1.2) Idę na dworzec kupić bilety.

 (1.3) Pracować zaczynamy na sygnał, a całość ma być gotowa na piątek.

 (1.3) Umówiłem się z nią na dziewiątą.

 (1.4) Zawsze kiedy kasjer wolno liczy, robi się kolejka na kilka metrów.

 (1.5) Kawaler ruszył damie na pomoc.

 (2.3) Do mnie chodź! / Na, na, na, na, na! / Tam znajdziesz jeszcze ciepły kąt…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: na, AS: na

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) naści

Wiktionary


na-

przedrostek

 (1.1) …czasowników oznaczający wzmocnienie intensywności znaczenia

 (1.2) …rzeczowników i przymiotników oznaczający umiejscowienie w okolicy, przyleganie, związek

część składowa niektórych stałych zrostów

 (2.1) zob. przykłady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Paulina nakłamała i naplotkowaćotkowała na temat swojej siostry.

 (1.2) Jestem naocznym świadkiem tej koszmarnej kraksy na nabrzeżu.

 (2.1) Naprawdę nadal prą naprzód?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: na, AS: na

Wiktionary


naalkoholizować

1. nasycić alkoholem;
2. zachęcić do spożycia dużej ilości alkoholu; rozpić


SJP.pl


naan

środkowoazjatycki płaski chleb drożdżowy z białej mąki, pieczony w specjalnym glinianym piecu tandoor, podawany razem z wieloma potrawami kuchni indyjskiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • naan – rodzaj chleba
  • Naan – film z 1967
  • Naan – film z 2012
  • Naan (Whigfield), właśc. Sannie Charlotte Carlson (ur. 1970) – duńska wokalistka
  • Na’an – kibuc w Izraelu
  • NAAN / Narodowa Akademia Nauk Rolniczych Ukrainy)
  • Gustav Naan – estoński fizyk i filozof

Wikipedia


naawanturować

naawanturować się - awanturować się przez dłuższy czas


SJP.pl


naazotować

nasycić azotem; zaazotować


SJP.pl


nab.

skrót od:
1. nabożeństwo;
2. nabór;
3. nabój; nb.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rel. nabożeństwo

 (1.2) = wojsk. nabój

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kaliber broni to: 12,7 mm, magazynek jest wymienny, pudełkowy, o pojemności 7 nab.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabożnik mos./mrz., nabożeństwo n., nabożnica ż.

 przysł. nabożnie

Wiktionary


nabab

nawab;
1. człowiek bardzo bogaty, majętny; bogacz, krezus, rokefeler;
2. dawny zarządca prowincji lub władca ksiąstewka w północnych Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. tytuł muzułmańskiego księcia w północnych Indiach;

 (1.2) daw. Europejczyk który zdobył fortunę w Indiach

 (1.3) przen. żart. bogacz

Wiktionary

Nabab, nawab – tytuł muzułmańskiego księcia w Indiach, zwłaszcza w Bengalu, potocznie bogacz. Tytuł nadawany przez władców mogolskich namiestnikom prowincji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skinieniem ręki nabab nakazał milczenie i oczekiwał odpowiedzi pułkownika.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawab

Wiktionary


nabajdurzyć

opowiedzieć dużo głupstw; nabajać


SJP.pl


nabajerować

pospolicie: naopowiadać nieprawdę, przesadzić w opowiadaniu często w celu zaimponowania komuś


SJP.pl


nabak

jujuba; krzew kolczasty z rodziny szakłakowatych rosnący w Azji, Afryce, Australii


SJP.pl


nabakany

potocznie: taki, który odurzył się narkotykami, zwłaszcza marihuaną; zjarany, najarany, ujarany, upalony


SJP.pl


nabakać

nabakać się -
1. potocznie: wypalić dużo marihuany; zjarać się, upalić się, najarać się;
2. regionalnie: zmęczyć się, napracować się


SJP.pl


nabalsamować

1. rozprowadzić na skórze balsam - lek lub kosmetyk; pobalsamować;
2. przestarzale: zabezpieczyć zwłoki przed rozkładem za pomocą środków konserwujących; zabalsamować


SJP.pl


nabarłożyć

1. naśmiecić, naświnić, nabrudzić
2. narozrabiać


SJP.pl


nabatea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, zamieszkana przez Nabatejczyków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bogactwami Nabatei interesowali się już starożytni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nabatejczyk m., Nabatejka ż., nabatejski mrz.

 przym. nabatejski

Wiktionary


nabatejczycy

starożytny lud arabski


SJP.pl

Nabatejczycy (arab. الأنباﻂ "al-Anbat") – starożytny lud pochodzenia semickiego przybyły z Półwyspu Arabskiego na tereny obecnego południowego Izraela i południowej Jordanii ok. VI w. p.n.e. W III w. p.n.e. utworzyli królestwo nabatejskie, które zostało w 106 r. n.e. włączone do rzymskiej prowincji Arabia. Stolicą ich państwa była Petra, potem Bostra. Mówili dialektem arabskim oraz posługiwali się alfabetem nabatejskim, który wywodzi się z alfabetu aramejskiego.

Wikipedia


nabatejczyk

członek starożytnego ludu arabskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Nabatei;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król Nabatejczyków był swego rodzaju primus inter pares.

 (1.1) Pustynia była więc dla Nabatejczyka twierdzą, w której mógł się zawsze schronić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nabatea ż.

:: fż. Nabatejka ż.

 przym. nabatejski

Wiktionary


nabatejka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. mieszkanka Nabatei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilkanaście Nabatejek zatrzymało się na targu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nabatea ż.

:: fm. Nabatejczyk m.

 przym. nabatejski

Wiktionary


nabatejski

związany z Nabatejczykami, starożytnym ludem semickim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. hist. dotyczący Nabatei lub Nabatejczyków; pochodzący z Nabatei

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język używany przez Nabatejczyków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpływy nabatejskiego władcy sięgały daleko poza tereny bliskowschodnich pustynnych bezdroży.

 (2.1) Inskrypcje w nabatejskim znajdywane były przez archeologów na Krecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nabatea ż., Nabatejczyk m., Nabatejka ż.

Wiktionary


nabawiać

1. sprowadzać coś na kogoś, doprowadzać kogoś do czegoś
2. nabawiać się - sprowadzać coś na siebie, doprowadzać się do czegoś


SJP.pl


nabawić

1. sprowadzić coś na kogoś, doprowadzić kogoś do czegoś
2. nabawić się:
a) sprowadzić coś na siebie, doprowadzić się do czegoś
b) pobawić się przez dłuższy czas, do woli


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nabawiać)

 (1.1) doprowadzić kogoś do czegoś niedobrego

czasownik zwrotny dokonany nabawić się (ndk. nabawiać się)

 (2.1) sprowadzić na siebie coś niepożądanego

czasownik zwrotny dokonany nabawić się (ndk. bawić się)

 (3.1) odbyć mnóstwo, nawet za dużo zabawy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Izraelski premier, Ariel Szaron, nabawił się obustronnego zapalenia płuc i jest leczony antybiotykami […]

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) napytać

Wiktionary


nabazgrać

narysować, napisać coś niedbale, mało wyraźnie, nieczytelnie


SJP.pl


nabałaganione

gdzieś jest nabałaganione - ktoś gdzieś nabałaganił


SJP.pl


nabechtywać

dawniej: namawiać kogoś do czegoś, podjudzać, podburzać


SJP.pl


nabiadolić

nabiadolić się - spędzić dużo czasu na biadoleniu


SJP.pl


nabiał

mleko, produkty mleczne i jaja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

Wiktionary

Nabiał – kategoria produktów spożywczych obejmująca mleko zwierząt udomowionych oraz produkty pochodzenia mlecznego (produkty mleczarskie, przetwory mleczne). Słowniki języka polskiego zaliczają do nabiału również jaja, ale w publikacjach traktujących o żywieniu i żywności produkty mleczne i jaja rozpatrywane są osobno.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był to jedyny grosz, który wpływał do jej kieszeni w miesiącach letnich nie licząc nabiału i warzyw, których sprzedażą w najbliższym miasteczku opędzała potrzeby domowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnabʲjaw, AS: nabʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biały mos., biel ż., białko n.

 czas. bielić ndk., nabielić dk., pobielić dk.

 przym. nabiałowy, biały

 przysł. biało

Wiktionary


nabiałek

nazwisko


SJP.pl

Nabiałek – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia


nabiałowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z nabiałem, dotyczący nabiału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sklepikarka ze sklepu nabiałowego mieszka pod nami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabiał mrz.

Wiktionary


nabiec

nabiegnąć; napełnić, wypełnić się czymś, nabrzmieć (np. krwią, łzami, sokami); o krwi, łzach, sokach itp.: napłynąć, przepełnić


SJP.pl


nabiedować

potocznie: nabiedować się - przeżyć jakiś czas w biedzie, ubóstwie


SJP.pl


nabiedzić

nabiedzić się - natrudzić się nad kimś, nad czymś lub z kim, z czymś


SJP.pl


nabieg

1. przestarzałe: najazd, atak;
2. rzadkie: zgromadzenie się w jednym miejscu;
3. rzadziej: rozbieg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. zgromadzenie się w jednym miejscu

 (1.2) przest. zbrojny najazd

 (1.3) sport. miejsce lub czynność rozbiegu

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Po krótkim nabiegu miotacz przesuwa oszczep do tyłu i wykonuje trzy kroki tzw. przeplatanki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabieganie n., nabiegnięcie n.

 czas. nabiegać ndk., nabiegnąć dk.

Wiktionary


nabiegać

napełniać, wypełniać się czymś, nabrzmiewać (np. krwią, łzami, sokami); o krwi, łzach, sokach itp.: napływać, przepełniać


SJP.pl


nabiegnięty

taki, który nabiegł (napełnił się czymś, nabrzmiał czymś, np. krwią, łzami, sokami); nabiegły


SJP.pl


nabiegnąć

nabiec; napełnić, wypełnić się czymś, nabrzmieć (np. krwią, łzami, sokami); o krwi, łzach, sokach itp.: napłynąć, przepełnić


SJP.pl


nabiegunnik

zakończenie magnesu lub rdzenia elektromagnesu, kształtujące pole magnetyczne w sposób określony funkcjami urządzenia, w którym się znajduje


SJP.pl


nabiegły

taki, który nabiegł (napełnił się czymś, nabrzmiał czymś, np. krwią, łzami, sokami); nabiegnięty


SJP.pl


nabielak

nazwisko


SJP.pl


nabieraczka

→ nabieracz


SJP.pl

Patrz:

nabieracz

nabierak

1. pałeczka do nabierania miodu;
2. naczynie do nabierania; czerpak, nabierka


SJP.pl


nabieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nabierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnabʲjɛˈrãɲɛ, AS: nabʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nabierać

Wiktionary


nabierać

1. czerpać, zagarniać (np. nabierać wody)
2. wciągać, chłonąć (np. nabierać powietrza) 4. napełniać się, przepełniać się (np. wodą, krwią) 5. pot. zwodzić kogoś; naciągać 6. zdobywać pewne cechy (np. nabierać ogłady)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabrać)

 (1.1) czerpać, zagarniać

 (1.2) wciągać, chłonąć (np. nabierać powietrza)

 (1.3) napełniać się, przepełniać się

 (1.4) pot. okłamywać, zwodzić kogoś, naciągać

 (1.5) zdobywać pewne cechy

czasownik zwrotny niedokonany nabierać się (dk. nabrać się)

 (2.1) dawać się łatwo oszukać

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Argentyński statek z 122 osobami na pokładzie zaczął nabierać wody, po tym jak osiadł na mieliźnie w rejonie Antarktydy.

 (1.5) Zaczynam pojmować, że obecność szanownego pana profesora na tym przyjęciu nabiera nowej jakości - charakteru prestiżowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈbʲjɛrat͡ɕ, AS: nabʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabieranie

 czas. nabrać dk., brać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) pot. bajcować, pot. bajerować, pot. bujać, eufem. dopowiadać, koloryzować, konfabulować, pot. opowiadać bajki, przesadzać, ubarwiać, zmyślać, bałamucić, czynić głupim, kantować, kiwać, mamić, mącić w głowie, okpiwać, oszukiwać, przest. robić w balona, pot. robić w bambuko, pot. robić w konia, robić wodę z mózgu, szachrować, wprowadzać w błąd, pot. wpuszczać w maliny, naciągać, żartować sobie

 (1.5) adaptować, przejmować, przystosowywać, przyswajać

Wiktionary


nabierka

mała chochelka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. łyżka wazowa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chochelka, łyżka wazowa

Wiktionary


nabieroczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. garnuszek do czerpania wody

Wiktionary


nabieżnik

w żegludze: zespół dwóch nieruchomych znaków nawigacyjnych, wyznaczających właściwy kurs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. układ dwóch znaków nawigacyjnych tworzących linię;

Wiktionary

Nabieżnik to zestaw dwóch (nie dotyczy światła sektorowego) znaków nawigacyjnych, w dzień będących widocznymi znakami o charakterystycznym kształcie, w nocy światłami o określonej charakterystyce (kolor, ciągłość lub zsynchronizowana modulacja trwania), z których jedno jest ustawione wyżej (jeśli to możliwe) i dalej, a oba wyznaczają dla statków oś toru wodnego, lub jego krawędź.

Wikipedia


nabijaczka

→ nabijacz


SJP.pl

Patrz:

nabijacz

nabijak

drewniany drążek używany w górnictwie do wprowadzania nabojów do otworu strzałowego i do ubijania materiału niepalnego, którym przykrywa się nabój


SJP.pl


nabijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nabijać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabijak m., nabijacz m., nabijanka ż., nabój mrz.

 czas. nabijać ndk.

Wiktionary


nabijany

1. wielokrotnie kogoś uderzać; bić
2. zabijać wiele osób, wiele zwierząt
3. wpychać, wypełniając coś czymś; ładować
4. wbijać w taki sposób, by część wystawała na zewnątrz; przybijać coś na czymś
5. wkładać coś na coś; nasadzać, nadziewać


SJP.pl


nabijarka

przyrząd do robienia papierosów z tytoniu i gotowych gilz


SJP.pl


nabijać

1. wielokrotnie kogoś uderzać; bić
2. zabijać wiele osób, wiele zwierząt
3. wpychać, wypełniając coś czymś; ładować
4. wbijać w taki sposób, by część wystawała na zewnątrz; przybijać coś na czymś
5. wkładać coś na coś; nasadzać, nadziewać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabić)

 (1.1) niedokonany od|nabić.

czasownik zwrotny niedokonany nabijać się (dk. nabić się)

 (2.1) niedokonany od|nabić się.

czasownik zwrotny niedokonany nabijać się (dk. brak)

 (3.1) pot. oczerniać kogoś śmiechem, kpić z kogoś, ironizować lub żartować z czyichś wad, zachowań lub sytuacji

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Nagle Leopold zaczął z nich po prostu drwić (…) nabijać się z tych nadzianych forsą prymitywów.

 (3.1) Parodiował język reklamy, obśmiewał polityków, nabijał się z celebrytów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈbʲijät͡ɕ, AS: nabʹii ̯äć

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) wyśmiewać się, drwić, kpić, naigrawać się, naśmiewać się

Wiktionary


nabijka

ozdobne metalowe okucie lub plakietka


SJP.pl


nabista

członek francuskiej grupy artystów działających w Paryżu na przełomie XIX i XX wieku, szerzących sztukę dekoracyjną, uproszczony rysunek, syntetyczną formę


SJP.pl


nabistka

→ nabista


SJP.pl

Patrz:

nabista

nabity

twardy, jędrny; ściśle wypełniony (np. nabite ciało, nabita widownia)


SJP.pl


nabizm

kierunek w sztuce przełomu XIX i XX wieku, charakteryzujący się sztuką dekoracyjną, uproszczonym rysunkiem, syntetyczną formą


SJP.pl


nabić

1. wielokrotnie kogoś uderzyć; zbić, stłuc
2. zabić wiele osób, wiele zwierząt
3. wepchnąć, wypełniając coś czymś; naładować
4. wbić w taki sposób, by część wystawała na zewnątrz; przybić coś na czymś
5. włożyć coś na coś; nasadzić, nadziać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nabijać)

 (1.1) umieścić na jakiejś powierzchni dużą liczbę elementów (gwoździ, ćwieków, guzów), wbijając je w nią

 (1.2) wepchnąć, wtłoczyć lub wbić jeden przedmiot na drugi tak, aby mocno przylegał lub wystawał; osadzić

 (1.3) wbić coś na ostro zakończony przedmiot (np. widelec, pal, rożen)

czasownik zwrotny dokonany nabić się (ndk. nabijać się)

 (2.1) wskutek szybkiego ruchu lub upadku wbić w swoje ciało ostry przedmiot

 (2.2) o sypkich substancjach lub tłumie: wejść w dużej ilości w jakąś przestrzeń, zapychając ją

 (2.3) daw. rzad. być natrętnym, wprosić się; narzucić się komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tatry są jak poduszeczka nabita gęsto szpilkami.

 (1.1) Lekko wypukłe deszczułki (…) Ich zewnętrzną powierzchnię nabito krzemiennymi odłamkami.

 (1.2) Trzewiki nabite porządnie na kopyta (…) leżały na honorowym miejscu na oknie.

 (1.4) Kanonierzy nabili działo wedle rozkazu i czekali.

 (1.5) Słowo daję, jak którego chwycę, nabiję psubrata, że popamięta.

 (1.6) (…) jeździł albo stał na żądanie pasażera tak długo, aż licznik nabił 60 zł.

 (1.7) Komenda Główna Policji sprowadzi z Anglii urządzenie „Engraver”, za pomocą którego można nabić numer na ramie.

 (1.8) Z zajadłością wielką walczył on dnia tego i nabił wrogów kupy.

 (2.1) Ranny miał złamane lewe przedramię (…) gdyż spadając, nabił się na wystający drąg.

 (2.2) Śnieg nabił się w szczeliny.

 (2.2) Nosek nabił się piaskiem i po całej masie kichnięć Misiu grzecznie położył się przy pani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnabʲit͡ɕ, AS: nabʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabój n.

 czas. bić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) osadzić, nasadzić, wepchnąć, wtłoczyć, wcisnąć

 (1.3) nadziać, nadźgać

 (1.4) naładować, napełnić, wypełnić

 (1.5) stłuc, zbić, natłuc

 (1.7) wybić

 (1.8) zabić, ubić

 (2.1) nadziać się

Wiktionary


nabiści

członek francuskiej grupy artystów działających w Paryżu na przełomie XIX i XX wieku, szerzących sztukę dekoracyjną, uproszczony rysunek, syntetyczną formę


SJP.pl

Na

Wikipedia


nabla

1. instrument strunowy używany przez starożytne ludy Wschodu; nablum;
2. symbol operatora różniczkowego (odwrócona litera delta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) symbol w postaci trójkąta z jednym wierzchołkiem skierowanym do dołu;

 (1.2) mat. operator różniczkowy oznaczany symbolem nabli (1.1);

 (1.3) muz. hebrajski instrument muzyczny podobny do harfy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • symbol nabla będący oznaczeniem matematycznego operatora nabla.
  • hebrajski instrument strunowy, którego nazwę nosi wspomniany symbol, zobacz harfa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnabla, AS: nabla

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ∇

Wiktionary


nablagować

potocznie: nazmyślać, naopowiadać dużo nieprawdziwych historii; nałgać, nakłamać


SJP.pl


nablatowy

przystosowany do umocowania na blacie


SJP.pl


nablum

instrument strunowy używany przez starożytne ludy Wschodu; nabla


SJP.pl


nablus

miasto w Palestynie; Nabulus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Wiktionary

Nablus (arab. نابلس, "Nābulus") – miasto w Autonomii Palestyńskiej, na Zachodnim Brzegu Jordanu, w Samarii, na północ od Jerozolimy. Według danych szacunkowych na rok 2016 liczyło 153 061 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnablus, AS: nablus

Wiktionary


naboczeń

naboczeń bagienny - owad z rodziny szarańczowatych


SJP.pl

Na

Wikipedia


naboczny

umieszczony na boku czegoś


SJP.pl


nabojnica

Nabojnica – urządzenie stosowane w górnictwie do bezogniowego urabiania skał, w kopalniach o wysokim stężeniu metanu i pyłu węglowego.

Ma ona kształt stalowej rury, z głowicą którą się wprowadza do otworu strzałowego. Stosuje się takie, w których działanie jest oparte na wysokim ciśnieniu do 80 MPa, taka metoda zabezpiecza przed wybuchem gazów w kopalni.

Wikipedia


nabojowy

→ nabój


SJP.pl

Patrz:

nabój

nabokadnezar

imię władców Babilonii; Nabuchodonozor


SJP.pl


nabolały

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Poznań. (o owocu) obity, obtłuczony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani kochana, strasznie te jabza nabolałe!

Wiktionary


naboo

[czytaj: nabu] fikcyjna planeta w uniwersum Gwiezdnych wojen


SJP.pl

Naboo – fikcyjna planeta w uniwersum "Gwiezdnych wojen".

Wikipedia


naborowo

Naborowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Załuski.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie zakroczymskim ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


naborowski

nazwisko


SJP.pl


naborowy

→ nabór


SJP.pl

Patrz:

nabór

naborowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|naborowywać.

Wiktionary

Na

Wikipedia

Powiązane:

 czas. naborowywać

Wiktionary


nabotoksować

potocznie: wstrzyknąć dużo botoksu w jakąś część ciała w celu poprawy wyglądu


SJP.pl


nabożeństwo

1. obrzędy religijne w formie liturgicznej lub zwyczajowej
2. szczególna cześć dla kogoś lub czegoś; adoracja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kośc. obrzęd religijny, niekiedy znacznie rozbudowany, odbywający się najczęściej w świątyni;

 (1.2) książk. przen. szacunek lub zachwyt okazywane komuś lub czemuś, często przesadny

Wiktionary

Nabożeństwo – forma modlitewnego zgromadzenia wiernych danego wyznania. Sens teologiczny nabożeństwa w protestantyzmie i katolicyzmie jest odmienny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po nabożeństwie organista szybko zbiegł z chóru, gubiąc po drodze nuty.

 (1.2) Jacek zawsze ogląda swoje klasery z wielkim nabożeństwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabożność ż., nabożnisiostwo n., nabożnik mos., nabożniś mos., nabożnica ż., nabożnisia ż.

 przym. nabożny

 przysł. nabożnie

 skr. nab.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szacunek; książk. estyma, nabożność, pietyzm, rewerencja; przest. atencja, uważanie

Wiktionary


nabożnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta bardzo religijna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabożeństwo n., nabożnisiostwo n., nabożniś mos., nabożnisia ż., nabożność ż.

:: fm. nabożnik mos.

 przym. nabożny

 przysł. nabożnie

 skr. nab.

Wiktionary


nabożnie

przysłówek

 (1.1) w sposób nabożny

 (1.2) przen. z wielkim zainteresowaniem i szacunkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobieta klęczała z nabożnie złożonymi rękoma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabożeństwo n., nabożnisiostwo n., nabożnik mos., nabożniś mos., nabożnica ż., nabożnisia ż., nabożność ż.

 przym. nabożny

 skr. nab.

Wiktionary


nabożniej

stopień wyższy od przysłówka: nabożnie


SJP.pl


nabożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nabożny


SJP.pl


nabożnik

człowiek wypełniający obowiązki religijne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba bardzo religijna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) rel. zdobny pas płócienny używany w liturgii prawosławnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabożeństwo n., nabożnisiostwo n., nabożniś mos., nabożnisia ż., nabożność ż.

:: fż. nabożnica ż.

 przym. nabożny

 przysł. nabożnie

 skr. nab.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) bożnik

Wiktionary


nabożnisia

kobieta manifestacyjnie religijna; bigotka; dewotka; świętoszka; pobożnisia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) iron. kobieta przesadnie religijna

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: nabożniś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabożeństwo n., nabożnisiostwo n., nabożnik mos., nabożnica ż., nabożność ż.

:: fm. nabożniś mos.

 przym. nabożny

 przysł. nabożnie

 skr. nab.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bigotka, pobożnisia

Wiktionary


nabożnisiostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przesadna pobożność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabożeństwo n., nabożnik mos., nabożniś mos., nabożnica ż., nabożnisia ż., nabożność ż.

 przym. nabożny

 przysł. nabożnie

 skr. nab.

Wiktionary


nabożniś

człowiek manifestacyjnie religijny; bigot; dewot; świętoszek; pobożniś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) iron. mężczyzna przesadnie religijny

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|nabożnisia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabożeństwo n., nabożnisiostwo n., nabożnik mos., nabożnica ż., nabożność ż.

:: fż. nabożnisia ż.

 przym. nabożny

 przysł. nabożnie

 skr. nab.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bigot, pobożniś

Wiktionary


nabożność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wiara w Boga i życie zgodnie z jej normami

 (1.2) przest. poważanie w traktowaniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Norbert był człowiekiem wielkiej nabożności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabożeństwo n., nabożnisiostwo n., nabożnik mos., nabożniś mos., nabożnica ż., nabożnisia ż.

 przym. nabożny

 przysł. nabożnie

 skr. nab.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogobojność, pobożność

 (1.2) poważanie, szacunek

Wiktionary


nabożny

1. przestrzegający nakazów, praktyk religijnych; religijny, pobożny
2. przenośnie o skupieniu, uwadze: głęboki, wielki
3. przestarzale: przeznaczony do nabożeństwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zachowujący przykazania

 (1.2) wzbudzający szacunek i zachwyt

 (1.3) daw. modlitewny, pobożny

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Z kościoła dobiegały nabożne pienia.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. nabożnie

 rzecz. nabożnik mos./mrz., nabożnica ż., nabożeństwo n., nabożność ż.

Wiktionary


nabranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nabrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nabrać dk.

Wiktionary


nabrać

1. wziąć ile tylko się da
2. zaczerpnąć, zagarnąć (np. nabrać wody)
3. wciągnąć, wchłonąć (np. nabrać powietrza)
4. napełnić się, przepełnić się (np. wodą, krwią)
5. pot. zwieść kogoś; naciągnąć
6. zdobyć pewne cechy (np. nabrać ogłady)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nabierać)

 (1.1) wziąć ile tylko się da

 (1.2) zaczerpnąć, zagarnąć

 (1.3) wciągnąć, wchłonąć

 (1.4) napełnić się, przepełnić się płynem

 (1.5) przen. pot. zwieść kogoś

 (1.6) przen. zdobyć pewne cechy

czasownik zwrotny dokonany nabrać się (ndk. nabierać się)

 (2.1) dać się łatwo oszukać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieci niestety dorwały się nam do słodyczy i nabrały sobie całe kieszenie cukierków.

 (1.2) Do szorowania pokładu statku wystarczyła woda, którą nabrałem wiadrem zza burty.

 (1.3) Zmywając naczynia, nabrała zawczasu gąbką trochę płynu do mycia.

 (1.4) Dziurawa łódka szybko nabrała wody i ledwo dopłynęliśmy nią do brzegu.

 (1.5) Jacek jest bardzo naiwny, więc łatwo nabrałem go, mówiąc różne niestworzone opowieści.

 (1.6) Ponieważ mój brat chodzi ostatnio wesoły jak szczygiełek, nabrałem przekonania, że się zakochał.

 (2.1) Wszystkie dzieci dają nabrać się na historyjkę ze świętym mikołajem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnabrat͡ɕ, AS: nabrać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nabierać ndk., brać

 rzecz. nabranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) naciągnąć

Wiktionary


nabrechać

regionalnie: nabredzić, napleść, nagadać; nabrechtać


SJP.pl


nabrechtać

regionalnie: nabredzić, napleść, nagadać; nabrechać


SJP.pl


nabroić

zrobić coś, czego nie należało robić; narozrabiać


SJP.pl


nabrudzone

gdzieś jest nabrudzone - ktoś gdzieś nabrudził


SJP.pl


nabruździć

czasownik

 (1.1) czas. przeszkodzić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bruździć

 rzecz. brużdżenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszkodzić, pokrzyżować plany, pomieszać szyki

Wiktionary


nabrużdżone

gdzieś jest nabrużdżone - ktoś gdzieś nabruździł (przeszkodził komuś w czymś, wszedł komuś w drogę)


SJP.pl


nabrzeże

umocniony brzeg morza, rzeki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) budowla zabezpieczająca i utwardzająca brzeg rzeki, jeziora lub morza, dostosowana do przyjmowania statków, często połączona z chodnikiem spacerowym;

 (1.2) ulica w mieście biegnąca wzdłuż brzegu

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sztorm uszkodził tylko cztery metry nabrzeża i podmył dno pod kamieniami osłaniającymi falochron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈbʒɛʒɛ, AS: nabžeže

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nabrzeżowy, nabrzeżny, przybrzeżny

 rzecz. brzeg mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) keja

Wiktionary


nabrzeżny

znajdujący się na nabrzeżu, dotyczący nabrzeża


SJP.pl


nabrzmiały

1. taki, który nabrzmiał (np. nabrzmiała twarz)
2. potocznie: pilny, naglący


SJP.pl


nabrzmienie

miejsce nabrzmiałe, spuchnięte; obrzęk


SJP.pl


nabrzmiewać

o żywych tkankach: zwiększać objętość wskutek napływania krwi, wody, soków; nabrzękać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nabrzmieć)

 (1.1) powiększać swoją objętość wskutek nagromadzenia płynu lub innej substancji

 (1.2) przen. stawać się coraz intensywniejszym, silniejszym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabrzmiewanie n.

