ogólniak

potocznie: średnia szkoła ogólnokształcąca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. liceum ogólnokształcące

Wiktionary

Ogólniak ( Gympl) – czeski film komediowy z 2007 r. w reżyserii Tomáša Vorela, na podstawie powieści Tomáša Houški – "Graffiti rules".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marta jest po ogólniaku, więc na pewno myśli o jakichś studiach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɡulʲɲak, AS: ogulʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogół m., ogólność ż., ogólnik m., ogólnikowość ż., uogólnianie n., uogólnienie n.

:: zdrobn. ogólniaczek m.

 czas. uogólniać ndk., uogólnić dk.

 przym. ogólny, ogólnikowy

 przysł. ogólnie, ogólnikowo

Wiktionary


ogólnie

przysłówek

 (1.1) powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy

 (1.2) w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczeń złamał ogólnie przyjęte zasady zachowania się na terenie szkoły.

 (1.2) Ogólnie czuje się nieźle, tylko jeszcze czasami boli go blizna po operacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɡulʲɲɛ, AS: ogulʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogół m., ogólność ż., ogólnik m., ogólnikowość ż., ogólniak m., uogólnianie n., uogólnienie n.

 czas. uogólniać ndk., uogólnić dk.

 przym. ogólny, ogólnikowy

 przysł. ogólnikowo, ogółem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) generalnie

Wiktionary


ogólniej

stopień wyższy od przysłówka: ogólnie


SJP.pl


ogólniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ogólny


SJP.pl


ogólnik

zdanie wyrażające banalną, znaną wszystkim treść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) banalna prawda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogół mrz., ogólniak mrz., ogólność ż.

 przysł. ogólnie

 przym. ogólny

 czas. uogólnić

Wiktionary


ogólnikowy

→ ogólnik


SJP.pl

Patrz:

ogólnik

ogólnoafrykański

dotyczący całej Afryki


SJP.pl


ogólnoamerykański

dotyczący całej Ameryki


SJP.pl


ogólnoaustriacki

przymiotnik

 (1.1) dotyczący całej Austrii, obejmujący całą Austrię

Wiktionary


ogólnobiologiczny

dotyczący biologii ogólnej, zajmujący się biologią ogólną, np. podejście ogólnobiologiczne


SJP.pl


ogólnobranżowy

dotyczący całej branży


SJP.pl


ogólnochiński

dotyczący całych Chin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący całych Chin, obejmujący całe Chiny, obowiązujący w całych Chinach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pekinie istnieje nawet parlament dwuizbowy – parlament, który nazywa się Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych.

Wiktionary


ogólnocywilizacyjny

dotyczący całej cywilizacji


SJP.pl


ogólnodostępność

→ ogólnodostępny


SJP.pl

Patrz:

ogólnodostępny

ogólnodostępny

dostępny dla wszystkich


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dostępny dla wszystkich

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) publiczny

Wiktionary


ogólnoetniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący całego etnosu

Wiktionary


ogólnoeuropejski

dotyczący całej Europy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący całej Europy, obejmujący całą Europę

Wiktionary


ogólnogeograficzny

1. dotyczący geografii ogólnej, zajmujący się geografią ogólną, np. charakter ogólnogeograficzny;
2. mapa ogólnogeograficzna - mapa zawierająca wszystkie główne obiekty powierzchni Ziemi wraz z jej ukształtowaniem, przedstawione z jednakowym względnym stopniem szczegółowości


SJP.pl


ogólnogospodarczy

dotyczący całej gospodarki


SJP.pl


ogólnogrecki

dotyczący całej Grecji, obejmujący wszystkich Greków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący całej Grecji, obejmujący całą Grecję, obowiązujący w całej Grecji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W latach 1931–1935 startował we wszystkich ogólnogreckich zawodach pływackich.

 (1.1) W zeszłym miesiącu wybory parlamentarne w Grecji wygrał Ogólnogrecki Ruch Socjalistyczny.

 (1.1) Szczególnie rozpowszechnione były trzy systemy: chalkidzki, ateński i joński. Ten ostatni stał się w IV w. przed Chr. ogólnogreckim alfabetem „klasycznym”.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panhelleński

Wiktionary


ogólnoindyjski

dotyczący całych Indii


SJP.pl


ogólnoitalski

dotyczący całej Italii


SJP.pl


ogólnojęzykoznawczy

dotyczący zagadnień językoznawstwa ogólnego


SJP.pl


ogólnokościelny

dotyczący całego Kościoła, obowiązujący w całym Kościele


SJP.pl


ogólnokrajowy

dotyczący całego kraju


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący całego kraju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogólnokrajowym referendum zwyciężyli konserwatyści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡulnɔkraˈjɔvɨ, AS: ogulnokrai ̯ovy

Wiktionary


ogólnokształcący

dający wykształcenie ogólne


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) eduk. kształcący w zakresie wiedzy ogólnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem absolwentem Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Wiktionary


ogólnoliteracki

język ogólnoliteracki - język warstw wykształconych używany w całym kraju


SJP.pl


ogólnoludowy

dotyczący całego ludu


SJP.pl


ogólnoludzki

dotyczący wszystkich ludzi


SJP.pl


ogólnoludzkość

→ ogólnoludzki


SJP.pl

Patrz:

ogólnoludzki

ogólnomiejski

dotyczący całego miasta


SJP.pl


ogólnomęski

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla ogółu mężczyzn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dotknięta do żywego ogólnomęską zarozumiałością Celestyna odsunęła się, zmierzyła Hajduka wyniosłym spojrzeniem, które tak często trenowała przed lustrem (na wszelki wypadek…), i powiedziała ozięble: – Cześć, idę do szkoły.

Wiktionary


ogólnonarodowy

dotyczący całego narodu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący całego narodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Centrolewica domaga się ogólnonarodowej debaty w sprawie proponowanych zmian w konstytucji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡulnɔ̃narɔˈdɔvɨ, AS: ogulnõnarodovy

Wiktionary


ogólnoniemiecki

dotyczący całych Niemiec


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący całych Niemiec, obejmujący całe Niemcy

Wiktionary


ogólnookrętowy

obejmujący ogół zagadnień związanych z okrętem


SJP.pl


ogólnopaństwowy

dotyczący całego państwa


SJP.pl


ogólnopolityczny

obejmujący ogół zagadnień politycznych


SJP.pl


ogólnopolski

dotyczący całej Polski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący całej Polski, obejmujący całą Polskę, obowiązujący w całej Polsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich przełożeni zainterweniowali dopiero wtedy, gdy sprawę nagłośniła ogólnopolska gazeta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡulnɔˈpɔlsʲci, AS: ogulnopolsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. wszechpolski

Wiktionary


ogólnopolskość

→ ogólnopolski


SJP.pl

Patrz:

ogólnopolski

ogólnoprzemysłowy

obejmujący lub dotyczący całego przemysłu, a nie jednej konkretnej branży


SJP.pl


ogólnorosyjski

dotyczący całej Rosji


SJP.pl


ogólnorozwojowy

skupiający się na ogólnym rozwoju organizmu


SJP.pl


ogólnorozwojówka

potocznie: trening ogólnorozwojowy


SJP.pl


ogólnosemicki

wspólny dla wszystkich Semitów


SJP.pl


ogólnospołeczny

dotyczący całego społeczeństwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z całym społeczeństwem

 (1.2) związany z ogólnymi zagadnieniami społecznymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różne mogą być stany ogólnospołecznego zidiocenia.

 (1.2) Wydawał tygodnik o profilu ogólnospołecznym, udostępniany bezpłatnie na dworcach i przystankach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. społeczność

 przym. społeczny

 przysł. społecznie, społem

Wiktionary


ogólnospławny

kanalizacja ogólnospławna - kanalizacja, do której spływają wszystkie ścieki z terenu objętego jej zasięgiem


SJP.pl


ogólnosłowacki

przymiotnik

 (1.1) dotyczący całej Słowacji, obejmujący całą Słowację

Wiktionary


ogólnosłowiański

obejmujący całą Słowiańszczyznę, dotyczący wszystkich Słowian


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który dotyczy wszystkich Słowian, obejmuje całą Słowiańszczyznę, występuje we wszystkich krajach, językach słowiańskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał też nadzieję, że uda się zorganizować prace nad słownictwem wszystkich języków słowiańskich, które prowadziłyby do zbliżenia językowego Słowian, a nawet powstania ogólnosłowiańskiego języka literackiego.

 (1.1) Poznanie prasłowiańskich podstaw rozwoju kultury polskiej jest oczywiście nie do osiągnięcia w ramach badań ograniczonych do samych tylko rzeczy polskich, ale wymaga koniecznie traktowania porównawczego na tle ogólnosłowiańskim.

 (1.1) Jeśli o zmianę Fabiānus na Pabian idzie, odzwierciedla się w niej niewątpliwie ogólnosłowiańska wczesnohistoryczna dążność do zastępowania obcego f przez p, o czym jako o rzeczy tylko możliwej wspomina zresztą dr F.

Wiktionary


ogólnotechniczny

obejmujący ogół zagadnień technicznych


SJP.pl


ogólnotematyczny

obejmujący wiele różnych tematów; wielotematyczny


SJP.pl


ogólnoteoretyczny

obejmujący ogół zagadnień teoretycznych


SJP.pl


ogólnounijny

dotyczący ogółu zagadnień związanych z Unią Europejską


SJP.pl


ogólnouniwersytecki

dotyczący całego uniwersytetu, a nie konkretnego wydziału czy jednostki


SJP.pl


ogólnoustrojowy

dotyczący całego organizmu, np. zaburzenia ogólnoustrojowe


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z całym ustrojem, dotyczący całego ustroju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy rozległych oparzeniach ogólnoustrojowy wstrząs może doprowadzić do zgonu.

 (1.1) Leki te mają działanie ogólnoustrojowe.

Wiktionary


ogólnoużytkowy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony do ogólnego użytku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grzebień pojedynczy posiada wiele ras kur, głównie kury ogólnoużytkowe i śpiewające.

Wiktionary


ogólnozakładowy

dotyczący całego zakładu pracy


SJP.pl


ogólnozawodowy

dotyczący wszystkich zawodów, obejmujący wszystkie zawody


SJP.pl


ogólnozwiązkowy

przymiotnik

 (1.1) obejmujący cały związek

Wiktionary


ogólnoświatowy

dotyczący całego świata


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący całego świata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 23 kwietnia jest ogólnoświatowym dniem książki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡulnɔɕfʲjaˈtɔvɨ, AS: ogulnośfʹi ̯atovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) globalny

Wiktionary


ogólność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ogólne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogół m., ogólnik m., ogólnikowość ż., ogólniak m., uogólnianie n., uogólnienie n.

 czas. uogólniać ndk., uogólnić dk.

 przym. ogólny, ogólnikowy

 przysł. ogólnie, w ogólności, ogólnikowo

Wiktionary


ogólny

1. dotyczący ogółu; powszechny, publiczny;
2. obejmujący całość czegoś, niemający charakteru szczegółowego;
3. powstały z części składowych, łączny, zbiorowy, wspólny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zbierający w całość

 (1.2) nieuwzględniający szczegółów

 (1.3) powszechny, często występujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogólna teoria względności obejmuje nie tylko zakres szczególnej teorii względności, ale uwzględnia także grawitację.

 (1.1) Zgromadzenie Ogólne to jeden z sześciu organów głównych ONZ.

 (1.2) To było bardzo ogólne wprowadzenie do tematu.

 (1.2) Zostały ustalone ogólne warunki sprzedaży.

 (1.3) Panuje wśród nich ogólna zawiść i nieufność.

 (1.3) Odpowiedział mu ogólny śmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɡulnɨ, AS: ogulny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogół m., ogólność ż., ogólnik m., ogólnikowość ż., ogólniak m., uogólnianie n., uogólnienie n.

 czas. uogólniać ndk., uogólnić dk.

 przym. ogólnikowy

 przysł. ogólnie, ogólnikowo, ogółem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całościowy, generalny, wszechstronny, uniwersalny

 (1.2) ramowy

 (1.3) powszechny

Wiktionary


ogór

zgrubienie od: ogórek; ogóras


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrub. od ogórek

 (1.2) uczn. nos

 (1.3) wulg. przen. eufem. penis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W moim ogrodzie rosną wielkie ogóry, a nie małe ogóreczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔɡur, AS: ogur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogórki nmos., ogórek mrz., ogórkowa ż., ogórecznik mrz., ogóras mrz., ogóreczek mrz.

 przym. ogórkowy

 przysł. ogórkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogórek

 (1.2) kartofel

Wiktionary


ogóras

potoczne zgrubienie od: ogórek; ogór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrub. od ogórek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź sobie babcinego ogórasa, Karolku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogór mrz., ogóreczek mrz., ogórecznik mrz., ogórek mrz., ogórkowa ż., ogórczak m., ogórkowiec m., ogórecznikowate nmos.

 przym. ogórkowy, ogórecznikowaty, ogórkowaty

 przysł. ogórkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogór

Wiktionary


ogórasek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) ekspr. ogórek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) niteczki łączymy z paluszkami krabowymi skrojonymi w paseczki, do tego ogórasek w occie w kosteczce (…).

Wiktionary


ogórczany

przestarzale: ogórkowy


SJP.pl


ogóreczek

zdrobnienie od: ogórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: ogórek

 (1.2) mały ogórek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kup te ogóreczki w słoiku; będą do dekoracji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡuˈrɛt͡ʃɛk, AS: ogureček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogórek mrz., ogórkowa ż., ogórecznik mrz., ogór mrz., ogóras mrz.

 przym. ogórkowy

 przysł. ogórkowo

Wiktionary


ogórecznik

lecznicza roślina zielna


SJP.pl

Ogórecznik ("Borago" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Należy do niego 5 gatunków. Występują one w basenie Morza Śródziemnego. Uprawiany i szeroko rozprzestrzeniony został ogórecznik lekarski "B. officinalis", uprawiany i przejściowo dziczejący (jako efemerofit) także w Polsce. Sadzony jest jako roślina ozdobna, miododajna i olejodajna (z nasion wytwarza się olej z ogórecznika). Kwiaty dodawane są do sałatek, a dawniej roślina wykorzystywana była także jako warzywo liściaste.

Wikipedia


ogórecznikowate

rodzina z klasy dwuliściennych obejmująca około 2000 gatunków roślin zielnych (rzadziej drzew i krzewów) ze strefy umiarkowanej i zwrotnikowej; szorstkolistne


SJP.pl

Ogórecznikowate, szorstkolistne ("Boraginaceae" Juss.) – rodzina roślin zielnych i krzewów z rzędu ogórecznikowców ("Boraginales"). Należy do niej w zależności od ujęcia od blisko 1800 gatunków z 94 rodzajów do ponad 2500 gatunków z 135 rodzajów. Występują one głównie w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, ale obecne są na wszystkich kontynentach od Arktyki po wyspy Subantarktyki.

Wikipedia


ogórecznikowaty

o cechach ogórecznikowatych (rodzina roślin); szorstkolistny


SJP.pl


ogórek

1. roślina warzywna z rodziny dyniowatych o długiej, płożącej się łodydze i szorstkich liściach, z mięsistymi owocami w wydłużonym kształcie, pokrytymi zieloną skórką;
2. owoc tej rośliny
3. gra w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. roln. ogrod. nazwa systematyczna|Cucumis|L.|ref=tak., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;

 (1.2) spoż. kulin. nazwa systematyczna|Cucumis sativus|L.|ref=tak., owoc ogórka siewnego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) mot. pot. stary autobus marki San o obłym kształcie

 (2.2) uczn. penis

Wiktionary

Og

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siew ogórków można wykonać bezpośrednio do gruntu w połowie maja.

 (1.2) Ogórki znajdują zastosowanie w dietach odchudzających, ponieważ pomagają w usuwaniu nadmiaru wody z organizmu.

 (2.1) W moich czasach szkolnych dojeżdżałem pięć kilometrów ogórkiem do podstawówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɡurɛk, AS: ogurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogórkowa ż., ogórecznik m.

:: zgrub. ogór m., ogóras m., ogórzysko n.

:: zdrobn. ogóreczek m.

 przym. ogórkowy

 przysł. ogórkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) korniszon

Wiktionary


ogórki

1. roślina warzywna z rodziny dyniowatych o długiej, płożącej się łodydze i szorstkich liściach, z mięsistymi owocami w wydłużonym kształcie, pokrytymi zieloną skórką;
2. owoc tej rośliny
3. gra w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. sezon ogórkowy

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|ogórek.

Wiktionary

Ogórki (dodatkowa nazwa w Agurkiai) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk.

Według Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś Ogórki liczyła 15 domów i 82 mieszkańców (46 kobiet i 36 mężczyzn). Wszyscy mieszkańcy miejscowości zadeklarowali wówczas wyznanie rzymskokatolickie. Jednocześnie większość mieszkańców wsi podała narodowość litewską (81 osób), pozostała jedna osoba zgłosiła narodowość polską.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Mama kupiła w sklepie ogórki. Zamierza zrobić z nich zupę ogórkową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogór mrz., ogórek mrz.

Wiktionary


ogórkiewicz

nazwisko


SJP.pl


ogórkopodobny

mający niektóre właściwości ogórka, przypominający ogórek


SJP.pl


ogórkowa

potocznie: zupa ogórkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kulin. zupa z kiszonych ogórków, z ziemniakami, zabielana śmietaną;

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: ogórkowy

Wiktionary

Ogórkowa – polana w Paśmie Jaworzyny Krynickiej w Beskidzie Sądeckim. Znajduje się na wschodnich stokach grzbietu, który po wschodniej stronie Makowica odchodzi od głównej grani Pasma Jaworzyny Krynickiej w kierunku północnym do Ostrej. Stoki z polaną Ogórkową opadają do doliny potoku Sucha Kamionka. Znajduje się w granicach wsi Złotne w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Nawojowa.

Wikipedia

Patrz:

ogórek

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad znowu była odgrzewana ogórkowa, ale na drugie danie mama dała sznycle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡurˈkɔva, AS: ogurkova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogórek m., ogóreczek m., ogór m., ogóras m.

 przym. ogórkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa ogórkowa

Wiktionary


ogórkowaty

przypominający kształtem ogórek, podobny do ogórka


SJP.pl


ogórkowo

przysłówek

 (1.1) w sposób ogórkowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogór mrz., ogóras mrz., ogóreczek mrz., ogórek mzw./mrz.

Wiktionary


ogórkowonny

mięsichówka ogórkowonna - gatunek grzybów z rodziny twardzioszkowatych


SJP.pl


ogórkowy

→ ogórek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ogórkiem, dotyczący ogórka, sporządzony z ogórka

Wiktionary

Patrz:

ogórek

Przykłady

 (1.1) Wolisz zupę ogórkową czy żur?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogórek m., ogórkowa ż., ogórecznik m., ogór m., ogóras m., ogórzysko n., ogóreczek m., Ogórek mos./ż.

 przysł. ogórkowo

Wiktionary


ogół

zespół przedmiotów, zjawisk tworzących pewną całość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pewna całość; zbiór zjawisk, przedmiotów

 (1.2) wszyscy mieszkańcy (regionu, kraju)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeprowadzone badania wykazały, że ponad 10% ogółu pracowników firmy jest narażonych na szkodliwe działanie hałasu.

 (1.2) Wyniki wyborów prezydenckich zostały udostępnione ogółowi społeczeństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔɡuw, AS: oguu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogólność ż., ogólnik m., ogólnikowość ż., ogólniak m., uogólnianie n., uogólnienie n.

 czas. uogólniać ndk., uogólnić dk.

 przym. ogólny, ogólnikowy

 przysł. ogólnie, ogólnikowo, ogółem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suma, całość

 (1.2) społeczność, ludność, społeczeństwo

Wiktionary


ogółem

w całości; w sumie; razem


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) uwzględniając całość, wszystkie elementy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogół mrz.

 przym. ogólny

 przysł. ogólnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) razem, w całości, w sumie

Wiktionary


ogłada

umiejętność odpowiedniego zachowania się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność właściwego zachowania się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɡˈwada, AS: ogu̯ada

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maniery, dobre maniery, kultura

Wiktionary


ogłapiać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obejmować

Wiktionary


ogłaszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ogłaszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ogłaszać

 rzecz. ogłoszenie n.

 przym. ogłoszeniowy, głośnikowy

Wiktionary


ogłaszać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) podawać do wiadomości

 (1.2) publikować

 (1.3) przest. nadawać komuś godność, tytuł

czasownik zwrotny niedokonany ogłaszać się

 (2.1) podawać do wiadomości informacje o sobie

 (2.2) nadawać sobie godność, tytuł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd Najwyższy różne dziwne rzeczy już ogłaszał.

 (1.3) Niniejszym ogłaszam was mężem i żoną.

 (1.3) W 1541 roku irlandzki parlament ogłosił Henryka VIII królem Irlandii.

 (2.1) Ogłaszam się w lokalnym dzienniku.

 (2.2) Ogłaszam się królem tego królestwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɡˈwaʃat͡ɕ, AS: ogu̯ašać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogłoszenie n., ogłaszanie n.

 czas. ogłosić dk.

 przym. ogłoszeniowy, głośnikowy, głośny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obwieszczać, powiadamiać, informować

Wiktionary


ogławiać

1. odcinać koronę drzewa; odgławiać;
2. odcinać kwiat lub koniec głównego pędu rośliny; odgławiać;
3. odcinać liście wraz z nasadą u roślin okopowych


SJP.pl


ogłodek

rodzaj chrząszczy z rodziny kornikowatych, kornik żerujący pod korą drzew liściastych


SJP.pl


ogłodzić

dawniej: narazić kogoś na głód, zmorzyć głodem


SJP.pl


ogłosić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ogłaszać)

 (1.1) dokonany od|ogłaszać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy pokazowo ogłosiłem tutaj odejście ktoś w urzędzie gminy podjął decyzję o równie pokazowej wycince dorodnych drzew na sąsiedniej ulicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɡwɔɕit͡ɕ, AS: ogu̯ośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogłoszenie n.

 czas. ogłaszać

 przym. ogłoszeniowy, głośnikowy, głośny

Wiktionary


ogłoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ogłosić.

 (1.2) pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu

Wiktionary

Ogłoszenie – krótka forma wypowiedzi, w której autor ogłasza coś odbiorcy. W ogłoszeniu treść powinna być maksymalnie streszczona, przy czym zawarte powinny być wszelkie niezbędne informacje.

W ogłoszeniu muszą się znaleźć takie informacje jak:

Miejsca, gdzie mogą wystąpić ogłoszenia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro nastąpi ogłoszenie wyroku.

 (1.2) Kilka lat pracowałem w Szwecji. Do pracy przyszedłem "z ogłoszenia".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ogu̯ošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogłaszanie n.

 czas. ogłosić dk., ogłaszać ndk.

 przym. ogłoszeniowy, głośnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) publikacja

 (1.2) anons, inserat

Wiktionary


ogłoszeniodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) podmiot zlecający rozpowszechnianie ogłoszenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. ogłoszeniodawczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reklamodawca

Wiktionary


ogłoszeniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ogłoszeniem, dotyczący ogłoszenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogłoszenie n., ogłaszanie n., głoszenie n., głos m.

 czas. ogłaszać ndk., ogłosić dk., głosić ndk.

 przym. głosowy, głośnikowy

Wiktionary


ogłowie

część rzędu jeździeckiego lub uprzęży nakładana na głowę zwierzęcia, pozwalająca na kierowanie nim; uzda, uździenica, tranzelka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jeźdz. element uprzęży zakładany na głowę konia;

Wiktionary

Ogłowie (inaczej: "uzda, uździenica", dawniej: "tręzla, tranzla, trenzla, trędzla, tręzelka, tranzelka") – główna część rzędu jeździeckiego lub uprzęży. Jest to, mówiąc ogólnie, uprząż rzemienna na głowę konia (rzadziej osła lub muła) z wędzidłem wkładanym do pyska zwierzęcia (lub bez – ogłowia bezwędzidłowe, np. hackamore, bosal). Głównym zadaniem ogłowia jest utrzymanie kiełzna (lub paska naciskającego na nos w wypadku ogłowi bezwędzidłowych) we właściwym miejscu w pysku konia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojciech Orlik ze swoją grupą [...] wykonują bardzo rozbudowane pokazy [...]. Takie elementy jak „balotada” wykonywane są bez ogłowia: koń pozostaje całkowicie wolny i niczym nie skrępowany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɡwɔvʲjɛ, AS: ogu̯ovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., ogławianie n., ogłowienie n.

 czas. ogławiać, ogłowić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzda, tranzelka

Wiktionary


ogłowić

1. odciąć koronę drzewa; odgłowić;
2. odciąć kwiat lub koniec głównego pędu rośliny; odgłowić;
3. odciąć liście wraz z nasadą u roślin okopowych


SJP.pl


ogłuchnąć

stracić słuch


SJP.pl


ogłuchły

taki, który ogłuchł (stracił słuch)


SJP.pl


ogłupiacz

potocznie:
1. coś powodującego osłabienie intelektu, np. telewizor;
2. lek lub narkotyk osłabiający sprawne funkcjonowanie umysłu


SJP.pl


ogłupianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ogłupiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reklamy powodują ogłupianie dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡwuˈpʲjä̃ɲɛ, AS: ogu̯upʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. głupieć, ogłupiać ndk., ogłupić dk., ogłupieć dk.

 przym. ogłupiały, głupi

 rzecz. głupek m., wygłup mos./mrz.

Wiktionary


ogłupić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ogłupiać)

 (1.1) dokonany od|ogłupiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɡˈwupʲit͡ɕ, AS: ogu̯upʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogłupianie n., wygłup mos./mrz.

 przym. głupi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zbamoncić

Wiktionary


ogłuszacz

urządzenie do ogłuszania, np. paralizator, taser


SJP.pl


ogłuszający

taki, który przytłacza hałasem, masą dźwięków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) brzmiący bardzo głośno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trafiony popielniczką, kineskop implodował z ogłuszającym hukiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡwuʃaˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: ogu̯ušai ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ogłuszać

Wiktionary


ogłuszać

1. pozbawiać słuchu, powodować głuchotę;
2. przytłaczać hałasem, uniemożliwiać słyszenie innych dźwięków;
3. oszałamiać, pozbawiać przytomności;
4. ogłuszać się - wprowadzać się w stan zamroczenia; oszałamiać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ogłuszyć)

 (1.1) czynić głuchym; upośledzać słuch

 (1.2) uderzając, pozbawiać przytomności

 (1.3) przen. wywierać duże wrażenie

czasownik zwrotny niedokonany ogłuszać się (dk. ogłuszyć się)

 (2.1) pozbawiać siebie zdolności słyszenia

 (2.2) uderzeniem pozbawiać się przytomności

 (2.3) być ogłuszanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogłuszenie n., głuchy mos., ogłuszanie n., głuchota ż.

 przym. głuchy, ogłuszający

 czas. ogłuszyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) głuszyć, oszałamiać, oszołamiać, zamraczać

 (1.3) oszałamiać, oszołamiać

Wiktionary


ogłuszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ogłuszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɡwuˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ogu̯ušẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ogłuszyć dk., ogłuszać ndk.

 rzecz. ogłuszanie n.

Wiktionary


ogłuszyć

1. pozbawić słuchu, spowodować głuchotę;
2. przytłoczyć hałasem, uniemożliwić słyszenie innych dźwięków;
3. oszołomić, pozbawić przytomności;
4. ogłuszyć się - wprowadzić się w stan zamroczenia; oszołomić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ogłuszać)

 (1.1) uczynić głuchym; upośledzić słuch

 (1.2) uderzeniem pozbawić przytomności

 (1.3) przen. wywrzeć duże wrażenie

czasownik zwrotny dokonany ogłuszyć się (ndk. ogłuszać się)

 (2.1) pozbawić siebie zdolności słyszenia

 (2.2) uderzeniem pozbawić się przytomności

 (2.3) zostać ogłuszonym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɡwuʃɨt͡ɕ, AS: ogu̯ušyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głuchy

 przysł. głucho

 rzecz. głusza ż., głuchość ż., głuchota ż., głuchy mos., ogłuszenie n.

 czas. ogłuszać ndk.

Wiktionary


oh

wyraz wyrażający zachwyt, radość, zdziwienie, przestrach; och


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) = rzad. och

Wiktionary

Oh – wspólny singel Ciary i Ludacrisa, pochodzący z debiutanckiego albumu wokalistki, "Goodies".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔx, AS: oχ

Wiktionary


ohajtać

ochajtać, ochajtnąć, ohajtnąć;
1. regionalnie: doprowadzić coś z grubsza do ładu; ogarnąć;
2. potocznie: ohajtać się - ożenić się, zawrzeć związek małżeński


SJP.pl


ohajtnąć

ochajtać, ohajtać, ochajtnąć;
1. regionalnie: doprowadzić coś z grubsza do ładu; ogarnąć;
2. potocznie: ohajtnąć się - ożenić się, zawrzeć związek małżeński


SJP.pl


ohamowywać

rzadko: wstrzymywać, opanowywać, zahamowywać


SJP.pl


ohap

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. szkoła organizowana przez Ochotnicze Hufce Pracy umożliwiająca zdobycie podstawowego wykształcenia i zawodu;

 (1.2) pot. wakacyjny obóz zarobkowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewnie nie masz nawet zawodówki, tylko jesteś po ohapie, że piszesz takie rzeczy. (z Internetu)

 (1.2) Sam kiedyś miałem przyjemność pracowania na ohapie we Wrocku w rozlewni wina. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔxap, AS: oχap

Wiktionary


ohapowiec

członek OHP (Ochotniczych Hufców Pracy)


SJP.pl


ohar

ptak z rzędu blaszkodziobych, o czarno-biało-rudym upierzeniu, zakładający gniazda w norach; kaczka norowa, podgorzelec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Tadorna tadorna|ref=tak., wędrowny, eurazjatycki ptak wodny;

Wiktionary

Ohar, podgorzelec, kaczka norowa ("Tadorna tadorna") – gatunek średniego, przeważnie wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔxar, AS: oχar

Wiktionary


ohel

rodzaj grobowca na cmentarzach żydowskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) etn. rel. nagrobna kaplica żydowska nad grobem cadyka

Wiktionary

Ohel (hebr. אֹהֶל "namiot") – niewielki żydowski grobowiec murowany lub drewniany, najczęściej kształtu prostopadłościanu, zwykle z drzwiami, a czasem również okienkami, o dachu półkolistym lub dwuspadowym. Pierwotnie ohele ograniczały się do wspartego na czterech filarach daszku ustawionego nad nagrobkiem. Ohele wznosi się nad grobami wybitnych rabinów lub cadyków oraz ich męskich potomków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Abraham Mojżesz Kalisz pochowany jest w ohelu na cmentarzu żydowskim.

Wiktionary


ohio

[czytaj: ohajo]
1. stan w USA;
2. rzeka w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości, gmin i hrabstw w Stanach Zjednoczonych

rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński, nazwa własna

 (2.1) geogr. rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1);

Wiktionary

Ohio () – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, nad jeziorem Erie. Ohio pod względem powierzchni jest stosunkowo małe, ale z populacją ponad 11,6 miliona mieszkańców znajduje się w dziesiątce najgęściej zaludnionych stanów USA. Z Ohio pochodziło siedmiu prezydentów USA, dzięki czemu stan zyskał sobie przydomek „matki współczesnych prezydentów”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ohio znajduje się wiele zakładów przemysłu lotniczego (…)

 (2.1) Ohio jest lewym dopływem rzeki Missisipi.

 (2.1) Już zmierzchało, gdy Elżbieta, rozpaczą wiedziona, cudownym sposobem przeprawiła się przez rzekę Ohio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈxajɔ, AS: oχai ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ohioski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stan Ohio

 (2.1) rzeka Ohio

Wiktionary


ohioski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. lub rzad. związany z Ohio, dotyczący Ohio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuryer Ohioski sic.– tytuł gazety środowisk polonijnych w Ohio wydawanej w Toledo, w latach 1901-1909.

 (1.1) Podnoszę kapelusz wysoko przed delegacją nowojorską, michigańską, ohioską, z dalekiego Massachusetts i Connecticut. Chłopcy aż się patrzy, a małżonki ich wszystkie stateczne i ładne, a niektóre nawet niezwykle piękne.

 (1.1) Ohioski adwokat oświadczył, że przyjmuje podane mu warunki, żąda tylko potwierdzenia przez ambasadę amerykańską pobytu Anny Urmini w Paryżu, poczem (= po czym) natychmiast wyjedzie do Europy.

 (1.1) Dopiero były prezes Związku W. L. Petrykowski przyjechał do Cleveland we wrześniu 1923 r. i zreorganizował na nowo okręg ohioski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ohio n./m./ż.

Wiktionary


ohm

jednostka oporności elektrycznej; om


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • błędna (zapożyczona z języka niemieckiego) pisownia nazwy om, jednostki miary rezystancji
  • aam – dawna niemiecka i holenderska jednostka miary objętości
  • Ohm – rzeka w Niemczech, dopływ Lahn
  • Homberg (Ohm) – miasto w Niemczech
  • Georg Ohm (1789–1854) – fizyk niemiecki
  • Martin Ohm (1792–1872) – niemiecki matematyk
  • Ohm – nazwa angielskiej marki wysokiej klasy sprzętu nagłośnieniowego
  • (24750) Ohm – planetoida

Wikipedia


oho

wykrzyknik wyrażający podziw lub też stwierdzenie negatywnego faktu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wzmacniający wypowiedź, wyrażający zachwyt, zdziwienie, zaskoczenie, uznanie itp.

 (1.2) …akcentujący, podkreślający dostrzeżenie, stwierdzenie, uświadomienie sobie jakiegoś faktu, z reguły negatywnie ocenianego

Wiktionary

OHO – słoweńska grupa artystyczna, skupiająca poetów i plastyków, działająca w latach 1966–1971, której nazwa wywodzi się od połączenia słoweńskich słów oko i ucho ("oko" i "uho"). Grupa propagowała poezję konkretną.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) oho ho!, ho, ho!

Wiktionary


ohoho

wykrzyknienie wyrażające podziw i zaskoczenie mówiącego; oho ho


SJP.pl


ohp

Ochotnicze Hufce Pracy, organizacja działająca od 1958, zajmująca się organizacją nauki zawodu i pracy dla młodzieży


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Ochotnicze Hufce Pracy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ochotnicze Hufce Pracy
  • Fregaty typu Oliver Hazard Perry

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ‿xa‿ˈpɛ, AS: o‿χa‿pe

Wiktionary


ohrza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. lewy dopływ Łaby, przepływa przez Bawarię (Niemcy) oraz Czechy;

Wiktionary

Ohrza (cz. "Ohře", niem. "Eger", celt. "Agara") – rzeka w Niemczech (Bawaria) i Czechach (kraj karlowarski, kraj ustecki), długości 304,6 km oraz powierzchni zlewni 5 613,7 km², lewy dopływ Łaby.

Źródła na górze Schneeberg w Smreczanach w Bawarii.

Przepływa przez następujące miasta: Loket, Cheb, Karlowe Wary, Klášterec nad Ohří, Kynšperk nad Ohří, Budyně nad Ohří, Bohušovice nad Ohří, Pomezí nad Ohří, Kadaň, Žatec, Louny, Terezin i Litoměřice, w których wpada do Łaby.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Poohrze n.

Wiktionary


ohyda

coś obrzydliwego, nieestetycznego, budzącego obrzydzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. coś ohydnego, brzydkiego, wzbudzającego wstręt, obrzydzenie

 (1.2) książk. cecha czegoś ohydnego, brzydkiego, wzbudzającego wstręt

 (1.3) daw. wstyd, sromota, niesława

 (1.4) daw. człowiek ohydny, zakała, wyrodek, wyrzutek

 (1.5) gwara. coś ogromnego, kolos (o człowieku lub koniu)

 (1.6) gwara. tłum, hurma, gromada

Wiktionary

Ohyda – drugi album zespołu Lady Pank, wydany w 1984 roku nakładem wydawnictwa Savitor.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przecież brukselka to ohyda! Jak można to w ogóle jeść?

 (1.3) Sowizdrzał, powiedzą, przed dworem ohyda!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈxɨda, AS: oχyda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ohydztwo n., daw. ohydność, daw. ochydność, daw. ohydliwość n., daw. ochydliwość n., daw. ohydnica ż., daw. ohydzanie n., daw. ohydzenie n.

 przym. ohydnie, ohydny, daw. ochydny, daw. ohydliwy, daw. ohisny

 przysł. ohydnie, daw. ochydnie, daw. ohydliwie, daw. ochydliwie, daw. ohydno

 czas. daw. ohydzić, stpol. ohidzić, daw. ochydzić, daw. ohydzać, daw. ochydzać, daw. ohydzieć, daw. ochydnąć, daw. ohydzić się, daw. ohydzać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-6) daw. ochyda, gwara. hydota, stpol. hyd, stpol. hydanie

Wiktionary


ohydnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ohydny; wstrętnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ocaleli leżeli tłocznie we wszystkich salkach i korytarzach lazaretu, gnijąc żywcem i cuchnąc ohydnie, a doktor Koleśników dokonał amputacji dziesiątków rąk, nóg i nosów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈxɨdʲɲɛ, AS: oχydʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ohydny

 rzecz. ohyda ż., ohydność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydliwie, potwornie, wstrętnie

Wiktionary


ohydniej

stopień wyższy od przysłówka: ohydnie


SJP.pl


ohydniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ohydny


SJP.pl


ohydność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ohydne; cecha tych, którzy są ohydni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ohydny

 przysł. ohydnie

 rzecz. ohyda ż.

Wiktionary


ohydny

obrzydliwy, budzący wstręt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) obrzydliwy, budzący wstręt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłem już spokojny, jak po zażyciu jakiegoś ohydnego lekarstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈxɨdnɨ, AS: oχydny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ohyda ż., ohydztwo n., ohydność ż.

 czas. zohydzić dk.

 przysł. ohydnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydliwy, wstrętny, odrażający, paskudny, szkaradny, potworny, parszywy, odpychający

Wiktionary


ohydztwo

coś lub ktoś budzący odrazę


SJP.pl


oidium

1. komórka o charakterze zarodnika, powstająca przez podział strzępek niektórych grzybów pasożytniczych (mączniaków);
2. choroba roślin (m.in. winorośli, pomidorów) wywołana przez grzyba - mączniaka prawdziwego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oidium – rodzaj grzybów
  • oidium – rodzaj zarodników u grzybów

Wikipedia


oidp

skrót od: o ile dobrze pamiętam; AFAIR (afair)


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = o ile dobrze pamiętam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) OIDP jestem tam zbanowany na trzy miesiące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ‿i‿dɛ‿ˈpɛ, AS: o‿i‿de‿pe

Wiktionary


oinochoe

w starożytnej Grecji: naczynie ceramiczne lub metalowe o formie zbliżonej do dzbana, służące do czerpania i rozlewania wina; ojnoche


SJP.pl


oiom

[czytaj: ojom] potocznie: oddział intensywnej opieki medycznej


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = med. oddział intensywnej opieki medycznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wypadku leżałem na OIOM-ie trzy dni pod respiratorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔjɔ̃m, AS: oi ̯õm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) OIT

Wiktionary


oireachtas

Oireachtas (IPA:) – dwuizbowy parlament Irlandii, jej najwyższe ciało ustawodawcze, niekiedy określany mianem "Oireachtas Éireann" (Parlament Irlandii). W skład Oireachtas wchodzą Prezydent Irlandii (irl. "Uachtarán na hÉireann") oraz dwie izby (irl. "Tithe An Oireachtais", ang. "Houses of the Oireachtas"): Dáil Éireann (Izba Reprezentantów) i Seanad Éireann (Senat). Dáil Éireann, wybierana w wyborach bezpośrednich, jest najważniejszą izbą Oireachtas. Parlament ma swoją siedzibę w Leinster House.

Wikipedia


oirt

skrót od: Organisation Internationale de Radiodiffusion et Télévision - Międzynarodowa Organizacja Radia i Telewizji


SJP.pl


oise

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Belgii i północnej Francji, prawy dopływ Sekwany;

 (1.2) geogr. geogr. departament w północnej Francji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oise – departament we Francji
  • Oise – rzeka w Belgii i Francji

Wikipedia


oit

skrót od:
1. Ośrodek Informacji Technicznej;
2. Ośrodek Informacji Turystycznej;
3. oddział intensywnej terapii; OIOM


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) med. oddział intensywnej terapii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ‿i‿ˈtɛ, AS: o‿i‿te

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) OIOM

Wiktionary


oj

potocznie:
1. wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku;
2. wykrzyknik wyrażający ostrzeżenie, pogróżkę lub reprymendę; ejże


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający spontaniczną reakcję, zaskoczenie

 (1.2) …wyrażający napomnienie, reprymendę albo pogróżkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔj, AS: oi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku

 (1.2) ejże, hola

Wiktionary


ojcaszek

ekspresywnie: ojciec; ojczulo, ojcuś, ojczulek, ojczunio, ojczuś, ojczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. o ojcu

 (1.2) pieszcz. lub żart. o zakonniku mającym święcenia kapłańskie, przede wszystkim starszym wiekiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodzi! chodzi! synulku!… pójdziemy na wesele twojego ojcaszka!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojciec mos., ojczulek mos., ojcowizna ż., ojcostwo n., ojczym mos., ojcowanie n.

 czas. ojcować ndk.

 przym. ojcowski, ojcowy, ojczyźniany

 skr. o.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ojczulek, tatulek, tatusiek

Wiktionary


ojce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. rodzice

 (1.2) przest. przodkowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojciec mos., ojczyc mos., ojczyzna ż.

:: zdrobn. ojczyk mos.

Wiktionary


ojcewo

Ojcewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Troszyn.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Kleczkowie.

Wikipedia


ojciec

1. mężczyzna, który ma własne dziecko lub dzieci; rodzic; tata;
2. w niektórych zakonach: tytuł używany w stosunku do zakonnika po święceniach;
3. ten, kto coś stworzył, wynalazł, zainicjował; autor, wynalazca, prekursor;
4. poufale o własnym mężu albo o starszym mężczyźnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);

 (1.2) biol. samiec mający potomstwo

 (1.3) założyciel, pierwszy przedstawiciel;

 (1.4) rel. forma tytularna zakonników, rzadziej księży;

 (1.5) zob. ojcowie. → przodkowie

 (1.6) zob. ojce.

Wiktionary

Ojciec – mężczyzna, który znajduje się w relacji pokrewieństwa z dzieckiem. Pokrewieństwo to może być oparte na tym, że uczestniczy on w wychowaniu dziecka albo że je począł; jest to jedna z podstawowych relacji w rodzinie. Antropologia uznaje "ojcostwo społeczne" ("pater") i "ojcostwo genetyczne" ("genitor").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matka i ojciec są najważniejszymi osobami w życiu dziecka.

 (1.2) Nasz burek jest ojcem połowy psów we wsi.

 (1.3) Wojciecha Bogusławskiego uważa się za ojca teatru polskiego.

 (1.4) Ojciec przełożony odprawił mszę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔjt͡ɕɛt͡s, AS: oi ̯ćec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ojciec mos., ojcowizna ż., ojcostwo n., ojczym m., ojczyzna ż., Ojców mrz., ojcowanie n.

:: zdrobn. ojczulek mos.

 czas. ojcować ndk.

 przym. ojcowski, ojcowy, ojczyźniany

 skr. o.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. tato, tata; przest. rodzic, rodziciel; daw. lub gwara. ociec; slang. stary

 (1.3) twórca, inicjator

 (1.4) brat

Wiktionary


ojcobójca

zabójca własnego ojca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. zabójca własnego ojca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojcobójca na ławie oskarżonych. Pobił ojca na śmierć, bo wpadł w furię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojcobójstwo n.

:: fż. ojcobójczyni ż.

 przym. ojcobójczy

Wiktionary


ojcobójczy

związany z zabiciem własnego ojca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ojcobójcy lub ojcobójstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojcobójca mos., ojcobójczyni ż., ojcobójstwo n.

Wiktionary


ojcobójczyni

zabójczyni własnego ojca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabójczyni własnego ojca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojcobójstwo n.

:: fm. ojcobójca mos.

 przym. ojcobójczy

Wiktionary


ojcobójstwo

zabójstwo własnego ojca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zabójstwo własnego ojca

Wiktionary

Ojcobójstwo – czyn przestępny skutkujący śmiercią ojca sprawcy.

W prawie rzymskim ojcobójstwo było zagrożone poena cullei. Karę tę przejęły regulacje prawa miejskiego miast średniowiecznej Europy.

Obecnie w polskim prawie karnym ojcobójstwo nie jest odrębnym typem czynu zabronionego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ojcobójca mos., ojcobójczyni ż.

 przym. ojcobójczy

Wiktionary


ojcojebca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. mężczyzna penertujący analnie własnego ojca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten ojcojebca gwałci swojego ojca!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔjt͡sɔˈjɛpt͡sa, AS: oi ̯coi ̯epca

Wiktionary


ojcostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bycie ojcem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔjˈt͡sɔstfɔ, AS: oi ̯costfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ojciec mos., ojciec m., ojczym m., ojcowizna ż., ojczyzna ż., ojczulek mos., ojcaszek mos.

 czas. ojcować ndk.

 przym. ojcowski

Wiktionary


ojcować

potocznie:
1. troszczyć się o kogoś jak ojciec lub mu go zastępować;
2. patronować czemuś


SJP.pl


ojcowianin

mieszkaniec Ojcowa


SJP.pl


ojcowianka

mieszkanka Ojcowa


SJP.pl


ojcowie

1. mężczyzna, który ma własne dziecko lub dzieci; rodzic; tata;
2. w niektórych zakonach: tytuł używany w stosunku do zakonnika po święceniach;
3. ten, kto coś stworzył, wynalazł, zainicjował; autor, wynalazca, prekursor;
4. poufale o własnym mężu albo o starszym mężczyźnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) podn. przodkowie

 (1.2) przest. rodzice

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|ojciec.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nazwa relacji w rodzinie → ojciec, ojczym
  • Ojcowie założyciele
  • Ojcowie Kościoła
  • Ojcowie apostolscy
  • ojcowie integracji europejskiej
  • Nasi ojcowie pracują – wiersze Stefana Themersona
  • Ojcowie i dzieci – powieść Iwana Turgieniewa
  • Ojcowie – serial telewizyjny
  • Ojców – miejscowość
  • ojciec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tej ziemi żyli i umierali nasi ojcowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔjˈt͡sɔvʲjɛ, AS: oi ̯covʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) ojciec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziadowie, przodkowie, antenaci

Wiktionary


ojcowizna

otrzymywany w spadku majątek, najczęściej ojca, przekazywany najstarszemu synowi lub całej jego rodzinie; patrymonium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ziemia, majątek odziedziczone po ojcu lub należące do jednej rodziny od wielu lat

Wiktionary

Ojcowizna (do 1921 "Komisarzówka") – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Brańszczyk. Ma status sołectwa. Leży przy drodze krajowej nr 8.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Brańszczyku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z biedy musiał ojcowiznę sprzedać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ojciec mos., ojciec m., ojczyzna ż., ojcostwo n., ojczulek mos., ojcaszek mos.

 przym. ojcowski, ojczyźniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. ojczyzna

Wiktionary


ojcowski

dotyczący ojca, charakterystyczny dla ojca


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący ojca

 (1.2) geogr. związany z Ojcowem, dotyczący Ojcowa

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do ojca

przymiotnik jakościowy

 (3.1) właściwy ojcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

 (3.1) Bossk nie powinien był pozwolić, by ten jeden pokaz ojcowskiej dumy zamącił mu w głowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔjˈt͡sɔfsʲci, AS: oi ̯cofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ojciec mos., ojciec m., ojczulek m., ojcostwo n., ojcowizna ż., ojczyzna ż., Ojców m., ojcaszek mos.

 przym. ojcowy, ojczyźniany

 przysł. po ojcowsku

Wiktionary


ojcowskość

→ ojcowski


SJP.pl

Patrz:

ojcowski

ojcowy

należący do ojca


SJP.pl


ojcuś

ekspresywnie: ojciec; ojcaszek, ojczulo, ojczulek, ojczunio, ojczuś, ojczyk


SJP.pl


ojczenasz

potocznie: modlitwa zaczynająca się od słów "Ojcze nasz"; Modlitwa Pańska, ojczenaszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako pokutę odmówiłem pięć ojczenaszów i pięć zdrowasiek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔjˈt͡ʃɛ̃naʃ, AS: oi ̯čẽnaš

Wiktionary


ojczenaszek

potocznie: modlitwa zaczynająca się od słów "Ojcze nasz"; Modlitwa Pańska, ojczenasz


SJP.pl


ojczulek

1. ekspresywnie: ojciec; ojcaszek, ojcuś, ojczulo, ojczunio, ojczuś, ojczyk;
2. pieszczotliwie: starszy mężczyzna;
3. pobłażliwie lub lekceważąco o księdzu rzymsko-katolickim; księżulo, księżulko, księżulek, księżunio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pieszcz. o ojcu

 (1.2) pieszcz. lub żart. o zakonniku mającym święcenia kapłańskie, przede wszystkim starszym wiekiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem mój ojczulek siadywał na werandzie.

 (1.2) Stary jak świat ojczulek swoim dobrotliwym spojrzeniem skruszył niejedno serce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ojciec mos., ojciec mos., ojcowizna ż., ojcostwo n., ojczym m., ojcowanie n., ojcaszek mos.

 czas. ojcować ndk.

 przym. ojcowski, ojcowy, ojczyźniany

 skr. o.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatulek, tatusiek

Wiktionary


ojczulo

ekspresywnie: ojciec; ojcaszek, ojcuś, ojczulek, ojczunio, ojczuś, ojczyk


SJP.pl


ojczunio

ekspresywnie: ojciec; ojcaszek, ojcuś, ojczulek, ojczulo, ojczuś, ojczyk


SJP.pl


ojczuś

ekspresywnie: ojciec; ojcaszek, ojczulo, ojczulek, ojczunio, ojcuś, ojczyk


SJP.pl


ojczyc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. rzeczywisty i prawny syn swego ojca, dziedzic rodowego gniazda

 (1.2) stpol. rodak, rodowity syn swej ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Braci doma jakoś zastałem obu […], a gdym się oznajmił, że tej ziemi ojczycem jestem i u cesarzam sługiwał, wzięto mnie do stołu poczestnie i ugaszczano.

 (1.2) […] Jednemu przybłędzie niepoczciwemu, który się tu zwlókł nie wiedzieć skąd, ojczycem tutejszym nie będąc, musiał czoło stawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔjt͡ʃɨt͡s, AS: oi ̯čyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ojczycz, ojcowic, oćcic

 (1.2) syn ojczyzny; familiant, krajan, swojak, współrodak, ziomek

Wiktionary


ojczyk

ekspresywnie: ojciec; ojcaszek, ojcuś, ojczulek, ojczunio, ojczuś, ojczulo


SJP.pl


ojczym

mąż matki w stosunku do dzieci z jej poprzedniego małżeństwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po śmierci ojca, moja matka ponownie wyszła za mąż. Mój ojczym jest dla mnie bardzo miły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔjt͡ʃɨ̃m, AS: oi ̯čỹm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojciec m., ojcostwo n., ojczulek mos., ojcaszek mos., Ojciec mos.

 przym. ojczyźniany

Wiktionary


ojczymostwo

bycie dla kogoś ojczymem


SJP.pl


ojczymowski

→ ojczym


SJP.pl

Patrz:

ojczym

ojczysko

zgrubienie od: ojciec; pieszczotliwie lub żartobliwie o ojcu


SJP.pl


ojczysty

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ojczyzny, charakteryzujący ojczyznę, wywodzący się z ojczyzny

 (1.2) daw. dotyczący ojca, charakteryzujący ojca, wywodzący się od ojca, spokrewniony przez ojca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔjˈt͡ʃɨstɨ, AS: oi ̯čysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojczyzna

 przym. ojczyźniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krajowy, narodowy

 (1.2) ojcowski

Wiktionary


ojczyzna

1. kraj, w którym ktoś się urodził i który jest krajem jego rodaków;
2. miejsce, z którym ktoś jest głęboko związany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraj, w którym ktoś się urodził;

 (1.2) daw. miejsce urodzenia

 (1.3) przest. ojcowizna

 (1.4) przest. reg. genitalia męskie

Wiktionary

Ojczyzna – termin o dwojakim znaczeniu, odnoszącym się do przestrzeni istotnej dla pojedynczego człowieka (jednostki) bądź zbiorowości (narodu), wyznaczone zwłaszcza miejscem urodzenia tych osób, ich zamieszkiwaniem przez istotną część życia, czy miejscem pochodzenia ich przodków bądź rodziny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wielu latach emigracji powrócił do ojczyzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔjˈt͡ʃɨzna, AS: oi ̯čyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojczyźniak mos., Ojciec mos., praojczyzna ż., ojcowizna ż., ojciec, ojcostwo, ojce

 przym. ojczysty, ojczyźniany, ojcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) macierz

 (1.2) przest. oćczyzna

Wiktionary


ojczyźniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. środ. polit. narodowiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojczyzna

 przym. ojczyźniany

Wiktionary


ojczyźniany

przymiotnik

 (1.1) związany z ojczyzną, dotyczący ojczyzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojna. Traktowali ją po trosze jak zabawę, trochę jak święty ojczyźniany obowiązek, czasem jak okrutne jarzmo, które zbyt wcześnie spętało ich młode życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔjt͡ʃɨʑˈɲãnɨ, AS: oi ̯čyźńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojczyźniak mos., Ojciec mos., ojciec m., ojczyzna ż., ojcowizna ż., ojczym m., ojczulek m., ojcaszek mos.

 czas. ojcować ndk.

 przym. ojczysty, ojczyznowy, ojcowy, ojcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. ojczyznowy

Wiktionary


ojców

1. mężczyzna, który ma własne dziecko lub dzieci; rodzic; tata;
2. w niektórych zakonach: tytuł używany w stosunku do zakonnika po święceniach;
3. ten, kto coś stworzył, wynalazł, zainicjował; autor, wynalazca, prekursor;
4. poufale o własnym mężu albo o starszym mężczyźnie


SJP.pl

Ojców – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała, na terenie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, w Dolinie Prądnika, na Szlaku Orlich Gniazd.

W Królestwie Polskim istniała gmina Ojców. W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ojców, po jej zniesieniu w gromadzie Skała. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krakowskim.

Wikipedia


ojebać

wulgarnie:
1. oszukać;
2. okraść;
3. zjeść łapczywie;
4. ostrzyc na łyso


SJP.pl


ojebywać

wulgarnie:
1. karcić, ganić kogoś; opierdalać, opieprzać, opierniczać, ochrzaniać, opierdzielać;
2. okradać; opierdalać, opierdzielać;
3. oszukiwać


SJP.pl


ojedwabiać

rzadko: owijać, omotywać jedwabiem


SJP.pl


ojej

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojeju, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający zniecierpliwienie, przestrach, podziw, często wzmacniający wypowiedź

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojej! Jak ty wyszczuplałaś!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈjɛ̇j, AS: oi ̯ėi ̯

Wiktionary


ojeja

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; ojeju, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku


SJP.pl


ojejciu

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, ojeju, jejku, jejciu


SJP.pl


ojejej

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojeju, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający zniecierpliwienie, przestrach, podziw, często wzmacniający wypowiedź

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku

Wiktionary


ojejku

wykrzyknik wyrażający zdziwienie, zakłopotanie, przestrach


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający zdziwienie, przestrach, zakłopotanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, joj, jej, jejciu, jejku

Wiktionary


ojeju

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku


SJP.pl


ojejuniu

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, ojeju, jejusiu, jejuniu, ojejusiu


SJP.pl


ojejusiu

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, ojeju, jejusiu, ojejuniu, jejuniu


SJP.pl


ojek

ciężki, skórzany but z cholewką sięgającą do połowy łydek, noszony przez przedstawicieli niektórych subkultur młodzieżowych; ojka


SJP.pl


ojerzyce

Oj

Wikipedia


ojgen

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Eugeniusz

Wiktionary


ojka

ciężki, skórzany but z cholewką sięgającą do połowy łydek, noszony przez przedstawicieli niektórych subkultur młodzieżowych; ojka


SJP.pl


ojki

ciężki, skórzany but z cholewką sięgającą do połowy łydek, noszony przez przedstawicieli niektórych subkultur młodzieżowych; ojka


SJP.pl


ojkofob

osoba odczuwająca niechęć, nienawiść do własnego narodu


SJP.pl


ojkofobia

niechęć, nienawiść do własnego narodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. psych. odrzucanie rodzimej kultury i apologia obcych systemów wartości;

Wiktionary

Ojkofobia, także "oikofobia" ( οἶκος + φόβος „strach przed domem, rodziną”) – termin wprowadzony przez konserwatywnego intelektualistę Rogera Scrutona oznaczający odrzucenie (od rezerwy do nienawiści) rodzimej kultury i apologię innych systemów wartości. Scruton używał terminu „ojkofobia” jako przeciwieństwa ksenofobii. Ojkofobia jest związana z ksenofilią, czyli bezkrytycznością otwartością i sympatią do tego, co obce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako skrajną formę ojkofobii uważa się nienawiść do rodziny.

Wiktionary


ojkofobiczny

→ ojkofobia


SJP.pl

Patrz:

ojkofobia

ojkofobka

→ ojkofob


SJP.pl

Patrz:

ojkofob

ojkonim

w toponomastyce: nazwa obiektu zamieszkałego przez ludzi, np. wieś, miasto, osiedle, osada, przysiółek, kolonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna terenu lub obiektu zamieszkałego;

Wiktionary

Ojkonim (grec. "oikos" - dom, mieszkanie, gospodarstwo), nazwy miejscowe – nazwy wszelkich osad ludzkich: miast, wsi, przysiółków. Niekiedy przez ten termin rozumie się nazwy geograficzne w ogóle. Klasyfikacja nazw miejscowych może się opierać na różnych kryteriach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ojkonimia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa miejscowa

Wiktionary


ojkonimia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. dział onomastyki obejmujący badanie nazw osad

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojkonim mrz.

Wiktionary


ojla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. guz, siniak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. sowa

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. przen. sekutnica

Wiktionary


ojmiakon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką;

Wiktionary

Ojmiakon ( Оймякон, Өймөкөөн) – wieś (ros. село, trb. sieło) w rosyjskiej Jakucji (wschodnia Syberia), w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką. Miejscowość liczy 521 mieszkańców (2001). Ojmiakon jest najzimniejszą stale zamieszkałą wioską na świecie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ojmiakoński

Wiktionary


ojmiakoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ojmiakonem, dotyczący Ojmiakonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ojmiakon mrz.

Wiktionary


ojnoche

w starożytnej Grecji: naczynie ceramiczne lub metalowe o formie zbliżonej do dzbana, służące do czerpania i rozlewania wina; oinochoe


SJP.pl


ojnolog

specjalista w dziedzinie nauki o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina; enolog, winoznawca


SJP.pl


ojnologia

nauka o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina; enologia, winoznawstwo


SJP.pl


ojnologiczny

→ ojnologia; enologiczny, winoznawczy


SJP.pl


ojnomancja

wróżenie ze strużki rozlewanego wina


SJP.pl


ojoj

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojeju, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający spontaniczną reakcję, zaskoczenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku

Wiktionary


ojojoj

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojeju, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający spontaniczną reakcję, zaskoczenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oj, ojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku

Wiktionary


ojra

wykrzyknik będący przyśpiewką w tańcu


SJP.pl


ojracki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ojratami, dotyczący Ojratów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język ojracki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ojrat mos.. Ojratka ż.

Wiktionary


ojratka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka najbardziej na zachód wysuniętej grupy Mongołów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ojracki mrz.

:: fm. Ojrat mos.

 przym. ojracki

Wiktionary


ojropa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Europa

Wiktionary


ojrzanów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ojrzanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ujazd
  • Ojrzanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
  • Ojrzanów – gromada

Wikipedia


ojrzeń

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ojrzeń – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
  • Ojrzeń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń
  • Ojrzeń – dawna gromada

Wikipedia


ojrzeński

przymiotnik od: Ojrzeń


SJP.pl


ojrzyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Ojrzyński
  • Grzegorz Ojrzyński
  • Leszek Ojrzyński
  • Mateusz Ojrzyński

Wikipedia


ojstrach

nazwisko


SJP.pl


ojsławice

Ojsławice (dawniej Wojsławice) – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Radków. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

We wsi znajdują się dwie kapliczki: figurowa z wizerunkiem Matki Boskiej (w małym parku) i domkowa pod wezwaniem św. Antoniego (na łuku przy drodze), a także sklep.

Wikipedia


ojć

wykrzyknik oznaczający zaskoczenie czymś negatywnym; ajć, ups


SJP.pl


ok

1. pętla sieci
2. kropla tłuszczu na powierzchni zupy
3. coś, co przypomina kształtem gałkę oczną
4. w żeglarstwie: pętla na końcu liny
5. oczko - gra karciana; także 21 punktów zdobytych w tej grze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. w porządku, dobry

przysłówek

 (2.1) pot. w porządku, dobrze

wykrzyknik

 (3.1) pot. oznaczający zgodę

forma rzeczownika.

 (4.1) D. lm. od oko (w znaczeniu oka w sieci rybackiej, oka na rosole lub oka cyklonu)

Wiktionary

OK

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ‿ˈkɛj, AS: o‿kei ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1, 3.1) OK

Wiktionary


ok.

skrót od: około (czytany jako cały wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = około

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta książka ma ok. 100 (= stu) stron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkɔwɔ, AS: okou̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) około

Wiktionary


oka

narząd wzroku


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) zob. oko.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oggau am Neusiedler See
  • Oka – miejscowość
  • Oka – rzeka, lewy dopływ Angary
  • Oka – rzeka, dopływ Omu
  • Oka – rzeka, prawy dopływ Wołgi
  • Oka – piosenka 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki
  • Oka – marka Łady
  • Oka – fachowa nazwa dziur w serze żółtym
  • Oka (Ohka) – japoński samolot-pocisk samobójczy

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== oka (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) wymiotowanie, wymioty

 (1.2) wymioty, wymiociny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== oka (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) wymiotowanie, wymioty

 (1.2) wymioty, wymiociny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) okada, goitika, gonbito

 (1.2) okada, goitika, gonbito

Wiktionary


okablowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okablować.

 (1.2) system kabli w budynku lub urządzeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkablɔˈvãɲɛ, AS: okablovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kabel m., kabelek m., kablowanie n., okablowywanie n.

 czas. kablować, okablować, okablowywać, zakablować, podkablować

 przym. kablowy

Wiktionary


okablowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. zakładanie, instalowanie kabli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okablowanie n., kablowanie n., kabel m., kabelek m.

 czas. okablowywać ndk., okablować dk., kablować ndk.

 przym. kablowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kablowanie

Wiktionary


okadzać

obkadzać;
1. otaczać wonnym dymem;
2. odymiać rośliny w celu zniszczenia szkodników


SJP.pl


okadzić

obkadzić;
1. otoczyć wonnym dymem;
2. odymić rośliny w celu zniszczenia szkodników


SJP.pl


okalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okalać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okalać ndk.

Wiktionary


okalać

1. znajdować się, rozciągać się dookoła czegoś;
2. tworzyć obwódkę, otok wokół jakiegoś przedmiotu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. okolić)

 (1.1) rozciągać się dookoła czegoś

 (1.2) tworzyć obwódkę wokół czegoś; obramować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Średniowieczne mury obronne okalają jeszcze do tej pory centra niektórych miast europejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkalat͡ɕ, AS: okalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okalanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otaczać

 (1.2) obramować

Wiktionary


okaleczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okaleczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W grupach plemiennych zmiana statusu społecznego, wieku czy roli bardzo często była zaznaczana przez okaleczanie ciała, skaryfikację, poddawanie się próbom fizycznej wytrzymałości (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okaleczenie n., kaleczenie n., kaleka ż., kalectwo n.

 czas. okaleczać ndk., okaleczyć dk., kaleczyć ndk.

 przym. kaleki

Wiktionary


okaleczać

1. czynić kogoś kaleką;
2. powodować czyjś uraz fizyczny lub psychiczny; kaleczyć, ranić;
3. w przenośni: poważnie uszkadzać jakiś przedmiot, roślinę itp.; niszczyć;
4. okaleczać się - okaleczać samego siebie; ranić się, kaleczyć się, doprowadzać się do kalectwa


SJP.pl


okaleczały

1. czynić kogoś kaleką;
2. powodować czyjś uraz fizyczny lub psychiczny; kaleczyć, ranić;
3. w przenośni: poważnie uszkadzać jakiś przedmiot, roślinę itp.; niszczyć;
4. okaleczać się - okaleczać samego siebie; ranić się, kaleczyć się, doprowadzać się do kalectwa


SJP.pl


okaleczenie

1. uczynić kogoś kaleką;
2. spowodować czyjś uraz fizyczny lub psychiczny; skaleczyć, zranić;
3. w przenośni: poważnie uszkodzić jakiś przedmiot, roślinę itp.; zniszczyć;
4. okaleczyć się - okaleczyć samego siebie; zranić się, skaleczyć się, doprowadzić się do kalectwa


SJP.pl


okaleczeć

książkowo: stać się kaleką, zostać okaleczonym


SJP.pl


okaleczyć

1. uczynić kogoś kaleką;
2. spowodować czyjś uraz fizyczny lub psychiczny; skaleczyć, zranić;
3. w przenośni: poważnie uszkodzić jakiś przedmiot, roślinę itp.; zniszczyć;
4. okaleczyć się - okaleczyć samego siebie; zranić się, skaleczyć się, doprowadzić się do kalectwa


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. okaleczać)

 (1.1) dokonany od|okaleczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piett wiedział oczywiście, że pod maską lord Vader jest człowiekiem. Nie zdawał sobie sprawy z tego, jak bardzo okaleczonym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okaleczanie n., okaleczenie n.

 czas. okaleczać ndk.

Wiktionary


okalewo

Okalewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Skrwilno.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 563.

Wikipedia


okalice

Okalice (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Òkalëce) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Cewice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


okamerować

potocznie: zainstalować gdzieś monitoring


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. okamerowywać)

 (1.1) pot. zainstalować monitoring

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Problem polega na tym, że córka po ostatnich wydarzeniach zamówiła firmę, która wczoraj okamerowała mieszkanie nie pytając mnie o zdanie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okamerowywać ndk.

Wiktionary


okamgnienie

bardzo krótki odcinek czasu; moment, mgnienie oka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bardzo krótki czas, jak mrugnięcie okiem, chwila

Wiktionary

Okamgnienie – książka Stanisława Lema po raz pierwszy wydana w 2000 roku nakładem Wydawnictwa Literackiego.

Na dzieło składa się zbiór niepublikowanych nigdzie wcześniej esejów, dotyczących rozległych zagadnień filozoficzno–naukowych: od genezy życia na Ziemi i możliwości jego istnienia we Wszechświecie, poprzez zagadnienia ewolucji i inżynierii genetycznej – aż po przyszły bieg dziejów ludzkości i jego ostateczny finał. Utwór nawiązuje do wcześniejszego dzieła Lema "Summa technologiae" (1964).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔkãmʲɟˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: okãmʹǵńė̃ńe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. oczymgnienie

Wiktionary


okantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okantować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kantowanie n., kant mrz., kanciarz m.

Wiktionary


okantować

czasownik przechodni dokonany (ndk. kantować)

 (1.1) pot. przen. oszukać, wrobić kogoś

 (1.2) dodać lub wzmocnić kanty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkãnˈtɔvat͡ɕ, AS: okãntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kant m., kantowanie n.

 czas. kantować

 przym. kanciasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wpuścić w kanał, wpuścić w maliny, zrobić w konia, wyprowadzić w pole, nabić w butelkę, zrobić w balona, zrobić w bambuko, zrobić w bambusa, zrobić w jajo, wystawić do wiatru, wystawić tyłem do wiatru; posp. wykręcić wała; wulg. zrobić w chuja; eufem. zrobić w człona

Wiktionary


okap

1. dolna część dachu wystająca poza ściany budynku;
2. daszek umieszczany nad kuchenką w celu odprowadzania dymu i zapachów do przewodu wentylacyjnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. dolna krawędź dachu, która wystaje poza obrys budynku;

 (1.2) sport. pionowa ściana wspinaczkowa z wystającym poziomym fragmentem;

 (1.3) zob. okap kuchenny.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okap – dolna krawędź dachu, która wystaje poza płaszczyznę elewacji
  • okap – formacja skalna
  • okap – elektryczny wyciąg lub pochłaniacz kuchenny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔkap, AS: okap

Wiktionary


okapać

1. potocznie: ochlapać, opryskać kroplami czegoś;
2. okapać się - potocznie: ochlapać, opryskać kroplami czegoś samego siebie


SJP.pl


okapi

zwierzę z rodziny żyraf, zamieszkujące lasy dorzecza Konga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub żeński

 (1.1) zool. brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkapʲi, AS: okapʹi

Wiktionary


okapnica

1. pozioma, lekko pochylona rynna biegnąca wokół dachu, odprowadzająca wodę z dachu do rynny spustowej; obdasznica;
2. daszek umieszczony nad oknem, zabezpieczający je przed opadami atmosferycznymi


SJP.pl


okapnik

osłona chroniąca ścianę przed deszczem; okapnica (rzadko)


SJP.pl

Okapnik – odgięta krawędź blachy okapowej lub okiennej wystająca poza lico ściany, zapobiegająca ściekaniu wody po ścianie. Okapnik ma kształt najczęściej litery L i zakończony jest łzawnikiem.

Wikipedia


okapnikowy

→ okapnik


SJP.pl

Patrz:

okapnik

okapowy

→ okap


SJP.pl

Patrz:

okap

okapturzać

zakapturzać;
1. nakładać komuś kaptur;
2. przykrywać kapturem lub czymś podobnym do kaptura


SJP.pl


okapywać

1. potocznie: ochlapywać, opryskiwać kroplami czegoś;
2. o płynie: kapać, spływać kroplami;
3. okapywać się - potocznie: ochlapywać, opryskiwać kroplami czegoś samego siebie


SJP.pl


okara

rodzaj dwukołowej taczki


SJP.pl

Okara (pendżabski/urdu: اوکاڑا‬) – miasto we wschodnim Pakistanie, w prowincji Pendżab. W 2010 roku liczyło ono 235 tys. mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł bawełniany, odzieżowy, metalowy oraz cukrowniczy.

Wikipedia


okartowo

Okartowo (niem. "Eckersberg") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz.

Wieś leży nad brzegiem jeziora Śniardwy i jeziora Tyrkło, przy drodze krajowej nr 16, 6 km na zachód od Orzysza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


okaryna

odmiana glinianego fletu naczyniowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

Wiktionary

Okaryna – ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, rodzaj fletu naczyniowego o wrzecionowatym korpusie. Nazwa pochodzi od włoskiego słowa occarina, oznaczającego gąskę. W Stanach Zjednoczonych często nazywa się okarynę ze względu na kształt sweet potato – słodkim ziemniakiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔkaˈrɨ̃na, AS: okarỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zozulka

Wiktionary


okaszać

kosić kosą ręczną w miejscach, gdzie nie można tego zrobić mechanicznie, np. wokół krzewów, drzew


SJP.pl


okawango

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowo-zachodniej Afryce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okawango – rzeka w Afryce, dawniej zwana Kubango
  • bagna Okawango (delta Okawango) – bagna w Botswanie
  • Okawango – region administracyjny w Namibii
  • (1701) Okavango – planetoida
  • Kavango

Wikipedia


okay

[czytaj: okej] okej, OK, oki; potocznie:
1. partykuła oznaczająca akceptację, zgodę na coś;
2. dobry, porządny;
3. dobrze, porządnie, w porządku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. w porządku, dobry

przysłówek

 (2.1) pot. w porządku, dobrze

wykrzyknik

 (3.1) pot. oznaczający zgodę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okay – miasto w USA
  • okay – gest uniesienia kciuka
  • Okay– singel japońskiego piosenkarza Kōshiego Inaby

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Facetka jest okay, może trochę nadopiekuńcza.

 (2.1) Wszystko poszło okay.

 (3.1) Okay, już dojeżdżam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkɛj, AS: okei ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (2.1) (3.1) okej, OK

Wiktionary


okayama

[czytaj: okajama] miasto w Japonii


SJP.pl

Okayama (jap. 岡山市 Okayama-shi) – miasto w Japonii, ośrodek administracyjny prefektury Okayama, w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu.

Wikipedia


okaz

1. reprezentant jakiegoś typu, gatunku; pojedyncza sztuka;
2. wzór, przykład, ideał, wcielenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) egzemplarz mający charakterystyczne cechy swego gatunku, rodzaju itp.;

 (1.2) próbka, egzemplarz przedmiotu lub wyrobu, często w jakimś zbiorze

 (1.3) wzór, ideał

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy nim piękny okaz platana o obwodzie 600 cm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkas, AS: okas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazanie n., okazywanie n., okaziciel m., okazicielka ż.

 czas. okazywać ndk., okazać dk.

 przym. okazowy

Wiktionary


okazale

przysłówek

 (1.1) w sposób charakteryzujący się imponującym rozmiarem, zasięgiem lub imponującą wielkością

 (1.2) z przepychem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba przyznać, że z sumiastym siwym wąsem, wyprostowany i postawny, wyglądał okazale.

 (1.2) "Żył okazale, ale zawsze z rachubą" – oceniali współcześni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazałość ż.

 przym. okazały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z rozmachem, pokaźnie, imponująco, majestatycznie

 (1.2) wspaniale, efektownie, bizantyjsko, bizantyńsko, królewsko, majestatycznie, przepysznie, reprezentacyjnie, wystawnie, z pompą, z zadęciem

Wiktionary


okazalej

stopień wyższy od przysłówka: okazale


SJP.pl


okazalszy

stopień wyższy od przymiotnika: okazały


SJP.pl


okazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okazać.

Wiktionary

Okazanie – czynność procesowa mająca na celu rozpoznanie osoby, rzeczy, miejsca czy zwłok, na podstawie śladów pamięciowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Należy żądać okazania wypisu z rejestru handlowego, w którym nawet średnio zorientowany klient wyczyta informacje o kapitale czy osobach uprawnionych do podpisywania umów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazywanie n., okaz mrz.

 czas. okazać dk., okazywać ndk.

Wiktionary


okazać

1. pokazać coś, np. legitymację;
2. objawić coś, wyrazić, np. uczucia;
3. okazać się - stać się wiadomym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. okazywać)

 (1.1) dokonany od|okazywać.

czasownik zwrotny dokonany okazać się (ndk. okazywać się)

 (2.1) stać się jawnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mógłbyś okazać trochę wdzięczności.

 (2.1) Zainteresował się dziewczyną, przybliżył się, i wtedy się okazało, że ona jest niewidoma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkazat͡ɕ, AS: okazać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okaz mrz., okaziciel mos., okazanie n.

 czas. okazywać ndk.

Wiktionary


okazałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest okazałe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okazały

 przysł. okazale

Wiktionary


okazały

1. mający imponujące rozmiary; potężny, pokaźny;
2. odznaczający się przepychem; wspaniały, wystawny, świetny, bogaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający imponujące rozmiary

 (1.2) odznaczający się przepychem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kogucią główkę wieńczy okazały grzebień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazałość ż.

 przysł. okazale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemały, pokaźny, spory; przest. tęgi

 (1.2) wspaniały, bizantyjski, bizantyński, królewski, majestatyczny, przepyszny, reprezentacyjny, wystawny

Wiktionary


okaziciel

człowiek okazujący, przedstawiający jakiś dokument, dowód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek okazujący, przedstawiający jakiś dokument, dowód

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wekslu na okaziciela remitent jest nieokreślony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkaˈʑit͡ɕɛl, AS: okaźićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okaz mrz.

 czas. okazywać ndk., okazać dk.

Wiktionary


okazicielka

kobieta okazująca, przedstawiająca jakiś dokument, dowód


SJP.pl


okazicielski

→ okaziciel


SJP.pl

Patrz:

okaziciel

okazja

wyjątkowa sytuacja sprzyjająca czemuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś

 (1.2) niecodzienne, uroczyste wydarzenie

 (1.3) pot. nieoczekiwana możliwość transportu

 (1.4) stpol. bitwa

Wiktionary

Okazja – polski serial komediowy zrealizowany w latach 2005–2006, emitowany od 23 października 2005 do 21 kwietnia 2006. Liczy 20 odcinków, chociaż początkowo planowano zrealizować ich 29. Trzy pilotowe odcinki pod tytułem "Sublokatorzy" powstały w 2004 na zlecenie Polsatu, który po ich emisji nie zdecydował się na realizację dalszej części serialu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj nadarzyła się okazja do spotkania i porozmawiania.

 (1.1) Tak niska cena to wyjątkowa okazja.

 (1.2) W sobotę spotykamy się z dawnymi koleżankami i kolegami z okazji trzydziestej rocznicy matury.

 (1.3) Nie martw się. Przyjadę okazją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkazʲja, AS: okazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazyjność ż., okazjonalność ż., okazjonalizm m., okazjonalista m.

:: fż. okazyjka ż.

 przym. okazyjny, okazjonalny

 przysł. okazyjnie, okazjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwość, ewentualność, sposobność, szansa

 (1.3) autostop

 (1.4) potrzeba wojenna

Wiktionary


okazjonalista

zwolennik okazjonalizmu - doktryny filozoficzno-teologicznej, według której wzajemne oddziaływanie materii i ducha jest niemożliwe


SJP.pl


okazjonalizm

1. pogląd filozoficzny, według którego świat materialny i duchowy, w tym wrażenia zmysłowe, przebiegają według równoległych, ale nietożsamych planów boskich;
2. w językoznawstwie: wyraz, którego znaczenie zależy od konkretnej sytuacji, np. tutaj, dziś


SJP.pl

Okazjonalizm – pogląd filozoficzny sformułowany przez Arnolda Geulincxa i Nicolasa Malebranche’a, starający się przezwyciężyć trudności wynikające z założenia Kartezjusza, że świat duchowy i świat materialny są na tyle od siebie jakościowo różne, że nie mogą na siebie oddziaływać bezpośrednio.

Wikipedia


okazjonalnie

przysłówek

 (1.1) rzadko się zdarzając

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widuję się z Tereską okazjonalnie, od wielkiego dzwonu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazyjność ż., okazja ż., okazjonalność ż.

 przym. okazjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzadko

Wiktionary


okazjonalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co okazjonalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazja ż., okazyjka ż., okazjonalizm m., okazjonalista m., okazyjność ż.

 przym. okazjonalny, okazyjny

 przysł. okazjonalnie, okazyjnie

Wiktionary


okazjonalny

1. odnoszący się do szczególnej sytuacji; okolicznościowy;
2. przestarzale: wynikły z okazji; przypadkowy, okazyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący danej okazji

 (1.2) rzadko występujący

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazyjność ż., okazja ż., okazjonalizm mrz., okazjonalność ż.

 przysł. okazjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okolicznościowy, sytuacyjny

 (1.2) incydentalny, przelotny, przygodny, przypadkowy, rzadki, sporadyczny

Wiktionary


okazowy

wzorcowy, modelowy; pokazowy


SJP.pl


okazyjka

zdrobnienie od: okazja


SJP.pl


okazyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób okazyjny, korzystając z okazji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazyjność ż., okazjonalność ż., okazja ż.

 przym. okazyjny

Wiktionary


okazyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. cecha tego, co okazyjne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazja ż., okazyjka ż., okazjonalność ż., okazjonalizm m., okazjonalista m.

 przym. okazyjny, okazjonalny

 przysł. okazyjnie, okazjonalnie

Wiktionary


okazyjny

wynikły z okazji; przypadkowy; przygodny


SJP.pl


okazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okazywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ESFP nigdy nie zawodzą w okazywaniu ciepła i wielkoduszności wobec swoich przyjaciół, a jako takich traktują niemal wszystkich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkazɨˈvãɲɛ, AS: okazyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okazywać

 rzecz. okaz mrz., okazanie n.

Wiktionary


okazywać

czasownik niedokonany (dk. okazać)

 (1.1) pokazywać, przedstawiać coś; dać coś komuś zobaczyć

 (1.2) dawać objawy czegoś

czasownik zwrotny niedokonany okazywać się

 (2.1) dawać się poznać jako ktoś lub coś; odnosić określony rezultat

 (2.2) stawać się oczywistym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musisz okazywać dowód osobisty za każdym razem przechodząc przez tę bramkę.

 (1.2) Okazuje uczucia w specyficzny sposób.

 (2.1) Okazał się strasznym korybantem.

 (2.2) Za każdym razem, gdy z nim rozmawiałem, okazywało się, że on kłamał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkaˈzɨvat͡ɕ, AS: okazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okazywanie n., okaziciel m., okaz m., okazanie n.

 czas. okazać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uzewnętrzniać

Wiktionary


okcydent

kraje zachodnie; Zachód, Okcydent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kult. Zachód, ogólne określenie krajów zachodnich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔkˈt͡sɨdɛ̃nt, AS: okcydẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okcydentalizacja ż., okcydentalizm m., okcydentalista m., okcydentalistka ż.

 przym. okcydentalny, okcydentalistyczny

Wiktionary


okcydentalista

1. człowiek (zwłaszcza mieszkaniec Europy Wschodniej) zainteresowany kulturą zachodu, ulegający jej wzorom;
2. przedstawiciel okcydentalizmu, kierunku w rosyjskiej myśli społecznej pierwszej połowy XIX wieku


SJP.pl


okcydentalistka

→ okcydentalista


SJP.pl

Patrz:

okcydentalista

okcydentalistyczny

→ okcydentalizm; okcydentalny


SJP.pl


okcydentalizacja

przejmowanie wzorców kulturowych, ekonomicznych i politycznych z Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych; westernizacja


SJP.pl

Okcydentalizacja – przyjmowanie wzorców kultury krajów cywilizacji zachodniej (Okcydent) i powszechna ich akceptacja. Obecnie najczęściej spotykanym przypadkiem okcydentalizacji jest amerykanizacja. Okcydentalizacja jest pochodną globalizacji.

Synonimem okcydentalizacji jest anglicyzm „westernizacja”.

Wikipedia


okcydentalizm

1. skłonność do czerpania ze wzorów cywilizacji zachodniej, charakterystyczna zwłaszcza dla społeczeństw Europy Wschodniej;
2. liberalny ruch społeczno-polityczny w Rosji XIX w. opowiadający się za przeprowadzenie w Rosji reform w celu zbliżenia jej do cywilizacji zachodnioeuropejskiej


SJP.pl

Okcydentalizm (z occidentalis – zachodni) lub zapadniczestwo, zapadnictwo (z запад, "zapad" – zachód) – ruch społeczno-polityczny w Rosji funkcjonujący w latach 1830–1860, opowiadający się za przeprowadzeniem w Rosji reform upodabniających ustrój i społeczeństwo rosyjskie do cywilizacji zachodnioeuropejskiej. Od lat 60. XIX w. zwolenników poglądów dotąd definiowanych jako okcydentalistyczne w Rosji określa się jako liberałów.

Wikipedia


okcydentalny

→ okcydentalizm; okcydentalistyczny


SJP.pl


okcytański

język okcytański - język romański występujący na południu Francji; język oksytański, język prowansalski


SJP.pl


okczyn

Okczyn – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Kodeń. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 816.

Wieś duchowna, położona w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


oke

[czytaj: oke] skrót od: Okręgowa Komisja Egzaminacyjna


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) adm. eduk. Okręgowa Komisja Egzaminacyjna;

Wiktionary


okeanida

w mitologii greckiej: nimfa morska; oceanida


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitgr. nimfa morska, każda z córek Okeanosa i Tetydy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Artystka przedstawiła nagie okeanidy na wystających z kipieli skałach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ocean m., Ocean mos., Okeanos mos., oceanida ż.

 przym. oceaniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oceanida

Wiktionary


okeanos

1. jeden z Tytanów w mitologii greckiej, władca wód;
2. mityczna rzeka opływająca wszechświat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóg i uosobienie wielkiej rzeki (wielkiego morza, oceanu) otaczającej świat, najstarszy z tytanów;

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okeanos uchodził za syna Uranosa i Gai, męża tytanidy Tetydy oraz ojca okeanid i większości bóstw rzecznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkɛˈãnɔs, AS: okeãnos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okeanida ż., oceanida ż., Ocean mos., ocean mrz., oceaniczność ż., oceanowość ż., oceanarium n., oceanit mrz., Oceania ż., oceanizacja ż.

 przym. Okeanosowy, oceaniczny, oceanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Ocean

Wiktionary


okej

okay, okey, OK, oki; potocznie:
1. partykuła oznaczająca akceptację, zgodę na coś;
2. dobry, porządny;
3. dobrze, porządnie, w porządku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. w porządku, dobry

przysłówek

 (2.1) pot. w porządku, dobrze

wykrzyknik

 (3.1) pot. oznaczający zgodę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Facetka jest okej, może trochę nadopiekuńcza.

 (2.1) Wszystko poszło okej.

 (3.1) Okej, już dojeżdżamy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (2.1) (3.1) okay, OK, ok

Wiktionary


okejka

potocznie: zaakceptowanie czegoś, lajk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. potwierdzenie czegoś, akceptacja

 (1.2) pot. lajk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja to zbieram, przedstawiam do akceptacji Krzyśkowi Bąkowi i on wszystko zatwierdza, wydaje końcową okejkę.

Wiktionary


okenit

minerał odkryty w XIX wieku przez Lorenza Okena na Grenlandii


SJP.pl

Okenit – rzadki minerał z gromady krzemianów.

Wikipedia


okey

[czytaj: okej] okej, okay, oki, OK; potocznie:
1. partykuła oznaczająca akceptację, zgodę na coś;
2. dobry, porządny;
3. dobrze, porządnie, w porządku


SJP.pl


okhamizm

kierunek filozoficzny w scholastyce XIV wieku, będący kontynuacją poglądów Wilhelma Ockhama; ockhamizm


SJP.pl


oki

[czytaj: okej] okej, okay, OK; potocznie:
1. partykuła oznaczająca akceptację, zgodę na coś;
2. dobry, porządny;
3. dobrze, porządnie, w porządku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oki – archipelag należący do Japonii
  • Oki – gra komputerowa
  • Oki – gitarzysta, były członek fińskiego zespołu rockowego HIM
  • Oki – polski raper
  • Oki Electric Industry – japońska firma z branży elektronicznej
  • OKI – Organizacja Konferencji Islamskiej, międzynarodowa organizacja polityczno-religijna
  • „Oki” – nazwa japońskich okrętów
  • OKi1 – pruski osobowy parowóz

Wikipedia


okieneczko

zdrobnienie od: okienko


SJP.pl


okienko

zdrobnienie od: okno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od okno

 (1.2) miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci

 (1.3) pot. wolna jednostka zajęciowa w trakcie dnia

 (1.4) otwór adresowy w kopercie

 (1.5) wydawka w kuchni lub miejsce zwrotu naczyń

 (1.6) bot. otwór na szczycie kanalika w osłonce zalążka;

 (1.7) anat. okienko okrągłe – struktura anatomiczna w obrębie ucha;

 (1.8) anat. okienko owalne – struktura anatomiczna w obrębie ucha;

 (1.9) anat. okienko aortalne – przestrzeń pomiędzy dolnym zarysem aorty a górnym zarysem tętnicy płucnej lewej

 (1.10) med. okienko serologiczne – przedział czasu od chwili zakażenia do możliwości wykrycia tego zakażenia przez laboratorium za pomocą oznaczania obecności przeciwciał;

 (1.11) środ. telew. czas przeznaczony dla określonej audycji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • małe okno lub otwór w budowli lub okręcie (zobacz: dymnik, lukarna, went, bulaj)
  • okienko okrągłe – struktura anatomiczna w obrębie ucha
  • okienko owalne – struktura anatomiczna w obrębie ucha
  • okienko aortalne – przestrzeń pomiędzy dolnym zarysem aorty a górnym zarysem tętnicy płucnej lewej
  • okienko – otwór na szczycie kanalika w osłonce zalążka
  • Okienko – jezioro wytopiskowe w woj. wielkopolskim
  • okienko serologiczne
  • okienko pocztowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na półce obok okienka, pomiędzy plastykowymi żołnierzykami a kartonem pełnym długopisów „Zenitu”, stało lusterko, w którym Cesia ujrzała swoje odbicie: fragment źle ubranej, nieciekawej dziewczyny w naciśniętej na oczy włóczkowej czapce.

 (1.2) Znów musiałem stać godzinę na poczcie, bo tylko jedno okienko było otwarte.

 (1.3) W poniedziałek mam okienko po fizyce, potem mam jeszcze dwie godziny matematyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈcɛ̃nkɔ, AS: oḱẽnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okiennica ż., okno n.

:: zdrobn. okieneczko n.

 przym. okienkowy, okienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wolna godzina

 (1.6) mikropyle, okienko mikropylarne

 (1.7) okienko okrągłe, okienko ślimaka

 (1.8) okienko owalne, okienko przedsionka

 (1.9) okienko aortalne

 (1.10) okienko serologiczne

Wiktionary


okienkowy

→ okienko


SJP.pl

Patrz:

okienko

okiennica

ruchoma, drewniana zasłona umocowywana na zawiasach przy oknie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okiennice mają kształt jedno-, dwu- lub wieloskrzydłowych (dwu- lub wieloczęściowych) drzwiczek pełnych, z żaluzją lub z otworami, otwieranych na ścianę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔcɛ̇̃ɲˈːit͡sa, AS: oḱė̃•ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okno n., okienko n.

 przym. okienny, okiennicowy

Wiktionary


okiennice

ruchoma, drewniana zasłona umocowywana na zawiasach przy oknie


SJP.pl


okienniczka

zdrobnienie od: okiennica


SJP.pl


okienny

przymiotnik od: okno


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od okno, dotyczący okna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zobaczył przed sobą wąską krawędź parapetu okiennego, a pod nią kilka żeberek kaloryfera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈcɛ̃nːɨ, AS: oḱẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okno n., okienko n., okiennica ż.

Wiktionary


okiełzać

okiełznać;
1. w jeździectwie: założyć wędzidło koniowi lub innemu zwierzęciu jucznemu;
2. przenośnie: zmusić kogoś do posłuszeństwa, ukrócić zachowania, nawyki uznawane za szkodliwe; pohamować, poskromić, powściągnąć


SJP.pl


okiełznanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okiełznać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okiełznać dk.

 przym. nieokiełznany

 rzecz. kiełzno n.

Wiktionary


okiełznać

okiełzać;
1. w jeździectwie: założyć wędzidło koniowi lub innemu zwierzęciu jucznemu;
2. przenośnie: zmusić kogoś do posłuszeństwa, ukrócić zachowania, nawyki uznawane za szkodliwe; pohamować, poskromić, powściągnąć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|okiełznywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samo brzmienie jego głosu, jego mechaniczny oddech sprawiały, że chciała się cofnąć. Okiełznała jednak emocje – i odpowiedziała za Pietta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełzno n., okiełznanie n.

 przym. nieokiełznany

Wiktionary


okiełznywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okiełznywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okiełznywać ndk.

 przym. nieokiełznany

 rzecz. kiełzno n.

Wiktionary


okiełznywać

okiełzywać;
1. w jeździectwie: zakładać wędzidło koniowi lub innemu zwierzęciu jucznemu;
2. przenośnie: zmuszać kogoś do posłuszeństwa, ukrócać zachowania, nawyki uznawane za szkodliwe; hamować, poskramiać, powściągać


SJP.pl


okiełzywać

okiełznywać;
1. w jeździectwie: zakładać wędzidło koniowi lub innemu zwierzęciu jucznemu;
2. przenośnie: zmuszać kogoś do posłuszeństwa, ukrócać zachowania, nawyki uznawane za szkodliwe; hamować, poskramiać, powściągać


SJP.pl


okinawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. największa wyspa archipelagu Riukiu na Oceanie Spokojnym;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okinawa (miasto)
  • Okinawa (wyspa)
  • Okinawa (wyspy) – archipelag
  • Prefektura Okinawa
  • „Okinawa” – nazwa japońskich okrętów
  • USS „Okinawa” – nazwa amerykańskich okrętów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. okinawski mrz., Okinawczyk mos., Okinawka ż.

 przym. okinawski

Wiktionary


okinawczyk

mieszkaniec Okinawy (wyspy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Okinawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Określanie więc diety Okinawczyków jako low-fat byłoby więc jaskrawym umniejszeniem jej cech charakterystycznych. Jest ona (lub była) dietą very-low-fat. I najwyraźniej nie zaszkodziła ona Japończykom z tej wyspy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Okinawa ż.

:: fż. Okinawka ż.

 przym. okinawski

Wiktionary


okinawka

mieszkanka Okinawy (wyspy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Okinawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Okinawa ż.

:: fm. Okinawczyk mos.

 przym. okinawski

Wiktionary


okinawski

→ Okinawa (wyspa japońska)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Okinawą, dotyczący Okinawy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język okinawski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Okinawka ż., Okinawczyk mos., Okinawa ż.

Wiktionary


okir

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. chem. wodorotlenek żelaza, z którego wyrabiano ochrę

Wiktionary


okitować

uszczelnić kitem


SJP.pl


okitowywać

uszczelniać kitem


SJP.pl


okiwać

potocznie:
1. w piłce nożnej: minąć przeciwnika, prowadząc piłkę, zwłaszcza dzięki sprytnemu zagraniu; przedryblować;
2. wprowadzić w błąd, oszukać; wykiwać


SJP.pl


okiść

śnieg na gałęziach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. śnieg przymarznięty do gałęzi, zwisający w kształcie kiści;

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszego maja spadł śnieg i biało-zielony kasztan na dziedzińcu zdumiewał ciężką, skrzącą w słońcu okiścią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiścień mrz., kiść ż.

Wiktionary


oklahoma

stan w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;

Wiktionary

Oklahoma () – stan w Stanach Zjednoczonych leżący w środku południowej części kraju. Graniczy od północy ze stanami Kansas i Kolorado, od wschodu ze stanami Missouri i Arkansas, od południa z Teksasem, od zachodu z Nowym Meksykiem.

Na terenie stanu dominują rozległe, równinne wyżyny. Równina wznosi się w kierunku zachodnim. Na wschodzie występują niewysokie pasma górskie, znane jako Kraina Ozark, z wyodrębnionym klimatem, także kulturowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Morgan Elizabeth Woolard jest modelką i królową piękności z Oklahomy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔklaˈxɔ̃ma, AS: oklaχõma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oklahomczyk mos., Oklahomka ż.

 przym. oklahomski

Wiktionary


oklahomczyk

mieszkaniec Oklahoma City, miasta w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Oklahomy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan z przyjemnością słuchał brzdąkania Oklahomczyków na gitarach (…)

 (1.1) Jest u Steinbecka miejsce, w którym nędzarz, powracający z Zachodu, z tego raju, do którego dążą ludzie z miejsc zasypywanych pyłem, nędzarz, któremu dzieci pomarły w tym „raju" z głodu, rozczarowuje Oklahomczyków opowiadaniem o wyzysku, który ich czeka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oklahoma ż.

:: fż. Oklahomka ż.

 przym. oklahomski

Wiktionary


oklahomka

mieszkanka Oklahoma City (miasta w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Oklahomy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oklahoma ż.

:: fm. Oklahomczyk mos.

 przym. oklahomski

Wiktionary


oklahomo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. od: Oklahoma

Wiktionary


oklahomski

→ Oklahoma, → Oklahoma City


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oklahomą, dotyczący Oklahomy

Wiktionary

Patrz:

Oklahoma, → Oklahoma City

Przykłady

 (1.1) Hughes przedrzeźnił jego śmiech, specjalnie imitując przesadzony oklahomski akcent.

 (1.1) Potem bywało różnie i np. w 1920 r. cena ropy oklahomskiej osiągnęła 5,25 dol. za baryłkę (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oklahoma ż., Oklahomczyk mos., Oklahomka ż.

Wiktionary


oklapnięty

taki, który oklapnął; oklapły


SJP.pl


oklapnąć

1. opaść, zwiesić się;
2. stać się osowiałym, apatycznym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) opuścić się ku dołowi

 (1.2) przen. stać się apatycznym lub zrezygnowanym

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwisnąć, zwiesić się, opuścić się, opaść

 (1.2) zobojętnieć, zniechęcić się

Wiktionary


oklapły

1. opaść, zwiesić się;
2. stać się osowiałym, apatycznym


SJP.pl


oklask

dawniej: klaskanie w dłonie jako wyraz zadowolenia, uznania; oklaski


SJP.pl


oklaski

1. dźwięki wydawane za pomocą rąk przez człowieka podczas klaskania;
2. klaskanie w dłonie jako wyraz zadowolenia, uznania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) brawa, aplauz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oklask m., oklaskiwanie n.

 czas. oklaskiwać

Wiktionary


oklaskiwacz

potocznie: ten, kto klaszcze, oklaskuje; klaskacz


SJP.pl


oklaskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oklaskiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔklasʲciˈvãɲɛ, AS: oklasʹḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oklaski nmos.

 czas. oklaskiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klaskanie

Wiktionary


oklaskiwać

klaskać w dłonie dla wyrażenia uznania


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oklaskać)

 (1.1) klaskać w dłonie dla wyrażenia uznania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co wieczór widzowie oklaskują aktorów tego przedstawienia na stojąco.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔklaˈsʲcivat͡ɕ, AS: oklasʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oklaski nmos., klaskanie n., oklaskiwanie n., klaka ż., klakier m., poklask m.

 czas. klaskać, wyklaskać, wyklaskiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bić brawo, klaskać, nagradzać brawami

Wiktionary


okleina

cienkie płaty drewna lub innego materiału służące do oklejania wyrobów stolarskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cienka warstwa materiału naklejana na powierzchnię w celu jej wykończenia lub ozdoby

Wiktionary

Okleina – cienki arkusz forniru, najczęściej o grubości od 0,5 do 1 mm, przeważnie ze stycznego przekroju drewna, przeznaczony do oklejania (fornirowania) wyrobów stolarskich, zwłaszcza mebli.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. oklejać ndk., okleić dk.

 przym. okleinowy

 rzecz. oklejanie n., oklejarka ż.

Wiktionary


okleiniarka

maszyna do oklejania obrzeży płyt meblowych arkuszami z forniru lub tworzywa sztucznego


SJP.pl


okleiniarnia

zakład przemysłu drzewnego produkujący okleiny i obłogi


SJP.pl


okleiniarz

pracownik zatrudniony przy produkcji oklein


SJP.pl


okleinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okleinować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieokleinowanie n.

 czas. okleinować ndk.

Wiktionary


okleinować

nakładać okleinę na drewno; fornirować


SJP.pl


okleić

pokryć coś przyklejoną warstwą czegoś


SJP.pl


oklejak

nazwisko


SJP.pl


oklejanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oklejać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oklejenie n., okleina ż., oklejarka ż., okleiniarnia ż., okleiniarz ż., okleinówka ż., oklejanka ż.

 czas. oklejać ndk., okleić dk.

 przym. okleinowy

Wiktionary


oklejanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. pisanka powstająca przez oklejanie powłoki jajka różnymi materiałami

Wiktionary

Oklejanka – charakterystyczny dla rejonu Puszczy Białej typ jajka wielkanocnego zdobionego rdzeniem sitowia i kolorowymi nitkami.

Ten typ wielkanocnego jaja znany jest również na terenie zachodniego Podlasia, jednak oklejanki Kurpiów Białych mają swoje specyficzne wzory oraz niekiedy materiały (koraliki, cekiny, złoty papier).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wystawie w muzeum etnograficznym widzieliśmy: drapanki, oklejanki i kraszanki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okleić dk., oklejać ndk.

 rzecz. oklejanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naklejanka

Wiktionary


oklejarka

przyrząd do oklejania lepką taśmą brzegów arkuszy papieru, pudełek, pakunków itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyrząd ułatwiający klejenie lub oklejanie przedmiotów za pomocą taśmy samoprzylepnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔklɛˈjarka, AS: oklei ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okleiniarz m., okleiniarnia ż., okleina ż., okleinówka ż., oklejenie n., oklejanie n.

 czas. oklejać ndk., okleić dk.

 przym. okleinowy

Wiktionary


oklejarz

robotnik zatrudniony przy oklejaniu wyrobów stolarskich okleiną


SJP.pl


oklejać

pokrywać coś przyklejoną warstwą czegoś


SJP.pl


oklejka

materiał, np. papier, tkanina, skóra, do oklejania okładek książek, notesów itp.


SJP.pl


oklep

bez kulbaki, bez siodła; na oklep


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) bez kulbaki, bez siodła

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: oklepać

Wiktionary

Oklep – popularna nazwa jazdy konnej bez użycia siodła.

Jazda na oklep jest trudniejsza niż jazda w siodle, dlatego potrzebne jest najpierw solidne opanowanie podstaw jazdy w siodle. Jazda konna na oklep może być wartościowym ćwiczeniem dosiadu: wymaga bowiem dobrej równowagi i odpowiedniego ułożenia nóg jeźdźca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔklɛp, AS: oklep

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oklepany

Wiktionary


oklepanka

frazes, banał, slogan


SJP.pl


oklepany

1. uderzając płasko, obić coś po wierzchu lub ze wszystkich stron;
2. oklepać się:
a) oklepać samego siebie;
b) oklepać siebie nawzajem;
c) potocznie: stać się oklepanym, zbyt znanym, nudnawym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) za bardzo znany z powodu wielokrotnego powtarzania

forma czasownika.

 (2.1) ims. od oklepać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dowcipy o babie u lekarza są zbyt oklepane, by były zabawne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oklepanie n., oklepywanie n.

 czas. oklepać dk., oklepywać ndk.

 przysł. oklep

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banalny, frazesowy, nieciekawy, odgrzewany, ograny, spowszedniały, stereotypowy, sztampowy, truistyczny, trywialny, wyświechtany, wytarty, zgrany

Wiktionary


oklepać

1. uderzając płasko, obić coś po wierzchu lub ze wszystkich stron;
2. oklepać się:
a) oklepać samego siebie;
b) oklepać siebie nawzajem;
c) potocznie: stać się oklepanym, zbyt znanym, nudnawym


SJP.pl


oklepywać

1. uderzając płasko, obijać coś po wierzchu lub ze wszystkich stron;
2. oklepywać się:
a) oklepywać samego siebie;
b) oklepywać siebie nawzajem;
c) potocznie: stawać się oklepanym, zbyt znanym, nudnawym


SJP.pl


oklinowywać

unieruchamiać coś za pomocą klina; zaklinowywać


SJP.pl


okludować

1. o kryształach strącanego osadu: zatrzymywać substancje obce;
2. o substancjach stałych: pochłaniać gazy;
3. o frontach atmosferycznych: ulegać zwarciu, łączyć się


SJP.pl


okluzja

w meteorologii: zjawisko polegające na tym, że front zimny, szybciej się poruszający, dogania front ciepły


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okluzja w chemii – zamykanie jonów lub cząsteczek we wnętrzu kryształów lub pochłanianie gazów przez metale
  • okluzja w meteorologii – skrócona nazwa frontu zokludowanego
  • okluzja w medycynie – zamknięcie światła naczynia krwionośnego lub zmniejszenie reakcji odruchowej zależnej od zachodzenia na siebie stref wyładowania; jest miarą ośrodkowego zachodzenia na siebie dró...
  • okluzja w grafice komputerowej – zakrywanie obiektów znajdujących się dalej od kamery (obserwatora) poprzez obiekty znajdujące się bliżej; do ustalania kolejności zakrywania stosuje się m.in. bufor Z

Wikipedia


okluzjoner

sterowane automatycznie urządzenie, stosowane przy okresowym wstrzymaniu przepływu krwi w naczyniach kończyn


SJP.pl


okluzyjny

→ okluzja


SJP.pl

Patrz:

okluzja

okmiany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu olickim;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów;

Wiktionary

Okmiany (niem. "Kaiserswaldau", w tym do 2009 r. Radziechowice, niem. "Radchen") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów.

Na północ od wsi potężny, piaszczysto-żwirowy, porośnięty lasem Wał Okmiański typu ozu polodowcowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔkˈmja.nɘ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okmiański

Wiktionary


okmiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Okmian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Okmiany lm.

Wiktionary


oknisko

zgrubienie od: okno


SJP.pl


oknista

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Łotwie;

Wiktionary


okniński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Okniński – polski matematyk
  • Mirosław Okniński − polski trener i zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Ryszard Okniński – polski malarz
  • Zygmunt Okniński – polski historyk

Wikipedia


okno

1. otwór w ścianie lub dachu budynku pozwalający m.in. na wentylację pomieszczenia, zobaczenie tego, co jest na zewnątrz;
2. szyba oprawiona w ramę znajdująca się w takim otworze;
3. przenośnie: luka, otwór w czymś pozwalające na zajrzenie do wnętrza tego czegoś;
4. w informatyce: część ekranu monitora wyróżniona przez ramkę;
5. w górnictwie: otwór wentylacyjny w ścianie pomiędzy wyrobiskami;
6. w ogrodnictwie: oszklona rama będąca górną częścią inspektu;
7. w łowiectwie: otwór nory zwierząt leśnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) oszklony otwór w ścianie

 (1.2) inform. wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program

 (1.3) przen. mat. czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra

 (1.4) przen. prześwit, otwór w czymś

Wiktionary

Okno – element, konstrukcja zamykająca otwór w ścianie lub w dachu, służący do oświetlenia lub przewietrzania pomieszczeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez okno zobaczyła starca kradnącego jabłka z jej przydomowego sadu.

 (1.1) Otworzył okno i zapatrzył się w gwiaździste niebo.

 (1.2) Bardzo nie lubię, gdy program otwiera wiele okien.

 (1.3) Ten filtr używa okna o długości 20 (dwudziestu) milisekund.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔknɔ, AS: okno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okiennica ż.

:: zdrobn. okienko n.

 przym. okienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. łokno

Wiktionary


oknowy

→ okno; okienny


SJP.pl


oknówka

gatunek jaskółki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Delichon urbica|ref=tak., pospolity w Polsce gatunek jaskółki;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔkˈnufka, AS: oknufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskółka oknówka

Wiktionary


oko

narząd wzroku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. narząd wzroku;

 (1.2) kulin. krążek tłuszczu na powierzchni płynu

 (1.3) otwór pomiędzy węzłami (splotami) sieci

 (1.4) w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;

 (1.5) żegl. służba obserwacyjna na statku albo jachcie

 (1.6) żegl. marynarz lub żeglarz pełniący służbę obserwacyjną na oku (1.5)

 (1.7) żegl. otwór w pętli zawiązanej lub zaplecionej na końcu liny np. cumy

 (1.8) meteorol. centrum cyklonu tropikalnego

 (1.9) stpol. punkt, jednostka

 (1.10) gw-pl|Bukowina. litr

Wiktionary

Oko – receptorowy narząd zmysłu wzroku. Najprostsze oko ma tylko zdolność wykrywania pewnego zakresu promieniowania elektromagnetycznego; bardziej skomplikowane jest w stanie dostarczyć informacji o kierunku padania światła, jego intensywności oraz kształtach obiektów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie zapomnę tych świdrujących oczu.

 (1.2) Zupę pokrywały odrażające oka tłuszczu.

 (1.3) Ta sieć ma za duże oka, każda ryba z niej ucieknie.

 (1.4) Są nadal żywe, ponieważ mają dwoje oczu.

 (1.5) Całą wachtę stałem na oku.

 (1.6) Kapitan wyznaczył mnie na oko.

 (1.7) Załóż oko cumy na poler.

 (1.8) Statek wpadł w oko cyklonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkɔ, AS: oko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oczniak m., ocznica ż., ocznik m., oczkownica ż., oczkowanie n., oczynka ż.

:: zdrobn. oczko n.

:: zgrub. oczysko n.

 czas. zoczyć dk., oczkować ndk.

 przym. oczny, naoczny, oczkowy, bystrooki

 przysł. zaocznie, naocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślepie, gała; lm. oczęta, lm. stpol. oczynki

 (1.2) plama

 (1.7) pętla

Wiktionary


okocenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okocić.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kotny

Wiktionary


okocim

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie małopolskim;

Wiktionary

Zobacz też: Okocim w innych znaczeniach tej nazwy.

Okocim – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Brzesko.

Do 1954 roku istniała gmina Okocim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. okocimski

Wiktionary


okocimianin

mieszkaniec Okocimia


SJP.pl


okocimianka

mieszkanka Okocimia


SJP.pl


okocimski

przymiotnik od: Okocim (wieś)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Okocimia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Okocim m.

Wiktionary


okocić

okocić się - wydać potomstwo; wykocić się, urodzić (o samicy niektórych zwierząt)


SJP.pl


okocony

o samicy niektórych zwierząt: taka, która wydała potomstwo; zakocona


SJP.pl


okolcować

zaopatrzyć w kolce


SJP.pl


okolcz

roślina z rodziny traw (Cortaderia selloana), występująca w Brazylii i Argentynie; gynerium, trawa pampasowa, kortaderia


SJP.pl


okolczykować

oznaczyć kolczykiem, np. bydło; zakolczykować


SJP.pl


okole

1. przestarzale to, co okala, otoczenie;
2. łąka w zakrętach wijącej się rzeki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okole – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Okole – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Starogard Gdański
  • Okole – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Ińsko
  • Okole – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo
  • Okole – dzielnica miasta Bydgoszcz
  • Okole – szczyt w Górach Kaczawskich
  • Okole – przystanek kolejowy

Wikipedia


okolehao

ciemny, hawajski alkohol, wytwarzany przez destylację przefermentowanego zacieru z ryżu, melasy i soku rośliny taro


SJP.pl


okoleniec

Okoleniec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Kłodawa. Części wsi stanowią miejscowości Brzezinka, Orzeszków i Stawek.

Nazwa miejscowości wywodzi się od słowa "okolić", oznaczającego otoczyć, opasać wkoło. Według dokumentów historycznych miejscowość w XIV wieku zapisywana była jako "Ocolino", "Okolino", w XV wieku "Ocolinecz", w XVI wieku "Okolynyecz", "Okolinyecz", "Okolienecz", od XVIII wieku "Okoleniec".

Wikipedia


okolica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obszar wokół czegoś

 (1.2) obszar, który stanowi jakiś zbiór, całość

 (1.3) mieszkańcy określonego obszaru

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okolica – obszar rozciągający się dookoła jakiegoś miejsca
  • Okolica – część wsi Siedliszowice w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Żabno
  • Okolica – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Prnjavor
  • Okolica Lepie – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Konwaliszki
  • Okolica – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim, w sielsowiecie Maluszyce
  • Okolica (rejon brasławski) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Achremowce
  • Okolica Poetów – miesięcznik poetycki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam czuje kłucie w okolicy serca.

 (1.2) Mieszkam w niebezpiecznej okolicy.

 (1.3) Cała okolica protestowała przeciwko decyzji burmistrza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkɔˈlʲit͡sa, AS: okolʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okolicznik m., okoliczność ż., bezokolicznik m.

 przym. okoliczny, okolicznikowy, bezokolicznikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rejon, pobliże

 (1.2) region, rejon, strony

Wiktionary


okolicznik

część zdania określająca orzeczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gram. część zdania określająca czasownik;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. ktoś z okolicy

Wiktionary

Okolicznik – część zdania, która pełni funkcję określającą orzeczenie. Uzupełnia czasownik o dodatkowe elementy. Pozostaje on ze swoim członem nadrzędnym w związku przynależności.

Czasami trudno wskazać, czy określona część zdania jest okolicznikiem czy dopełnieniem. Z pomocą przychodzi wtedy reguła, która mówi, że dopełnienie pozostaje ze swoim członem nadrzędnym w związku rządu (okolicznik pozostaje w związku przynależności)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zdaniu „Czytał książkę z wielkim zainteresowaniem”, wyrażenie „z wielkim zainteresowaniem” pełni funkcję okolicznika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik, AS: okolʹičʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezokolicznik mrz., okolica ż., okoliczność ż.

 przym. okolicznikowy, okolicznościowy, okoliczny

Wiktionary


okolicznikowy

przymiotnik

 (1.1) gram. związany z okolicznikiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okolicznik mrz., okolica ż.

Wiktionary


okoliczności

zespół faktów i wydarzeń towarzyszących jakiemuś zajściu lub sytuacji; warunki


SJP.pl


okolicznościowo

przysłówek

 (1.1) w związku z jakąś okolicznością, przypadkowo, okazyjne, przygodnie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okolicznościowy

 rzecz. okoliczność ż.

Wiktionary


okolicznościowy

związany z jakimś szczególnym wydarzeniem, wynikający z określonej sytuacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z pewnymi okolicznościami

 (1.2) upamiętniający jakieś wydarzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracownikowi przysługuje urlop okolicznościowy z okazji narodzin dziecka.

 (1.2) Poczta wydała okolicznościowy znaczek z przywieszką.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okoliczność ż.

 przysł. okolicznościowo

 rzecz. okolicznik mrz., okoliczność ż.

Wiktionary


okoliczność

1. wydarzenie, fakt towarzyszący jakiejś sytuacji lub zdarzeniu;
2. sposobność, okazja;
3. w prawie: okoliczność łagodząca, obciążająca -fakt ujawniony w toku procesu sądowego, wpływający na orzeczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poznaliśmy się w nietypowych okolicznościach.

 (1.1) Okoliczności zmusiły ją do załatwienia potrzeby fizjologicznej pod krzakiem.

 (1.1) Nimfomania połączona z poszukiwaniem nowych partnerów i podejmowaniem współżycia w każdej, nawet niesprzyjającej temu okoliczności, bywa wyrazem zakłócenia kontroli impulsów.

 (1.1) Reakcja niektórych minerałów, pieniących się w zetknięciu z kwasami, zdawała się mu przypominać fermentację roślin śluzowych; tę ostatnią uważał za początek życia, które dla braku przyjaznych okoliczności nie mogło bardziej się rozwinąć.

 (1.1) Tyle lat była powolną, a teraz, kiedy mamy ciężką okoliczność, stanęła okoniem.

 (1.1) A jeśli przy okoliczności wyśpiewa, co wie? Za każdą cenę trzeba go wydobyć z więzienia – gorączkował się w obawie o sprzysiężenie.

 (1.1) Wskazanie zasad ładu korporacyjnego, które nie były przez emitenta stosowane, wraz ze wskazaniem jakie były okoliczności i przyczyny niezastosowania danej zasady oraz w jaki sposób spółka zamierza usunąć ewentualne skutki niezastosowania danej zasady lub jakie kroki zamierza podjąć, by zmniejszyć ryzyko niezastosowania danej zasady w przyszłości.

 (1.1) Jesienią 1944 tłumi powstanie na Słowacji. W 1945, pod koniec wojny, ginie w tajemniczych okolicznościach.

 (1.1) — Podjęliśmy już stosowne do okoliczności działania, mające na celu ukaranie sprawców zdarzenia. — zapewniała policja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkɔˈlʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: okolʹičność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okolica ż., okolicznik m.

 przym. okolicznościowy

 przysł. okolicznościowo

Wiktionary


okoliczny

1. znajdujący się w okolicy;
2. należący do danej okolicy; miejscowy; tutejszy;
3. znajdujący się dookoła czegoś, okalający coś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się w okolicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy pani Zembik korzysta z tych okolicznych siłowni na wolnym powietrzu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okolica ż., okolicznik mrz.

Wiktionary


okolić

utworzyć obwódkę, obrzeżenie


SJP.pl


okolnica

1. warstwa komórek miękiszowych pokrywająca łodygę lub korzenie rośliny, oddzielająca łyko od endodermy; perycykl;
2. dawny układ wsi w formie placu obudowanego wokół domostwami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urb. wieś, osada zbudowana na planie okręgu;

 (1.2) bot. syst. nazwa systematyczna|Cyclanthu|Poit. ex A.Rich.., rodzaj roślin naziemnopączkowych z rodziny okolnicowatych;

 (1.3) bot. roślina z rodzaju okolnica (1.2)

 (1.4) bot. warstwa roślinnych komórek parenchymatycznych na obwodzie walca osiowego w korzeniu i łodydze;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okolnica – typ słowiański wsi
  • okolnica – warstwa komórek w korzeniu
  • okolnica – roślina z rodziny okolnicowatych

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) okólnica

 (1.4) perycykl, perykambium

Wiktionary


okolski

nazwisko


SJP.pl


okomżyć

okomżyć się - potocznie:
1. stać się duchownym;
2. nałożyć komżę


SJP.pl


okonecczanin

mieszkaniec Okonka (miasta w Polsce); Okończanin


SJP.pl


okonecczanka

mieszkanka Okonka (miasta w Polsce); Okończanka


SJP.pl


okonecki

przymiotnik od: Okonek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Okonkiem, dotyczący Okonka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Okonek mrz.

Wiktionary


okonek

mały okoń (ryba drapieżna); okoniek


SJP.pl

Okonek ( Ratzebuhr in Pommern) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, położone na Pojezierzu Południowopomorskim, nad rzeką Czarną. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Okonek. Według danych z 30 czerwca 2016 r. miasto liczyło 3983 mieszkańców.