Wiktionary


nabrzmieć

o żywych tkankach: zwiększyć objętość wskutek napłynięcia krwi, wody, soków; nabrzęknąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nabrzmiewać)

 (1.1) powiększyć objętość pod wpływem płynu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabrzmienie n.

 przym. nabrzmiały

 czas. brzmieć

Wiktionary


nabrzozak

krępak nabrzozak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych; krępak brzozowy, krępak brzozowiec, włochacz nabrzozak


SJP.pl


nabrzęknięcie

o żywych tkankach: zwiększyć objętość wskutek napłynięcia krwi, wody; nabrzmieć


SJP.pl


nabrzęknięty

taki, który nabrzękł (zwiększył objętość wskutek napłynięcia krwi, wody); nabrzękły; nabrzmiały, spuchnięty


SJP.pl


nabrzęknąć

o żywych tkankach: zwiększyć objętość wskutek napłynięcia krwi, wody; nabrzmieć


SJP.pl


nabrzękły

taki, który nabrzękł (zwiększył objętość wskutek napłynięcia krwi, wody); nabrzęknięty; nabrzmiały, spuchnięty


SJP.pl


nabu

babiloński bóg opiekuńczy pisarzy i piśmiennictwa; Nebo


SJP.pl

Nabu – w mitologii babilońskiej syn boga Marduka i Sarpanitu, mąż Nanaji (lub Taszmetu w Asyrii), bóg wiedzy, mądrości, proroctw i literatury. Utożsamiany z planetą Merkury.

Według mitologii Nabu zesłał ludziom pismo, tabliczkę glinianą i rylec służące do pisania.

Wikipedia


nabuchano

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. gw-pl|Śląsk Cieszyński. brzemienna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hanka zaś chodzi nabuchano.

Wiktionary


nabuchodonozor

imię władców Babilonii; Nabokadnezar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) staroż. babilońskie imię męskie noszone m.in. przez kilku władców Babilonii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nabuchodonozor I – władca babiloński
  • Nabuchodonozor II – władca babiloński, znany z Biblii
  • Nabuchodonozor III – wł. Naditabira, samozwańczy król Babilonii w 522 p.n.e.
  • Nabuchodonozor IV – wł. Araka, syn Haldity, samozwańczy król Babilonii w 521 p.n.e.
  • Nabucco – opera Giuseppe Verdiego
  • Nabuchodonozor – fikcyjny statek z trylogii Matrix
  • Nabuchodonozor – 15-litrowa butelka wina

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było to w dwunastym roku panowania Nabuchodonozora, który królował nad Asyrią w wielkim mieście Niniwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnabuxɔdɔ̃ˈnɔzɔr, AS: nabuχodõnozor

Wiktionary


nabuchodonozorowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Nabuchodonozora lub z nim związany


SJP.pl


nabuczak

plamiec nabuczak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


nabucznica

nabucznica prążkowana - gatunek błonkówki z rodziny pokosowatych


SJP.pl


nabudowywać

1. budować na czymś, budować warstwami;
2. nabudowywać się - powstawać warstwami


SJP.pl


nabujać

potocznie:
1. nazmyślać, nakłamać, nablagować; nacyganić, nakitować, naszklić;
2. zwiększyć wskazanie licznika; nabić;
3. nabujać się - spędzić dłuższy czas na bujaniu się


SJP.pl


nabulus

miasto w Palestynie; Nablus


SJP.pl


nabuntować

potocznie: namówić kogoś do buntu, sprzeciwu; podburzyć, podjudzić, poduszczyć, podżegnąć


SJP.pl


nabuntowywać

potocznie: namawiać kogoś do buntu, sprzeciwu; podburzać, podjudzać, poduszczać, podżegać


SJP.pl


naburmuszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|naburmuszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naburmuszać ndk.

Wiktionary


naburmuszać

naburmuszać się - ukazywać poprzez zachowanie, minę swoje niezadowolenie; nachmurzać się


SJP.pl


naburmuszony

obrażony, zły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o osobach: okazujący niezadowolenie i brak humoru

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadąsany, skrzywiony, skwaszony, nachmurzony

Wiktionary


naburmuszyć

naburmuszyć się - ukazać poprzez zachowanie, minę swoje niezadowolenie; nadąsać się, nachmurzyć się


SJP.pl


nabutwieć

zgnić w większej ilości; napsuć się, nagnić


SJP.pl


nabuzowywać

potocznie:
1. wzburzać, naładowywać jakimiś emocjami;
2. nabuzowywać się -
a) bardzo się denerwować;
b) bardzo się upijać


SJP.pl


nabuńczuczyć

nabuńczuczyć się - zachowywać się buńczucznie, zawadiacko; mieć buńczuczną minę; nasrożyć się


SJP.pl


nabuńdziuczyć

regionalnie: nabuńdziuczyć się - nabuńczuczyć się


SJP.pl


nabycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nabyć.

 (1.2) hand. bank. praw. uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra

Wiktionary

Nabycie – uzyskanie własności lub innego prawa majątkowego, w każdy prawem przewidziany sposób np. w drodze umowy, dziedziczenia, dawności.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nabytek mrz., nabywca mos., nabywczyni ż., nabywanie n.

 czas. nabyć dk., nabywać ndk., nabyć się dk.

Wiktionary


nabyszyce

Nabyszyce (1939–1945 niem. "Holzhausen") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Odolanów. Wieś jest siedzibą sołectwa "Nabyszyce" w którego skład wchodzi również osada Kuroch. Leżą ok. 9 km na zachód od Ostrowa Wlkp., w pobliżu drogi powiatowej Odolanów-Raszków, nad Kurochem.

Wikipedia


nabytek

coś nowo kupionego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś, co zostało nabyte, kupione

 (1.2) pot. ktoś świeżo przyjęty do jakiegoś zespołu, do pracy itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Poznaj Anię, nasz nowy redakcyjny nabytek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈbɨtɛk, AS: nabytek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bywalec mos., nabycie n., nabywanie n., nabywca m., nabywczyni ż.

 czas. nabyć dk., nabywać ndk.

 przym. nabywczy

Wiktionary


nabywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nabywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy wtórnym nabywaniu obywatelstwa część państw wymaga zrzeczenia się poprzedniego obywatelstwa, ale niektóre dopuszczają podwójne obywatelstwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabytek mrz., nabywca mos., nabywczyni ż., nabycie n.

 czas. nabyć, nabywać

Wiktionary


nabywać

1. kupować coś
2. uzyskiwać coś (np. doświadczenie, zdolności), dochodzić do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabyć)

 (1.1) hand. otrzymywać w posiadanie poprzez kupno lub wymianę

 (1.2) dochodzić do czego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabytek mrz., nabywanie n., nabywca mos., bycie n., nabywczyni ż., nabycie n.

 czas. nabyć dk.

 przym. nabywczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupować

 (1.2) zdobywać, zyskiwać

Wiktionary


nabywca

osoba, która kupiła coś; kupujący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która coś nabywa lub nabyła poprzez kupno

Wiktionary

Nabywca – osoba (fizyczna albo prawna) nabywająca dobra materialne lub usługi od sprzedawcy w celu zaspokojenia potrzeb lub w celu dalszej sprzedaży.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: naˈbɨft͡sa, AS: nabyfca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabycie n., nabytek m., nabywanie n.

:: fż. nabywczyni ż.

 czas. nabyć dk., nabywać ndk.

 przym. nabywczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupujący

Wiktionary


nabywczy

odnoszący się do nabywcy, do kupna (zwłaszcza w terminologii ekonomicznej, np. parytet nabywczy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) urz. związany z nabywaniem czegoś, zwłaszcza poprzez kupno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupowano zgodnie ze swymi upodobaniami i — przede wszystkim — możliwościami nabywczymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabytek mrz., nabywca m., nabywczyni ż.

 czas. nabyć dk., nabywać ndk.

Wiktionary


nabywczyni

kobieta, która nabyła coś w drodze kupna; kupująca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. kobieta, która coś nabywa lub nabyła poprzez kupno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnabɨfˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: nabyfčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabycie n., nabytek m., nabywanie n.

:: fm. nabywca

 przym. nabywczy

 czas. nabyć dk., nabywać ndk.

Wiktionary


nabyć

1. otrzymać coś na własność za pieniądze; kupić
2. osiągnąć coś, zdobyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nabywać)

 (1.1) praw. książk. wejść w posiadanie czegoś

 (1.2) książk. zdobyć jakąś umiejętność, osiągnąć coś, dojść do czegoś

czasownik zwrotny dokonany nabyć się

 (2.1) długo gdzieś lub z kimś być

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A choć do supermarketu wchodzę z listą zakupów, zawsze nabędę kilka rzeczy impulsywnie.

 (1.2) Gorzko żałuję, że nie nabyłem umiejętności robienia pięknych obrazów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bycie n., nabycie n., nabywanie n., nabywacz m., nabywca mos., nabywczyni ż., nabytek mrz.

 czas. nabywać ndk.

 przym. nabywczy

Wiktionary


nabzdryngalać

potocznie: nabzdryngalać się - upijać się; ubzdryngalać się


SJP.pl


nabzdryngolić

nabzdryngolić się - potocznie, żartobliwie: upić się; ubzdryngolić się


SJP.pl


nabzdryngolony

znajdujący się w stanie upojenia spowodowanego nadużyciem substancji odurzającej, najczęściej alkoholu


SJP.pl


nabzdurzyć

powiedzieć dużo niedorzeczności, głupstw; nabajać


SJP.pl


nabzdyczać

nabzdyczać się - nadymać się, naburmuszać się


SJP.pl


nabzdyczony

spochmurniały, naburmuszony, okazujący złość; taki, który się nabzdyczył


SJP.pl


nabzdyczyć

nabzdyczyć się - naburmuszyć się, pogniewać się, okazać złość


SJP.pl


nabzdęgolić

potocznie: źle zagrać lub zaśpiewać; pofałszować


SJP.pl


nabój

1. jednostka amunicji;
2. pewna ilość materiału wybuchowego, mająca coś wysadzić, wyburzyć (np. budynek, most), rozsadzić (np. skałę);
3. w technice: jednorazowa porcja materiałów ładowana do pieca hutniczego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;

 (1.2) wojsk. jednostka ładunku miotającego niezbędna do spowodowania wybuchu gazów w lufie, umieszczana oddzielnie w komorze nabojowej za pociskiem

 (1.3) techn. nabój hutniczy, porcja materiałów wsadowych ładowana jednorazowo do pieca hutniczego

 (1.4) metalowy pojemnik wypełniony dwutlenkiem węgla, używany m.in. w syfonach, tratwach ratunkowych

 (1.5) plastikowy pojemnik wypełniony atramentem lub tuszem, wkładany do wiecznych piór i drukarek atramentowych

Wiktionary

Nabój (daw. "patron") – jednostka amunicji zawierająca w jednym pakiecie wszystkie elementy niezbędne do nadania wystrzeliwanemu z broni palnej pociskowi energii kinetycznej lub do wytworzenia eksplozji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnabuj, AS: nabui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nabijanie n., nabicie n.

 czas. nabić dk., nabijać ndk.

 przym. nabojowy

Wiktionary


nabór

rekrutacja, pobór, zaciąg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyjmowanie nowych osób w jakieś struktury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ogłoszeniu naboru chętni mogą zgłaszać się do administracji, potem będzie za późno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: 'nabur

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rekrutacja, werbunek, zapisy

Wiktionary


nabłagać

nabłagać się - spędzić dłuższy czas na błaganiu


SJP.pl


nabłocić

ubrudzić błotem, nanieść błota


SJP.pl


nabłocone

gdzieś jest nabłocone - ktoś gdzieś nabłocił


SJP.pl


nabłonek

1. tkanka zbudowane ze ściśle przylegających do siebie komórek, okrywająca skórę i wyściełająca jamy różnych narządów i przewodów; tkanka nabłonkowa;
2. kutykula; warstwa kutyny na powierzchni liści i innych części roślin, chroniąca roślinę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błona ż., błoneczka ż.

 przym. nabłonkowy

Wiktionary


nabłoniak

nowotwór złośliwy wywodzący się z tkanki nabłonkowej; rak


SJP.pl


nabłonkowaty

przypominający nabłonek, podobny do nabłonka


SJP.pl


nabłonkowy

→ nabłonek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. dotyczący nabłonka

Wiktionary

Patrz:

nabłonek

Powiązane:

 rzecz. nabłonek m.

Wiktionary


nabłyszczacz

preparat do nadawania połysku


SJP.pl


nabłyszczająco

→ nabłyszczać


SJP.pl

Patrz:

nabłyszczać

nabłyszczać

wywoływać błyszczenie, nadawać połysk


SJP.pl


nabłyszczyć

wywołać błyszczenie, nadać połysk


SJP.pl


nabżdżone

nieco wulgarnie: gdzieś jest nabżdżone - ktoś gdzieś nabździł (wydalił cicho gazy trawienne); nasmrodzone


SJP.pl


nac

skrótowiec

 (1.1) = Narodowe Archiwum Cyfrowe;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • NAC – Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • NAC (North Atlantic Council, Rada Północnoatlantycka) – organ decyzyjny NATO
  • NAC (Nanjing Automobile Corporation) – chińskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ̃n‿a‿ˈt͡sɛ, AS: ẽn‿a‿ce

Wiktionary


nacechowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nadanie określonych cech

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nacechować dk.

 przym. nacechowany

Wiktionary


nacechowany

przymiotnik

 (1.1) mający określone cechy

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: nacechować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Propaganda bolszewicka wzmocniła jeszcze pejoratywne znaczenie tego słowa i współcześnie bywa ono odbierane jako obraźliwe, choć ani Słownik Języka Polskiego PWN, ani Wielki Słownik Języka Polskiego nie kwalifikują go jako nacechowanego ujemnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacechowanie n.

 czas. nacechować dk.

Wiktionary


nacechować

1. nadać określone cechy, charakter
2. środowiskowo: oznaczyć coś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) nadać określone cechy

 (1.2) odcisnąć znak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisarz nacechował wydany zbiór opowiadań szczerym humorem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacechowanie n.

 czas. cechować ndk.

 przym. nacechowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naznaczyć

Wiktionary


nacechowywać

nadawać czemuś określone cechy, określony charakter


SJP.pl


nacedzać

przepuszczać płyn przez filtr, sito itp.


SJP.pl


nacek

potocznie:
1. nacjonalista;
2. neonacysta (neonazista)


SJP.pl


nacelować

zwrócić coś w jakąś stronę


SJP.pl


nacesławice

Nacesławice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Dawniej wieś szlachecka. Po istniejącym niegdyś założeniu dworskim, w otoczeniu zaniedbanego parku, została ruina dworu zbudowanego na pocz. XX w. przez Sucharskich, później w posiadaniu Sokolnickich. Na południe od wsi – ruina wiatraka sprowadzonego tu ok. 1916–1917 r. spod Sieradza.

Wikipedia


nachalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób nachalny, narzucając się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestrzeń wirtualna wypiera coraz nachalniej przestrzeń rzeczywistą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nachalność ż., nachalstwo n.

 przym. nachalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natarczywie, natrętnie, namolnie

Wiktionary


nachalniej

stopień wyższy od przysłówka: nachalnie


SJP.pl


nachalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nachalny


SJP.pl


nachalność

inaczej natarczywość, nieustępliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest nachalne; cecha tych, którzy są nachalni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nachalstwo ż.

 przym. nachalny

 przysł. nachalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natarczywość, natrętność, namolność, nachalstwo

Wiktionary


nachalny

taki, który natarczywie czegoś żąda, się naprzykrza; bezczelny, natrętny, zuchwały


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. taki, który niegrzecznie domaga się czegoś

 (1.2) pot. świadczący o czyimś natręctwie, czyjejś nachalności

 (1.3) pot. taki, który zbyt intensywnie oddziałuje na świadomość i zmysły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nachalność ż., nachalstwo n.

 przysł. nachalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) namolny, naprzykrzający się, natarczywy, natrętny, uporczywy, agresywny, dokuczliwy, wścibski

 (1.3) agresywny, przesadzony, uprzykrzony

Wiktionary


nachalstwo

dawniej: nachalność, natrętność, natarczywość


SJP.pl


nachapać

potocznie: zgromadzić znaczną ilość określonych rzeczy materialnych; nachapać się


SJP.pl


nacharchać

młodzieżowo:
1. napluć;
2. nasmarkać


SJP.pl


nacharkać

chrząknąć chrapliwie na kogoś


SJP.pl


nachiczewan

republika w Azerbejdżanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowym Azerbejdżanie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nachiczewan (miasto)
  • Nachiczewan (kraina historyczna)
  • Nachiczewańska Republika Autonomiczna
  • Nachiczewańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka
  • chanat nachiczewański
  • Port lotniczy Nachiczewan
  • Nachiczewan nad Donem (, Nowy Nachiczewan, Nor Nachiczewan, Nor-Nachiczewan) – dawne miasto założone przez krymskich Ormian w 1778 r., od 1928 r. włączone w obręb Rostowa nad Donem

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nachiczewańczyk mos., nachiczewanka ż.

 przym. nachiczewański

Wiktionary


nachiczewanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Nachiczewanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnaxʲit͡ʃɛˈvãŋka, AS: naχʹičevãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nachiczewan mrz.

:: fm. nachiczewańczyk mos.

 przym. nachiczewański

Wiktionary


nachiczewańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Nachiczewanu; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nachiczewan mrz.

:: fż. nachiczewanka ż.

 przym. nachiczewański

Wiktionary


nachiczewański

przymiotnik od: Nachiczewan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Nachiczewanem, dotyczący Nachiczewanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Budowla, jak większość nachiczewańskich zabytków, odrestaurowana jest na wysoki połysk. Sztucznie zdejmuje się tutaj budynkom patynę wieków, każąc im błyszczeć nowością bez końca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nachiczewan mrz., nachiczewańczyk mos., nachiczewanka ż.

Wiktionary


nachkastlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. nakastlik.

Wiktionary


nachlapane

gdzieś jest nachlapane - ktoś gdzieś nachlapał


SJP.pl


nachlewać

potocznie: nachlewać się - upijać się; schlewać się, uchlewać się


SJP.pl


nachmielić

dodać do czegoś chmielu


SJP.pl


nachname

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. dowód przyjęcia towaru do przesyłki przez kolej żelazną oraz zobowiązanie się dostarczenia jej i ściągnięcia należności od odbiorcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załatwimy to w ten sposób, że Moryc będzie kupować i wysyłać zaraz pospiesznymi frachtami, na nachname. My wykupimy.

Wiktionary


nacho

[czytaj: naczo] mały kawałek tortilli pokryty roztopionym żółtym serem; nachos, naczos


SJP.pl

Nacho, właśc. José Ignacio Fernández Iglesias (ur. 18 stycznia 1990 w Madrycie) – hiszpański piłkarz, występujący na pozycji obrońcy w saudyjskim klubie Al Qadsiah oraz w reprezentacji Hiszpanii. Mistrz Europy 2024. Sześciokrotny zdobywca Ligi Mistrzów UEFA w sezonach: 2013/2014, 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018, 2021/2022, 2023/2024.

Wikipedia


nachodka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;

Wiktionary

Nachodka ( Находка) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim, w pobliżu Władywostoku. W 2020 roku miejscowość liczyła ok. 148 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. nachodzki

Wiktionary


nachodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nachodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnaxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: naχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nachodźca m., najście n.

 czas. nachodzić ndk., najść dk.

Wiktionary


nachodzić

czasownik przechodni niedokonany (dk. najść)

 (1.1) pojawiać się niespodziewanie, odwiedzać kogoś wbrew jego woli

 (1.2) przen. ogarniać, opanowywać

 (1.3) przesycać, wypełniać sobą

 (1.4) przest. napadać zbrojnie

czasownik zwrotny niedokonany nachodzić się (dk. najść się)

 (2.1) przest. napadać zbrojnie na siebie wzajemnie

 (2.2) daw. być znalezionym

 (2.3) daw. znaleźć, okazać się

czasownik zwrotny niedokonany nachodzić się (dk. brak)

 (3.1) zmęczyć się długim chodzeniem; spędzić dużo czasu na chodzeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nie nachodził opuszczonego dworzyszcza.

 (1.2) Wieczorem nachodziły ją smutne myśli.

 (1.2) Oczy jej pomału zaczęły się zwężać — sen ją nachodził.

 (1.3) Do pokoju naszło dymu.

 (3.1) Dużo się nachodziłem do urzędu, żeby uzyskać pozwolenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: naχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nachodźca m., najście n., nachodzenie n.

 czas. najść dk.

Wiktionary


nachodzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Nachodką, dotyczący Nachodki

 (1.2) związany z Nachodem, dotyczący Nachoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nachod m., Nachodka ż.

Wiktionary


nachodźca

1. pejoratywnie: migrant;
2. dawniej: najeźdźca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. niepożądany przybysz, najeźdźca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy ja się pokazałem, kazałem go z sani wyciągnąć, i wiesz, jak jedném słowem mojém nachodźcy rozbrojeni zostali.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nachodzenie n.

 czas. najść, nachodzić ndk.

Wiktionary


nachorować

nachorować się - nacierpieć się w chorobie, namęczyć się chorobą


SJP.pl


nachos

[czytaj: naczo] mały kawałek tortilli pokryty roztopionym żółtym serem; nachos, naczos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. niewielkie kawałki tortilli (czipsy tortilla) z mąki kukurydzianej podobna do chipsa (niekiedy pokryte roztopionym serem), pochodzące z kuchni meksykańskiej

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

 (2.1) jedna sztuka nachos (1.1)

Wiktionary

Nacho, nachos – niewielkie, zazwyczaj trójkątne, kawałki tortilli (czipsy tortilla) pokryte roztopionym serem.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) naczos

Wiktionary


nachrapać

nachrapać się - potocznie: przestać chrapać po długim czasie


SJP.pl


nachrapnik

część uprzęży zakładana na nos konia, ograniczająca możliwość poruszania szczęką


SJP.pl

Nachrapnik – część ogłowia nakładana na nos konia, wspomagająca działanie kiełzna, ewentualnie służąca do utrzymana go na właściwym miejscu, poprzez ograniczenie koniowi możliwości manewrowania szczęką. Większość ogłowi pozwala na zupełne wypięcie nachrapnika lub na zastąpienie go innym rodzajem. Dawniej na zewnętrznej stronie rycerskich i wojskowych nachrapników dodawano metalowe elementy w celu dekoracji.

Wikipedia


nachrzaniać

potocznie:
1. wyrabiać, wyczyniać;
2. pędzić; zachrzaniać;
3. nawalać, bić;
4. nachrzaniać się - nawalać się, bić się


SJP.pl


nachtkastlik

gwarowo: stolik nocny, szafka nocna; nakastlik


SJP.pl


nachur

rodzaj antylopy; nahur


SJP.pl


nachwalić

czasownik

 (1.1) wielokrotnie kogoś lub coś pochwalić

czasownik zwrotny nachwalić się

 (2.1) wzmocnione nachwalić (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Same dobre rzeczy o was słyszę, poruczniku. Naczelnik nie może się was nachwalić.

Wiktionary


nachwyt

w sporcie: chwyt sprzętu sportowego, przy którym ręce zwrócone są na zewnątrz, kciukami do środka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sposób uchwycenia drążka tak, aby wierzch dłoni był skierowany ku górze i na zewnątrz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnaxfɨt, AS: naχfyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwyt m., schwytanie n.

 czas. chwytać

Wiktionary


nachwytny

→ nachwyt


SJP.pl

Patrz:

nachwyt

nachylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nachylać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnaxɨˈlãɲɛ, AS: naχylãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nachylać (się) ndk., nachylić (się) dk.

Wiktionary


nachylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nachylić.

Wiktionary

Nachylenie – liczba określająca „stromość” linii. Zazwyczaj oznaczana literą formula_1.

W przypadku funkcji liniowej nachylenie jest określone przez współczynnik kierunkowy prostej (wartość formula_2 w postaci kierunkowej prostej formula_3). Jest to tangens kąta nachylenia prostej względem osi formula_4. Można to zapisać jako:

Wikipedia

Powiązane:

 czas. nachylić

 rzecz. nachyłek m.

Wiktionary


nachylić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|nachylać.

czasownik zwrotny dokonany nachylić się

 (2.1) zmienić położenie kierując się ku dołowi; dokonany od|nachylać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈxɨlʲit͡ɕ, AS: naχylʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nachylanie n., nachylenie n., nachyłek m.

Wiktionary


nachyłek

rodzaj roślin z rodziny astrowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Coreopsis|L.|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju nachyłek (1.1)

 (1.3) kwiat nachyłka (1.2)

Wiktionary

Nachyłek, koreopsis ("Coreopsis") – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje ponad 80 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Amerykę Północną i Południową (w północno-zachodniej jej części – od Kolumbii po północne Chile i Boliwię). Jako rośliny introdukowane i zdziczałe gatunki z tego rodzaju obecne są na wszystkich kontynentach. W naturze rosną zarówno na siedliskach suchych i słonecznych, jak i na brzegach rzek. W Polsce rośliny z tego rodzaju znane są tylko w uprawie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U pani Sajdokowej kwitną nachyłki, bodziszki i dzielżan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nachylanie n., nachylenie n., nachył mrz., nachyłość ż.

 czas. nachylać ndk., nachylić dk.

Wiktionary


nacia

zdrobnienie od: Natalia (imię żeńskie)


SJP.pl


naciapany

potocznie:
1. nabrudzić, nachlapać; napaciać, napaćkać;
2. napisać lub namalować nieporządnie, byle jak; napaciać, napaćkać;
3. umieścić za wiele jakichś elementów; napaciać, napaćkać;
4. pokryć powierzchnię drobnymi kropkami, plamkami;
5. napaćkać się:
a) zbyt dużo zjeść lub wypić;
b) nagromadzić wiele pieniędzy; nachapać się


SJP.pl


naciapać

potocznie:
1. nabrudzić, nachlapać; napaciać, napaćkać;
2. napisać lub namalować nieporządnie, byle jak; napaciać, napaćkać;
3. umieścić za wiele jakichś elementów; napaciać, napaćkać;
4. pokryć powierzchnię drobnymi kropkami, plamkami;
5. napaćkać się:
a) zbyt dużo zjeść lub wypić;
b) nagromadzić wiele pieniędzy; nachapać się


SJP.pl


naciec

nazbierać się, nagromadzić gdzieś; nasączyć się


SJP.pl


nacieczenie

nazbierać się, nagromadzić gdzieś; nasączyć się


SJP.pl


nacieczony

taki, który nacieknął (naciekł); nacieknięty, naciekły


SJP.pl


naciek

1. obrzmienie narządu lub jego części wskutek gromadzenia się w tkankach wysięku zapalnego;
2. rozrost komórek nowotworowych poza tkanką, z której się wywodzą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. osad mineralny wytrącony na powierzchni skały w obrębie jaskini;

 (1.2) med. twór patologiczny, powstały wskutek odkształcenia tkanek przez zgromadzenie się substancji patogenicznych lub komórek nowotworowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • naciek – pojęcie z zakresu medycyny
  • naciek jaskiniowy – pojęcie z zakresu geologii

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Guzek różni się od grudki większą spoistością i głębszym usadowieniem oraz istnieniem nacieku zapalnego wokół miejsca jego występowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciecz ż., naciekanie n.

 czas. naciekać ndk., nacieknąć dk.

 przym. naciekowy, ciekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) infiltracja

Wiktionary


nacieknięcie

nazbierać się, nagromadzić gdzieś; nasączyć się


SJP.pl


nacieknięty

taki, który nacieknął (naciekł); nacieczony, naciekły


SJP.pl


naciekowiec

osad powstały na skutek ściekania roztworów mineralnych


SJP.pl


naciekowy

→ naciek


SJP.pl

Patrz:

naciek

naciekły

taki, który naciekł (nacieknął); nacieczony, nacieknięty


SJP.pl


nacierać

1. gwałtownie uderzać na przeciwnika;
2. pocierać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. natrzeć)

 (1.1) trąc, masować

 (1.2) trąc, rozprowadzać po powierzchni kogoś lub czegoś maść, płyn itp.

 (1.3) prosić usilnie, żądać, domagać się

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. natrzeć)

 (2.1) wojsk. prowadzić natarcie, walczyć by rozbić lub odepchnąć wrogie wojska i zająć opanowany przez nie teren

czasownik zwrotny niedokonany nacierać się (dk. natrzeć się)

 (3.1) trąc, masować samego siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacieranie n., natarcie n.

 czas. wycierać, natrzeć dk.

Wiktionary


nacierniak

głazik nacierniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


nacieszać

nacieszać oczy, wzrok, serce itp. - doznawać zadowolenia, patrząc na kogoś lub na coś


SJP.pl


nacieszyć

1. nacieszyć (swoje) oczy, (swój) wzrok - doznać zadowolenia, patrząc na kogoś lub na coś;
2. nacieszyć się - nasycić się radością spowodowaną widokiem lub obecnością kogoś lub czegoś


SJP.pl


nacinarka

Nacinarka to przyrząd introligatorski przeznaczony do nacinania papieru. Składa się z płyty roboczej i osadzonych nad nią noży o regulowanym rozstawie. Nacinarka umożliwia nacinanie papieru samoprzylepnego i bigowanie papieru.