Wikipedia


okoniek

mały okoń (ryba drapieżna); okonek


SJP.pl


okoniewski

nazwisko


SJP.pl


okonin

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okonin – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Ciechocin
  • Okonin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Gruta
  • Okonin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Brzuze
  • Okonin – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
  • Okonin – jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Ciechocin
  • Okonin – jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Brzuze
  • Okonin – gromada w powiecie grudziądzkim
  • Okonin – gromada w powiecie ropczyckim

Wikipedia


okoniny

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okoniny – wieś borowiacka w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Śliwice na obszarze Borów Tucholskich nad jeziorem Okonińskim
  • Okoniny – osada leśna kociewska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Kaliska
  • Okoniny Nadjeziorne
  • Rezerwat przyrody Torfowisko Okoniny

Wikipedia


okoniokształtne

rząd ryb słodkowodnych należący do gromady promieniopłetwych


SJP.pl

Okoniokształtne (Perciformes) – najliczniejszy rząd ryb promieniopłetwych obejmujący co najmniej 150, a według niektórych źródeł nawet 180 rodzin. Gatunki zaliczane do okoniokształtnych są bardzo zróżnicowane pod względem budowy ciała, zajmowanego siedliska i prowadzonego trybu życia. Występują niemal we wszystkich zbiornikach wodnych na Ziemi. Większość stanowią gatunki morskie. Są najmłodszą filogenetycznie grupą ryb.

Wikipedia


okoniokształtny

o cechach okoniokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) icht. taki, który ma kształt okonia, przypominający kształtem okonia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Węgorzyca to gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny węgorzycowatych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkɔ̃ɲɔˈkʃtawtnɨ, AS: okõńokštau̯tny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okoń mzw., okoniowate nmos.

Wiktionary


okoniopstrąg

bass wielkogębowy; ryba z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl


okoniopstrągowate

o cechach okoniopstrągowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


okoniopstrągowaty

o cechach okoniopstrągowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


okoniowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Percidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ryb okoniokształtnych;

Wiktionary

Okoniowate (Percidae) – rodzina ryb okoniokształtnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płetwy brzuszne u okoniowatych są osadzone pod piersiowymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okoń mzw., okonek mzw., okoniek mzw., okoniowce lm nm., okoniokształtne lm nm.

 przym. okoniowaty, okoniokształtny

Wiktionary


okoniowaty

o cechach okoniowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


okoniowce

podrząd ryb okoniokształtnych


SJP.pl

Okoniowce (Percoidei) – podrząd ryb okoniokształtnych (Perciformes) obejmujący ryby o budowie najbliższej jego typowi nomenklatorycznemu. Okoniowce stanowią najliczniejszą grupę okoniokształtnych, bardzo zróżnicowaną pod względem morfologicznym i biologicznym.

Wikipedia


okoniowy

→ okoń


SJP.pl

Patrz:

okoń

okonit

kompozycja woskowa złożona z pozostałości destylacyjnej surowego ozokerytu i kauczuku


SJP.pl


okop

rodzaj fortyfikacji w postaci rowu z nasypem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;

 (1.2) przen. pozycja lub sposób myślenia zawzięcie bronione

forma czasownika.

 (2.1) 2 os. lp. rozk. od: okopać

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spieszeni żołnierze rozpoczęli budowę okopów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkɔp, AS: okop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopanie n., okopywanie n., okopanie n., kopacz mos./mzw., kopaczka ż., koparka ż.

 czas. kopać ndk., okopywać ndk., okopać dk.

 przym. okopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rów

Wiktionary


okopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okopać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okop m., okopowe nmos., okopywanie n., kopacz mzw./mos.

 czas. okopać dk., okopywać ndk.

 przym. okopowy

Wiktionary


okopać

obkopać;
1. kopiąc, spulchnić ziemię wokół jakiejś rośliny;
2. otoczyć jakiś obiekt umocnieniami ziemnymi;
3. wykopać dookoła czegoś rów;
4. nasypać wokół czegoś ziemi lub piasku;
5. kopiąc, spowodować ból;
6. kopiąc jakąś powierzchnię, pobrudzić ją lub zniszczyć;
7. okopać się - usypać okopy wokoło siebie


SJP.pl


okopcać

pokrywać coś brudem pochodzącym z dymu lub podobnych substancji


SJP.pl


okopcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okopcować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopiec mrz.

Wiktionary


okopcować

czasownik

 (1.1) roln. ogrod. ochronić rośliny przed przemarzaniem poprzez usypanie kopców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młode rośliny zimują dość dobrze, starsze należy okryć jedliną i okopcować kompostem lub korą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopiec m., kopczyk m.

Wiktionary


okopczykować

okryć ziemią łodygi roślin


SJP.pl


okopowe

1. związany z okopem, fortyfikacją ziemną;
2. rośliny okopowe - rośliny uprawiane dla jadalnych korzeni lub bulw


SJP.pl


okopowizna

ogół roślin okopowych


SJP.pl


okopowizny

ogół roślin okopowych


SJP.pl


okopowy

1. związany z okopem, fortyfikacją ziemną;
2. rośliny okopowe - rośliny uprawiane dla jadalnych korzeni lub bulw


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z okopem, dotyczący okopu

 (1.2) związany z uprawą roślin dla bulw lub korzeni wymagających okopywania, dotyczący takiej uprawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziad wrócił z wojny z nerwicą okopową i bez lewej nogi.

 (1.1) W rejonie ulicy Okopowej zebrało się kilkuset ludzi.

 (1.2) Do roślin okopowych należą: ziemniak, burak, rzepa i marchew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koparkowy mos., okop m., kopalnia ż., wykop m., kop m., podkop m., kopanie n., kopnięcie n., okopywanie n., okopanie n., kopniak m., wykopywanie n., wykopanie n., skopanie n., koparka ż., kopacz m., kopaczka ż., obkopywanie n., obkopanie n., wykopki nmos., podkopywanie n., podkopanie n., ukopanie n., dokopanie n., zakopywanie n., zakopanie n., Zakopane n., zakopiańczyk m., zakopianka ż., kopalina ż.

 czas. kopać ndk., kopnąć dk., wykopywać ndk., wykopać dk., okopywać ndk., okopać dk., obkopywać ndk., obkopać dk., skopać dk., podkopywać ndk., podkopać dk., ukopać dk., dokopać dk., zakopywać ndk., zakopać dk.

 przym. kopaczy, koparkowy, podkopowy, kopalniany, kopalny, zakopiański, kopny, kopalny, przyokopowy

Wiktionary


okopywać

obkopywać;
1. kopiąc, spulchniać ziemię wokół jakiejś rośliny;
2. otaczać jakiś obiekt umocnieniami ziemnymi;
3. wykopywać dookoła czegoś rów;
4. nasypywać wokół czegoś ziemi lub piasku;
5. kopiąc, powodować ból;
6. kopiąc jakąś powierzchnię, brudzić ją lub niszczyć;
7. okopywać się - usypywać okopy wokoło siebie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. okopać)

 (1.1) obsypywać uprawianą roślinę skopaną wokół ziemią

 (1.2) otaczać umocnieniami ziemnymi, np. wałem

czasownik zwrotny niedokonany okopywać się (dk. okopać się)

 (2.1) otaczać się okopami, np. wałem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopacz mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obwarowywać

 (2.1) obwarowywać się

Wiktionary


okorek

skrajna deska z kloca, z jednej strony płaska, z drugiej półokrągła; okrajka; oblader; opół


SJP.pl


okorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okorować.

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Powiązane:

 czas. okorowywać, okorować dk.

Wiktionary


okorować

usunąć korę okrywającą pień i gałęzie drzewa


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. okorowywać)

 (1.1) pozbawić kory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kora ż., korek m., okorowanie n., okorowywanie n.

 czas. okorowywać ndk.

 przym. korowy

Wiktionary


okorowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okorowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okorować, okorowywać ndk.

Wiktionary


okorowywać

usuwać korę okrywającą pień i gałęzie drzewa; korować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. okorować)

 (1.1) pozbawiać kory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku maluchów młóciło w piłkę, dwóch chłopców robiło płot, inni okorowywali maszt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kora ż., korek m., okorowanie n., okorowywanie n.

 czas. okorować dk.

 przym. korowy

Wiktionary


okoruchowy

związany z ruchem oka


SJP.pl


okosić

skosić dookoła


SJP.pl


okostna

mocna, włóknista błona silnie unaczyniona i unerwiona, zbudowana z tkanki łącznej zbitej, pokrywająca powierzchnię kości; periosteum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. błona otaczająca i ochraniająca kości;

Wiktionary

Okostna ( periosteum) – błona pokrywająca od zewnątrz większą część kości (oprócz powierzchni stawowych), silnie unaczyniona i unerwiona. Składa się z włóknistej warstwy zewnętrznej i wewnętrznej warstwy rozrodczej, zawierającej komórki kościotwórcze. Funkcją okostnej jest ochrona i odżywianie kości, a także wytwarzanie tkanki kostnej w okresie rozwoju (przyrost kości na grubość) i regeneracja ubytków, np. po złamaniu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈkɔstna, AS: okostna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kość ż.

 przym. okostnowy

Wiktionary


okostnowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z okostną, dotyczący okostnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okostna ż.

Wiktionary


okowa

okowy; dawniej:
1. kajdany, łańcuchy; więzy, dyby;
2. niewola, brak swobody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kajdany, łańcuchy, pęta

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okować, okuć

Wiktionary


okowiciany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. związany z okowitą, dotyczący okowity

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okowita ż., okowitka ż., okowiciarz mos.

Wiktionary


okowiciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. producent lub handlarz okowitą

 (1.2) przest. upijający się okowitą

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pod oknem siedział jakiś okowiciarz, łypiąc na niego spode łba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okowita ż., okowitka ż.

 przym. okowiciany

Wiktionary


okowiel

ryba z rzędu dorszokształtnych, odżywiająca się małymi skorupiakami, krewetkami, robakami i drobnymi rybami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Trisopterus esmarkii|Nilsson|ref=tak., ryba morska z rodziny dorszowatych;

Wiktionary

Okowiel ("Trisopterus esmarkii") – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny dorszowatych (Gadidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Występujące w strefie borealnej okowiele żywią się zooplanktonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkɔ.vjɛl

Wiktionary


okowita

dawniej:
1. wódka;
2. spirytus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. spoż. mocna wódka

 (1.2) przest. nieoczyszczony spirytus

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karczmarz nalał mu jeszcze okowity i czekał, aż zacznie gadać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okowiciarz mos.

:: zdrobn. okowitka ż.

 przym. okowiciany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wódeczka, wódka, gorzałka, gorzoła

Wiktionary


okowitka

przestarzałe zdrobnienie od: okowita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: okowita

 (1.2) pieszcz. okowita

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naleję ci jeszcze okowitki, chcesz?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okowiciarz mos., okowita ż.

 przym. okowiciany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wódeczka

Wiktionary


okowy

okowy; dawniej:
1. kajdany, łańcuchy; więzy, dyby;
2. niewola, brak swobody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) poet. łańcuchy, kajdany, pęta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Źle jest żyć w okowach konieczności, żadna jednak konieczność nie zmusza nas do życia (Seneka, za Epikurem)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkɔvɨ, AS: okovy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skuć, okuć

Wiktionary


około

w przybliżeniu


SJP.pl

przyimek

 (1.1) … wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

 (1.2) daw. … określający miejsce dookoła przedmiotu

partykuła

 (2.1) … wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wrócił około północy.

 (1.1) Mężczyzna lat około trzydziestu.

 (1.1) Kąpał się zwykle około czterdziestu minut.

 (2.1) Po około czterdziestu minutach ciasto można wyjąć z piekarnika.

 (2.1) Potrafił pracować nad około dwudziestoma zagadnieniami naraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkɔwɔ, AS: okou̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) koło, w przybliżeniu, mniej więcej, plus minus, rzędu, z grubsza, na oko; żart. pi razy drzwi, pi razy oko; książk. grosso modo, circa; przest. przybliżenie; reg. śl. kole

 (1.2) dookoła, wokół; reg. śl. kole

Wiktionary


około-

przedrostek

 (1.1) określa cechę czegoś, co znajduje się lub ma miejsce dookoła przedmiotu określanego przez przymiotnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panuje tam klimat okołobiegunowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkɔwɔ, AS: okou̯o

Wiktionary


okołobiegunowy

znajdujący się, występujący w pobliżu bieguna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. właściwy okolicom bieguna

 (1.2) geogr. położony w pobliżu bieguna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Można je spotkać prawie wszędzie: od arktycznych obszarów okołobiegunowych, poprzez strefę umiarkowaną, do gorących i wilgotnych tropików, w których osiągnęły ogromną różnorodność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkɔwɔbʲjɛɡũˈnɔvɨ, AS: okou̯obʹi ̯egũnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) biegunowy, podbiegunowy, polarny

Wiktionary


okołobudżetowy

w ekonomii: dotyczący budżetu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z budżetem, dotyczący budżetu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sejm uchwalił w piątek tzw. ustawę okołobudżetową, która przewiduje m.in. zamrożenie płac w budżetówce, dofinansowanie staży lekarskich środkami z Funduszu Pracy i podwyżkę akcyzy na wyroby tytoniowe.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. budżetowy

Wiktionary


okołodobowy

związany z cyklem dnia i nocy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający mniej więcej 24 godzin

Wiktionary


okołodźwiękowy

mający prędkość bliską prędkości dźwięku, np. przepływ okołodźwiękowy; transsoniczny


SJP.pl


okołoemerytalny

zbliżony do wieku emerytalnego


SJP.pl


okołofestiwalowy

związany z festiwalem i wydarzeniami odbywającymi się wokół niego


SJP.pl


okołogardzielowy

znajdujący się, występujący w pobliżu gardła zwierząt


SJP.pl


okołogwiazdowy

znajdujący się lub krążący dookoła gwiazdy


SJP.pl


okołokonkordatowy

związany z konkordatem, dotyczący konkordatu


SJP.pl


okołoksiężycowy

znajdujący się lub krążący dookoła Księżyca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się, odbywający się, występujący dookoła księżyca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wejście lądownika na orbitę okołoksiężycową nastąpiło 15 listopada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkɔwɔcɕɛ̃w̃ʒɨˈt͡sɔvɨ, AS: okou̯oḱśẽũ̯žycovy

Wiktionary


okołomarsjański

znajdujący się lub krążący dookoła Marsa


SJP.pl


okołomedyczny

związany pośrednio z medycyną lub działalnością medyczną


SJP.pl


okołomiesiączkowy

związany z czasem obejmującym miesiączkę, przebiegający w niedługiej odległości czasowej od miesiączki


SJP.pl


okołonaczyniowy

położony wokół naczynia krwionośnego, otaczający naczynie


SJP.pl


okołoporodowy

związany z okresem porodu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma miejsce w okresie porodu oraz bezpośrednio przed nim lub po nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (Pestycydy) mogą być przyczyną groźnych powikłań okołoporodowych - sugerują badania przeprowadzone przez amerykańskich lekarzy w dziesięciu hrabstwach Kalifornii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkɔwɔpɔrɔˈdɔvɨ, AS: okou̯oporodovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. okołoporodowo

 rzecz. poród mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perinatalny

Wiktionary


okołopołudniowy

dziejący się około południa


SJP.pl


okołoprzełykowy

znajdujący się, występujący w pobliżu przełyku


SJP.pl


okołorostek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. element słowotwórczy otaczający leksem, np. morfem otaczający rdzeń;

Wiktionary

Okołorostek (cyrkumfiks z cirkumfixus od circum „dookoła” i fixus „umocowany”) – w językoznawstwie jest to każda cząstka wyrazu (jego morfem), o ile otacza rdzeń (podstawę słowotwórczą), a jego składniki nie występują samodzielnie. Cyrkumfiks należy do zrostków. Cyrkumfiks ma znaczenie tylko jako całość.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔkɔwɔˈrɔstɛk, AS: okou̯orostek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyrkumfiks

Wiktionary


okołorównikowy

znajdujący się, występujący w pobliżu równika


SJP.pl


okołosprzedażowy

związany pośrednio ze sprzedażą lub działaniami towarzyszącymi sprzedaży


SJP.pl


okołostatutowy

związany ze statutem, dotyczący statutu


SJP.pl


okołostawowy

w anatomii: znajdujący się, występujący w pobliżu stawu


SJP.pl


okołoszkolny

związany ze szkołą, ale niebędący jej bezpośrednią częścią


SJP.pl


okołosłoneczny

znajdujący się lub krążący dookoła Słońca


SJP.pl


okołotowicz

nazwisko


SJP.pl


okołowice

1. wieś w województwie łódzkim;
2. wieś w województwie śląskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okołowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Pabianice
  • Okołowice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Koniecpol
  • Okołowice – gromada

Wikipedia


okołowojenny

dotyczący czasów bliskich wojnom


SJP.pl


okołowyborczy

dotyczący okresu wyborów


SJP.pl


okołozakładowy

związany z zakładem (przedsiębiorstwem), dotyczący zakładu (przedsiębiorstwa)


SJP.pl


okołoziemski

znajdujący się lub krążący dookoła Ziemi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół Ziemi; związany z przestrzenią w pobliżu Ziemi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ziemianin mos.

Wiktionary


okołozwrotnikowy

znajdujący się, występujący w pobliżu zwrotnika


SJP.pl


okołośrodkowy

płacik okołośrodkowy - struktura anatomiczna mózgu


SJP.pl


okołoświąteczny

związany z czasem obejmującym święto, przebiegający w niedługiej odległości czasowej od święta


SJP.pl


okołów

1. dawniej okólnik; podwórko, zagroda; ogrodzona część przeznaczona dla bydła;
2. dawniej: okolica, to co otacza, obwód, okrąg


SJP.pl


okoń

drapieżna ryba słodkowodna, ceniona w wędkarstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. żarłoczna słodkowodna ryba drapieżna (nazwa systematyczna|Perca fluviatilis|Linnaeus|ref=tak.);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad jej przejrzystą, ruchomą głębią tańczyło mnóstwo błękitnych łątek, pod słońce widzieć się dawały prawie u samej powierzchni wodnej okonie z czerwonemi pręgami na stalowej łusce i białe, srebrne, tańczące płotki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkɔ̃ɲ, AS: okõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okoniowate lm nm., okuń mzw.

:: zdrobn. okonek mzw., okoniek mzw.

 przym. okoniowaty, okoniokształtny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. okuń

Wiktionary


okończanin

mieszkaniec Okonka (miasta w Polsce); Okonecczanin


SJP.pl


okończanka

mieszkanka Okonka (miasta w Polsce); Okonecczanka


SJP.pl


okończyk

okończyk karzełek - ryba słodkowodna z rodziny bassowatych


SJP.pl


okoński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Okoński (ur. 1953) – polski polityk
  • Jan Chrzciciel Okoński (ur. 1807, zm. 1889) – polski aktor, dyrektor teatralny i dramtaturg.
  • Konrad Okoński (ur. 1987) – autor komiksów internetowych
  • Michał Okoński (ur. 1971) – polski dziennikarz
  • Mirosław Okoński (ur. 1958) – lewonożny piłkarz polski
  • Paweł Okoński (ur. 1961) – polski aktor
  • Wiesław Okoński (ur. 1950) – polski polityk
  • Witold Okoński (1904-1979) – polski dyplomata
  • Zbigniew Okoński (ur. 1949) – polski ekonomista, menedżer, polityk

Wikipedia


okpa

wykrzyknik

 (1.1) młodz. wyraz aprobaty połączony z pożegnaniem, często używany ironicznie

Wiktionary


okpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okpić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: okpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary


okpić

oszukać kogoś, wywieść w pole, zrobić w balona


SJP.pl


okra

jeden z gatunków ketmii, wieloletnia roślina warzywna, uprawiana w krajach tropikalnych dla jadalnych owoców i włókna; ketmia jadalna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Abelmoschus moschatus|Medik.|ref=tak., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;

 (1.2) spoż. niedojrzały owoc okry (1.1) używany jako jarzyna

 (1.3) kulin. danie z okry (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okra – nazwy owocu piżmiana jadalnego
  • Okra – struga, dopływ Krępieli
  • Okra – jezioro w gminie Drawsko Pomorskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na parapecie pięknie rozkwitła nam okra zasadzona w doniczce.

 (1.2) Na greckim targowisku kupiliśmy kilogram okry.

 (1.3) Dzisiaj na obiad przyrządzimy okrę w pomidorach.

 (1.3) Kiedy jest okazja do świętowania, jak zdanie egzaminu czy ukończenie eseju, schodzą, żeby zjeść musakę, okrę, taramosalatę, łatę jagnięcą czy ośmiornicę przy drewnianych, lakierowanych stołach, które wyglądają, jakby przyniesiono je tu prosto ze starego żaglowca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkra, AS: okra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. róża chińska; bot. ketmia piżmowa, ketmia jadalna, piżmian właściwy

 (1.2-3) bamia, bamies

Wiktionary


okraczać

potocznie:
1. przechodzić okrakiem przez coś lub nad czymś;
2. siadać na czymś lub kimś, spuszczając po obu stronach nogi; obejmować nogami


SJP.pl


okraczny

siad okraczny - taki siad, w którym nogi siedzącego znajdują się po obu stronnach danego przedmiotu


SJP.pl


okraczyć

potocznie:
1. przejść okrakiem przez coś lub nad czymś;
2. usiąść na czymś lub kimś, spuszczając po obu stronach nogi; objąć nogami


SJP.pl


okradanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przywłaszczanie czyichś dóbr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inspektor miał się zająć okradaniem staruszek w parku pod pałacem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkraść się, okradać ndk., okraść dk.

 rzecz. kradzieżność ż.

Wiktionary


okradać

czasownik niedokonany

 (1.1) przywłaszczać sobie czyjąś własność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kradzież ż., okradziony m., okradziona ż., okradanie n.

 czas. wkraść się, kraść, okraść dk.

 przym. okradziony, okradany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawłaszczać, przywłaszczać

Wiktionary


okraj

regionalnie o brzegu, krawędzi, skraju czegoś


SJP.pl

Okraj ( "Pomezní sedlo ", niem. "Grenzbauden Pass", "Schlesische Grenzbaude", 1046 m n.p.m.) – przełęcz w południowo-zachodniej Polsce, we wschodniej części Karkonoszy, pomiędzy Kowarskim Grzbietem a Lasockim Grzbietem. Łączą się tu polska droga wojewódzka nr 368 i czeska droga nr 252.

Wikipedia


okrajek

1. okrawek;
2. dawniej: kawałek, skrajek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. zwarta zewnętrzna ściana drzew i krzewów chroniąca wnętrze lasu przed czynnikami atmosferycznymi;

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Powiązane:

 przym. okrajkowy

Wiktionary


okrajka

skrajna deska z kloca, z jednej strony płaska, z drugiej półokrągła; okorek; oblader; opół


SJP.pl


okrajkowy

→ okrajek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. odnoszący się do okrajka, mający związek z okrajkiem

Wiktionary

Patrz:

okrajek

Powiązane:

 rzecz. okrajek mrz.

Wiktionary


okrajszów

Okrajszów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Radomsko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


okrakiem

1. w pozycji z rozstawionymi nogami; w rozkroku;
2. bez jednoznacznej decyzji i wyraźnego stanowiska w spornych kwestiach


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) obejmując coś rozstawionymi nogami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna siedzi okrakiem na koniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkracɛ̃m, AS: okraḱẽm

Wiktionary


okrasa

tłuszcz dodawany do potraw; omasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zaprawa dodawana do gotowych potraw

 (1.2) książk. rzecz stanowiąca upiększenie

 (1.3) daw. piękno

 (1.4) gw-pl|Mazury. słonina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tadeusz Okrasa – filozof.
  • Iwona Okrasa – piłkarka.
  • Paweł Okrasa – samorządowiec.
  • Karol Okrasa – kucharz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trwały i łatwy w przechowaniu smalec spożywano z chlebem, a skwarki służyły jako okrasa, zwłaszcza w suchych produktach zbożowych.

 (1.2) Żarty kapelana stanowiły okrasę każdego spotkania sodalicji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrasa, AS: okrasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krasa ż., okraszanie n., okraszenie n., kraszanka ż.

 czas. krasić, okrasić dk., okraszać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omasta

 (1.2) ozdoba

Wiktionary


okrasin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okrasin – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
  • Okrasin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap

Wikipedia


okrasić

1. zaprawić jedzenie omastą;
2. ozdobić, uświetnić


SJP.pl


okraska

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Paweł Okraska – aktor.
  • Remigiusz Okraska – socjolog.
  • Magdalena Okraska – etnografka.

Wikipedia


okraszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okraszać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okraszenie n., okrasa ż., kraszanka ż.

 czas. okraszać ndk., okrasić dk.

Wiktionary


okraszać

1. zaprawiać jedzenie omastą;
2. ozdabiać, uświetniać


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. okrasić)

 (1.1) ozdabiać, wzbogacać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hannibal Lecter to manipulujący psychopata, który okrasza swoją dzikość wyrafinowaniem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okraszanie n., kraszanka ż., okrasa ż.

 czas. krasić

Wiktionary


okraszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maciej Okraszewski
  • Stanisław Okraszewski

Wikipedia


okratek

rodzaj grzybów z rodziny sromotnikowatych


SJP.pl


okratowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okratować.

 (1.2) krata, która zabezpiecza jakiś otwór, np. okno

Wiktionary


okratowywać

wstawiać kraty w jakiś otwór, zabezpieczać kratami; kratować


SJP.pl


okrawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okrawać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okrawać ndk.

Wiktionary


okrawek

odkrojona część; skrawek


SJP.pl


okraść

zabrać cudzą własność


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. okradać)

 (1.1) przywłaszczyć sobie czyjąś własność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złodziej okradł dom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkraɕt͡ɕ, AS: okraść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kradzież ż., okradziony m., okradziona ż., okradanie n.

 czas. rozkraść, wkraść się, okradać ndk., kraść ndk.

 przym. okradziony, okradany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrobić, obłupić, obskubać

Wiktionary


okres

1. pewien przedział czasu
2. owulacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przedział czasu, czas trwania czegoś

 (1.2) fiz. czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;

 (1.3) mat. dla funkcji okresowej: najmniejsza liczba dodatnia, która dodana lub odjęta od argumentu funkcji, da w wyniku tę samą funkcję;

 (1.4) pot. fizj. u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem

 (1.5) geol. część podziału historii Ziemi, podzielona na epoki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okres – czas trwania jednego cyklu w fizyce,
  • okres – jednostka czasowa w geologii,
  • okres układu okresowego pierwiastków,
  • okres połowicznego rozpadu,
  • w matematyce:
    • funkcja okresowa,
    • punkt okresowy,
    • ułamek dziesiętny okresowy,
  • okres – potoczne określenie menstruacji,
  • okres – element formy muzycznej,
  • okres – jednostka administracyjna Czech i Słowacji, często tłumaczona jako okręg lub powiat. Zobacz: powiat (Czechy) i powiat (Słowacja).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okresie wzmożonego pylenia topoli alergicy mają dużo problemów.

 (1.2) Okres obiegu Ziemi wokół Słońca wynosi 365 (= trzysta sześćdziesiąt pięć) dni.

 (1.3) Okres funkcji sinus wynosi 2π (= dwa pi).

 (1.4) Stary Testament zabrania seksu z kobietą, która ma okres, gdyż jest ona nieczysta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkrɛs, AS: okres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. okresik m.

 przym. okresowy

 przysł. okresowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) menstruacja, miesiączka

Wiktionary


okresami

1. pewien przedział czasu
2. owulacja


SJP.pl


okresik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od okres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okres m.

Wiktionary


okresowo

przysłówek

 (1.1) w sposób okresowy, powtarzając się co jakiś czas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okres m., okresowość ż.

 przym. okresowy

Wiktionary


okresowość

1. cecha czegoś występującego co pewien czas; cykliczność;
2. cecha czegoś trwającego przez pewien czas; czasowość;
3. cecha czegoś związanego z określonym okresem;
4. prawo okresowości - prawo mówiące, że właściwości pierwiastków chemicznych są funkcją okresową liczby atomowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co okresowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okres m.

 przym. okresowy

 przysł. okresowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) periodyczność

Wiktionary


okresowy

1. powtarzający się; cykliczny;
2. trwający pewien czas;
3. okresowy układ pierwiastków - lista wszystkich pierwiastków chemicznych ułożona według ich właściwości fizykochemicznych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) cyklicznie powtarzający się

 (1.2) trwający lub mający trwać tylko przez pewien czas, chwilowy

 (1.3) dotyczący danego okresu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okresowe susze ekonomicznie wycieńczają nasz region.

 (1.2) Rozamunda dostała okresową wizę pobytową oraz zezwolenie na podjęcie pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkrɛˈsɔvɨ, AS: okresovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okres mrz., okresowość ż.

 przysł. okresowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cykliczny, periodyczny

 (1.2) chwilowy, czasowy, przejściowy

Wiktionary


określanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|określać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załoga Endeavoura przymocuje do stacji ważącą 2, 5 tony konstrukcję kratową modułu łącznikowego ITS S5 Truss, wymieni żyroskop pomocny w określaniu położenia statku, przeładuje na stację sprzęt oraz części zamienne, a także przetestuje system, który pozwoli promowi ewentualnie pozostać dłużej na orbicie dzięki pobieraniu z ISS energii elektrycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkrɛɕˈlãɲɛ, AS: określãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. określać

 rzecz. określenie n., kreślarnia ż.

Wiktionary


określać

czasownik przechodni niedokonany (dk. określić)

 (1.1) definiować, ustalać cechy czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczeń określa skład chemiczny roztworu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrɛɕlat͡ɕ, AS: określać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., określnik m., określoność ż., określenie n., określanie n.

 czas. określić dk.

 przym. określony, określny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) definiować, oznaczać, wyznaczać, ustalać

Wiktionary


określenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyrażenie charakteryzujące lub nazywające przedmiot bądź osobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przepadał za sentymentalnymi określeniami, choć często osobiście doglądał napraw, a wszystko we wnętrzu maszyny było przygotowane zgodnie z jego ustaleniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkrɛɕˈlɛ̃ɲɛ, AS: określẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. określać ndk., określić dk., dookreślać ndk., dookreślić dk.

 rzecz. określnik n., określanie n., dookreślanie n., dookreślenie n., kreślarnia ż.

 ims. określony

 przym. określony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) scharakteryzowanie, sprecyzowanie

Wiktionary


określić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|określać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Również w świecie ludzkim określone zachowania wywołują konkretne efekty.

 (1.1) Badacze porównują przecież ze sobą geograficznie odległe kultury, różne języki czy anatomię organizmów, by określić stopień pokrewieństwa i na tej podstawie stworzyć hierarchię ich dawności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrɛɕlʲit͡ɕ, AS: określʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. określnik m., określenie n., kreślarnia ż.

 czas. określać ndk.

 przym. określony

Wiktionary


określnik

wyrażenie lub słowo nazywające lub opisujące coś lub kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. słowo lub wyrażenie określające

Wiktionary

Powiązane:

 czas. określać, określić

 rzecz. określenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epitet, określenie

Wiktionary


określoność

cecha czegoś, co daje się określić, zdefiniować, obliczyć


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • określoność – w językoznawstwie, właściwość grupy rzeczownikowej pozwalająca odróżnić informacje znane i specyficzne od nieznanych,
  • określoność formy – w algebrze, właściwość formy kwadratowej.

Wikipedia


określony

1. sprecyzowany, wiadomy, pewny;
2. w języku propagandy: eufemizm dotyczący przeciwnika politycznego, pozwalający nie wymieniać go z nazwy, np. określone kręgi społeczne


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: określić

przymiotnik

 (2.1) zdefiniowany, pewien, sprecyzowany

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Rad bowiem należy do grupy pierwiastków ziem alkalicznych o wybitnie określonych własnościach, a jakkolwiek ilość jego w rudach uranu jest nader mała (…).

 (2.1) Myślę o tym tylko w jeden określony sposób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ, AS: określõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. określenie n., określoność ż.

 czas. określać ndk., określić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jasny, pewny, wyraźny

Wiktionary


okroić

1. krojąc naokoło, zmniejszyć coś;
2. przenośnie: zmniejszyć, uszczuplić o pewną część, np. okroić program


SJP.pl


okrojnik

przyrząd służący do okrawania blachy, tektury itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. narzędzie robocze, służące do wyrównywania brzegów materiału, odcinania naddatków lub wycinania elementów o określonym kształcie z blachy, folii, odlewów metalowych czy tektury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykrojniki i okrojniki umożliwiają precyzyjną obróbkę plastyczną cienkich materiałów, takich jak blachy, folie oraz różnego rodzaju materiałów niemetalowych, wykonanych z tworzyw sztucznych, skóry, tektury, tkanin, gumy itp.

Wiktionary


okrom

jeden z gatunków ketmii, wieloletnia roślina warzywna, uprawiana w krajach tropikalnych dla jadalnych owoców i włókna; ketmia jadalna


SJP.pl


okropieństwo

potocznie: okropność;
1. cecha tego, co jest okropne;
2. rzeczy, zjawiska, czyny okropne, budzące grozę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś okropnego

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. okropnie

 przym. okropny

Wiktionary


okropić

pokropić;
1. pokryć kroplami płynu;
2. o deszczu: popadać drobnymi kroplami


SJP.pl


okropnie

przysłówek sposobu

 (1.1) źle, strasznie, przerażająco

 (1.2) pot. niezmiernie, bardzo, ogromnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okropność ż., okropieństwo n.

 przym. okropny, przeokropny

 przysł. przeokropnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strasznie

 (1.2) strasznie

Wiktionary


okropniej

stopień wyższy od przysłówka: okropnie


SJP.pl


okropniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: okropny


SJP.pl


okropność

1. cecha tego, co jest okropne;
2. rzeczy, zjawiska, czyny okropne, budzące grozę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co okropne; cecha tych, którzy są okropni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okropny

 przysł. okropnie

Wiktionary


okropny

1. budzący grozę;
2. o czymś złym: bardzo intensywny, np. okropna trema;
3. przykry, zły


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wywołujący strach, odrzucający

 (1.2) pot. intensywny, olbrzymi (często w negatywnym kontekście)

 (1.3) pot. o czymś złym, brzydkim, mającym negatywne cechy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy żołnierze weszli do wioski, ich oczom ukazał się okropny widok: mnóstwo ciał i całe morze krwi.

 (1.2) Słuchaj, nie wpadnę na imprezę, bo mam okropny ból głowy.

 (1.3) Co za okropny obraz.

 (1.3) Daj mi coś na uspokojenie, ta okropna sąsiadka znów mi podniosła ciśnienie swoim narzekaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrɔpnɨ, AS: okropny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okropnowspaniały, gwara. okropnisty, gwara. okroperny, gwara. okropeczny, gwara. okropiczty, gwara. okropisty

 rzecz. okropność ż., okropieństwo n., okropnik m., okropnica ż., przest. okrop m., gwara. okropa ż.

 przysł. okropnie, gwara. okropnisto, gwara. okropecznie, gwara. okropicznie, gwara. okropernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstrętny, straszny, gwara. okropnisty, gwara. okroperny, gwara. okropeczny, gwara. okropiczty, gwara. okropisty

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński pieróński

Wiktionary


okroszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa kuchni rosyjskiej, wersja chłodnika z ogórków, jajek i szynki na kefirze lub kwasie chlebowym

Wiktionary

Okroszka (ros. "окро́шка") – zupa popularna w kuchni rosyjskiej, najprawdopodobniej z rejonu Wołgi, przyrządzana z żółtek, musztardy, kwasu chlebowego, ogórków, zieleniny oraz z pieczonej cielęciny i szynki, podawana na zimno z dodatkiem śmietany.

Wikipedia


okruch

1. niewielki, odkruszony kawałeczek czegoś; okruszyna, odłamek;
2. potocznie: coś niewielkiego lub mała dawka czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały, odkruszony kawałek czegoś

 (1.2) przen. (o zjawiskach, stanach, uczuciach, informacji) bardzo mała ilość czegoś, pozostałość po czymś

 (1.3) przen. (o utworach artystycznych) niewielka część, pozostałość czyjejś twórczości

Wiktionary

Okruch – w geologii oznacza ostrokrawędzisty (najczęściej) fragment minerału lub skały.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawierały w swej głębi krynicznej komary, muchy, mole, skrzydełka ważek, nogi pajączków, mrówki, maleńkie nie widziane chrząszczyki, ćmy, szczątki kory i gałązek, kwiatuszki, okruchy szyszek, igły przedziwnych sosen, jakich już nie posiada ta ziemia nigdzie na całym swoim obszarze, kępki mchu, krople wody, ziarenka piaskowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkrux, AS: okruχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszenie n., kruszywo n.

:: zdrobn. okruszek m.

 czas. kruszyć ndk., skruszyć dk.

 przym. okruchowy, okruszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odłamek, kruszyna, drobina, krztyna; przest. złomek

 (1.2) odrobina

 (1.3) fragment

Wiktionary


okruchowiec

skała osadowa składająca się z okruchów różnych skał lub kości zwierząt; brekcja, druzgot


SJP.pl


okruchowy

przymiotnik od: okruch


SJP.pl


okrucieństwo

bycie okrutnym, skłonność do znęcania się nad kimś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom;

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okru­cień­stwa Impe­rium zostaną upu­blicz­nione i Mon Mothma wraz z Sena­tem na uchodź­stwie zyskają poparcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkruˈt͡ɕɛ̇̃j̃stfɔ, AS: okrućė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okrutny

 przysł. okrutnie

 rzecz. okrutność ż., okrutnik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znęcanie się

Wiktionary


okruszek

zdrobnienie od: okruch; malutki, niewielki okruch; okruszynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zdrobn. od okruch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wróbel siedzi na ławce i skubie okruszek chleba.

 (1.1) Kelnerka niedbale zmiotła okruszki z obrusa na posadzkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., okruch m., kruszenie n., kruszonka ż.

 czas. kruszyć ndk.

Wiktionary


okruszkowy

→ okruszek


SJP.pl

Patrz:

okruszek

okruszyna

niewielki, odkruszony kawałeczek czegoś; okruch, odłamek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od okruch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na marmurowych schodkach biegnących ku wodzie stoi pomarańczowy sadhu sypiąc na wodę okruszyny chlebowego placekacka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszyna ż., okruch mrz.

Wiktionary


okruszynka

zdrobnienie od: okruszyna; malutka, niewielka okruszyna


SJP.pl


okruteczny

gwarowo: okrutny


SJP.pl


okrutnica

→ okrutnik


SJP.pl

Patrz:

okrutnik

okrutnie

przysłówek

 (1.1) odprzym. okrutny

 (1.2) przest. mocno, bardzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot znalazł półżywego szczura i okrutnie się nim bawi.

 (1.2) Okrutnie ciekawią mnie dzieje Słowian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrutʲɲɛ, AS: okrutʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrucieństwo, okrutność

 przym. okrutny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieludzko, bezlitośnie, srogo, nieubłaganie

 (1.2) mocno, bardzo

Wiktionary


okrutniej

stopień wyższy od przysłówka: okrutnie


SJP.pl


okrutniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: okrutny; bardziej okrutny


SJP.pl


okrutnik

osoba okrutna, bezwzględna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mężczyzna okrutny, dręczyciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsławił się (…) jako okrutnik i tyran, sybaryta oddany uciechom życia i figurant wplątany w walkę o utrzymanie się przy władzy.

 (1.1) XV-wieczny Gilles de Rais, zwany Sinobrodym, był prawdziwym monstrum, okrutnikiem, sadystą i nekrofilem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrucieństwo n., okrutność ż.

 przym. okrutny

Wiktionary


okrutność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest okrutne; cecha tych, którzy są okrutni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrucieństwo n., okrutnik m.

 przym. okrutny

 przysł. okrutnie

Wiktionary


okrutny

1. sprawiający ból, cierpienie;
2. przestarzale: wielki, ogromny, np. okrutna ciekawość


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

 (1.2) przest. mocny, wielki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najtrudniej umiera się w samotności, ciemności i ciszy. Śmierć wśród innych, w zgiełku ludzkich okrzyków, ciasnocie spojrzeń i gestów, wydaje się mniej okrutna.

 (1.2) Zżera mnie okrutna ciekawość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrutnɨ, AS: okrutny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrucieństwo n., okrutność ż., okrutnik m., okrutnica ż.

 przysł. okrutnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antyhumanitarny, barbarzyński, bestialski, bezduszny, bezlitosny, bez serca, brutalny, herodowy, katowski, krwawy, krwiożerczy, niehumanitarny, nielitościwy, nieludzki, niemiłosierny, odhumanizowany, sadystyczny, wynaturzony, zdziczały, zezwierzęciały, zezwierzęcony, zwyrodniały, żądny krwi

 (1.2) mocny, wielki

Wiktionary


okrwawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okrwawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okrwawiać ndk.

Wiktionary


okrycie

nakryć z wierzchu lub ze wszystkich stron


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przedmiot służący do okrywania

 (1.2) ubranie wierzchnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie jest okrycie do samochodu?

 (1.2) Płaszcz jest najlepszym okryciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrɨt͡ɕɛ, AS: okryće

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przykrycie, nakrycie

Wiktionary


okryjbida

przestarzale, żartobliwie: zużyte, liche okrycie; okryjbieda


SJP.pl


okryjbieda

przestarzale, żartobliwie: zużyte, liche okrycie; okryjbida


SJP.pl


okrytonasienne

grupa roślin naczyniowych; okrytozalążkowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. gromada roślin naczyniowych

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈkrɨtɔnaˈɕɛ̃nːɛ, AS: okrytonaśẽ•ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okrytonasienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrytozalążkowe

Wiktionary


okrytonasienny

o cechach okrytonasiennych (grupa roślin naczyniowych)


SJP.pl


okrytozalążkowe

grupa roślin naczyniowych; okrytonasienne


SJP.pl


okrytozalążkowiec

roślina naczyniowa charakteryzująca się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni; roślina okrytozalążkowa


SJP.pl


okrytozalążkowy

o cechach okrytozalążkowych (grupa roślin naczyniowych)


SJP.pl


okrywa

1. to, co coś okrywa;
2. sierść zwierzęcia;
3. okrywa kwiatowa - skupienie podsadek, przysadek, czasami także podkwiatków, które okrywają niektóre rodzaje kwiatostanów u roślin; okwiat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element okrywający

 (1.2) łow. zootechn. owłosienie u zwierząt

forma czasownika.

 (2.1) 3 os. lp. ter. od: okrywać

Wiktionary

Okrywa – termin w botanice oznaczający strukturę otaczającą i chroniącą inny organ.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po przekwitnięciu kwiatów okrywa kwiatostanu przekształca się zwykle w okrywę owocostanu.

 (1.2) Te drugie charakteryzuje lżejsza budowa ciała, mniej obfita okrywa włosowa oraz wydłużony kształt głowy.

 (2.1) Kir zwykle okrywa trumnę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrywanie n.

 czas. okryć dk., okrywać ndk.

Wiktionary


okrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okrywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okrywać

 rzecz. okrywa ż.

Wiktionary


okrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. okryć)

 (1.1) kładąc coś na czymś, osłaniać jego powierzchnię

 (1.2) znajdować się na powierzchni czego

 (1.3) sprawiać, że ktoś staje się przedmiotem określonych postaw

czasownik zwrotny niedokonany okrywać się (dk. okryć się)

 (2.1) kłaść coś na siebie lub wokół siebie celem osłony

 (2.2) być okrywanym

 (2.3) przyczyniać się do oceny siebie przez innych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak prawdziwy krab, bronisz swej wrażliwości i wewnętrznej łagodności skorupą, która cię okrywa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrɨvat͡ɕ, AS: okryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrywa ż., okrywanie n.

 czas. okryć dk.

Wiktionary


okrywowy

służący do okrywania


SJP.pl


okryć

nakryć z wierzchu lub ze wszystkich stron


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. okrywać)

 (1.1) dokonany od|okrywać.

czasownik zwrotny dokonany okryć się (ndk. okrywać się)

 (2.1) dokonany od|okrywać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrywa ż.

 czas. okrywać

Wiktionary


okrzeja

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w gminie Krzywda;

 (1.2) geogr. jezioro w województwie zachodniopomorskim, w gminie Węgorzyno;

Wiktionary

Okrzeja – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Krzywda. Przez miejscowość przepływa Okrzejka, dopływ Wisły.

Administracyjnie wieś jest podzielona na dwa sołectwa "Okrzeja I" i "Okrzeja II". Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1587 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. okrzeja ż., Okrzejka ż.

 przym. okrzejski

Wiktionary


okrzejski

nazwisko


SJP.pl


okrzemka

glon jednokomórkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jednokomórkowy glon z typu chryzofitów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ściana komórkowa okrzemek składa się z dwóch połówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkʃɛ̃mka, AS: okšẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okrzemkowy

Wiktionary


okrzemki

gromada mikroskopijnych glonów jednokomórkowych, obejmująca około 10 tysięcy gatunków; diatomeae


SJP.pl

Okrzemki ("Bacillariophyceae, Bacillariophyta, Diatomophyceae") – klasa lub gromada jednokomórkowych glonów. Dział fykologii zajmujący się okrzemkami to diatomologia.

Wikipedia


okrzepnąć

umocnić się, stać się silniejszym, odporniejszym


SJP.pl


okrzepły

umocnić się, stać się silniejszym, odporniejszym


SJP.pl


okrzesanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okrzesać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okrzesać dk.

Wiktionary


okrzesać

czasownik

 (1.1) stpol. przyciąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkʃɛsat͡ɕ, AS: okšesać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrzesanie n.

Wiktionary


okrzesywaczka

narzędzie do okrzesywania drewna


SJP.pl


okrzesywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okrzesywać.

Wiktionary

Okrzesywanie – usuwanie za pomocą siekiery lub piły konarów, gałęzi i sęków na stojącym lub ściętym drzewie.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. okrzesywać ndk.

Wiktionary


okrzeszyce

Okrzeszyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Żórawina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


okrzos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. młodzieńczyk, który już brodacieje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkʃɔs, AS: okšos

Wiktionary


okrzosek

1. drobna część drzewa, kamienia tip., która odpadła przy okrzesywaniu;
2. kamienne narzędzie do okrzesywania;
3. przedmiot powstały przez okrzesywanie


SJP.pl


okrzyczany

znany z rozgłosu, często chwalony przesadnie lub niezasłużenie; osławiony, głośny


SJP.pl


okrzyk

1. głośne krzyknięcie, zawołanie;
2. dawniej: zawołanie wspólne dla jakiejś grupy osób, służące do rozpoznawania się, zwoływania się; hasło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) głośny dźwięk wydany przez człowieka, wyrażający silne emocje lub mające zwrócić uwagę innych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle usłyszeliśmy przeraźliwy okrzyk, okazało się, że mama zobaczyła mysz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkʃɨk, AS: okšyk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okrzykiwać ndk., okrzyknąć dk.

 rzecz. krzyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykrzyknienie

Wiktionary


okrzyki

1. głośne krzyknięcie, zawołanie;
2. dawniej: zawołanie wspólne dla jakiejś grupy osób, służące do rozpoznawania się, zwoływania się; hasło


SJP.pl


okrzyn

roślina z rodziny baldaszkowatych


SJP.pl

Okrzyn ("Laserpitium" L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje 9 gatunków. Rośliny te występują w Europie, sięgając na wschodzie do zachodniej Rosji. Obecne są poza tym w Maroku. Do flory Polski należy tylko okrzyn szerokolistny "L. latifolium". Z Bieszczadów błędnie podawany był także okrzyn karpacki "L. krapffii". Zaliczane tu inne gatunki przeniesione zostały do rodzajów "Laser" (okrzyn jeleni) i "Silphiodaucus" (okrzyn łąkowy zwany też pruskim).

Wikipedia


okrój

1. dawniej: wzór, model;
2. przyrząd do wyznaczania skomplikowanych konturów powierzchni lub krawędzi stosowany dawniej w robotach kamieniarskich


SJP.pl


okrąg

1. linia ograniczająca płaszczyznę o formie kolistej; okręg, krąg, obwód;
2. przedmiot o kulistym kształcie; krąg, okręg;
3. przedmioty, osoby itp. ustawione w koło, okręg, krąg;
4. płaszczyzna ograniczona linią kolistą; koło, kółko, krąg, obwód;
5. w matematyce: krzywa płaska będąca zbiorem wszystkich punktów płaszczyzny znajdujących się w tej samej odległości od ustalonego punktu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);

 (1.2) kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: Okrąg w innych znaczeniach tego słowa.

Okrąg – zbiór wszystkich punktów płaszczyzny euklidesowej odległych od danego punktu o daną odległość. Ten ustalony punkt nazywa się "środkiem", a zadaną odległość – "promieniem". Zwykle przyjmuje się dodatkowo że promień musi być dodatni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stosunek długości okręgu do jego średnicy określa liczba π.

 (1.2) Archeolog stał w środku okręgu kamieni, postawionych przez pradawną cywilizację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkrɔ̃ŋk, AS: okrõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrąglak m., okrążenie n., okrążanie n., okręgówka ż., Okrąglak mrz.

 czas. zaokrąglać, okrążać ndk., okrążyć dk.

 przym. okrągły, okrężny, okrąglusieńki, okrągluteńki, okrąglutki, okrągluśki, okręgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koło

Wiktionary


okrąglaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od okrąglak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrąglak m.

Wiktionary


okrąglak

1. okorowany pień drzewa;
2. okrągła budowla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. okrągły budynek

 (1.2) okrągły kloc drewna, o średnicy kilku, kilkunastu centymetrów, zwykle okorowany

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) choreogr. kurpiowski taniec ludowy, rodzaj oberka granego w dość wolnym tempie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okrąglak – dom towarowy w Poznaniu
  • okrąglak – rodzaj kłody drewnianej
  • Hala Okrąglak – hala widowiskowo-sportowa w Opolu
  • Hala Urania w Olsztynie – hala widowiskowo-sportowa w Olsztynie
  • Okrąglak – kościół w Gdańsku na Przymorzu
  • Okrąglak – hala targowa na placu Nowym w Krakowie
  • Okrąglak – pawilon handlowo-usługowy w Warszawie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeszcze na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku okrąglak służył jako miejsce stacjonowania nieczynnych parowozów, tendrów oraz jako warsztat, w którym szkolono przyszłych mechaników kolejowych.

 (1.2) Legar środkowy tworzy okrąglak nie okorowany o długości 276 cm i średnicy 11 cm, znajdujący się w odległości 25 cm od legara południowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrąg m., okrążenie n., okrążanie n., okręgówka ż., okrągły m., Okrąglak m., Okręglica ż., zaokrąglanie n., zaokrąglenie n.

:: zdrobn. okrąglaczek m.

 czas. okrążać ndk., okrążyć dk., zaokrąglać ndk., zaokrąglić dk.

 przym. okrągły, okrężny, okrąglusieńki, okrągluteńki, okrąglutki, okrągluśki, okręgowy, krągły

 przysł. okrągło, na okrągło, okrężnie, okrąglutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rotunda

 (2.1) cochany, suwany, chlapok

Wiktionary


okrągle

przysłówek

 (1.1) stpol. lub śrpol. okrągło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) stpol. uwsp. ani okrągle będziecie strzyc krczyce [łackośc. neque in rotundum attondēbitis comam], ani będziecie golić brody, → Nie będziecie obcinać w kółko włosów na głowie. Nie będziesz golił włosów z boków brody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrɔ̃ŋɡlɛ, AS: okrõŋgle

Wiktionary


okrąglej

stopień wyższy od przysłówka: okrągło


SJP.pl


okrąglejszy

stopień wyższy od przymiotnika: okrągły


SJP.pl


okrąglik

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okrąglik – część wsi Zaczarnie, w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra
  • Okrąglik – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Białobrzegi
  • Okrąglik – część miasta Wojkowice, w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie miasto Wojkowice
  • Okrąglik – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów
  • Okrąglik – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Woźniki
  • Okrąglik – szczyt w Bieszczadach
  • Okrąglik – wzniesienie na Wyżynie Olkuskiej
  • Wólka Okrąglik

Wikipedia


okrąglusi

1. zdrobnienie od: okrągły;
2. pulchny


SJP.pl


okrąglusieńki

1. zdrobnienie od: okrągły;
2. pulchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: okrągły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkrɔ̃ŋɡluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: okrõŋgluśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrągłość ż., okrąglak mrz., Okrąglak mrz., okrąg

 przym. okrągluchny, okrąglusi, okrągluteńki, okrąglutki, okrągluśki, okrągłość, okrągły

Wiktionary


okrągluteńki

zdrobnienie od: okrągły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: okrągły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkrɔ̃ŋɡluˈtɛ̃ɲci, AS: okrõŋglutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrągłość ż., okrąglak mrz., Okrąglak mrz., okrąg

 przym. okrągluchny, okrąglusi, okrąglusieńki, okrąglutki, okrągluśki, okrągłość, okrągły

Wiktionary


okrąglutki

zdrobnienie od: okrągły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: okrągły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tradycyjny pączek powinien być okrąglutki, miękki, z aromatyczną konfiturą różaną, z polewą cukrową posypany kandyzowaną skórką pomarańczową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkrɔ̃ŋɡˈlutʲci, AS: okrõŋglutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrągłość ż., okrąglak mrz., Okrąglak mrz., okrąg

 przym. okrągły, okrągluchny, okrąglusi, okrąglusieńki, okrągluteńki, okrągluśki, okrągłość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrągluśki

Wiktionary


okrągluśki

zdrobnienie od: okrągły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: okrągły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkrɔ̃ŋɡˈluɕci, AS: okrõŋgluśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrągłość ż., okrąglak mrz., Okrąglak mrz., okrąg

 przym. okrągluchny, okrąglusi, okrąglusieńki, okrągluteńki, okrąglutki, okrągłość, okrągły

Wiktionary


okrągławy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) prawie okrągły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkrɔ̃ŋɡˈwavɨ, AS: okrõŋgu̯avy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okrągły, okręgowy

Wiktionary


okrągło

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób okrągły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrɔ̃ŋɡwɔ, AS: okrõŋgu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Okrąglak mrz., okrąglak mzw./mrz.

Wiktionary


okrągłodenny

mający okrągłe dno


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma okrągłe dno

Wiktionary


okrągłogłowy

w okresie rewolucji angielskiej (poł. XVII w.) członek głównego stronnictwa antykrólewskiego (nazwa od sposobu strzyżenia włosów)


SJP.pl


okrągłolicy

mający okrągłą, pulchną twarz; pucułowaty, pucołowaty, pyzaty, krągłolicy


SJP.pl


okrągłolistny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) posiadający okrągłe liście

Wiktionary


okrągłosercowaty

okrągły i przypominający kształtem serce


SJP.pl


okrągłostołowiec

uczestnik Okrągłego Stołu


SJP.pl


okrągłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest okrągłe; cecha tych, którzy są okrągli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okrągły, okrąglusieńki, okrągluteńki, okrąglutki, okrągluśki

 przysł. okrągło

Wiktionary


okrągły

1. mający kształt koła, kuli, podobny kształtem do koła, kuli; krągły, zaokrąglony;
2. pulchny, pełny; krągły, zaokrąglony;
3. o ruchach: zgrabny, zręczny;
4. o słowach, zdaniach: grzeczny, układny; krągły;
5. potocznie o pieniądzach, czasie: cały, pełny, równy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kształt okręgu, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

 (1.2) o ciele posiadający krągłości

 (1.3) o wypowiedzi grzeczny, układny, zgrabnie sformułowany, często jednak powierzchowny

 (1.4) pot. o odcinku czasu, o określonej ilości pieniędzy cały, równy, pełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Walec ma okrągłą podstawę.

 (1.2) Winnie miała jeszcze inne uroki - młodość, okrągłe kształty, świeżą cerę…

 (1.4) Zupełnie zapomniałem, że w ten weekend moja mama ma okrągłe urodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ, AS: okrõŋgu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrąg m., okrągłość ż., krągłość ż., okrążanie n., okrążenie n., zaokrąglanie n., zaokrąglenie n., krąg m., Okrąglak mrz., okrąglak mrz.

 czas. okrążać ndk., okrążyć dk., zaokrąglać ndk., zaokrąglić dk., krążyć ndk.

 przym. krągły, okrągławy

:: zdrobn. okrąglutki, okrągluchny, okrąglusi, okrąglusieńki, okrągluteńki, okrągluśki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krągły

 (1.2) pulchny

 (1.3) zgrabny

 (1.4) cały

Wiktionary


okrążanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okrążać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okrążać ndk.

 rzecz. okrąg mrz., okrąglak mrz., Okrąglak mrz.

 przym. okrągły, okręgowy, okrężny

Wiktionary


okrążać

czasownik przechodni niedokonany (dk. okrążyć)

 (1.1) obchodzić, objeżdżać itd. coś kręgiem lub łukiem

 (1.2) rozstawiać się dookoła kogoś (czegoś), szczelnie odcinając go (to) od świata

 (1.3) zataczać kręgi wokół kogoś albo czegoś

 (1.4) okalać, stanowić koliste obramowanie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrąg mrz., okrąglak mrz., okrążanie n., Okrąglak mrz.

 przym. okrągły, okręgowy, okrężny

 czas. okrążyć dk.

Wiktionary


okrążel

okrążel pogońcowiec - gatunek błonkówki z rodziny nastecznikowatych


SJP.pl


okrążenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) droga, trasa, którą ktoś przebył dookoła czegoś

 (1.2) na wojnie: miejsce, które okrążono; sytuacja okrążonych żołnierzy

Wiktionary

Okrążenie – działanie różnych rodzajów wojsk i sił zbrojnych podejmowane w celu izolacji określonego zgrupowania wojsk przeciwnika od bazy zaopatrzenia i pozostałych sił. Okrążenie uzyskuje się w wyniku natarcia na wybranych kierunkach, w głąb ugrupowania przeciwnika, wyjścia na jego skrzydła i tyły, odcinając mu przy tym drogi odwrotu i ograniczając swobodę manewru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ruszyliśmy na jeszcze jedno okrążenie po skwerku.

 (1.2) Pozorując okrążenie, spychniemy wycofujące się oddziały wroga w kierunku rzeczywistych kotłów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrąg mrz., okrąglak mzw./mrz.

 czas. krążyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) runda

 (1.2) oblężenie, otoczenie, osaczenie

Wiktionary


okrążyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. okrążać)

 (1.1) zatoczyć krąg wokół czegoś lub kogoś

 (1.2) pojechać naokoło; przemieścić się okrężną trasą

 (1.3) pojawić się gromadnie wokół czego lub kogo

 (1.4) stanowić lub wykonać obramowanie, ogrodzenie

 (1.5) wojsk. zgromadzić wojsko wokół danego miejsca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrążenie n., okrąg mrz., okrąglak mzw./mrz.

 czas. okrążać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ominąć

 (1.3) oblec, obstąpić, osaczyć, otoczyć

 (1.4) oblec, obramować, ogrodzić, otoczyć, owinąć

Wiktionary


okręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okręcać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okręcić, okręcać ndk.

Wiktionary


okręcik

model okrętu, dziecinna zabawka przedstawiająca okręt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od okręt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie okręt, a tylko mały okręcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okręt m.

 przym. okrętowy

Wiktionary


okręcina

mały, lichy okręt


SJP.pl


okręcić

1. owinąć, opleść coś czymś;
2. obrócić coś wkoło


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. okręcać)

 (1.1) dokonany od|okręcać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okręcanie n., okręcenie n., kręcenie n.

 czas. kręcić ndk., skręcić dk.