Nacinarki do kartonu wycinają w nim szczeliny, co pozwala przerobić go na wypełnienia zabezpieczające delikatną zawartości przesyłek.

Wikipedia


naciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Naci lub z nią związany


SJP.pl


nacios

nacięcie na drzewie


SJP.pl

Na

Wikipedia


naciosać

ciosając, zgromadzić pewną ilość czegoś (np. drewna)


SJP.pl


naciot

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. mąż ciotki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według niektórych źródeł mąż cioty macierzystej to był naciot, a mąż cioty ojczystej – pociot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnat͡ɕɔt, AS: naćot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciota ż., pociot m., pociotek m., pociotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pociot

Wiktionary


naciowy

1. obfitujący w nać;
2. uprawiany ze względu na nać


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) uprawiany by pozyskać nać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nać ż., natka ż.

Wiktionary


nacisk

1. działanie na coś z pewną siłą
2. presja, przymus
3. zaakcentowanie czegoś, wyróżnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) działanie na coś z pewną siłą

 (1.2) presja, przymus

 (1.3) zaakcentowanie czegoś, wyróżnienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naciski wywierane na siodło zawierają się w przedziale od 5 do 36 ton.

 (1.2) Rząd gwatemalski, mimo energicznych nacisków rządu bońskiego, odrzucił warunki terrorystów.

 (1.3) – To już dawno spostrzegłem gołym okiem – z cieniem zarozumiałości rzekł bosman, dumny ze swego sokolego wzroku, co niejednokrotnie z naciskiem podkreślał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnat͡ɕisk, AS: naćisk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naciskać

Wiktionary


naciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|naciskać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnat͡ɕiˈskãɲɛ, AS: naćiskãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naciskać

Wiktionary


naciskać

1. przyciskać, nagniatać, naduszać
2. wywierać presję na kogoś
3. narzucać coś w jakieś miejsce


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nacisnąć)

 (1.1) działać na coś siłą

 (1.2) przen. wywierać na kogoś presję psychiczną, emocjonalną itp.

 (1.3) mocno nakładać czapkę, zakrywając uszy, czoło

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) wrzucić gdzieś wiele czegoś

czasownik zwrotny niedokonany naciskać się (dk. nacisnąć się)

 (3.1) działać siłą na siebie samego

 (3.2) działać siłą na siebie wzajemnie

 (3.3) ciskać, rzucać czymś wielokrotnie, do przesytu

 (3.4) ciskać się, miotać się ze złości wielokrotnie, do przesytu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ambasador niemiecki w Santiago naciskał, żeby Honeckera wydać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈt͡ɕiskat͡ɕ, AS: naćiskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacisk m., naciskanie n., naciśnięcie n., wyciskarka ż.

 czas. ściskać, ciskać ndk., cisnąć dk., nawciskać dk.

 przym. naciskowy

Wiktionary


naciski

1. działanie na coś z pewną siłą
2. presja, przymus
3. zaakcentowanie czegoś, wyróżnienie


SJP.pl


naciskowy

służący do nacisku; działający pod wpływem nacisku


SJP.pl


nacisnąć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|naciskać.

czasownik zwrotny dokonany nacisnąć się

 (2.1) dokonany od|naciskać się.

 (2.2) cisnąc się, wejść tłumnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć bezgłośnie nacisnął na klamkę, zdradziło go skrzypienie drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈt͡ɕisnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: naćisnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naciśnięcie n.

Wiktionary


naciąg

1. urządzenie w mechanizmie zegarowym pośredniczące w przekazywaniu energii z zewnątrz do elementu napędowego;
2. komplet strun instrumentu; ostrunienie


SJP.pl

Zobacz też: Siła naciągu (naciąg).

Naciąg – urządzenie w mechanizmie zegarowym pośredniczące w przekazywaniu energii z zewnątrz do elementu napędowego, np. sprężyny lub obciążnika, służącego do jej magazynowania. Rozróżnia się trzy rodzaje naciągu: ręczny, elektryczny i automatyczny, który stosuje się w zegarkach naręcznych.

Wikipedia


naciągactwo

potocznie: wyłudzanie czegoś od kogoś, wykorzystywanie kogoś; naciąganie


SJP.pl


naciągacz

1. oszust, osoba wprowadzająca drugich w błąd, aby uzyskać kosztem kogoś pewne korzyści;
2. osoba zajmująca się naprawianiem strun w rakietach tenisowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba naciągająca struny w rakietach tenisowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naciąganie n., naciągaczka ż.

Wiktionary


naciągaczka

1. kobieta próbująca wyłudzić coś od kogoś, wykorzystująca kogoś; naciągara;
2. kobieta zajmująca się naprawianiem strun w rakietach tenisowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która naciąga, wykorzystuje (zazwyczaj finansowo); wyzyskiwaczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A co przyniesie przyszłość? Czego się spodziewać? Co mnie czeka za rogiem ulicy? Nigdy nie starałam się zgadywać przyszłości. Nigdy nie poszłam do wróżki. Uważałam je za naciągaczki.

 (1.1) Niektóre kobiety to naciągaczki. Pragną cię wyłącznie dla pieniędzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naciągacz m., naciąganie n.

 czas. naciągać ndk., naciągnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszustka

Wiktionary


naciągająco

→ naciągać


SJP.pl

Patrz:

naciągać

naciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|naciągać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnat͡ɕɔ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: naćõŋgãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naciągać ndk., naciągnąć dk.

 rzecz. naciągnięcie, naciągacz, naciągaczka

Wiktionary


naciągany

potocznie:
1. nierzetelny, nie odpowiadający rzeczywistości;
2. zawyżony


SJP.pl


naciągara

potocznie: kobieta próbująca wyłudzić coś od kogoś, wykorzystująca kogoś; naciągaczka


SJP.pl


naciągać

potocznie:
1. naciągać czegoś dużo, ciągnąc długo, zmęczyć się;
2. nachodzić się w jakieś sprawie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. naciągnąć)

 (1.1) napinać przez ciągnięcie

 (1.2) umieszczać coś na czymś lub na kimś, przeciągając to

 (1.3) przedstawiać pewne sprawy nierzetelnie

 (1.4) osiągać coś czyimś kosztem

 (1.5) gromadzić coś poprzez ciągnięcie

 (1.6) powodować nadwerężenie mięśni

 (1.7) powodować powrót przemieszczonego elementu kostnego lub stawowego na swoje miejsce

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. naciągnąć)

 (2.1) o płynie nabierać właściwości

czasownik zwrotny niedokonany naciągać się

 (3.1) być naprężanym

 (3.2) być nadwerężanym

 (3.3) męczyć się, ciągnąc coś długo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naciągaczka ż., naciąganie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprężać; gw. Górny Śląsk szpanować

 (1.2) nakładać, nasuwać, ubierać, wkładać

 (1.3) naginać

 (1.4) kantować, nakłaniać, oszukiwać, oszwabiać, wykorzystywać, wyłudzać, zwodzić

 (1.5) nabierać, wchłaniać

 (1.6) nadwerężać

 (1.7) nastawiać

Wiktionary


naciągnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|naciągnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naciągnąć

 rzecz. naciąganie n.

Wiktionary


naciągnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. naciągać)

 (1.1) dokonany od|naciągać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: naćõŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naciąganie n., naciągnięcie n., naciągaczka ż.

Wiktionary


naciąć

1. wykonać znak za pomocą ostrego narzędzia;
2. przerwać za pomocą ostrego narzędzia ciągłość łodyg lub pędów dużej ilości roślin np. naciąć kwiatów, naciąć witek leszczyny itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nacinać)

 (1.1) ostrym narzędziem częściowo coś przeciąć

 (1.2) ścinając, zgromadzić pewną ilość czegoś

 (1.3) pot. oszukać dla odniesienia korzyści

czasownik zwrotny dokonany naciąć się (ndk. nacinać się)

 (2.1) zranić się czymś ostrym

 (2.2) pot. ponieść straty w związku z mylnym uznaniem czegoś za lepsze, niż jest w rzeczywistości

 (2.3) pot. nieoczekiwanie kogoś lub coś spotkać

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Niekiedy w sklepach możemy naciąć się na podrabiane trunki. Słono kosztują – podle smakują.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cięcie n., nacięcie n., nacinanie n.

 czas. ciąć ndk., nacinać ndk.

 przym. tnący

Wiktionary


nacięcie

1. wykonać znak za pomocą ostrego narzędzia;
2. przerwać za pomocą ostrego narzędzia ciągłość łodyg lub pędów dużej ilości roślin np. naciąć kwiatów, naciąć witek leszczyny itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonanie ostrym narzędziem przecięcia czegoś, wgłębienia, rowku, znaku

 (1.2) efekt nacięcia (1.1)

 (1.3) med. chirurgiczne przecięcie powłok na pewnym odcinku

 (1.4) techn. rowek, wgłębienie na pilniku

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naciąć / nacinać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cięcie, rozcięcie

 (1.2) nacios, rana cięta, rozcięcie, rzaz, szczelina, szrama

Wiktionary


naciśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nacisnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nacisnąć, naciskać

Wiktionary


nacja

naród, narodowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. naród

 (1.2) książk. narodowość

 (1.3) pot. żart. grupa ludzi w jakiś sposób się wyróżniająca lub uważająca się za odrębną

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nacja (naród) – wspólnota wytworzona w procesie dziejowym, przejawiająca się w świadomości swych członków
  • nacja – korporacja akademicka na średniowiecznych uniwersytetach
  • Nacja – powieść science fiction Terry'ego Pratchetta

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Polacy jako liczniejsi od Czechów — którzy często zapisywali się do nacji niemieckiej — rościli pretensje do drugiego miejsca i wywalczyć je sobie usiłowali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnat͡sʲja, AS: nacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacjonalista mos., nacjonalizm mrz.

 czas. nacjonalizować ndk.

 przym. nacjonalistyczny

 przysł. nacjonalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naród

 (1.2) narodowość

Wiktionary


nacjocentryzm

pogląd uznający narodowość za wartość nadrzędną


SJP.pl


nacjonalista

zwolennik kierunku narodowego w polityce, członek stronnictwa narodowego; narodowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik nacjonalizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego „prawa ręka”, Wołodymyr Horbulin, ukuł wtedy hasło, że w polityce zagranicznej Kuczma jest nacjonalistą, w wewnętrznej — liberałem, a w społecznej — socjaldemokratą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnat͡sʲjɔ̃naˈlʲista, AS: nacʹi ̯õnalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacjonalizm m., nacja ż.

:: fż. nacjonalistka ż.

 przym. nacjonalistyczny

 przysł. nacjonalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narodowiec

Wiktionary


nacjonalistka

→ nacjonalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka nacjonalizmu

Wiktionary

Patrz:

nacjonalista

Wymowa:

IPA: ˌnat͡sʲjɔ̃naˈlʲistka, AS: nacʹi ̯õnalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacjonalizm m.

:: fm. nacjonalista m.

 przym. nacjonalistyczny

 przysł. nacjonalistycznie

Wiktionary


nacjonalistycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób nacjonalistyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacjonalizm mrz., nacjonalistyczność ż., nacjonalistka ż., nacjonalista mos., nacja ż.

 przym. nacjonalistyczny

Wiktionary


nacjonalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co nacjonalistyczne; cecha tych, którzy są nacjonalistyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacjonalizm m., nacjonalista m., nacjonalistka ż., nacjonalizacja ż., nacjonalizowanie n., znacjonalizowanie n.

 czas. nacjonalizować ndk., znacjonalizować dk.

 przym. nacjonalistyczny, nacjonalizacyjny

 przysł. nacjonalistycznie, nacjonalizacyjnie

Wiktionary


nacjonalistyczny

mający związek z nacjonalizmem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

przymiotnik jakościowy

 (2.1) polit. charakterystyczny dla nacjonalizmu lub nacjonalistów

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Na terenie szkoły wytworzyła się klika, która wytwarza w szkole atmosferę reakcyjną, nacjonalistyczną, wrogą Polsce Ludowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnat͡sʲjɔ̃nalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: nacʹi ̯õnalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacjonalista m., nacjonalistka ż., nacja ż., nacjonalizm m., nacjonalistyczność ż.

 przysł. nacjonalistycznie

Wiktionary


nacjonalizacja

przejęcie przez państwo majątków prywatnych lub pozbawionych właściciela; upaństwowienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;

Wiktionary

Nacjonalizacja – forma upaństwowienia, poprzez przejęcie przez państwo praw własności ziemi, przedsiębiorstw i kapitału na podstawie odrębnego aktu prawnego. Nacjonalizacja przeprowadzana jest na podstawie ustaw, których treść może wynikać z umów międzynarodowych. Nie należy mylić nacjonalizacji, która jest stosowana wobec określonej kategorii mienia lub osób, z wywłaszczeniem, które dotyczy konkretnej osoby i konkretnej sprawy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnat͡sʲjɔ̃nalʲiˈzat͡sʲja, AS: nacʹi ̯õnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nacjonalizować

 przym. nacjonalizacyjny

 rzecz. nacjonalistyczność ż., nacjonalizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upaństwowienie, uspołecznienie

Wiktionary


nacjonalizacyjny

związany z nacjonalizacją


SJP.pl


nacjonalizm

ruch polityczny podporządkowujący interesy innych narodów we własnym celu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnat͡sʲjɔ̃ˈnalʲism̥, AS: nacʹi ̯õnalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacja ż., nacjonalista m., nacjonalistka ż., nacjonalistyczność ż., nacjonalizacja ż., nacjonalizowanie n., protonacjonalizm m.

 czas. nacjonalizować ndk.

 przym. nacjonalistyczny, nacjonalizacyjny

 przysł. nacjonalistycznie

Wiktionary


nacjonalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nacjonalizować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnat͡sʲjɔ̃nalʲizɔˈvãɲɛ, AS: nacʹi ̯õnalʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. znacjonalizowanie n., nacjonalistyczność ż., nacjonalizm mrz.

 czas. nacjonalizować, znacjonalizować dk.

 przym. nacjonalizacyjny

Wiktionary


nacjonalizować

prowadzić nacjonalizację; upaństwawiać


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) ekon. zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany polityk powiedział, że wszystkie fabryki powinny zostać znacjonalizowane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnat͡sʲjɔ̃nalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: nacʹi ̯õnalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nacjonalizowanie n., nacjonalizacja ż., nacja ż., nacjonalistyczność ż., nacjonalizm mrz.

 przym. nacjonalizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upaństwawiać

Wiktionary


nacjonalność

dawniej: przynależność narodowa; narodowość


SJP.pl


nacjonalny

przestarzałe:
1. dotyczący narodu; narodowy;
2. związany z nacjonalizmem; nacjonalistyczny


SJP.pl


nacobezu

środowiskowo: kryteria oceniania, o których nauczyciel informuje uczniów na początku lekcji; NaCoBeZu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) środ. eduk. kryteria oceny prezentowane uczniom przez nauczyciela na początku lekcji;

Wiktionary

NaCoBeZU (pol. "Na Co Będziemy Zwracać Uwagę") – pojęcie z dziedziny dydaktyki.

Pojęciem NaCoBeZU nazywamy wiedzę, którą uczniowie powinni opanować pod koniec danego działu, modułu lub całego przedmiotu. W szerszym rozumieniu są to kryteria oceny pracy ucznia. Pojęciem nierozłącznie związanym z NaCoBeZU są „kryteria sukcesu”.

Wikipedia


nacpolsk

Nacpolsk – osada sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Naruszewo.

W Nacpolsku znajduje się szkoła podstawowa im. Piotra Sękowskiego. Jest także oraz przedszkole, a kiedyś także klub piłkarski OKS Nacpolsk.

Wikipedia


nacudować

potocznie: nacudować się - spędzić pewien czas na robieniu czegoś wymyślnego lub skomplikowanego bez potrzeby; nawydziwiać się


SJP.pl


nacyganić

potocznie:
1. nazmyślać, nakłamać, nablagować; nabujać, nakitować, naszklić;
2. nacyganić się - spędzić dużo czasu na mówieniu nieprawdy


SJP.pl


nacykać

potocznie:
1. zrobić wiele zdjęć; napstrykać;
2. nacykać się - zmęczyć się robieniem zdjęć


SJP.pl


nacysta

członek lub zwolennik niemieckiej partii narodowosocjalistycznej; nazista


SJP.pl


nacystka

→ nacysta; nazistka


SJP.pl


nacystowski

→ nacyzm, → nacysta; nazistowski


SJP.pl


nacyzm

rzadko: nazizm (zbrodnicza doktryna i nacjonalistyczny ruch polityczny stworzone przez Adolfa Hitlera; narodowy socjalizm, hitleryzm)


SJP.pl


nacz.

skrót od: naczelny, naczelnik


SJP.pl

skrót

 (1.1) = naczelnik

 (1.2) = naczelny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wyjaśnił Karol Wilk, nacz. wydziału gospodarki komunalnej Urzędu Miejskiego w Przemyślu, takie kontrole są prowadzone i dzięki temu udaje się doprowadzić do złożenia korekt deklaracji.

 (1.2) Na wstępie Robert Lewandowski w rozmowie z red. nacz. Onetu Bartoszem Węglarczykiem odnosi się do sprawy zapowiedzianej przez premiera kilkudziesięciomilionowej premii dla piłkarzy.

Wiktionary


naczachowo

Naczachowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 125 mieszkańców. Jest dwudziestą co do wielkości miejscowością gminy Izbica Kujawska.

Wikipedia


naczalstwo

potocznie: kierownictwo, dyrekcja, szefostwo; wierchuszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. grupa ludzi sprawujących kierownictwo firmy bądź instytucji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rano szum w rejestracji: komputer nie wystartował. Wyłączali go na noc, bo tak naczalstwo kazało – też w ramach oszczędności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈt͡ʃalstfɔ, AS: načalstfo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wierchuszka, góra; przest. zwierzchność; kierownictwo, management, szefostwo, zwierzchnictwo

Wiktionary


naczelna

potocznie: kobieta na stanowisku naczelnego dyrektora, naczelnego redaktora itp.


SJP.pl


naczelne

rząd ssaków, do którego należy człowiek i małpy człekokształtne


SJP.pl

Naczelne ("Primates", z łaciny „pierwsze”) – rząd ssaków. Taksonomia wyróżnia w nim dwie odrębne linie (podrzędy): Strepsirrhini i Haplorrhini. Naczelne powstały z przodków żyjących na drzewach lasów tropikalnych. Wiele z nich przedstawia adaptacje do życia w tym wymagającym, trójwymiarowym środowisku. Większość z nich zachowała przynajmniej częściowo nadrzewny tryb życia.

Wikipedia


naczelnictwo

1. władza naczelnika; naczelnikostwo, zwierzchnictwo;
2. zbiorowo: naczelnicy


SJP.pl


naczelniczka

zwierzchniczka, przełożona, kierowniczka


SJP.pl


naczelnik

zwierzchnik, przełożony, kierownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba stojąca na czele instytucji lub organizacji

 (1.2) hist. wojsk. osoba dowodząca walkami, powstaniem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej – tytuł dyktatora powstania kościuszkowskiego 1794
  • naczelnik państwa – tytuł głowy państwa polskiego w latach 1918-1922
  • naczelnik gminy – w PRL szef gminy (obecnie wójt)
  • naczelnik miasta – w PRL organ wykonawczo-zarządzający w mniejszym mieście (obecnie burmistrz)
  • naczelnik okręgu – organ administracji publicznej kierujący okręgiem
  • naczelnik urzędu skarbowego – organ podatkowy pierwszej instancji lub kierownik państwowej jednostki organizacyjnej jakim jest Urząd Skarbowy
  • naczelnik wydziału – kierownik komórki organizacyjnej urzędu
  • Naczelnik ZHP – obok Przewodniczącego ZHP najwyższa funkcja w Związku Harcerstwa Polskiego
  • Naczelnik Harcerzy ZHR – kieruje Organizacją Harcerzy Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej
  • Naczelniczka Harcerek ZHR – kieruje Organizacją Harcerek Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O, pan naczelnik! – wykrzyknęła trochę zbyt głośno pani Małgosia, poprawiając odruchowo nieco zmierzwioną blond grzywkę, do której rozczochrania przyczyniła się przed chwilą wprawna ręka Waldka.

 (1.2) Naczelnik, tęgi, rudobrody Niemiec, nakazawszy im znakiem milczenie, począł następnie nasłuchiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczelna ż., naczelne nmos., naczelniczka ż., naczelnikowa ż., naczelnikostwo n., naczelny mos.

 czas. naczelnikować ndk.

 przym. naczelnikowski, naczelny

 przysł. na czele

 przyim. na czele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyrektor, szef, zwierzchnik

 (1.2) dowódca, wódz, zwierzchnik

Wiktionary


naczelnikostwo

urząd, funkcja naczelnika; naczelnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) piastowanie pozycji naczelnika

 (1.2) naczelnik i jego żona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas rewolucji, podczas naczelnikostwa Tadeusza Kościuszki, znajdował się w Berlinie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczelnik m., naczelny mos.

 przym. naczelny

 przyim. na czele

 przysł. na czele

Wiktionary


naczelnikowa

małżonka naczelnika


SJP.pl


naczelnikowy

→ naczelnik (dawniej); naczelnikowski


SJP.pl


naczelność

→ naczelny


SJP.pl

Patrz:

naczelny

naczelny

1. będący na pierwszym planie; najważniejszy, główny, zasadniczy (np. naczelna idea);
2. sprawujący władzę zwierzchnią (np. naczelny organ sądowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sprawujący zwierzchnią władzę

 (1.2) będący na pierwszym planie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) zool. zwykle w lm. nazwa systematyczna|Primates|ref=tak., przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) jest odpowiedzialny bezpośrednio przed dyrektorem i naczelnym inżynierem za całokształt powierzonych mu prac (…).

 (2.1) Od lat, część naukowców i aktywistów praw zwierząt stara się o przyznanie naczelnym podstawowych praw – do życia i wolności oraz wprowadzenia zakazu tortur wobec naszych najbliższych krewnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czołówka ż., naczelnictwo n., naczelnikostwo n., naczelnik mos., naczelniczka ż.

 przyim. na czele

 przysł. na czele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generalny, głównodowodzący, główny, zwierzchni

 (1.2) główny, pierwszy, najważniejszy

Wiktionary


naczepa

bezsilnikowy pojazd drogowy, którego przednia część pozbawiona kół jezdnych spoczywa na ciągniku siodłowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyczepa, której część spoczywa na pojeździe silnikowym, pozbawiona przedniej osi oraz silnika

Wiktionary

Naczepa – pojazd drogowy przeznaczony do transportu rzeczy, bez przedniej osi i zaprojektowany tak, że część pojazdu i znaczna część ładunku spoczywa na ciągniku samochodowym.

Polska należy do czołowych producentów naczep w Europie.

Ciągnik siodłowy z naczepą połączony jest za pomocą sprzęgu siodłowego (połączenie sworzniowe).

Wikipedia


naczerpywać

czerpiąc, nabierać czegoś


SJP.pl


naczes

włosy naczesane na czoło


SJP.pl


naczesywać

nasuwać, nagarniać włosy poprzez czesanie


SJP.pl


naczesław

imię męskie


SJP.pl


naczolnik

regionalnie: pasek uzdy przechodzący w poprzek czoła konia


SJP.pl


naczos

mały kawałek tortilli pokryty roztopionym żółtym serem; nacho, nachos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) niewielkie kawałki tortilli (czipsy tortilla) z mąki kukurydzianej podobna do chipsa (niekiedy pokryte roztopionym serem), pochodzące z kuchni meksykańskiej

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

 (2.1) jedna sztuka naczos (1.1)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nachos

Wiktionary


naczynia

1. przedmiot użytkowy służący do przechowywania, przyrządzania czegoś, najczęściej potraw;
2. (zwykle w lm.) w organizmie ludzkim lub zwierzęcym: rurkowaty przewód służący do transportu krwi lub limfy;
3. (zwykle w lm.) element drewna (tkanki roślinnej) przewodzący wodę i sole mineralne; trachej


SJP.pl

Zobacz też: naczynie.

Naczynia – polski zespół muzyczny założony w 1999 roku. Swoje utwory nagrywa w Rogalowie. 25 lutego zajęli pierwsze miejsce na Bisliście Polskiego Radia Bis. 2 grudnia 2006 wydali debiutancki album Naczynia zespołem, związani z wytwórnią Obuh records, płyta nagrana na sprzęcie analogowym w studiu "Rogalów Analogowy"

Wikipedia


naczyniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od naczyniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczyniak m.

Wiktionary


naczyniak

łagodny nowotwór powstający wskutek zaburzeń rozwojowych tkanki naczyniowej, występujący najczęściej w tkance podskórnej lub skórze w postaci sinoczerwonego guzka, plam lub pęcherzyków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) med. łagodny nowotwór z układu naczyniowego;

Wiktionary

Naczyniak (łac. "angioma") – nowotwór łagodny wywodzący się z układu naczyń krwionośnych lub limfatycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy się urodziłem, miałem na czole naczyniaka dość dużych rozmiarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈt͡ʃɨ̃ɲak, AS: načỹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczynie n., naczynko n., naczyńko n., naczyniówka ż.

:: zdrobn. naczyniaczek m.

 przym. naczyniowy

Wiktionary


naczynie

1. przedmiot użytkowy służący do przechowywania, przyrządzania czegoś, najczęściej potraw;
2. (zwykle w lm.) w organizmie ludzkim lub zwierzęcym: rurkowaty przewód służący do transportu krwi lub limfy;
3. (zwykle w lm.) element drewna (tkanki roślinnej) przewodzący wodę i sole mineralne; trachej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

 (1.2) biol. rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • naczynie krwionośne – tętnica, naczynie włosowate, żyła (anatomia)
  • naczynie chłonne
  • naczynie kuchenne – służące do gotowania, pieczenia itp. czynności
  • naczynie liturgiczne
  • naczynia laboratoryjne – sprzęt laboratoryjny
  • naczynia połączone
  • naczynie limfatyczne – anatomia – fragment układu limfatycznego
  • naczynie zatokowe
  • naczynie tętnicze
  • naczynie grzbietowe
  • naczynie robocze – główna część koparki, skipu itp. urządzeń technicznych
  • naczynie rozszerzalne – ogrzewanie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po obiedzie zawsze zmywam naczynia.

 (1.2) Uszkodzenie jednego z głównych naczyń krwionośnych może być bardzo groźne w skutkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈt͡ʃɨ̃ɲɛ, AS: načỹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczyniówka ż., naczyniak mrz., naczyniowiec mos.

:: zdrobn. naczynko n., naczyńko n.

 przym. naczyniowy

 przysł. naczyniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skorupa

 (1.2) zool. żyła, tętnica; bot. tracheja

Wiktionary


naczynioruchowy

wywierający wpływ na rozszerzanie się i kurczenie naczyń krwionośnych


SJP.pl


naczyniowiec

potocznie: chirurg naczyniowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. pot. chirurg naczyniowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam umówioną wizytę u naczyniowca z terminem za dwa lata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczynie n., naczynko n., naczyńko n., naczyniówka ż., naczyniak m.

 przym. naczyniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) angiochirurg, chirurg naczyniowy

Wiktionary


naczynioworuchowy

naczynioruchowy;
1. wywierający wpływ na rozszerzanie się i kurczenie naczyń krwionośnych;
2. obrzęk naczynioworuchowy - opuchlizna tkanki podskórnej, najczęściej w obrębie twarzy, powstająca w wyniku reakcji alergicznej; obrzęk Quinckego


SJP.pl


naczyniowy

1. → naczynie;
2. układ naczyniowy - układ krążenia;
3. port naczyniowy - trwały dostęp dożylny wszczepiany pacjentom


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący naczynia, np. chłonnego lub krwionośnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Doktor powiedział, że moje nadciśnienie tętnicze może pochodzić z chorej nerki, bo wysłuchał po prawej stronie szmer naczyniowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnat͡ʃɨ̃ˈɲɔvɨ, AS: načỹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczynie n., naczynko n., naczyńko n., naczyniak mrz., naczyniowiec mos.

Wiktionary


naczyniówka

część środkowej błony gałki ocznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. część błony naczyniowej oka, między twardówką a siatkówką, której zadaniem jest dostarczanie tlenu i składników odżywczych do zewnętrznych warstw siatkówki;

Wiktionary

Naczyniówka ( choroidea) – tylna, największa część błony naczyniowej gałki ocznej; położona pomiędzy siatkówką a twardówką gęsta sieć naczyń krwionośnych odżywiających siatkówkę. W przedniej części oka naczyniówka przechodzi w ciało rzęskowe i tęczówkę.

Brunatna barwa naczyniówki poprawia własności optyczne oka.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. naczyniak mzw./mrz.

Wiktionary


naczyniówkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z naczyniówką, dotyczący naczyniówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczyniówka ż.

Wiktionary


naczynko

zdrobnienie od: naczynie; naczyńko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. naczyńko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczyniak mrz., naczynie n., naczyńko n., naczyniowiec mos.

 przym. naczyniowy

Wiktionary


naczynkowy

→ naczynko; naczyńkowy


SJP.pl


naczytany

taki, który się naczytał


SJP.pl


naczytać

naczytać się - wiele przeczytać; znużyć się długim czytaniem


SJP.pl


naczytywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|naczytywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naczytywać ndk.

Wiktionary


naczyńko

zdrobnienie od: naczynie; naczynko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) małe naczynie, bardzo mały pojemnik

 (1.2) biol. rodzaj drobnej tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szufladzie znalazł małe naczyńko wypełnione jakimś płynem.

 (1.2) Na błonie pławnej widoczne były małe naczyńka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈt͡ʃɨ̃ɲkɔ, AS: načỹńko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naczynie n., naczynko n., naczyniak mrz., naczyniowiec mos.

 przym. naczyniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naczynie; zdrobn. pojemniczek, zbiorniczek

 (1.2) naczynie

Wiktionary


naczyńkowy

→ naczyńko; naczynkowy


SJP.pl


naczyński

nazwisko


SJP.pl


naczyścić

1. usunąć brud z wielu rzeczy;
2. naczyścić się - namęczyć się czyszczeniem


SJP.pl


naczółek

trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budowli antycznej lub klasycystycznej; przyczółek, fronton


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • naczółek – element uzdy
  • dach naczółkowy
  • naczółek (zbroja) – „hełm” koński, fragment zbroi chroniący głowę konia
  • naczółek – element architektoniczny

Wikipedia


naczółkowy

→ naczółek


SJP.pl

Patrz:

naczółek

naczęstować

poczęstować wiele razy


SJP.pl


naczęsławice

Naczęsławice (dodatkowa nazwa w j. niem. "Groß Nimsdorf") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki. W 2011 roku liczba mieszkańców we wsi Naczęsławice wynosiła 507.

Wikipedia


nad

przyimek pełniący wiele funkcji w zdaniu, łączący się w narzędniku lub bierniku z rzeczownikami bądź wyrazami o jego funkcji; * forma "nade" możliwa tylko w kilku tradycyjnych połączeniach (np. nade wszystko, nade mną, nade mnie)


SJP.pl

przyimek tworzący konstrukcję opisującą…

 (1.1) …położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

 (1.2) …ruch kogoś lub czegoś w kierunku góry omawianego wyrażenia

 (1.3) …położenie kogoś lub czegoś w okolicy omawianego wyrażenia

 (1.4) …ruch kogoś lub czegoś w kierunku do okolicy omawianego wyrażenia

 (1.5) …nieodległy czas względem omawianego wyrażenia

 (1.6) …podmiot jakichś działań

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nad – miejscowość
  • NAD
  • Nád

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lampa wisi nad stołem.

 (1.1) Mucha lata nad łóżkiem.

 (1.1) Samolot przeleciał nad Szwajcarią.

 (1.2) Mucha przeleciała nad stół.

 (1.3) Karol mieszka nad morzem.

 (1.3) Bitwa rozegrała się nad brzegiem Wisły.

 (1.4) Czy my pójdziemy dziś nad morze?

 (1.5) Mariolka wróciła do domu nad ranem.

 (1.6) Przeprowadziliśmy dyskusję nad wybranymi zagadnieniami problemu.

 (1.6) Pracowaliśmy nad tym projektem przez kilka miesięcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nat, AS: nat

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. nade, ponad

 temsłow. nad-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powyżej, ponad

 (1.2) powyżej, ponad

 (1.3) do, obok

 (1.4) do, obok

 (1.5) pod

Wiktionary


nad-

przedrostek

 (1.1) …tworzący czasowniki pochodne

:: (1.1.1) …oznaczający zmniejszenie lub zwiększenie zasobu czegoś

:: (1.1.2) …oznaczający początkową fazę procesu, który nazywa czasownik podstawowy, zwykle o słabym, narastającym nasileniu, obejmujący części łatwiej dostępne itp.

:: (1.1.3) …oznaczający realizację procesu, który nazywa czasownik podstawowy, skupioną w górnej lub zewnętrznej części czegoś

:: (1.1.4) …oznaczający realizację bliskości przestrzennej z naciskiem na fakt, że rzecz dzieje się w określonym – np. korzystnym, pożądanym lub niekorzystnym, niepożądanym – momencie

 (1.2) …poprzedzający podstawy słowotwórcze rzeczownikowe, niekiedy przymiotnikowe lub przysłówkowe

:: (1.2.1) …uwydatniający wyższość w hierarchii społecznej w stosunku do osób określonych rzeczownikiem w formie podstawowej

:: (1.2.2) …uwydatniający wysoki stopień tego, co określa wyraz w formie podstawowej

:: (1.2.3) …oznaczający wykraczanie poza normę, poza zwykły stan tego, co określa wyraz w formie podstawowej (często w medycynie, ekonomii)

część składowa

 (2.1) …przymiotników, przysłówków i rzeczowników, powstałych z połączenia nad- z rzeczownikiem w bierniku lub narzędniku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1.1) nadbierać • nadlać • nadpić • nadsypać • naddać • nadłożyć

 (1.1.2) nadbutwieć • nadciąć • nadgnić • nadgryźć • nadłamać • nadpalić • nadszczerbić • nadżerać

 (1.1.3) nadbudować • nadmurować • nadściełać • nadwieszać

 (1.1.4) nadbiec • nadchodzić • nadjechać • nadlecieć • nadpłynąć

 (1.2.1) nadkomisarz • nadkonduktor • nadleśniczy • nadprokurator • nadradca

 (1.2.2) nadczłowiek • nadforteca • nadgeniusz • nadolbrzym • nadpotęga

 (1.2.3) nadciśnienie • nadczułość • nadkwaśny • naddniówka • nadgodzina • nadprodukcja • nadwaga • nadwartość

 (2.1) nadbłotny • nadchmurny • nadgraniczny • nadspodziewanie • nadgarstek • nadokiennik • nadwozie

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. nad

Wiktionary


nadab

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadab – syn kapłana Aarona
  • Nadab – król Starożytnego Izraela

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wstąpił Mojżesz wraz z Aaronem, Nadabem, Abihu i siedemdziesięciu starszymi Izraela.

Wiktionary


nadajnik

urządzenie wysyłające odpowiednio przetworzone informacje do odbiornika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. więz. donosiciel

Wiktionary

Nadajnik – urządzenie służące do emisji sygnału, zgodnego z założeniami konstrukcyjnymi. Sygnał może być niezmienny w zadanym przedziale czasu (nadajnik sygnalizacyjny) lub zmieniać się w zależności od sygnału sterującego. Sygnał emitowany jest najczęściej w postaci falowej. Wyróżnić można nadajniki fali:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Analogicznych strat doznaje sygnał sondujący w drodze od nadajnika do anteny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadanie n., nadawanie n., nadawca mos.

 czas. nadać dk., nadawać ndk.

 przym. nadajniczy, nadajnikowy, nadany, nadawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aparat nadawczy, stacja nadawcza, transmiter, transmitter

 (2.1) kabel, kapusta, kapuś

Wiktionary


nadajnikowy

→ nadajnik


SJP.pl

Patrz:

nadajnik

nadaktywność

przesadna aktywność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadmierna aktywność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatnimi laty środowiska lewicowe wykazywały się nadaktywnością w Brukseli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadpobudliwość; war. hiperaktywność

Wiktionary


nadaktywny

nadmiernie aktywny


SJP.pl


nadal

wciąż, w dalszym ciągu, nieustannie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w dalszym ciągu, dalej, wciąż jeszcze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwanaście cylindrów ferrari 410 pracowało nadal bezgłośnie, choć strzałka szybkościomierza przekraczała cyfrę sto dwadzieścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnadal, AS: nadal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeszcze, reg. śl. furt

Wiktionary


nadambitny

zbyt ambitny


SJP.pl


nadangarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ziemiami leżącymi nad Angarą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Angara ż.

 przym. angarski

Wiktionary


nadanie

1. obdarzyć kogoś czymś, np. tytułem;
2. sprawić, że coś zmieni wygląd;
3. np. o liście, paczce: wysłać;
4. przekazać informację np. za pomocą fal radiowych;
5. pot. polecić coś; naraić;
6. nadać się - stać się odpowiednim do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadać.

 (1.2) hist. dokument potwierdzający ofiarowanie dóbr, przyznanie przywilejów, praw itp.

 (1.3) hist. to, co jest przedmiotem nadania (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Korszanie pomimo upału oraz szalejącej w okolicy burzy z chęcią przybyli do amfiteatru, by świętować wspólnie 50-lecie nadania praw miejskich swojemu miastu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈdãɲɛ, AS: nadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadawanie n., nadawca m., nadawczyni ż., nadajnik m., nadawnictwo n., nadawacz m.

 czas. nadać dk., nadawać ndk.

 przym. nadawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) donacja, uposażenie

Wiktionary


nadaremnie

przysłówek

 (1.1) niepotrzebnie, w sposób niedający oczekiwanych efektów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadaremność ż.

Wiktionary


nadaremność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest nadaremne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadaremny

 przysł. nadaremnie

Wiktionary


nadaremny

niedający wyników, nieprzynoszący rezultatów; daremny, bezskuteczny, próżny


SJP.pl


nadarzać

1. (najczęściej z podmiotem: los, przypadek) zsyłać, nastręczać, przynosić, zwykle coś pomyślnego, pożądanego, korzystnego;
2. nadarzać się - o czymś niespodziewanym, przypadkowym: przytrafiać się, zdarzać się, nawijać się


SJP.pl


nadarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadarzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadarzyć

Wiktionary


nadarzyce

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadarzyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
  • Nadarzyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Jastrowie
    • Nadarzyce – dawna stacja kolejowa

Wikipedia


nadarzyciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. dawca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadaˈʒɨt͡ɕɛl, AS: nadažyćel

Wiktionary


nadarzycki

przymiotnik od: Nadarzyce


SJP.pl


nadarzyn

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce;
3. część miasta Kobyłka


SJP.pl

Nadarzyn – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa: "Nadarzyn I" i "Nadarzyn II".

Miejscowość jest siedzibą gminy Nadarzyn, rzymskokatolickiej parafii św. Klemensa oraz Biura Oddziału Świadków Jehowy, nadzorującego działalność Świadków Jehowy w Polsce.

Wikipedia


nadarzynianin

mieszkaniec Nadarzyna


SJP.pl


nadarzynianka

mieszkanka Nadarzyna


SJP.pl


nadarzyć

1. (najczęściej z podmiotem: los, przypadek) zesłać, nastręczyć, przynieść, zwykle coś pomyślnego, pożądanego, korzystnego, np.: Czekał, co los nadarzy;
2. nadarzyć się - o czymś niespodziewanym, przypadkowym: przytrafić się, zdarzyć się, nawinąć się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stpol. obdarzyć

czasownik zwrotny nadarzyć się

 (2.1) pomyślnie zdarzyć się, przytrafić się przypadkiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈdaʒɨt͡ɕ, AS: nadažyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. darzyć

 rzecz. nadarzenie n.

Wiktionary


nadarzyński

przymiotnik od: Nadarzyn, wieś gminna w województwie mazowieckim


SJP.pl


nadatlantycki

znajdujący się nad Atlantykiem


SJP.pl


nadawa

określona ilość jakiegoś surowca, którą jednorazowo wkłada się do maszyny w celu przeróbki


SJP.pl

Na

Wikipedia


nadawacz

element urządzenia wiatracznego


SJP.pl


nadawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadawać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadaˈvãɲɛ, AS: nadavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadanie n., nadawca m., nadawczyni ż., nadajnik m., nadawnictwo n., nadawacz m.

 czas. nadać dk., nadawać ndk.

 przym. nadawczy

Wiktionary


nadawać

1. przyznawać coś komuś, obdarowywać;
2. czynić coś jakimś;
3. wysyłać coś pocztą;
4. przekazywać za pomocą odpowiednich urządzeń;
5. potocznie:
a) dużo gadać;
b) źle o kimś mówić;
6. dając wielokrotnie, dać wiele;
7. nadawać się - być odpowiednim


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób

 (1.2) zlecać wysłanie za pomocą poczty

 (1.3) wyposażać w jakieś cechy

 (1.4) rozdać coś wielu osobom

 (1.5) pot. obgadywać kogoś

 (1.6) pot. dużo mówić

czasownik zwrotny nadawać się

 (2.1) być do czegoś odpowiednim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W radiu nadano komunikat o pożarze w lesie.

 (1.2) Sąd nadał list polecony wczoraj.

 (1.3) Jesień nadaje drzewom żółty kolor.

 (1.4) Tytuł profesora nadaje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

 (2.1) Chase nie nadawał się na inżyniera, ale chciał pomagać pomimo opinii Monnona, że stanowi zagrożenie dla siebie i innych, gdy bierze się za technologię cieplną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈdavat͡ɕ, AS: nadavać

Wiktionary

Powiązane:

 (1) czas. nadawać się; rzecz. nadawanie/nadanie

 (1.1-2) rzecz. nadawca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emitować, transmitować, przesyłać

 (1.2) wysyłać, kierować, adresować

 (1.3) kształtować

 (1.4) rozdać

 (1.5) plotkować, reg. śl. dżistać

Wiktionary


nadawca

osoba wysyłająca list; adresant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto nadaje komunikat, wiadomość

 (1.2) poczt. ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę

Wiktionary

Nadawca – wprowadzający do obiegu publicznego określone przekazy i ponoszący za to odpowiedzialność prawną

Oznacza dostawcę usług medialnych. Jest to osoba fizyczna, osoba prawna lub osobowa spółka handlowa, która tworzy i zestawia program oraz rozpowszechnia go lub przekazuje innym osobom w celu rozpowszechniania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pytanie retoryczne służy wzmocnieniu uwagi odbiorcy, zdobyciu przez nadawcę aprobaty poprzez budowanie wspólnej płaszczyzny refleksji ze słuchaczem.

 (1.2) Adres nadawcy był niestety nieczytelny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈdaft͡sa, AS: nadafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadajnik m., nadawnictwo n., nadawacz m., nadanie n., nadawanie n.

:: fż. nadawczyni ż.

 czas. nadawać ndk., nadać dk.

 przym. nadawczy

Wiktionary


nadawczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który służy do nadawania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadajnik m., nadawca m., nadanie n., nadawanie n.

 czas. nadać dk., nadawać ndk.

Wiktionary


nadawczyni

kobieta wysyłajaca list, przesyłkę itp.


SJP.pl


nadać

1. obdarzyć kogoś czymś, np. tytułem;
2. sprawić, że coś zmieni wygląd;
3. np. o liście, paczce: wysłać;
4. przekazać informację np. za pomocą fal radiowych;
5. pot. polecić coś; naraić;
6. nadać się - stać się odpowiednim do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadawać)

 (1.1) dokonany od|nadawać.

czasownik zwrotny nadać się

 (2.1) dokonany od|nadawać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Telewizja nadała tylko niektóre odcinki serialu.

 (2.1) Słyszałem, że szukają ludzi do rozładunku wagonów. Silny jesteś, to się nadasz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnadat͡ɕ, AS: nadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadanie n., nadawanie n., nadawca m., nadawczyni ż., nadajnik m., nadawnictwo n., nadawacz m.

 czas. nadawać ndk.

 przym. nadawczy

Wiktionary


nadbaba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. prababka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈbaba, AS: nadbaba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prababa, prababka, prababcia

Wiktionary


nadbagaż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) turyst. lotn. część bagażu lotniczego przekraczająca ciężarem granicę przewidzianą taryfą i z tego tytułu wymagająca dodatkowej opłaty

Wiktionary

Nadbagaż – amerykańska komedia romantyczna z 1997 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bagaż mrz., bagażnik mrz., bagażownia ż., bagażowy mos.

 przym. bagażowy

Wiktionary


nadbajkalski

przymiotnik

 (1.1) położony nad jeziorem Bajkał

Wiktionary


nadbałtycki

przymiotnik od: nad Bałtykiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który leży nad Bałtykiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cech Złotników z Lubeki ogłosił konkurs złotniczy, do udziału w którym zaproszeni są wszyscy twórcy biżuterii z krajów nadbałtyckich: Litwy, Łotwy, Estonii, Polski, Norwegii, Finlandii, Szwecji, Danii, Rosji (Kaliningrad i Petersburg) i Niemiec (…).

 (1.1) Wczoraj nad tym nadbałtyckim kurortem przeszła trąba powietrzna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadbawˈtɨt͡sʲci, AS: nadbau̯tycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bałtyk mrz., Bałt mos., Bałtyka ż.

 przym. bałtycki, bałtyjski

 przysł. bałtycko

 temsłow. bałto-

Wiktionary


nadbiebrzański

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Biebrzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadbʲjɛˈbʒãj̃sʲci, AS: nadbʹi ̯ebžãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Biebrza ż.

Wiktionary


nadbieg

przekładnia prędkości w skrzyni biegów


SJP.pl

Nadbieg (overdrive) – dodatkowe, najwyższe przełożenie przekładni w skrzyni biegów, przy którym silnik pojazdu poruszającego się po terenie o zerowym nachyleniu przy bezwietrznej pogodzie nie osiąga obrotów mocy maksymalnej. Dawniej realizowana za pomocą zewnętrznej dwubiegowej przekładni, obecnie w postaci najwyższego biegu w skrzyni biegów.

Wikipedia


nadbiegły

taki, który gdzieś nadbiegł


SJP.pl


nadbierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadebrać)

 (1.1) niedokonany od|nadebrać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadbieranie n., nadebranie n.

 czas. nadebrać dk.

Wiktionary


nadbitka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poligr. artykuł pochodzący z czasopisma lub pracy zbiorowej wydrukowany osobno z tego samego składu drukarskiego;

 (1.2) bud. osłona dachu montowana na krokwiach

Wiktionary

Nadbitka – w terminologii drukarskiej oznacza artykuł z czasopisma lub fragment pracy zbiorowej wydrukowany osobno z niezmienionego składu drukarskiego. Drukowana z tytułem nagłówkowym i zazwyczaj bez zmiany numeracji stron. Mogły mieć osobną, zazwyczaj broszurową, oprawę.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. nadbić dk., nadbijać ndk.

Wiktionary


nadbitkowy

→ nadbitka


SJP.pl

Patrz:

nadbitka

nadbić

1. dodatkowo przybić coś do czegoś, np. nadbić fleki;
2. odbić część lub kawałek czegoś;
3. odbić, powielić jakieś druki ponad ich ustalona liczbę


SJP.pl


nadbor

dawne imię męskie


SJP.pl

Nadbor – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Nad-" ("nad" lub człon pochodzący od innych wyrazów) i "-bor" („walczyć, zmagać się”). Być może oznaczało „tego, kto najlepiej walczy”.

Wikipedia


nadbora

lina obrzeżająca górny skraj sieci rybackiej


SJP.pl


nadborowo

Nadborowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 178 mieszkańców. Jest 25. co do wielkości miejscowością gminy Żnin.

Wikipedia


nadbryg.

skrót od: nadbrygadier


SJP.pl

skrót

 (1.1) = nadbrygadier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadbryg. Bartkowiak odznaczył także 20 podkarpackich strażaków.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. bryg.

Wiktionary


nadbrygadier

wysoki stopień oficerski w straży pożarnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) siódmy stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej;

Wiktionary

Na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnadbrɨˈɡadʲjɛr, AS: nadbrygadʹi ̯er

Wiktionary


nadbrzeżanin

osoba mieszkająca nad brzegiem wód


SJP.pl


nadbrzeże

1. obszar nad brzegiem wód; wybrzeże; pobrzeże;
2. umocniony brzeg morza, rzeki, basenu portowego itp., umożliwiający przybijanie statków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obszar nad brzegiem zbiornika wodnego

Wiktionary

Nadbrzeże – część strefy brzegowej przylegająca bezpośrednio do brzegu morskiego od strony lądu. Przeważnie na nadbrzeżach występują wydmy. Nadbrzeża są zalewane przez wodę tylko przy wyjątkowo silnych sztormach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuter zacumowano przy nadbrzeżu stoczniowym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadbrzeżny

 rzecz. nadbrzeżanin mos., nadbrzeżność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nabrzeże, pobrzeże, wybrzeże

Wiktionary


nadbrzeżny

znajdujący się nad brzegiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który znajduje się nad brzegiem rzeki, kanału, jeziora lub morza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈbʒɛʒnɨ, AS: nadbžežny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzeg m., brzeżek m., nadbrzeże n.

 przym. brzeżny, brzegowy, przybrzeżny

Wiktionary


nadbrzeżyca

rodzaj roślin z rzędu goździkowców


SJP.pl

Na

Wikipedia


nadbrzusze

górna okolica brzucha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. górna okolica brzucha;

Wiktionary

Na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: nadˈbʒuʃɛ, AS: nadbžuše

Wiktionary


nadbrzuszny

→ nadbrzusze


SJP.pl

Patrz:

nadbrzusze

nadbudowa

w budownictwie: to, co nadbudowano, podwyższenie już istniejącego budynku


SJP.pl

Na

Wikipedia


nadbudowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadbudować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadbudowywanie n., nadbudowa ż., nadbudówka ż.

 czas. nadbudować dk., nadbudowywać ndk.

Wiktionary


nadbudować

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadbudowywać)

 (1.1) wybudować nową część nad jaką wykończoną budową, dobudować wzwyż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przykład pozwolono nadbudować dwa piętra na zabytkowym pałacu Lubomirskich na placu Żelaznej Bramy, co zeszpeciło tę piękną budowlę, a na Krakowskim Przedmieściu (przy Królewskiej) na miejscu tzw. „kuźni saskiej” wystawiono 6-kondygnacjowy dom Funduszu Kwaterunku Wojskowego (arch. Czesław Piotr Czesław Przybylski) zwany „domem bez kantów”.

 (1.1) Doménico Merlìni do środkowego pawilonu dobudował dwa skrzydła, nadbudował piętro i stworzył całość tak niewypowiedzialnie piękną (…) że próżno by szukać gdziekolwiek w Europie podobnego pieścidełka, jakim jest pałacyk Łazienkowski Na Wyspie/Wodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadbuˈdɔvat͡ɕ, AS: nadbudovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadbudowanie n., nadbudowywanie n., nadbudówka ż.

 czas. budować

 przysł. budująco

 przym. budujący

Wiktionary


nadbudowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadbudowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadbudowanie n., nadbudowa ż., nadbudówka ż.

 czas. nadbudowywać ndk., nadbudować dk.

Wiktionary


nadbudowywać

czasownik niedokonany (dk. nadbudować)

 (1.1) niedokonany od|nadbudować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadbudɔˈvɨvat͡ɕ, AS: nadbudovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadbudowanie n., nadbudowywanie n., nadbudówka ż.

Wiktionary


nadbudówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: nadbudowa

 (1.2) pot. nadbudowana część budynku

 (1.3) mar. pomieszczenie na górnym pokładzie statku

Wiktionary

Nadbudówka – konstrukcja znajdująca się na pokładzie jednostki pływającej. Jej zadaniem jest zwiększenie pojemności pomieszczeń pod pokładem (poprzez zwiększenie ich wysokości ponad krawędź burt, choć ich nie dotyka pozostawiając wolne przejście z obu stron). Dodatkowo nadbudówki stanowią obudowę otworów komunikacyjnych takich jak zejściówki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W maleńkiej nadbudówce na pokładzie stał kapitan z wykałaczką w zębach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadbudowywanie n., nadbudowanie n., nadbudowa ż.

 czas. nadbudować dk., nadbudowywać ndk.

Wiktionary


nadbudżetowy

przymiotnik

 (1.1) ekon. przekraczający (niespodziewanie) budżet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadbuḍʒɛˈtɔvɨ, AS: nadbuḍžetovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec m.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


nadburcie

część burty wystająca ponad pokład; falszburta


SJP.pl

Nadburcie, falszburta - bariera ochronna znajdująca się na jednostkach pływających, na krawędzi odkrytego pokładu, zabezpieczająca przed wypadnięciem za burtę przedmiotów i ludzi. Na dużych statkach wodnych sięga zdecydowanie powyżej pasa dorosłego człowieka.

Wikipedia


nadburmistrz

wysoki urzędnik miejski w niektórych krajach zachodnioeuropejskich


SJP.pl

Nadburmistrz (niem. "Oberbürgermeister") – w Niemczech najwyższy urzędnik w mieście podzielonym na dzielnice, którymi rządzą burmistrzowie. Odpowiada polskiej funkcji prezydenta miasta.

Wikipedia


nadburmistrzyni

→ nadburmistrz


SJP.pl

Patrz:

nadburmistrz

nadbużański

przymiotnik od: nad Bugiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się w blisko, w sąsiedztwie Bugu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieodłącznym elementem nadbużańskiego krajobrazu są liczne przydrożne krzyże, stawiane najczęściej przy wjeździe do wsi czy przy „świętych źródełkach”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadbuˈʒãj̃sʲci, AS: nadbužãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bug m., zabużanin m., zabużanka ż.

 przym. bużański, zabużański

Wiktionary


nadchloran

sól kwasu nadchlorowego


SJP.pl


nadchlorany

sól kwasu nadchlorowego


SJP.pl

Nadchlorany, w systemie Stocka: chlorany(VII) – związki chemiczne, sole lub estry kwasu nadchlorowego. Nadchlorany nieorganiczne otrzymywane są w wyniku prażenia lub anodowego utleniania chloranów. Mają właściwości utleniające.

Podczas prażenia chloranów przebiega reakcja dysproporcjonowania.

Wikipedia


nadchodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przybywanie do jakiegoś miejsca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnatxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: natχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadejście n.

 czas. nadchodzić ndk., nadejść dk.

Wiktionary


nadchodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nadejść)

 (1.1) idąc, przybywać do określonego miejsca

 (1.2) o zjawiskach atmosferycznych: zbliżać się, nadciągać

 (1.3) o stanach fizjologicznych: następować

 (1.4) o zdarzeniach, porach: zbliżać się, nastawać, następować

 (1.5) o przesyłkach, listach: zostawać dostarczonym do adresata

 (1.6) o środkach komunikacji: docierać do określonego miejsca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nadchodzi burza. Lepiej wracajmy do domu.

 (1.3) Śmierć nadchodzi zawsze za szybko.

 (1.4) Nadchodziła już 12 (= dwunasta), gdy ciągle czekał na pociąg.

 (1.5) Listy świąteczne należy wysyłać odpowiednio wcześniej, gdyż wysłane dzień przed świętem nadchodzą za późno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: natˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: natχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadejście n., nadchodzenie n.

 czas. nadejść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podchodzić

 (1.2) zbliżać się, nadciągać

 (1.5) docierać, przychodzić, napływać

 (1.6) podjeżdżać, nadjeżdżać, zajeżdżać

Wiktionary


nadciecz

ciecz charakteryzująca się bardzo małą lepkością i bardzo dużą przewodnością cieplną


SJP.pl


nadciekłość

stan cieczy charakteryzujący się całkowitym zanikiem lepkości; nadpłynność


SJP.pl

Nadciekłość (także nadpłynność) – stan materii charakteryzujący się całkowitym zanikiem lepkości.

Materia w stanie nadciekłym, puszczona w ruch w dowolnym obiegu zamkniętym, może w nim krążyć bez końca, bez żadnego dodatkowego nakładu energii.

Zjawisko to zostało odkryte przez Piotra Kapicę oraz niezależnie Johna F. Allena i Dona Misenera w 1937 r.

Wikipedia


nadciekły

o cieczy: charakteryzujący się całkowitym zanikiem lepkości; nadpłynny


SJP.pl


nadcieńczać

dawniej: trochę zmniejszać; uszczuplać


SJP.pl


nadciosywać

nieco ociosywać (siekierą, toporem itp.)


SJP.pl


nadcisański

przymiotnik od: nad Cisą


SJP.pl


nadciągać

zbyt intensywną pracą lub gwałtownym ruchem powodować nadwerężenie mięśni; naciągać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nadciągnąć)

 (1.1) zbliżać się w przestrzeni

 (1.2) zbliżać się w czasie

Wiktionary


nadciągnąć

zbyt intensywną pracą lub gwałtownym ruchem spowodować nadwerężenie mięśni; naciągnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nadciągać)

 (1.1) dokonany od|nadciągać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od strony ulicy Zwierzynieckiej nadciągnęła druga dama. Z jej siatki dramatycznie sterczały blade nogi kurczaka w celofanie.

Wiktionary


nadciąć

przeciąć powierzchnię czegoś nie do końca


SJP.pl


nadcięcie

przeciąć powierzchnię czegoś nie do końca


SJP.pl


nadciśnienie

wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznane za graniczne; hipertensja; hipertonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

 (1.2) fiz. nadwyżka ciśnienia w stosunku do ciśnienia otoczenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nadciśnienie tętnicze (łac. Hypertonia arterialis)
  • nadciśnienie płucne
  • nadmierne ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego
  • nadmierne ciśnienie wewnątrzgałkowe w przebiegu jaskry
  • różnica między ciśnieniem bezwzględnym a ciśnieniem atmosferycznym w przypadku, gdy jest ono większe od atmosferycznego
  • Nadciśnienie – album studyjny poznańskiego rapera Palucha

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dieta roślinna jest pozytywnie skorelowana z niższym ryzykiem cukrzycy, nadciśnienia, chorób serca, udaru i śmierci z jakiejkolwiek przyczyny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciśnienie n., podciśnienie n.

 przym. nadciśnieniowy

Wiktionary


nadciśnieniowiec

człowiek chorujący na nadciśnienie tętnicze


SJP.pl


nadciśnieniowy

przymiotnik

 (1.1) med. związany z nadciśnieniem krwi

 (1.2) techn. działający pod wyższym ciśnieniem niż atmosferyczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tematem wykładu będzie choroba nadciśnieniowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadciśnienie n.