Wiktionary


okręg

1. linia ograniczająca płaszczyznę o formie kolistej; okrąg, krąg, obwód;
2. przedmiot o kulistym kształcie; krąg, okrąg;
3. przedmioty, osoby itp. ustawione w koło, okrąg, krąg;
4. książkowo: obszar, w którym panują sprzyjające warunki geograficzne do rozwoju pewnej dziedziny gospodarki; region, rejon;
5. urzędowo: część kraju stanowiąca jednostkę sądową, wojskową, administracyjną itp.; region, rejon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) adm. jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okręg – jednostka podziału administracyjnego w wielu państwach, np.:
    • okręg (niem. Bezirk) – jednostka podziału administracyjnego na obszarze NRD w latach 1952–1990
    • rejencja (niem. Regierungsbezirk) – okręg administracyjny w Niemczech
    • okręg (niem. Bezirk) – jednostka administracyjna w Bawarii
    • okręg (niem. Bezirk) – dawna jednostka administracyjna w Szwajcarii
    • Comarca – jednostka podziału administracyjnego w krajach hiszpańskojęzycznych
  • Okręg – część wsi Rusiec w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
  • Okręg – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Gręboszów
  • Okręg – część wsi Wysokie w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • okręg wyborczy
  • okręg ZHR
  • dawna (1947–2014) jednostka organizacyjna Świadków Jehowy, składająca się z kilku obwodów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Władze okręgu postanowiły wydać jeszcze więcej pieniędzy na walkę z bezrobociem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkrɛ̃ŋk, AS: okrẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okręgowy, wewnątrzokręgowy

Wiktionary


okręglica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okręglica – część miasta Kalisz
  • Okręglica – część wsi Las Stocki w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Końskowola
  • Okręglica – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
  • Okręglica – część wsi Przyszowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
  • Okręglica – część wsi Zbydniów w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
  • Okręglica – część wsi Krajno-Parcele w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Górno
  • Okręglica – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łagów
  • Okręglica – część wsi Brzeziny w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Morawica
  • Okręglica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie
  • Okręglica – część wsi Pętkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowiecki m, w gminie Bałtów
  • Okręglica – część wsi Kwaszyn w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
  • Okręglica – przysiółek wsi Wolica w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce

Wikipedia


okręglik

wieś w Polsce


SJP.pl

Okręglik (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Òkrãglëk, niem. "Okrenglik") – kolonia kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy. Leży na wschodnim krańcu Zaborskiego Parku Krajobrazowego.

Kolonia wchodzi w skład sołectwa "Męcikał".

Wikipedia


okręgowiec

polityk odpowiedzialny za określony okręg


SJP.pl


okręgowy

związany z danym okręgiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który obejmuje zasięgiem okręg terytorialny

 (1.2) związany z okręgiem, dotyczący okręgu (od okręg)

 (1.3) związany z okręgiem, dotyczący okręgu (od okrąg)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrąg m., okręg m., okręgówka ż., krąg m., krągłość ż., okrążanie n., okrążenie n., Okrąglak mrz., okrąglak mrz.

 czas. okrążać ndk., okrążyć dk.

 przym. okrągły, okrągławy, okręgówkowy, krągły

 przysł. okrągło, okrągławo, krągło

Wiktionary


okręgówka

potocznie: liga okręgowa


SJP.pl


okręt

1. jednostka pływająca marynarki wojennej
2. pot. statek morski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. wojsk. jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

 (1.2) pot. duży statek morski

Wiktionary

Okręt, okręt wojenny – jednostka pływająca nosząca banderę marynarki wojennej danego państwa, tj. jego sił zbrojnych – zazwyczaj posiadająca uzbrojenie i przeznaczona do wykonywania zadań bojowych. Termin ten stosuje się także do jednostek szkolnych, transportowych i pomocniczych, jeśli tylko należą do marynarki wojennej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wreszcie znalazłem go, wcale nie w świetnym uniformie admirała eskadry lewantyńskiej, w jakiej wypłynął był na okręcie flagowym „Le Cid“ z Tulonu owego roku, gdy miał objąć tron meksykański, ani też w zielonym fraku generała kawalerii, który tak chętnie nosił w swych dniach ostatnich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔkrɛ̃nt, AS: okrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrętnictwo n., okrętnik m., okrętówka ż., okrętowanie n., zaokrętowanie n.

:: zdrobn. okręcik m.

 czas. okrętować ndk., zaokrętować dk.

 przym. okrętowy, okrętniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okręt wojenny

Wiktionary


okręt-baza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mar. jednostka pływająca transportująca i umożliwiająca startowanie samolotów i helikopterów

Wiktionary

Okręt-baza, baza pływająca, bazowiec - specjalnie zbudowany lub odpowiednio przystosowany okręt pomocniczy, pełniący funkcję zaplecza szkoleniowo-mieszkalnego, magazynowego i technicznego, dla zespołów okrętów bojowych, takich jak okręty podwodne, kutry torpedowe czy ścigacze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaledwie cztery lata później japoński okręt-baza wodnosamolotów przeprowadził pierwszy w historii nalot z morza, a w 1916 r., podczas bitwy jutlandzkiej, lotnictwo pokładowe po raz pierwszy wzięło udział w działaniach floty.

Wiktionary


okrętka

1. rodzaj ściegu, którym wykańcza się brzegi tkaniny;
2. rodzaj zabezpieczenia przed skręcaniem się liny lub łańcucha


SJP.pl


okrętkować

obszyć okrętką


SJP.pl


okrętkowy

→ okrętka (rodzaj ściegu)


SJP.pl


okrętnica

krzew lub drzewo rosnące w tropikalnej Ameryce, dostarczające żywic używanych do celów leczniczych i technicznych; kluzja


SJP.pl


okrętnicowate

1. rodzina roślin z rzędu malpigiowców; dziurawcowate;
2. rodzina roślin z rzędu malpigiowców; kluzjowate


SJP.pl


okrętnicowaty

o cechach okrętnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


okrętny

1. potocznie: okrężny - wyrażający coś nie wprost;
2. dawniej:
a) związany z ruchem obrotowy;
b) szybki i zwinny; obrotny;
c) okrętowy


SJP.pl


okrętowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okrętować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okręt m., zaokrętowanie n., okrętnik m.

 czas. okrętować ndk., zaokrętować dk.

 przym. okrętowy

Wiktionary


okrętowiec

potocznie: specjalista w dziedzinie budowy okrętów


SJP.pl


okrętownictwo

dział przemysłu zajmujący się projektowaniem, budowaniem i konserwacją okrętów


SJP.pl

Okrętownictwo – gałąź przemysłu i dziedzina nauki zajmująca się projektowaniem, budową i remontami jednostek pływających. Jako nauka zawiera przedmioty studiów mechanicznych oraz inne, związane ze specyfiką zawodu, np. technologię budowy, teorię okrętu, napędy okrętowe, konstrukcję i projektowanie okrętu, a także elementy nawigacji, budowy portów, handlu morskiego.

Wikipedia


okrętowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący okrętu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okręt m., okręcik m., okrętnictwo n., okrętowanie n., zaokrętowanie n.

Wiktionary


okrężne

odbywający się lub leżący wokół czegoś, np. ruch okrężny


SJP.pl

Okrężne – komedia Józefa Korzeniowskiego w dwóch aktach opublikowana w 1847.

Wikipedia


okrężnica

1. najdłuższa i największa część jelita grubego;
2. duża sieć służąca do połowu ławic ryb morskich;
3. przewód w piecu hutniczym, doprowadzający gorące powietrze;
4. okrężnica bagienna - roślina wodna z rodziny pierwiosnkowatych, uprawiana w celach ozdobnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. najdłuższa część jelita grubego;

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Hottonia|L.|ref=tak., rodzaj roślin wodnych z rodziny pierwiosnkowatych;

 (1.3) ryb. sieć przeznaczona do połowu ryb ławicowych;

 (1.4) hutn. rura doprowadzająca gorące powietrze w dużych piecach hutniczych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okrężnica – część jelita grubego
  • okrężnica – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych
  • okrężnica – sieć rybacka do połowu morskich ryb ławicowych
  • okrężnica – zwyczajowa nazwa bakterii – pałeczki okrężnicy
  • okrężnica – przewód doprowadzający gorące powietrze do pieca hutniczego
  • Okrężnica – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Przyłęk

Wikipedia

Powiązane:

 przym. okrężny

Wiktionary


okrężnie

przysłówek

 (1.1) w okrężny sposób

Wiktionary

Powiązane:

 przym. okrężny

 rzecz. okrąglak mzw./mrz.

Wiktionary


okrężniej

stopień wyższy od przysłówka: okrężnie


SJP.pl


okrężność

→ okrężny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest okrężne

Wiktionary

Patrz:

okrężny

Powiązane:

 przym. okrężny

 przysł. okrężnie

Wiktionary


okrężny

odbywający się lub leżący wokół czegoś, np. ruch okrężny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który swoim położeniem okrąża coś

 (1.2) okrążający coś poprzez ruch, przemieszczenie

 (1.3) dążący do celu nie wprost

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Jechaliśmy do Olsztyna okrężną trasą przez Pasym i Purdę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okrąg mrz., okrąglak mzw./mrz., okrężnica ż., okrążanie n., okrążenie n.

 czas. okrążać ndk., okrążyć dk.

 przysł. okrężnie

Wiktionary


oks

skrótowiec, rodzaj męski

 (1.1) = sport. Opatowski Klub Sportowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od najmłodszych lat trenuję w OKS.

 (1.1) Od najmłodszych lat trenuję w OKS-ie.

Wiktionary


oksa

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim


SJP.pl

Oksa (daw. "Oksza") – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Oksa. Ma status sołectwa.

Oksa uzyskała lokację miejską w 1554 roku, zdegradowana w 1869 roku. Do 1954 roku siedziba gminy Węgleszyn. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Oksa. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Od założenia do 1679 r. było jednym z centrów kalwinizmu w Małopolsce.

Wikipedia


oksalit

minerał, szczawian żelazawy, spotykany głównie w węglu brunatnym


SJP.pl


oksalon

nietopliwe żaroodporne włókno wytrzymujące temperaturę rzędu 600-700°C, stosowane w hutnictwie przy filtracji gorących gazów


SJP.pl


oksaluria

obecność zbyt dużej ilości szczawianu wapnia w moczu


SJP.pl


oksana

imię żeńskie


SJP.pl


oksazepam

organiczny związek chemiczny, lek przeciwlękowy z grupy benzodiazepin; oxazepam


SJP.pl

Oksazepam – organiczny związek chemiczny, lek przeciwlękowy z grupy benzodiazepin. Wprowadzony do światowego lecznictwa przez firmę "Wyeth" w 1965 roku. Jest czynnym ostatnim metabolitem diazepamu. Wykazuje działanie uspokajające oraz miorelaksacyjne. W słabszym stopniu wykazuje działanie anksjolityczne, w dużych dawkach słabe nasenne. Należy do benzodiazepin o średnio długim okresie działania. Uznawany za najbezpieczniejszy z leków będących pochodnymi benzodiazepiny w leczeniu starszych pacjentów.

Wikipedia


oksański

→ Oksa


SJP.pl

Patrz:

Oksa

okseft

1. dawna miara objętości cieczy od 200 do 400 litrów;
2. wielka beczka


SJP.pl

Okseft – dawna miara objętości cieczy, często stosowana w winiarstwie i piwowarstwie; inaczej „wielka beczka”. Okseft pruski równy był 206 litrom; miara ta w innych krajach, zależnie od czasu, odpowiadała pojemności od około 200 do ponad 600 litrów.

Wikipedia


okser

przeszkoda w jeździectwie; oxer


SJP.pl

Okser (także oxer) – w jeździeckich skokach przez przeszkody przeszkoda przenośna złożona, składająca się z dwóch stacjonat o zasadniczo tej samej wysokości (pierwsza powinna być o kilka centymetrów niższa, aby przeszkoda była widoczna dla konia), pokonywana jednym skokiem (jednoczłonowa). Wysokość przeszkody oraz jej szerokość zależą od klasy konkursu.

Wikipedia


oksford

1. tkanina bawełniana o charakterystycznym splocie skośnym, zwanym splotem oksfordzkim; oxford;
2. najstarszy wiek późnej jury, trwający około 5,5 miliona lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire;

 (1.2) geogr. adm. dystrykt w południowej Anglii, w hrabstwie Oxfordshire;

 (1.3) uniwersytet w Oksfordzie (1.1);

Wiktionary

Oksford ( Oxford) – miasto w południowej Anglii nad rzeką Tamizą, stolica hrabstwa Oxfordshire, w dystrykcie Oksford. Znane jest przede wszystkim jako siedziba Uniwersytetu Oksfordzkiego (University of Oxford), najstarszego anglojęzycznego uniwersytetu świata. Oksford od XIX w. nazywany jest „miastem rozmarzonych wież” (ang. city of dreaming spires).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Budynek egzaminacyjny uniwersytetu w Oksfordzie zamieniono w szpital wojskowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔksfɔrt, AS: oksfort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksfordczyk m., oksfordka ż.

 przym. oksfordzki

Wiktionary


oksfordczyk

absolwent uniwersytetu w Oksfordzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Oksfordu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oksford mrz.

:: fż. oksfordka ż.

 przym. oksfordzki

Wiktionary


oksfordka

1. absolwentka uniwersytetu w Oksfordzie;
2. wiązany, niski but damski na małym obcasie, ozdobiony dziurkami przy szwach i na czubkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Oksfordu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oksford mrz.

:: fm. oksfordczyk mos.

 przym. oksfordzki

Wiktionary


oksfordzki

→ Oksford; oxfordzki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oksfordem, dotyczący Oksfordu, pochodzący z Oksfordu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oksford mrz., oksfordczyk mos., oksfordka ż.

Wiktionary


oksiran

1. organiczny związek chemiczny zawierający w swojej cząsteczce pierścień złożony z atomu tlenu i dwóch atomów węgla; epoksyd, epitlenek;
2. najprostszy możliwy epitlenek; tlenek etylenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. zob. tlenek etylenu.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oksiran jest związkiem polarnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈksʲirãn, AS: oksʹirãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tlenek etylenu

Wiktionary


oksiranowy

→ oksiran


SJP.pl

Patrz:

oksiran

oksoboran

sól kwasu borowego


SJP.pl


oksokwas

kwas karboksylowy, którego cząsteczki zawierają grupę aldehydową (aldehydokwas), ketonową (ketonokwas) lub obie te grupy


SJP.pl


okson

techniczna nazwa nadtlenku sodu; oksylit


SJP.pl


oksoniowy

jon oksoniowy - jon zawierający atom tlenu o ładunku dodatnim, np. jon hydroniowy


SJP.pl


oksozon

alotropowa odmiana tlenu; tetratlen, czerwony tlen


SJP.pl


oksy

potocznie: okulary; binokle, bryle, cyngle, patrzałki, pingle, szkła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowe, liczba mnoga

 (1.1) pot. okulary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okulary

Wiktionary


oksy-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tlenem

 (1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kwasem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) oksy- + hemoglobina = oksyhemoglobina

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tleno-

Wiktionary


oksybiont

organizm, najczęściej drobnoustrój, mogący żyć i rozwijać się jedynie w obecności tlenu atmosferycznego; aerob, aerobiont, tlenowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. organizm, który do życia wymaga obecności tlenu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksybioza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aerob, tlenowiec

Wiktionary


oksybioza

aerobioza; życie w środowisku zawierającym tlen


SJP.pl


oksybrazja

odmiana peelingu dla bardzo wrażliwej cery


SJP.pl


oksydacja

proces łączenia się pierwiastków lub związków chemicznych z tlenem; utlenianie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. łączenie się pierwiastków lub związków chemicznych z tlenem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczególnie miedź i żelazo wpływają proutleniająco, przyspieszając reakcje oksydacji w olejach i tłuszczach.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oksydować ndk.

 przym. oksydacyjny

Wiktionary


oksydacyjny

związany z oksydacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z oksydacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zazwyczaj uszkodzenie oksydacyjne prowadzi do szybkiej utraty aktywności biologicznej białka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksydacja ż.

 czas. oksydować ndk.

Wiktionary


oksydan

systematyczna nazwa wody jako związku chemicznego; tlenek wodoru


SJP.pl


oksydant

związek chemiczny oddający łatwo tlen i powodujący utlenianie innych substancji; utleniacz, środek utleniający


SJP.pl


oksydaza

enzym katalizujący reakcje, w których dochodzi do zmiany stopnia utlenienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. enzym katalizujący przenoszenie atomu wodoru na tlen, tworząc wodę lub nadtlenek wodoru;

Wiktionary


oksydazy

enzym katalizujący reakcje, w których dochodzi do zmiany stopnia utlenienia


SJP.pl

Oksydazy – enzymy katalizujące przenoszenie wodoru na tlen w wyniku czego powstaje woda lub nadtlenek wodoru.

Wikipedia


oksydoreduktaza

enzym biorący udział w reakcjach utleniania i redukcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. enzym katalizujący reakcje redoks;

Wiktionary


oksydowanie

1. utleniać powierzchnię metali;
2. wytwarzać na powierzchni przedmiotów metalowych powłoki tlenowe


SJP.pl

Oksydowanie – proces pokrywania powierzchni metali cienką warstwą ich tlenków (przeciw korozji i dla ozdoby). Oksydowanie można przeprowadzać metodą chemiczną (np. zanurzanie przedmiotów stalowych we wrzącym stężonym roztworze wodorotlenku sodu i azotanu srebra) lub metodą elektrolityczną (w procesie anodowego utleniania).

Wikipedia


oksydowany

przymiotnik

 (1.1) poddany procesowi oksydacji

Wiktionary


oksydować

1. utleniać powierzchnię metali;
2. wytwarzać na powierzchni przedmiotów metalowych powłoki tlenowe


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pokrywać powierzchnię metali warstwą tlenków tych metali, w celach ochronnych lub dekoracyjnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksydacja ż.

 przym. oksydacyjny

Wiktionary


oksyetylen-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tlenkiem etylenu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) oksyetylen- + -ować = oksyetylenować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etoksy-

Wiktionary


oksyetylenowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. proces przyłączenia tlenku etylenu do związków organicznych prowadzone w obecności katalizatorów;

Wiktionary

Oksyetylenowanie – reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu etylu i tlenu, zwykle przy pomocy tlenku etylenu, do alkoholi i fenoli w celu uzyskania surfaktantów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez oksyetylenowanie tlenkiem etylenu można modyfikować oba ugrupowania, przy czym im więcej wprowadzi się tlenku etylenu, tym większy uzyska się udział części hydrofilowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksyetylen m.

 czas. oksyetylenować ndk.

 przym. oksyetylenowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etoksylowanie

Wiktionary


oksyetylenowany

przymiotnik

 (1.1) chem. poddany procesowi oksyetylenowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rola oksyetylenowanych alkoholi tłuszczowych w szamponach do włosów i płynach do mycia naczyń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksyetylen m., oksyetylenowanie n.

 czas. oksyetylenować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etoksylowany

Wiktionary


oksyetylenować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) chem. przeprowadzić proces oksyetylenowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksyetylen m., oksyetylenowanie n.

 przym. oksyetylenowany

Wiktionary


oksygenator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do utlenowania krwi i usuwania dwutlenku węgla z krwi

Wiktionary


oksygenazy

Oksygenazy – enzymy katalizujące proces wbudowania tlenu w cząsteczkę.

Wikipedia


oksyhemoglobina

Ok

Wikipedia


oksykodon

organiczny związek chemiczny (pochodna kodeiny) używany jako środek przeciwbólowy


SJP.pl

Ok

Wikipedia


oksylikwit

materiał wybuchowy będący mieszaniną ciekłego tlenu z substancją palną


SJP.pl

Ok

Wikipedia


oksylit

techniczna nazwa nadtlenku sodu; okson


SJP.pl


oksym

związek organiczny, produkt reakcji kondensacji hydroksyloaminy z aldehydami lub ketonami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, otrzymywany przez kondensację hydroksyloaminy z aldehydami lub ketonami

Wiktionary


oksymetr

przyrząd do automatycznego odczytywania procentowej zawartości tlenu w pobranej próbce krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. przyrząd służący do badania procentowej zawartości tlenu w próbce krwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈksɨ̃mɛtr̥, AS: oksỹmetr̦

Wiktionary


oksymetria

badanie procentowej zawartości tlenu we krwi


SJP.pl


oksymetryczny

→ oksymetr


SJP.pl

Patrz:

oksymetr

oksymoron

w językoznawstwie: przenośne zestawienie pojęć o przeciwstawnym, wykluczającym się wzajemnie znaczeniu, np. spieszyć się powoli, sucha woda; antylogia, epitet sprzeczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

Wiktionary

Oksymoron (z gr. ὀξύμωρος, czyt. "oksýmōros", od "oksýs" „ostry” i "mōros" „tępy”), antylogia, epitet sprzeczny – figura retoryczna, którą tworzy się przez zestawienie wyrazów o przeciwstawnych znaczeniach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiersz był pełen oksymoronów.

 (1.1) Przykładami oksymoronów są np. „głośna cisza”, „sucha woda”, „krwista zieleń” itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n, AS: oksỹmorõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksymoroniczność ż.

 przym. oksymoroniczny

 przysł. oksymoronicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antylogia, epitet sprzeczny

Wiktionary


oksymoroniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co oksymoroniczne; wewnętrzna sprzeczność, przeciwstawność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksymoron mrz.

 przym. oksymoroniczny

 przysł. oksymoronicznie

Wiktionary


oksymoroniczny

przeciwstawny sam sobie, np. czarny śnieg, sucha woda


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przeciwstawny sam sobie, wewnętrznie sprzeczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksymoron mrz., oksymoroniczność ż.

 przysł. oksymoronicznie

Wiktionary


oksyracetam

organiczny związek chemiczny, pochodna piracetamu


SJP.pl

Oksyracetam – organiczny związek chemiczny z grupy 2-pirolidonów. Jest badany jako potencjalny lek nootropowy z grupy racetamów. Jako pochodna piracetamu, oksyracetam wykazuje bardzo łagodne działanie stymulujące. Wstępne badania sugerowały, że substancja jest stosunkowo bezpieczna z niskim profilem toksyczności.

Wikipedia


oksytania

1. region administracyjny w południowej Francji;
2. region w Europie Południowej, w którym używa się języka oksytańskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;

 (1.2) geogr. adm. region administracyjny w południowej Francji, jego stolicą jest Tuluza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oksytania – kraina historyczna we Francji
  • Oksytania – region administracyjny we Francji

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. oksytański mrz., Oksytańczyk mos.

 przym. oksytański

Wiktionary


oksytańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. mieszkaniec Oksytanii, osoba narodowości oksytańskiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkający w Bordeaux Oksytańczycy jedzą żaby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksytański mrz., Oksytania ż.

 przym. oksytański

Wiktionary


oksytański

1. → Oksytania;
2. język oksytański - język romański występujący na południu Francji; język okcytański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Oksytanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język romański używany na południu Francji;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔksɨˈtãj̃sʲci, AS: oksytãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oksytańczyk mos., Oksytania ż.

Wiktionary


oksytańskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem oksytańskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem oksytańskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku oksytańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔksɨˈtãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: oksytãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


oksytetracyklina

antybiotyk hamujący rozwój bakterii Gram-dodatnich, riketsji i niektórych wirusów


SJP.pl

Ok

Wikipedia


oksytocyna

hormon syntetyzowany w podwzgórzu, uwalniany okresowo, magazynowany w tylnym płacie przysadki mózgowej, fizjologiczny bodziec rozpoczęcia porodu, powodujący skurcze mięśnia macicy podczas porodu i regulujący odruch wypływu mleka z gruczołu sutkowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. med. hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔksɨtɔˈt͡sɨ̃na, AS: oksytocỹna

Wiktionary


oksyton

1. wyraz mający akcent na ostatniej sylabie;
2. akcent padający na ostatnią sylabę wyrazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fonet. akcent na ostatniej sylabie wyrazu;

 (1.2) fonet. wyraz mający akcent na ostatniej sylabie

Wiktionary

Oksyton, oksytonon (gr. "oksýtonos" – dosł. ’przenikliwy, wysoki dźwięk’) – wyraz lub zestrój akcentowy akcentowany na ostatniej sylabie (oksytonicznie). W polszczyźnie oksytonami są wyrazy jednosylabowe (np. "dom") oraz wielosylabowe zestroje akcentowe złożone z oksytonów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. oksytonon mrz., oksytoniczność ż., oksytoneza ż.

 przym. oksytoniczny

 przysł. oksytonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oksytonon, akcent oksytoniczny

 (1.2) oksytonon

Wiktionary


oksytoneza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fonet. akcentowanie wyrazu na ostatniej sylabie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksyton mrz., oksytonon mrz., oksytoniczność ż.

 przym. oksytoniczny

 przysł. oksytonicznie

Wiktionary


oksytonicznie

przysłówek

 (1.1) od: oksytoniczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksyton mrz., oksytonon mrz., oksytoniczność ż., oksytoneza ż.

 przym. oksytoniczny

Wiktionary


oksytoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fonet. cecha tego, co oksytoniczne; padanie akcentu na ostatnią sylabę wyrazu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksyton mrz., oksytonon mrz., oksytoneza ż.

 przym. oksytoniczny

 przysł. oksytonicznie

Wiktionary


oksytoniczny

dotyczący oksytonu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fonet. charakteryzujący się akcentowaniem wyrazów na ostatniej sylabie, mający akcent na ostatniej sylabie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksyton mrz., oksytonon mrz., oksytoniczność ż., oksytoneza ż.

 przysł. oksytonicznie

Wiktionary


oksytonon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fonet. zob. oksyton.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oksyton mrz., oksytoniczność ż., oksytoneza ż.

 przym. oksytoniczny

 przysł. oksytonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oksyton

Wiktionary


oksywiak

mieszkaniec Oksywia (dzielnica Gdyni)


SJP.pl


oksywianka

mieszkanka Oksywia (dzielnicy Gdyni)


SJP.pl


oksywie

dzielnica Gdyni


SJP.pl

Zo

Wikipedia


oksywski

przymiotnik od: Oksywie (dzielnica Gdyni)


SJP.pl


oksza

dawniej: siekiera, topór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. siekiera

 (1.2) topór

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oksza – rodzaj broni białej
  • Oksza – herb szlachecki
  • Oksza – wieś w Polsce położona w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gm. Witnica
  • Biała Oksza, Czarna Oksza – rzeki w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, dopływy Liswarty
  • Willa Oksza – obiekt wystawienniczy Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem
  • Oksa (daw. Oksza) – wieś (daw. miasto) w woj. świętokrzyskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔkʃa, AS: okša

Wiktionary


okszów

Okszów (dawn. "Okrzów") – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Chełm.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Okszów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wikipedia


oktabina

duży, ośmiokątny pojemnik z tektury


SJP.pl


oktaedr

bryła geometryczna ograniczona ośmioma równobocznymi trójkątami; ośmiościan foremny


SJP.pl


oktaedryt

syderyt bogaty w nikiel o strukturze ośmiościanów


SJP.pl


oktagon

wielokąt płaski o ośmiu bokach; ośmiobok, ośmiokąt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. zob. ośmiokąt, ośmiobok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oktagonik m.

 przym. oktagonalny, oktagonowy

 przysł. oktagonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmiokąt

Wiktionary


oktagonalny

mający osiem kątów; ośmiokątny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma osiem kątów; mający kształt oktagonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oktagon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmiokątny

Wiktionary


oktagonowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z oktagonem, dotyczący oktagonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oktagon m.

Wiktionary


oktagram

ośmiokąt gwiaździsty foremny


SJP.pl


oktalny

w informatyce: ósemkowy


SJP.pl


oktan

ósmy węglowodór nasycony w szeregu homologicznym alkanów, występujący w benzynie i ropie naftowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny;

Wiktionary

Oktan, – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów. Jest składnikiem benzyny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozgałęzionym izomerem oktanu jest izooktan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔktãn, AS: oktãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oktanowy

 rzecz. Oktawia ż.

Wiktionary


oktanol

alkohol o 8 atomach węgla w cząsteczce


SJP.pl

Oktanol – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi, zawierający 8 atomów węgla. W normalnych warunkach jest on cieczą o nieprzyjemnym zapachu. Nie rozpuszcza się w wodzie, podobnie jak inne alkohole cięższe od butanolu (o większej liczbie atomów węgla).

Wikipedia


oktanowy

przymiotnik od: oktan


SJP.pl


oktant

1. astronomiczny przyrząd do pomiaru kątów;
2. ósma część koła;
3. część przestrzeni ograniczona trzema płaszczyznami prostokątnego układu współrzędnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

Oktant – dawny przyrząd nawigacyjny do mierzenia wysokości ciał niebieskich nad horyzontem, a także kątów poziomych i pionowych między obiektami, o budowie zbliżonej do sekstantu, ale z kątomierzem (limbusem) stanowiącym wycinek jednej ósmej koła.

Oktant został wynaleziony i skonstruowany przez Johna Hadleya w 1730, a także, mniej więcej w tym samym czasie i niezależnie, przez Thomasa Godfreya.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔktãnt, AS: oktãnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. Oct

Wiktionary


oktaw

format książki powstały przez podzielenie arkusza na 8 kartek; ósemka, oktawa


SJP.pl


oktawa

1. okres ośmiu dni; także ósmy dzień tego okresu
2. w muzyce: odległość między dwoma dźwiękami wynosząca 12 półtonów
3. lit. ośmiowersowa strofa o określonych rymach
4. w poligrafii: ósemkowy format książki; ósemka
5. rodzaj kolubryny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedział czasu równy ośmiu dniom; również ostatni dzień tego okresu

 (1.2) muz. ósmy stopień skali (gamy) muzycznej

 (1.3) muz. interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej

 (1.4) muz. dwa dźwięki jednoimienne oddalone o oktawę (1.3)

 (1.5) liter. strofa składająca się z ośmiu wierszy

 (1.6) hist. wojsk. rodzaj działa używanego w XV-XVII wieku, odmiana kolubryny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • oktawa – termin w muzyce i akustyce
    • oktawa (interwał) – interwał w muzyce
    • oktawa (akustyka) – oktawa w akustyce
    • materiał dźwiękowy – podział materiału dźwiękowego na oktawy
  • oktawa (literatura) – strofa złożona z ośmiu wersów
  • oktawa (religia) – okres ośmiu kolejnych dni w religii
  • wysoka oktawa – zasłona pomocnicza przed cięciem na głowę w szermierce
  • oktawa kolubryna – w Polsce znana jako półfalkon lub sokolik, kaliber do 70 mm
  • Octava – oktet wokalny
  • oktawy Cayleya – pojęcie w matematyce, inaczej liczba Cayleya

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Spotkanie z Tassem i Marinim było dla Słowackiego wydarzeniem nierównie ważniejszym niż spotkania z kobietami i nawet bodaj z Mickiewiczem. W każdym razie ślady spotkania z mistrzami oktawy widać u Słowackiego na każdej stronicy, gdy inne spotkania – będąc przedmiotem dociekań jego biografów – nie zostawiły tak widocznych i ważnych wspomnień.

 (1.6) Za lekkimi pułkami wtoczyła się na koniec z trudem i artyleria wurclowska, prowadząc cztery hakownice, dwie oktawy srodze donośne i sześć zdobycznych organków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔkˈtava, AS: oktava

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oktawalny, oktawowy

 rzecz. Oktawia ż., oktawista m.

Wiktionary


oktawia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Oktawia – żeński odpowiednik łac. męskiego imienia Oktawiusz, pochodzącego od rzymskiego rodu "Octavia" (Oktawiusze). Patronem tego imienia jest m.in. św. Oktawiusz, wspominany razem ze świętymi Salwatorem i Adwentorem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Oktawia i jestem fryzjerką z Sieradza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oktawa ż., oktet m., oktan m., oktant m., oktanol m.

:: fm. Oktawiusz m.

 temsłow. okto-

Wiktionary


oktawian

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najlepszy przyjaciel dziadka miał na imię Oktawian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔkˈtavʲjãn, AS: oktavʹi ̯ãn

Wiktionary


oktawianek

zdrobnienie od: Oktawian (imię męskie)


SJP.pl


oktawianostwo

Oktawian z małżonką; Oktawianowie


SJP.pl


oktawianowie

Oktawian z małżonką; Oktawianostwo


SJP.pl


oktawianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Oktawiana lub z nim związany


SJP.pl


oktawista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śpiewak o głosie niższym od basu, basso profundo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oktawa ż.

Wiktionary


oktawiusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Oktawiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, bezpośrednio pochodzące od nazwy rzymskiego rodu Oktawiuszów, dosłownie oznaczające "ósmy z kolei". Patronem tego imienia jest św. Oktawiusz, wspominany razem ze świętymi: Salwatorem i Adwentorem. Żeńskim odpowiednikiem jest Oktawia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔkˈtavʲjuʃ, AS: oktavʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Oktawia ż.

Wiktionary


oktawiuszek

zdrobnienie od: Oktawiusz (imię męskie)


SJP.pl


oktawiuszostwo

Oktawiusz z małżonką; Oktawiuszowie


SJP.pl


oktawiuszowie

Oktawiusz z małżonką; Oktawiuszostwo


SJP.pl


oktawiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Oktawiusza lub z nim związany


SJP.pl


oktawka

1. w muzyce: mały flet; pikulina;
2. instrument smyczkowy używany dawniej przez górali


SJP.pl

Oktawka – staropolski, ludowy instrument muzyczny z rodziny skrzypiec. Również nazwa innych instrumentów w wysokim stroju (np. szpinetu).

Wikipedia


oktawowy

przymiotnik od: oktawa - w znaczeniu muzycznym (np. przenośnik oktawowy, analiza oktawowa)


SJP.pl


oktecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od oktet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oktet m.

Wiktionary


okten

alken o ośmiu atomach węgla w cząsteczce


SJP.pl


oktet

1. w informatyce: jednostka miary informacji składająca się z 8 bitów
2. w muzyce: ośmioosobowy zespół; także utwór na taki zespół
3. w fizyce: zespół ośmiu elektronów


SJP.pl

Ok

Wikipedia


oktetowy

→ oktet


SJP.pl

Patrz:

oktet

oktiabrskij

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich;

Wiktionary

Oktiabrskij ( Октябрьский, "Oktiabr´skij") – miasto w Rosji, w Baszkortostanie, u podnóża Gór Ilmeńskich, nad rzeką Ik.

Liczba mieszkańców w 2020 roku wynosiła 114 100 osób.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. Oktiabrski

Wiktionary


oktobas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. instrument smyczkowy przypominający ogromny kontrabas i grający od niego o oktawę niżej;

Wiktionary

Oktobas – muzyczny instrument strunowy z grupy smyczkowych, którego konstruktorem był Jean-Baptiste Vuillaume.

Wikipedia


oktober

dawniej: październik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. październik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔkˈtɔbɛr, AS: oktober

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oktobrowy

Wiktionary


oktobrowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. październikowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oktober m.

Wiktionary


oktoda

ośmioelektrodowa lampa elektronowa


SJP.pl

Oktoda – lampa próżniowa zawierająca zgodnie z nazwą osiem elektrod – anodę, katodę oraz sześć siatek. Siatka pierwsza i czwarta jest siatką sterującą, siatka druga jest siatką specjalną, siatki trzecia i piąta to siatki ekranujące (ich znaczenie jest identyczne jak siatki drugiej w tetrodzie) a siatka szósta to siatka hamująca.

Wikipedia


oktogen

organiczny związek chemiczny, jeden z najsilniejszych materiałów wybuchowych


SJP.pl

Ok

Wikipedia


oktogon

budowla wzniesiona na planie ośmioboku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • oktogon (ośmioboczna budowla)
  • Oktogon (plac w Budapeszcie)
  • Oktogon (stacja metra w Budapeszcie)
  • oktogen

Wikipedia


oktogonalny

dawniej: ośmiokątny


SJP.pl


oktonar

wiersz antyczny (łaciński) złożony z ośmiu pełnych stóp


SJP.pl


oktonion

rozszerzenie kwaternionów stanowiące niełączną algebrę


SJP.pl


oktostych

strofa ośmiowierszowa lub utwór poetycki składający się z ośmiu wierszy


SJP.pl

Ok

Wikipedia


oktoza

cukier prosty zawierający osiem atomów węgla w cząsteczce


SJP.pl


oktozy

cukier prosty zawierający osiem atomów węgla w cząsteczce


SJP.pl


oktrojować

narzucić władczym aktem monarchy konstytucję


SJP.pl


oktyliard

liczba wynosząca 10^51


SJP.pl


oktylion

liczba równa jedynce z 48 zerami (we Francji, USA i krajach dawnego ZSRR - liczba równa jedynce z 27 zerami)


SJP.pl

liczebnik i rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. liczba naturalna równa 10⁴⁸ w systemie długiej skali liczebników (Europa kontynentalna)

 (1.2) mat. liczba naturalna równa 10²⁷ w systemie krótkiej skali liczebników (USA, Wielka Brytania)

Wiktionary

Oktylion – liczba 1048, czyli jedynka i 48 zer w zapisie dziesiętnym.

W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) oktylion oznacza 1027, czyli kwadryliard w pozostałych krajach.

W układzie SI mnożników 1048 nie odpowiada żaden przedrostek jednostki miary

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) zapis cyfrowy: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000

 (1.1) zapis cyfrowy: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000

Wiktionary


oktyn

alkin o ośmiu atomach węgla w cząsteczce


SJP.pl

Oktyn, C8H14 – organiczny związek chemiczny, węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów (zawiera jedno wiązanie potrójne). W warunkach normalnych jest bezbarwną cieczą. Ulega reakcjom typowym dla alkinów (np. spalanie i addycja z chlorowcami).

Wikipedia


okucie

przybić do czegoś metalowe umocnienia; obić coś metalem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyrób do zamykania, łączenia i zabezpieczania okien i drzwi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okucie (budownictwo) – wyrób do zamykania, łączenia i zabezpieczania okien i drzwi
  • okucie (falerystyka) – metalowa listewka lub klamra nakładana odznaczenia

Wikipedia

Powiązane:

 czas. okuć

Wiktionary


okuciowy

→ okucie


SJP.pl

Patrz:

okucie

okudlicowate

rodzina małych owadów z rzędu sieciarek


SJP.pl

Okudlicowate (Sisyridae) – nieliczna w gatunki rodzina małych owadów z rzędu sieciarek (Neuroptera). Obejmuje około 50 współcześnie żyjących gatunków rozprzestrzenionych po całym świecie, związanych ze środowiskiem wodnym. Jest taksonem siostrzanym dla bielotkowatych (Coniopterygidae). Typem nomenklatorycznym rodziny jest rodzaj "Sisyra".

Wikipedia


okudlicowaty

o cechach okudlicowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


okudżawa

Bułat Szałwowicz Okudżawa (1924-97), rosyjski poeta, prozaik, kompozytor i dramaturg pochodzenia gruzińskiego


SJP.pl


okukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkuˈkãɲɛ, AS: okukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okukać, kukać

 rzecz. kuku

 wykrz. kuku

Wiktionary


okukać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) etn. o kukułce kukając w obecności człowieka, wpłynąć na jego los, pozytywnie lub nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopak ledwo "zipał", ale zipał; aż w czwartym roku okukała kukułka na wiosnę chorobę, więc się poprawił i w jakim takim zdrowiu doszedł do dziesiątego roku życia. (H. Sieniewicz: Janko Muzykant)

 (1.1) Okukała mnie kukułka i miałam akurat w kieszeni sto złotych! Najlepsza wróżba na kolejny rok. (z Internetu)

 (1.1) Na wiosnę musimy mieć przysłowiowy grosz w portfelu, aby kukułka nas nie „okukała” i nie pozbawiła nas szansy do wzbogacenia się. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkukat͡ɕ, AS: okukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okukanie n., kuku n.

 czas. kukać ndk.

 wykrz. kuku

Wiktionary


okulant

młody, zdrewniały pęd szczepiony na podkładce


SJP.pl


okular

jedna z podstawowych części budowy wielu urządzeń optycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opt. rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego;

Wiktionary

Okular – jedna z podstawowych części budowy wielu urządzeń optycznych. Jest to element optyczny znajdujący się najbliżej oka obserwatora, służący do obserwacji obrazu tworzonego przez obiektyw danego urządzenia. Okular występuje w postaci pojedynczej soczewki lub układu optycznego. Każdy okular służy do obserwacji tylko jednym okiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzeba wymienić okular w mikroskopie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkular, AS: okular

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oculus mrz., okulary nmos., okularki nmos., okularzyska nmos., okularnik m., okularnica ż.

 przym. okularowy

Wiktionary


okularczyk

nazwisko


SJP.pl


okularki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. zdrobn. od: okulary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkuˈlarʲci, AS: okularʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okulary nmos., okularzyska nmos., okularnik m., okularnica ż., okular m.

 przym. okularowy

Wiktionary


okularnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. albo lekcew. fż. od: okularnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja też jestem okularnicą, chociaż czasami utajoną. Mam na myśli oczywiście soczewki kontaktowe. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkularʲˈɲit͡sa, AS: okularʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okularniczek m., okular m., okulary nmos., okularki nmos., okularzyska nmos.

:: fm. okularnik m.

 przym. okularowy

Wiktionary


okularnik

potocznie: człowiek noszący okulary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś, kto nosi okulary

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Naja naja|ref=tak., duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okularnik indyjski – gatunek jadowitego węża
  • Okularnik – western komediowy z 1992 roku, znany też pod tytułem Cztery oczy
  • Mercedes-Benz W210 – Mercedes klasy E z lat 1995-2003, popularnie nazywany okularnikiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Między nami po ulicy, pojedynczo i grupkami, snują się okularnicy ze skryptami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkuˈlarʲɲik, AS: okularʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okular m., okulary nmos., okularki nmos., okularzyska nmos.

:: zdrobn. okularniczek m.

:: fż. okularnica ż.

 przym. okularowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kobra indyjska

Wiktionary


okularowy

dotyczący okularów lub okularu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący okularów, związany z okularami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okularnik mzw./mos., okularnica ż., okularki nmos., okular mrz., okulary lm nm.

Wiktionary


okulary

przyrząd optyczny znoszący lub zmniejszający skutki wrodzonej lub nabytej wady wzroku takiej jak nadwzroczność, krótkowzroczność, astygmatyzm (niezborność), czy starczowzroczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|okular.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okulary korekcyjne – okulary korygujące wady wzroku.
    • Okulary dwuogniskowe
    • Okulary progresywne
  • okulary ochronne – okulary, które za zadanie mają chronić oczy pracowników przed urazami mechanicznymi lub świetlnymi.
  • okulary przeciwsłoneczne – okulary chroniące przez zbyt dużym natężeniem światła.
  • okulary polaryzacyjne – okulary z filtrem polaryzacyjnym, przez który przedostaje się jedynie światło o polaryzacji zgodnej z kierunkiem polaryzacji filtru, dzięki czemu m.in. nie są widoczne niepotrz...
  • okulary trójwymiarowe
  • okulary wielootworkowe - okulary bezsoczewkowe
  • okulary do pływania – sprzęt pływacki służący do ochrony oczu podczas pływania i nurkowania
  • Okulary – nowela Edgara Allana Poe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek lepiej widzi dzięki okularom.

 (1.1) Okulary miał z tej dużej sieci, która ma salon w każdym mieście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkuˈlarɨ, AS: okulary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okular mrz., okularnik mos./mzw., okularnica ż.

:: zdrobn. okularki nmos.

:: zgrub. okularzyska nmos.

 przym. okularowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. binokle, żart. patrzałki, pot. gogle; reg. pozn. patrzydła, bryle; gw. Górny Śląsk bryle, brele; lwów|cwikier.

Wiktionary


okularysta

specjalista tworzący protezy gałki ocznej


SJP.pl


okularzysko

zgrubienie od: okular


SJP.pl


okulawiały

stać się kulawym - utykającym na nogę; okuleć, ochromieć


SJP.pl


okulawieć

stać się kulawym - utykającym na nogę; okuleć, ochromieć


SJP.pl


okulawić

skulawić;
1. spowodować, że ktoś lub coś zacznie utykać na nogę;
2. potocznie: wykonać pracę nieumiejętnie lub niedokładnie; sfuszerować, spartaczyć;
3. okulawić się - stać się kulawym; okuleć, okulawieć


SJP.pl


okulały

stać się kulawym - utykającym na nogę; okulawieć


SJP.pl


okulbaczenie

nałożyć koniowi kulbakę, siodło wojskowego typu; osiodłać


SJP.pl


okulbaczyć

nałożyć koniowi kulbakę, siodło wojskowego typu; osiodłać


SJP.pl


okulewicz

nazwisko


SJP.pl


okuleć

stać się kulawym - utykającym na nogę; okulawieć


SJP.pl


okulice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okulice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Sobótka
  • Okulice – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa

Wikipedia


okulicki

nazwisko


SJP.pl


okulicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gilbert Okulicz-Kozaryn (1954–), inżynier i działacz państwowy, prezydent Łomży
  • Jarosław Okulicz-Kozaryn (1888–1955), pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego
  • Jerzy Okulicz-Kozaryn (1931–2012), archeolog i prehistoryk
  • Kazimierz Okulicz (1890–1981), dziennikarz, polityk, poseł na Sejm RP, minister sprawiedliwości
  • Łucja Okulicz-Kozaryn (1933-1999), polska badaczka, archeolog
  • Marian Okulicz-Kozaryn (1897–1955), rotmistrz Wojska Polskiego
  • Stanisław Okulicz, starosta, sędzia
  • Wacław Okulicz-Kozaryn (1884–1974), zapaśnik, olimpijczyk

Wikipedia


okulista

lekarz od oczu; oftalmolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro idę do okulisty, bo ostatnio coraz słabiej widzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkuˈlʲista, AS: okulʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okulistyka ż.

:: fż. okulistka

 przym. okulistyczny

 przysł. okulistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oftalmolog

Wiktionary


okulistka

lekarka specjalizująca się w okulistyce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: okulista

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę iść do okulistki, bo coraz słabiej widzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkuˈlʲistka, AS: okulʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okulista m., okulistyka ż.

 przym. okulistyczny

 przysł. okulistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oftalmolog

Wiktionary


okulistyczny

związany z okulistyką lub okulistą (np. gabinet okulistyczny, badanie okulistyczne)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. związany z okulistyką, dotyczący okulistyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba czekać rok na przyjęcie na oddział okulistyczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okulistyka ż., okulista m., okulistka ż., oculus m.

 przysł. okulistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oftalmologiczny

Wiktionary


okulistyka

dział medycyny klinicznej oraz nauka o budowie i czynnościach narządu wzroku, leczeniu jego wad i chorób, itp.; oftalmika; oftalmologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział medycyny zajmujący się okiem;

Wiktionary

Okulistyka (łac. "oculus" – oko), oftalmologia (gr. "ophthalmos" – oko) – dziedzina medycyny zajmująca się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób oczu. W Polsce konsultantem krajowym okulistyki od 1 czerwca 2017 jest prof. dr hab. n. med. Marek Rękas.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najgorzej na szóstym roku szło jej z okulistyką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okulista mos., okulistka ż.

 przym. okulistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oftalmologia

Wiktionary


okulizacja

przeszczepianie oczka (pączka liściowego) ze szlachetnych odmian drzew i krzewów na pęd dziczka; oczkowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. przeszczepienie pączka liściowego ze szlachetnych odmian drzew lub krzewów na pęd dziczka

Wiktionary

Okulizacja, oczkowanie – metoda wegetatywnego rozmnażania drzew, krzewów owocowych i ozdobnych polegająca na przeszczepieniu tylko samego oczka (pąka liściowego) lub oczka z niewielkim fragmentem pędu z odmiany szlachetnej na pęd podkładki. W szkółkarstwie jest najczęściej stosowanym rodzajem szczepienia, gdyż jest szybka, wygodna, wymaga najmniejszego wkładu pracy i wykonywana jest w lecie, a więc w okresie mniejszego nasilenia prac szkółkarskich.

Wikipedia


okulizak

nóż ogrodniczy o ostrzu nieco zakrzywionym i ukośnie ściętym końcu, służący do okulizacji; okulizator


SJP.pl


okulizator

nóż ogrodniczy o ostrzu nieco zakrzywionym i ukośnie ściętym końcu, służący do okulizacji; okulizak


SJP.pl


okulizować

dokonywać okulizacji; oczkować


SJP.pl


okulograf

narzędzie do rejestrowania ruchów gałki ocznej


SJP.pl


okulografia

rejestrowanie ruchów gałki ocznej; eyetracking


SJP.pl

Okulografia (ang. "eye tracking", "śledzenie ruchów gałek ocznych") – technika stosowana od ponad 100 lat w takich dziedzinach, jak psychologia, medycyna, ergonomia, interakcja człowiek-komputer czy marketing w celu śledzenia punktu skupienia wzroku, ruchów gałki ocznej oraz rozmiaru źrenicy osoby badanej.

Wikipedia


okulograficzny

→ okulografia


SJP.pl

Patrz:

okulografia

okulski

nazwisko


SJP.pl

Okulski (forma żeńska Okulska; liczba mnoga Okulscy) – polskie nazwisko. Nosi je około 786 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Moniek, Warszawy i Rzeszowa.

Wikipedia


okultacja

w astronomii: zjawisko polegające na zasłonieniu gwiazd przez ciała Układu Słonecznego


SJP.pl

Okultacja (łac. "occultatio", zakrycie) – zjawisko astronomiczne, widome przejście pobliskiego ciała niebieskiego przed innym ciałem niebieskim. W wyniku okultacji ciało znajdujące się dalej od obserwatora staje się na pewien czas niewidoczne dla niego.

Wikipedia


okultacyjny

→ okultacja


SJP.pl

Patrz:

okultacja

okultysta

człowiek praktykujący okultyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik okultyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Córka I sekretarza, „ekscentryczna neurasteniczka, otaczająca się intelektualistami, jogami i okultystami, która w latach siedemdziesiątych sprawowała wspólnie z ojcem mecenat nad kulturą (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okultyzm m.

:: fż. okultystka ż.

 przym. okultystyczny

 przysł. okultystycznie

Wiktionary


okultystka

kobieta praktykująca okultyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka okultyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprosił, żebym przyszedł za kilka dni i poznał jednego z jego młodych znajomych znajdującego się pod negatywnym wpływem pewnej okultystki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okultyzm m.

:: fm. okultysta

 przym. okultystyczny

 przysł. okultystycznie

Wiktionary


okultystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest okultystyczne; cecha tych, którzy są okultystyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okultyzm m.

 przym. okultystyczny

 przysł. okultystycznie

Wiktionary


okultystyczny

związany z okultyzmem lub okultystą (np. praktyki okultystyczne, satanizm okultystyczny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący okultyzmu, właściwy okultyzmowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okultyzm m., okultysta m., okultystka ż., okultystyczność ż.

 przysł. okultystycznie

Wiktionary


okultyzm

wiara w nadprzyrodzone siły i magię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

Wiktionary

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą naukową.

Okultyzm ( occulere – „skrywać”) – zespół poglądów i wierzeń o istnieniu niepoddających się naukowym obserwacjom istot, mocy i możliwości ukrytych we wszechświecie i człowieku, wierzenia o wychodzących poza poznanie zdolnościach ludzkich i ich podporządkowaniu, związane z tymi wierzeniami magiczne rytuały, praktyki medytacyjne, a także synonim ezoteryki. Termin okultyzm ma często znaczenie pejoratywne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. okultysta m., okultystka ż., okultystyczność ż.

 przym. okultystyczny

 przysł. okultystycznie

Wiktionary


okume

okumé, okoumé, okoume, gabun;
1. gatunek afrykańskiego drzewa z rodziny osoczynowatych;
2. lekkie drewno pozyskiwane z drzewa okume


SJP.pl


okumé

okumé, okoumé, okoume, gabun;
1. gatunek afrykańskiego drzewa z rodziny osoczynowatych;
2. lekkie drewno pozyskiwane z drzewa okume


SJP.pl


okuniew

wieś w Polsce


SJP.pl

Okuniew – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Halinów. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1538 roku, zdegradowany w 1870 roku. W 1580 roku Okuniew położony był w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego.

Wikipedia


okuniewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Okuniewski – polski ekonomista, polityk
  • Juliusz Okuniewski – radziecki wojskowy
  • Okunewski

Wikipedia


okunin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okunin – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów
    • Okunin (stacja kolejowa)
  • Okunin (SIMC 0008562) – część miasta Nowy Dwór Mazowiecki, w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie miasto Nowy Dwór Mazowiecki
  • Okunin (SIMC 0921214) – część miasta Nowy Dwór Mazowiecki, w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie miasto Nowy Dwór Mazowiecki
  • Okunin – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie turzyskim
  • Okuninka

Wikipedia


okuninka

wieś w Polsce


SJP.pl

Okuninka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Włodawa. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 403 mieszkańców.

Wikipedia


okunino

Okunino (kaszub. "Òkònino") – wieś w Polsce położona na północno-zachodnim krańcu Pojezierza Bytowskiego, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko. W pobliżu wsi znajduje się Jezioro Okunińskie.

Wieś stanowi sołectwo gminy Miastko łącznie z Kowalewicami. W końcu 2024 sołectwo liczyło 152 mieszkańców.

Wikipedia


okup

wymuszona zapłata za uzyskanie czegoś, odzyskanie kogoś; wykup


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: okupić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okup Mały
  • Okup Wielki
  • Okup – dobra materialne przekazane w zamian za odkupienie przedmiotu lub osoby trzymanej bezprawnie.
  • Okup − film z 1996 roku w reżyserii Rona Howarda
  • Okup − brytyjski film sensacyjny w reżyserii Caspara Wrede'a
  • Okup − amerykański film dramatyczny w reżyserii Aleksa Segala
  • Okup – serial telewizyjny w koprodukcji amerykańskiej stacji CBS, kanadyjskiej stacji Global, francuskiej stacji TF1 oraz niemieckiej stacji RTL

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔkup, AS: okup

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okupić

Wiktionary


okupacja

1. czasowe zajęcie obcego terytorium przy użyciu siły zbrojnej;
2. zajęcie i niedopuszczenie jakiejś instytucji, fabryki itp., w celu wywarcie na kimś presji i zmuszenia do ustępstw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. polit. przejęcie władzy nad obcym terytorium

 (1.2) tymczasowe zajęcie czegoś dla osiągnięcia zamierzonego celu

 (1.3) czas trwania okupacji (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachodni Brzeg Jordanu znalazł się pod okupacją Izraela po wojnie sześciodniowej.

 (1.2) W proteście, pielęgniarki z Łodzi prowadzą okupację gabinetu premiera.

 (1.3) Mój dziadek podczas okupacji działał w partyzantce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkuˈpat͡sʲja, AS: okupacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okupant m., okupantka ż.

 czas. okupować, okupywać

 przym. okupacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabór, zawładnięcie, zajęcie, niewola

Wiktionary


okupacyjny

1. → okupacja;
2. strajk okupacyjny - strajk, w czasie którego pracownicy okupują zakład pracy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z okupacją lub okupantem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kopalniach Jastrzębskiej Spółki Węglowej zaczął się strajk okupacyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkupaˈt͡sɨjnɨ, AS: okupacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okupacja ż., okupant m., okupowanie n.

 czas. okupować

 przym. okupancki

Wiktionary


okupancki

→ okupant


SJP.pl

Patrz:

okupant

okupant

państwo zajmujące teren nieswojego państwa i obsadzające ten teren swoimi żołnierzami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) podmiot zajmujący zbrojnie terytorium innego państwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pierwszej kolejności niemiecki okupant rozstrzelał na miejscowym kirkucie Żydów. Pozostałych wywiózł do obozu zagłady w Bełżcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkupãnt, AS: okupãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okupacja ż., okupowanie n.

:: fż. okupantka ż.

 czas. okupować ndk.

 przym. okupacyjny

 przysł. okupacyjnie

Wiktionary


okupantka

→ okupant


SJP.pl

Patrz:

okupant

okupiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gwara. zwyczaj targowania się młodzieńców i kupowania dziewcząt w tłusty wtorek

Wiktionary


okupić

1. przypłacić coś kosztem, zazwyczaj bardzo wysokim;
2. wynagrodzić coś, np. popełnioną krzywdę; odkupić;
3. okupić się - uwolnić się od czegoś przez złożenie okupu; wykupić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. okupywać)

 (1.1) zdobyć lub osiągnąć coś, ponosząc wielki koszt (np. utraty zdrowia, życia)

 (1.2) wynagrodzić wyrządzoną krzywdę, naprawić zło; zadośćuczynić

 (1.3) daw. dać okup, wykupić

czasownik zwrotny dokonany okupić się (ndk. okupywać się)

 (2.1) uwolnić się (np. od kary, niebezpieczeństwa) przez złożenie okupu lub daniny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trudno zdecydować o zawróceniu z drogi na szczyt? Nie, jeśli masz świadomość, że zdobycie góry możesz okupić życiem.

 (1.1) Zwycięstwo zostało okupione wielkimi stratami.

 (1.2) Nie myśl, że my to robimy, aby okupić różne winy i zbrodnie naszych rodaków!

 (2.1) Pani Zofia będzie zmuszona okupić się łapówką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okup mrz., okupienie n., okupywanie n.

 czas. okupywać ndk., kupić dk.

 przym. okupiony, wykupny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przypłacić, zapłacić

 (1.2) wynagrodzić, zadośćuczynić, odpokutować, odkupić

 (2.1) wykupić się

Wiktionary


okupnik

nazwisko


SJP.pl


okupowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okupować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okupować ndk.

 przym. okupacyjny

 rzecz. okupant mos.

Wiktionary


okupować

zajmować miejsce na wyłączność mimo czyjegoś sprzeciwu


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) zbrojnie zajmować terytorium innego państwa

 (1.2) długo zajmować jakieś miejsce w jakimś celu

 (1.3) pot. długo czegoś używać

 (1.4) daw. poświęcać coś w zamian, opłacać coś

 (1.5) daw. wynagradzać, odkupywać

czasownik zwrotny niedokonany okupować się

 (2.1) daw. okupywać się, wykupywać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ich radosny wrzask płoszył gromady wron, które okupowały dekle śmietników, i nakładał się na dwa zgrzytliwe odgłosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkuˈpɔvat͡ɕ, AS: okupovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okupacja ż., okupowanie n., okupant m.

 przym. okupacyjny

Wiktionary


okupski

nazwisko


SJP.pl


okurek

końcówka spalonego papierosa; pet, niedopałek


SJP.pl


okurowo

Okurowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Kolno.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Okurowo, po jej zniesieniu w gromadzie Lachowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia


okurowski

nazwisko


SJP.pl


okurz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pszcz. podkurzacz pszczelarski

Wiktionary


okurzyć

obkurzyć; dawniej:
1. pokryć coś kurzem, pyłem itp.;
2. obkurzyć się - pokryć się kurzem, pyłem itp.