Wiktionary


nadczarnomorski

przymiotnik od: nad Morzem Czarnym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) znajdujący się nad Morzem Czarnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W III wieku n.e. Goci zaczęli stopniowo opuszczać siedziby nad dolną Wisłą i przenosili się na południe. Na stepach nadczarnomorskich stworzyli oni wraz z irańskimi Sarmatami silne państwo (…)

Wiktionary


nadczas

dawniej: czas bliżej nieokreślony


SJP.pl


nadczerpywać

czerpiąc, ujmować czegoś trochę


SJP.pl


nadczerstwiały

taki, który nadczerstwiał (stracił na świeżości)


SJP.pl


nadczolnik

regionalnie: rzemień uzdy nad czołem konia


SJP.pl


nadczołowy

znajdujący się nad czołem


SJP.pl


nadczynnościowy

→ nadczynność


SJP.pl

Patrz:

nadczynność

nadczynny

cechujący się nadmierną aktywnością, np. nadczynna tarczyca


SJP.pl


nadcząsteczkowy

mający rozmiar większy od cząsteczki, np. struktura nadcząsteczkowa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z nadcząsteczkowością, odnoszący się do nadcząsteczkowości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadcząsteczkowość ż.

Wiktionary


nadczłowiek

1. człowiek wybitny, przewyższający innych pod każdym względem;
2. w ideologii faszyzmu: przedstawiciel wyższej rasy ludzkiej;
3. hipotetyczna jednostka, która osiągnęła wyższy etap rozwoju człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) filoz. jednostka przewyższająca pod każdym względem wszystkich ludzi;

Wiktionary

Nadczłowiek ( homo superior, Übermensch) – kategoria literacka, filozoficzna i ideologiczna opisująca hipotetyczny „wyższy etap” rozwoju człowieka bądź wybitną jednostkę przewyższającą „zwyczajnych ludzi” pod każdym względem. Pojęcie to zostało wprowadzone do filozofii przez niemieckiego filozofa, Fryderyka Nietzschego, między innymi w dziele "Tako rzecze Zaratustra".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nietzscheański nadczłowiek jest obdarzony niezwykłą wolą mocy i nie ograniczają go normy moralne ustanowione przez społeczeństwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadczłowieczeństwo n., człowiek mos.

 czas. uczłowieczać ndk., uczłowieczyć dk.

 przym. nadczłowieczy, człowieczy

 przysł. człowieczo

Wiktionary


naddatek

to, co się daje ponad przewidzianą ilość, miarę


SJP.pl


naddać

1. dodać więcej materiału w jakimś miejscu, aby poszerzyć albo podłużyć ubranie za ciasne lub za krótkie;
2. spowodować powstanie jakichś cech dodatkowych, wykraczających poza przyjęte założenia;
3. dać czegoś więcej niż trzeba, niż się należy


SJP.pl


naddnieprzański

przymiotnik od: Naddnieprze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Dniepru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ryby żyją już tylko w wielkich rosyjskich rzekach, a kiedyś stanowiły powszechne pożywienie naddnieprzańskiego ludu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnaddʲɲɛˈpʃãj̃sʲci, AS: naddʹńepšãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dniepr mrz., Naddnieprze n.

Wiktionary


naddnieprze

kraina historyczna w centralnej i południowo-wschodniej Ukrainie; Ukraina Naddnieprzańska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna w dorzeczu Dniepru;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za inne źródło koliszczyzny wskazywano działalność Cerkwi prawosławnej, która podsycała nienawiść do szlachty polskiej i Żydów u ludności prawosławnej zamieszkującej Naddnieprze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dniepr m.

 przym. naddnieprzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ukraina Naddnieprzańska, Ukraina Kijowska

Wiktionary


naddniestrzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Naddniestrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Naddniestrze n.

:: fż. Naddniestrzanka ż.

 przym. naddniestrzański

Wiktionary


naddniestrzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Naddniestrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Naddniestrze n.

:: fm. Naddniestrzanin mos.

 przym. naddniestrzański

Wiktionary


naddniestrzański

przymiotnik od: Naddniestrze (region autonomiczny w Mołdawii)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Naddniestrza, związany z Naddniestrzem, pochodzący z Naddniestrza

 (1.2) znajdujący się w bliskiej odległości od Dniestru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnaddʲɲɛˈsṭʃãj̃sʲci, AS: naddʹńesṭšãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Naddniestrze n., Naddniestrzanin mos., Naddniestrzanka ż., Dniestr m.

Wiktionary


naddniestrze

autonomiczny region w Mołdawii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. region autonomiczny Mołdawii;

Wiktionary

Naddniestrze (oficjalnie Naddniestrzańska Republika Mołdawska, także: Mołdawska Republika Naddniestrza) – "de iure" region autonomiczny we wschodniej Mołdawii, "de facto" państwo nieuznawane ze stolicą w Tyraspolu, obejmujące tereny położone na lewym brzegu Dniestru oraz prawobrzeżne miasto Bendery ("Tighina"). Jest to pas ziemi o długości około 200 km i średniej szerokości około 12–15 km (najmniejsza szerokość 6 km, największa 38 km).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naddniestrze, choć ogłosiło niepodległość, nie jest uznawane przez żadne państwo na świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈdʲɲɛsṭʃɛ, AS: naddʹńesṭše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dniestr mrz., Naddniestrzanin mos., Naddniestrzanka ż.

 przym. naddniestrzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Naddniestrzańska Republika Mołdawska

Wiktionary


naddruk

egzemplarz wydrukowany dodatkowo, ponad ustalony nakład książki


SJP.pl


naddrukowywać

drukować coś na innym nadruku


SJP.pl


naddunajski

przymiotnik od: nad Dunajem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Dunaju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadːũˈnajsʲci, AS: na•dũnai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dunaj m.

 przym. dunajski

Wiktionary


naddziobywać

trochę dziobać, nieco wydziobywać


SJP.pl


naddźwiernik

malowidło lub płaskorzeźba nad drzwiami; supraporta


SJP.pl


naddźwiękowy

ponaddźwiękowy;
1. o prędkości większej od prędkości rozchodzenia dźwięku;
2. samolot naddźwiękowy - samolot mogący rozwinąć taką prędkość


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad głowami widzów przeleciał samolot naddźwiękowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadʲd͡ʑvʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ, AS: nadʹʒ́vʹi ̯ẽŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dźwięk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) supersoniczny, ponaddźwiękowy

Wiktionary


nade

przyimek

 (1.1) forma oboczna przyimka nad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niebo gwiaździste nade mną i prawo moralne we mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnadɛ, AS: nade

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. nad

Wiktionary


nadebrać

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadbierać)

 (1.1) wziąć pewną, niewielką ilość czegoś, biorąc napocząć coś

 (1.2) brać więcej niż się należy, brać za dużo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadbieranie n., nadebranie n.

 czas. nadbierać ndk.

Wiktionary


nadecznik

nadecznik stawowy - gatunek gąbki z rzędu gąbek krzemorogowych


SJP.pl


nadegnać

gwarowo: nadgonić - nadrobić opóźnienie


SJP.pl


nadejście

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przybycie, przyjście do jakiegoś miejsca

 (1.2) pojawienie się, zjawienie się w jakimś miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Stukot butów uderzających o chłodną, metalową podłogę zwiastował nadejście imperialnej oficer.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadchodzenie n., chodzenie n.

 czas. nadchodzić ndk., nadejść dk.

Wiktionary


nadejść

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nadchodzić)

 (1.1) dokonany od|nadchodzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadeszła ładna zima.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnadɛjɕt͡ɕ, AS: nadei ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadejście n., nadchodzenie n.

 czas. nadchodzić ndk.

Wiktionary


nadekspresja

nadmierna ekspresja (aktywność), np. genu


SJP.pl


nadekspresyjny

→ nadekspresja


SJP.pl

Patrz:

nadekspresja

nadelbiański

dawniej: nadłabski


SJP.pl


nademocjonalność

nadmierna intensywność lub łatwość okazywania emocji


SJP.pl


nadepnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadepnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadɛpʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: nadepʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadepnąć dk., nadeptywać ndk., deptać ndk.

 rzecz. nadeptywanie

Wiktionary


nadepnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadeptywać)

 (1.1) przygnieść coś stopą; nastąpić na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważaj, żeby nie nadepnąć mojemu kotu na ogon, bo będzie go bolało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈdɛpnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: nadepnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przydepnąć

 rzecz. nadeptywanie n., nadepnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. przistómpić

Wiktionary


nadeptywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadeptywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadɛptɨˈvãɲɛ, AS: nadeptyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadeptywać ndk., nadepnąć dk., deptać ndk.

 rzecz. nadepnięcie

Wiktionary


nader

bardzo, niezmiernie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) książk. bardzo, niezmiernie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była dziwna „biała plama” w chronologicznym zapisie czynności. Nie jest wykluczone, że niektóre kartki zeszytu zostały przez Anoszkina usunięte, bo ujawnienie pewnych zapisów mogło być dla marszałka nader kłopotliwe (…).

Wiktionary


naderwanie

częściowo coś rozerwać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|naderwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. naderwać

Wiktionary


naderwać

częściowo coś rozerwać


SJP.pl


nadeszły

taki, który nadszedł


SJP.pl


nadesłać

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadsyłać)

 (1.1) przysłać to, na co ktoś oczekuje; dostarczyć w określonym terminie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czytelnicy nadesłali wiele listów do redakcji.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadesłanie n.

Wiktionary


nadeń

nad niego


SJP.pl

forma ściągnięta

 (1.1) książk. nad niego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnadɛ̃ɲ, AS: nadẽń

Wiktionary


nadfiolet

kolor ultrafioletowy, niewidoczny dla ludzkiego oka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. niewidzialne dla oka promieniowanie elektromagnetyczne – o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie; wywołuje m.in. fluorescencję i opalanie się skóry ludzkiej;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadfioletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promieniowanie nadfioletowe, promieniowanie ultrafioletowe, ultrafiolet; skr. UV; daw. promieniowanie nadfiołkowe, promieniowanie pozafiołkowe

Wiktionary


nadfioletowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. dotyczący nadfioletu, świecący nadfioletem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadfiolet mrz.

 przysł. nadfioletowo, fioletowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ultrafioletowy, nadfiołkowy, UV

Wiktionary


nadfiołkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. fiz. zob. nadfioletowy.

Wiktionary


nadgarstek

staw łaczący dłoń z ramieniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

Wiktionary

Nadgarstek ( carpus) – część kończyny górnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karol spadł z drzewa i złamał nadgarstek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈɡarstɛk, AS: nadgarstek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadgarstkowy

 rzecz. garść ż.

Wiktionary


nadgarstkowy

→ nadgarstek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z nadgarstkiem, dotyczący nadgarstka

Wiktionary

Patrz:

nadgarstek

Powiązane:

 rzecz. nadgarstek mrz.

Wiktionary


nadgarstnik

opaska na nadgarstek ochraniająca staw np. podczas dźwigania


SJP.pl


nadgniwać

ulegać częściowo gniciu; podgniwać


SJP.pl


nadgnić

częściowo zgnić; przygnić, podgnić


SJP.pl


nadgniły

częściowo zgniły; zagniły


SJP.pl


nadgodzina

(zwykle w liczbie mnogiej) godzina przepracowana ponad ustalony czas pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urz. godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marta późno wraca z pracy, bo ma sporo nadgodzin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadɡɔˈd͡ʑĩna, AS: nadgoʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadgodzinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. nadliczbówka, godzina nadliczbowa, godzina ponadwymiarowa

Wiktionary


nadgonić

potocznie: uzupełnić braki spowodowane opóźnieniem


SJP.pl


nadgoplański

przymiotnik od: nad Gopłem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Gopła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ub. tygodniu nadgoplańscy radni zdecydowali o wystąpieniu ze związku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadɡɔˈplãj̃sʲci, AS: nadgoplãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


nadgorliwie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób nadgorliwy, wykazując nadmierny zapał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorliwiec m., gorliwość ż., nadgorliwiec m., nadgorliwość ż.

 przym. gorliwy, nadgorliwy

 przysł. gorliwie

Wiktionary


nadgorliwiec

osoba wykazująca w działaniu nadmierną gorliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto jest nadgorliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skutek zakazu może być zabawny: nadgorliwcy będą się awanturować, ale generalnie będzie po staremu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorliwiec m., gorliwość ż., nadgorliwość ż.

 przym. gorliwy, nadgorliwy

 przysł. gorliwie, nadgorliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanatyk, gorliwiec, zapaleniec, zelota

Wiktionary


nadgorliwość

→ nadgorliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadmierna gorliwość

Wiktionary

Patrz:

nadgorliwy

Przykłady

 (1.1) Nadgorliwość jest gorsza od faszyzmu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadgorliwy

 przysł. nadgorliwie

 rzecz. nadgorliwiec mos.

Wiktionary


nadgorliwy

nadmiernie żarliwy, pilny, staranny; przesadnie gorliwy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) nadmiernie, przesadnie gorliwy, wykazujący nadmierny zapał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorliwiec m., gorliwość ż., nadgorliwiec m., nadgorliwość ż.

 przym. gorliwy

 przysł. gorliwie, nadgorliwie

Wiktionary


nadgranicze

obszar przy granicy czegoś; przygranicze, pogranicze


SJP.pl


nadgraniczny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w pobliżu granicy, związany z terenem przy granicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reforma objęła region nadgraniczny.

 (1.1) W Cieszynie myślą nad utworzeniem nadgranicznego euroinstytutu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. graniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygraniczny

Wiktionary


nadgromada

jednostka klasyfikacji lub typologii wyższa od gromady


SJP.pl


nadgryzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadgryzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadgryzać ndk.

Wiktionary


nadgubernator

rzadko: gubernator generalny


SJP.pl


nadgórnik

górnik sprawujący nadzór w kopalni


SJP.pl


nadgębie

narząd u niektórych owadów, pełniący funkcję strun głosowych


SJP.pl

Nadgębie ( epipharynx, epiglossa, epiglottis) – element narządów gębowych sześcionogów.

Nadgębie stanowi mniej lub bardziej wyodrębiony płat na spodniej (wewnętrznej) powierzchni wargi górnej, nadustka lub obu tych struktur. Cała ta powierzchnia określana jest jako ściana nadgębowa ( epipharygeal wall) i tworzy przednią (górną) ścianę jamy przedgębowej (lub jej części pokarmowej, czyli cibarium), przeciwstawioną podgębiu. Podgębie wraz z nadgębiem określa się wspólnie jako "basipharynx".

Wikipedia


nadhuczwiański

przymiotnik od: nad Huczwą


SJP.pl


nadia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prababcia Nadii była rodowitą ałmaatką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnadʲja, AS: nadʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Nadzieja ż.

Wiktionary


nadieżda

rosyjskie imię żeńskie


SJP.pl


nadilmeński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) położony nad Ilmenem

Wiktionary


nadinsp.

nadinspektor


SJP.pl

skrót

 (1.1) = nadinspektor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadinsp. Michał Ledzion, dotychczasowy komendant wojewódzki, przekazał garnizon swojemu następcy, insp. Waldemarowi Wołowcowi.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. insp., podinsp.

Wiktionary


nadinspektor

1. stopień oficerski w policji wyższy od inspektora;
2. oficer mający stopień nadinspektora


SJP.pl


nadinspektorka

kobieta w stopniu nadinspektora


SJP.pl


nadintendent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wyższy rangą zarządca, któremu podlegają intendenci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intendent mos.

Wiktionary


nadintendentura

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) protestancki odpowiednik dekanatu w Kościele ewangelickim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadintendentura Kościoła ewangelickiego w Żaganiu istniała do 1947 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadʲĩntɛ̃ndɛ̃nˈtura, AS: nadʹĩntẽndẽntura

Wiktionary


nadinterpretacja

interpretacja idąca zbyt daleko, odkrywająca znaczenia, których sprawa bądź przedmiot interpretowany nie posiada; interpretacja niemająca dostatecznego uzasadnienia


SJP.pl


nadinterpretacyjny

błędnie zrozumiany lub zinterpretowany w nieuzasadniony sposób


SJP.pl


nadinterpretować

interpretować (zinterpretować) bez dostatecznego uzasadnienia


SJP.pl


nadinżynier

dawniej: inżynier na kierowniczym stanowisku; starszy inżynier


SJP.pl


nadir

punkt przeciwległy zenitowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadir – kierunek przeciwny do zenitu
  • s/y Nadir – polski jacht żaglowy
  • Nadir Szah Afszar – szach Iranu w latach 1736 – 1747
  • Mohammad Nadir Szah – król Afganistanu w latach 1929 – 1933

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈnadʲir, AS: nadʹir

Wiktionary


nadizarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) położony nad Izarą, żyjący nad Izarą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na formowanie się osobowości Teodora wpływał również fakt, iż w końcu XIX w. w owych „Atenach Nadizarskich" — jak nazywano stołeczne miasto Bawarii — zgromadziła się znaczna liczba polskich artystów, zwłaszcza malarzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izara ż.

 przym. izarski

Wiktionary


nadjaźń

w psychoanalizie: wewnętrzna reprezentacja wartości moralnych i ideałów uznawanych przez daną społeczność, przekazywanych dziecku przez rodziców w procesie socjalizacji; superego, nadświadomość


SJP.pl


nadjechać

przyjechać dokądś w danej chwili, w odpowiednim momencie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przyjechać w określonym momencie

Wiktionary


nadjeżdżać

przyjeżdżać dokądś w danej chwili, w odpowiednim momencie


SJP.pl


nadkaspijski

związany z terenami położonymi nad Morzem Kaspijskim, charakterystyczny dla terenów położonych nad Morzem Kaspijskim, leżący nad Morzem Kaspijskim itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) położony lub związany z obszarami wokół Morza Kaspijskiego

Wiktionary


nadkazić

doprowadzić do kolejnego zakażenia


SJP.pl


nadkażać

doprowadzać do kolejnego zakażenia


SJP.pl


nadkażenie

doprowadzić do kolejnego zakażenia


SJP.pl

Nadkażenie, superinfekcja – powikłanie polegające na tym, że do istniejącego zakażenia dołącza się i rozwija kolejne, wywołane innym patogenem. Do takiej sytuacji dochodzi na przykład, gdy do toczącego się wirusowego zapalenia dróg oddechowych dochodzi infekcja bakteryjna, powodując zapalenie oskrzeli.

Wikipedia


nadkole

Nadkole – wieś w Polsce znajdująca się w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów. Ma status sołectwa.

Charakteryzuje się malowniczymi krajobrazami, położona między dwoma rzekami: Liwcem i Bugiem. Nadkolski las jest częścią Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, w obszarze dawnej Puszczy Kamienieckiej.

Wikipedia


nadkom.

skrót od: nadkomisarz


SJP.pl

skrót

 (1.1) = nadkomisarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadkom. w stanie spoczynku, Andrzej Wroński, od 1990 roku do 1995 roku był Komendantem Powiatowym Policji w Opocznie.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. kom., podkom.

Wiktionary


nadkomisarz

stopień oficerski w policji


SJP.pl


nadkomorowy

znajdujący się nad komorą


SJP.pl


nadkomplet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) więcej niż komplet; liczba rzeczy lub ludzi przekraczająca określony zespół stanowiący pewną całość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadkompletny

 rzecz. komplet mrz.

Wiktionary


nadkonduktor

konduktor sprawujący funkcje kierownicze; oberkonduktor, ober


SJP.pl


nadkonsumpcja

nadmierna konsumpcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. zjawisko masowego wydawania pieniędzy ponad możliwości finansowe

 (1.2) fizj. med. dostarczanie organizmowi pożywienia w ilości większej niż stanowi jego zapotrzebowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnatkɔ̃w̃ˈsũmpt͡sʲja, AS: natkõũ̯sũmpcʹi ̯a

Wiktionary


nadkruszać

odłamywać, odłupywać kawałek czegoś; odkruszać, ukruszać


SJP.pl


nadkruszenie

odłamać, odłupać kawałek czegoś; ukruszyć


SJP.pl


nadkruszyć

odłamać, odłupać kawałek czegoś; ukruszyć


SJP.pl


nadkryć

dawniej: pokryć, nakryć


SJP.pl


nadkrzepliwość

choroba charakteryzująca się zwiększoną krzepliwością krwi i tworzeniem zakrzepów w naczyniach krwionośnych; trombofilia


SJP.pl


nadkrólestwo

kategoria systematyczna wyższa od królestwa, używana w klasyfikacji biologicznej; domena


SJP.pl


nadkręcać

ruchem lub nienaturalnym ułożeniem części ciała lekko uszkodzić staw


SJP.pl


nadkręcić

1. ruchem lub nienaturalnym ułożeniem części ciała lekko uszkodzić staw;
2. dawniej: częściowo coś ukręcić, skręcić


SJP.pl


nadkwasota

nadmierne wydzielanie kwasu solnego przez gruczoły żołądka, występujące najczęściej w chorobach wrzodowych dwunastnicy (rzadziej żołądka); nadkwaśność


SJP.pl


nadkwaśność

nadmierne wydzielanie kwasu solnego przez gruczoły żołądka, występujące najczęściej w chorobach wrzodowych dwunastnicy (rzadziej żołądka); nadkwaśność soku żołądkowego; nadkwasota


SJP.pl


nadkład

1. w geologii: część górotworu przykrywająca określoną jednostkę geologiczną
2. w górnictwie odkrywkowym: skały płonne przykrywające złoże kopaliny użytecznej


SJP.pl

Nadkład – w geologii część profilu skalnego powyżej rozpatrywanej jednostki skalnej. W węższym znaczeniu – skały płonne przykrywające złoże kopaliny użytecznej, również poziom wodonośny.

Wikipedia


nadkładowy

→ nadkład


SJP.pl

Patrz:

nadkład

nadlatać

dawniej: nadlatywać


SJP.pl


nadlatywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadlatywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadlatywać ndk.

 przym. oblatany

Wiktionary


nadlatywać

czasownik niedokonany (dk. nadlecieć)

 (1.1) lecąc zbliżać się

 (1.2) o dźwiękach: docierać skądś

 (1.3) pot. zbliżać się, przybywać z dużą prędkością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samolot nie wraca, inne nie nadlatują, ciężka mgła kurzu powoli opada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadlaˈtɨvat͡ɕ, AS: nadlatyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. latać, latywać

 rzecz. nadlatywanie n.

 przym. oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 rzad. nadlatać

Wiktionary


nadlać

dolać czegoś więcej niż potrzeba


SJP.pl


nadlew

naddatek technologiczny metalu lub innego tworzywa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. naddatek materiału w formie odlewniczej, zasilający krzepnący odlew i zapobiegający powstawaniu w nim jam skurczowych;

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawsze, ilekroć to jest możliwe, staliwnik ustawia do lania formę pochyło w ten sposób, aby zanieczyszczenia mogły spłynąć i osadzić się w nadlewie.

 (1.1) Podstawową funkcją nadlewu jest kompensacja skurczu objętościowego odlewu podczas jego krzepnięcia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odlew mrz., zalew mrz., wlew mrz., nadlewka ż.

 czas. olać, nadlewać ndk., nadlać dk., lać ndk., odlać dk., odlewać ndk.

 przym. nadlewniczy, odlewniczy

Wiktionary


nadlewek

nadlewek: nadlew, nadmiar metalu pozostały po wlaniu do formy odlewniczej większej jego ilości niż zakłada norma


SJP.pl


nadleński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ziemiami położonymi nad Leną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lena ż.

Wiktionary


nadleśnictwo

jednostka lokalnego zarządu lasów; gospodarstwo leśne podporządkowane takiemu zarządowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) leśn. jednostka administracyjna zajmująca się całokształtem spraw administracyjno-gospodarczych dużych kompleksów leśnych, składająca się z kilku leśnictw;

Wiktionary

Nadleśnictwo – podstawowa jednostka gospodarcza i organizacyjna w strukturze Lasów Państwowych.

Zadaniem nadleśnictwa jest prowadzenie gospodarstwa leśnego w zakresie hodowli, ochrony lasu, ochrony przeciwpożarowej, pozyskania drewna, a także melioracji gruntów leśnych i nieleśnych, budowy dróg leśnych i budowli związanych z gospodarstwem leśnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niedaleko jest nadleśnictwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadlɛɕˈɲit͡stfɔ, AS: nadleśńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadleśniczy m., leśnik m.

Wiktionary


nadleśnicza

pracownica administracji leśnej kierująca nadleśnictwem


SJP.pl


nadleśniczy

pracownik administracji leśnej kierujący nadleśnictwem


SJP.pl

Nadleśniczy – pracownik instytucji Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, jest podwładnym dyrektora właściwej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Kieruje Nadleśnictwem – podstawową jednostką gospodarczą i organizacyjną w strukturze Lasów Państwowych.

Wikipedia


nadleśny

znajdujący się nad lasem


SJP.pl


nadliczać

naliczać więcej niż potrzeba


SJP.pl


nadliczbowy

przymiotnik

 (1.1) przekraczający oznaczoną liczbę, dodatkowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadlʲid͡ʒˈbɔvɨ, AS: nadlʹiǯbovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. nadliczbowo

 rzecz. nadliczbówka ż.

Wiktionary


nadliczbówka

godzina przepracowana ponad obowiązujący czas pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. godzina nadliczbowa, czas spędzony w pracy ponad podstawowy wymiar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marta późno wraca z pracy, bo ma sporo nadliczbówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadlʲid͡ʒˈbufka, AS: nadlʹiǯbufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadliczbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadgodzina

Wiktionary


nadliczyć

naliczyć więcej niż potrzeba


SJP.pl


nadlina

lina o dużej średnicy


SJP.pl


nadloarski

przymiotnik

 (1.1) położony nad Loarą; tam mieszkający, działający lub dziejący się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale układ ten nie dotyczył Normanów nadloarskich, którym niezależnie od tego trzeba było wypłacić duży okup.

 (1.1) Po opisie generalnym bytu szczęśliwego mieszkańców nadloarskiej Arkadii następuje prezentacja głównych bohaterów, Celadona i Astrei.

 (1.1) (…) Południowiec, który łączy w sobie przebiegłość północną z nadloarską odwagą, jest człowiekiem doskonałym i może zostać królem Szwecji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Loara ż.

 przym. loarski

Wiktionary


nadludzki

przymiotnik

 (1.1) taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

 (1.2) przest. nieziemski, nadprzyrodzony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈlut͡sʲci, AS: nadlucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponadludzki

 przysł. nadludzko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogromny, ponadludzki, nadzwyczajny

 (1.2) cudowny

Wiktionary


nadludzkość

→ nadludzki


SJP.pl

Patrz:

nadludzki

nadmamrzański

związany z terenami położonymi nad Mamrami, charakterystyczny dla terenów położonych nad Mamrami, leżący nad Mamrami itp.


SJP.pl


nadmanganian

sól kwasu nadmanganowego w postaci fioletowych kryształków rozpuszczalnych w wodzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu nadmanganowego, przyjmująca postać fioletowych kryształów, rozpuszczalna w wodzie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadmãŋˈɡãɲãn, AS: nadmãŋgãńãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mangan m.

Wiktionary


nadmanganiany

sól kwasu nadmanganowego w postaci fioletowych kryształków rozpuszczalnych w wodzie


SJP.pl

Nadmanganiany, nazwa Stocka: manganiany(VII) – związki nieorganiczne, sole nietrwałego kwasu nadmanganowego (), występującego wyłącznie w roztworach wodnych. Mają postać fioletowych kryształów, które rozpuszczają się w wodzie.

Wikipedia


nadmanganometria

dawniej: manganometria (jeden z działów oksydymetrii, polegający na miareczkowaniu badanej substancji mianowanym roztworem manganianu (najczęściej manganianu potasu) jako utleniacza)


SJP.pl


nadmarznięty

[czytaj: nadmar-znięty] taki, który nadmarznął (zmarznął trochę); nadmarzły, nadmarźnięty


SJP.pl


nadmarzły

[czytaj: nadmar-zły] taki, który nadmarzł (zmarzł trochę); nadmarznięty, nadmarźnięty


SJP.pl


nadmarźnięty

taki, który nadmarzł (zmarzł trochę); nadmarznięty, nadmarzły


SJP.pl


nadmetraż

powierzchnia mieszkania przekraczająca przepisową normę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ponadnormatywny metraż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy wam nie wstyd mieć nadmetraż na pracownię, podczas gdy inni nie mają nawet gdzie spać?

Wiktionary


nadmeński

przymiotnik

 (1.1) położony nad Menem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Men mrz.

 przym. meński

Wiktionary


nadmiar

zbyt wiele czegoś, kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbyt duża ilość lub liczba czegoś

 (1.2) reszta pozostała po czymś, z czegoś

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tarnik do kopyt to narzędzie stosowane w hodowli koni, które służy do usuwania nadmiaru rogowiny z kopyt.

 (1.2) Gęsta żętyca stanowiła główny pokarm owczarzy, a jej nadmiar jadła rodzina bacy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnadmʲjar, AS: nadmʹi ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadmierność ż., nadmiarowość ż.

 przym. nadmierny, nadmiarowy

 przysł. nadmiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadwyżka, zbytek

Wiktionary


nadmiarowość

nadmierna liczba, wartość; redundancja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co nadmiarowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadmiarowy, nadmierny

 rzecz. nadmiar mrz., nadmierność ż.

Wiktionary


nadmiarowy

taki, którego jest za wiele; zbyteczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nadmierny, którego jest zbyt wiele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadmiar m., nadmiarowość ż., nadmierność ż.

 przym. nadmierny

 przysł. nadmiarowo, nadmiernie

Wiktionary


nadmienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadmieniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadmʲjɛ̇̃ˈɲä̃ɲɛ, AS: nadmʹi ̯ė̃ńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadmieniać ndk., nadmienić dk.

 rzecz. nadmienienie

Wiktionary


nadmieniać

wtrącać uwagę, napomykać coś; wzmiankować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadmienić)

 (1.1) mówić o czymś przy okazji, mimo że nie jest to główny temat wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcę nadmienić, że spotkanie odbędzie się w czwartek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadmienianie n., nadmienienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napomykać, odnotowywać, wspominać, zaznaczać

Wiktionary


nadmienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadmienić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadmʲjɛ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: nadmʹi ̯ė̃ńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadmienić dk., nadmieniać ndk.

 rzecz. nadmienianie

Wiktionary


nadmienić

zrobić wzmiankę; napomknąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadmieniać)

 (1.1) dokonany od|nadmieniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Należy nadmienić, że cena systemu obejmuje zarówno oprogramowanie, jak i sprzęt komputerowy oraz szkolenie obsługi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈmʲjɛ̇̃ɲit͡ɕ, AS: nadmʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadmienianie n., nadmienienie n.

Wiktionary


nadmiernie

przysłówek

 (1.1) w sposób nadmierny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadmiernie rozpędzony samochód wpadł do przydrożnego rowu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈmʲjɛrʲɲɛ, AS: nadmʹi ̯erʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadmiar m., nadmierność ż.

 przym. nadmierny, nadmiarowy

Wiktionary


nadmierność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co nadmierne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadmiar mrz., nadmiarowość ż.

 przym. nadmierny, nadmiarowy

 przysł. nadmiernie

Wiktionary


nadmierny

zbyt duży, przekraczający potrzeby


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który (swoją intensywnością, rozmiarem) przekracza miarę, normę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fauna abisalu cechuje się zanikiem lub nadmiernym rozwojem narządów wzroku w postaci organów świetlnych, wytworzeniem delikatnych narządów dotyku oraz niezwykłymi kształtami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈmʲjɛrnɨ, AS: nadmʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadmiar m., nadmierność ż., nadmiarowość ż.

 przym. nadmiarowy

 przysł. nadmiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesadny, zbytni, nadmiarowy

Wiktionary


nadmierzać

dawać ponad miarę, naddawać przy mierzeniu


SJP.pl


nadmir

dawne imię męskie


SJP.pl

Nadmir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Nad-" („nad” lub człon pochodzący od innych wyrazów) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Być może oznaczało „tego, kto przynosi prawdziwy pokój”.

W XXI wieku w Polsce imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 2 mężczyzn o imieniu Nadmir nadanym jako imię drugie.

Wikipedia


nadmistrz

starszy mistrz, mistrz o wyższych kwalifikacjach


SJP.pl


nadmistrzyni

mistrzyni o wyższych kwalifikacjach


SJP.pl


nadmorski

znajdujący się, leżący nad morzem, charakterystyczny dla terenów położonych nad morzem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w niewielkiej odległości od morza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Tylko niech pan doktor napisze do Kołobrzegu. — Mogę tylko dopisać, że pacjentka bardzo prosi o miejscowość nadmorską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈmɔrsʲci, AS: nadmorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morze n., pomorski mrz.

 przym. morski, podmorski, pomorski, zamorski

Wiktionary


nadmotławski

przymiotnik od: nad Motławą


SJP.pl


nadmuchiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadmuchać)

 (1.1) dmuchając, napełniać gazem, powietrzem

 (1.2) dmuchając, gromadzić gdzieś coś lotnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dmuchaniec mrz., nadmuch mrz., nadmuchiwanie n., dmuchawa ż.

 czas. dmuchać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dmuchać

 (1.2) nawiewać

Wiktionary


nadmuchowy

→ nadmuch


SJP.pl

Patrz:

nadmuch

nadnapięcie

Nadnapięcie formula_1 – pojęcie elektrochemiczne nazywane również nadpotencjałem, wprowadził w roku 1899 Caspari jako miarę polaryzacji elektrody. Nadnapięcie definiowane jest jako różnica między potencjałem elektrody spolaryzowanej przepływem prądu elektrycznego formula_2 a jej potencjałem równowagowym formula_3 (nazywanym też "potencjałem spoczynkowym"):

Wikipedia


nadnarwiański

przymiotnik od: nad Narwią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Narwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadnarˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: nadnarvʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Narew ż.

Wiktionary


nadnaturalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co nadnaturalne; cecha tych, którzy są nadnaturalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadnaturalny

 przysł. nadnaturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadprzyrodzoność, nadludzkość, nadziemskość, nieziemskość

Wiktionary


nadnaturalny

przymiotnik

 (1.1) który wykracza ponad to, co jest naturalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wierzę w byty nadnaturalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadnatuˈralnɨ, AS: nadnaturalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadnaturalność ż.

 przysł. nadnaturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadprzyrodzony

Wiktionary


nadnerczak

nowotwór złośliwy nerki rozwijający się z nabłonka kanalików nerkowych, szybko dający przerzuty; rak jasnokomórkowy (mający komórki o jasnej cytoplazmie) nerki


SJP.pl


nadnercze

parzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego produkujący szereg hormonów, m.in.: adrenalinę, noradrenalinę, androgeny, mineralo- i glikokortykosteroidy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nadmierne wydzielanie aldosteronu przez nadnercza zmniejsza nerkowe wydalanie Na+, zwiększa natomiast wydalanie z moczem K+, Mg2+ i NH4+.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈnɛrt͡ʃɛ, AS: nadnerče

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadnerczowy

 rzecz. nadnerczak mrz., nerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruczoł nadnerczowy

Wiktionary


nadnerczowy

→ nadnercze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z nadnerczem, dotyczący nadnercza

Wiktionary

Patrz:

nadnercze

Powiązane:

 rzecz. nadnercze n., nadnerczak mrz., nerka ż.

Wiktionary


nadnidziański

przymiotnik od: nad Nidą


SJP.pl


nadniemeński

przymiotnik od: nad Niemnem


SJP.pl


nadniszczyć

częściowo coś zniszczyć; podniszczyć, nadrujnować, podrujnować


SJP.pl


nadnotecki

przymiotnik od: nad Notecią


SJP.pl


nadobecność

zbyt duża obecność czegoś


SJP.pl


nadobfitość

rzadko: cecha czegoś występującego w zbyt dużej liczbie lub natężeniu


SJP.pl


nadobne

przestarzałe: coś pięknego, pełnego powabu; dziś używane tylko w powiedzeniu: odpłacać pięknym za nadobne - odpłacać się tym samym, odwzajemniać się


SJP.pl


nadobnica

nadobnica alpejska: chrząszcz z rodziny kózkowatych, duża (25-30 mm), szaroniebieska z czarnymi przepaskami, larwa żeruje w drewnie buków; w Polsce rzadka, chroniona


SJP.pl


nadobniczka

nadobniczka drzewna - gatunek ptaka z rodziny jaskółkowatych


SJP.pl


nadobniej

stopień wyższy od przysłówka: nadobnie


SJP.pl


nadobniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nadobny


SJP.pl


nadobnik

nadobnik włoski - owad z rodziny szarańczowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcin Nadobnik (1883-1953) – polski statystyk, współtwórca GUSu, profesor Uniwersytetu Poznańskiego, ojciec Kazimierza Nadobnika
  • Kazimierz Nadobnik (1913-1981) – polski działacz ludowy, poseł do Krajowej Rady Narodowej (1945–1952) i na Sejm Ustawodawczy (1947-1952), syn prof. Marcina Nadobnika
  • Nadobnik ozdobny – gatunek węża z rodziny połozowatych
  • Nadobnik włoski – gatunek owada z rzędu prostoskrzydłych

Wikipedia


nadobność

dawniej: piękno, wdzięk, powab, urok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest nadobne; cecha tych, którzy są nadobni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadobny

 przysł. nadobnie

Wiktionary


nadobny

1. dawniej: ładny, dorodny, urodziwy, przystojny;
2. czapla nadobna - gatunek dużego ptaka z rodziny czaplowatych;
3. poinsecja nadobna - gatunek krzewu z rodziny wilczomleczowatych; wilczomlecz nadobny, gwiazda betlejemska


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. pełen powabu, piękny, urodziwy

 (1.2) współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński. urodziwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadobność ż.

Wiktionary


nadobowiązkowość

1. cecha czegoś wykraczającego poza to, co należy do czyichś obowiązków;
2. cecha osoby podejmującej się czynności dodatkowych, nienależących do jej obowiązków


SJP.pl


nadobowiązkowy

przymiotnik

 (1.1) niewchodzący w zakres obowiązków

Wiktionary


nadobski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) położony nad Obem, związany z terenami nad Obem

Wiktionary


nadoczniak

część poroża jelenia lub daniela


SJP.pl


nadoczny

znajdujący się nad okiem


SJP.pl


nadoczodołowy

znajdujący się nad oczodołami, np. łuk nadoczodołowy


SJP.pl


nadodrzański

przymiotnik od: Nadodrze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Odry

 (1.2) związany z Nadodrzem, dotyczący Nadodrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed wieloma laty pisarz i publicysta Theodor Fontane, podczas swoich wędrówek nadodrzańskich, odwiedził także Dąbroszyn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadɔˈḍʒãj̃sʲci, AS: nadoḍžãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Odra ż., Zaodrze n., Nadodrze n., odrzysko n., odrzanin m., odrzanka ż.

 przym. odrzański, zaodrzański, pododrzański

Wiktionary


nadodrze

1. tereny nad Odrą;
2. osiedle Wrocławia;
3. czasopismo wydawane w Zielonej Górze w latach 1957-1989


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. osiedle samorządowe Wrocławia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadodrze – czasopismo
  • Nadodrze – osiedle Wrocławia
  • Wrocław Nadodrze – stacja kolejowa we Wrocławiu
  • Nadodrze – dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa w Głogowie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2017 w granicach Nadodrza mieszkało około 25 tysięcy osób.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadodrzański, odrzański

 rzecz. odrzysko mrz., Odra ż.

Wiktionary


nadogonie

początek ogona; miejsce nad ogonem


SJP.pl


nadogonowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się nad ogonem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokrywy nadogonowe kroplików mają barwę krwistoczerwoną.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ogonowy

Wiktionary


nadoić

1. dojąc, napełnić jakieś naczynie, udoić pewną ilosć;
2. nadoić się - a). napracować się, dojąc; zmęczyć się dojeniem; b). napić się wiele lub dostatecznie, do syta


SJP.pl


nadojeść

przestarzale: dokuczyć, dogryźć, dać się we znaki; dojeść


SJP.pl


nadokazywać

spłatać wiele figli; nafiglować, naswawolić się


SJP.pl


nadokiennik

gzyms nad oknem


SJP.pl


nadokreślony

układ nadokreślony - układ równań, w którym liczba liniowo niezależnych równań jest większa od wymiaru przestrzeni


SJP.pl


nadolbrzym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. gwiazda o masie od około 10 do 50 mas Słońca;

Wiktionary

Diagram Hertzsprunga-Russella

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. olbrzym mzw./mos.

Wiktionary


nadole

wieś kaszubska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadole – część miasta Tarnobrzeg
  • Nadole – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów
  • Nadole – część wsi Borówna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
  • Nadole – część wsi Lipnica Górna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
  • Nadole – część wsi Rajbrot w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
  • Nadole – część wsi Lewniowa w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Gnojnik
  • Nadole – część wsi Iwkowa w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Iwkowa
  • Nadole – część wsi Połom Mały w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Iwkowa
  • Nadole – część wsi Binarowa w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
  • Nadole – część wsi Kamionka Mała w woj., w pow. limanowskim, w gminie Laskowa
  • Nadole – część wsi Laskowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Laskowa
  • Nadole – część wsi Pisarzowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa

Wikipedia


nadolnik

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadolnik – część miasta Wronki
  • Nadolnik – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Nowe Miasto
  • Nadolnik – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola
  • Nadolnik – przysiółek wsi Chrostowa w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
  • Nadolnik – część wsi Borowo w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Rościszewo
  • Nadolnik – część wsi Białogarda w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko
  • Nadolnik – przysiółek wsi Żelisławice w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin
  • Nadolnik – osada w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa
  • Nadolnik – przysiółek w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
  • Nadolnik – osada w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo
  • Nadolnik – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki
  • Nadolnik – przysiółek wsi Mętno w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna

Wikipedia


nadolny

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anastazy Nadolny (ur. 1937) – polski duchowny rzymskokatolicki, profesor nauk teologicznych
  • Rafał Nadolny (ur. 1971) – polski historyk sztuki, w latach 2011–2016 Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków
  • Grzegorz Nadolny – polski muzyk jazzowy, gitarzysta basowy, kontrabasista,
  • Rudolf Nadolny (1873–1953) – niemiecki dyplomata, ambasador Niemiec w Turcji (1924–1933) i ZSRR (1933–1934)

Wikipedia


nadolski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Nadolski (1921–1993) – historyk i archeolog
  • Bogusław Nadolski (1933–2018) – ksiądz katolicki, liturgista
  • Bronisław Nadolski (1903–1986) – filolog
  • Helmut Nadolski – kontrabasista jazzowy
  • Jerzy Nadolski (1885–1940) – pułkownik wojska polskiego
  • Otto Nadolski (1880–1941) – inżynier hydrotechnik
  • Przemysław Nadolski (ur. 1970) – historyk, archiwista
  • Samuel Stanisław Nadolski (1590–1655) – kasztelan i rotmistrz
  • Zbigniew Nadolski (ur. 1967) – biegacz długodystansowy

Wikipedia


nadonosić

złożyć wiele donosów


SJP.pl


nadopiekuńczo

przysłówek

 (1.1) w sposób nadopiekuńczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieka ż., opiekuńczość ż., nadopiekuńczość ż.

 przym. nadopiekuńczy

Wiktionary


nadopiekuńczość

nadmierne troszczenie się o kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadmierna, niepotrzebna opiekuńczość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Agresywny stosunek matki do syna przybiera czasem formę nadopiekuńczości.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadopiekuńczy

 przysł. nadopiekuńczo

 rzecz. opieka ż., opiekuńczość ż.

Wiktionary


nadopiekuńczy

taki, który nadmiernie troszczy się o kogoś, zwykle ograniczając przy tym jego swobodę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nadmiernie opiekuńczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Ich rodzice bywają nadopiekuńczy - przyznaje Jerzy Wcisłowski, kierownik ośrodka. - Wyręczają w najprostszych czynnościach, odbierają im inwencję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieka ż., nadopiekuńczość ż., opiekuńczość ż.

 przysł. nadopiekuńczo

Wiktionary


nadopisywać

dopisać wiele czegoś


SJP.pl


nadoponowy

znajdujący się nad oponami mózgowo-rdzeniowymi


SJP.pl


nadostawać

dostać dużo czegoś


SJP.pl


nadostry

o chorobach: przebiegający z gwałtownymi objawami i trwający krócej


SJP.pl


nadołek

gwarowo:
1. dolna część, spód czegoś;
2. część koszuli kobiecej poniżej pasa; podołek


SJP.pl


nadpalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadpalać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić, nadpalać ndk.

Wiktionary


nadpalać

spalać coś z wierzchu lub z brzegu


SJP.pl


nadpalić

spalić coś z wierzchu lub z brzegu


SJP.pl


nadparlamentaryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. sytuacja w układzie położenia politycznego centrum decyzyjnego w centralnych instytucjach państwowych, polegająca na przeniesieniu punktu podejmowania najważniejszych decyzji do parlamentu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przeciwnym razie grozi nam kolejny obrót „błędnego koła nieuczestnictwa”, w którym mimo niskiej frekwencji parlament i tak zostanie wybrany, a to sprzyjać będzie nadpartycypacji, polegającej na zawłaszczaniu przestrzeni publicznej przez partie polityczne, oraz nadparlamentaryzacji, która oznacza, że jedynym forum debaty w kwestiach publicznych staje się - niereprezentatywny i fatalnie odbierany przez społeczeństwo - parlament.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnatparlãmɛ̃ntarɨˈzat͡sʲja, AS: natparlãmẽntaryzacʹi ̯a

Wiktionary


nadpasożytnictwo

Nadpasożytnictwo, pasożytnictwo wyższych rzędów, hiperpasożytnictwo, hiperparazytyzm – rodzaj pasożytnictwa wyższego (drugiego, a nawet trzeciego) rzędu, w którym żywicielem pasożyta jest inny pasożyt, co może skutkować pozytywnym wpływem na ograniczenie jego działań na żywiciela podstawowego. Żywicielem nadpasożyta ("hiperparasitus") jest pasożyt pierwszego lub drugiego stopnia.

Wikipedia


nadpicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadpić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadpić

Wiktionary


nadpiek

nadwaga pieczywa w stosunku do wagi zużytej mąki; przypiek


SJP.pl


nadpilicki

przymiotnik od: nad Pilicą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Pilicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnatpʲiˈlʲit͡sʲci, AS: natpʹilʹicʹḱi

Wiktionary


nadpis

1. to, co jest napisane nad czymś, np. nagłówek;
2. to, co zostało wpisane w miejsce innego tekstu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) inform. miejsce w wiadomości SMS wyświetlające nazwę nadawcy zamiast numeru telefonu, stosowane przy masowej wysyłce SMS-ów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnatpʲis, AS: natpʹis

Wiktionary


nadpisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadpisać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadpisywanie n., pisanie n.

 czas. nadpisać dk., nadpisywać ndk.

Wiktionary


nadpisać

1. usunąć dane komputerowe przez wpisanie innych danych w ich miejsce;
2. wpisać tekst w miejsce innego tekstu;
3. umieścić jakiś napis ponad tekstem;
4. dodać dodatkowy tekst do istniejącego tekstu; dopisać


SJP.pl


nadpisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadpisywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadpisywać ndk.

 rzecz. nadpisanie n., pisanie n.

Wiktionary


nadpisywać

1. usuwać dane komputerowe przez wpisywanie innych danych w ich miejsce;
2. wpisywać tekst w miejsce innego tekstu;
3. umieszczać jakiś napis ponad tekstem;
4. dodawać dodatkowy tekst do istniejącego tekstu; dopisywać


SJP.pl


nadpić

wypić trochę, nieco


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadpijać)

 (1.1) wypić czegoś tylko trochę; upić trochę, odpić nieco

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapięliśmy spodnie, dałem franka i wróciliśmy do stolika. Piwa nikt nie nadpił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnatpʲit͡ɕ, AS: natpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadpicie n.

 czas. pić ndk.

Wiktionary


nadpiławski

związany z terenami położonymi nad Piławą, leżący nad Piławą


SJP.pl


nadplanowy

wykraczający poza plan; pozaplanowy


SJP.pl


nadplastyczność

Nadplastyczność – zdolność metali i ich stopów do dużych odkształceń plastycznych.

Nadplastyczność została zaobserwowana w 1920 roku dla stopu eutektycznego Zn-Cu-Al przez W. Rosenheima.

Charakterystyczną cechą stopu odkształcanego nadplastycznie jest brak tworzenia się szyjki. Wyróżnia się dwa główne czynniki warunkujące zaistnienie zjawiska nadplastyczności:

Wikipedia


nadpleśniały

taki, który nadpleśniał (spleśniał częściowo)


SJP.pl


nadpobudliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób nadpobudliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadpobudliwość ż.

 przym. nadpobudliwy

Wiktionary


nadpobudliwość

nadmierna pobudliwość; nadwrażliwość, popędliwość, eretyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadmierna pobudliwość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadpobudliwy

 przysł. nadpobudliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadreaktywność

Wiktionary


nadpobudliwy

zbyt pobudliwy; nadwrażliwy, popędliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zbyt pobudliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadpobudliwość ż.

 przysł. nadpobudliwie

Wiktionary


nadpoczynać

dawniej: napoczynać


SJP.pl


nadpodaż

Nadpodaż - stan, w którym podaż danego towaru znacznie przekracza popyt. Nadpodaż jest niekorzystna dla producentów, którzy na skutek dużej konkurencji i produkcji towaru są zmuszeni do obniżania jego ceny. W Polsce zjawisko to obserwuje się np. w postaci świńskiej górki.

Wikipedia


nadpodłogowy

znajdujący się nad podłogą; ponadpodłogowy


SJP.pl


nadpopradzki

przymiotnik od: nad Popradem


SJP.pl


nadpopulacja

nadmiarowa populacja


SJP.pl


nadporucznik

stopień wojskowy w dawnym wojsku austriackim


SJP.pl


nadpotliwość

nadmierna produkcja potu; hiperhydroza


SJP.pl


nadpotliwy

wydzielający nadmiar potu


SJP.pl


nadprodukcja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wytwarzanie zbyt dużej ilości lub liczby czegoś

Wiktionary

Nadprodukcja – produkcja przewyższająca popyt, polegająca na wytwarzaniu produktów w ilości przekraczającej zapotrzebowanie. Pojęcie obejmuje m.in. wytwarzanie przedmiotów, urządzeń, żywności oraz dóbr kultury w ilości większej niż zapotrzebowanie na te produkty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nadprodukcja to forma marnotrawstwa, która powoduje wzrost kosztów i straty.

 (1.1) Diagnostyka nadprodukcji hormonów obejmuje testy laboratoryjne mierzące poziom hormonów we krwi lub moczu, testy dynamiczne oceniające funkcję gruczołów oraz badania obrazowe (USG, TK, MRI) identyfikujące potencjalne zmiany anatomiczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnatprɔˈdukt͡sʲja, AS: natprodukcʹi ̯a

Wiktionary


nadprodukcyjny

→ nadprodukcja


SJP.pl

Patrz:

nadprodukcja

nadprodukować

wyprodukować za dużo czegoś


SJP.pl


nadprodukowywać

produkować za dużo czegoś


SJP.pl


nadproduktywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co nadproduktywne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadproduktywny

Wiktionary


nadprogowy

w pełni czytelny dla świadomości, lecz pozornie ignorowany


SJP.pl


nadprokurator

dawniej: prokurator naczelny


SJP.pl


nadproże

belka wmurowana w ścianę powyżej okna lub drzwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bud. poziomy element konstrukcyjny nad otworem okiennym lub drzwiowym, przenoszący ciężar ściany znajdującej się nad otworem na mur po obu stronach otworu;

Wiktionary

Nadproże – poziomy lub sklepiony element konstrukcyjny w formie belki, zwykle o przekroju kwadratowym lub prostokątnym, umieszczany ponad otworami w ścianie. Jego zadaniem jest przenoszenie obciążeń z fragmentu ściany ponad otworem na mur po obu jego stronach. Nadproża murowane stanowią element konstrukcyjny przejmujący ciężar z wyższych partii ściany oraz naprężenia zginające i ściskające nad otworami drzwiowymi i okiennymi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. próg mrz.

Wiktionary


nadprożowy

→ nadproże


SJP.pl

Patrz:

nadproże

nadprucie

częściowo, niezupełnie spruć


SJP.pl


nadpruwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadpruwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nienadpruwanie n.

 czas. nadpruwać ndk.

Wiktionary


nadpruwać

częściowo, niezupełnie spruwać


SJP.pl


nadpruć

częściowo, niezupełnie spruć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadpruwać)

 (1.1) niezupełnie spruć; częściowo oddzielić ściegi zszytych części tkaniny

czasownik zwrotny dokonany nadpruć się (ndk. nadpruwać się)

 (2.1) zostać nadprutym; ulec nadpruciu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadprucie n.

Wiktionary


nadprzeciętny

wyróżniający się większą skalą lub intensywnością spośród obiektów tego samego rodzaju; ponadprzeciętny


SJP.pl


nadprzestrzenny

w utworach science-fiction: napęd nadprzestrzenny - rodzaj napędu statków kosmicznych umożliwiający poruszanie się między systemami planetarnymi; hipernapęd, napęd nadświetlny


SJP.pl


nadprzestrzeń

w literaturze SF: alternatywna przestrzeń umożliwiająca przemieszczanie się z szybkością większą niż prędkość światła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. film. przestrzeń w kosmosie, w której możliwa jest podróż z dużą prędkością

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nadprzestrzeń – w matematyce podprzestrzeń A, to taki podzbiór przestrzeni matematycznej B, który samodzielnie również spełnia jej aksjomaty. B jest wówczas nadprzestrzenią A
  • nadprzestrzeń – pojęcie stosowane w fantastyce naukowej

Wikipedia


nadprzewidziany

dawniej: niespodziewany


SJP.pl


nadprzewodnictwo

całkowity zanik oporu elektrycznego w różnych materiałach schłodzonych poniżej określonej temperatury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fiz. stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;

Wiktionary

Nadprzewodnictwo – stan materiału polegający na zerowej rezystancji; jest osiągany w niektórych materiałach w niskiej temperaturze.

Nadprzewodnictwo zostało wykryte w 1911 przez Kamerlingha Onnesa. Jest to zjawisko kwantowe, niemożliwe do wyjaśnienia na gruncie fizyki klasycznej. Poza zerową rezystancją inną ważną cechą nadprzewodników jest wypychanie ze swej objętości pola magnetycznego (efekt Meissnera).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌnatpʃɛvɔdʲˈɲit͡stfɔ, AS: natpševodʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadprzewodnik

 przym. nadprzewodnikowy, nadprzewodzący

Wiktionary


nadprzewodnik

materiał wykazujący cechy nadprzewodnictwa, czyli zaniku oporu elektrycznego przy schłodzeniu do odpowiednio niskiej temperatury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. ciało, w którym w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik, AS: natpševodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadprzewodnictwo n.

 przym. nadprzewodnikowy, nadprzewodzący

Wiktionary


nadprzewodnikowy

przymiotnik

 (1.1) przym. od nadprzewodnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnatpʃɛvɔdʲɲiˈkɔvɨ, AS: natpševodʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadprzewodnik, nadprzewodnictwo

Wiktionary


nadprzewodowo

→ nadprzewodowy


SJP.pl

Patrz:

nadprzewodowy

nadprzewodowy

1. nadprzewodowa koarktacja aorty - krytyczne zwężenie zastawki aortalnej;
2. kolec nadprzewodowy, dołek nadprzewodowy - kolec i dołek znajdujące się na kości skroniowej nad otworem przewodu słuchowego zewnętrznego


SJP.pl


nadprzewodzenie

mieć cechy nadprzewodnika


SJP.pl


nadprzewodzić

mieć cechy nadprzewodnika


SJP.pl


nadprzewodzący

mieć cechy nadprzewodnika


SJP.pl


nadprzyrodzoność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest nadprzyrodzone; cecha tych, którzy są nadprzyrodzeni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadprzyrodzony

 przysł. nadprzyrodzenie

Wiktionary


nadprzyrodzony

przypisywany działaniu sił innych niż prawa natury; cudowny; nadzwyczajny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest przypisywany działaniu sił innych niż prawa natury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zeszycie uwag i sprawozdań notował pan Rybek skrzętnie wszystkie znaki świata nadprzyrodzonego, dokładnie przytaczał słowa duchów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnatpʃɨrɔˈd͡zɔ̃nɨ, AS: natpšyroʒõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadprzyrodzoność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadnaturalny

Wiktionary


nadpróchniały

taki, który nadpróchniał (spróchniał częściowo)


SJP.pl


nadprądowy

o urządzeniu: chroniący instalację elektryczną oraz podpięte przez nią odbiorniki przed skutkami zwarć oraz przeciążeń


SJP.pl


nadprężność

zbyt wysokie napięcie wewnętrzne w cieczach lub gazach


SJP.pl


nadpsuty

potocznie: trochę, nie do końca zepsuty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) lekko uszkodzony

 (1.2) spoż. taki, w którym proces psucia się już się rozpoczął

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Badanie mielonej wołowiny wykazało, że w pięciu z dziewięciu supermarketów sprzedaje się nadpsute, pełne bakterii mięso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: natˈpsutɨ, AS: natpsuty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psucie n., zepsucie n., nadpsucie n.

 czas. psuć

Wiktionary


nadpsuwać

1. lekko psuć;
2. nadpsuwać się - lekko się psuć


SJP.pl


nadpęcie

część kończyny powyżej pęciny u koni i bydła


SJP.pl

Nadpęcie – część kończyny konia lub bydła nad pęciną.

Wikipedia


nadpęknięty

taki, który nadpęknął; nadpękły


SJP.pl


nadpękły

taki, który nadpękł; nadpęknięty


SJP.pl


nadpłacać

płacić więcej niż trzeba


SJP.pl


nadpłacić

zapłacić więcej niż trzeba


SJP.pl


nadpłata

1. zapłacenie sumy większej niż się należy;
2. suma, która przekracza należną wartość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kwota zapłacona ponad należną sumę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urząd skarbowy zwrócił mi nadpłatę podatku.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadpłacać ndk., nadpłacić dk.

Wiktionary


nadpłciowość

o bytach nadludzkich: brak rozróżnienia na płeć, np. nadpłciowość Trójcy Świętej


SJP.pl


nadpłodnienie

zapłodnienie różnych komórek jajowych z jednego cyklu owulacyjnego przez plemniki z odrębnych aktów płciowych


SJP.pl

Superfekundacja, nadpłodnienie (łac. "superfoecundatio", od "super-" i "fecundus" 'płodny') – zjawisko zapłodnienia różnych komórek jajowych pochodzących z jednego cyklu owulacyjnego przez plemniki pochodzące z odrębnych aktów płciowych odbytych w krótkim czasie (od 3 dni do 2 tygodni).