SJP.pl


okutać

okryć starannie; owinąć, otulić


SJP.pl


okuwacz

robotnik przybijający okucia do wyrobów drewnianych


SJP.pl


okuwać

przymocowywać metalowe umocnienia (np. zawiasy do drzwi); obijać metalem


SJP.pl


okuwka

metalowe umocnienie czegoś


SJP.pl


okuć

przybić do czegoś metalowe umocnienia; obić coś metalem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. okuwać)

 (1.1) pokryć powierzchnię przedmiotu chroniącymi elementami z metalu

 (1.2) książk. założyć pęta krępujące ruchy

 (1.3) przymocować podkowy do kopyt

 (1.4) przen. szczelnie otoczyć warstwą ochronną

czasownik dokonany

 (2.1) pot. przen. zarazić się chorobą przenoszoną drogą płciową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czerwcu tego roku dzięki pomocy Konserwatora Zabytków [...] oraz parafian udało się wykonać nowy dach na nawie głównej kościoła, okuć blachą dwie wieże, wyremontować izbicę…

 (1.1) Również blanki ogromnych, ośmiometrowej szerokości murów, były kryte miedzianą blachą i nią też okuto bramy dziewięciometrowej wysokości i stosownej do niej szerokości.

 (1.1) Półtorametrowy krzyż wykonał 39-letni Mariusz Drapikowski, gdański rzemieślnik. Drzewo jabłoni okuł srebrem.

 (1.2) — Wysłać żandarmów. Okuć w kajdany. Na jutro sąd wojenny!…

 (1.2) Na rozkaz pana de Chateaumorans żołnierze schwytali wieśniaka wraz z dziećmi, okuli w kajdany, wsadzili do czółna i wodą dostawili do obozu.

 (1.2) Kto mojego sługę w dyby śmiał okuć?

 (1.3) — A z was to żaden nie potrafi szkapy okuć? — spytał markotnie gospodarz. [...] — Ja wam okuję! — odezwał się nagle Antek.

 (1.3) — Dopraszam się pana porucznika, konie okuć? — Okuj, ruszamy jutro o świtaniu.

 (1.3) Do dziś mam na udzie ślad od kopnięcia — przyznaje Jan. — Na koniu najszybciej się zarobi. Raz okuł i pieniądze gotowe. Sami robimy podkowy z płaskowników.

 (1.4) Ale to jeno było z wierzchu, dla ludzkich oczów, bo na wnątrzu całkiem było różnie — jako w tej wodzie bystrej i głębokiej, którą mróz w lody okuje i śniegi przysypią — a bełkocze cięgiem, szumi, huka…

 (1.4) W żadnéj z nich serce nie rozwinęło się normalnie; każda miłość swoję okuła w konwenanse i, jeżeli kocha, to albo błazna takiego, jak kuzynek Izabeli, Starski — albo skrzypka blagiera, jak Molinari…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okucie n., okuwanie n., ukucie n., wykucie n., okowa ż., okowy nmos.

 przym. okuty

 czas. okuwać, kuć, kować, okować, okowywać, podkuć, przekuć, przykuć, rozkuć, skować, skuć, ukuć, wykuć, zakuć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obić (metalem), opancerzyć

 (1.2) zakuć, skuć, skować

 (1.3) podkuć

Wiktionary


okuń

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. icht. nazwa systematyczna|Perca fluviatilis|Linnaeus|ref=tak., okoń

 (1.2) daw. kulin. potrawa z okunia (1.1)

Wiktionary

Okuń ("Ocunye, Okonie, Okunie") – polski herb szlachecki o niepewnym wizerunku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ojciec Kapelan jadł tymczasem piwo z miodem, a nam zwykłe roznoszono potrawy: okuń, szczupak po żydowsku, łamańce z makiem, gruszki, kasza perłowa z makowém mlékiem i różne inne przysmaki, kolejno następowały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okoń mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okoń, okoń pospolity

Wiktionary


okwefiać

przywdziewać kwef


SJP.pl


okwefić

przywdziać kwef


SJP.pl


okwiat

część kwiatu osłaniająca jego kielich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. część kwiatu złożona z kielicha i korony osłaniająca pręciki i słupek lub słupki;

Wiktionary

Okwiat, okrywa kwiatowa, periancjum, perygonium (ang. "perianth", łac. "perigonium, perianthium") – część kwiatu stanowiąca ochronę dla rozwijających się pręcików i słupków. U roślin zapylanych przez zwierzęta okwiat pełni także funkcję powabni dzięki zapachowi i kolorom, dla zapylających je owadów, ptaków i ssaków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔkfʲjat, AS: okfʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kwietniowy

 przysł. kwiecisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrywa kwiatowa

Wiktionary


okwitnięty

taki, który okwitł (stracił kwiaty); okwitły


SJP.pl


okwitnąć

czasownik dokonany (ndk. okwitać)

 (1.1) dokonany od|okwitać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miejsce żonkili i narcyzów zajęły aksamitki, margerytki i jakieś wysokie, sztywne łodygi o kielichowatych, purpurowych kwiatach. Bez okwitł – teraz jaśmin przeciskał białe pąki przez oka siatki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkfʲitnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: okfʹitnõńć

Wiktionary


okwity

przymiotnik

 (1.1) stpol. obfity

Wiktionary


okwitły

taki, który okwitł (stracił kwiaty); okwitnięty


SJP.pl


okólnik

1. pismo urzędowe z określonymi instrukcjami i wskazówkami, wydawane przez organ administracyjny podległym mu jednostkom; kurenda, cyrkularz;
2. ogrodzona część na podwórzu lub pastwisku przeznaczona dla zwierząt hodowlanych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • okólnik – ogrodzona część podwórza bądź pastwiska, przeznaczona dla bydła, owiec lub koni
  • okólnik (kurenda) – rodzaj pisma urzędowego
  • ulica Okólnik w Warszawie
  • Okólnik (Białoruś)

Wikipedia


okólnikowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z okólnikiem, dotyczący okólnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okólnik m.

Wiktionary


okólny

1. biegnący wkoło; okrężny;
2. dawniej: okoliczny, sąsiedni


SJP.pl


okólski

nazwisko


SJP.pl


okół

1. dawniej okólnik; podwórko, zagroda; ogrodzona część przeznaczona dla bydła;
2. dawniej: okolica, to co otacza, obwód, okrąg


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okół – część miasta Opole
  • Okół – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
  • Okół – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bałtów
  • Okół – gromada
  • Okół – istniejąca w średniowieczu osada położona na terenie południowej części dzisiejszego Starego Miasta w Krakowie

Wikipedia


okółek

koliste ustawienie na jednym poziomie zespołu gałęzi, liści lub części kwiatu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okółek – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Giby
  • okółek – sposób ułożenia organów roślinnych.

Wikipedia


okółkowaty

przypominający budową okółek


SJP.pl


okółkowy

1. mający kształt okółka;
2. liście okółkowe - liście wyrastające po kilka z jednego węzła, tworzące okółek


SJP.pl


okółkóweczka

piśmica okółkóweczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych


SJP.pl


okęcie

1. dzielnica Warszawy;
2. pot. Port Lotniczy im. Fryderyka Chopina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okęcie – osiedle w Warszawie leżące na terenie dzielnicy Włochy
  • Port Lotniczy Warszawa-Okęcie, od roku 2010 pod nazwą Lotnisko Chopina – port lotniczy w Warszawie położony w dzielnicy Włochy (Osiedle Okęcie)
  • Okęcie Warszawa – piłkarski klub sportowy w Warszawie, położony w dzielnicy Włochy (Osiedle Okęcie)
  • Warszawa Okęcie – stacja kolejowa w Warszawie, w dzielnicy Ursynów
  • Okęcie Lotnisko (także: Okęcie I) – osiedle mieszkaniowe w Warszawie
  • Okęcie II – planowane i w niewielkim stopniu zrealizowane osiedle mieszkaniowe w Warszawie
  • gmina Okęcie – dawna gmina wiejska, istniejąca w latach 1939–1951
  • dworzec autobusowy „Okęcie” w Sanoku

Wikipedia


okęcki

przymiotnik od: Okęcie


SJP.pl


okła

nazwisko


SJP.pl


okład

1. kompres
2. naddatek czegoś, zbyt duża ilość (np. przebyć 20 mil z okładem)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. opatrunek

 (1.2) med. zabieg wodoleczniczy z nakładaniem substancji na skórę

 (1.3) dodatkowa warstwa

 (1.4) daw. oprawa księgi

 (1.5) daw. obciążenie, podatek

 (1.6) slang. bicie, lanie, pobicie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech pani nie męczy go już tym okładem na czole.

 (1.2) Lekarz zalecił mu stosowanie okładów borowinowych.

 (1.6) W bramie czekało na niego dwóch takich, co sprawili mu niezły okład.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okładać ndk.

 rzecz. okładanie n., okładka ż., okładnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompres, kataplazm

 (1.3) obłożenie

 (1.4) okładka

 (1.6) oklep, bęcki

Wiktionary


okładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okładać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okładać ndk.

 rzecz. okładka ż., okład mrz.

Wiktionary


okładać

czasownik

 (1.1) kłaść coś na coś, np. na ścianę, raz przy razie

 (1.2) uderzać, bić

 (1.3) łow. zataczać koła i wracać w to samo miejsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek okładał drzewka słomą.

 (1.2) Nie przestawała okładać go pięściami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okładka ż., okładanie n., okład mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bić, grzmocić, lać, uderzać, walić

Wiktionary


okładeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: okładka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okładka ż.

Wiktionary


okładka

1. jeden z dwóch zewnętrznych kart książki lub broszury, między którymi znajdują się strony zawierające tekst;
2. oprawa książki;
3. materiał pokrywający coś; okładzina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu

 (1.2) daw. opaska do włosów

Wiktionary

Ok

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈkwatka, AS: oku̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okładzina ż., okładanie n., obłożenie n., okładeczka ż., okład mrz.

 czas. okładać ndk., obłożyć dk.

 przym. okładkowy

Wiktionary


okładkowy

→ okładka


SJP.pl

Patrz:

okładka

okładnica

część pługa odkładająca skiby podcinane przez lemiesz; odkładnica, odkładnia


SJP.pl


okładniczka

morski małż z rzędu Veneroida


SJP.pl


okładowy

→ okład


SJP.pl

Patrz:

okład

okładzina

płyty, którymi obkłada się ściany lub inne części budowli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. wierzchnia warstwa ściany lub innej powierzchni nakładana dla zabezpieczenia jej lub ozdoby

 (1.2) część okładki sąsiadująca z pierwszą albo ostatnią stroną książki

 (1.3) górn. materiały umiejscawiane za obudową wyrobiska, zabezpieczające jego ściany lub strop

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okładzina – w budownictwie zewnętrzna warstwa elewacji, oblicówka, zobacz też licowanie
    • Siding – okładzina z desek lub podłużnych paneli
  • Okładzina – element rakietki do tenisa stołowego
  • Okładzina cierna klocków hamulcowych
    • Okładzina hamulcowa roweru

Wikipedia

Powiązane:

 przym. okładzinowy

 rzecz. okładka ż.

Wiktionary


okłamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okłamać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okłamywać, kłamać, okłamać dk.

Wiktionary


okłamać

czasownik przechodni dokonany (ndk. okłamywać)

 (1.1) dokonany od|okłamywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈkwãmat͡ɕ, AS: oku̯ãmać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okłamywać, kłamać

 rzecz. okłamanie n.

Wiktionary


okłamywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|okłamywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłamać, okłamywać ndk.

 rzecz. kłamca mos.

Wiktionary


okłamywać

czasownik

 (1.1) mówić komuś kłamstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieprawość uosobiona w systemie komunistycznym, przez parędziesiąt lat okłamywała nie tylko świat, z którym walczył ten ustrój. Ta nieprawość okłamywała samą siebie i synów swojego systemu.

 (1.1) Czy przypadkiem nie okłamywali „człowieka prostego" w latach 80. ci, którzy łudzili go bliską perspektywą takiego życia jak w RFN czy Szwecji, jeśli tylko obali się „komunę"?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔkwãˈmɨvat͡ɕ, AS: oku̯ãmyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłam m., kłamstwo n., kłamca m., okłamywanie n., okłamanie n.

 czas. kłamać ndk., okłamać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. kłamać.

Wiktionary


okłot

snop słomy ułożony ze zboża lekko omłóconego


SJP.pl


okłębić

o pszczołach: otoczyć zbitym kłębem królową pszczół, powodując jej uduszenie


SJP.pl


ol

skrótowiec, rodzaj nijaki

 (1.1) = anat. oko lewe

Wiktionary

Ol – wymarły rodzaj owadów z rzędu karaczanów, jedyny z monotypowej rodziny Olidae. Obejmuje tylko jeden opisany gatunek, "Ol xiai". Żył w kredzie na terenie obecnej Azji. Wyróżniał się tle wszystkich karaczanów licznymi cechami, w tym dwugrzebieniastymi czułkami i obecnością dobrze widocznej tarczki.

Wikipedia


ola

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Aleksandra (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Aleksandra

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ola – zdrobnienie imienia Aleksandra
  • Ola – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Yell
  • Ola – jednostka osadnicza w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brule
  • Ola (ang. Ola Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brule

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mąż Oli pracuje na etacie, więc nie musi się przejmować opłacaniem składek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔla, AS: ola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aleksandra ż., Olka ż., Oleczka ż., Oleńka ż., Olcia ż.

Wiktionary


olaboga

1. potocznie: wykrzyknienie mające wyrażać strach, zdziwienie lub zniecierpliwienie
2. na olaboga - byle jak, naprędce, w pośpiechu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) daw. …wyrażający zaskoczenie

 (1.2) daw. …wyrażający strach

 (1.3) daw. …wyrażający bezradność

 (1.4) daw. …wyrażający niechęć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olaboga! aż trzy ruble?… – krzyknął chłop. - Ady ja tego przez cały tydzień nie zarobię

 (1.2) I sam nie wiesz, jak się to stało, ale wrzeszczysz na całe gardło: "Olaboga! ratujcie!…"

 (1.3) Ale wnet bezradność swoją uczuwał i jak stał, tak wylatywał z izby, a wsparłszy się czołem o węgieł chaty szlochał z gwałtownym niepohamowanym żalem, drżąc cały i powtarzając tylko: Tatusiu! tatusiu! Olaboga rety! Tatusiu!

 (1.4) Olaboga! Niby to dla niego nowalia ładna dziewczyna… miewa on ich takich samych mendlami po folwarkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlaˈbɔɡa, AS: olaboga

Wiktionary

Powiązane:

 laboga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) o rety, laboga

 (1.2) laboga

 (1.3) laboga

 (1.4) e tam, nieważne, mniejsza o to

Wiktionary


olaf

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

– imię męskie pochodzenia skandynawskiego. Pierwotna forma brzmiała Aslaf. Wywodzi się od słów "As" (bóg – zobacz Asowie) i "laf" (słowo, które przeszło w ang. "love"), czyli „umiłowany przez bogów”. Inna wersja etymologii głosi, że imię ma znaczenie „syn starego człowieka”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Olaf i pracował w urzędzie marszałkowskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlaf, AS: olaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Olafek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Olafek

Wiktionary


olafek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Olaf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóżcie Olafkowi skafanderek, bo pada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olaf mos.

Wiktionary


olak

nazwisko


SJP.pl


olandia

wyspa na Morzu Bałtyckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. szwedzka wyspa na Morzu Bałtyckim;

Wiktionary

Zobacz też: Olandia (skansen).

Olandia (szw. "") – wyspa należąca do Szwecji na Morzu Bałtyckim, położona przybrzeżnie przy południowo-wschodnim krańcu tego kraju i oddzielona od stałego lądu Cieśniną Kalmarską. Jest drugą co do wielkości (po Gotlandii) wyspą Szwecji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest wysoce prawdopodobne, że żelazo smalandzkie wędrowało za ozdoby na Olandię i Gotlandię, zaś zboże skańskie za bydło do Vastergótland i Halland.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlãndʲja, AS: olãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. olandzki

Wiktionary


olandzki

→ Olandia (wyspa należąca do Szwecji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Olandią, dotyczący Olandii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wykazuje bliższa analiza, brakteat skański z Ravlunda i olandzki z Holmetorp wybite są tą samą matrycą; skańskie okazy z Va wyszły najprawdopodobniej z tego samego warsztatu co okazy olandzkie z Tiusby i Lundeby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olandia ż.

Wiktionary


olas

nazwisko


SJP.pl


olać

potocznie: zbagatelizować, zlekceważyć coś lub kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. olewać)

 (1.1) posp. oblać moczem, obsikać

 (1.2) posp. przen. zlekceważyć kogoś, zbagatelizować coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A mi kiedyś piesek olał samochód a po zwróceniu uwagi to właścicielka się pluła.

 (1.2) Olej to, szkoda twoich nerwów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lanie n., lejek mrz., dolanie n., dolewanie n., dolewka ż., nadlanie n., nadlewanie n., nadlew mrz., nadlewek mrz., nadlewka ż., nalanie n., nalewanie n., nalewka ż., oblanie n., oblewanie n., odlanie n., odlewanie n., odlew mrz., odlewacz mos., odlewarka ż., odlewnia ż., odlewnictwo n., odlewnik mos., olanie n., olewanie n., olewka ż., podlanie n., podlewanie n., podolewanie n., polanie n., polewanie n., ponalewanie n., pooblewanie n., popodlewanie n., popolewanie n., porozlewanie n., powlewanie n., powylewanie n., pozalewanie n., pozlewanie n., przelanie n., przelewanie n., przelew mrz., przelewki nmos., przylanie n., przylewanie n., rozlanie n., rozlewanie n., rozlew mrz., rozlewacz mos., rozlewaczka ż., rozlewarka ż., rozlewisko n., rozlewnia ż., rozlewność ż., ulewa ż., ulanie n., ulewanie n., wlanie n., wlewanie n., wlew mrz., wlewek mrz., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik mrz., wylanie n., wylewanie n., wylew mrz., wylewisko n., wylewka ż., wylewność ż., zalanie n., zalewanie n., zalew mrz., Zalew mrz., zalewa ż., zalewacz mos., zalewajka ż., zalewianin mos., zalewianka ż., zalewisko n., zalewka ż., zalewnia ż., zlanie n., zlewanie n., zlew mrz., zlewa ż., zlewek mrz., zlewisko n., zlewka ż., zlewki nmos., zlewnia ż., zlewniarka ż., zlewniarz mos., zlewnica ż., zlewność ż.

 czas. lać ndk., dolać dk., dolewać ndk., nadlać dk., nadlewać ndk., nalać dk., nalewać ndk., oblać dk., oblewać ndk., odlać dk., odlewać ndk., olewać ndk., podlać dk., podlewać ndk., podolewać dk., polać dk., polewać ndk., ponalewać dk., pooblewać dk., popodlewać dk., popolewać dk., porozlewać dk., powlewać dk., powylewać dk., pozalewać dk., pozlewać dk., przelać dk., przelewać ndk., przylać dk., przylewać ndk., rozlać dk., rozlewać ndk., ulać dk., ulewać ndk., wlać dk., wlewać ndk., wylać dk., wylewać ndk., zalać dk., zalewać ndk., zlać dk., zlewać ndk.

 przym. lany, lejący się, odlewniczy, odlewny, odlewowy, przelewowy, rozlewczy, rozlewny, ulewny, wlewny, wlewowy, wylewny, zalewny, zalewowy, zlewkowy, zlewny, zlewowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zbagatelizować, zignorować, zlekceważyć; wulg. osrać, oszczać; mieć głęboko gdzieś, mieć w dużym poważaniu, mieć w głębokim poważaniu, mieć w nosie, mieć gdzieś, mieć głęboko gdzieś, mieć w dużym poważaniu, mieć w głębokim poważaniu, mieć w nosie, nie przejąć się czymś, potraktować jak powietrze, potraktować per noga, potraktować per nogam, potraktować przez nogę

Wiktionary


olbierzowice

Olbierzowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów. Ma status sołectwa.

Wieś leżąca w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła w XVII wieku w skład kompleksu klimontowsko-ossolińskiego dóbr Zbigniewa Ossolińskiego.

Wikipedia


olbiński

nazwisko


SJP.pl


olbora

w dawnej Polsce - dziesięcina w naturze albo opłata na rzecz króla za prawo eksploatowania kopalni kruszcu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. górn. sąd górniczy

Wiktionary

Ol

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. olbornik mos.

Wiktionary


olbornik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. urzędnik nadzorujący finanse kopalń, w szczególności pobierający olborę

 (1.2) daw. rachmistrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy za Zygmunta Augusta zamiast poboru olbory w kruszcu, t. j. w srebrze i ołowiu, dozwolono pobierać ją w rudzie, olbornik odmierzał ruszty, i dziesiąty ruszt [...] rudy pobierał dla króla [...].

 (1.1) Sprawami gwarków zarządzał osobny urzędnik, żupnikiem zwany, nad opłatą zaś olbory czuwał tak zwany olbornik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olbora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. dziesiętnik

Wiktionary


olborski

nazwisko


SJP.pl


olbrachcice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olbrachcice – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Wschowa
  • Olbrachcice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pokrzywnica
  • Olbrachcice – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
  • Olbrachcice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Dąbrowa Zielona
  • Olbrachcice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
  • Olbrachcice – wieś gminna i gmina w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina
  • Olbrachcice Wielkie

Wikipedia


olbracht

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan I Olbracht
  • Albert (imię)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na prośbę królowej Bony, zwłoki Olbrachta zostały ekshumowane i złożone w krypcie wawelskiej w roku 1548, podczas uroczystości pogrzebowych Zygmunta I.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Albrecht mos., Olbrachtowice nmos., Olbrachtowo n., Olbrachtów mrz., Olbrachtówko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Albrecht, Olbrycht

Wiktionary


olbrachtowo

Olbrachtowo (niem. "Albrechtau") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Susz, na Pojezierzu Iławskim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

12 listopada 1946 roku nadano miejscowości polską nazwę Olbrachtowo.

Wikipedia


olbrachtówko

Olbrachtówko – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Susz, na Pojezierzu Iławskim.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Olbrachtówko, po jej zniesieniu w gromadzie Różnowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


olbromski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Olbromski – polski prawnik, działacz niepodległościowy i instruktor harcerski,
  • Antoni Olbromski – polski prawnik, wojskowy, działacz społeczny i niepodległościowy

Wikipedia


olbrot

półpłynna substancja wypełniająca przestrzenie jamiste w przedniej części głowy kaszalota; spermacet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. zool. półpłynna substancja występująca w głowie kaszalota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olbrotowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spermacet

Wiktionary


olbrychski

nazwisko


SJP.pl


olbrycht

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olbrycht Karmanowski, literat w XVII wieku
  • Olbrycht Sosnowski, miecznik w XVII wieku
  • Olbrycht Strumieński, pisarz w XVI wieku
  • Bruno Olbrycht (1895–1951), generał
  • Jan Olbrycht (1886–1968), lekarz
  • Jan Olbrycht (1952–), polityk
  • Maciej Olbrycht (1979–2006), reżyser
  • Marek Jerzy Olbrycht (1952–), generał
  • Marek Jan Olbrycht (1965–), historyk
  • Tadeusz Olbrycht (1891–1963), zootechnik

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔlbrɨxt, AS: olbryχt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Olbracht

Wiktionary


olbryś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marek Olbryś – polska samorządowiec, menedżer i urzędnik
  • Wojciech Olbryś – polski policjant

Wikipedia


olbrzym

człowiek charakteryzujący się wielkim wzrostem i siłą; wielkolud, kolos, gigant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile

 (1.2) mit. istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę o bardzo dużych rozmiarach

 (2.2) rzecz o bardzo dużych rozmiarach

 (2.3) astr. stadium ewolucji gwiazdy następujące po okresie gwiazdy ciągu głównego; ma średnicę 10-100 razy większą od Słońca i jasność absolutną 100-1000 razy większą od niego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • olbrzym – istota baśniowa lub mityczna nadzwyczaj wielkiego wzrostu
  • olbrzym – gwiazda o dużym promieniu i jasności
  • Olbrzym – amerykański film z 1956 roku w reżyserii George’a Stevensa
  • błękitny olbrzym – gwiazda o typie widmowym O lub B należąca do III klasy jasności
  • czerwony olbrzym – gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji
  • gazowy olbrzym – planeta olbrzym; planeta o dużym rozmiarze; w Układzie Słonecznym planety: Jowisz, Saturn, Neptun, Uran
  • Kobieta olbrzym (ang. Attack of the 50 Ft. Woman) – amerykański film w reżyserii Christophera Guesta
  • królik olbrzym srokacz – rasa królika domowego
  • sznaucer olbrzym – rasa psów
  • żółty olbrzym – gwiazda o typie widmowym G i należąca do III klasy jasności
  • Giganci – strona ujednoznaczniająca
  • Gigant – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A gdy powstanie olbrzym Goliath, / by złamać młodość mą – / Błagają ciebie Syjon, Moria: / ku wspomożeniu zstąp!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlbʒɨ̃m, AS: olbžỹm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadolbrzym m., podolbrzym m., olbrzymienie n., wyolbrzymianie n., wyolbrzymienie n., olbrzymkowce nmos., olbrzymkowate nmos.

:: zdrobn. olbrzymek m.

:: fż. olbrzymka ż.

 czas. olbrzymieć ndk., wyolbrzymiać ndk., wyolbrzymić dk.

 przym. olbrzymi, olbrzymkowaty

 przysł. olbrzymio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drągal, dryblas, gigant, kolos, nieułomek, wielkolud

 (1.2) gigant, kolos, wielkolud

Wiktionary


olbrzymi

bardzo duży


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wielkich rozmiarów

 (1.2) wielki pod względem ilości, wartości

 (1.3) bardzo intensywny (zjawiska, uczucia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olbrzymi, stary dąb trafiony przez piorun spłonął wczorajszej nocy.

 (1.2) Mój dziadek kolekcjonuje od dziecka znaczki. Jego olbrzymi zbiór zawiera znaczki z prawie wszystkich krajów świata.

 (1.3) Olbrzymia wichura zabiła kilka osób, które zostały przygniecione przez budynki.

 (1.3) Odkąd poznał Anię, miotają nim naprawdę olbrzymie uczucia z nią związane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔlˈbʒɨ̃mʲi, AS: olbžỹmʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olbrzym m., olbrzymka ż., olbrzymienie n., zolbrzymienie n., wyolbrzymienie n., wyolbrzymianie n., stpol./gwara. obrzym m., stpol. obr m., daw. olbrzymiość ż., daw. olbrzymstwo n.; zdrobn. olbrzymek m.

:: zgrub. daw. olbrzymisko m., daw. olbrzymica ż.

 przym. daw. olbrzymowy, daw. olbrzymowaty, daw. olbrzymski

 przysł. olbrzymio, daw. olbrzymowato

 czas. olbrzymieć, zolbrzymieć, wyolbrzymiać/wyolbrzymić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) ogromny, bardzo duży, wielki, kolosalny, gigantyczny, daw. olbrzymowy

Wiktionary


olbrzymiej

bardzo duży


SJP.pl


olbrzymio

przysłówek

 (1.1) na sposób olbrzymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo jeśli w dziedzinie kultury duchowej piętrzą się one olbrzymio, to przeciwnie w dziale kultury materjalnej zbiory są wręcz słabe, niedokładne, dorywczo i niejednolicie zestawione.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olbrzym mos./mzw., olbrzymiość ż.

 przym. olbrzymi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolosalnie, niepomiernie, niezmiernie, ogromnie

Wiktionary


olbrzymiooki

mający olbrzymie oczy


SJP.pl


olbrzymiość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest olbrzymie; cecha tych, którzy są olbrzymi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. olbrzymi

 przysł. olbrzymio

Wiktionary


olbrzymka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta o dużym wzroście

 (1.2) rzecz o dużych rozmiarach

 (1.3) ogrod. drzewo owocowe wydające duże owoce

 (1.4) ogrod. duży owoc z drzewa owocowego

Wiktionary

Ol

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Serbki pokonały Austriaczki, chociaż wśród nich same olbrzymki.

 (1.3) Tę wiśnię olbrzymkę posadził dziadek Franek ze dwadzieścia lat temu.

 (1.4) Nazrywajcie sobie przed wyjazdem olbrzymek z tej śliwy na końcu ogrodu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olbrzymek mos.

:: fm. olbrzym mos.

 czas. olbrzymieć ndk., wyolbrzymiać ndk., wyolbrzymić dk.

 przym. olbrzymi

 przysł. olbrzymio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gigantka

Wiktionary


olcha

drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, rosnące w miejscach podmokłych, występujące w licznych gatunkach; olsza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Alnus|Mill.|ref=tak., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;

 (1.2) techn. olchowe drewno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeważają w nich różne odcienie zieleni z szarobrunatnymi pniami olch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlxa, AS: olχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsza ż., ols mrz., olsza ż., olszyna ż., olszynka ż., olszówka ż.

 przym. olchowy, olszowy, olszynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olsza

 (1.2) olsza, olszyna

Wiktionary


olchawa

nazwisko


SJP.pl

Olchawa – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz. znajduje się w dolinie potoku Polanka na Pogórzu Wiśnickim.

W 1595 roku wieś położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością kasztelana małogoskiego Sebastiana Lubomirskiego.

Wikipedia


olchowicz

nazwisko


SJP.pl


olchowiec

bucz olchowiec - gatunek owada błonkoskrzydłego z rodziny trzpiennikowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olchowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Obsza
  • Olchowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
  • Olchowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Żółkiewka
  • Olchowiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Czarna
  • Olchowiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
  • Olchowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
  • Olchowiec – dawna gmina
  • Olchowiec – gromada w powiecie chełmskim
  • Olchowiec – gromada w powiecie krasnostawskim
  • Olchowiec – lewy dopływ Dniestru
  • Olchowiec – lewy dopływ Strypy
  • Olchowiec – wieś w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim

Wikipedia


olchowy

→ olcha; olszowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z olchy

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części olchy

 (1.3) będący częścią olchy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Na brzegu leżała jedna gałąź olchowa, niebo zdawało się chłodne i mętne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔlˈxɔvɨ, AS: olχovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsza ż., ols mrz., oles mrz., olcha ż., olsza ż., olszyna ż.

 przym. olszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) olszowy

Wiktionary


olchówka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olchówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Sosnowica
  • Olchówka – część wsi Librantowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Chełmiec
  • Olchówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka
  • Olchówka – dawna gromada
  • Olchówka – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim
  • Olchówka – dawny folwark w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Nowosiółki.
  • Olchówka – dawny folwark w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Krewo.
  • Olchówka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław
  • Olchówka – dawny zaścianek, tereny, na których był położony leżą w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Krzywicze
  • Olchówka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie nieświeskim, w sielsowiecie Nieśwież
  • Olchówka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia.
  • Olchówka – dawny zaścianek w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

Wikipedia


olcia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Aleksandra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aleksandra ż., Ola ż., Oleczka ż., Oleńka ż.

Wiktionary


olczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hanna Mortkowicz-Olczakowa (1905-1968) – poetka i pisarka
  • Jacek Olczak (ur. 1965) – CEO i dyrektor generalny Philip Morris International
  • Jerzy Olczak (1929-2007) – archeolog
  • Joanna Olczak-Ronikier (ur. 1934) – polska pisarka i scenarzystka, współzałożycielka kabaretu Piwnica pod Baranami
  • Krzysztof Olczak (ur. 1956) – kompozytor i akordeonista
  • Mirela Olczak (ur. 1993) – pływaczka
  • Stanisław Olczak (ur. 1936) – profesor historii
  • Zygmunt Olczak (ur. 1916) – nauczyciel i przedsiębiorca, urzędnik państwowy, poseł na Sejm PRL II i III kadencji

Wikipedia


olczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arkadiusz Olczyk – duchowny katolicki
  • Ed Olczyk – amerykański hokeista
  • Karolina Olczyk – polska siatkarka
  • Krystyna Olczyk – polska biochemik
  • Marek Olczyk – polski siatkarz i trener siatkówki
  • Stanisław Olczyk – polski hokeista, olimpijczyk
  • Zbigniew Olczyk – polski inżynier

Wikipedia


oldboj

oldboy;
1. sportowiec, który oficjalnie zakończył karierę zawodniczą, ale startuje wciąż w specjalnych turniejach pokazowych lub organizowanych dla byłych zawodników;
2. starszy mężczyzna, zwłaszcza taki, który zajmuje się czymś, co kiedyś trenował


SJP.pl

Oldboj, oldboy (z old boy, dosł. „stary chłopak”) – zawodnik, który zakończył profesjonalną karierę sportową, ale uczestniczy w rozgrywkach organizowanych dla emerytowanych sportowców, zawodach pokazowych, charytatywnych itp.

Wikipedia


oldbojka

była zawodniczka biorąca udział w rozgrywkach lub turniejach przeznaczonych dla dawnych sportowców


SJP.pl


oldboy

[czytaj: oldboj] oldboj;
1. sportowiec, który oficjalnie zakończył karierę zawodniczą, ale startuje wciąż w specjalnych turniejach pokazowych lub organizowanych dla byłych zawodników;
2. starszy mężczyzna, zwłaszcza taki, który zajmuje się czymś, co kiedyś trenował


SJP.pl

Oldboy – koreański thriller z roku 2003 w reżyserii Park Chana-wooka. Oparty na japońskiej mandze pod tym samym tytułem. Film stanowi drugą część „trylogii zemsty” rozpoczętej filmem "Pan Zemsta" (2002), a zakończonej "Panią Zemstą". Dwa lata po wejściu do kin, powstał bollywoodzki remake tego filmu pod tytułem „Zinda”. Kolejna, tym razem amerykańska wersja, została wydana w 2013 roku, pod nazwą "Oldboy. Zemsta jest cierpliwa".

Wikipedia


oldenburczyk

mieszkaniec Oldenburga (miasta w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Oldenburga (miasta w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oldenburg mrz., Oldenburka ż., Oldenburczyk mos., oldenburg mzw.

:: fż. oldenburka ż.

 przym. oldenburski

Wiktionary


oldenburg

rasa konia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Oldenburgu (1.2);

 (1.2) geogr. miasto w północno-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

Wiktionary

Oldenburg (Oldb), a także „Oldenburg in Oldenburg” (dolnoniem. "Ollnborg", wschodniofryzyjski "Ooldenbuurich") – miasto na prawach powiatu w północno-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, nad rzeką Hunte i Kanałem Nadbrzeżnym. Pełni funkcję ważnego portu śródlądowego, węzła kolejowego i drogowego. Jest również ważnym ośrodkiem naukowym, mieści się tutaj założony w 1973 roku Uniwersytet.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Oldenburczyk m., Oldenburka ż., oldenburczyk m., oldenburka ż., oldenburg mzw.

 przym. oldenburski

Wiktionary


oldenburgowie

dynastia


SJP.pl

Oldenburgowie – dynastia pochodzenia niemieckiego, panująca w Oldenburgu, Inflantach, księstwach Szlezwiku-Holsztynu oraz krajach skandynawskich Danii, Norwegii i Szwecji. Boczne linie panowały także w Rosji (dynastia Romanowów-Holstein-Gottorp) oraz w Grecji i Zjednoczonym Królestwie, poprzez Glücksburgów.

Wikipedia


oldenburka

mieszkanka Oldenburga (miasta w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Oldenburga (miasta w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oldenburg mrz., Oldenburka ż., Oldenburczyk mos., oldenburg mzw.

:: fm. oldenburczyk mos.

 przym. oldenburski

Wiktionary


oldenburski

przymiotnik od: Oldenburg (kraina lub miasto w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oldenburgiem (miastem w Niemczech)

 (1.2) związany z Oldenburgiem (krainą w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oldenburczyk mos., oldenburczyk mos., Oldenburg mrz., oldenburka ż., Oldenburka ż.

Wiktionary


oldham

Ol

Wikipedia


oldrzyszowice

Oldrzyszowice (niem. "Hilbersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Lewin Brzeski.

Wieś wzmiankowana po raz pierwszy w 1283 roku jako "Hildebrandi villa," w 1402 wzminakowana jako "Hildbrandsdorf."

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Oldrzyszowice, po jej zniesieniu w gromadzie Skorogoszcz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


oldschool

[czytaj: oldskul] oldskul;
1. to, co przestarzałe, niemodne;
2. moda na ubiór nawiązujący do czasów sprzed 20-30 lat


SJP.pl


oldschoolowy

→ oldschool [czytaj: oldskulowy]; oldskulowy


SJP.pl


oldskul

oldschool;
1. to, co przestarzałe, niemodne;
2. moda na ubiór nawiązujący do czasów sprzed 20-30 lat


SJP.pl


oldskulowiec

osoba gustująca w rzeczach używanych lub niemodnych


SJP.pl


oldskulowy

odnoszący się do dawnej mody lub zwyczajów; klasyczny, tradycyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do dawnej mody, klasyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szanuję oldskulowych raperów, bo mieli coś do powiedzenia.

 (1.1) Jego podejście do pracy jest trochę oldskulowe, ale skuteczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔltskuˈlɔvɨ, AS: oltskulovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oldskul m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staromodny, staroszkolny

Wiktionary


oldsmobil

[czytaj: oltsmobil] samochód marki Oldsmobile; Oldsmobile


SJP.pl


oldsmobile

[czytaj: oltsmobil]
1. marka samochodów i firma;
2. samochód marki Oldsmobile; Oldsmobil


SJP.pl

Oldsmobile – były amerykański producent samochodów osobowych, z siedzibą w Lansing, działający w latach 1897–2004. Należał do amerykańskiego koncernu General Motors.

Wikipedia


oldtimer

[czytaj: oldtajmer] stary, zabytkowy samochód


SJP.pl


ole

wykrzyknik zachęcający do walki, wyrażający zachwyt, uznanie itp.


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …zachęcający do walki, wyrażający zachwyt, uznanie itp.

Wiktionary

Ole – wieś w Estonii, w prowincji Hiuma, w gminie Emmaste.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak na stadionie gwizdkami gwizdać zaczęli, a potem znowu łołłoł i ole ole ole śpiewać.

 (1.1) Kiedy w posadach trzeszczy cały gmach, ¶ ty się napraszasz z głupkowatym ole!.

 (1.1) Z miłością jest jak z tańcem: każda para ma swój własny układ choreograficzny — jedni wirują patrząc sobie w oczy, inni chaotycznie ganiają się w tę i z powrotem, co jakiś czas histerycznie wykrzykując: „Ole!”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlɛ, AS: ole

Wiktionary


oleander

krzew lub niewielkie drzewko z rodziny toinowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Nerium|ref=tak., krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oleandry rosną w krajach śródziemnomorskich, w Japonii oraz na Półwyspie Indyjskim. W Polsce hodowane są jako krzewy ozdobne, jednak nadają się wyłącznie do uprawy doniczkowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛˈãndɛr, AS: oleãnder

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oleandrowy

Wiktionary


oleandomycyna

antybiotyk o szerokim zakresie działania; stosowany głównie w leczeniu zapalenia płuc, opłucnej oraz w czyraczności


SJP.pl


oleandrowiec

zmrocznik oleandrowiec - motyl z rodziny zawisakowatych


SJP.pl


oleandrowy

→ oleander


SJP.pl

Patrz:

oleander

oleandryna

glikozyd występujący w liściach oleandra, stosowany w zielarstwie, w większych dawkach trujący


SJP.pl


olearczyk

nazwisko


SJP.pl


oleaster

roślina z rodziny toinowatych, duży krzew lub drzewko rosnące w Europie i Azji; dzikie drzewo oliwne


SJP.pl


oleat

natłuszczony papier z wykresami części jakiegoś rysunku


SJP.pl


olecczanin

mieszkaniec Olecka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Olecka

 (1.2) osoba pochodząca z Olecka, urodzona w Olecku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛt͡sˈt͡ʃãɲĩn, AS: olecčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olecko n.

:: fż. olecczanka ż.

 przym. olecki

Wiktionary


olecczanka

mieszkanka Olecka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Olecka

 (1.2) kobieta pochodząca z Olecka, urodzona w Olecku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛt͡sˈt͡ʃãnka, AS: olecčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olecko n.

:: fm. olecczanin m.

 przym. olecki

Wiktionary


olech

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arkariusz Olech – polski astronom
  • Artur Olech – polski bokser, olimpijczyk
  • Artur Olech – polski menedżer, przedsiębiorca
  • Halina Olech – polska artystka ceramiczka, wykładowczyni na Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu
  • Jarosław Olech – polski trójboista
  • Jerzy Olech – polski duchowny luterański
  • Joanna Olech – polska graficzka
  • Łukasz Olech – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Mateusz Olech – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Robert Olech – polski lektor, aktor oraz montażysta
  • Zbigniew Olech – polski bokser

Wikipedia


olechnowicz

nazwisko


SJP.pl

Olechnowicz – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 1500 osób.

Wikipedia


olechowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Olechowski (1947-2026) – polityk i ekonomista
  • Jan Olechowski (1917-1956) – poeta i dziennikarz
  • Józef Olechowski (1735-1806) – biskup krakowski
  • Kazimierz Olechowski (ur. 1961) – skrzypek i pedagog
  • Tadeusz Olechowski (1926-2001) – polityk, minister spraw zagranicznych

Wikipedia


olecki

przymiotnik od: Olecko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przym. od: Olecko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlɛt͡sʲci, AS: olecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olecko n., olecczanin m., olecczanka ż.

Wiktionary


olecko

przymiotnik od: Olecko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

}|-

Olecko (do 20 XII 1928 "Margrabowa", Marggrabowa lub potocznie "Olecko", niem. Oletzko; w latach 1928–1945 Treuburg) – miasto w północno-wschodniej części Polski w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie oleckim, nad rzeką Legą (dawniej "Oleg") i Jeziorem Oleckim Wielkim na Mazurach. Siedziba gminy Olecko. Od 2002 roku miasto jest siedzibą powiatu oleckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszechnica Mazurska ma siedzibę w Olecku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlɛt͡skɔ, AS: olecko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olecczanin m., olecczanka ż.

 przym. olecki

Wiktionary


oleczek

1. zdrobnienie od: Aleksander;
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Aleksander

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Oleczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idę dziś z Oleczkiem do kina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aleksander mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Alek, Oluś

Wiktionary


oleczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Aleksandra

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Oleczek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aleksandra ż., Olka ż., Ola ż., Oleńka ż., Olcia ż.

Wiktionary


oled-owy

→ OLED; oledowy


SJP.pl


oledowy

→ OLED; OLED-owy


SJP.pl


oledzki

nazwisko


SJP.pl


olefina

nienasycony węglowodór alifatyczny; alken


SJP.pl


oleg

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Oleg – rosyjskie imię męskie pochodzenia skandynawskiego (staronordyjskiego). Występuje ono także w innych językach wschodniosłowiańskich, a wywodzi się tam ze staroruskiego Ольгъ, zapożyczonego z kolei ze staronordyjskiego Helgi (por. staronorweskie "heill" „cieszący się pomyślnością, szczęśliwy”, heilig „święty”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oleg zostawił u mnie swoje rzeczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlɛk, AS: olek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olga ż.

Wiktionary


oleica

chrząszcz, którego larwy żyją w gniazdach (także ulach) pszczół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Meloe|ref=tak., rodzaj chrząszcza z rodziny oleicowatych;

 (1.2) ent. chrząszcz z rodzaju oleic (1.1)

Wiktionary


oleice

chrząszcz, którego larwy żyją w gniazdach (także ulach) pszczół


SJP.pl


oleicowate

rodzina owadów z rzędu chrząszczy; majkowate


SJP.pl

Oleicowate, majkowate (Meloidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy.

Wikipedia


oleicowaty

o cechach oleicowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


oleina

żółta, gęsta ciecz, składnik naturalnych olejów


SJP.pl


oleinian

ester kwasu oleinowego


SJP.pl


oleinowy

→ oleina, np. kwas oleinowy - kwas tłuszczowy o osiemnastu atomach węgla w cząsteczce, posiadający wiązanie podwójne między dziewiątym a dziesiątym atomem węgla


SJP.pl


oleistość

1. cecha czegoś zawierającego dużo oleju;
2. cecha czegoś mającego konsystencję oleju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest oleiste

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛˈjistɔɕt͡ɕ, AS: olei ̯istość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olej m., olejek m., oleina ż., olejarstwo n., olejarnia ż., olejarz m., olejarka ż., olejowanie n.

 czas. olejować, oleić

 przym. oleisty, oleinowy

 przysł. oleiście

Wiktionary


oleisty

1. zawierający olej, dostarczający oleju;
2. mający konsystencję oleju


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający olej, mający konsystencję oleju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odrazą napawa ją befsztyk krwisty, przepada natomiast za oleistą, mdłą chałwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛˈjistɨ, AS: olei ̯isty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olej m., olejek m., oleina ż., olejarka ż., olejarnia ż., oleistość ż., olejowanie n.

 przym. olejowy, olejny

 przysł. oleiście, olejno

 czas. oleić

Wiktionary


oleić

smarować olejem; naolejać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. naoleić)

 (1.1) pokrywać coś olejem w celu upiększenia, zmniejszenia siły tarcia lub ochrony przed zniszczeniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakłada się ogólnie, że przy intensywnym szyciu (…) należy czyścić i oleić maszynę przynajmniej raz w tygodniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olej mrz., oleina ż., olejarka ż., olejarnia ż., oleistość ż., olejowanie n., oliwa ż., olejarz mos., olejek mrz.

 czas. olejować ndk.

 przym. olejny, oleisty, olejowy

 przysł. olejno

Wiktionary


olej

1. ciekła substancja tłuszczowa;
2. płynny produkt destylacji ropy naftowej, smoły węglowej;
3. obraz olejny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo

 (1.2) techn. produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

 (1.3) szt. obraz namalowany farbami olejnymi

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. rozk. od: olać

 (2.2) 2. os. rozk. od: oleić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad miały być frytki, ale zapomniałem kupić olej. Musimy zadowolić się kanapkami.

 (1.2) Pojadę do warsztatu samochodowego, żeby zmienić olej.

 (1.3) Na ścianie wisiał interesujący olej.

 (2.1) Olej to, szkoda twoich nerwów.

 (2.2) Ja przykręcę śrubki, a ty olej po kolei każde ogniwo łańcucha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlɛj, AS: olei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oleina ż., olejarka ż., olejarnia ż., oleistość ż., olejowanie n., oliwa ż., olejarz m.

:: zdrobn. olejek m.

 czas. oleić ndk., olejować ndk.

 przym. olejny, oleisty, olejowy

 przysł. olejno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) olej mineralny

 (1.3) obraz olejny

Wiktionary


olejak

1. rodzaj motocykla z silnikiem chłodzonym olejem i powietrzem;
2. odzież impregnowana parafiną


SJP.pl

Olejak to powszechnie używana nazwa odzieży wierzchniej impregnowanej parafiną. Są to głównie kamizelki, kurtki, płaszcze, spodnie i kapelusze np. kurtka olejakowa, płaszcz olejakowy. Odzież „olejakowa” ma specyficzny wygląd i wydziela charakterystyczny oleisty intensywny zapach (po ang. "oilskin", kurtka olejakowa – "oilskin jacket").

Wikipedia


olejarczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Olejarczyk – polski gitarzysta, wokalista, kompozytor oraz autor tekstów
  • Joanna Olejarczyk – polska pisarka i tłumaczka języka angielskiego
  • Tomasz Olejarczyk – polski aktor, reżyser, scenarzysta

Wikipedia


olejarka

1. urządzenie do smarowania maszyn olejem; oliwiarka, olejniczka;
2. olejarka abisyńska - gatunek jednorocznej rośliny z rodziny astrowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. naczynie z dozownikiem do oliwienia mechanizmów

 (1.2) bot. zob. olejarka abisyńska.

 (1.3) daw. kobieta, która sprzedaje olej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • olejarka – roślina z rodziny astrowatych
  • olejarka – narzędzie do smarowania mechanizmów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przynieś olejarkę, trzeba naoliwić zawiasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olej mrz., olejek mrz., oleistość ż.

 przym. oleisty

 czas. oleić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oliwiarka; gw. Górny Śląsk yjlkana

Wiktionary


olejarnia

zakład tłoczący olej z nasion roślin oleistych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład tłoczący olej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olejarnia – turnia na Bobrowcu w Tatrach
  • Olejarnia – turnia w Dolinie Małej Łąki w Tatrach
  • olejarnia – zakład, w którym wytłacza się z nasion olej rośliny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. olejek mrz., olej mrz., oleistość ż.

 przym. oleisty, olejowy

 czas. oleić

Wiktionary


olejarski

→ olejarstwo, → olejarz


SJP.pl

Patrz:

olejarstwo, → olejarz

olejarstwo

rzemiosło zajmujące się produkcją roślinnych olejów jadalnych i przemysłowych; olejnictwo


SJP.pl

Olejarstwo – działalność związana z uzyskiwaniem i przerobem olejów roślinnych, jak też olejów i tłuszczów zwierzęcych.

Produkcja olejów odbywa się w olejarniach. Osoba zajmująca się tym to olejarz.

Główną metodą otrzymywania olejów jest tłoczenie.

Wikipedia


olejarz

1. pracownik zakładu wytwarzającego oleje roślinne;
2. nieprzemakalne ubranie używane przez marynarzy; olejówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się wyciskaniem oleju

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Olejarz – polski lekkoatleta
  • Beata Olejarz – polska działaczka wędkarska
  • Ewa Olejarz – polska poetka, dramaturg i prozaiczka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. olej mrz., oleistość ż.

 czas. oleić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olejownik

Wiktionary


oleje

potocznie: zbagatelizować, zlekceważyć coś lub kogoś


SJP.pl

Oleje – szerokie pojęcie odnoszące się zwykle do substancji ciekłych lub łatwo topniejących ciał stałych, nierozpuszczalnych w wodzie a rozpuszczalnych w rozpuszczalnikach organicznych, śliskich, o dużej lepkości. Mają zróżnicowane pochodzenie i właściwości chemiczne.

Wikipedia


olejek

1. mieszanina substancji ciekłych zawarta w niektórych roślinach, nadająca im charakterystyczny, silny zapach;
2. potocznie: produkt do pielęgnacji ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. kosmet. gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu

 (1.2) cuk. spoż. gęsty, płyn o przyjemnym zapachu używany jako dodatek do ciast i deserów

 (1.3) płyn do e-papierosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecznicze, antybakteryjne właściwości olejku z drzewa herbacianego odkryli już dawno aborygeni zamieszkujący tereny północno-wschodniej Australii.

 (1.3) Palił ktoś ten olejek (…) o smaku cola? Smakuje tak samo jak jednorazówka?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlɛjɛk, AS: olei ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olej m., oleina ż., olejarka ż., olejarnia ż., oleistość ż., olejowanie n.

 przym. olejkowy, olejny, oleisty, olejowy

 przysł. olejno

 czas. oleić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) olejek do ciasta, aromat spożywczy

 (1.3) liquid, e-liquid

Wiktionary


olejkarski

związany z produkcją olejków


SJP.pl


olejkarstwo

produkcja olejków


SJP.pl


olejkarz

dawniej: wędrowny sprzedawca ziół, olejków itp.


SJP.pl


olejkodajny

dostarczający olejków


SJP.pl


olejkowy

→ olejek


SJP.pl

Patrz:

olejek

olejnica

Olejnica – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

We wsi znajdowała się drewniana wieża widokowa o wysokości 19,5 metra. Umożliwiała oglądanie panoramy jezior przemęckich. Z uwagi na stan techniczny została rozebrana w 2018.

Wikipedia


olejnictwo

rzemiosło zajmujące się produkcją roślinnych olejów jadalnych i przemysłowych; olejarstwo


SJP.pl


olejniczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Olejniczak – ujednoznacznienie
  • Aleksander Olejniczak (1930–2012) – polski piłkarz
  • Andrzej Olejniczak (ur. 1954) – polski saksofonista
  • Bernard Olejniczak (1919–2003) – polski bibliotekarz i filolog
  • Cezary Olejniczak (ur. 1972) – polski rolnik i polityk
  • Danuta Olejniczak (ur. 1952) – polska polityk
  • Dariusz Olejniczak (1982–2005) − polski rugbysta
  • Dawid Olejniczak (ur. 1983) – polski tenisista
  • Dominic Olejniczak (1908–1989) – amerykański burmistrz
  • Franciszek Olejniczak – ujednoznacznienie
  • Jacek Olejniczak (ur. 1964) – polski bokser
  • Jan Olejniczak – ujednoznacznienie

Wikipedia


olejniczka

urządzenie do smarowania maszyn olejem; olejarka, oliwiarka


SJP.pl


olejnik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • olejnik – zawód historyczny, nazwa rzemieślnika wytwarzającego olej roślinny
  • Andrzej Olejnik (ur. 1970) – aktor teatralny i filmowy
  • Małgorzata Olejnik (ur. 1966) – posłanka na Sejm RP
  • Monika Olejnik (ur. 1956) – dziennikarka radiowa, telewizyjna i prasowa
  • Robert Olejnik (ur. 1986) – austriacki piłkarz
  • Tadeusz Olejnik (ur. 1935) – historyk, regionalista
  • Tomasz Olejnik (ur. 1965) – wokalista i autor tekstów, członek rockowej grupy Proletaryat
  • Olejniczak
  • Olijnyk

Wikipedia


olejny

1. wykonany przy użyciu farby olejnej;
2. wykorzystujący farbę olejną, np. olejna technika


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z farbami sporządzanymi na olejach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj na zajęciach będziemy tworzyć szkice olejne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlɛjnɨ, AS: olei ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olej m., olejek m., olejniczka ż., olejowanie n.

 przym. olejowy, oleisty

 przysł. olejno, olejnie

 czas. oleić

Wiktionary


olejodajny

moringa olejodajna - drzewo tropikalne, z którego liści robi się napar podobny do herbaty; drzewo chrzanowe


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który daje olej (z którego pozyskuje się olej)

Wiktionary


olejomat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) automat do zbiórki zużytego oleju spożywczego

Wiktionary


olejoodporny

odporny na działanie oleju


SJP.pl


olejowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bud. impregnowanie podłóg olejami w celu ich konserwacji

 (1.2) kosmet. nakładanie oleju/olejów, najczęściej na włosy, w celach pielęgnacyjnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Olejowanie to zbawienny zabieg dla osób ze zniszczonymi, suchymi, niesfornymi włosami i rozdwojonymi końcówkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛjɔˈvãɲɛ, AS: olei ̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olej m., olejek m., oleistość ż.

 czas. olejować, oleić

 przym. oleisty, olejny

Wiktionary


olejować

1. nasycać materiał olejem w celach konserwacyjnych;
2. nakładać olej na włosy w celach pielęgnacyjnych


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pokrywać olejem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olejowanie n., olej mrz., oleistość ż.

 czas. oleić

Wiktionary


olejowiec

1. olejowiec gwinejski - gatunek palmy uprawianej dla owoców; palma olejowa;
2. ciasto z owocami przygotowywane na oleju


SJP.pl

Ol

Wikipedia


olejowosk

ekologiczny preparat do uszlachetniania powierzchni drewnianych


SJP.pl


olejowoskowanie

pokrywanie olejowoskiem


SJP.pl


olejowoskowany

pokryty olejowoskiem


SJP.pl


olejowoskowy

→ olejowosk


SJP.pl

Patrz:

olejowosk

olejowy

przymiotnik od: olej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do oleju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spójrz na wskaźnik olejowy, czy nie pokazuje deficytu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛˈjɔvɨ, AS: olei ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olej m., olejek m., olejarnia ż., olejniczka ż.

 czas. oleić ndk.

 przym. oleisty, olejny

 przysł. olejno, olejnie

Wiktionary


olejówka

nieprzemakalne ubranie używane przez marynarzy; olejarz


SJP.pl

Olejówka ("Protoxerus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia


olek

zdrobnienie od: Aleksander, Olimpiusz (imiona męskie); Oleś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Aleksander

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olek – zdrobnienie od imienia Aleksander
  • Olek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Olek – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomice
    • Olek – kolejowa bocznica szlakowa i dawny przystanek osobowy tamże
  • Olek – część wsi Galewice w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Galewice
  • Olek – część wsi Miechowa w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
  • Olek – polski film fabularny z 2006 r. w reż. Sławomira Kulikowskiego
  • Olek - pseudonim Agaty Oleksiak, artystki pochodzenia polskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idę dziś z Olkiem do kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlɛk, AS: olek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aleksander mos., Olka ż., Olo mos., Olczak ż./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Alek, Oluś

Wiktionary


olekma

rzeka w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. zob. Olokma.

Wiktionary


oleksa

nazwisko


SJP.pl


oleksak

nazwisko


SJP.pl


oleksiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jamie Oleksiak – kanadyjsko-amerykański hokeista
  • Michał Oleksiak – polski żołnierz podziemia
  • Stanisław Oleksiak – polski żołnierz podziemia
  • Tomasz Oleksiak – polski sportowiec

Wikipedia


oleksicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Oleksicki (1950–2020) – polski historyk i konserwator zabytków
  • Marek Oleksicki (ur. 1979) – polski rysownik, twórca komiksów, ilustrator

Wikipedia


oleksiewicz

nazwisko


SJP.pl


oleksik

nazwisko


SJP.pl


oleksiuk

nazwisko


SJP.pl


oleksiński

nazwisko


SJP.pl


oleksowicz

nazwisko


SJP.pl


oleksy

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • forma imienia Aleksy notowana w średniowieczu na obszarze kresów południowo-wschodnich (Ruś Czerwona)
  • Józef Oleksy (ur. 1946, zm. 2015) – polski polityk
  • Marcin Oleksy (ur. 1987) – polski amp futbolista
  • Tomasz Oleksy (ur. 1976) – polski wspinacz
  • Wacław Oleksy (ur. 1955) – polski urzędnik konsularny
  • Strzemieczne-Oleksy – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Młynarze

Wikipedia


olempin

Olempin dawniej też Olimpin – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Markuszów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Markuszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 124 mieszkańców.

Wikipedia


olena

obce imię żeńskie


SJP.pl


olender

olęder;
1. osadnik z Fryzji, Nadrenii lub Niderlandów lokowany w Prusach Książęcych i Królewskich od wieku XVI;
2. w XVII-XVIII wieku: każdy osadnik lokowany na obszarze północno-zachodniej Polski na warunkach długoterminowej lub wieczystej dzierżawy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olender (taniec) − polski taniec ludowy, należący do grupy regionalnych tańców kurpiowskich
  • Olender (nazwisko) − polskie nazwisko
  • Wiesław Olender − radny gminy Zgierz, Honrowy Obywatel Miasta Zgierza
  • Olędrzy – osadnicy z Fryzji i Niderlandów

Wikipedia


olenderek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Heronim Olenderek – polski profesor nauk leśnych
  • Maciej Olenderek – polski siatkarz
  • Piotr Olenderek – polski trener siatkarski

Wikipedia


olenderski

→ olender; olęderski


SJP.pl


olenek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. drugi, młodszy wiek wczesnego triasu, trwający 249,7 – 245,9 milionów lat temu;

Wiktionary

Olenek (ang. "Olenekian")

Nazwa piętra (wieku) pochodzi od rzeki Oleniok na Syberii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈlɛ̃nɛk, AS: olẽnek

Wiktionary


oleniocki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oleniokiem, dotyczący Olenioku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oleniok mrz.