Wikipedia


nadpłowiały

taki, który nadpłowiał (wypłowiał częściowo); wyblakły


SJP.pl


nadpłynność

1. w fizyce: stan cieczy charakteryzujący się całkowitym zanikiem lepkości; nadciekłość;
2. w ekonomii: przekroczenie optymalnej wartości wskaźnika płynności


SJP.pl


nadpłynny

o cieczy: charakteryzujący się całkowitym zanikiem lepkości; nadciekły


SJP.pl


nadpłytkowość

zwiększenie liczby płytek krwi (trombocytów) we krwi obwodowej


SJP.pl


nadrabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadrabiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadraˈbʲjä̃ɲɛ, AS: nadrabʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadrabiać

Wiktionary


nadrabiać

czasownik

 (1.1) pracować więcej w celu wykonania zaległej pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ucz się pilnie i na bieżąco. Nie doprowadzaj się do sytuacji, gdy musisz nadrabiać lekcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈrabʲjät͡ɕ, AS: nadrabʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadrabianie ndk., nadrobienie dk.

 czas. robić, nadrobić dk.

Wiktionary


nadrabski

przymiotnik od: nad Rabą


SJP.pl


nadrach

w gwarze poznańskiej: obdartus, obszarpaniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg. pozn. obdartus

Wiktionary


nadrapać

1. podrapać wiele razy;
2. nadrapać się - zmęczyć się drapaniem, spędzić dużo czasu na drapaniu


SJP.pl


nadratowski

nazwisko


SJP.pl


nadrałować

potocznie: nadrałować się - nachodzić się lub nabiegać się, zmierzając dokądś bardzo szybko


SJP.pl


nadrdzewiały

lekko zardzewiały


SJP.pl


nadrdzewieć

lekko zardzewieć


SJP.pl


nadreaktywność

zbyt duża reaktywność


SJP.pl


nadrealistka

→ nadrealista


SJP.pl

Patrz:

nadrealista

nadrealistyczny

→ nadrealizm; surrealistyczny


SJP.pl


nadrealizm

kierunek artystyczny w literaturze, sztukach plastycznych i filmie


SJP.pl


nadrealny

nienależący do rzeczywistości; nadrzeczywisty, ponadrzeczywisty


SJP.pl


nadredaktor

potocznie, z ironią: osoba wywierająca przemożny, ale ukryty wpływ na pracę dziennikarzy, sterująca potajemnie pracą redaktorów


SJP.pl


nadrenia

kraina historyczna w zachodniej części Niemiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. luźno zdefiniowana kraina obejmująca ziemie wokół północnego i środkowego odcinka niemieckiego Renu;

Wiktionary

Nadrenia ( Rheinland, Rhénanie) – kraina historyczna w zachodniej części Niemiec, obecnie w granicach krajów związkowych Nadrenia-Palatynat i Nadrenia Północna-Westfalia. Graniczy z Holandią i Belgią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słowo ort w języku staroniemieckim na obszarach Nadrenii, północnych Niemiec i Skandynawii oznaczało czwartą część jakiejś całości, a w obiegu pieniężnym ćwierć talara.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ren mrz., Nadreńczyk mos., Nadrenka ż., reński mrz.

 przym. nadreński, reński

Wiktionary


nadrenia-palatynat

kraj związkowy w południowo-zachodnich Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Wiktionary

Nadrenia-Palatynat ( Rheinland-Pfalz, w skrócie RP lub RLP) – kraj związkowy w południowo-zachodnich Niemczech. Utworzony został 30 sierpnia 1946. Stolicą kraju związkowego jest Moguncja.

Graniczy z krajami związkowymi: Nadrenią Północną-Westfalią, Hesją, Saarą, Badenią-Wirtembergią oraz na zachodzie z Belgią, Francją i Luksemburgiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolicą Nadrenii-Palatynatu jest Moguncja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat, AS: nadrẽńa‿palatỹnat

Wiktionary


nadrenka

1. mieszkanka Nadrenii (krainy historycznej w Niemczech);
2. mieszkanka Nadrenii-Palatynatu (kraju związkowego w Niemczech); .3 mieszkanka Nadrenii Północnej-Westfalii (kraju związkowego w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Nadrenii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nadrenia ż., Ren m., reński m.

:: fm. Nadreńczyk mos.

 przym. nadreński, reński

Wiktionary


nadreprezentacja

w statystyce: liczniejsze występowanie jakiejś kategorii obiektów w podzbiorze niż w całej populacji danych


SJP.pl


nadreprezentatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest nadreprezentatywne; cecha tych, którzy są nadreprezentatywni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadreprezentatywny

 przysł. nadreprezentatywnie

Wiktionary


nadreprezentować

reprezentować, uwzględniać w nieproporcjonalnie wysokich liczbach


SJP.pl


nadreńczyk

1. mieszkaniec Nadrenii (krainy historycznej w Niemczech);
2. mieszkaniec Nadrenii-Palatynatu (kraju związkowego w Niemczech); .3 mieszkaniec Nadrenii Północnej-Westfalii (kraju związkowego w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Nadrenii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] syn Fryderyka, Henryk VI, wyekspediował w roku 1197 na Wschód liczną armię krzyżowców, w której Nadreńczycy odgrywali nader istotną rolę.

 (1.1) Jest więc rzeczą zrozumiałą, że Nadreńczycy cieszyli się przychylnością kierownictwa Zakonu w Prusach, które starało się wzmocnić pozycję swoich krajanów przez zapewnienie im ważniejszych przywódczych funkcji, a przede wszystkim mistrza krajowego.

 (1.1) Niemcem czuł się Austriak Hitler i Bawarczyk Himmler, ale Adenauer był raczej Nadreńczykiem […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nadrenia ż., Ren m., reński m.

:: fż. Nadrenka ż.

 przym. nadreński, reński

Wiktionary


nadreński

przymiotnik od: Nadrenia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Renu

 (1.2) dotyczący Nadrenii, związany z Nadrenią, pochodzący z Nadrenii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈrɛ̃j̃sʲci, AS: nadrẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nadreńczyk mos., Nadrenka ż., Ren m., reński mrz., Nadrenia ż.

 przym. reński

Wiktionary


nadrodański

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Rodanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadrɔˈdãj̃sʲci, AS: nadrodãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodan mrz.

Wiktionary


nadrodzina

jednostka klasyfikacji lub typologii wyższa od rodziny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. syst. w systematyce: jednostka wyższa od rodziny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nadrodzina – pomocnicza kategoria systematyczna stosowana w systematyce organizmów,
  • nadrodzina językowa, inaczej makrorodzina językowa – jednostka w klasyfikacji języków,
  • nadrodzina białek immunoglobulinopodobnych (ang. Immunoglobulin superfamily, IgSF) – grupa białek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gibonowate należą do nadrodziny małp człekokształtnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzina ż.

Wiktionary


nadrostek

przestarzałe:
1. koniec stawowy kości długich;
2. przerost, narośl


SJP.pl


nadrowia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. historyczna kraina pruska znajdująca się na wschód od rzeki Dejmy;

Wiktionary

Nadrowia – kraina pruska znajdująca się na wschód od dolnego Niemna w dorzeczu Pregoły.

Najstarsza wzmianka o Nadrowii znajduje się w zbiorze dokumentów Liber Census Daniae (ok. 1210-1231) duńskiego króla Waldemara II Zwycięskiego, który w 1210 wyprawił się do Prus i je sobie czasowo podporządkował.

Wikipedia


nadrowo

Na

Wikipedia


nadrowski

nazwisko


SJP.pl


nadrozpoznawalność

w medycynie: fałszywe rozpoznawanie schorzeń u pacjentów


SJP.pl

Nadrozpoznawalność – termin używany w medycynie i epidemiologii, określający zjawisko fałszywego rozpoznawania schorzeń u pacjentów, którzy w rzeczywistości ich nie mają, przez co w razie wdrożenia terapii narażeni są na skutki uboczne leczenia (które czasem mogą być bardzo poważne).

Wikipedia


nadrośl

dawniej: to, co nadmiernie lub niepotrzebnie wyrosło; nadrost


SJP.pl


nadruch

mimowolna, niekontrolowana aktywność ruchowa; nadruchliwość, nadpobudliwość psychoruchowa


SJP.pl


nadruchliwość

mimowolna, niekontrolowana aktywność ruchowa; nadruch, nadpobudliwość psychoruchowa


SJP.pl


nadruchliwy

wyjątkowo, zbytnio ruchliwy


SJP.pl


nadrujnować

częściowo coś zrujnować, uszkodzić; podniszczyć, nadniszczyć, podrujnować


SJP.pl


nadruk

element odbity na czymś techniką drukarską


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) element wydrukowany na czymś

Wiktionary

Nadruk – pojęcie z zakresu filatelistyki – występuje w postaci tekstu, niekiedy z rysunkami. Celem nadruku może być zmiana przynależności pocztowej, zmiana charakteru znaczka lub całostki, zmiana waluty nominału, zmiana wartości nominalnej, utworzenie wydań dobroczynnych, ograniczenie obrotu do określonego obszaru itd.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. drukarz mzw./mos.

Wiktionary


nadrwić

wypowiedzieć wiele drwiących uwag, naszydzić, nakpić


SJP.pl


nadrynnowy

znajdujący się nad rynną


SJP.pl


nadrywać

częściowo coś rozrywać


SJP.pl


nadrzecze

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadrzecze – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Biłgoraj
  • Nadrzecze – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowski, w gminie Goleniów
  • Nadrzecze – dzielnica Słupska
  • Nadrzecze – dawna wieś w Kotlinie Turoszowskiej, na terenie Bogatyni
  • Nadrzecze – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Powiacie.
  • Nadrzecze – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

Wikipedia


nadrzeczny

przymiotnik

 (1.1) bliski rzece, położony przy rzece

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadrzecze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyrzeczny

Wiktionary


nadrzeczywistość

rzeczywistość nadrealna ze sfery wizji i halucynacji, w której nie obowiązują zasady logiki i materialnego porządku


SJP.pl


nadrzewek

nadrzewka czterokropkowa - gatunek chrząszcza z rodziny omarlicowatych; omarlica czterokropkowa


SJP.pl


nadrzewka

nadrzewka czterokropkowa - gatunek chrząszcza z rodziny omarlicowatych; omarlica czterokropkowa


SJP.pl


nadrzewnica

nadrzewnica czteroplamka - gatunek mrówki


SJP.pl


nadrzewnik

rodzaj gryzoni występujący w Afryce Środkowej i Sahelu


SJP.pl

Nadrzewnik ("Dendromus") – rodzaj ssaków z podrodziny nadrzewników (Dendromurinae) w obrębie rodziny malgaszomyszowatych (Nesomyidae).

Wikipedia


nadrzewny

przymiotnik

 (1.1) żyjący lub rosnący na drzewie, związany z życiem na drzewie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiewiórka jest nadrzewnym gryzoniem o puszystym i najczęściej rudym futrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naḍˈʒɛvnɨ, AS: naḍževny

Wiktionary


nadrzynać

czasownik przechodni niedokonany (dk. naderznąć, naderżnąć)

 (1.1) częściowo oddzielać ostrym narzędziem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

 czas. dorżnąć, przerzynać, przerżnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadcinać

Wiktionary


nadrząd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. syst. jednostka obejmująca rzędy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Torbacze są nadrzędem ssaków z podgromady żyworodnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rząd mrz., podrząd mrz.

Wiktionary


nadrzędniej

stopień wyższy od przysłówka: nadrzędnie


SJP.pl


nadrzędniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nadrzędny


SJP.pl


nadrzędnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. element składniowo nadrzędny w stosunku do innego elementu (np. w składni: zdanie nadrzędne)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzajemny stosunek znaczeniowy członów związku pobocznego polega w istocie na tym, że podrzędnik określa, tzn. w jakiś sposób ogranicza zakres, a tym samym wzbogaca i uściśla treść nadrzędnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naḍˈʒɛ̃ndʲɲik, AS: naḍžẽndʹńik

Wiktionary


nadrzędność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co nadrzędne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadrzędny

 rzecz. podrząd mrz.

Wiktionary


nadrzędny

1. znajdujący się wyżej w hierarchii; ważniejszy;
2. istotny; kluczowy; fundamentalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zajmujący w stosunku do innych wyższą pozycję

 (1.2) gram. występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest jednak rzeczą znamienną, że retoryce i gramatyce humaniści przyznawali rolę nadrzędną, rolę hegemona nad filozofią i moralnością, prawem i medycyną.

 (1.1) Drugim nadrzędnym celem jest utrzymanie funkcji ekologicznych środowiska przyrodniczego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naḍˈʒɛ̃ndnɨ, AS: naḍžẽndny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrząd mrz., nadrzędność ż.

 przysł. nadrzędnie

Wiktionary


nadróbka

w brydżu: lewa wzięta ponad zadeklarowaną liczbę lew


SJP.pl


nadrąbać

rąbiąc, odrąbać kawałek czegoś


SJP.pl


nadrąbywać

przerąbywać nie do końca


SJP.pl


nadsanie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. obszar na północ od dolnego biegu Sanu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadsanie (Posanie) () – ukraińskie określenie obejmujące obszary leżące na północ od dolnego nurtu Sanu, pomiędzy rzeką Strwiąż na południu do Bełżca i okolic Tomaszowa Lubelskiego na północy, ziemia ...
  • Nadsanie – Towarzystwo, (organizacja ukraińskich wysiedleńców działająca we Lwowie), prezes Wołodymyr Sereda. Nadsanie kierowane przez Seredę protestowała m.in. w sprawie napisu umieszczonego pod pols...
  • Nadsanie – wydawnictwo, pod redakcją Stanisława Krycińskiego. SKPB przy Oddziale Międzyuczelnianym PTTK Warszawa. Ukazał się jeden numer w 1986 r. obejmujący inwentaryzację krajoznawczą gminy Czarna w...
  • Nadsanie – cykl obozów zorganizowanych w latach 1980–2000 przez Stanisława Krycińskiego, członka Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich z Warszawy (Pogórze Przemyskie, Bieszczady, Beskid Niski). O...
  • Україна в словах: Мовознав. слов.-довід.: Навч. посіб. для учнів загальноосвіт. шкіл, ліцеїв, гімназій, студентів, усіх, хто вивчає укр. мову /Упоряд. і кер. авт. кол. Н.Данилюк. – К.: ВЦ „Просвіта”, ...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Część mieszkańców Nadsania wysiedlono po wojnie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Posanie

Wiktionary


nadsański

przymiotnik od: nad Sanem


SJP.pl


nadscenie

przestrzeń nad sceną, w której znajdują się urządzenia techniczne, akustyczne i oświetleniowe


SJP.pl


nadscenka

forma kabaretowa, gdzie miejsce satyry zajęły parodie, skecze, jednoaktówki itp. wystawiane dotąd w tinglach


SJP.pl


nadsekwański

przymiotnik od: nad Sekwaną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) położony nad Sekwaną

 (1.2) przen. francuski, z Francji

Wiktionary


nadsiarczan

sól kwasu nadtlenodwusiarkowego, bezbarwna substancja o budowie krystalicznej, rozpuszczalna w wodzie, o silnych właściwościach utleniających


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek nieorganiczny, sól kwasu nadtlenodisiarkowego

Wiktionary


nadsiarczany

sól kwasu nadtlenodwusiarkowego, bezbarwna substancja o budowie krystalicznej, rozpuszczalna w wodzie, o silnych właściwościach utleniających


SJP.pl

Nadsiarczany – sole kwasu nadtlenodwusiarkowego. Zawierają one siarkę sześciowartościową oraz wiązanie tlen - tlen.

Wikipedia


nadsiarkowy

nieorganiczny związek chemiczny z grupy kwasów tlenowych; kwas nadtlenodisiarkowy


SJP.pl


nadsięwłom

pionowe lub strome wyrobisko górnicze, prowadzone od pewnego poziomu w górę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górn. pionowe lub strome wyrobisko prowadzące od pewnego poziomu w górę;

Wiktionary

Nadsięwłom – pionowe lub strome wyrobisko podziemne prowadzące od pewnego poziomu w górę.

Nadsięwłomy realizuje się w celu realizacji połączenia z wyżej leżącym pokładem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: natʲˈɕɛ̃w̃vwɔ̃m, AS: natʹśẽũ̯vu̯õm

Wiktionary


nadskakiwacz

osoba nadskakująca, pochlebiająca komuś w celu pozyskania jego względów; lizus, pochlebca


SJP.pl


nadskakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadskakiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadskoczenie n., nadskakiwacz m.

 czas. nadskakiwać ndk., nadskoczyć dk.

Wiktionary


nadskakiwać

narzucać się komuś z uprzejmościami z interesownych pobudek


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

 (1.1) starać się być przesadnie grzecznym w celu uzyskania korzyści

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nadskoczyć)

 (2.1) daw. nadjeżdżać konno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadskakiwacz mos., nadskakiwanie n.

 przym. nadskakujący

 przysł. nadskakująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podlizywać się, przymilać się, schlebiać

Wiktionary


nadskakujący

narzucać się komuś z uprzejmościami z interesownych pobudek


SJP.pl


nadskrwiański

przymiotnik od: nad Skrwą


SJP.pl


nadskubywać

oskubywać coś częściowo, skubiąc, nadrywać coś


SJP.pl


nadsoławski

przymiotnik

 (1.1) położony nad Soławą, mieszkający nad Soławą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jest rzeczą wykluczoną, że Thietmar podawał nazwy i imiona z ziem polskich w formach używanych przez miejscowych Słowian nadsoławskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soława ż.

 przym. soławski

Wiktionary


nadspodziewany

lepszy, niż był oczekiwany, przewidywany; zdumiewający, zadziwiający


SJP.pl


nadsprawny

niezwykle sprawny


SJP.pl


nadsprzedaż

sprzedaż większej liczby miejsc lub usług, niż jest faktycznie dostępnych; overbooking


SJP.pl


nadstan

nadmiar


SJP.pl


nadstarzeć

dawniej: nieco się zestarzeć; podstarzeć


SJP.pl


nadstawa

1. zwieńczenie, element wieńczący budowlę
2. dawniej:
a) dodatek, uzupełnienie
b) pozór maskujący niedostatek; stwarzanie takich pozorów


SJP.pl


nadstawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadstawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, nadstawiać ndk.

Wiktionary


nadstawka

1. dodatkowy segment ścianki lub mebla;
2. narzędzie kowalskie do kucia ręcznego;
3. element ula wielkości połowy korpusu, służący jako dodatkowa miodnia lub do poszerzenia gniazda; półkorpus


SJP.pl


nadstawkowy

→ nadstawka


SJP.pl

Patrz:

nadstawka

nadsterowność

Na

Wikipedia


nadstop

stop o dużej żarowytrzymałości i żaroodporności; superstop


SJP.pl


nadstopie

stop o dużej żarowytrzymałości i żaroodporności; superstop


SJP.pl

Nadstopie, pięta, przedstopie (łac. "metatarsus") – człon odnóży niektórych stawonogów.

U pajęczaków nadstopie jest szóstym z kolei członem odnóża, poprzedzającym stopę. Wyróżnia się go m.in. u kosarzy, pająków i tępoodwłokowców.

U kosarzy z rodziny Trogulidae nadstopia są wtórnie podzielone na dwa człony: pęcinę ("astragralus") i piętę ("calcaneus"). Pierwszy z nich położony jest nasadowo i dłuższy, drugi zaś położony wierzchołkowo, krótszy i nieco odchylony.

Wikipedia


nadstruktura

Nadstruktura – uporządkowany rozkład dwóch składników występujący w różnowęzłowych roztworach stałych.

Wikipedia


nadstygać

rzadko: nieco ostygać, ostudzać się


SJP.pl


nadstępka

belka stanowiąca część konstrukcji kadłuba okrętu, położona nad kilem równolegle do niego; kilson


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu;

Wiktionary

Nadstępka (kilson, stępka wewnętrzna) - element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości, mająca rozłożyć na większym obszarze obciążenia wynikające z nacisku kolumny masztu na dno kadłuba. W nadstępce znajduje się otwór, w który wchodzi pięta masztu (lub jej czop), lub też zamocowane jest do niej gniazdo masztu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. stępka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kilson, stępka wewnętrzna

Wiktionary


nadsuwać

1. nieco przysuwać, przybliżać, sunąc;
2. dawniej: nasuwać


SJP.pl


nadszafkowy

znajdujące się nad szafką


SJP.pl


nadszaniec

nasyp w narożniku umocnień ziemnych, wznoszący się ponad wał zewnętrzny


SJP.pl

Nadszaniec (kawalier) – w fortyfikacji nowożytnej wewnętrzny nasyp w narożniku umocnień ziemnych (wewnątrz dzieła fortyfikacyjnego) od strony przeciwnika, górujący nad wałem zewnętrznym. Budowany jako bateria (do ustawienia dział) najczęściej na środku bastionu, w szyi bastionu w środku kurtyny lub na dziełach fortyfikacji zewnętrznych, będący dodatkowym stanowiskiem ogniowym. Stanowił osłonę dla dział, kanonierów i strzelców.

Wikipedia


nadsztukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadsztukować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadsztukować

Wiktionary


nadsztygar

osoba wyższego dozoru w kopalni


SJP.pl


nadszybie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) górn. budowla lub pomost przy szybie wraz z urządzeniami, na którym odbiera się urobek i transportuje ludzi;

Wiktionary

Nadszybie – budowla, a w najprostszym przypadku pomost obok lub nad szybem, może być częścią wieży szybowej, wraz z urządzeniami (zbiorniki, wagi, przenośniki, urządzenia zasilające); na nadszybiu odbiera się urobek wydobywany z szybu, odbywa się stamtąd również transport sprzętu i ludzi. Najczęściej nadszybie jest odrębną budowlą, zawsze ściśle powiązaną z szybem i wieżą szybową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród budynków, które miałyby zniknąć, znalazło się nadszybie dawnej maszyny wyciągowej.

Wiktionary


nadsłuchiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadsłuchać)

 (1.1) wytężać słuch, aby coś usłyszeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kościele ksiądz mówił bardzo cicho, niektórzy ludzie muszą nadsłuchiwać jego głosu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadsłuchiwanie n., nasłuchiwacz m., podsłuchiwacz mos.

 czas. podsłuchiwać, nasłuchiwać

Wiktionary


nadsłupie

w architekturze antycznej: dolna część belkowania wsparta bezpośrednio na kolumnach; architraw; epistyl


SJP.pl


nadtamizański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. położony nad Tamizą; pochodzący znad Tamizy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była to; ohydna spelunka, nie mająca nic ze swoistej elegancji sławnych nadtamizańskich tawern, takich jak „Old George Inn” czy „Prospect of Whitby”, naprędce sklecona szopa, spróchniała i podszyta wiatrem.

 (1.1) Jeden z angielskich handlowych ajentów nie może wydziwić się taniości buraków i robotnika u nas i tę sferę stosunków przedstawia w barwach tak ponętnych, że zachwyceni kapitaliści nadtamizańscy myślą tu wybudować 20 nowych cukrowni.

 (1.1) Podczas gdy Paryż pozostaje zawsze miarodajnym w kwestyach mody niewieściej, to dla eleganta wyrocznią w rzeczach szyku i dobrego tonu jest jedynie i wyłącznie stolica nadtamizańska sic..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tamiza ż.

 przym. tamizański

Wiktionary


nadtara

dodatkowo obliczana tara dla towarów w cięższym opakowaniu; tara wyjątkowa


SJP.pl


nadtlenek

związek chemiczny zawierający grupę nadtlenową lub rodniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny zawierający grupę nadtlenkową (O₂²⁻), tj. dwa atomy tlenu połączone wiązaniem pojedynczym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tlen mrz.

Wiktionary


nadtlenki

związek chemiczny zawierający grupę nadtlenową lub rodniki


SJP.pl

Nadtlenki – związki chemiczne, w których tlen występuje na formalnym −I stopniu utlenienia.

Charakterystyczną cechą nadtlenków jest wiązanie pomiędzy atomami tlenu (mostek tlenowy) #PATRZ, które łatwo ulega rozerwaniu, przez co nadtlenki mają bardzo silne właściwości utleniające i generują wolne rodniki. Ogrzewanie nadtlenku prowadzi do wydzielania tlenu atomowego [O] lub rodników nadtlenkowych.

Wikipedia


nadtlenodwusiarczan

sól kwasu nadsiarkowego, otrzymywana przez elektrolizę roztworów wodorosiarczanów; nadsiarczan


SJP.pl


nadto

1. spójnik wprowadzający zdanie, lub jego część, dostarczające dodatkowej informacji
2. przysłówek o znaczeniu: zbyt, nadmiernie (zwykle jako: aż nadto)


SJP.pl

spójnik

 (1.1) łączy kolejne wyrażenia, zdania przekazujące dodatkowe treści

przysłówek

 (2.1) ponad stan; więcej niż trzeba; w większej ilości lub liczbie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponadto, oprócz tego, poza tym, przy tym

 (2.1) nadmiernie, za, zanadto, zbyt

Wiktionary


nadton

1. przejście pomiędzy poziomami energetycznymi;
2. składowy ton dźwięku o częstotliwości wyższej niż ton podstawowy


SJP.pl


nadtoś

"nadto" (zbyt, nadmiernie) połączone z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Nadtoś w pochwałach szczodry!")


SJP.pl


nadtwardówka

jedna z trzech zewnętrznych warstw ściany gałki ocznej


SJP.pl


nadtyp

jednostka klasyfikacji lub typologii wyższa od typu


SJP.pl


nadumieralność

zjawisko występowania nadmiernej wobec przeciętnej umieralności w danej grupie społecznej, kulturowej lub wiekowej


SJP.pl


nadumywalkowy

znajdujący się nad umywalką


SJP.pl


nadusić

1. przygnieść, nacisnąć;
2. przygotować duszone mięso lub jarzyny;
3. przenośnie: nagromadzić dużo pieniędzy


SJP.pl

czasownik

 (1.1) kliknąć lub nacisnąć coś, np. klawisz lub dzwonek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈuɕit͡ɕ, AS: naduśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naduszenie n.

Wiktionary


nadustek

płytka z przodu głowy stawonogów, na której osadzona jest warga górna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ent. zewnętrzny skleryt głowy znajdujący się poniżej szwu epistomalnego, zestawiony ruchomo z wargą górną

Wiktionary

Nadustek (łac. "clypeus") – płytka z przodu głowy stawonogów, na której osadzona jest warga górna. Wyróżnia się ją u większości grup, tj. skorupiaków, wijów, pajęczaków i owadów.

Wikipedia


naduszać

mocno naciskać, przygniatać


SJP.pl


naduszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadusić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadusić

Wiktionary


nadusznica

dawna przyuszna ozdoba kapłanów wschodnich


SJP.pl


nadużycie

1. czyn niezgodny z ogólnie przyjętymi normami, zasadami współżycia społecznego;
2. czyn niezgodny z prawem, zwłaszcza przestępstwo finansowe; malwersacja, przekręt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. postępowanie lub czyn niezgodne z prawem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadużywanie n.

 czas. nadużyć dk., nadużywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykroczenie

Wiktionary


nadużywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) używanie czegoś w nadmiarze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo że o zgubnym wpływie nadużywania alkoholu też nie trzeba przekonywać, wódczana akcyza pozostanie na dotychczasowym poziomie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadużycie n.

 czas. nadużywać ndk., nadużyć dk.

Wiktionary


nadużywać

1. używać czegoś w nadmiernych ilościach, zwykle ze szkodą dla zdrowia
2. wykorzystywać coś w niewłaściwy sposób


SJP.pl

czasownik

 (1.1) używać w nadmiarze, przesadzać

 (1.2) wykorzystywać coś, korzystać z czegoś niewłaściwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gelfrert był samotnym, nadużywającym alkoholu muzykiem, członkiem partii Hitlera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnaduˈʒɨvat͡ɕ, AS: nadužyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadużycie n., nadużywanie n.

 czas. nadużyć dk.