Wiktionary


oleniok

rzeka w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim i Jakucji, uchodząca do Morza Łaptiewów;

Wiktionary

Oleniok – rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim i Jakucji.

Swoje źródła ma w północnej części Wyżyny Środkowosyberyjskiej. Ma długość 2292 km. Uchodzi do Morza Łaptiewów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. oleniocki

Wiktionary


olenówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Olenówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Dorohusk. Od strony północnej wsi przebiega droga krajowa nr 12.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Dorohusk. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 134 mieszkańców i była dwunastą co do wielkości miejscowością gminy Dorohusk.

Wikipedia


oleodruk

obraz wykonany techniką oleograficzną, naśladujący obrazy olejne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) druk. przest. druk wielobarwny techniką oleografii albo chromolitografii naśladujący obraz olejny odtworzony na papierze lub płótnie;

 (1.2) poligr. kolorowa odbitka litograficzna jako reprodukcja obrazu (ilustracji)

 (1.3) iron. obraz pozbawiony wartości artystycznej

Wiktionary

Oleodruk – reprodukcja naśladująca obraz olejny, uzyskana na płótnie, papierze lub innym materiale w technice oleografii lub chromolitografii.

Oleodruki szczególnie popularne były w XIX wieku, gdy często odznaczały się niewielką wartością artystyczną. Stąd określenie „oleodruk” w mowie potocznej ma często negatywne zabarwienie i kojarzone jest z kiczem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad łóżkiem dwa duże obrazy: serce Pana Jezusa i serce Matki Boskiej, oleodruki błyszczące, ramy szerokie, złote – nad drzwiami portret Franciszka Józefa I-go; małomieszczańskość w każdym calu.

 (1.3) A na ścianach co ja mam takiego? (…) Oleodruki, dość drogie wprawdzie i w bardzo błyszczących ramach, ale które wobec dzieł sztuki, wobec prawdziwego artyzmu, czymże są? – po prostu: śmieciem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oleodrukowy

Wiktionary


oleodrukowy

przymiotnik od: oleodruk (np. obrazy oleodrukowe, ilustracja oleodrukowa)


SJP.pl


oleofobowość

→ oleofobowy


SJP.pl

Oleofobowość – właściwość oznaczająca:

Wykorzystywana m.in. w druku offsetowym, gdzie oleofobowe elementy formy drukowej (np. wykonane z polisiloksanu lub z materiałów hydrofilowych) nie przyjmują farby drukowej, tworząc obszary niedrukujące.

Wikipedia

Patrz:

oleofobowy

oleofobowy

zabezpieczający przed tłustymi śladami


SJP.pl


oleografia

technika wyrabiania oleodruków


SJP.pl

Oleografia – technika druku wielobarwnego, pozwalająca otrzymywać odbitki przypominające obraz olejny (tzw. oleodruki).

Wikipedia


oleomargaryna

tłuszcz jadalny otrzymywany przez wyciskanie w prasie tłuszczu zwierzęcego


SJP.pl


olepić

oblepić (częściej);
1. przykleić dużo czegoś w jakimś miejscu;
2. lepiąc się lub mażąc, przywrzeć do czegoś lub kogoś;
3. zasmarować coś ze wszystkich stron gęstą substancją;
4. szczelnie pokryć czymś jakąś powierzchnię lub miejsce;
5. zwykle o ubraniu: szczelnie przylgnąć do ciała;
6. olepić się:
a) zwykle o ubraniach: szczelnie przylgnąć do ciała;
b) pokryć się czymś lepkim, kleistym


SJP.pl


oles

inna nazwa typu siedliskowego lasu znanego powszechnie jako ols lub olszyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. leśn. zob. ols.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ols m., olsza ż., olszyna ż., olszynka ż., olszówka ż.

 przym. olchowy, olszowy, olszynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ols

Wiktionary


olesiak

nazwisko


SJP.pl


olesiejuk

nazwisko


SJP.pl


olesieński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Olesna, związany z Olesnem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodziliśmy z Martą po olesieńskich lasach, szukając prawdziwków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olesno n., Oleśniak mos., oleśnianin mos., oleśnianka ż.

 przym. oleski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oleski

Wiktionary


olesin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olesin – część miasta Warszawa, w dzielnicy Białołęka
  • Olesin – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Gorzków
  • Olesin – część wsi Sułoszyn w woj. lubelskim, w pow. lubartowski, w gminie Firlej
  • Olesin – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Kurów
  • Olesin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dębe Wielkie
  • Olesin – część wsi Rusiec w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Nadarzyn
  • Olesin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kazimierz Biskupi
  • Olesin – przysiółek w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki
  • Olesin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Władysławów
  • Olesin – wieś w obwodzie tarnopolskim
  • Kolonia Olesin

Wikipedia


olesiński

nazwisko


SJP.pl


oleski

przymiotnik od: Olesno; oleśniański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Olesna, związany z Olesnem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiat oleski sąsiaduje z powiatem kluczborskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olesno n., Oleśniak mos., oleśnianin mos., oleśnianka ż.

 przym. olesieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olesieński

Wiktionary


olesno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie opolskim;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim;

Wiktionary

Olesno ( Rosenberg, Òleszno, Uoleszno, Růżano Gůra) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie oleskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Olesno. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi oleskiej, na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej, będącej częścią Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Przepływa przez nie rzeka Stobrawa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zatrzymaliśmy się w Oleśnie nad Stobrawą.

 (1.2) Pomogli nam strażacy z Olesna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oleśniak mos., oleśnianin mos., oleśnianka ż.

 przym. olesieński, oleski

Wiktionary


olestra

syntetyczny tłuszcz niewchłaniany przez organizm


SJP.pl


olesza

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olesza (obwód iwanofrankiwski)
  • Olesza (obwód tarnopolski)
  • Olesza (gmina)

Wikipedia


oleszczak

nazwisko


SJP.pl


oleszczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kacper Oleszczuk − polski lekkoatleta, oszczepnik
  • Robert Oleszczuk − polski lekkoatleta, chodziarz
  • Stefan Oleszczuk − polski polityk i samorządowiec
  • Włodzimierz Oleszczuk − polski działacz komunistyczny i milicjant

Wikipedia


oleszczyk

nazwisko


SJP.pl


oleszek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Oleszek – polski samorządowiec i działacz związkowy
  • Zdzisław Oleszek – polski koszykarz, trener oraz działacz sportowy

Wikipedia


oleszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Oleszkiewicz – polskie nazwisko. Osoby o tym nazwisku:

Wikipedia


oleszkowo

Oleszkowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Czarna Białostocka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 149 osób, wśród których 144 było wyznania rzymskokatolickiego, a 5 mojżeszowego. Wszyscy mieszkańcy zadeklarowali polską przynależność narodową. We wsi było 29 budynków mieszkalnych.

Wikipedia


oleszno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oleszno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
  • Oleszno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Krasocin
  • Oleszno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Gołańcz
  • Oleszno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gm. Drawsko Pomorskie
  • Oleszno – dawna gmina w województwie kieleckim
  • Oleszno – dawna gmina w województwie warszawskim
  • Oleszno – dawna gromada

Wikipedia


oleszyce

miasto w Polsce


SJP.pl

Oleszyce – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, położone na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad rzeczką Przerwą, dopływem Lubaczówki.

Oleszyce leżą w historycznej ziemi bełskiej. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1576 roku położone było w XVI wieku w województwie bełskim.

Wikipedia


oleszycki

przymiotnik od: Oleszyce


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oleszycami, dotyczący Oleszyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oleszyce nmos.

Wiktionary


oleszyczanin

mieszkaniec Oleszyc (miasta w Polsce)


SJP.pl


oleszyczanka

mieszkanka Oleszyc (miasta w Polsce)


SJP.pl


oleum

roztwór tlenku siarki VI w bezwodnym kwasie siarkowym


SJP.pl

Ol

Wikipedia


olewacki

potocznie: lekceważący, ignorancki; olewczy


SJP.pl


olewactwo

potocznie: postawa lekceważąca; olewka, tumiwisizm


SJP.pl


olewacz

potocznie: osoba, która wszystko (wszystkich) lekceważy


SJP.pl


olewaczka

potocznie: kobieta, która wszystko (wszystkich) lekceważy


SJP.pl


olewająco

→ olewać


SJP.pl

Patrz:

olewać

olewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|olewać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olanie n., olewka ż.

 czas. lać, olewać ndk., olać dk.

Wiktionary


olewać

potocznie: bagatelizować, lekceważyć coś lub kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. olać)

 (1.1) posp. nie przejmować się czymś lub kimś, wykazując lekceważenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włodek jakby olewał wszystkich wtedy, mimo że każdy mu kibicował.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wylewka ż., olanie n., olewanie n., olewka ż.

 czas. oblewać, olać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ignorować, lekceważyć, kłaść laskę, mieć gdzieś, mieć w dupie

Wiktionary


olewczy

potocznie: lekceważący, ignorancki; olewacki


SJP.pl


olewicz

nazwisko


SJP.pl


olewiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Olewiński – polski gitarzysta
  • Marek Olewiński – polski polityk
  • Piotr Olewiński – polski instruktor harcerski
  • Stanisław Olewiński – ujednoznacznienie
  • Władysław Olewiński – polski lekarz, chemik

Wikipedia


olewka

potocznie: lekceważenie, ignorowanie; olewanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ignorowanie, lekceważenie czegoś; obojętny, lekceważący stosunek do czegoś

Wiktionary

Olewka – czwarty album studyjny polskiego rapera i producent muzycznego Yaro. Wydawnictwo ukazało się 25 marca 2000 roku nakładem wytwórni muzycznej EMI Music Poland. Nagrania były promowane utworem „Olewka” do którego został zrealizowany także teledysk.

Album uzyskał nominację do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii „najlepszy album rap/hip-hop”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. olewanie n., olanie n., olewactwo n.

 czas. olać dk., olewać ndk.

 przym. olewczy

 przysł. olewczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olanie, olewactwo

Wiktionary


olewnictwo

potocznie: bagatelizowanie, lekceważenie; olewanie


SJP.pl


olewniczak

nazwisko


SJP.pl


olewski

nazwisko


SJP.pl


oleńka

zdrobnienie od: Aleksandra (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Aleksandra

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oleńka – zdrobnienie od imienia Aleksandra
  • Oleńka – fikcyjna postać z powieści Potop
  • Oleńka – pluton żeński batalionu Zośka
  • IC Oleńka – pociąg pospieszny PKP Intercity
  • Oleńka – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Żodziszki.
  • Aleksandra Grzeszczak (pseudonim Oleńka)
  • Aleksandra Kujałowicz (pseudonim Oleńka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieczorem, po siekierezadzie na zrębie i po siekierezadzie w szopie, gdzie porąbałem resztę kloców, stałem przy piecu w izdebce Babci Oleńki i przetapiałem na patelni smalec ten, co go wczoraj zakupiłem w sklepie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aleksandra ż., Olka ż., Ola ż., Oleczka ż., Olcia ż.

Wiktionary


oleński

nazwisko


SJP.pl


oleś

1. zdrobnienie od: Aleksander, Olimpiusz (imiona męskie); Olek;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Oleś – polski malarz
  • Bartłomiej Brat Oleś – polski perkusista, kompozytor, producent muzyczny
  • Marcin Oleś – polski kontrabasista, jazzman i kompozytor
  • Marian Oleś – rzymskokatolicki, biskup
  • Maria Oleś – polski psycholog
  • Piotr Oleś – polski psycholog osobowości
  • Tadeusz Oleś – polski zoolog

Wikipedia


oleśkiewicz

nazwisko


SJP.pl


oleśniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. członek historycznej grupy etnicznej zamieszkującej Olesno i okolice

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziemię oleską na Górnym Śląsku zamieszkiwali Oleśniacy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olesno n., oleśnianin mos., oleśnianka ż.

 przym. olesieński, oleski

Wiktionary


oleśnianin

mieszkaniec Olesna


SJP.pl


oleśnianka

mieszkanka Olesna


SJP.pl


oleśniański

przymiotnik od: Olesno; oleski


SJP.pl


oleśnica

1. nazwa dwóch miast w Polsce;
2. dopływ Warty;
3. dopływ Widawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. toponim dla kilku miejscowości w Polsce

 (1.2) geogr. toponim dla trzech rzek w Polsce

Wiktionary

Oleśnica ( Oels, Eels, Olešnice) – miasto w Polsce w województwie dolnośląskim, w aglomeracji wrocławskiej, siedziba powiatu oleśnickiego, położone na lewym brzegu rzeki Oleśnicy (dopływ Widawy). Pod względem geograficznym Oleśnica leży na Nizinie Śląskiej na wysokości 152 m n.p.m., na Dolnym Śląsku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛɕˈɲit͡sa, AS: oleśńica

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. oleśniczanin, oleśniczanka

:: przym. oleśnicki, podoleśnicki

Wiktionary


oleśnicki

→ Oleśnica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od Oleśnica

Wiktionary

Patrz:

Oleśnica

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛɕˈɲit͡sʲci, AS: oleśńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oleśnica ż., oleśniczanin m., oleśniczanka ż.

Wiktionary


oleśniczanin

mieszkaniec Oleśnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Oleśnicy

 (1.2) osoba pochodząca z Oleśnicy, urodzona w Oleśnicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Remis po pierwszej połowie jest korzystnym rezultatem dla oleśniczan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛɕɲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: oleśńičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oleśnica ż.

:: fż. oleśniczanka ż.

 przym. oleśnicki

Wiktionary


oleśniczanka

mieszkanka Oleśnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Oleśnicy

 (1.2) kobieta pochodząca z Oleśnicy, urodzona w Oleśnicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlɛɕɲiˈt͡ʃãnka, AS: oleśńičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oleśnica ż.

:: fm. oleśniczanin m.

 przym. oleśnicki

Wiktionary


oleśnik

roślina z rodziny baldaszkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oleśnik – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów
  • Oleśnik – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
  • oleśnik – rodzaj roślin

Wikipedia


oleśno

Oleśno (niem. "Preußisch Königsdorf") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie, na obszarze Żuław Elbląskich, przy trasie linii kolejowej Tczew-Malbork-Elbląg.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


olfaktometr

1. przyrząd do porównywania intensywności zapachu różnych olejków eterycznych;
2. przyrząd do badania narządu węchu pod względem czułości na zapachy


SJP.pl

 "

Wikipedia


olfaktometria

badanie czułości narządu węchu


SJP.pl

Ol

Wikipedia


olfaktoryczny

odnoszący się do zmysłu węchu lub powonienia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. lub spec. odczuwalny węchem, związany z węchem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwierzcie mi, pierwsze (złudne) wrażenie stanowi najciekawszy element tej kompozycji, a cała reszta ma niewiele wspólnego z olfaktorycznymi uniesieniami…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olfaktometr m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węchowy

Wiktionary


olga

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Olga – imię żeńskie, wschodniosłowiański odpowiednik imienia Helga, pochodzenia skandynawskiego, które wywodzi się od starogermańskiego "hails" (por. heil, heilig – zdrowy, szczęśliwy). Na Rusi Kijowskiej stanowi ślad obecności wikińskiej.

Imię Olga pojawiło się w polskich dokumentach średniowiecznych w formach: "Olga, Holga, Alga". Odpowiednikiem męskim jest imię Oleg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Olga powiedziała, że na oazie było nawet znośnie, chociaż nudno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlɡa, AS: olga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oleg m.

Wiktionary


olganowo

Olganowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Choceń.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie włocławskim. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 243 mieszkańców. Jest dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Choceń.

Wikipedia


olganów

Olganów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój. Ma status sołectwa.

Był wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W Królestwie Polskim istniała gmina Olganów. Następnie, do 1954 siedziba gminy Radzanów. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Olganów. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Wikipedia


olgierd

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olgierd – imię
  • Olgierd – wielki książę litewski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wujek Olgierd na siłę chce być prawdziwym Ślązakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlʲɟɛrt, AS: olʹǵert

Wiktionary


olgierdek

zdrobnienie od: Olgierd (imię męskie)


SJP.pl


olgierdostwo

Olgierd z małżonką; Olgierdowie


SJP.pl


olgierdowie

Olgierd z małżonką; Olgierdostwo


SJP.pl


olgierdowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Olgierda lub z nim związany


SJP.pl


olgierdzik

zdrobnienie od: Olgierd (imię męskie)


SJP.pl


oliban

żywica używana jako kadzidło lub jako dodatek do trociczek i świec; olibanum


SJP.pl


olibanowy

→ oliban


SJP.pl

Patrz:

oliban

olibanum

żywica używana jako kadzidło lub jako dodatek do trociczek i świec; oliban


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. żywica drzew rodzaju kadzidla (nazwa systematyczna|Boswellia|ref=tak.) rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;

Wiktionary

Ol

Wikipedia


olicki

→ Olita (miasto na Litwie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Olity

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olita ż.

Wiktionary


olicowanie

pokryć ścianę okładziną z płyt lub cegieł


SJP.pl


olicować

pokryć ścianę okładziną z płyt lub cegieł


SJP.pl


olicznikować

dokonać pomiaru mediów z podziałem na poszczególne instalacje


SJP.pl


olifant

krótki róg sygnałowy wykonany z kości słoniowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. hist. dawny instrument muzyczny z grupy aerofonów ustnikowych, średniowieczny róg myśliwski i wojenny, wykonany ze zdobionego ciosu słonia, którego używanie było przywilejem stanu rycerskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • olifant – fikcyjne zwierzę zamieszkujące Śródziemie
  • Olifant – czołg południowoafrykańskich sił zbrojnych
  • olifant – instrument muzyczny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲifãnt, AS: olʹifãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elefant m.

Wiktionary


oligarcha

przedstawiciel oligarchii; możnowładca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. członek oligarchii

 (1.2) polit. często pejor. bardzo zamożny człowiek mający wpływ na politykę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) RWE sprzedał spółkę Dea rosyjskiemu oligarsze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligarchia ż., oligarchizacja ż.

 przym. oligarchiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) prominent, VIP, magnat, rekin; pot. gruba ryba, szyszka; przest. wielmoża, pan

Wiktionary


oligarchia

rządy arystokracji lub najbogatszych; państwo o takich rządach; grupa osób sprawująca takie rządy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;

 (1.2) polit. niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ

Wiktionary

Oligarchia (gr. ὀλιγαρχία „panowanie nielicznych”, od wyrazów ὀλίγος "oligos" „nieliczny” + ἀρχή "arche" „władza”) – forma rządów, polegająca na sprawowaniu władzy przez niewielką grupę ludzi. Najczęściej wywodzą się oni z arystokracji lub bogatych rodzin, a oligarchie, w których władza opiera się na bogactwie, określa się mianem plutokracji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O ile w przypadku dyktatury władza przynależy do jednej osoby, o tyle w oligarchii jest ona przywłaszczona przez wąską grupę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲiˈɡarxʲja, AS: olʹigarχʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligarcha mos., oligarchizacja ż., oligarchiczność ż.

 przym. oligarchiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możnowładztwo

 (1.2) establishment, kamaryla, możni tego świata, wielcy tego świata

Wiktionary


oligarchiczny

związany z oligarchią, oligarchami, rządzony przez oligarchię (np. państwo oligarchiczne, system oligarchiczny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligarchia ż., oligarcha m., oligarchizacja ż.

Wiktionary


oligarchizacja

proces rozrostu oligarchii, przejmowanie władzy przez oligarchię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. stopniowy proces przejmowania władzy w państwie przez niewielką grupę osób z warstw uprzywilejowanych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligarchia ż., oligarcha mos.

 przym. oligarchiczny

Wiktionary


oligo

potocznie: woda pochodząca ze studni sięgających warstw skalnych oligocenu; oligocenka


SJP.pl


oligo-

przedrostek

 (1.1) ekol. pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wąski, lecz względnie niski zakres tolerancji na dany czynnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) oligo- + termiczny = oligotermiczny

 (1.1) oligo- + -biont = oligobiont

Wiktionary


oligobiont

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ekol. gatunek o wąskim, lecz względnie niskim zakresie tolerancji w stosunku do czynników środowiskowych

Wiktionary


oligocen

epoka starszego trzeciorzędu trwająca od 34 do 23 miliona lat temu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. najmłodsza epoka paleogenu

Wiktionary

Oligocen (ang. "Oligocene")

Nazwa pochodzi od połączenia dwóch greckich słów ὀλίγος, "oligos" – mało i καινός, "kainos" – nowy. Nazywany czasami "złotym wiekiem ssaków".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲiˈɡɔt͡sɛ̃n, AS: olʹigocẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligocenka ż.

 przym. oligoceński

Wiktionary


oligocenka

potocznie: woda pochodząca ze studni sięgających warstw skalnych oligocenu; oligo


SJP.pl


oligoceński

przymiotnik od: oligocen (np. woda oligoceńska, studnia oligoceńska)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. dotyczący oligocenu, związany z oligocenem, występujący lub powstały w oligocenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligocen m.

Wiktionary


oligocukier

cukier, którego cząsteczki są zbudowane z dwóch do dziesięciu cząsteczek monosacharydów, połączonych wiązaniem glikozydowym, np. glukoza, fruktoza, maltoza; oligoza, oligosacharyd, cukier złożony


SJP.pl


oligofag

zwierzę żywiące się tylko niewieloma rodzajami pokarmu roślinnego lub zwierzęcego pochodzącego od gatunków pokrewnych


SJP.pl


oligofren

osoba dotknięta niedorozwojem intelektualnym, ociężała umysłowo


SJP.pl


oligofrenia

med. debilizm; ociężałość umysłowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. upośledzenie umysłowe, niepełnosprawność intelektualna;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲiɡɔˈfrɛ̃ɲja, AS: olʹigofrẽńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligofren m., oligofrenik m.

 przym. oligofreniczny

Wiktionary


oligofreniczka

→ oligofrenik


SJP.pl

Patrz:

oligofrenik

oligofreniczny

dotyczący oligofrenii


SJP.pl


oligofrenik

osoba z oligofrenią


SJP.pl


oligofrenopedagog

pedagog specjalny, zajmujący się dziećmi dzieci o obniżonej sprawności intelektualnej


SJP.pl


oligofrenopedagogika

dział pedagogiki specjalnej zajmujący się problematyką wychowania i kształcenia dzieci o obniżonej sprawności umysłowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pedag. dział zajmujący się problematyką wychowania i kształcenia dzieci o obniżonym stanie sprawności umysłu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲiɡɔˈfrɛ̃nɔˌpɛdaˈɡɔɟika, AS: olʹigofrẽnopedagoǵika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligofrenopedagog mos.

 przym. oligofrenopedagogiczny

 przysł. oligofrenopedagogicznie

Wiktionary


oligofrenoterapia

leczenie i wychowanie dzieci upośledzonych umysłowo


SJP.pl


oligofruktoza

naturalny słodzik, rozpuszczalny błonnik pokarmowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. węglowodan, nie ulegajacy strawieniu, który odżywia bakterie jelitowe

Wiktionary


oligohalinowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekol. cechujący się tolerancją w stosunku do małych wielkości zasolenia

Wiktionary


oligohydryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekol. cechujący się tolerancją w stosunku do niskich wilgotności

Wiktionary


oligoklaz

minerał z grupy plagioklazów, składnik skał magmowych i metamorficznych


SJP.pl

Oligoklaz – minerał z grupy krzemianów, zaliczany do plagioklazów.

Nazwa pochodzi od "gr. oligos = mały (niewiele) oraz klao = łamię (klan =" "łamać; klais = łupliwy"), nawiązując do niezbyt wyraźnie uwidaczniającej się łupliwości tego minerału.

Wikipedia


oligokratyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest oligokratyczne; cecha tych, którzy są oligokratyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligokracja ż.

 przym. oligokratyczny

 przysł. oligokratycznie

Wiktionary


oligomer

substancja o średniej masie cząsteczkowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny utworzony z niewielkiej liczby powtarzających się merów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele oligomerów cyklicznych powstaje w określonych warunkach spontanicznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲiˈɡɔ̃mɛr, AS: olʹigõmer

Wiktionary


oligomeryczny

→ oligomer


SJP.pl

Patrz:

oligomer

oligomeryzacja

1. proces przemiany monomerów w oligomer;
2. proces zmniejszania się liczby powtarzających się w organizmie narządów


SJP.pl


oligonit

minerał, syderyt manganowy; manganoplessyt


SJP.pl


oligonukleotyd

fragment kwasów nukleinowych o długości od kilkunastu do kilkudziesięciu nukleotydów


SJP.pl


oligopeptyd

peptyd złożony z dwudziestu do stu aminokwasów


SJP.pl


oligopol

forma organizacji rynku, na którym działa kilka niezależnych, silnych przedsiębiorstw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;

Wiktionary

Oligopol – forma struktury rynkowej zaliczająca się do konkurencji niedoskonałej i ze względu na siłę rynkową znajdująca się między konkurencją monopolistyczną i monopolem. Rynek można nazwać oligopolistycznym, gdy tworzy go lub dominuje na nim kilku producentów, wytwarzających produkt jednorodny (np. cukier) lub zróżnicowany (np. samochody).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲiˈɡɔpɔl, AS: olʹigopol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligopolista m.

 przym. oligopolistyczny

Wiktionary


oligopolista

przedsiębiorstwo działające w ramach oligopolu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba fizyczna lub prawna, która działa w ramach oligopolu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲiɡɔpɔˈlʲista, AS: olʹigopolʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligopol m.

 przym. oligopolistyczny

Wiktionary


oligopolistyczny

przymiotnik od: oligopol (np. rynek oligopolistyczny, charakter oligopolistyczny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od oligopol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z modelem „oligopolistycznym” branżą multimediów rządziłoby zaledwie kilku wszechstronnych i w dużej mierze samowystarczalnych potentatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲiɡɔpɔlʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: olʹigopolʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligopol m., oligopolista m.

Wiktionary


oligopolizacja

1. wprowadzanie formy organizacji rynku, na którym działa kilka niezależnych, silnych przedsiębiorstw;
2. opanowanie rynku przez kilka niezależnych, silnych przedsiębiorstw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma organizacji rynku, na którym działa kilka przedsiębiorstw

 (1.2) panowanie nad rynkiem przez kilka niezależnych i silnych przedsiębiorstw

Wiktionary


oligopolowy

→ oligopol


SJP.pl

Patrz:

oligopol

oligopson

sytuacja na rynku, w której nie ma dużej konkurencji po stronie popytu na dane dobro lub usługę


SJP.pl

Oligopson – sytuacja na rynku, w której nie ma dużej konkurencji po stronie popytu na dane dobro lub usługę. Wynika to z faktu, że istnieje niewielu kupujących chcących je nabyć.

Przeciwną sytuacją jest oligopol – na rynku istnieje tylko kilku sprzedawców i wielu kupujących.

Wikipedia


oligosacharyd

sacharyd, którego cząsteczki są zbudowane z dwóch do dziesięciu cząsteczek monosacharydów, połączonych wiązaniem glikozydowym, np. glukoza, fruktoza, maltoza; oligoza, oligocukier, cukier złożony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny majacy w swoim składzie kilka merów polisacharydów

Wiktionary


oligosacharydowy

→ oligosacharyd


SJP.pl

Patrz:

oligosacharyd

oligospermia

Oligospermia – zbyt niska liczba (mniej niż 20 mln./ml) plemników w nasieniu. Wyróżnia się oligospermię:

Wikipedia


oligoterm

organizm zimnolubny, rozwijający się w niskiej temperaturze, ulegającej jedynie niewielkim wahaniom


SJP.pl


oligotermiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekol. cechujący się tolerancją w stosunku do niskich temperatury

Wiktionary


oligotopowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekol. cechujący się małą tolerancją w stosunku do czynników środowiska i występujący jedynie w warunkach o niewielkich ilościach danych czynników

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oligotop

Wiktionary


oligotrof

roślina skąpożywna, występująca w środowisku ubogim w substancje odżywcze, np. borówka


SJP.pl


oligotrofia

oligotrofizm, oligotroficzność;
1. mała ilość zasobów pokarmowych w śródlądowych zbiornikach wodnych;
2. cecha roślin skąpożywnych, mających niskie wymagania glebowe


SJP.pl


oligotroficzność

oligotrofizm, oligotrofia;
1. mała ilość zasobów pokarmowych w śródlądowych zbiornikach wodnych;
2. cecha roślin skąpożywnych, mających niskie wymagania glebowe


SJP.pl


oligotroficzny

zawierający mało składników odżywczych


SJP.pl


oligotrofizm

oligotrofia, oligotroficzność;
1. mała ilość zasobów pokarmowych w śródlądowych zbiornikach wodnych;
2. cecha roślin skąpożywnych, mających niskie wymagania glebowe


SJP.pl

Oligotrofizm – stan ubogiej zawartości substancji pokarmowych w środowisku.

Wiąże się z niską produkcją pierwotną. W typologii zbiorników wodnych wyróżniane są jeziora oligotroficzne. Oligotroficzne ekosystemy leśne są stosunkowo częste w regionach tropikalnych.

Wikipedia


oligowolemia

obniżenie objętości krążącej krwi w organizmie, spowodowane krwotokiem lub ubytkiem osocza


SJP.pl

Oligowolemia – obniżenie wolemii, a więc objętości krążącej krwi w organizmie, spowodowane utratą krwi, osocza lub przemieszczeniem się płynów w obrębie tzw. przestrzeni płynowych (np. zatrzymanie ich w obrębie jelit w przypadku niedrożności jelit).

Wstrząs oligowolemiczny powstaje w następstwie utraty:

Wikipedia


oligoza

sacharyd, którego cząsteczki są zbudowane z dwóch do dziesięciu cząsteczek monosacharydów, połączonych wiązaniem glikozydowym, np. glukoza, fruktoza, maltoza; oligosacharyd, oligocukier, cukier złożony


SJP.pl


oligozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy iguanodonów; mochlodon, rabdodon, onychozaur, ornitomer


SJP.pl


oligozoospermia

zbyt niska liczba plemników w nasieniu (poniżej 15 mln/1 ml ejakulatu)


SJP.pl

Oligozoospermia – obniżona liczba plemników w nasieniu.

Zgodnie z obowiązującymi od 2010 roku wartościami referencyjnymi wyznaczanymi przez WHO przy diagnozowaniu oligozoospermii należy wziąć pod uwagę dwie wartości:

Aby nasienie uznać za prawidłowe (bez oligozoospermii) wystarczy aby jedna z powyżej wymienionych wartości była spełniona.

Wikipedia


oliguria

zmniejszenie wydzielania moczu, głównie wskutek niewydolności nerek; skąpomocz


SJP.pl


olik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prezerwatywa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prezerwatywa.

Wiktionary


olim

grupa Żydów przybywająca do Izraela w celu osiedlenia się


SJP.pl


olimp

1. przenośnie o grupie czołowych poetów, artystów, pisarzy
2. jedna z odmian sałaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. grupa znakomitych twórców

Wiktionary

Ol

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Olimp m., Olimpia ż., Olimpiusz m., olimpiada ż., olimpizm m., olimpijczyk m., olimpijka ż., olimpijskość ż.

 przym. olimpijski

 przysł. olimpijsko

Wiktionary


olimpia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;

 (1.2) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Olimpia (nowogr. Αρχαία Ολυμπία, "Archea Olimbia") – miejscowość w Grecji, na Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Grecja Zachodnia, w jednostce regionalnej Elida. Siedziba gminy Olimpia. W 2011 roku liczyła 835 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mam na imię Olimpia i jestem pielęgniarką stomatologiczną z Katowic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲĩmpʲja, AS: olʹĩmpʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olimpiada ż., olimpijczyk m., olimpijka ż., olimpijskość ż., Olimp m., Olympia ż., olimp mrz.

 przym. olimpijski, olimpiadowy, Olimpiowy

Wiktionary


olimpiada

1. starogreckie igrzyska sportowe; igrzyska olimpijskie;
2. zawody sportowe organizowane co 4 lata od 1896 roku na wzór starożytnych; igrzyska olimpijskie;
3. czteroletni okres między starogreckimi igrzyskami, będący również jednostką czasu;
4. konkurs wiedzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata;

 (1.2) sport. igrzyska olimpijskie

 (1.3) zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • olimpiada – okres 4 lat w kalendarzu starogreckim, stosowany w starożytności na oznaczenie okresów pomiędzy igrzyskami, oraz współcześnie przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski jako rachuba stosowana...
  • Igrzyska olimpijskie – duże międzynarodowe wydarzenia sportowe organizowane zwykle co cztery lata:
    • letnie igrzyska olimpijskie
    • zimowe igrzyska olimpijskie
  • Starożytne igrzyska olimpijskie – zawody olimpijskie organizowane w starożytnej Grecji
  • Olimpiada Letnia 1906
  • Niektóre wyspecjalizowane międzynarodowe zawody sportowe:
    • olimpiada specjalna
    • olimpiada szachowa
  • Olimpiady przedmiotowe – konkursy i zawody dla uczniów:
    • krajowe:
      • olimpiada astronomiczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po trwającej cztery lata olimpiadzie przychodził wreszcie czas wyczekiwanych igrzysk.

 (1.2) Nasza drużyna pojechała na olimpiadę do Rio.

 (1.3) Zuzia jest dobra w szachach, była już na dwóch olimpiadach – w Krakowie i Katowicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲĩmˈpʲjada, AS: olʹĩmpʹi ̯ada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olimpia ż., olimpijczyk m., olimpijka ż., olimp m., olimpizm m., olimpijskość ż., Olimp mrz.

 przym. olimpijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) igrzyska olimpijskie

Wiktionary


olimpijczyk

1. sportowiec biorący udział w olimpiadzie
2. uczestnik konkursu z danej dziedziny wiedzy, zwłaszcza laureat takiego konkursu
3. w mitologii greckiej: każdy z 12 głównych bogów mieszkających na Olimpie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik biorący udział w igrzyskach olimpijskich

 (1.2) pot. uczeń biorący udział w olimpiadzie przedmiotowej

 (1.3) mitgr. każdy z dwunastu głównych bogów mieszkających, biesiadujących i obradujących na Olimpie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na czele dębickiej ekipy stanie wicemistrz Europy i brązowy medalista mistrzostw świata Roman Gotfryd, a także jedenastokrotny mistrz Polski, olimpijczyk Andrzej Rżany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲĩmˈpʲijt͡ʃɨk, AS: olʹĩmpʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olimpiada ż.

:: fż. olimpijka ż.

 przym. olimpijski

Wiktionary


olimpijka

1. zawodniczka biorąca udział w olimpiadzie
2. uczestniczka konkursu z danej dziedziny wiedzy, zwłaszcza laureatka takiego konkursu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka biorąca udział w igrzyskach olimpijskich

 (1.2) pot. uczennica biorąca udział w olimpiadzie przedmiotowej

 (1.3) wojskowa i harcerska letnia bluza mundurowa ze szlufkami

 (1.4) żegl. jednoosobowa łódź regatowa o omasztowaniu typu ket

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲĩmˈpʲijka, AS: olʹĩmpʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olimpiada ż.

:: fm. olimpijczyk m.

 przym. olimpijski

Wiktionary


olimpijski

1. związany z olimpiadą (np. znicz olimpijski, konkurencje olimpijskie);
2. taki jak u bogów, mieszkańców Olimpu (np. olimpijski spokój);
3. przymiotnik od: Olimp (masyw górski w Grecji);
4. olimpijski spokój - spokój niezmącony, niewzruszony, niezachwiany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego

 (1.2) związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał Apollo serdecznego przyjaciela w młodym Hiakintosie, którego uczył strzelać z łuku i grać na cytrze. Tymczasem Zefir, bożek łagodnego wiatru, tak pokochał pięknego młodzieńca, że nie mógł znieść, iż ów porzuca jego towarzystwo dla olimpijskiego boga.

 (1.2) Hymn olimpijski zabrzmiał po raz pierwszy już na igrzyskach olimpijskich w Atenach w 1896 roku.

 (1.3) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci, AS: olʹĩmpʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olimp mrz., Olimp mrz., Olimpia ż., olimpiada ż., paraolimpiada ż., Olimpijczycy lm., olimpijczyk mos., olimpijka ż., paraolimpijczyk mos.

 przym. paraolimpijski, olimpiadowy

 przysł. olimpijsko, olimpiadowo, po olimpijsku

Wiktionary


olimpijskość

→ olimpijski


SJP.pl

Patrz:

olimpijski

olimpiusz

imię męskie


SJP.pl

Olimpiusz – imię męskie pochodzenia greckiego. Oznacza "mieszkaniec Olimpu" lub "mieszkaniec miasta Olimpia". Istnieje czterech świętych o tym imieniu.

Olimpiusz imieniny obchodzi 12 czerwca i 23 lipca.

Wikipedia


olimpiuszostwo

Olimpiusz z małżonką; Olimpiuszowie


SJP.pl


olimpiuszowie

Olimpiusz z małżonką; Olimpiuszostwo


SJP.pl


olimpiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Olimpiusza lub z nim związany


SJP.pl


olimpizm

ruch propagujący sport olimpijski, olimpijską ideę szlachetnej rywalizacji


SJP.pl

Ol

Wikipedia


olingo

drapieżny ssak z rodziny szopowatych, występujący w Ameryce Środkowej i Południowej


SJP.pl

Olingo ("Bassaricyon") – rodzaj drapieżnych ssaków z rodziny szopowatych (Procyonidae).

Wikipedia


olinkiewicz

nazwisko


SJP.pl


olinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) system lin na jachcie lub innym statku żaglowym, część takielunku;

Wiktionary

Olinowanie – system lin na jachcie lub innym statku żaglowym. Stanowi obok omasztowania i ożaglowania część takielunku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suchy dom, łagodny głos oceanu, szum wiatru w olinowaniu i to kołysanie, które śpiewem swoim niesie nas na wschód.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lina ż.

 przym. linowy

Wiktionary


oliszki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oliszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Choroszcz
  • Oliszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki

Wikipedia


olita

miasto na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Litwie nad Niemnem;

Wiktionary

Olita (lit.) – szóste co do wielkości (50 tys. mieszkańców w 2025) miasto Litwy, położone nad Niemnem, w Dzukii, siedziba okręgu olickiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲita, AS: olʹita

Wiktionary

Powiązane:

 przym. olicki

Wiktionary


oliver

[czytaj: Oliwer] obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oliver – imię męskie
  • Oliver – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Screven
  • Oliver – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Fayette
  • Oliver – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas
  • Oliver (ang. Oliver Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Scott
  • Oliver (ang. Oliver Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Huron
  • Oliver (ang. Oliver Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Kalkaska
  • Oliver (ang. Oliver Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Taney
  • Oliver (ang. Oliver Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Williams
  • Oliver (ang. Oliver Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Adams
  • Oliver (ang. Oliver Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Jefferson
  • Oliver (ang. Oliver Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Mifflin

Wikipedia


olivetti

marka maszyn do pisania i komputerów oraz firma


SJP.pl

Olivetti – włoski producent maszyn do pisania, komputerów, drukarek oraz innych urządzeń biurowych. W Polsce dystrybutorem sprzętu marki Olivetti jest Digital Solutions Dystrybucja Polska sp. z o.o. (automatyka biurowa) oraz firma Printcom Sp. z o.o. (drukarki specjalistyczne).

Wikipedia


olivia

obce imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olivia – amerykańska piosenkarka
  • Olivia – album ww. piosenkarki
  • Olivia Trappeniers – flamandzka piosenkarka, kompozytorka i autorka tekstów
  • OLIVIA – japońska piosenkarka
  • Hala Olivia – hala sportowa w Gdańsku
  • Olivia – czasopismo dla kobiet
  • Olivia – serial animowany
  • Olivia – powieść autorstwa Rosie Rushton
  • Olivia MFSK – rodzaj radiowej emisji cyfrowej
  • Oliwia – imię żeńskie
  • Olivia – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Renville
  • Olivia (ang. Olivia Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McHenry

Wikipedia


olivier

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olivier – imię męskie pochodzenia normandzkiego
  • Olivier, Olivier – film fabularny, reż. Agnieszka Holland, 1992 Francja
  • Ferdinand von Olivier – niemiecki malarz i grafik
  • Laurence Olivier – angielski aktor i reżyser teatralny
  • George Borg Olivier – maltański premier

Wikipedia


oliwa

1. przezroczysty tłuszcz uzyskiwany z owoców oliwki, wykorzystywany głównie w celach spożywczych;
2. rzadziej: jakiś tłuszcz, olej;
3. olej mineralny wykorzystywany do oliwienia mechanizmów takich jak silniki;
4. gwara miejska: pijak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek;

 (1.2) techn. olej mineralny, którym oliwi się urządzenia mechaniczne

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) przen. slang. więz. młodz. osoba pijąca alkohol w dużych ilościach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • oliwa – olej z oliwek
  • Oliwa – dzielnica
  • Oliwa – okręg historyczny
  • Obręb Leśny Oliwa – obręb leśny
  • Gdańsk Oliwa – stacja kolejowa
  • Dekanat Gdańsk-Oliwa – dekanat katolicki archidiecezji gdańskiej
  • Oliwa – wieś na Ukrainie w rejonie iwankowskim obwodu kijowskiego
  • Oliva – miasto w Hiszpanii
  • Krzysztof Oliwa (ur. 1973) – polski hokeista
  • Marek Oliwa (ur. 1974) – polski szachista
  • Włodzimierz Oliwa (1924-1989) – polski generał

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oliwa z oliwek jest podobno zdrowsza niż olej słonecznikowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲiva, AS: olʹiva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwienie n., naoliwienie n., oliwiarka ż., oliwnik m.

:: zdrobn. oliwka ż.

 czas. oleić, oliwić ndk., naoliwić dk.

 przym. oliwny, oliwkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pijak, chlor

Wiktionary


oliweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: oliwka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwkowate nmos., oliwka ż.

Wiktionary


oliwer

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Oliwer, Oliwier – imię męskie pochodzenia normandzkiego. Wywodzi się od zniekształconego słowa "Alfihar" oznaczającego „armia elfów”. Z czasem wymowa imienia została zmieniona i zaczęto je wiązać z łacińskim "oliva" oznaczającym „drzewo oliwne”. W średniowieczu przybierało ono w Polsce formy Oliwir, Olwir, Olwer. Imię błędnie uznawane za męski odpowiednik Oliwii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲivɛr, AS: olʹiver

Wiktionary


oliweta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) paciorek kształtu oliwki

Wiktionary


oliwetanin

członek włoskiej kongregacji zakonu św. Benedykta, założonej w 1319 roku


SJP.pl


oliwety

korale, paciorki w kształcie oliwek


SJP.pl


oliwia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ol

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś widziałam Oliwię w sklepie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲivʲja, AS: olʹivʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Oliwiusz m.

:: zdrobn. Oliwka ż., Oliwcia ż., Liwia ż.

 przym. Oliwiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Oliwka, Oliwcia

Wiktionary


oliwiareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: oliwiarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwiarka ż.

Wiktionary


oliwiarka

urządzenie do smarowania maszyn olejem; olejarka, olejniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. zbiornik z oliwą służący do oliwienia

Wiktionary

Oliwiarka (olejarka) – narzędzie przeznaczone do smarowania mechanizmów przy pomocy oleju.

W najprostszej formie jest to niewielki metalowy zbiorniczek z aplikatorem w kształcie cienkiej rurki; denko zbiorniczka jest sprężystą membraną. Naciskanie denka powoduje wytłaczanie ze zbiorniczka przez rurkę kropel oleju. Większe oliwiarki mają we wnętrzu uruchamiany zewnętrzną dźwignią tłoczek, który umożliwia wypychanie ze zbiorniczka nieco większych ilości oleju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przynieś oliwiarkę, trzeba naoliwić zawiasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwiareczka ż., oliwa ż., oliwienie n., naoliwienie n.

 czas. oliwić ndk., naoliwić dk.

 przym. oliwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olejarka; gw. Górny Śląsk yjlkana

Wiktionary


oliwiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. producent oliwy lub jej handlarz

 (1.2) przen. pejor. pijak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako ziarno sezamowe dla urobienia oliwy, tak wygniata się wszystko w młyńskiem kole stworzenia, skoro w nie wpadłeś za sprawą oliwiarza (…) sic.

Wiktionary


oliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oliwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: olʹivʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oliwić ndk., naoliwić dk., naoliwiać ndk.

 rzecz. oliwa ż./mzw., naoliwianie, naoliwienie

Wiktionary


oliwier

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nazywał się Oliwier i przyjechał na pomarańczowej motorynce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲivjɛr, AS: olʹivi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oliwierek m.

Wiktionary


oliwierek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Oliwier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oliwierku, pomóż cioci wnieść sprawunki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oliwier mos.

Wiktionary


oliwin

minerał używany do produkcji tworzyw ogniotrwałych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. miner. dowolny minerał z szeregu krzemianów magnezowo-żelazowych, pomiędzy forsterytem (krzemian magnezu) i fajalitem (krzemian żelaza);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • minerał należący do grupy oliwinów
  • oliwin właściwy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przezroczyste żółtozielonawe kryształy oliwinu z Egiptu, Brazylii i Turcji, używane są jako kamień ozdobny – chryzolit .

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwinit mrz.

 przym. oliwinowy

Wiktionary


oliwinit

głębinowa skała magmowa złożona głównie z oliwinu, zawierająca domieszki chromitu, piroksenu i magnetytu; dunit


SJP.pl


oliwinowy

→ oliwin


SJP.pl

Patrz:

oliwin

oliwić

smarować oliwą, np. zawiasy; naoliwiać


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) techn. smarować coś oliwą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprzęg należy oliwić zgodnie z harmonogramem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwkowate nmos., oliwka ż., oliwiarka ż., oliwa ż., oliwienie n., naoliwianie n., naoliwienie n.

 przym. oliwkowy, oliwny

Wiktionary


oliwka

1. drzewo o drobnych, jadalnych owocach zawierających oliwę, rosnące w ciepłych krajach; też: owoc tego drzewa;
2. kosmetyczny olejek roślinny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Olea|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;

 (1.2) spoż. owoc oliwki (1.1)

 (1.3) specjalna końcówka rurek stosowana w sprzęcie laboratoryjnym;

 (1.4) kolor oliwkowy;

 (1.5) element stetoskopu z tworzywa sztucznego na końcach metalowych przewodów zespołu liry, wkładany do ucha badającego

 (1.6) zdrobn. od oliwa

 (1.7) kosmet. rodzaj kosmetycznego olejku roślinnego, zwykle używanego do pielęgnacji dzieci oraz do masażu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • oliwka – kosmetyk
  • oliwka (Olea) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych
  • oliwka – owoc oliwki (Olea)
  • oliwka – ślimak morski
  • oliwka część rdzeniomózgowia
  • oliwka laboratoryjna
  • Oliwka Brazil (ur. 2001) – polska raperka
  • barwa oliwkowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za hotelem rosły oliwki.

 (1.2) Ta sałatka bardzo dobrze smakuje z oliwkami.

 (1.3) Oliwki umożliwiają łączenie elementów aparatury laboratoryjnej.

 (1.7) Nie zapomnij kupić oliwki dla niemowląt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲifka, AS: olʹifka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwkowate nmos., oliwa ż., oliweczka ż., oliwienie n.

 czas. oliwić ndk., naoliwić dk., naoliwić się dk., naoliwiać ndk.

 przym. oliwkowy, oliwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drzewo oliwkowe, drzewo oliwne, oliwnik

Wiktionary


oliwkowate

rodzina z klasy dwuliściennych obejmująca około 600 gatunków drzew, krzewów lub pnączy ze strefy gorącej i umiarkowanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Oleaceae|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu jasnotowców;

Wiktionary

Oliwkowate ("Oleaceae") – rodzina roślin z rzędu jasnotowców ("Lamiales"). Należy do niej około 615 gatunków drzew, krzewów i lian zebranych w 24 rodzaje. Zasięg geograficzny rodziny obejmuje wszystkie kontynenty z wyjątkiem Oceanii, obszarów polarnych i znajdujących się pod wpływem klimatu kontynentalnego w północnej Azji i Ameryce Północnej oraz wielkich pustyń. Występują zarówno w strefie klimatu umiarkowanego, jak i zwrotnikowego, przy czym obszar największego zróżnicowania stanowi Azja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rodziny oliwkowatych należą oliwka i jaśmin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwa ż., oliwka ż., oliweczka ż., oliwienie n., oliwnik mrz.

 czas. oliwić ndk., naoliwić dk., naoliwić się dk., naoliwiać ndk.

 przym. oliwkowy, oliwny

Wiktionary


oliwkowaty

o cechach oliwkowatych, rodziny roślin


SJP.pl


oliwkowobeżowy

beżowy o oliwkowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) beżowy o oliwkowym odcieniu

Wiktionary


oliwkowobrunatny

brunatny o odcieniu oliwkowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) brunatny o oliwkowym odcieniu

Wiktionary


oliwkowobrązowy

brązowy o odcieniu oliwkowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) brązowy o oliwkowym odcieniu

Wiktionary


oliwkowoczarny

czarny o oliwkowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) czarny o oliwkowym odcieniu

Wiktionary


oliwkowoszary

szary o odcieniu oliwkowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) szary o oliwkowym odcieniu

Wiktionary


oliwkowozielonawy

nieco zielony o oliwkowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zielonawy o oliwkowym odcieniu

Wiktionary


oliwkowozielony

zielony o odcieniu oliwkowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zielony o odcieniu oliwkowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mają znacznie ciemniejszą, oliwkowozieloną barwę, zapach lekko kwaśny, żywiczny i korzenny, lekko gorzkawy smak.

 (1.1) Nieco ekstrawagancki, oliwkowozielony gabinet pełen regałów z książkami; sprzęt muzyczny w salonie, a obok dwa gustowne stojaki na CD.

Wiktionary


oliwkowożółty

żółty o odcieniu oliwkowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) żółty o oliwkowym odcieniu

Wiktionary


oliwkowy

1. przymiotnik od: oliwka;
2. mający kolor taki, jak kolor oliwek; zielonkawy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki;

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z oliwką, dotyczący drzewa lub owocu oliwki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niewysoki brunet o ciemnym, gęstym zaroście, cera oliwkowa, nos klasycznie żydowski, wargi pełne, w oczach sentyment pasterza trzód z ziemi Kanaan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʲifˈkɔvɨ, AS: olʹifkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwa ż./m., oliwka ż., oliwienie n., naoliwienie n.

 czas. oliwić ndk., naoliwić dk.

 przym. oliwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żółtawozielony

Wiktionary


oliwnik

krzew lub drzewo z rodziny oliwnikowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oliwnik – gatunek ptaka z rodziny trzaskaczy.
  • Oliwnik – rodzaj drzew i krzewów z rodziny oliwnikowatych.

Wikipedia


oliwnikowate

o cechach oliwnikowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Ol

Wikipedia


oliwnikowaty

o cechach oliwnikowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


oliwnikowce

dawny rząd roślin z klasy dwuliściennych; Elaeagnales


SJP.pl


oliwnikowiec

przedstawiciel dawnego rzędu roślin z klasy dwuliściennych


SJP.pl


oliwny

1. związany z oliwą, pochodzący od oliwy;
2. związany z oliwką, dotyczący oliwki;
3. mający kolor owoców oliwki; oliwkowy;
4. zrobiony z drewna oliwki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący oliwki

 (1.2) dotyczący oliwy

 (1.3) mający kolor owoców oliwki

 (1.4) rzad. zrobiony z drewna oliwki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy wrócili do Jerozolimy z góry, zwanej Oliwną, która leży blisko Jerozolimy, w odległości drogi szabatowej.

 (1.1) Oni są dwoma drzewami oliwnymi i dwoma świecznikami, / co stoją przed Panem ziemi.

 (1.2) W Kafarnaum wydobyto szereg fragmentów lampek oliwnych.

 (1.3) W auli zawieszono oliwne kotary.

 (1.4) Przywiózł z Ziemi Świętej szopki i różańce z drewna oliwnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oliwkowate nmos., oliwiarka ż., oliwa ż., oliwka ż., naoliwianie n., naoliwienie n., oliwienie n.

 czas. oliwić ndk., naoliwić dk.

 przym. oliwkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) oliwkowy

Wiktionary


oliwski

związany z Oliwą


SJP.pl


olka

zdrobnienie od: Aleksandra (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Aleksandra

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Olek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aleksandra ż., Aleksander m., Ola ż., Oleczka ż., Oleńka ż., Olek m.

Wiktionary


olkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Daniela Olkiewicz – polska działaczka harcerska
  • Henryk Olkiewicz – polski działacz społeczny
  • Monika Olkiewicz – polska lekkoatletka
  • Robert Olkiewicz – polski fizyk

Wikipedia


olkowice

Olkowice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Promna.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie radomskim.

Wikipedia


olkowicz

nazwisko


SJP.pl


olkowie

Olek z małżonką


SJP.pl


olkowo

Ol

Wikipedia


olkowski

nazwisko


SJP.pl


olkuski

przymiotnik od: Olkusz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Olkusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bolesław Anc, naczelnik wojenny powiatu olkuskiego, schwytany z bronią na polu walki i przetrzymywany z bratankiem w więzieniu (…)

 (1.1) Chciałbym natomiast zgłosić drobną poprawkę dotyczącą niektórych gmin planowaćanowanego powiatu olkuskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔlˈkusʲci, AS: olkusʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olkusz m., olkuszanin mos., olkuszanka ż.

Wiktionary


olkusz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie małopolskim, pomiędzy Krakowem a Katowicami;

Wiktionary

Olkusz – miasto w województwie małopolskim, siedziba powiatu olkuskiego i gminy Olkusz. Jest położony w historycznym regionie małopolskiej ziemi krakowskiej na zachodniej granicy Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej oraz południowo-wschodnich rubieżach Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej, nad rzeką Babą, przy drodze krajowej nr 94 i przy drogach wojewódzkich: nr 783 i nr 791.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś o północy zakończyła się osiemnastogodzinna akcja „Pomiar”, przeprowadzana przez Referat Ruchu Drogowego KPP w Olkuszu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olkuszanin m., olkuszanka ż.

 przym. olkuski

Wiktionary


olkuszanin

mieszkaniec Olkusza


SJP.pl


olkuszanka

mieszkanka Olkusza


SJP.pl


olkuśnik

nazwisko


SJP.pl


olmaryj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szafa

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynia

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. szafka kuchenna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk almaryja, almaryjo, odmaryj, olmaryja, olmaryjo

Wiktionary


olmaryja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szafa

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynia

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. szafka kuchenna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk almaryja, almaryjo, odmaryj, olmaryj, olmaryjo

Wiktionary


olmaryjo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szafa

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynia

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. szafka kuchenna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk almaryja, almaryjo, odmaryj, olmaryj, olmaryja

Wiktionary


olmecki

dotyczący Olmeków, plemion dawnych Indian środkowoamerykańskich


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Olmekami, dotyczący Olmeków, ich kultury, sztuki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Totonakowie należą do bezpośrednich spadkobierców kultury olmeckiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔlˈmɛt͡sʲci, AS: olmecʹḱi

Wiktionary


olmekowie

dawne plemię żyjące na terenach Meksyku


SJP.pl

Olmekowie – umowna nazwa plemion zamieszkujących Mezoamerykę od momentu przejścia z koczowniczego na osiadły tryb życia (ok. 2000 r. p.n.e.). Plemiona te osiadły na nadbrzeżach rzek i jezior, od Zatoki Meksykańskiej aż do górzystych terenów w głębi lądu, i wykształciły kulturę o wielu wspólnych cechach (zob. kultura Olmeków, wierzenia Olmeków). Nie wiemy jakim językiem mówił lud określany jako Olmekowie i jak oni sami siebie nazywali.

Wikipedia


olo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. zdrobniała forma imienia Aleksander

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj ja i Olo byliśmy na rybach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olek m., Oluś m., Alek m., Aleksander m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Olek m., Oluś m., Alek m.

Wiktionary


olodzenie

oblodzić;
1. pokryć coś warstwą lodu;
2. olodzić się - pokryć się lodem


SJP.pl


olodzić

oblodzić;
1. pokryć coś warstwą lodu;
2. olodzić się - pokryć się lodem


SJP.pl


olodzony

oblodzić;
1. pokryć coś warstwą lodu;
2. olodzić się - pokryć się lodem


SJP.pl


ologeneza

koncepcja ewolucyjna, zgodnie z którą nowe gatunki mogą pojawiać się jednocześnie w różnych punktach kuli ziemskiej


SJP.pl


olokiemski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Olokmą, dotyczący Olokmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olokma ż.

Wiktionary


olokma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim, amurskim i Jakucji; prawy dopływ Leny;

Wiktionary

Ol

Wikipedia

Powiązane:

 przym. olokiemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Olekma

Wiktionary


oloroso

złociste, półsłodkie wino jerez


SJP.pl


olrajd

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gwara. kelnerska: Amerykanin polskiego pochodzenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlrajt, AS: olrai ̯t

Wiktionary


ols

bagienny las liściasty z przewagą olszy czarnej w drzewostanie, czasem z brzozą omszoną, jesionem lub świerkiem; olszyna; oles


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. leśn. typ bagiennych lasów liściastych zbudowanych z olszy czarnej, wierzby szarej, brzozy, kruszyny z domieszką świerka;

Wiktionary

Ols, oles, bagienny las olszowy lub olchowy – las z dominacją olszy czarnej porastający bagienne siedliska, o okresowo wysokim poziomie wody stojącej i różnej żyzności. Ma zwykle charakterystyczną kępową strukturę runa – na kępach wokół szyi korzeniowej olszy rosną gatunki borowe, w dolinkach przynajmniej okresowo wypełnianych wodą – rośliny bagienne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Olsza ż., oles m., olsza ż., olszyna ż., olszynka ż., olszówka ż., olcha ż.

 przym. olchowy, olszowy, olszynowy, olsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oles, bagienny las olszowy

Wiktionary


olsen

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bliźniaczki Olsen (Mary-Kate i Ashley Olsen)
  • Egon Olsen – szef Gangu Olsena
  • Olsen Brothers – duński zespół muzyczny
  • Ole Olsen – duński żużlowiec
  • Olsen – członek zespołu WNB

Wikipedia


olsnąć

olśnąć; dawniej:
1. utracić wzrok, oślepnąć;
2. zabłysnąć, zalśnić


SJP.pl


olson

nazwisko


SJP.pl

Norm Olson Enterprises – założony przez Norma Olsona były amerykański zespół i konstruktor wyścigowy, funkcjonujący w latach 40. Tuż po II wojnie światowej wystawiał napędzane silnikami Offenhauser samochody w mistrzostwach AAA. W latach 1947–1950 samochody konstrukcji Olsona rywalizowały w wyścigu Indianapolis 500.

Wikipedia


olsowy

→ ols


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z olsem, dotyczący olsu

Wiktionary

Patrz:

ols

Powiązane:

 rzecz. ols m., Olsza ż.

Wiktionary


olsternik

dawniej: rzemieślnik wyrabiający futerały na broń


SJP.pl


olstra

futerał przytroczony do siodła


SJP.pl


olstro

futerał przytroczony do siodła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. wojsk. sztywny skórzany futerał na pistolet kawalerzysty;

Wiktionary

Olstro (od Holster, lm olstra) – skórzany futerał na pistolet kawaleryjski troczony do przedniej części siodła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔlstrɔ, AS: olstro

Wiktionary


olsza

drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, rosnące w miejscach podmokłych, występujące w licznych gatunkach; olcha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. olcha

Wiktionary

Ol

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Olsza ż., ols mrz., oles mrz., olcha ż., olszyna ż.

 przym. olchowy, olszowy

Wiktionary


olszak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszak – część miasta Poznań
  • Olszak – osada leśna w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Wąpielsk
  • Olszak – część wsi Wólka Gruszczyńska w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
  • Olszak – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
  • Olszak – przysiółek wsi Karłowice w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Popielów
  • Olszak – przysiółek wsi Tulice w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
  • Olszak – część wsi Osetno w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Biskupiec
  • Olszak – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Babiak
  • Olszak – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Pobiedziska
  • Olszak – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Świeszyno
  • Celina Olszak (ur. 1958) – polska ekonomistka
  • Feliks Olszak (1904–1965) – metalurg, rektor AGH

Wikipedia


olszakowski

nazwisko


SJP.pl


olszamowice

Olszamowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie piotrkowskim.

Wikipedia


olszanecki

przymiotnik od: Olszanka


SJP.pl


olszanica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszanica – dzielnica Krakowa
  • Olszanica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Zagrodno
  • Olszanica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Olszanica
  • Olszanica – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki
  • Olszanica – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Sadlinki
  • Olszanica – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie iwacewickim
  • Olszanica – wieś w rejonie biłohirskim, w obwodzie chmielnickim na Ukrainie
  • Olszanica – dawna wieś w rejonie jaworowskim obwodzie lwowskim na Ukrainie,
  • Olszanica – wieś w rejonie tyśmienickim, w obwodzie iwanofrankowskim na Ukrainie
  • Olszanica – wieś w rejonie rokytniańskim obwodzie kijowskim na Ukrainie,
  • Olszanica – wieś w rejonie złoczowskim, w obwodzie lwowskim na Ukrainie
  • Olszanica – potok, dopływ Krzyworzeki

Wikipedia


olszanicki

przymiotnik od: Olszanica


SJP.pl


olszanka

1. nazwa wielu wsi i ich części w Polsce;
2. nazwa wielu wsi na Ukrainie; 2. nazwa kilku wsi na Białorusi; 4. nazwa kilku wsi w Rosji; 5. nazwa wielu cieków wodnych w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszanka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Turobin
  • Olszanka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn
  • Olszanka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Łopiennik Górny
  • Olszanka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Krzczonów
  • Olszanka – wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie
  • Olszanka – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Olszanka
  • Olszanka – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Wyszków
  • Olszanka – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska
  • Olszanka – wieś w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Olszanka
  • Olszanka – wieś w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Nowinka
  • Olszanka – wieś w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów
  • Olszanka – wieś w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny

Wikipedia


olszanowo

Olszanowo (kaszub. "Òlszónowò", Elsenow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Rzeczenica. Na południe od miejscowości znajdują się jeziora Olszanowskie i Olszanowskie Małe.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Olszanowo", w którego skład wchodzą również miejscowości Garsk i Grodzisko. W końcu 2025 sołectwo liczyło 147 mieszkańców.

Wikipedia


olszanowski

nazwisko


SJP.pl


olszański

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Olszą, dotyczący Olszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsza ż.

Wiktionary


olszewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Olszewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
  • Olszewice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Kałuszyn

Wikipedia


olszewiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszewiec – osada w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
  • Olszewiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Czernice Borowe
  • Olszewiec – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko

Wikipedia


olszewik

potocznie: zwolennik Jana Olszewskiego


SJP.pl


olszewko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Kuczbork-Osada
  • Olszewko – kolonia w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
  • Olszewko – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce
  • Olszewko – część wsi Olszewo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
  • Olszewo

Wikipedia


olszewnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszewnica – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Borki
  • Olszewnica – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Kąkolewnica
  • Olszewnica – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Wieliszew
  • Olszewnica – część wsi Dąbrówka w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Rzewnie
  • Olszewnica – dawna gromada
  • Olszewnica Nowa
  • Olszewnica Stara

Wikipedia


olszewnik

Olszewnik (niem. "Elsau") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


olszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Jeżów
  • Olszewo – część wsi Olszewo-Cechny w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Andrzejewo
  • Olszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Żuromin
  • Olszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Boćki
  • Olszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk
  • Olszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Śniadowo
  • Olszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Perlejewo
  • Olszewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Lidzbark
  • Olszewo – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Rybno
  • Olszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Prostki
  • Olszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Stare Juchy
  • Olszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki

Wikipedia


olszewoborecki

przymiotnik od: Olszewo-Borki; olszewsko-borecki, olszewski


SJP.pl


olszewski

przymiotnik od: Olszew, Olszewo


SJP.pl

Olszewski (forma żeńska: Olszewska, liczba mnoga Olszewscy) – polskie nazwisko, którym posługuje się blisko 48 tysięcy osób.

Wikipedia


olszowa

przymiotnik od: olsza, drzewo z rodziny brzozowatych; olchowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ujazd
  • Olszowa – część wsi Łyskornia w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Biała
  • Olszowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Zakliczyn
  • Olszowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
  • Olszowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
  • Olszowa – część wsi Cisek w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek
  • Olszowa – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Ujazd
  • Olszowa – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Kępno
  • Olszowa – gromada w powiecie brzeskim
  • Olszowa – gromada w powiecie brzezińskim
  • Olszowa – wzniesienie na Pogórzu Rożnowskim
  • Olszowa Droga

Wikipedia


olszowiec

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszowiec – część wsi Jugów w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Olszowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
  • Olszowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Markuszów
  • Olszowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
  • Olszowiec – przysiółek wsi Kodrąb w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
  • Olszowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubochnia
  • Olszowiec – przysiółek wsi Wola Gałecka w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Rusinów
  • Olszowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Brochów
  • Olszowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
  • Olszowiec – część wsi Pysznica w woj. podkarpackie, w pow. stalowowolskim, w gminie Pysznica
  • Olszowiec – osada wsi Zegartowice w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
  • Olszowiec – część wsi Wola Łagowska w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łagów

Wikipedia


olszownica

Olszownica – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Baćkowice. Ma status sołectwa.

Była wsią biskupstwa włocławskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnobrzeskim.

Wikipedia


olszowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Olszowski (1621–1677) – biskup
  • Antoni Olszowski – stolnik ostrzeszowski i piotrkowski
  • Grzegorz Olszowski (ur. 1967) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor nauk teologicznych, biskup pomocniczy katowicki
  • Jan Olszowski (ur. 1947) – polityk
  • Roman Olszowski (1890–1957) – rzeźbiarz
  • Stefan Olszowski (1931–2023) – działacz PZPR
  • Walerian Olszowski (1587–1650) – kasztelan spicymierski
  • Wojciech Olszowski (1916–1972) – prezbiter

Wikipedia


olszowy

przymiotnik od: olsza, drzewo z rodziny brzozowatych; olchowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z olchy

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części olchy

 (1.3) będący częścią olchy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔlˈʃɔvɨ, AS: olšovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsza ż., ols mrz., oles mrz., olsza ż., olcha ż., olszyna ż.

 przym. olchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) olchowy

Wiktionary


olsztyn

nazwa dwóch miast w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego;

 (1.2) geogr. wieś w województwie śląskim w powiecie częstochowskim, w gminie Olsztyn (1.3);

 (1.3) geogr. gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim;

 (1.4) geogr. była wieś, obecnie osiedle w Bełchatowie;

Wiktionary

Olsztyn ( , Allenstenium, Holstin) – miasto na prawach powiatu, stolica województwa warmińsko-mazurskiego, siedziba władz ziemskiego powiatu olsztyńskiego, kurii archidiecezji warmińskiej i greckokatolickiej eparchii olsztyńsko-gdańskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i instytucji regionu, a także węzeł kolejowy i drogowy. Miasto centralne aglomeracji olsztyńskiej. Największe miasto na Warmii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-4) Kolega pozdrawiał nas z Olsztyna.

 (1.1-2) W Olsztynie znajduje się piękny zamek. Musisz tam pojechać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔlʃtɨ̃n, AS: olštỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olsztynianin m., olsztyniak m., olsztynianka ż.

 przym. olsztyński, podolsztyński

Wiktionary


olsztynczanin

mieszkaniec Olsztynka


SJP.pl


olsztynczanka

mieszkanka Olsztynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Olsztynka

 (1.2) kobieta pochodząca z Olsztynka, urodzona w Olsztynku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbąszynczanka z olsztynczanką pojechały do szczecinczanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʃtɨ̃n͇ˈt͡ʃãnka, AS: olštỹṇčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsztynek mrz.

:: fm. olsztynczanin mos.

 przym. olsztynecki

Wiktionary


olsztynecki

przymiotnik od: Olsztynek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Olsztynkiem, dotyczący Olsztynka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsztynek mrz., olsztynczanin mos., olsztynczanka ż.

Wiktionary


olsztynek

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Olsztynek – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Olsztynek. Położone jest w północnej Polsce, 28 km na południe od Olsztyna. Olsztynek leży na Mazurach, na obszarze dawnej ziemi Sasinów, w historycznych Prusach Górnych.

Wikipedia


olsztyniaczka

potocznie:
1. Olsztynianka (mieszkanka Olsztyna);
2. mieszkanka Olsztyńskiego


SJP.pl


olsztyniak

potocznie: olsztynianin (mieszkaniec Olsztyna)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mieszkaniec Olsztyna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsztyn m., olsztynianin m., olsztynianka ż.

 przym. olsztyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olsztynianin

Wiktionary


olsztynianin

mieszkaniec Olsztyna; Olsztyniak (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Olsztyna

 (1.2) osoba pochodząca z Olsztyna, urodzona w Olsztynie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʃtɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: olštỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsztyn m., olsztyniak m.

:: fż. olsztynianka ż.

 przym. olsztyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pot. olsztyniak

Wiktionary


olsztynianka

mieszkanka Olsztyna; Olsztyniaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Olsztyna

 (1.2) kobieta pochodząca z Olsztyna, urodzona w Olsztynie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbąszynianka z olsztynianką odwiedziły szczeciniankę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔlʃtɨ̃ˈɲãnka, AS: olštỹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsztyn m., olsztyniak mos.

:: fm. olsztynianin m.

 przym. olsztyński

Wiktionary


olsztyński

przymiotnik od: Olsztyn, Olsztyńskie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Olsztynem, dotyczący Olsztyna

 (1.2) związany z Olsztyńskiem, dotyczący Olsztyńskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkaliśmy w miasteczku, którego ulice zaludniały się tylko wczesnym rankiem, gdy tłum mężczyzn i kobiet pośpiesznie zmierzał na stację do olsztyńskiego pociągu, i po południu, kiedy wszyscy równie szybkim krokiem wracali z pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔlˈʃtɨ̃j̃sʲci, AS: olštỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsztyn m., Olsztyńskie n., olsztynianin m., olsztynianka ż., olsztyniak mos.

Wiktionary


olsztyńskie

przymiotnik od: Olsztyn, Olsztyńskie


SJP.pl


olszyna

1. las lub zarośla olchowe;
2. drewno lub gałęzie olchowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) leśn. las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;

 (1.2) drewno olchowe

 (1.3) gałęzie olchowe

Wiktionary

Olszyna (niem. "Langenöls") – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, powiecie lubańskim, siedziba gminy Olszyna.

W latach 1956–1972 posiadała status osiedla. Prawa miejskie otrzymała w 2005 r.

Ośrodek przemysłu meblarskiego i drzewnego, fabryka materiałów izolacyjnych. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, przy granicy z Górnymi Łużycami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔlˈʃɨ̃na, AS: olšỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olcha ż.

:: zdrobn. olszynka ż.

 przym. olchowy, olszowy, olszynowy

Wiktionary


olszynianin

mieszkaniec Olszyny (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


olszynianka

mieszkanka Olszyny (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl


olszyniec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszyniec – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Olszyniec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Walim
  • Olszyniec – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Żary
  • Olszyniec – dawna stacja kolejowa w Olszyńcu
  • Olszyniec – dawny przystanek kolejowy

Wikipedia


olszynka

1. zarośla lub lasek olszowy;
2. młoda olcha


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszynka – część miasta Gdańsk
  • Olszynka – część miasta Wałcz
  • Olszynka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo
  • Olszynka – część wsi Żarki w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Libiąż
  • Olszynka – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
  • Olszynka – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Lubrza
  • Olszynka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Orły
  • Olszynka – część wsi Olsza w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
  • Olszynka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Korycin
  • Olszynka – osada wsi Jakubów w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
  • Olszynka – kolonia wsi Wygoda w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
  • Olszynka – część wsi Sąpy w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Młynary

Wikipedia


olszynowiec

bucz olszynowiec - gatunek błonkówki z rodziny trzpiennikowatych; bucz olchowiec


SJP.pl


olszynowy

związany z olszyną, lasem olchowym, zaroślami olchy; olchowy, olszowy


SJP.pl


olszyński

przymiotnik od: Olszyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Olszyną, dotyczący Olszyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olszyna ż.

Wiktionary


olszówecki

przymiotnik od: Olszówka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Olszówki, związany z Olszówką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olszówka ż., olszówczanin m., olszówczanka ż.

Wiktionary


olszówka

trujący grzyb z rodziny krowiakowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olszówka – część miasta Pajęczno
  • Olszówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
  • Olszówka – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Olszówka – przysiółek wsi Dobrzejewice w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
  • Olszówka – część wsi Polubicze Dworskie w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Wisznice
  • Olszówka – część wsi Babin w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
  • Olszówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
  • Olszówka – część wsi Bukowina Tatrzańska w woj. małopolskim, w pow.e tatrzańskim, w gminie Bukowina Tatrzańska
  • Olszówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
  • Olszówka – osada w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Gardeja
  • Olszówka – przysiółek wsi Gąsiorki w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Morzeszczyn
  • Olszówka – część wsi Borowianka w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Kłobuck

Wikipedia


oltenia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczno-geograficzna w południowej Rumunii;

Wiktionary

Oltenia (t. Mała Wołoszczyzna; rum. "Oltenia") – kraina historyczna w Rumunii stanowiąca zachodnią część Wołoszczyzny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku lat wakacje spędzamy w Oltenii.

Wiktionary


olunin

Olunin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Iłów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


oluś

zdrobnienie od: Aleksander, Oleg (imiona męskie)


SJP.pl


olympia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w USA, w stanie Waszyngton;

 (1.2) astr. planetoida o numerze 582, z pasa głównego asteroid;

Wiktionary

Olympia – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Waszyngton i ośrodek administracyjny hrabstwa Thurston, położone nad ujściem rzeki Deschutes do zatoki Budd Inlet (odnoga Puget Sound), u nasady półwyspu Olympic. W 2019 roku zamieszkane było przez 52 882 osób, główny ośrodek zespołu miejskiego liczącego 252 264 mieszkańców (2010).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈlʲĩmpʲja, AS: olʹĩmpʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olimpia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) 1906 SO

Wiktionary


olympus

producent aparatów fotograficznych i kamer


SJP.pl

Olympus (jap. オリンパス株式会社 Orinpasu Kabushiki-gaisha) – japońskie przedsiębiorstwo produkujące aparaty fotograficzne, rejestratory dźwięku, sprzęt medyczny oraz urządzenia przemysłowe. Zostało założone w 1919 roku jako TAKACHIHO SEISAKUSHO. Nazwa Olympus po raz pierwszy pojawiła się 2 lata później jako nazwa produktów. W 1936 Olympus wypuścił na rynek swój pierwszy aparat Semi-Olympus 1 wraz z pierwszym obiektywem Zuiko. Od 1997 roku przedsiębiorstwo jest obecne na rynku polskim i węgierskim.

Wikipedia


olza

rzeka płynąca przez Czechy i Polskę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Czechach i Polsce;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce w województwie śląskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olza – rzeka
  • Olza – stacja kolejowa w miejscowości Olza
  • Olza – statek
  • Olza – struga
  • Olza – wieś w woj. śląskim, w powiecie wodzisławskim, w gminie Gorzyce
  • Olza – dawna gromada
  • Ściana Olzy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Harcerze cały ranek kąpali się w Olzie.

 (1.1) Głównymi rzekami Śląska Cieszyńskiego są: Olza, Wisła, Ostrawica, Odra i Biała.

 (1.1) Karlik siedział nad Olzą i łowił pstrągi.

 (1.2) W herbie Olzy widnieje rybak z wędką w żółtej łódce.

 (1.2) Odra wraz z Olzą silnie ucierpiały w czasie tzw. powodzi tysiąclecia.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. olzianin, Zaolzie

 (1.1) przym. olziański, nadolziański, zaolziański

Wiktionary


olziański

przymiotnik od: Olza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Olzą, dotyczący Olzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olzianin, Olza ż.

Wiktionary


olęder

olender;
1. osadnik z Fryzji, Nadrenii lub Niderlandów lokowany w Prusach Książęcych i Królewskich od wieku XVI;
2. w XVII-XVIII wieku: każdy osadnik lokowany na obszarze północno-zachodniej Polski na warunkach długoterminowej lub wieczystej dzierżawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w XVI-XVII wieku: osadnik z Fryzji lub Niderlandów osiedlający się na terenie Prus;

 (1.2) hist. do poł. XIX w.: osadnik różnej narodowości, także polskiej, osiedlający się w Prusach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tylko w niektórych przypadkach olędrzy zobowiązani byli też do robocizny, zresztą w ograniczonym wymiarze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. olęderski

Wiktionary


olęderka

→ olęder


SJP.pl

Patrz:

olęder

olęderski

→ olęder; olenderski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z olędrami, dotyczący olędrów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osadnicy olęderscy byli ludźmi wolnymi.

 (1.1) Innym istotnym wydarzeniem w etnogenezie Kujawiaków było pojawienie się osadników olęderskich i niemieckich kolonizujących obszary położone przede wszystkim wzdłuż rzek Wisły i Noteci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. olęder mos.

Wiktionary


olędzki

nazwisko


SJP.pl


olśniak

rodzaj ptaków z podrodziny bażantów


SJP.pl


olśnienie

1. nagły impuls myśli pozwalający na poznanie, uświadomienie sobie czegoś;
2. zachwyt wywołany czymś pięknym


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olśnienie – doznanie w fotometrii i technice świetlnej;
  • Iluminacja – doznanie w psychologii;
  • Olśnienie – album muzyczny Janusza Grudzińskiego;
  • Olśnienie – polski film fabularny z 1976 w reżyserii Jana Budkiewicza
  • Olśnienie – powieść s-f z 1982 Adama Hollanka

Wikipedia


olśniewający

nadzwyczajny, niespotykany, zachwycający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bardzo efektowny; wywołujący podziw lub zdumienie swoim wyglądem, pięknem lub blaskiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widok gór o wschodzie słońca był naprawdę olśniewający.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszałamiający, zachwycający

Wiktionary


olśniewać

1. wywierać duże wrażenie; zachwycać;
2. dawać natchnienie, wskazać właściwy tok myślenia;
3. razić silnym blaskiem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wzbudzać zachwyt

 (1.2) razić jasnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różowe kłębki chmur sunęły po nie­bie na tle olśnie­wa­ją­cego zachodu oranży i ciemnych błękitów.

Wiktionary


olśnić

1. wywrzeć duże wrażenie; zachwycić;
2. natchnąć, wskazać właściwy tok myślenia;
3. porazić silnym blaskiem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. olśniewać)

 (1.1) porazić blaskiem

 (1.2) zrobić na kimś bardzo silne wrażenie

 (1.3) nagle uświadomić coś komuś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zachwycić, zadziwić

Wiktionary


olśnąć

olsnąć; dawniej:
1. utracić wzrok, oślepnąć;
2. zabłysnąć, zalśnić


SJP.pl


om

jednostka oporności elektrycznej; ohm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. elektr. jednostka oporu elektrycznego;

wykrzyknik

 (2.1) rel. święta zgłoska, sylaba i podstawowa mantra religii hindu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • om – jednostka rezystancji [Ω]
  • Om – rzeka w Rosji
  • om – święta zgłoska, hinduska sylaba ॐ
  • Om (ॐ) – album zespołu Soulfly, nazwą nawiązujący do tradycji hinduskiej
  • Om – album Johna Coltrane’a
  • Om – singel Andrzeja Smolika i Miki Urbaniak
  • olimpiada matematyczna
  • Olympique Marsylia
  • Officine Meccaniche – skrót O.M. to nazwa dawnej fabryki samochodów znajdującej się we Włoszech
  • opłata miejscowa
  • Order of Merit – Order Zasługi (Wielka Brytania)
  • Oman – państwo w Azji (kod ISO 3166-1 alfa-2)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ̃m, AS: õm

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. omowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ω

Wiktionary


oma

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. babcia

Wiktionary

Oma – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wisconsin, w hrabstwie Iron.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) gw. Górny Śląsk starka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 rzecz.

:: zdrobn. omka ż., omeczka ż.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Oma.

uwagi. pisownia w ortografii Steuera ůma

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|babcia.

źródła.

== oma (język dani zachodni.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) fizj. mocz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. omka ż., omeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk starka

Wiktionary


omacać

tyle co: obmacać


SJP.pl


omacek

dawniej: niemożność widzenia czegokolwiek, ciemność; dziś tylko w wyrażeniach: po omacku, omackiem (przestarzałe) -
a) nie widząc, kierując się dotykiem;
b) kierując się intuicją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. niemożność widzenia czegokolwiek; dziś tylko we frazeologii

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrok, ciemność

Wiktionary


omackiem

przestarzale: po omacku;
1. nic nie widząc, kierując się dotykiem, np. Po omacku znalazł na szafce klucze.;
2. kierując się intuicją, bez dostatecznej znajomości danej dziedziny, np. Informacji na ten temat szukał po omacku, nikt nie chciał mu pomóc.


SJP.pl


omacnica

motyl nocny z rodziny omacnicowatych, np. omacnica spichrzanka - mól żerujący na suchych produktach zbożowych


SJP.pl

Omacnica – demon słowiański, nocnica, ćma, straszydło nocne, nienasytka nocna. Domowy duch żeński.

Były to stare kobiety. Chodziły nocą po omacku. Przestrzegano chłopaków, żeby nie jedli w ciemnościach, bowiem mogą połknąć tę zjawę, a wtedy byliby nienasyceni, staliby się żarłokami.

Wikipedia


omacnice

motyl nocny z rodziny omacnicowatych, np. omacnica spichrzanka - mól żerujący na suchych produktach zbożowych


SJP.pl


omacnicowate

rodzina motyli obejmująca ponad 10 tysięcy gatunków ciem


SJP.pl

Omacnicowate (Pyralidae) – rodzina owadów z rzędu motyli i nadrodziny Pyraloidea. Obejmuje ponad 5900 opisanych gatunków.

Wikipedia


omacnicowaty

o cechach omacnicowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


omaha

miasto w USA


SJP.pl

Omaha – największe miasto stanu Nebraska w Stanach Zjednoczonych, położone na jego wschodnim skraju, na zachodnim brzegu rzeki Missouri, siedziba administracyjna hrabstwa Douglas. Zgodnie z danymi z roku 2020, Omaha licząc 486 051 mieszkańców, jest 39. co do wielkości miastem w USA. Licząc z przedmieściami, jest 58. obszarem metropolitalnym w USA (2020), z liczbą ludności szacowaną na 967 604.

Wikipedia


omal

tyle co: prawie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) wskazanie, iż do jakiegoś wydarzenia było bardzo blisko

partykuła

 (2.1) wyrażenie przybliżenia

Wiktionary

Omal (wa. "Oûmål") – dzielnica "(section)" gminy Geer w Belgii, w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Waremme. 1 stycznia 2020 roku liczyła 581 mieszkańców. Do 31 grudnia 1976 r. samodzielna gmina.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas pracy z piłą omal nie doszło do amputacji palca.

 (2.1) Po usłyszeniu tej nowiny Anka nie mogła ukryć zaskoczenia, graniczącego omal z lękiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃mal, AS: õmal

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. nieomal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) o mało, o mało co, o mały figiel, o mały włos, o włos, omalże

 (2.1) nieomal, niemal

Wiktionary


omalowywać

malować ze wszystkich stron; obmalowywać


SJP.pl


omalże

partykuła znacząca tyle, co: prawie, nieomal


SJP.pl


omam

wrażenie zmysłowe pojawiające się w świadomości jako objaw chorobowy; halucynacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. złudne wrażenie wzrokowe lub słuchowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omamianie n., omamienie n., omamik mrz.

 czas. omamiać ndk., omamić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halucynacja, majaczenie, majak, mara, przywidzenie, widzenie, wizja, zwid

Wiktionary


omamienie

zwieść fałszywymi pozorami, oszukać, wprowadzić w błąd; zmamić


SJP.pl


omamik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od omam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie omam, lecz tylko mały omamik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omam m.

Wiktionary


omamić

zwieść fałszywymi pozorami, oszukać, wprowadzić w błąd; zmamić


SJP.pl


omamowy

→ omam


SJP.pl

Patrz:

omam

oman

bylina, rzadziej krzew, z rodziny astrowatych; inula


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

 (1.2) geogr. polit. hist. zob. Oman Traktatowy.

Wiktionary

Oman (#PATRZ

, trb. "Uman"), Sułtanat Omanu (arab. ‏سلطنة عُمان‎, trb. "Saltanat Uman") – państwo w Azji, leżące na Półwyspie Arabskim, nad Morzem Arabskim i Zatoką Omańską. Graniczy ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Arabią Saudyjską i Jemenem. Stolica mieści się w mieście Maskat. Oman należy do Ligi Państw Arabskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najwięcej zysku przynosi Omanowi eksport ropy naftowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃mãn, AS: õmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Omańczyk mos., Omanka ż.

 przym. omański, antyomański, proomański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sułtanat Omanu

Wiktionary


omanić

dawniej: omamić - zwieść, wprowadzić w błąd, oszukać; zmanić


SJP.pl


omanka

obywatelka Omanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Omanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmãŋka, AS: õmãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oman mrz.

:: fm. Omańczyk mos.

 przym. omański

Wiktionary


omar

dawna nazwa rdzy - rodzaju grzybów z rodziny rdzowatych, występujących w postaci pleśni na liściach rozmaitych roślin, źdźbłach traw, niekiedy na korze drzew; obejmuje ponad 2000 gatunków grzybów pasożytniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Omar – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Logan
  • Omar – imię męskie
  • Omar – palestyński film dramatyczny z 2013 roku, reż. Hany Abu-Assad
  • Omar – preparat farmakologiczny, będący postacią omeprazolu (inhibitor pompy protonowej), używanego głównie w terapii choroby wrzodowej
  • Umar

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będę jutro z Omarem oglądać mecz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃mar, AS: õmar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Umar, Omer

Wiktionary


omarlica

chrząszcz o szerokim, nieco spłaszczonym, na ogół czarno ubarwionym ciele, żywiący się zwykle padliną, gnijącymi liśćmi, grzybami, odchodami zwierząt


SJP.pl


omarlice

chrząszcz o szerokim, nieco spłaszczonym, na ogół czarno ubarwionym ciele, żywiący się zwykle padliną, gnijącymi liśćmi, grzybami, odchodami zwierząt


SJP.pl


omarlicowate

rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych; omarlice


SJP.pl

Omarlicowate (Silphidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i nadrodziny Staphylinoidea. Takson kosmopolityczny, ale głównie holarktyczny. Obejmuje 183 gatunki. Większość to padlinożercy. Częste jest też drapieżnictwo, w tym wyspecjalizowane. Gatunki roślinożerne są nieliczne. Przedstawiciele jednej podrodziny wykazują zachowania społeczne i troskę o potomstwo u obojga rodziców.

Wikipedia


omarlicowaty

o cechach omarlicowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


omarliniec

omarliniec włochaty - gatunek rośliny z rodziny omarlicowatych


SJP.pl


omartwieć

stać się otępiałym psychicznie, zniechęconym do wszystkiego


SJP.pl


omarzać

przestarzale: obmarzać (pokrywać się powłoką lodu, szronu)


SJP.pl


omarznięty

[czytaj: omar-znięty] taki, który omarzł (obmarzł; pokrył się powłoką lodu, szronu); omarzły, omarźnięty


SJP.pl


omarzły

[czytaj: omar-zły] taki, który omarzł (obmarzł; pokrył się powłoką lodu, szronu); omarznięty, omarźnięty


SJP.pl


omarźnięty

taki, który omarzł (obmarzł; pokrył się powłoką lodu, szronu); omarznięty, omarzły


SJP.pl


omasta

regionalnie: tłuszcz dodawany do potraw; okrasa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraków. okrasa

 (1.2) przest. okraszenie

Wiktionary

Om

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dała nam kaszy z omastą i kwaśnego mleka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omaszczanie n., omaszczenie n.

 czas. omaścić dk., omaszczać ndk.

 przym. omastny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrasa

Wiktionary


omasztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żegl. ogół stałych i ruchomych drzewc na jachcie lub żaglowcu;

Wiktionary

Omasztowanie – część osprzętu żaglowego służąca do podtrzymywania i obsługi (podnoszenia, rozpinania i ustawiania) żagli. Może być wykonany z drewna lub metalu. Produkowane są ze stopów metali lekkich (głównie glinu), oraz (rzadziej) materiałów kompozytowych, takich jak laminaty i włókna węglowe, oferujące dużą wytrzymałość przy jednoczesnej redukcji masy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃maʃtɔˈvãɲɛ, AS: õmaštovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maszt mrz.

Wiktionary


omatidium

podstawowy element budowy oka złożonego; fasetka


SJP.pl

Om

Wikipedia


omatnik

omatnik jasny, omatnik kulisty, omatnik łąkowy - gatunki pająka z rodziny omatnikowatych


SJP.pl


omatnikowate

rodzina pająków


SJP.pl

Omatnikowate (Theridiidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothela obejmująca ponad 2350 gatunków podzielonych na ok. 120 rodzajów. W Polsce występuje ponad 60 gatunków, głównie z rodzajów: "Achaearanea", "Dipoena", "Steatoda", "Theridion".

Wikipedia


omatnikowaty

o cechach omatnikowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


omawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|omawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omówienie n.

Wiktionary


omawiać

wypowiadać sądy na jakiś temat; rozpatrywać zagadnienie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wypowiadać się szczegółowo na jakiś temat

 (1.2) rozpatrywać daną sprawę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmavʲjät͡ɕ, AS: õmavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omówienie n.

 czas. mówić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konsultować

Wiktionary


omańczyk

obywatel Omanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Omanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: õmãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oman mrz.

:: fż. Omanka ż.

 przym. omański

Wiktionary


omański

przymiotnik od: Oman


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Oman

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmãj̃sʲci, AS: õmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oman mrz., Omańczyk mos., Omanka ż.

Wiktionary


omaścić

zaprawić jedzenie omastą; okrasić


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. omaszczać)

 (1.1) reg. zaprawić potrawę tłuszczem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omasta ż.

Wiktionary


ombre

koloryzacja włosów z płynnym przejściem od ciemnych do jasnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tonowa koloryzacja włosów polegająca na farbowaniu końcówek włosów na inny odcień

przymiotnik

 (2.1) o końcówkach włosów: rozjaśnione o ton lub kilka tonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ombre sprawdzało się najlepiej na ciemnych włosach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ombre hair

Wiktionary


ombrochoria

rozsiewanie diaspor roślin przez wodę deszczową; deszczosiewność


SJP.pl

Om

Wikipedia


ombrofil

roślina dobrze znosząca klimat o obfitych, długotrwałych opadach atmosferycznych


SJP.pl


ombrofilny

występujący w klimacie o obfitych, długotrwałych opadach


SJP.pl


ombrofob

roślina nieznosząca wody (nawet krótkotrwałych deszczów), rosnąca w klimacie suchym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina preferująca klimat suchy

Wiktionary


ombrograf

deszczomierz mierzący ilość, czas trwania oraz natężenie opadów; pluwiograf


SJP.pl


ombrometr

przyrząd służący do pomiaru ilości opadów atmosferycznych; deszczomierz, pluwiometr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. metrol. aparat do pomiaru opadów deszczowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za zaoszczędzone pieniądze zakupiono nowy ombrometr do szkolnego ogródka meteorologicznego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deszczomierz, pluwiometr

Wiktionary


ombudsman

[czytaj: ombudzmen] pełnomocnik, mandatariusz ludności; rzecznik praw obywatelskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. adm. niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;

 (1.2) rzad. adm. urzędnik na niższym szczeblu lub w instytucji powołany do rzecznictwa członków jakiejś grupy społecznej

Wiktionary

Ombudsman (szw. „rzecznik”) – niezależny urzędnik, powiązany z parlamentem, do którego można odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności jednostki po wyczerpaniu samodzielnych możliwości prawnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Charakterystycznymi dla Riksdagu instytucjami kontroli parlamentarnej są: instytucja ombudsmana oraz tzw. parlamentarnych kontrolerów rachunków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. ombudsmanka ż.

 przym. ombudsmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzecznik obywatelski

Wiktionary


ombudsmanka

→ ombudsman [czytaj: ombudzmenka]


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. adm. kobieta ombudsman

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. ombudsman m.

 przym. ombudsmański

Wiktionary


ombudsmański

→ ombudsman


SJP.pl

Patrz:

ombudsman

omdlały

1. taki, który tymczasowo stracił przytomność;
2. taki, który osłabł z wysiłku;
3. będący oznaką wzruszenia lub fizycznej słabości; słaby


SJP.pl


omdlenie

stan chwilowej utraty sił i przytomności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|omdleć.

 (1.2) med. chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;

 (1.3) posp. chwilowe opadnięcie z sił

Wiktionary

Omdlenie (łac. "syncope") – krótkotrwała utrata przytomności wywołana przejściowym globalnym zmniejszeniem perfuzji mózgowej. Charakteryzuje się szybkim rozwojem objawów aż do zupełnej utraty przytomności, krótkim czasem trwania oraz samoistnym i pełnym odzyskaniem przytomności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W przypadku omdlenia nie wolno cucić przez uderzenia w twarz oraz wlewać do ust zimnej wody.

 (1.3) Tańczyłyśmy polkę aż do omdlenia nóg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ, AS: õmdlẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omdlewanie n., mdlenie n., mdłość ż.

 czas. mdleć ndk., omdleć dk., omdlewać ndk.

 przym. mdły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zemdlenie, utrata świadomości

 (1.3) osłabienie, słabość, niemoc

Wiktionary


omdlewający

będący oznaką słabości fizycznej lub silnego wzruszenia; omdlały


SJP.pl


omdleć

stracić przytomność, zemdleć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. omdlewać)

 (1.1) med. stracić przytomność nagle i na krótko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Omdlał w kościele z powodu upału.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omdlenie n.

 czas. mdleć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zemdleć

Wiktionary


omdurman

miasto w Sudanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Sudanie położone na lewym brzegu Nilu Białego, naprzeciw stolicy państwa, Chartumu;

Wiktionary

Omdurman ( ‏"Umm Durmān"‎ أم درمان) – największe miasto w Sudanie (ponad 1,2 mln mieszkańców w 1993, 2,8 mln 1 stycznia 2005). Położone na lewym brzegu Nilu Białego, naprzeciw stolicy państwa, Chartumu. Połączone z Chartumem i Chartumem Północnym mostami, stanowi wraz z nimi przemysłowe, handlowe i kulturalne centrum państwa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. omdurmański

Wiktionary


omdurmański

→ Omdurman (największe miasto w Sudanie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Omdurmanem, dotyczący Omdurmanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wyścigach omdurmańskich nie brały udziału konie, lecz dzieci, wielbłądy i strusie.

 (1.1) Wczoraj omdurmańska rozgłośnia podała do wiadomości, że w Sudanie utworzono nowy rząd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Omdurman mrz.

Wiktionary


omeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. oma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oma ż., omka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk omka

Wiktionary


omega

jedna z liter greckiego alfabetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. dwudziesta czwarta litera alfabetu greckiego, ω;

 (1.2) hist. jęz. litera wczesnej cyrylicy wzorowana na omedze (1.1), ѡ;

 (1.3) żegl. typ żaglówki;

 (1.4) zegarek luksusowej marki Omega

 (1.5) fiz. cząstka elementarna należąca do hiperonów, zbudowana z trzech kwarków dziwnych sss;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „UU”. Zobacz też: unikalny użytkownik.

Omega (st.gr. ὦ μέγα, nw.gr. ωμέγα, pisana Ωω) – dwudziesta czwarta, ostatnia litera współczesnego alfabetu greckiego. W dawnym greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 800. Stosowano ją również w antycznej greckiej notacji muzycznej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmɛɡa, AS: õmega

Wiktionary


omegatron

spektrometr mas działający na zasadzie miniaturowego cyklotronu; stosowany do celów analitycznych


SJP.pl

Om

Wikipedia


omen

znak, wróżba, zapowiedź czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdarzenie lub zjawisko interpretowane jako zapowiedź przyszłych zdarzeń, dobrych lub złych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Omen – znak, zapowiedź nadchodzących zdarzeń
  • Omen – heavymetalowa grupa z USA
  • Omen – polska grupa rockowa
  • Omen – węgierska grupa heavymetalowa
  • Omen – album Jacka Skubikowskiego
  • Omen – album zespołu Soulfly
  • Ómen – album zespołu P. Box
  • Omen – singel z albumu Invaders Must Die zespołu The Prodigy
  • Omen – singel brytyjskiego zespołu Disclosure
  • Omen – album Kasi Lins
  • Omen – seria filmowa
    • Omen – film z 1976 r., reż. Richard Donner

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃mɛ̃n, AS: õmẽn

Wiktionary


omeprazol

organiczny związek chemiczny, lek zmniejszający wydzielanie do żołądka jonów wodorowych


SJP.pl

Omeprazol – organiczny związek chemiczny, lek z grupy inhibitorów pompy protonowej, zmniejszający wydzielanie do światła żołądka jonów wodorowych. Jest stosowany głównie w terapii choroby wrzodowej.

Wikipedia


omerta

środowiskowo: umowa między grupami przestępczymi związana z odmową współpracy z organami ścigania; zmowa milczenia


SJP.pl


omet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w północnej Polsce i w obwodzie królewieckim Rosji, prawy dopływ Łyny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Omet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Żyronda
  • Omet (ros. Стоговка) – rzeka, dopływ Łyny
  • Omec
  • języki Ometo

Wikipedia


ometkować

przyczepić metkę do jakiegoś towaru


SJP.pl


ometkowywać

metkować;
1. przyczepiać metki do sprzedawanych produktów;
2. potocznie: wyrażać powierzchowną opinię o kimś


SJP.pl


omfacyt

minerał z grupy piroksenów


SJP.pl

Omfacyt – minerał z gromady krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów. Jest minerałem rzadkim.

Nazwa pochodzi od słowa "omphax", greckiego określenia niedojrzałych winogron, nawiązując do charakterystycznej, zielonej barwy tego minerału. Jako minerał jest stałym roztworem jadeitu (25–75%), augitu (25–75%) i egirynu (0–25%).

Wikipedia


omfalea

okrytonasienna roślina z klasy Magnoliopsida


SJP.pl


omfalos

1. półokrągły kamień w świątyni Apollina w Delfach;
2. wypukłość na tarczy lub na dnie greckiej czary


SJP.pl

Omfalos ( ὀμφαλός omphalós – „pępek”) – starożytny obiekt w postaci zaoblonego kamienia, uważanego przez starożytnych Greków za pępek ówczesnego świata.

Należący do świątyni Apolla w Delfach, był również uznawany za część tamtejszej wyroczni, dzięki której ludzie mieli kontaktować się z bóstwami. Obecnie stanowi eksponat Muzeum Archeologicznego w Delfach.

Wikipedia


omg

skrót od: Oh My God - o mój Boże; omg


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Object Management Group – konsorcjum, w skład którego wchodzi blisko 300 organizacji wspierających Object Management Architecture (model opisujący standardy dotyczące aplikacji i środowiska)
  • Oh! My Goddess! – manga autorstwa Kosuke Fujishima
  • OMG – singel Ushera
  • OpenMG – format plików
  • Olimpiada Matematyczna Gimnazjalistów (teraz Olimpiada Matematyczna Juniorów, OMJ)
  • OMG – kod IATA portu lotniczego Omega w Omega w Namibii
  • OMG – piosenka południowokoreańskiej grupy NewJeans
  • OMG – single album południowokoreańskiej grupy NewJeans

Wikipedia


omglić

okryć coś mgłą, utworzyć wokół czegoś lekką zasłonę podobną do mgły


SJP.pl


omgła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to co powoduje mgłę lub zadymienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 
Zachód jest z róż i złota, czar wieje w przestworze,
I miasto dziś wieczorem tak szumi jak morze.
W kwietniowy ogród wiodą uchylone wrota:
Na lekkich drzewach omgła lśni zielono złota
.

Wiktionary


omi

skrót od: Congregatio Missionariorum Oblatorum Beatae Mariae Virginis Immaculatae - Zgromadzenie Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej


SJP.pl

Omi (jap. 麻績村 Omi-mura) – wieś w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Nagano. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 2 593 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wyniosła 75,4 os./km².

Wikipedia


omiataczka

→ omiatacz; zamiataczka


SJP.pl


omiatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|omiatać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. omiatać ndk.

Wiktionary


omiczny

→ omika


SJP.pl

Patrz:

omika

omieg

rodzaj roślin nasiennych z rodziny astrowatych


SJP.pl

Omieg ("Doronicum" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje 29 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Eurazję i północno-zachodnią Afrykę. W polskiej florze dwa gatunki występują jako rodzime (omieg górski "D. austriacum" i omieg kozłowiec "D. clusii"). Rosną w lasach, na górskich łąkach i piargach.

Wikipedia


omielać

rzadko: mieląc, zdzierać łuskę z ziarna


SJP.pl


omielić

rzadko: mieląc, zedrzeć łuskę z ziarna; omleć


SJP.pl


omierzać

mierzyć ze wszystkich stron; obmierzać


SJP.pl


omierznięty

[czytaj: omier-znięty] taki, który omierzł (stał się odpychająco brzydki), taki, który budzi wstręt; obmierzły, omierzły


SJP.pl


omierznąć

[czytaj: omier-znąć] stać się odpychająco brzydkim, omierzłym; obmierznąć


SJP.pl


omierzyć

zmierzyć ze wszystkich stron; obmierzyć


SJP.pl


omierzły

[czytaj: omier-zły] taki, który omierzł (stał się odpychająco brzydki), taki, który budzi wstręt; obmierzły, omierznięty


SJP.pl


omieszkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|omieszkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. omieszkać dk.

Wiktionary


omieszkać

1. nie omieszkać - zadbać o zrobienie czegoś, skorzystać z okazji;
2. w prawie: nie stawić się gdzieś;
3. dawniej:
a) zaniedbać, zaniechać, opuścić coś;
b) zamieszkać


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) współcz. tylko w stałym połączeniu → nie omieszkać

 (1.2) daw. zaprzepaścić okazję, opuścić coś, zaniedbać, nie dopilnować

 (1.3) daw. spóźnić się, zamarudzić, nie zdążyć

 (1.4) daw. praw. nie stawić się na rozprawę

 (1.5) daw. zamieszkać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie omieszkam powiedzieć mamie, że stłukłeś szybę.

 (1.2) Omieszkałeś lata, nie masz chleba; omieszkałeś targu, niczego nie dostaniesz.

 (1.3) Płakać będą na ostatnim sądzie, iż już do zbawienia omieszkali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʲjɛʃkat͡ɕ, AS: õmʹi ̯eškać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-4)

 rzecz. omieszka ż., omieszkanie n., omieszkałość ż.

 czas. omieszkiwać ndk.

 (1.5)

 rzecz. mieszkanie n.

 czas. omieszkiwać ndk., mieszkać dk., pomieszkiwać ndk., zamieszkać dk., zamieszkiwać ndk.

 przym. omieszkały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zaniedbać, zaniechać

Wiktionary


omieszkiwać

rzadko:
1. nie omieszkiwać - nie zaniedbywać sposobności zrobienia czegoś;
2. w prawie: nie stawiać się gdzieś, np. omieszkiwać stawiennictwa;
3. dawniej:
a) zaniedbywać, zaniechiwać, opuszczać coś;
b) zamieszkiwać


SJP.pl


omieść

1. zamiatając usunąć jakieś zanieczyszczenia;
2. oświetlić coś przez krótką chwilę


SJP.pl


omijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|omijać.

Wiktionary

Om

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲiˈjä̃ɲɛ, AS: õmʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. omijać

 rzecz. ominięcie n.

Wiktionary


omijać

1. przechodzić lub przejeżdżać obok kogoś lub czegoś;
2. unikać kogoś lub czegoś;
3. omijać się - unikać się wzajemnie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) okrążyć coś, żeby do tego nie podejść, nie zbliżać się; przejść obok czegoś nie zatrzymując się

 (1.2) nie być czyimś udziałem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latanie na paralotni daje poczucie bycia ptakiem, ale nie należy zapominać, że wszystkie gatunki ptaków wykorzystujących termikę, starannie omijają chmury.

 (1.2) Wyszedłem z tego pokoju o jedenastej i, jak się później okazało, ominęła mnie poważna awantura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʲijät͡ɕ, AS: õmʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomijać, minąć, wymijać, przemijać

 rzecz. omijanie n., pomijanie n., ominięcie n.

Wiktionary


omika

dziedzina nauki, która zajmuje się badaniem i analizą masową danych molekularnych, takich jak geny, białka, czy metabolity


SJP.pl


omikron

1. piętnasta litera alfabetu greckiego;
2. wariant koronawirusa wykryty pod koniec 2021 roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa piętnastej litery alfabetu greckiego, ο;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) mikrobiol. jedna z mutacji koronawirusa SARS-CoV-2

Wiktionary

Omikron (st.gr. ὂ μικρόν, nw.gr. όμικρον, pisana Οο) – piętnasta litera alfabetu greckiego oznaczająca samogłoskę „o krótkie”. W greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 70.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʲikrɔ̃n, AS: õmʹikrõn

Wiktionary


omikronowy

→ omikron


SJP.pl

Patrz:

omikron

ominąć

1. minąć coś, wyminąć, poruszać się bez zatrzymywania przy czymś, przy kimś;
2. nie stać się czyimś udziałem;
3. pominąć, nie uwzględnić kogoś lub czegoś;
4. pozwolić czemuś upłynąć, nie skorzystać z czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|omijać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "Jestem bramą" - powiedział Pan Jezus. Przez bramy się przechodzi. Przez Jezusa trzeba przejść, nie można Go ominąć, nie zauważyć, nie zatrzymać się i iść dalej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʲĩnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: õmʹĩnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. minięcie n., ominięcie n.

 czas. pominąć

Wiktionary


omiotek

nazwisko


SJP.pl


omięcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Omięcin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
  • Omięcin – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard

Wikipedia


omięk

gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych


SJP.pl

Omięk ("Lagria") – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych i podrodziny omiękowatych.

Wikipedia


omiękać

dawniej: stawać się miękkim, tracić twardość; mięknąć


SJP.pl


omięsna

w anatomii: cienka błona pokrywająca mięśnie


SJP.pl

Omięsna – rodzaj błony zbudowanej z wiotkiej tkanki łącznej odchodzącej od wewnętrznej powierzchni namięsnej. Otacza i oddziela od siebie poszczególne pęczki włókien mięśniowych w brzuścu mięśnia poprzecznie prążkowanego (szkieletowego). Przez omięsną przechodzą naczynia krwionośne i nerwy czuciowe.

Wikipedia


omka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. oma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omeczka ż., oma ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk omeczka

Wiktionary


omkły

ąkły, onkły; młodzieżowo:
1. trudny w opisie, bezkształtny;
2. mało bystry, niepojętny, ciężko myślący;
3. nudny, nudnawy


SJP.pl


omlecik

zdrobnienie od: omlet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od omlet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie omlet, lecz tylko mały omlecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omlet m.

Wiktionary


omlet

smażony placek zrobiony z jajek oraz mąki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. kulin. potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

Wiktionary

Omlet – potrawa w formie placka, przyrządzana ze smażonych jaj.

Istnieje wiele odmian omletów, wśród których wyróżnić można m.in.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój chłopak robi na śniadanie świetne omlety z pomidorami i serem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃mlɛt, AS: õmlet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. omlecik m.

 przym. omletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajecznik

Wiktionary


omletowy

→ omlet


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący omletu

Wiktionary

Patrz:

omlet

Powiązane:

 rzecz. omlet mrz.

Wiktionary


ommatofor

jeden z dwóch czułków u ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych


SJP.pl


omnibus

duży, kryty pojazd konny, używany dawniej jako środek transportu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. dawny wieloosobowy pojazd;

 (1.2) daw. łazienka ogólna dla wielu osób

 (1.3) film. zbiór nowel filmowych powiązanych tematycznie lub narracyjnie przygotowywanych wspólnie przez różnych reżyserów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek wszystkowiedzący, specjalista z każdej dziedziny wiedzy (również ironicznie)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • omnibus – środek transportu
  • Omnibus – serial telewizyjny
  • omnibus – gra karciana
  • Omnibus – kompleks skoczni narciarskich we francuskiej miejscowości Les Rousses
  • omnibus – człowiek wszystkowiedzący, specjalista z każdej dziedziny wiedzy (również ironicznie)
  • Omnibus – polskie wydawnictwo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ̃mʲˈɲibus, AS: õmʹńibus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. omnibuska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) film omnibusowy

 (2.1) chodząca encyklopedia, człowiek renesansu, encyklopedysta, erudyta, polihistor, polimat; żart. uczony w piśmie

Wiktionary


omnichannel

[czytaj: omniczanel] sprzedaż z wykorzystaniem wielu kanałów dystrybucji; sprzedaż wielokanałowa


SJP.pl


omnichannelowy

→ omnichannel


SJP.pl

Patrz:

omnichannel

omnipotencja

wszechmoc, wszechwładza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wszechmoc, wszechwładza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • omnipotencja – w filozofii, cecha istoty wszechmocnej.
  • paradoks omnipotencji w filozofii religii
  • omnipotencja – w biologii, zdolność komórek do zmiany swego przeznaczenia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Omnipotencja urzędników naraża firmę na dodatkowe koszty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲɲipɔˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: õmʹńipotẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. omnipotentny

 przysł. omnipotentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszechmoc, wszechwładza

Wiktionary


omnipotencyjny

związany z omnipotencją


SJP.pl


omnipotentnie

przysłówek

 (1.1) z wszechmocą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲɲipɔˈtɛ̃ntʲɲɛ, AS: õmʹńipotẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omnipotencja

 przym. omnipotentny, omnipotencyjny

Wiktionary


omnipotentny

wszechpotężny, wszechmocny, wszechwładny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wszechmocny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲɲipɔˈtɛ̃ntnɨ, AS: õmʹńipotẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omnipotencja ż.

 przym. omnipotencyjny

 przysł. omnipotentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszechmocny, wszechpotężny, wszechwładny

Wiktionary


omniseksualizm

seksualny lub emocjonalny pociąg do osób niezależnie od ich płci lub tożsamości płciowej; omniseksualność, panseksualizm, panseksualność


SJP.pl


omniseksualność

seksualny lub emocjonalny pociąg do osób niezależnie od ich płci lub tożsamości płciowej; omniseksualizm, panseksualizm, panseksualność


SJP.pl


omniszać

dawniej: czynić mnichem, przyjmować do zakonu


SJP.pl


omnium

wielobój w kolarstwie torowym, składający się z sześciu konkurencji


SJP.pl


omniworyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. preferowanie zróżnicowania – smaków, gustów i zwyczajów kulinarnych, a także szeroka wiedza o jedzeniu, rozpatrywane jako zjawisko w pewnej grupie społecznej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mʲɲivɔˈrɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: õmʹńivoryčność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. omniworyczny

 przysł. omniworycznie

Wiktionary


omnopon

nazwa handlowa leku przeciwbólowego stosowanego przy silnym bólu, zawierającego mieszankę alkaloidów opium (głównie morfinę, kodeinę, tebainę i papawerynę); Pantopon


SJP.pl


omnoponiusz

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gwara. narkomanów omnopon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃mnɔˈpɔ̃ɲuʃ, AS: õmnopõńuš

Wiktionary


omo

1. rzeka w Etiopii;
2. marka proszku do prania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Omo – rzeka w Etiopii
  • Park Narodowy Omo – park narodowy w dolinie rzeki Omo, miejsce znalezisk szczątków hominidów
  • Omo – rezerwat biosfery w Nigerii
  • Omo – detergent

Wikipedia


omocznia

silnie unaczyniona błona płodowa gadów, ptaków i ssaków, powstająca między owodnią a kosmówką i pełniąca rolę oddechową; allantois


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. jedna z błon płodowych;

Wiktionary

Om

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zadaniem omoczni jest gromadzenie zbędnych produktów przemiany materii zarodka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmɔt͡ʃʲɲa, AS: õmočʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. omoczniowy

Wiktionary


omodlić

uczynić przedmiotem modlitwy; obmodlić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) modlić się w jakiejś intencji

Wiktionary


omok

kamień tworzący się na dnie panwi w czasie warzenia soli; używa się go jako soli bydlęcej


SJP.pl


omometr

jednostka oporu elektrycznego właściwego (rezystywności)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. fiz. elektr. jednostka oporu właściwego (rezystywności) w układzie SI, oznaczana symbolem Ω·m

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W strefie aeracji suche piaski osiągają oporności z reguły przekraczające wartość 1000 omometrów.

Wiktionary


omomierz

przyrząd do pomiaru oporu elektrycznego; omometr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. przyrząd służący do pomiaru oporu elektrycznego;

Wiktionary

Omomierz – przyrząd służący do pomiaru rezystancji. Do pomiaru rezystancji wykorzystuje się zależności występujące w prawie Ohma, czyli przez pomiar lub ustawienie natężenia prądu płynącego przez badany element i napięcia na badanym elemencie.

Omomierz jest jedną z podstawowych funkcji każdego miernika uniwersalnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dopuszczalne jest przyłączanie przewodów linii strzałowej do zapalarki elektrycznej na stanowisku odpalania, po uprzednim skontrolowaniu oporności obwodu strzałowego omomierzem strzałowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmɔmʲjɛʒ, AS: õmomʹi ̯ež

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. om m.

Wiktionary


omomiłek

pospolity chrząszcz drapieżny


SJP.pl


omomiłki

pospolity chrząszcz drapieżny


SJP.pl


omotać

owinąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. omotywać)

 (1.1) pot. owinąć coś wokół czegoś albo szczelnie czymś kogoś przykryć

 (1.2) pot. wywrzeć na kogoś silny wpływ, tak że zaczyna myśleć lub działać zgodnie z cudzą wolą

czasownik zwrotny dokonany omotać się (ndk. omotywać się)

 (2.1) pot. owinąć samego siebie czymś

 (2.2) pot. wplątać się w coś trudnego lub chaotycznego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmɔtat͡ɕ, AS: õmotać

Wiktionary


omotka

w żeglarstwie: cienka linka roślinna zwinięta z dwu lub trzech sznurków, używana do związywania ze sobą lin, sporządzania opasek oraz do obwiązywania żagla na bomie lub gaflu; marlinka, juzing


SJP.pl

Omotka – oplot z nici służący w wędkarstwie jako wzmocnienie klejnotek i wędzisk bambusowych w pobliżu kolanek lub jako umocowanie przelotki na wędzisku lub spławiku.

Wikipedia


omotywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. omotać)

 (1.1) pot. owijać coś wokół czegoś albo szczelnie czymś kogoś przykrywać

 (1.2) pot. wywierać na kogoś silny wpływ, tak że zaczyna myśleć lub działać zgodnie z cudzą wolą

czasownik zwrotny niedokonany omotywać się (dk. omotać się)

 (2.1) pot. owijać samego siebie czymś

 (2.2) pot. wplątywać się w coś trudnego lub chaotycznego

Wiktionary


omowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. pomówienie, oszczerstwo, potwarz

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od omowy

Wiktionary


omowność

cecha czegoś wyrażonego nie wprost; aluzyjność, opisowość


SJP.pl


omowny

wyrażony nie wprost; opisowy, aluzyjny


SJP.pl


omowy

→ om


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. spełniający pierwsze prawo Ohma, taki w którym natężenie płynącego prądu jest wprost proporcjonalne do przyłożonego napięcia;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) M., B. i W. lm. od omowa

Wiktionary

Patrz:

om

Przykłady

 (1.1) W naszym instytucie opracowuje się kontakty omowe dla różnych półprzewodników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmɔvɨ, AS: õmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. om

Wiktionary


omozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu stegozaurów; dacentrur


SJP.pl


omołoj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, uchodzi do Morza Łaptiewów;

Wiktionary

Omołoj – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji. Długość 593 km; powierzchnia dorzecza 38 900 km².

Powstaje w Górach Wierchojańskich (w paśmie Sijetindienskij chriebiet), płynie w kierunku północnym w szerokiej dolinie pomiędzy pasmem Sijetindienskij chriebiet, a pasmem Kułar, następnie krętym biegiem przez Nizinę Jańsko-Indygirską; uchodzi estuarium do zatoki Buor-Chaja Morza Łaptiewów. W dolnym biegu liczne niewielkie jeziora, w tym słynne jezioro Chajyr.

Wikipedia


omołon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy;

Wiktionary

Omołon (ros. Омолон) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy. Długość 1114 km, powierzchnia dorzecza 113 600 km²; średni roczny przepływ przy ujściu 700 m³/s.

Wikipedia


omrzel

chrząszcz, szkodnik kiełków roślin


SJP.pl

Om

Wikipedia


omsk

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Wiktionary

Omsk ( Омск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, przy ujściu rzeki Om do Irtysza. Stolica obwodu omskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Om m., omszczanin mos., omszczanka ż.

 przym. omski

Wiktionary


omski

→ Omsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Omska albo pochodzący z Omska, związany z Omskiem

Wiktionary

Patrz:

Omsk

Przykłady

 (1.1) Omską katorgę opisał jeden z bohaterów powieści Dostojewskiego, „T-wski", czyli wspomniany Szymon Tokarzewski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Omsk m., Om m.