Wiktionary


nadużyć

1. użyć czegoś w nadmiernych ilościach, zwykle ze szkodą dla zdrowia
2. wykorzystać coś w niewłaściwy sposób


SJP.pl


nadwaga

1. nadwyżka ciężaru ponad określona wielkość;
2. nadwyżka wagowa zawodnika przekraczająca normę w danej kategorii, w niektórych dyscyplinach sportu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;

 (1.2) nadmierna waga czegoś

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 31,6 procent najmłodszych mieszkańców Włoch jest otyłych bądź ma nadwagę. To o 4 punkty procentowe mniej niż wynosi wskaźnik w Stanach Zjednoczonych, gdzie problem ten jest najpoważniejszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈvaɡa, AS: nadvaga

Wiktionary


nadwagowiec

człowiek mający nadwagę


SJP.pl


nadwarciański

przymiotnik od: nad Wartą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Warty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dowiedziałam się np. o istnieniu w gminie Golina (woj. konińskie) dziewiczych terenów nadwarciańskich (podobnie jak w sąsiedniej wsi Pyzdry).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadvarʲˈt͡ɕä̃j̃sʲci, AS: nadvarʹćä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warta ż.

 przym. warciański

Wiktionary


nadważać

odważać klientom więcej towaru, niż sobie życzą


SJP.pl


nadważyć

odważyć klientom więcej towaru, niż sobie życzą


SJP.pl


nadwerężać

1. uszkadzać coś, nadwątlać, zwykle zdrowie, zaufanie, siły, wzrok; nadwyrężać
2. nadwerężać się - nadmiernie się wysilać, tracąc na zdrowiu, siłach; nadwyrężać się


SJP.pl


nadwerężyć

1. uszkodzić coś, nadwątlić, zwykle zdrowie, zaufanie, siły, wzrok; nadwyrężyć
2. nadwerężyć się - nadmiernie się wysilić, straciwszy na zdrowiu, siłach; nadwyrężyć się


SJP.pl


nadwełtawski

przymiotnik od: nad Wełtawą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) położony nad Wełtawą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przeciwieństwie do leżących daleko od handlowych szlaków, hen na północy, Gniezna czy Poznania, przez nadwełtawski gród nieustannie płynął strumień kupieckich karawan, szybciej docierały informacje i łatwiej było wysłać szpiegów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełtawa ż., Powełtawie n., wełtawit n.

 przym. wełtawski

Wiktionary


nadwiać

dawniej: wiejąc, napędzić na dane miejsce; nawiać


SJP.pl


nadwichnąć

częściowo, niezupełnie zwichnąć


SJP.pl


nadwieczorny

mający miejsce przed samym wieczorem


SJP.pl


nadwieprzański

związany z terenami położonymi nad Wieprzem, leżący nad Wieprzem


SJP.pl


nadwieruszyć

dawniej: okaleczyć, nadwerężyć


SJP.pl


nadwiesić

zbudować tak, aby górna część budowli wystawała


SJP.pl


nadwieszać

budować tak, aby górna część budowli wystawała


SJP.pl


nadwiewać

dawniej: wiejąc, nanosić, nasypać czegoś; nawiewać


SJP.pl


nadwieźć

przywieźć czegoś za dużo


SJP.pl


nadwigierski

przymiotnik od: nad Wigrami; nadwigrzański


SJP.pl


nadwigrzański

przymiotnik od: nad Wigrami; nadwigierski


SJP.pl


nadwiązać

przedłużyć przez doszycie, doklejenie itp. kawałków czegoś; nadsztukować, dowiązać


SJP.pl


nadwiązywać

przedłużać przez doszycie, doklejenie itp. kawałków czegoś; nadsztukowywać, dowiązywać


SJP.pl


nadwiślanin

dawniej: osoba mieszkająca nad Wisłą


SJP.pl

Nadwiślanin – czasopismo literackie i społeczno-kulturalne wydawane nieregularnie od marca 1841 do lutego 1842 roku, organ Cyganerii Warszawskiej.

Redaktorem naczelnym był Seweryn Filleborn, a jego współpracownikami między innymi: Józef Bohdan Dziekoński, Roman Zmorski, Jan Majorkiewicz, Seweryn Zenon Sierpiński, Tytus Chałubiński, August Adam Jeske.

Wikipedia


nadwiślanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Nadwiślanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Stężyca.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Stężyca. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 96 mieszkańców.

Wikipedia


nadwiślany

związany z terenami położonymi nad Wisłą, leżący nad Wisłą itp.; nadwiślański


SJP.pl


nadwiślański

związany z terenami położonymi nad Wisłą, leżący nad Wisłą itp.; nadwiślany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Wisły, pochodzący z okolic Wisły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naczelnik miasta i gminy Grodzisk Bohdan Kotarba podszedł do gustownej meblościanki z sosny nadwiślańskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadvʲiɕˈlãj̃sʲci, AS: nadvʹiślãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisła ż., wiślak mos.

Wiktionary


nadwodnik

rodzaj roślin z rodziny nadwodnikowatych


SJP.pl

Nadwodnik ("Elatine" L.) – rodzaj roślin z rodziny nadwodnikowatych ("Elatinaceae" Dumort.). Obejmuje co najmniej 30 gatunków spotykanych na wszystkich kontynentach. Występują w ekosystemach wodnych i związanych z wodami (brzegi, tereny podmokłe, wysychające zbiorniki). Niektóre gatunki uprawiane bywają jako rośliny akwariowe.

Wikipedia


nadwodnikowate

rodzina roślin z rzędu malpigiowców


SJP.pl

Na

Wikipedia


nadwodnikowaty

o cechach nadwodnikowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


nadwodny

1. znajdujący się w pobliżu brzegu morza, rzeki lub jeziora; przybrzeżny, nadbrzeżny;
2. wznoszący się lub poruszający się ponad powierzchnią wody; nawodny


SJP.pl


nadworny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z dworem, odnoszący się do dworu

 (1.2) daw. odbywający się pod gołym niebem, na dworze

rzeczownik, rodzaj męski

 (2.1) hist. osoba zatrudniona przez dwór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki jest początek hetmaństwa nadwornego, z którego wyrosło potem hetmaństwo wielkie i polne.

 (1.2) Zapalony szachista, spędza codziennie po parę godzin nad szachownicą w jednej z nadwornych kawiarń, które zmienia co kilka miesięcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dworzanin m., nadworność ż., nadworze n., dwór m., dworek m., dwórka ż., dworność ż., dworowanie n., dworak m.

 czas. dworować ndk.

 przym. dworski, dworowy

 przysł. dwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dworski

Wiktionary


nadworów

Nadworów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Radoszyce. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Maksymiliana Kolbe i św. Faustyny Kowalskiej w Wilczkowicach.

Wikipedia


nadwozie

górna część pojazdu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) część górna pojazdu;

Wiktionary

Nadwozie – część składowa pojazdu, ustawiona na podwoziu lub służąca do montażu jego elementów. Nadwozie składa się ze struktury nośnej i karoserii (poszycia). Pod względem struktury nośnej pojazdy dzieli się na konstrukcje ramowe (nadwozie nieniosące) i samonośne (samoniosące; bezramowe). Istnieją też konstrukcje pośrednie – nadwozie półniosące oraz samonośne z ramami częściowymi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. nadwoziowy

 rzecz. wóz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blacharka, karoseria

Wiktionary


nadwoziownia

dział wytwórni samochodów lub zakładu remontowego zajmujący się wytwarzaniem lub naprawą nadwozi samochodowych


SJP.pl


nadwozić

przywozić w określonym czasie; dostarczać


SJP.pl


nadwołżański

przymiotnik od: nad Wołgą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Wołgi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W starożytności Iran zamieszkiwany był przez rozmaite ludy, do czasu aż skądś, ze stepów nadwołżańskich przywędrowali Indoirańczycy i zostali tu do dziś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadvɔwˈʒãj̃sʲci, AS: nadvou̯žãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołga ż.

Wiktionary


nadwrażliwiec

potocznie: osoba bardzo wrażliwa, przeżywająca wszystko intensywnie; wrażliwiec


SJP.pl


nadwrażliwość

nadmierna wrażliwość, nadmierna reakcja na bodźce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadmierna wrażliwość

 (1.2) fizj. indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym;

Wiktionary

Nadwrażliwość – nieprawidłowa reakcja uczulonego wcześniej organizmu na powtórne zetknięcie z antygenem. W jej wyniku może dochodzić do bardzo silnej odpowiedzi, zarówno typu komórkowego, jak i humoralnego, a w krańcowych wypadkach nawet do niszczenia własnych komórek.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. nadwrażliwy

 przysł. nadwrażliwie

 rzecz. wrażliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mimozowatość, przewrażliwienie, przeczulenie

 (1.1) nadczułość, uczulenie, alergia

Wiktionary


nadwrażliwy

→ nadwrażliwość


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szczególnie wrażliwy, zbytnio wrażliwy

Wiktionary

Patrz:

nadwrażliwość

Powiązane:

 rzecz. nadwrażliwość ż., nadwrażliwiec m.

 przysł. nadwrażliwie

Wiktionary


nadwymiar

zbyt duży rozmiar odzieży, obuwia itp.


SJP.pl


nadwymiarowy

o odzieży, obuwiu itp.: mający zbyt duży rozmiar


SJP.pl


nadwyrężanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadwyrężać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadvɨrɛ̃w̃ˈʒãɲɛ, AS: nadvyrẽũ̯žãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadwyrężać ndk., nadwyrężyć dk.

 rzecz. nadwyrężenie

Wiktionary


nadwyrężać

1. uszkadzać coś, nadwątlać, zwykle zdrowie, zaufanie, siły, wzrok; nadwerężać
2. nadwyrężać się - nadmiernie się wysilać, tracąc na zdrowiu, siłach; nadwerężać się


SJP.pl


nadwyrężenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadwyrężyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadvɨrɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: nadvyrẽũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadwyrężyć dk., nadwyrężać ndk.

 rzecz. nadwyrężanie

Wiktionary


nadwyrężyć

1. uszkodzić coś, nadwątlić, zwykle zdrowie, zaufanie, siły, wzrok; nadwerężyć
2. nadwyrężyć się - nadmiernie się wysilić, straciwszy na zdrowiu, siłach; nadwerężyć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadwyrężać)

 (1.1) dokonany od|nadwyrężać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadvɨˈrɛ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: nadvyrẽũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadwyrężanie n., nadwyrężenie n.

 czas. nadwyrężać ndk.

Wiktionary


nadwyżka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ilość lub liczba czegoś ponad to, co planowaćanowane albo konieczne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadwyżka budżetowa
  • Nadwyżka finansowa
  • Nadwyżka handlowa
  • Nadwyżka konsumenta
  • Nadwyżka kupna
  • nadwyżka producenta
  • nadwyżka rynkowa
  • Nadwyżka sprzedaży

Wikipedia

Powiązane:

 przym. nadwyżkowy

Wiktionary


nadwyżkowy

→ nadwyżka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z nadwyżką

 (1.2) będący nadwyżką

Wiktionary

Patrz:

nadwyżka

Przykłady

 (1.2) Chodzi przede wszystkim o kryzys rosyjski, który spowodował nadwyżkową podaż żywności na rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadwyżka ż.

Wiktionary


nadwzroczna

dobrze widzący na odległość, źle z bliska; dalekowzroczny


SJP.pl


nadwzroczność

wada wzroku powodująca słabe widzenie z bliska; dalekowidztwo, dalekowzroczność, hipermetropia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

Wiktionary

Nie mylić z: Starczowzroczność.

Nadwzroczność ( "hyperopia"), dalekowzroczność, hipermetropia – druga, obok krótkowzroczności, najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku. Jest wynikiem zbyt małych rozmiarów przednio-tylnych oka (zbyt krótka gałka oczna) w stosunku do jego siły łamiącej lub niewystarczającej siły łamiącej układu optycznego oka (np. zbyt płaska rogówka) w stosunku do jego długości.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. nadwzroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dalekowzroczność

Wiktionary


nadwzroczny

dobrze widzący na odległość, źle z bliska; dalekowzroczny


SJP.pl


nadwórna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Nadwórna (daw. "Nadworna", Надвірна, ‏נאַדוואָרנאַ‎, Надворная, "Nadwirna") – miasto na zachodniej Ukrainie, w obwodzie iwanofrankowskim, stolica rejonu nadwórniańskiego. Historycznie leży na pograniczu Huculszczyzny i Pokucia.

Według danych na 2022 miasto było zamieszkane przez 22 504 osób.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. nadwórniański

Wiktionary


nadwątlać

czynić coś gorszym, słabszym


SJP.pl


nadwątlały

czynić coś gorszym, słabszym


SJP.pl


nadwątlić

uczynić coś gorszym, słabszym


SJP.pl


nadwęglać

zwęglać trochę, niezupełnie


SJP.pl


nadyktowywać

dyktować bardzo dużo czegoś


SJP.pl


nadym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w zachodniej Syberii, wpada do Zatoki Obskiej;

Wiktionary

Nadym (ros. Надым) – miasto w Rosji (Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny), nad rzeką Nadym (uchodzi do Zatoki Obskiej).

Wikipedia


nadymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadymać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadɨ̃ˈmãɲɛ, AS: nadỹmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadymać

Wiktionary


nadymać

1. napełniać powietrzem lub innym gazem; nadmuchać;
2. nadymać się: okazywać zły humor


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadąć)

 (1.1) powodować rozszerzanie czegoś przez napełnianie pod ciśnieniem gazem, względnie cieczą

czasownik zwrotny niedokonany nadymać się (dk. nadąć się)

 (2.1) napełniać gazem lub cieczą samego siebie

 (2.2) obrażać się, pokazując dąsy, grymasy

czasownik zwrotny dokonany nadymać się (ndk. brak)

 (3.1) pot. przebiec, przejechać rowerem aż do zmęczenia

 (3.2) pot. odbyć taką liczbę stosunków płciowych, która komuś wystarczy

Wiktionary

Przykłady

 (3.2) Po wyjściu z wojska musiał przelecieć cztery panienki, zanim się nadymał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈdɨ̃mat͡ɕ, AS: nadỹmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadymanie n.

 przym. nadęty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadmuchiwać

 (3.1) nabiegać się, najeździć się

 (3.2) naruchać się

Wiktionary


nadymione

wypuszczając dym, spowodować zadymienie czegoś


SJP.pl


nadymić

wypuszczając dym, spowodować zadymienie czegoś


SJP.pl


nadymka

ryba morska z rodziny kolcobrzuchowatych, występująca we wschodnim Atlantyku i w Morzu Śródziemnym


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lagocephalus lagocephalus
  • Lagocephalus laevigatus

Wikipedia


nadyskutować

nadyskutować się - zmęczyć się dyskutowaniem; wydyskutować się


SJP.pl


nadzbiór

[czytaj: nad-zbiór] w matematyce: dowolny zbiór zawierający dany zbiór A


SJP.pl


nadzia

zdrobnienie od: Nadzieja, Nadia (imiona żeńskie)


SJP.pl


nadziak

rodzaj broni popularny w Polsce od XV do XVII wieku, rodzaj czekanu z ostrym dziobem z jednej strony i młotkiem z drugiej; obuszek


SJP.pl

Na

Wikipedia


nadzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadziać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadziewanie n., nadzienie n.

 czas. nadziać dk., nadziewać ndk.

Wiktionary


nadziany

potocznie: posiadający dużo pieniędzy; bogaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przen. pot. bogaty, zasobny materialnie

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: nadziać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈd͡ʑãnɨ, AS: naʒ́ãny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dziany, forsiasty, przy forsie; bogaty, dobrze sytuowany, dostatni, majętny, zamożny, zasobny

Wiktionary


nadziarno

[czytaj: nad-ziarno] w mineralogii: ziarno o wielkości większej niż górna wielkość graniczna ziaren produktu


SJP.pl

Nadziarno – część kruszywa po analizie sitowej (przesiewaniu) pozostająca na największym z sit, czyli część kruszywa o wielkości ziarn większej niż badana frakcja lub grupy frakcji.

Wikipedia


nadziać

1. włożyć nadzienie
2. nasadzić na coś ostrego
3. nadziać się:
a) nasadzić się na coś ostrego
b) pot. spotkać kogoś niespodziewanie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadziewać)

 (1.1) kulin. wypełnić nadzieniem

 (1.2) wbić na coś ostrego

czasownik zwrotny dokonany nadziać się (ndk. nadziewać się)

 (2.1) wbić się na coś ostrego

 (2.2) pot. nieoczekiwanie spotkać kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziać

 rzecz. nadzianie n., nadzienie n., nadziewanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napełnić, wypełnić

 (1.2) nakłuć

Wiktionary


nadział

1. podział, rozdzielanie gruntów;
2. grunt otrzymany z podziału; nadziałka;
3. liczba egzemplarzy danego tytułu (np. gazety, czasopisma), przekraczająca realne zapotrzebowanie danego punktu sprzedaży; nadmiarowy nakład


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) grunt otrzymany z podziału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Któryś z moich praszczurów, za tak zwane zasługi w potrzebie wiedeńskiej, dostał taki nadział, dwadzieścia włók królewskich.

Wiktionary


nadziałka

grunt otrzymany z podziału; nadział


SJP.pl


nadzieja

ufność, że coś się spełni; oczekiwanie na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy

 (1.2) osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nadzieja – w psychologii: życzenie zaistnienia określonego stanu rzeczy i niepewność, że tak się stanie
  • Nadzieja – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Siemień
  • Nadzieja – część wsi Błogie Rządowe w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
  • Nadzieja – część wsi Grodziec w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Czerwińsk nad Wisłą
  • Nadzieja – część wsi Bojmie w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Kotuń
  • Nadzieja – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
  • Nadzieja – dawna osada w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Słobódka
  • Nadzieja – dawna kolonia w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda
  • Nadzieja – dawna kolonia, obecnie część wsi Łyska w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim
  • Nadzieja – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim
  • Nadzieja – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim, w gminie Podborze
  • Nadzieja – jedna z trzech cnót teologicznych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego słowa obudziły w niej nadzieję.

 (1.2) Naszą nadzieją i szansą na dalszy rozwój jest otwarte i dobrze wykształcone młode pokolenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈd͡ʑɛ̇ja, AS: naʒ́ėi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beznadzieja ż., Nadzieja ż., nadziejność ż.

 czas. dziać ndk., dziać się ndk.

 przym. nadziejny, beznadziejny

 przysł. nadziejnie, beznadziejnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otucha

Wiktionary


nadzielać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadzielić)

 (1.1) niedokonany od|nadzielić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈd͡ʑɛlat͡ɕ, AS: naʒ́elać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzielnica ż.

Wiktionary


nadzielić

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadzielać)

 (1.1) nadać ziemię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: naʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzielnica ż.

Wiktionary


nadziemie

część obiektu znajdująca się ponad poziomem gruntu


SJP.pl


nadziemny

[czytaj: nad-ziemny] znajdujący się nad ziemią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się nad ziemią lub na powierzchni ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część nadziemna, na której stały słupy szubieniczne, miała tylko dwa metry wysokości, by zgromadzony tłum bez problemu mógł oglądać przebieg egzekucji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadʲˈʑɛ̃mnɨ, AS: nadʹźẽmny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naziemny

Wiktionary


nadziemski

[czytaj: nad-ziemski] niesamowity, nadprzyrodzony, niebiański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący spoza świata ziemskiego

Wiktionary


nadzienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. masa, którą wypełnia się słodycze

 (1.2) kulin. masa, którą nadziewa się mięso, paszteciki, pierogi itp., zwykle z mielonego mięsa, warzyw, białego sera

Wiktionary

Na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: naˈd͡ʑɛ̇̃ɲɛ, AS: naʒ́ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. nadzionko n.

 czas. nadziewać ndk., nadziać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) farsz

Wiktionary


nadziewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadziewać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnad͡ʑɛˈvãɲɛ, AS: naʒ́evãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzienie n., nadzianie n.

 czas. nadziewać ndk., nadziać dk.

Wiktionary


nadziewany

taki, w którym jest nadzienie; wypełniony czymś


SJP.pl


nadziewać

1. wkładać nadzienie
2. nasadzać na coś ostrego
3. nadziewać się:
a) nasadzać się na coś ostrego
b) pot. spotykać kogoś niespodziewanie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadziać)

 (1.1) kulin. wypełniać wnętrze czegoś nadzieniem

 (1.2) nabijać na ostry przedmiot

czasownik zwrotny niedokonany nadziewać się (dk. nadziać się)

 (2.1) nabijać się na ostry przedmiot

czasownik zwrotny niedokonany nadziewać się (dk. brak)

 (3.1) stpol. mieć nadzieję

 (3.2) reg-pl|Kresy. spodziewać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rurki z serem i pistacjowe muszelki, nadziewane konfiturą z dyni są specjalnością sióstr z klasztoru Św. Katarzyny w Palermo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈd͡ʑɛvat͡ɕ, AS: naʒ́evać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzienie n., nadziewanie n., nadzianie n.

 przym. nadzieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faszerować

Wiktionary


nadziewka

1. gwarowo: nadzienie
2. dawniej: nakrycie, okrycie


SJP.pl


nadziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Nadii lub z nią związany


SJP.pl


nadziomek

[czytaj: nad-ziomek] dawniej: taras ziemny, obmurowana od dołu grządka


SJP.pl


nadzionko

zdrobnienie od: nadzienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: nadzienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzienie n.

Wiktionary


nadziąślak

guz rozwijający się na dziąsłach wokół zębów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) med. zool. guzek, który rozwija się na dziąsłach;

Wiktionary

Nadziąślak (łac. "epulis") – miejscowy, zwykle zapalny guzek (czasem w postaci narośli) dziąsła. Często krwawi i ulega owrzodzeniom. Leczenie polega na wycięciu chorego miejsca, jednak bardzo często guz odrasta.

Wikipedia


nadzmysłowy

[czytaj: nad-zmysłowy] niedający się poznać zmysłami; pozazmysłowy, ponadzmysłowy


SJP.pl


nadzorca

[czytaj: nad-zorca] osoba mająca nadzór nad kimś lub nad czymś, zarządzająca czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzór m., nadzorowanie n.

:: fż. nadzorczyni ż.

 przym. nadzorczy

 przysł. nadzorczo

 czas. nadzorować

Wiktionary


nadzorczy

[czytaj: nad-zorczy]
1. pełniący nadzór, sprawujący funkcje kontrolne, pilnujący czegoś;
2. rada nadzorcza - organ w spółkach kapitałowych lub spółdzielniach powołujący, odwołujący i kontrolujący zarząd


SJP.pl


nadzorczyni

[czytaj: nad-zorczyni] kobieta mająca nadzór nad czymś, zarządzająca czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: nadzorca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadzɔrˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: nadzorčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzór m., nadzorczość ż., nadzorowanie n.

:: fm. nadzorca m.

 czas. nadzorować ndk.

 przym. nadzorczy

Wiktionary


nadzorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadzorować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadzɔrɔˈvãɲɛ, AS: nadzorovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadzorować ndk.

 rzecz. nadzór m., nadzorca m., nadzorczyni ż., nadzorczość ż.

 przym. nadzorczy

Wiktionary


nadzorować

[czytaj: nad-zorować] pilnować czegoś, kogoś, sprawować kontrolę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) sprawować kontrolę nad czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy nadzorowałem jej majątek, zdawałem sobie sprawę, że ciąży na mnie ogromna odpowiedzialność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadzɔˈrɔvat͡ɕ, AS: nadzorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzór m., nadzorca m., nadzorczyni ż., nadzorowanie n.

 przym. nadzorczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doglądać, kontrolować, pilnować, monitorować, zarządzać, zawiadywać, przewodzić, sterować, dozorować, przypatrywać się, sprawdzać

Wiktionary


nadzorowy

→ nadzór


SJP.pl

Patrz:

nadzór

nadzw.

nadzwyczajny (np. profesor)


SJP.pl


nadzwonić

nadzwonić się - zadzwonić wiele razy


SJP.pl


nadzwyczaj

[czytaj: nad-zwyczaj] w niezwykły sposób; wyjątkowo, niesłychanie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w sposób wyjątkowy, ponadprzeciętny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pomysł wydaje mi się nadzwyczaj rozsądny.

 (1.1) W tym roku wiosna była nadzwyczaj piękna.

 (1.1) Dziś czuję się nadzwyczaj dobrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: nadˈzvɨt͡ʃaj, AS: nadzvyčai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzwyczajność ż.

 przysł. nadzwyczajnie

 przym. nadzwyczajny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nad wyraz, niezmiernie, nieprzeciętnie, niezwykle, niesłychanie, bardzo

Wiktionary


nadzwyczajnie

przysłówek

 (1.1) w sposób niezwykły, nadzwyczajny, nieprzeciętny; bardzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta opowieść jest nadzwyczajnie ciekawa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadzvɨˈt͡ʃajɲɛ, AS: nadzvyčai ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzwyczajność ż.

 przym. nadzwyczajny

 przysł. nadzwyczaj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadzwyczaj, niezwykle, wyjątkowo, nieprzeciętnie, bardzo

Wiktionary


nadzwyczajny

przymiotnik

 (1.1) szczególny, ponadprzeciętny, wyjątkowy, niezwykły

 (1.2) spowodowany szczególnymi okolicznościami lub nieprzewidziany w programie, planie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌnadzvɨˈt͡ʃajnɨ, AS: nadzvyčai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzwyczajność ż.

 przysł. nadzwyczajnie, nadzwyczaj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepospolity, niepowtarzalny, nieprzeciętny, niespotykany, nietypowy, niezwyczajny, niezwykły, okazjonalny, osobliwy, ponadprzeciętny, rzadki, szczególny, unikalny, unikatowy, wyjątkowy, nietypowy, niesamowity, rewelacyjny, sensacyjny, spektakularny, zjawiskowy

 (1.2) dodatkowy, pot. ekstra, ponadplanowy, ponadprogramowy, specjalny; daw. ekstraordynaryjny

Wiktionary


nadzór

[czytaj: nad-zór]
1. kontrola, opieka nad czymś;
2. zespół ludzi kontrolujących lub opiekujących się czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sprawowanie dozoru lub opieki, strzeżenie, pilnowanie

 (1.2) pełnienie kontroli

 (1.3) komórka organizacyjna instytucji zajmująca się nadzorowaniem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nadzór administracyjny
  • Nadzór bankowy
  • Nadzór budowlany
  • Nadzór emerytalny
  • Nadzór inwestorski
  • Nadzór jednoinstytucjonalny
  • Nadzór klerycki
  • Nadzór korporacyjny
  • Nadzór penitencjarny
  • Nadzór pedagogiczny
  • Nadzór rodzicielski
  • Nadzór ruchu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy Mariola miała nadzór nad swoim synkiem, gdy to się wydarzyło?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnadzur, AS: nadzur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadzorca m., nadzorczyni ż., nadzorczość ż., nadzorowanie n.

 czas. nadzorować ndk.

 przym. nadzorczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dozór, opieka, doglądanie, kuratela, warta, straż

 (1.2) kontrola, inwigilacja, obserwacja

 (1.3) kierownictwo, zarząd, kuratorium, inspektorat

Wiktionary


nadzów

Nadzów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Pałecznica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


nadąsany

przymiotnik

 (1.1) okazujący lub świadczący o niezadowoleniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Najpierw sprawy, potem gorzoła – wyjaśnił, uśmiechając się do Teosia, który natychmiast zrobił nadąsaną minę jak dziecko, któremu niedobry ojciec schował za karę zabawki.

Wiktionary


nadąć

1. napełnić powietrzem lub innym gazem; nadmuchać;
2. nadąć się: okazać zły humor


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadymać)

 (1.1) dokonany od|nadymać.

czasownik zwrotny dokonany nadąć się (ndk. nadymać się)

 (2.1) wciągnąć powietrze

 (2.2) utworzyć wypukłość wypełniając coś powietrzem

 (2.3) pot. okazać niezadowolenie

 (2.4) pot. stać się zarozumiałym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈnadɔ̃ɲt͡ɕ, AS: nadõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadęcie n.

 przym. nadęty, dęty

 czas. przydąć

Wiktionary


nadążać

1. nie pozostawać w tyle;
2. dostosowywać się w odpowiednim tempie do zachodzących zmian;
3. potocznie: rozumieć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nadążyć)

 (1.1) dostosowywać się do tempa

 (1.2) realizować obowiązki w odpowiednim czasie

 (1.3) być w stanie rozumieć lub śledzić rozwój sytuacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogłem nadążać za grupą podczas wędrówki.

 (1.2) Ledwo nadążam z pracą przed terminem.

 (1.3) Ty chyba nie nadążasz za tokiem myślenia Hanki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdążać, dotrzymywać kroku

 (1.2) zdążać

Wiktionary


nadążny

zależny od wartości innego parametru


SJP.pl


nadążyć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nadążać)

 (1.1) dostosować się do tempa

 (1.2) zrealizować obowiązki w odpowiednim czasie

 (1.3) zrozumieć kogoś lub rozwój sytuacji

Wiktionary


nadębek

przylepek nadębek - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


nadęciak

potocznie: pyszałek, zarozumialec; buc, bufon


SJP.pl


nadęcie

1. napełnić powietrzem lub innym gazem; nadmuchać;
2. nadąć się: okazać zły humor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: naˈdɛ̃ɲt͡ɕɛ, AS: nadẽńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadąć

 przym. nadęty

Wiktionary


nadętus

człowiek pyszałkowaty, zarozumiały


SJP.pl


nadęty

1. napełniony powietrzem lub innym gazem; nadmuchany; wypukły;
2. potocznie: zarozumiały; nienaturalny; przesadny;
3. mający zły humor


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) napełniony gazem wskutek dmuchania, zaczerpnięcia powietrza lub wzdymania

 (1.2) pot. pejor. będący zarozumiałym

 (1.3) pot. pejor. będący w złym humorze

 (1.4) z przesadą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadęcie n., nadętość ż.

 czas. nadąć dk., nadymać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) napuszony, pyszny, zarozumiały

 (1.3) napuszony, sztywny, złowrogi, obrażony

 (1.4) jaskrawy, nienaturalny, pompatyczny, pretensjonalny, przesadny, wyszukany

Wiktionary


nadłabski

przymiotnik od: nad Łabą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) położony nad Łabą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Łaba ż., połabski mrz.

 przym. połabski

Wiktionary


nadłamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadłamać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadłamać

Wiktionary


nadłamywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadłamywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nienadłamywanie n.

 czas. nadłamywać ndk.

Wiktionary


nadłonowy

znajdujący się nad łonem


SJP.pl


nadłupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|nadłupać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nadłupać

Wiktionary