Wiktionary


omsknąć

omsknąć się - ześlizgnąć się; obsunąć się


SJP.pl


omszały

pokryty mchem, puchem, pleśnią; omszony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty mchem lub czymś podobnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dworze stało olbrzymie lustro omszałe szadzią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omszenie n., mchy nmos., mech mzw./mrz.

 czas. omszeć dk.

 przym. omszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. omszony

Wiktionary


omszczanin

mieszkaniec Omska


SJP.pl


omszczanka

mieszkanka Omska


SJP.pl


omszeć

pokryć się, obrosnąć mchem, pleśnią, puchem


SJP.pl


omszony

pokryty meszkiem, pleśnią; omszały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty mchem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owoce brzoskwini są duże, miewają do siedmiu centymetrów średnicy, mięsiste i soczyste o skórce żółtej lub różowej omszonej, z dużą pestką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmʃɔ̃nɨ, AS: õmšõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mech mrz., mszak mrz., meszek mrz., mchy nmos.

 czas. mechacić ndk., zmechacić dk.

 przym. mszysty, mchowy, meszkowaty, omszały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mszysty

Wiktionary


omszyć

pokryć mchem, puchem, pleśnią


SJP.pl


omtur

OM TUR; Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego


SJP.pl


omtur-owiec

członek OMTUR-u (OM TUR-u, Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego); OM TUR-owiec, omturowiec


SJP.pl


omtur-owski

→ OMTUR; omturowski


SJP.pl


omturowiec

członek OM TUR-u (OMTUR-u, Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego); omturowiec, OMTUR-owiec


SJP.pl


omturowski

dotyczący OM TUR-u; OM TUR-owski


SJP.pl


omul

ryba z rodziny łososiowatych (Salmonidae), występująca w morzach arktycznych


SJP.pl

Omul ("Coregonus autumnalis") – gatunek ryby z rodziny łososiowatych.

Wikipedia


omulew

1. osada w Polsce;
2. jezioro w Polsce;
3. rzeka w Polsce


SJP.pl

Omulew – rzeka, prawy dopływ Narwi o długości 127,2 km.

Rzeka płynie przez Równinę Mazurską i Równinę Kurpiowską, w województwie warmińsko-mazurskim i mazowieckim. Wypływa ze źródeł poniżej Jeziora Koniuszyńskiego (w Lasach Napiwodzkich) jako struga Koniuszanka, płynie przez jezioro Omulew, Puszczę Kurpiowską, kompleks bagien Szeroka Biel. Przepływa przez miejscowości: Kot, Wielbark, Brodowe Łąki, Czarnotrzew, Przystań, Ostrołęka, gdzie w południowej części miasta uchodzi do Narwi.

Wikipedia


omulewski

→ Omulew


SJP.pl

Patrz:

Omulew

omulik

omulik zmienny - małż z rodziny racicznicowatych; racicznica


SJP.pl


omulno

Omulno – część wsi Lubno w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Wałcz.

W latach 1975–1998 Omulno administracyjnie należało do województwa pilskiego.

W okolicach Omulna wypływa struga Kłębowianka, dopływ Dobrzycy.

Wikipedia


omurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|omurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. omurzyć

Wiktionary


omurzyć

czasownik

 (1.1) reg. pozn. pobrudzić czymś sypkim np. piaskiem, kurzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omurzenie n.

Wiktionary


omułek

jadalny małż morski; mul


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmuwɛk, AS: õmuu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. muł m.

Wiktionary


omv

OMV (wcześniej "Österreichische Mineralölverwaltung" i "ÖMV") – austriackie przedsiębiorstwo z siedzibą w Wiedniu, założone 3 lipca 1956, zajmujące się przetwarzaniem ropy naftowej oraz dystrybucją produktów ropopochodnych, m.in. paliw.

Działa w 18 państwach na 5 kontynentach. Posiada udziały w Borealis A/S, AMI Agrolinz International GmbH, węgierskiej grupie MOL, Bayernoil Raffineriegesellschaft GmbH, EconGas GmbH, Petrom SA, Turkish Petrol Ofisi.

Wikipedia


omyczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogonek zająca, mały omyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omyk mrz.

Wiktionary


omyk

ogon zająca; kosmyk; osmyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łow. ogon zająca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. omyczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osmyk

Wiktionary


omylić

1. być powodem czyjegoś błędnego zdania;
2. omylić się:
a) popełnić pomyłkę; pomylić się;
b) źle kogoś, coś ocenić; pomylić się, zawieść się


SJP.pl


omylniejszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: omylny; bardziej omylny


SJP.pl


omylność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest omylne; cecha tych, którzy są omylni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. omylny

 przysł. omylnie

Wiktionary


omylny

1. popełniający błędy;
2. wprowadzający w błąd; błędny


SJP.pl


omywać

1. myć z wierzchu;
2. otaczać wodą ze wszystkich stron; opływać


SJP.pl


omyć

inaczej: obmyć


SJP.pl


omyłka

pomyłka, błąd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sprawa niezamierzona a niewłaściwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Omyłka – pomyłka, błąd, lapsus
    • Oczywista omyłka – termin w prawie procesowym
  • Omyłka – nowela Bolesława Prusa

Wikipedia

Powiązane:

 przym. omyłkowy

 przysł. omyłkowo

 rzecz. myłka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błąd, pomyłka

Wiktionary


omyłkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest omyłkowe; cecha tych, którzy są omyłkowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. omyłkowy

 przysł. omyłkowie

Wiktionary


omyłkowy

→ omyłka


SJP.pl

Patrz:

omyłka

omówienie

1. wymienić się poglądami na dany temat; przedyskutować;
2. opisać, scharakteryzować jakieś zagadnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szczegółowy opis jakiegoś zagadnienia; szczegółowe wypowiadanie się na jakiś temat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. omawianie n., mówienie n.

 czas. mółwić, omówić dk., omawiać ndk.

Wiktionary


omówić

1. wymienić się poglądami na dany temat; przedyskutować;
2. opisać, scharakteryzować jakieś zagadnienie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. omawiać)

 (1.1) dokonany od|omawiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcielibyśmy jeszcze dziś omówić termin dostawy okrętów i wracać z dobrą nowiną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈmuvʲit͡ɕ, AS: õmuvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mówić, mółwić

 rzecz. omówienie n.

Wiktionary


omączanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|omączać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. omączać ndk.

 rzecz. mącznik mzw., mącznica ż., mąka ż.

 przym. mączny

Wiktionary


omączać

pokrywać, przysypywać mąką; mączyć


SJP.pl


omączyć

pokryć, przysypać mąką


SJP.pl


omłacać

oddzielać nasiona od kłosów lub strąków; wymłacać, wymłócać


SJP.pl


omłot

oddzielanie nasion od słomy, młócenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. oddzielanie nasion od zebranych plonów

 (1.2) roln. nasiona roślin pozostałe po omłocie (1.1)

 (1.3) pot. dotkliwe pobicie, ciosy zadane lub zadawane komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niezmierne masy słomy po omłocie przewalały się w przestrzeń.

 (1.2) Zdarzył się tam też wypadek rozdzielenia omłotów zboża przez jednego z gospodarzy między biednych krewnych, aby uniknąć dostarczenia go do punktu skupu.

 (1.3) Dostali omłoty i pojedynczo wracali do koszar, […]. Gdy dotarli na kompanię, zwołali chłopaków i „uzbrojeni” w kije wrócili do miejsca zajścia.

 (1.3) Facet, kiedy rozrabia, dostaje omłot. A dziewczyny potrafią być równie niebezpieczne.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. omłacać ndk., omłócić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młócka

 (1.3) bęcki, lanie, łomot, oklep

Wiktionary


omłócić

oddzielić nasiona od kłosów lub strąków


SJP.pl


omżyn

ozdobna roślina zielna; budleja


SJP.pl


on

zaimek osobowy


SJP.pl

zaimek osobowy

 (1.1) trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

zaimek wskazujący

 (2.1) przest. ten, ów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • On – dzielnica Marche-en-Famenne
  • Aviv Shir-On – izraelski dyplomata
  • Aviva Bar-On – czechosłowacka śpiewaczka
  • Dan Bar-On – izraelski psycholog
  • Roni Bar-On – izraelski polityk
  • On – starożytna hebr. nazwa Heliopolis
  • On – film w reżyserii Luisa Buñuela
  • On – album polskiego rapera Tau
  • On – singel zespołu BTS
  • On − określenie snookerowe
  • On – amerykański zespół muzyczny
  • On AG – szwajcarskie przedsiębiorstwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To on jest zdrajcą!

 (1.1) Co on tu robi?

 (1.1) Gdzie on jest?!

 (2.1) Wrócił się tedy onego dnia Ezaw drogą, którą był przyjechał, do Seir.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃n, AS: õn

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ony

 czas. onaczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) góry|uón., reg. śl. ón

Wiktionary


on-line

[czytaj: onLAJN] online, on line;
1. dostępny lub odbywający się za pośrednictwem internetu;
2. za pośrednictwem internetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. inform. tryb pracy przy użyciu sieci internetowej

przymiotnik relacyjny

 (2.1) inform. związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej

przysłówek

 (3.1) inform. za pomocą Internetu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas pandemii życie przeniosło się do on-line’u i to naprawdę w wielu jego aspektach.

 (2.1) Z uroczystości przeprowadzono transmisję on-line.

 (3.1) Fragmenty powieści udostępnione on-line pochodzą z wydania przedwojennego.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) onlinowy

Wiktionary


ona

zaimek osobowy, rodzaj żeński

 (1.1) trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

zaimek wskazujący

 (2.1) przest. ta, owa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ona – rzeka w Rosji
  • Ona − jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Hardee
  • Ona − singel zespołu Ira z albumu 1993 rok
  • Ona − amerykański film przygodowy z 1935 roku, w reżyserii Lansinga C. Holdena i Irvinga Pichela
  • Ona − brytyjski film przygodowy z 1965 roku, w reżyserii Roberta Daya
  • Ona − amerykański melodramat z 2013 roku, w reżyserii Spike’a Jonza
  • Ona – powieść Henry'ego Rider Haggarda, opublikowana na przełomie 1886 i 1887 roku
  • Ona − polska stacja telewizyjna należąca do Telewizji Polsat
  • ONA

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona jest chora. Chodźmy ją odwiedzić. Kupimy jej czekoladę.

 (1.1) Spójrz na tę dziewczynę, jaka ona jest piękna!

 (1.1) Widziałem tam ją, a nie ciebie.

 (1.1) Czy ty się z nią spotykasz? — Tak!

 (1.1) Byłem dzisiaj u niej.

 (2.1) Król zaś po ukończonem nabożeństwie (…) jechał do grodu i tam onę niebieską konfederacyą wraz z tyszowiecką roborował.

 (2.1) Owóż, widocznie to mówił, aby oną pannę skaptować (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃na, AS: õna

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) góry|uóna.

Wiktionary


onaczyć

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. wykonywać czynność, której nazwy mówiący w danej chwili nie pamięta lub nie chce wymienić; może zastępować dowolny czasownik (podobnie jak tentegować)

 (1.2) daw. eufem. wykonywać czynność wstydliwą, nieprzyzwoitą lub obsceniczną (seksualną lub fizjologiczną)

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. łonaczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co ty tam onaczysz pod tym stołem?

 (1.3) Nie onacz mi tutaj, tylko mów do ojca z szacunkiem!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. doonaczyć dk., wyonaczyć dk., rozonaczyć dk., odonaczyć dk., poonaczyć dk., łonaczyć ndk.

 zaim. on

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tentegować, tegować, robić

 (1.4) drwić, kpić, szydzić, wyśmiewać, żartować

Wiktionary


onager

1. średniowieczna machina wojenna do miotania pocisków
2. podgatunek kułana z rodziny koniowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Equus onager|ref=tak., zagrożony wyginięciem dziki azjatycki ssak kopytny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • onager – rodzaj machiny wojennej
  • onager – zwierzę z rodziny koniowatych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈnaɡɛr, AS: õnager

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) osioł azjatycki, kułan

Wiktionary


onak

nazwisko


SJP.pl


onam

zaimek

 (1.1) stpol. śrpol. tam

Wiktionary

Onam (malajalam ഓണം) – święto o charakterze dożynkowym, obchodzone w indyjskim stanie Kerala.

Wikipedia


onan

postać biblijna, od imienia której pochodzi słowo onanizm


SJP.pl

On

Wikipedia


onania

podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; onanizm, masturbacja, samogwałt, ipsacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) onanizm

Wiktionary

On

Wikipedia

Powiązane:

 przym. onanistyczny

 rzecz. onanizm mrz.

 czas. onanizować

Wiktionary


onanista

osoba zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; masturbant, masturbator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) seks. mężczyzna lub chłopak, który się onanizuje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃nãˈɲista, AS: õnãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Onan m., onanizm m., onanizowanie n., onanizator m.

:: fż. onanistka ż.

 czas. onanizować ndk.

 przym. onanistyczny

 przysł. onanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. koniobijca

Wiktionary


onanistka

kobieta zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; masturbantka, masturbatorka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) seks. kobieta, która się onanizuje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onanista mos., onanizm mrz.

 przym. onanistyczny

 czas. onanizować

Wiktionary


onanistycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób onanistyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onanista mos., onanizm mrz.

 przym. onanistyczny

 czas. onanizować

Wiktionary


onanistyczny

→ onanizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z onanizmem, dotyczący onanizmu

Wiktionary

Patrz:

onanizm

Powiązane:

 rzecz. onanizm mrz., onanista m., onanistka ż., onania ż., onanizowanie n., Onan m.

 czas. onanizować się, onanizować ndk.

 przysł. onanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masturbacyjny

Wiktionary


onanizator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do onanizowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onanista mos.

Wiktionary


onanizm

podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; masturbacja, samogwałt, ipsacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) seks. zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Onanizm jest potępiany w kulturze judaistycznej.

 (1.1) Jeszcze w XVIII stuleciu filozof francuski Denis Diderot pisał, że onanizm jest pożyteczny dla młodych mężczyzn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈnãɲism̥, AS: õnãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onanista m., onanistka ż., onania ż., onanizowanie n., Onan m.

 czas. onanizować ndk.

 przym. onanistyczny

 przysł. onanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onania, masturbacja, ipsacja, autoerotyzm; wulg. (tylko o mężczyznach) walenie konia; wulg. samojebstwo; przest. samogwałt, samieństwo

Wiktionary


onanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|onanizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. onanizować ndk.

 rzecz. onanizm mrz., onanista mos.

 przym. onanistyczny

Wiktionary


onanizować

1. podrażniać narządy płciowe partnera; masturbować;
2. onanizować się - podrażniać własne narządy płciowe w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; masturbować się


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

 (1.1) seks. zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie narządów płciowych

czasownik zwrotny niedokonany onanizować się (dk. brak)

 (2.1) seks. zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie własnych narządów płciowych

 (2.2) seks. zaspokajać popęd płciowy przez wzajemne pobudzanie narządów płciowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obudził się w nocy: duchowny leżał na nim i onanizował go.

 (2.2) Kilku odeszło w gąszcz żywopłotu – tam gdzie grzebie się na odludziu samobójców i wisielców – onanizowali się wzajemnie. Wytrysk następował momentalnie – młoda sperma wysokim łukiem opadała na zapadłe, trawami zarosłe, zapomniane groby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃nãɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: õnãńizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onanizowanie n., onanizm m., onania ż., onanista m., onanistka ż., Onan m.

 przym. onanistyczny

 przysł. onanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) masturbować się; o mężczyźnie: pot. trzepać się, zaspokajać się; eufem. środ. bawić się małym, bawić się ptaszkiem, obierać ogóra, jechać na ręcznym, męczyć węża, polerować berło, strugać pachoła, szarpać się, trzepać kapucyna, marszczyć freda; wulg. walić konia, brandzlować się, walić gruchę

Wiktionary


onboarding

proces wprowadzania nowych pracowników do firmy


SJP.pl

Onboarding – proces wprowadzania nowych pracowników do organizacji.

Onboarding zapewnia nowym pracownikom zdobycie niezbędnej wiedzy, umiejętności i zachowań, aby stali się produktywnymi członkami organizacji.

Wikipedia


onboardingowy

→ onboarding


SJP.pl

Patrz:

onboarding

oncilla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leopardus tigrinus|Schreber|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej;

 (1.2) zool. kot z gatunku oncilla (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ocelot tygrysi, kot tygrysi, oncilla (Leopardus tigrinus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych.
  • Dozor B – ukraiński lekki transporter opancerzony, produkowany również w Polsce pod nazwą Oncilla.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W suchych rejonach Brazylii oncilla odżywia się jaszczurkami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot tygrysi, ocelot, ocelot tygrysi

 (1.2) kot tygrysi, ocelot, ocelot tygrysi

Wiktionary


ondrasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ondrasz i jestem lekarzem weterynarii.

 (1.1) (…) na św. Jana, gdy utopce swej mocy nie mają, musicie pójść za zjawą Ondrasza.

 (1.1) Opowieść o Ondraszu znam z dzieciństwa.

 (1.1) Andrzejowie, Jędrzejowie i Ondraszowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 30 listopada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ondraszowa ż., Ondraszówna ż., Ondraszostwo lm m.

:: zdrobn. Ondraszek mos.

 przym. Ondraszowy, Ondraszkowy

 zob. Andrzej, Jędrzej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Andrzej, Jędrzej; zdrobn. Ondraszek

Wiktionary


ondraszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., zdrobnienie od Ondrasz

Wiktionary

Ondraszek, Ondra albo Ondráš z Janovic(właściwie: cz. "Ondřej Fuciman", pol. "Andrzej Fuciman", w literaturze często błędnie jako Andrzej Szebesta; ur. 1680 w Janowicach koło Frydka, ochrzczony 13 listopada 1680; zm. 1 kwietnia 1715 w Świadnowie) – postać autentyczna, legendarny "beskidnik" (zbójnik) z gór Beskidu Morawsko-Śląskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zabójca Ondraszka trafił na cieszyński zamek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ondrasz mos.

 przym. Ondraszkowy, Ondraszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ondrasz

Wiktionary


ondraszkowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Ondraszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hela nazbierała grzybów w Ondraszkowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ondraszek m., Ondrasz m.

 przym. Ondraszowy

Wiktionary


ondraszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Ondrasza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Honorata nazbierała maślaków w Ondraszowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ondraszek mos., Ondrasz mos.

 przym. Ondraszkowy

Wiktionary


ondula

1. jedwabna przędza wątkowa;
2. rodzaj wełnianej tkaniny


SJP.pl


ondulacja

1. zabieg kosmetyczny polegający na układaniu włosów w loki lub fale;
2. fryzura powstała po takim zabiegu;
3. przestarzale: łagodne wzniesienie i obniżenie osi fałdów skorupy ziemskiej; undulacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fryzj. usługa fryzjerska mająca na celu sfalowanie włosów

 (1.2) daw. ruch falisty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ondulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) falowanie

Wiktionary


ondulacyjny

→ ondulacja


SJP.pl

Patrz:

ondulacja

ondulować

1. układać włosy w loki lub fale; robić ondulację;
2. fałdować podłoże na skutek przesuwania się polegającego na łagodnym unoszeniu się i opadaniu; undulować


SJP.pl


ondyna

boginka wodna występująca w mitologii litewskiej, rusałka; undyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lud. rusałka zwabiająca młodych mężczyzn w głębiny zbiorników wodnych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ondyny – mitologiczne boginki zamieszkujące jeziora i rzeki
  • Ondyna (Undine) – opera E.T.A. Hoffmanna
  • Ondyna (Ondine, ou La naïade) – balet z 1843 Jules’a Perrota (choreografia) i Cesarego Pugniego (muzyka)
  • Ondyna – balet z 1958 Hansa Wernera Henze (choreografia) i Fredericka Ashtona (muzyka)
  • Ondyna – sztuka teatralna Jeana Giraudoux
  • Ondine – film irlandzko-amerykański
  • (92) Undina – planetoida
  • klątwa Ondyny – rzadka choroba

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) undina, undyna

Wiktionary


one

zaimek osobowy

 (1.1) 3 os. lm. rodzaju niemęskoosobowego

zaimek wskazujący

 (2.1) przest. te, owe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ône – walońska nazwa gminy Olne
  • One – cypryjski zespół muzyczny
  • One – album studyjny amerykańskiego wokalisty i multiinstrumentalisty Neala Morse’a
  • One – album studyjny piosenkarki Nataszy Urbańskiej
  • One – album zespołu Vivat
  • One – singel U2
  • One – singel Metalliki
  • One – singel Bee Gees
  • One – singel Creed
  • One – singel Simple Plan
  • One – singel Faith Hill
  • One – singel szwedzkiej grupy muzycznej Swedish House Mafia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spójrz na te drzewa, jakie one są stare!

 (1.1) W obozie kobiecym istniały dwie prowizoryczne umywalnie. Każda z nich mogła pomieścić około czterdziestu osób. Były one jednak z reguły zamknięte dla więźniarek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃nɛ, AS: õne

Wiktionary


one-liner

[czytaj: łan lajner] jednozdaniowa wypowiedź trafnie podsumowująca jakąś sytuację


SJP.pl


one-step

[czytaj: łanstep] step;
1. amerykański taniec towarzyski w stylu ragtime'u, w takcie parzystym 2/4 lub 4/8, z charakterystycznym rytmem ósemkowym, powstały około 1900 roku;
2. muzyka grana do tego tańca


SJP.pl

One-step – taniec towarzyski w takcie 2/4, w stylu ragtime, szybszy od fokstrota. []

Wikipedia


onega

jezioro w Rosji; Oniega


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;

 (1.2) geogr. jezioro w północno-zachodniej Rosji;

 (1.3) geogr. rzeka na północy europejskiej części Rosji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Onega – jezioro w Rosji
  • Onega – miasto w Rosji
  • Onega – rzeka w Rosji
  • Onega – stacja kolejowa w Rosji
  • Onega – czasami spotykana nazwa dla Zatoki Oneskiej w Rosji
  • Onega – czasami spotykana nazwa dla Półwyspu Oneskiego w Rosji
  • Ermindo Onega – argentyński piłkarz
  • Daniel Onega – argentyński piłkarz
  • Onega – hrabina Portugalii w X wieku
  • Onega – rodzaj owadów z grupy pluskwiaków
  • Onega – rodzaj zwierząt zaliczanych do fauny ediakarańskiej; nazwa rodzajowa zmieniona w 2019 roku na Cephalonega

Wikipedia

Powiązane:

 przym. oneski

Wiktionary


onegdaj

dawniej:
1. przedwczoraj; zawczoraj;
2. kiedyś, dawniej


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. przedwczoraj, wcześniej niż wczoraj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobnież dzisiejsi politycy co kwartał zmieniają wiarę: onegdaj wierzyli w Bismarcka, wczoraj w Gambettę, a dziś w Beaconsfielda (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈnɛɡdaj, AS: õnegdai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. onegdajszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedwczoraj; kresy|pozawczoraj.

 (1.2) dawniej, kiedyś, niegdyś, drzewiej, ongi, ongiś

Wiktionary


onegdajszy

przestarzałe: przedwczorajszy, pozawczorajszy


SJP.pl


onejromancja

wróżenie na podstawie interpretacji marzeń sennych; oniromancja


SJP.pl

On

Wikipedia


onejromanta

osoba wróżąca na podstawie interpretacji marzeń sennych; oniromanta


SJP.pl


onejromantka

→ onejromanta


SJP.pl

Patrz:

onejromanta

onerwie

pochewka pęczków włókien nerwowych


SJP.pl


oneski

tyczący się Onegi, jeziora, rzeki i miasta w Rosji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Onegą, dotyczący Onegi (jeziora, miasta albo rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Onega ż.

Wiktionary


onet

polski portal internetowy założony w 1996 roku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Onet.pl – polskojęzyczny portal internetowy
  • Onet.tv – telewizja internetowa działająca w ramach serwisu Onet.pl o profilu informacyjno-edukacyjno-rozrywkowym
  • Onet Komunikator
  • Onet-le-Château – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Midi-Pireneje, w departamencie Aveyron
  • Oneta

Wikipedia


onetowy

→ Onet


SJP.pl

Patrz:

Onet

onezjusz

imię męskie


SJP.pl


ongi

przestarzale: kiedyś, swego czasu; ongiś


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. kiedyś, dawniej, niegdyś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃ŋʲɟi, AS: õŋʹǵi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ongiś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onegdaj, drzewiej, ongiś

Wiktionary


ongisiejszy

dawniej: niegdysiejszy, dawniejszy


SJP.pl


ongiś

przestarzale: kiedyś, swego czasu; ongi


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. kiedyś, dawniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ongiś stał tu piękny dworek.

 (1.1) Przy cieśninie, przy której rzeka Odora wypływa na morze Balticum, było ongiś sławne miasto Vinneta, które dawało wspaniały port ludom okolicznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃ŋʲɟiɕ, AS: õŋʹǵiś

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ongi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawniej, kiedyś, niegdyś, onegdaj, ongi

Wiktionary


ongon

drewniane wyobrażenie bóstw opiekuńczych wyznawców szamanizmu


SJP.pl


oni

zaimek osobowy

 (1.1) trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

zaimek wskazujący

 (2.1) przest. ci, owi

Wiktionary

On

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

 (1.1) Jackowscy znów się spóźnili, jacy oni są niepunktualni!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃ɲi, AS: õńi

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ony

Wiktionary


onichimowski

nazwisko


SJP.pl


oniega

jezioro w Rosji; Onega


SJP.pl


oniemiały

stać się niemym (zwykle na jakiś czas), nie móc wydobyć głosu w wyniku nagłego, silnego przeżycia, stresu itp.; zaniemówić


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie jest w stanie mówić z powodu zaskoczenia lub poruszenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wysłuchałem oniemiały sprawozdania prezesa zarządu: sytuacja spółki była podbramkowa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oniemieć dk.

Wiktionary


oniemieć

stać się niemym (zwykle na jakiś czas), nie móc wydobyć głosu w wyniku nagłego, silnego przeżycia, stresu itp.; zaniemówić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. niemieć)

 (1.1) psych. stracić mowę z powodu silnych emocji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niema ż., oniemiałość ż., oniemienie n.

 przym. oniemiały

 czas. niemieć

Wiktionary


onieśmielający

powodujący nieśmiałość, zawstydzający


SJP.pl


onieśmielać

czynić kogoś nieśmiałym, zażenowanym


SJP.pl


onieśmielony

taki, który odczuł wstyd; zażenowany, zakłopotany, zawstydzony


SJP.pl


onigiri

japońska kanapka ryżowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. tradycyjne danie japońskie w formie ryżowych bryłek z wytrawnym nadzieniem i dodatkami;

Wiktionary

Onigiri (jap. 御握り o-nigiri; znane także jako o-musubi 御結び) – potrawa popularna w Japonii.

Onigiri jest zrobione z ryżu uformowanego w trójkątny lub owalny kształt, czasami zawinięte w nori. Potrawa ta jest nadziewana m.in. marynowaną morelą japońską (umeboshi), ikrą, krewetkami, rybą (tuńczyk, keta), itp. Farsz jest zazwyczaj słony, aby ochronić ryż przed zepsuciem. Onigiri jest jedną z popularniejszych przekąsek w Japonii. Służy często jako prowiant na drogę.

Wikipedia


onikszty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu uciańskim.

Wiktionary

Onikszty (lit. "Anykščiai") – miasto w północnej Litwie (100 km od Wilna), nad rzeką Świętą. 9 tys. mieszkańców (2017) – zdecydowaną większość stanowią Litwini.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈɲik.ʂtɘ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oniksztyński

Wiktionary


oniksztyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Onikszt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Onikszty lm.

Wiktionary


onim

w językoznawstwie: nazwa własna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. onimiczny

Wiktionary


onimiczny

→ onim


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. dotyczący nazwy własnej, związany z nazwą własną

Wiktionary

Patrz:

onim

Powiązane:

 rzecz. onim mrz.

Wiktionary


oniomania

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. zob. zakupoholizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃ɲɔ̃ˈmãɲja, AS: õńõmãńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupnoholizm, szopoholizm, shopoholizm, szopoholizm

Wiktionary


oniromancja

wróżenie na podstawie interpretacji marzeń sennych; onejromancja


SJP.pl


oniromanta

osoba wróżąca na podstawie interpretacji marzeń sennych; onejromanta


SJP.pl


onirycznie

przysłówek

 (1.1) książk. w sposób oniryczny, sennie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwar bawiących się dzieci brzmiał z perspektywy czwartego piętra dość onirycznie i spokojnie, nie przeszkadzając w niczym.

 (1.1) Owe akordy przesuwają się w miarowym, zwolnionym onirycznie ruchu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oniryczność ż., oniryzm mrz.

 przym. oniryczny

Wiktionary


oniryczność

cecha czegoś związanego ze snem, powstałego na kształt marzenia sennego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest oniryczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oniryzm m.

 przym. oniryczny

 przysł. onirycznie

Wiktionary


oniryczny

związany ze snem, odnoszący się do niego; powstały na kształt marzenia sennego


SJP.pl


oniryzm

przedstawianie rzeczywistości w formie wzorowanej na marzeniu sennym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. liter. przedstawianie rzeczywistości na wzór snu

Wiktionary

Oniryzm (grec. "oneiros" „marzenie senne”) – konwencja literacka, polegająca na ukazaniu rzeczywistości na kształt snu, marzenia sennego, czasem koszmaru. Zwykle dzieło ma wtedy charakter irracjonalny, absurdalny, sprzeczny z zasadami prawdopodobieństwa. Zacierają się związki przyczynowo-skutkowe i logiczne następstwa wydarzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oniryzm w sztuce XX w. jest związany m.in. z psychologią Freuda, w której silnie podkreślana jest rola podświadomości, ujawniającej się w marzeniach sennych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oniryczność ż.

 przym. oniryczny

 przysł. onirycznie

Wiktionary


oniszczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamil Oniszczuk
  • Zbigniew Oniszczuk
  • Krystyna Oniszczuk-Awiżeń
  • Onyszczuk

Wikipedia


onko-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nowotworem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃ŋkɔ, AS: õŋko

Wiktionary


onkocelebryta

celebryta cierpiący na raka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) znana osoba chorująca na nowotwór i wykorzystująca media do pokazywania życia z tą chorobą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. onkocelebrytka ż.

Wiktionary


onkoczepek

środowiskowo: urządzenie przeciwdziałające utracie włosów, zakładane na głowę chorym na raka pacjentom


SJP.pl


onkogen

gen mogący mieć wpływ na powstawanie nowotworu


SJP.pl


onkogenetyczny

→ onkogeneza


SJP.pl

Patrz:

onkogeneza

onkogenetyka

dziedzina medycyny zajmująca się badaniem zależności pomiędzy genotypem pacjenta i jego predyspozycjami do nowotworów


SJP.pl


onkogeneza

w medycynie:
1. proces powstawania komórek nowotworowych;
2. badanie przyczyn i mechanizmów powstawania tych komórek


SJP.pl

Onkogeneza – proces prowadzący do powstania nowotworu, zwykle zachodzący w DNA jako mutacja molekularna.

Wikipedia


onkogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; kancerogenność, karcinogenność, karcynogenność, rakotwórczość


SJP.pl

Onkogenność – zdolność do wywoływania nowotworów na drodze onkogenezy. Onkogenne mogą być wirusy (zwane wirusami onkogennymi np. EBV), geny, które nazywane są wówczas onkogenami. Substancje i inne czynniki natury nieożywionej mają również zdolność wywoływania nowotworów, mówi się jednak w ich wypadku raczej o działaniu karcynogennym, gdyż ich działanie rozwija się w procesie karcynogenezy.

Wikipedia


onkogenny

wywołujący zmiany nowotworowe; rakotwórczy, kancerogenny, karcinogenny, karcynogenny


SJP.pl


onkokosmetyka

pielęgnacja kosmetyczna dostosowana do potrzeb osób leczonych onkologicznie


SJP.pl


onkolog

specjalista w zakresie onkologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka onkologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli wyczułaś jakiś guz na piersi, koniecznie musisz iść z wizytą do onkologa.

 (2.1) Szwagierka jest onkologiem dziecięcym w Centrum Zdrowia Dziecka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ŋˈkɔlɔk, AS: õŋkolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onkologia ż.

 przym. onkologiczny

 przysł. onkologicznie

Wiktionary


onkologia

dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami nowotworowymi i ich leczeniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział medycyny zajmujący się nowotworami

 (1.2) med. skrócenie od|oddział onkologiczny. (kliniki, szpitala itp.)

Wiktionary

Onkologia (z gr. "όγκος" = gruda, masa, nadęcie + "λόγος" = nauka) – dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami nowotworowymi, ich rozpoznawaniem oraz leczeniem.

Problematyka tej interdyscyplinarnej dziedziny medycyny dotyczy promocji zdrowia, poprawy jakości życia pacjentów onkologicznych oraz wsparcia duchowego i emocjonalnego w chorobie nowotworowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja, AS: õŋkoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onkolog m.

 przym. onkologiczny

Wiktionary


onkologiczny

→ onkologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z onkologią, dotyczący onkologii

Wiktionary

Patrz:

onkologia

Przykłady

 (1.1) Miał ziarnicę złośliwą – chorobę z pogranicza nowotworów, ale leczoną za pomocą chemioterapii na oddziałach onkologicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: õŋkoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onkologia ż., onkolog m.

 przysł. onkologicznie

Wiktionary


onkologio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: onkologia

Wiktionary


onkologopeda

specjalista w zakresie rehabilitacji mowy u pacjentów, którzy zmagają się z chorobami nowotworowymi w obrębie głowy, szyi oraz mózgu


SJP.pl


onkologopedia

dział logopedii zajmujący się rehabilitacją mowy u pacjentów, którzy zmagają się z chorobami nowotworowymi w obrębie głowy, szyi oraz mózgu


SJP.pl


onkolożka

→ onkolog


SJP.pl

Patrz:

onkolog

onkopolisa

ubezpieczenie na wypadek choroby nowotworowej


SJP.pl


onkoproteina

białko sprzyjające rozwojowi nowotworu, zwykle kodowane przez onkogen


SJP.pl


onkopłodność

ogół zabiegów medycznych, mających zapewnić możliwości posiadania dzieci osobom chorującym na nowotwory oraz mających się poddać leczeniu onkologicznemu


SJP.pl


onkos

wysoka peruka aktorów w starożytnej Grecji


SJP.pl

Onkos – wysoka peruka używana w teatrze greckim. Miała na celu wywołanie wrażenia wyższej osoby niż była w rzeczywistości. Podkreślała cechy danej osoby jak wiek lub jej charakter.

Wikipedia


onkosfera

pierwsza, rozwijająca się w jaju postać tasiemców właściwych


SJP.pl

Onkosfera – pierwsze stadium larwalne tasiemców. Z onkosfery powstają różne postaci larwy:

Wikipedia


onkostatyczny

hamujący rozwój nowotworów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. powstrzymujący rozwój nowotworu

Wiktionary


onkoterapia

leczenie chorób nowotworowych


SJP.pl


onkotyczny

ciśnienie onkotyczne - osmotyczne ciśnienie prowadzące do przenikania wody z przestrzeni międzykomórkowej do krwi, wywoływane przez białka osocza krwi


SJP.pl


onkły

omkły, ąkły; młodzieżowo:
1. trudny w opisie, bezkształtny;
2. mało bystry, niepojętny, ciężko myślący;
3. nudny, nudnawy


SJP.pl


onlajn

potocznie: tryb pracy, w którym występuje połączenie z internetem; online, on line, on-line


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. inform. tryb pracy przy użyciu sieci internetowej

Wiktionary


onlajnowy

dostępny lub odbywający się przez internet; onlinowy, online, on-line, on line


SJP.pl


online

[czytaj: onLAJN] on-line, on line;
1. dostępny lub odbywający się za pośrednictwem internetu;
2. za pośrednictwem internetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. inform. tryb pracy przy użyciu sieci internetowej

przymiotnik relacyjny

 (2.1) inform. związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej

przysłówek

 (3.1) inform. za pomocą Internetu

Wiktionary

Online ( online, pierwotnie on-line – podłączony do sieci) – stan, w którym obiekt np. (osoba, smartfon, komputer, serwer) jest połączony z internetem.

Przeciwieństwem trybu online jest tryb offline.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas pandemii życie przeniosło się do online’u i to naprawdę w wielu jego aspektach.

 (2.1) Z uroczystości przeprowadzono transmisję online.

 (3.1) Fragmenty powieści udostępnione online pochodzą z wydania przedwojennego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. onlinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) onlinowy

Wiktionary


onlinowy

[czytaj: onlajnowy] dostępny lub odbywający się przez internet; onlajnowy, online, on-line, on line


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) inform. związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. online mrz.

 przym. online

 przysł. online

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) online, on line, on-line

Wiktionary


onnagata

w japońskim teatrze kabuki: role żeńskie wykonywane przez mężczyzn


SJP.pl

Onnagata

Onnagata (jap. 女形) – rola kobieca grana przez mężczyznę w teatrze "kabuki". Początki "onnagata" sięgają 1629 roku, gdy w Japonii został wprowadzony zakaz występowania kobiet w teatrze. Obowiązywał on do 1977 roku. W tym okresie role kobiece w teatrze odgrywali mężczyźni.

Wikipedia


ono

zaimek osobowy


SJP.pl

zaimek osobowy

 (1.1) trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

zaimek wskazujący

 (2.1) stpol. oto

 (2.2) przest. to, owo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (3.1) wojsk. rodzaj japońskiej siekiery bojowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ôno – walońska nazwa miejscowości Onoz
  • Ono – wyspa
  • Ono – miasto (miasteczko, machi) w prefekturze Fukushima
  • Ono – miasto w prefekturze Hyōgo
  • Ōno – miasto w prefekturze Fukui
  • Ōno – miasto (miasteczko, chō) w prefekturze Gifu
  • Ōno – dawne miasto (miasteczko, chō) w prefekturze Hiroszima, 3 listopada włączone do miasta Hatsukaichi
  • Ōno – dawne miasto (miasteczko, chō) na Hokkaido, 1 lutego 2006 utworzyło wraz z miasteczkiem Kamiiso nowe miasto Hokuto
  • Ōno – dawna wieś (gmina wiejska, mura) w prefekturze Ibaraki, 1 września 1995 włączone do miasta Kashima
  • Ōno – dawna wieś (gmina wiejska, mura) w prefekturze Iwate, 1 kwietnia 2005 wraz z miasteczkiem Taneichi utworzyło nowe miasteczko Hirono
  • Ōno – dawne miasto (miasteczko, machi) w prefekturze Ōita, 31 marca 2005 włączone do nowo utworzonego miasta Bungo-ōno
  • Ōno – rzeka w prefekturze Ōita

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spójrz na to dziecko, jakie ono jest grzeczne!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃nɔ, AS: õno

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. ony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) to

Wiktionary


onoklea

onoklea wrażliwa - gatunek ozdobnej paproci


SJP.pl


onomancja

wróżenie na podstawie numerologicznego znaczenia liter wchodzących w skład imienia danej osoby


SJP.pl


onomasta

znawca nazw geograficznych i osobowych


SJP.pl


onomastyczny

dotyczący nauki o nazwach własnych


SJP.pl


onomastyk

dział językoznawstawa, nauka o nazwach geograficznych i osobowych; nazewnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) językoznawca zajmujący się onomastyką; onomasta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. liter. utwór poświęcony jakiejś osobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybitny onomastyk opublikował pod tym tytułem swą benedyktyńską zaiste pracę, która ma zresztą po części charakter popularnonaukowy, tj. zrozumiały dla niespecjalistów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onomastyka ż., onomasta mos.

 przym. onomastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onomasta

Wiktionary


onomastyka

dział językoznawstawa, nauka o nazwach geograficznych i osobowych; nazewnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);

Wiktionary

Onomastyka – dział językoznawstwa zajmujący się nazwami (imionami) własnymi. Nauka ta bada sposób tworzenia nazw własnych oraz ich rozwój historyczny. Nazwy własne (zwane też onimami) cechują się tym, że odnoszą się do konkretnych przedmiotów, a nie do ich klasy (por. όνομα, "ónōma" – „imię”). Onomastyka zajmuje się m.in. nazwami miejscowości, imionami i nazwiskami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka, AS: õnõmastyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onomasta m., onomastyk m.

 przym. onomastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazewnictwo

Wiktionary


onomastykon

słownik zawierający zbiór i objaśnienia nazw własnych


SJP.pl


onomatoid

nazwa abstrakcyjna, rzeczownik odnoszący się do cech, stosunków lub stanów


SJP.pl


onomatomania

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba zapamiętywania imion, nazwisk, dat, itp.

Wiktionary


onomatopeiczny

→ onomatopeja; dźwiękonaśladowczy


SJP.pl


onomatopeja

dźwiękonaśladownictwo, dźwiękonaśladowczość;
1. wyraz lub zespół wyrazów naśladujących dźwięki i odgłosy;
2. odtwarzanie środkami językowymi dźwięków i odgłosów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. wyraz dźwiękonaśladowczy;

Wiktionary

Onomatopeja (gr. ὀνοματοποιία "onomatopoiía" – „tworzenie nazw”), wyraz dźwiękonaśladowczy – figura retoryczna, używana w poezji jako środek stylistyczny polegający na takim dobieraniu wyrazów (istniejących w mowie lub neologizmów albo glosolalii), aby naśladowały one swym brzmieniem opisywane zjawisko lub dźwięki wydawane przez opisywany przedmiot.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ten poeta często stosował onomatopeje w swojej poezji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja, AS: õnõmatopei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onomatopeizacja ż.

 przym. onomatopeiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwiękonaśladownictwo, dźwiękonaśladowczość

Wiktionary


onomazjolog

specjalista w dziedzinie onomazjologii


SJP.pl


onon

rzeka w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka we wschodniej Mongolii i Rosji, po połączeniu z Ingodą tworzy Szyłkę;

Wiktionary

Onon (mong. "Онон гол", ros. "Онон") – rzeka we wschodniej Mongolii, a następnie w Rosji, po połączeniu na terenie Rosji z rzeką Ingodą tworzy rzekę Szyłkę, prawy dopływ Amuru.

Długość: 818 km (w tym 298 km w Mongolii), powierzchnia zlewni: około 94 010 km². Średnia szerokość rzeki wynosi 100 m, głębokość do 3,5 m. Największymi dopływami są rzeki Borzya, Unda, Khurakh-Gol, Kyra, Ilya, Aga i Agutsa.

Wikipedia


onoterapeuta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. terapeuta prowadzący onoterapię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do obowiązków onoterapeuty należy również opieka nad osłem.

 (1.1) Otrzymany certyfikat stanowi dokument wpisania Państwa na listę licencjonowanych onoterapeutów akredytowanych przez Polski Związek Zooterapeutów i Przewodników Zwierząt Pracujących.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. onoterapeutka ż.

 przym. onoterapeutyczny

Wiktionary


onoterapeutyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z onoterapią, dotyczący onoterapii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykład dotyczył różnych rodzajów oddziaływań onoterapeutycznych oraz możliwości ich wykorzystania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onoterapeuta mos.

Wiktionary


onoterapia

forma terapii z udziałem osła, rzadziej muła lub osłomuła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. forma rehabilitacji z wykorzystaniem osła domowego, muła lub oślika;

Wiktionary

Onoterapia – odmiana hipoterapii lub samodzielna dyscyplina z dziedziny zooterapii. Zwierzęciem, które wykorzystuje się w onoterapii jest osioł ("Equus asinus asinus"), jedno z najwcześniej udomowionych zwierząt jucznych, używanych czasami jako zwierzę pociągowe lub wierzchowe. W onoterapii sporadycznie wykorzystuje się też muły i ośliki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osły wykorzystuje się najczęściej jako zwierzęta juczne, rzadziej jako wierzchowe lub pociągowe, a ostatnio w onoterapii.

 (1.1) Wozimy córkę na onoterapię do pobliskiej stadniny.

 (1.1) Karol prowadzi zajęcia onoterapii w piątki i soboty.

Wiktionary


onowodkowate

monotypowa rodzina jednoliściennych roślin z rzędu żabieńcowatych, do której należy ponad 40 gatunków hydrofitów


SJP.pl


onowodkowaty

o cechach onowodkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


onp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = mat. inform. odwrotna notacja polska;

 (1.2) = mat. metrol. ocena niepewności pomiaru

Wiktionary


onr

1. Obóz Narodowo-Radykalny, radykalne ugrupowanie polityczne;
2. ONR "Falanga" - polska organizacja faszystowska działająca w latach 1934-39; Falanga; Ruch Narodowo-Radykalny


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. Obóz Narodowo-Radykalny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Obóz Narodowo-Radykalny – nazwa kilku organizacji i ruchów nacjonalistycznych w Polsce
  • oznaczenie linii lotniczych Air One Nine w międzynarodowym kodzie ICAO

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ‿ɛ̃n‿ˈɛr, AS: o‿ẽn‿er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oenerowiec mos., ONR-owiec mos., oenerówka ż.

 przym. oenerowski, ONR-owski

Wiktionary


onr-falanga

polska przedwojenna organizacja polityczna o profilu narodowo-radykalnym, zbliżonym do faszystowskiego; Obóz Narodowo Radykalny Falanga


SJP.pl


onr-owiec

członek ONR-u (Obozu Narodowo-Radykalnego) lub jednej z organizacji powstałych po jego delegalizacji - ONR-u "Falangi" lub ONR-u "A.B.C."; oenerowiec


SJP.pl


onr-owski

→ ONR (Obóz Narodowo-Radykalny); oenerowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ONR-em, dotyczący ONR-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie ONR-owskiego szaleństwa młodzieży akademickiej, wprowadzenia numerus clausus dla Żydów i wymuszania na nich, by stali w czasie wykładów, doktor wysłał swego syna na Akademię Medyczną w Pradze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oenerowiec mos., ONR-owiec mos.

 przym. oenerowski

 skr. ONR

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oenerowski

Wiktionary


ontario

1. jezioro na granicy Stanów Zjednoczonych i Kanady;
2. miasto w Stanach Zjednoczonych;
3. prowincja w Kanadzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

 (1.2) geogr. jezioro w Ameryce Północnej, na granicy Stanów Zjednoczonych i Kanady;

Wiktionary

On

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na mało zasiedlonych obszarach, jak w północnym Ontario czy Québec, te jednostki administracyjne nazywane są Districts a nie Counties.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃nˈtarʲjɔ, AS: õntarʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ontaryjski

Wiktionary


ontaryjski

→ Ontario


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jeziorem lub prowincją Ontario

Wiktionary

Patrz:

Ontario

Przykłady

 (1.1) W roku 1917 decyzją podjętą na szczeblu federalnym uznano, że ontaryjskie prawo z 1912 roku, regulujące nauczanie w języku francuskim w tej prowincji, jest zgodne z konstytucją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ontario n.

Wiktionary


ontoelektronika

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. dział ontologii nakierowany na analizę rzeczywistości elektronicznej (wirtualnej), potraktowanej jako sfera bytu

Wiktionary


ontogenetyczny

→ ontogeneza


SJP.pl

Patrz:

ontogeneza

ontogeneza

osobniczy rozwój organizmu od poczęcia do śmierci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. rozwój osobniczy od powstania organizmu do jego śmierci

 (1.2) jęz. nauka o nabywaniu języka

Wiktionary

Ontogeneza, rozwój osobniczy (gr. "óntos" – byt, będące, istniejące, "génesis" – pochodzenie) – przemiany anatomiczne i fizjologiczne osobnika od powstania w wyniku rozmnażania do śmierci.

W zależności od tego czy organizm rozmnaża się płciowo czy bezpłciowo początek ontogenezy wyznacza zapłodnienie albo oddzielenie się od organizmu macierzystego.

Wikipedia


ontogenia

nauka o rozwoju osobniczym organizmów


SJP.pl


ontogeniczny

→ ontogenia


SJP.pl

Patrz:

ontogenia

ontolog

specjalista w zakresie ontologii


SJP.pl


ontologia

1. jeden z działów filozofii, nauka o bycie; metafizyka;
2. sposób istnienia kogoś lub czegoś;
3. system pojęć i ich wzajemnych relacji, będący reprezentacją danego zasobu wiedzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;

 (1.2) inform. formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

Wiktionary

Ontologia – dział filozofii dotyczący bytu; zajmuje się strukturą rzeczywistości oraz pojęciami istoty, istnienia, jego sposobów, przedmiotu i jego własności, przyczynowości, czasu, przestrzeni oraz możliwości i konieczności; w analizie ostatnich dwóch pojęć korzysta z logik modalnych. Ontologię czasem utożsamia się z metafizyką, jednak niektórzy rozdzielają te dyscypliny; przykładowo robi to tradycja fenomenologiczna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja, AS: õntoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ontologiczny

 przysł. ontologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metafizyka

Wiktionary


ontologiczny

przymiotnik od: ontologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od ontologia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃ntɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: õntoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ontologia ż.

Wiktionary


ontologizm

koncepcja filozoficzna, według której ludzkie poznanie bytu realizuje się w intuicyjnie odczuwanym Bogu


SJP.pl

Ontologizm – kierunek w XIX w. katolickiej filozofii włoskiej i francuskiej, według którego podstawowe poznanie intelektualne polega na bezpośredniej intuicji (bezpośrednim oglądzie) bytu absolutnego (Boga), a wszelkie inne poznanie jest wtórne i uwarunkowane tym pierwszym.

Wikipedia


ontyczny

odnoszący się do istnienia, do bytu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. dotyczący samego bytu, istoty, tożsamości czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego należy oddzielić słowo od słowa reklamowego i wypowiedź słowną od wypowiedzi reklamowej, uznając tę ostatnią za artefakt, fenomen, zdarzenie o wartości ontycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃nˈtɨt͡ʃnɨ, AS: õntyčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzystencyjny

Wiktionary


onuca

1. kawałek materiału do owijania stopy, zastępujący skarpetkę;
2. pogardliwie: osoba wykonująca działania propagandowe na rzecz Rosji; ruska onuca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. pas tkaniny do owijania stopy stosowany zamiast skarpety;

 (1.2) przen. pogard. ktoś szerzący propagandę na rzecz Rosji, sprzyjający jej, działający w jej interesie

Wiktionary

Nie mylić z: ONUCA – misja pokojowa ONZ.

Onuca (gwar. "łonyca") – kwadratowy (około 40 × 40 centymetrów) lub prostokątny (około 40 × 80 centymetrów) kawałek tkaniny lnianej lub bawełnianej flaneli używany zamiast skarpet. Onuca prostokątna używana była do butów z wysoką cholewką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jaskier bez zachęty zerwał się i pomknął przez krzaki, powiewając onucami.

 (1.1) Gdy dolegały zmęczone stopy, siadał nad pierwszym spotkanym strumieniem, ściągał chodaki, onuce, z rozkoszą zanurzając nogi w bystry, rzeźwiący nurt.

 (1.2) O proszę – nawet Grisza, typowa onuca kacapska, rozumie różnicę między chowaniem się za cywilami a walką w mieście, w którym są cywile.

 (1.2) (…) zagłosowali przeciwko projektowi o pomocy uchodźcom z Ukrainy (…). Oficjalny profil partii na Twitterze narzeka, że pewnie z tego powodu znowu zostaną nazwani onucami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈnut͡sa, AS: õnuca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onucówka ż.

:: zdrobn. onucka ż.

 czas. onucować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ruska onuca

Wiktionary


onuce

1. kawałek materiału do owijania stopy, zastępujący skarpetkę;
2. pogardliwie: osoba wykonująca działania propagandowe na rzecz Rosji; ruska onuca


SJP.pl


onucka

zdrobnienie od: onuca


SJP.pl


onucki

zdrobnienie od: onuca


SJP.pl


onucować

czasownik

 (1.1) pot. polit. szerzyć rosyjską propagandę, wypowiadać się zgodnie z rosyjską linią propagandową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba że Pan tak celowo onucuje i judzi na sąsiada w interesie sowietów, lub z głupoty.

 (1.1) Dawaj jeszcze coś o Wołyniu, Janusz. Jak już onucować, to na całego.

 (1.1) Niech pan już tak nie onucuje. Chce pan naprawdę opuścić ten blog w obronie Stalina i Putina?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃nuˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: õnucovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onuca ż., onucowanie n.

Wiktionary


onucowy

→ onuca


SJP.pl

Patrz:

onuca

onucówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. żołnierska zupa grzybowa z makaronem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ̃nuˈt͡sufka, AS: õnucufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onuca ż.

Wiktionary


onufry

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Onufry (gr. "onophorbós" - pasterz osłów) – imię męskie pochodzenia greckiego.

Onufry imieniny obchodzi: 23 stycznia, 10 i 12 czerwca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wuj Onufry miał ślusarnię na Mikołowskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃ˈnufrɨ, AS: õnufry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Onufriusz

Wiktionary


ony

zaimek wskazujący

 (1.1) przest. ten

 (1.2) stpol. te

zaimek osobowy

 (2.1) stpol. one

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tedy mi jeden z onych starców rzekł: Nie płacz. Oto zwyciężył Lew, który jest z pokolenia Judy. sic.

 (2.1) Kiedy przyjdziesz między wrony, musisz krakać jako ony. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔ̃nɨ, AS: õny

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. on, ona, ono, oni

 rzecz. ono n.

Wiktionary


onychin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. miner. onyks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była prosta formuła: idź gdzie płynie rzeka Bdelion i gdzie rodzi się kamień onychin. Onychin znaczy onyks. Z onyksu zbudowany jest tron Najwyższego i obramienie trybunału Sądu.

 (1.1) Ta, która płynie około ziemi Hewilath, gdzie się rodzi złoto; a złoto tej ziemi jest najlepsze; i tam też znajdują bdelion i kamień onychin.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onyks

Wiktionary


onychofag

osoba chorobliwie obgryzająca paznokcie


SJP.pl


onychofagia

obgryzanie paznokci, będące nawykiem psychonerwicowym


SJP.pl


onycholiza

odwarstwianie płytki od łożyska paznokcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. schorzenie polegające na odwarstwianiu płytki paznokcia od jego łożyska;

Wiktionary

On

Wikipedia


onychomancja

wróżenie z paznokci


SJP.pl

On

Wikipedia


onychozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy iguanodonów; mochlodon, oligozaur, rabdodon, ornitomer


SJP.pl


onyks

minerał, odmiana agatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. miner. kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;

Wiktionary

Onyks – minerał, odmiana agatu, należącą do grupy chalcedonów, czyli krzemionkowych minerałów zbudowanych z dwutlenku krzemu. Wyróżniają się równoległym ułożeniem warstw, na przemian białej i czarnej. Nazwa pochodzi z greckiego όνυξ i oznacza „pazur (paznokieć, racica)”: nawiązuje do twardości, wyglądu i ostrych krawędzi tego minerału. Biało-czarny onyks jest często nazywany zwyczajnym, arabskim lub czarnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To była prosta formuła: idź gdzie płynie rzeka Bdelion i gdzie rodzi się kamień onychin. Onychin znaczy onyks. Z onyksu zbudowany jest tron Najwyższego i obramienie trybunału Sądu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. onyksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. onychin

Wiktionary


onyksowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z onyksem; wykonany z onyksu, zawierający onyks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czekoladowa torba pozostaje w efektownej kompozycji z onyksowymi wstawkami w biżuterii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. onyks mrz.

Wiktionary


onyszczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antin Onyszczuk
  • Wołodymyr Onyszczuk
  • Oniszczuk

Wikipedia


onyszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Onyszkiewicz (ur. 1937) – polityk, matematyk, alpinista.
  • Joanna Onyszkiewicz (ur. 1950) – żona Janusza, wnuczka Józefa Piłsudskiego
  • Mieczysław Onyszkiewicz (1844-1917) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  • Myrosław Onyszkewycz (1911-1950) – przywódca UPA
  • Stepan Onyszkewycz (1861-1945) – ukraiński poseł do Rady Państwa Austrii
  • Wojciech Onyszkiewicz (ur. 1948) – harcerz, historyk, opozycjonista w PRL
  • Zbigniew Jacyna-Onyszkiewicz (ur. 1944) – fizyk, polityk.

Wikipedia


onyszko

nazwisko


SJP.pl


onz

Organizacja Narodów Zjednoczonych, uniwersalna organizacja międzynarodowa działająca od roku 1945


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

 (1.1) = polit. Organizacja Narodów Zjednoczonych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość krajów świata należy do ONZ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt, AS: o‿ẽn‿zet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ONZ-owiec m.

 przym. oenzetowski, ONZ-owski

Wiktionary


onz-owiec

pracownik ONZ; oenzetowiec


SJP.pl


onz-owski

→ ONZ (Organizacja Narodów Zjednoczonych); oenzetowski


SJP.pl


onętek

roślina z rodziny złożonych, hodowana jako roślina ozdobna w parkach i ogrodach; kosmea, ponętka, warszawianka, kosmos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosmos

Wiktionary


onże

wzmocniony zaimek wskazujący "on"


SJP.pl


oo

wykrzyknik oznaczający zdziwienie lub rozczarowanie; o, ooo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dwuznak używany m.in. w języku angielskim
  • symboliczne oznaczenie konia czystej krwi arabskiej

Wikipedia


oo-

przedrostek

 (1.1) biol. pierwszy człon wyrazów złożonych, który wskazuje na ich związek znaczeniowy z jajem, komórką jajową

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

 (1.1) oocyt • oogeneza • oologia

synonimy.

 (1.1) owo-

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 etym|gr|ᾠο-. < etym|gr|ᾠόν. → jajo

uwagi.

 zaczynające się od|polski|oo.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) oo-, oö-

* fiński: (1.1) oo-

* włoski: (1.1) oo-

źródła.

== oo- (język angielski.) ==

wymowa.

 amer. IPA|oʊ.ə-.

 bryt. IPA|əʊ.ə-.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-oo-.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-oo-2.wav.

znaczenia.

przedrostek

 (1.1) biol. oo-

odmiana.

 (1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔː, AS: •o

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etym|gr|ᾠο-. < etym|gr|ᾠόν. → jajo

uwagi.

 zaczynające się od|polski|oo.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) oo-, oö-

* fiński: (1.1) oo-

* włoski: (1.1) oo-

źródła.

== oo- (język angielski.) ==

wymowa.

 amer. IPA|oʊ.ə-.

 bryt. IPA|əʊ.ə-.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-oo-.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-oo-2.wav.

znaczenia.

przedrostek

 (1.1) biol. oo-

odmiana.

 (1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owo-

Wiktionary


oo.

skrót od: ojcowie (zakonnicy), czytany jako cały, odmienny wyraz


SJP.pl

skrót

 (1.1) = kośc. ojcowie (zakonni)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielebni oo. dominikanie wezwali naszych ojców do kurii biskupiej, a nawet do nuncjatury apostolskiej, uważając wspomniany cud za bajeczkę (…)

Wiktionary


oocysta

zygota ziarniaków otoczona grubą błoną


SJP.pl

Oo

Wikipedia


oocyt

komórka jajowa; owocyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. żeńska komórka płciowa powstająca z oogonium, z której na drodze oogenezy powstaje komórka jajowa;

Wiktionary

Oocyt, owocyt – komórka dająca początek komórce jajowej oraz towarzyszącym jej ciałkom kierunkowym, jedno ze stadiów oogenezy.

Oocyt I rzędu powstaje z oogonium w wyniku zapoczątkowanego podziału mejotycznego, który nie przekracza stadium profazy I.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wprowadzano nawet jądra z komórek jednego gatunku do oocytów drugiego, ale bez powodzenia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owocyt

Wiktionary


oogamia

proces zapłodnienia z udziałem dużej komórki jajowej i bardzo małych plemników


SJP.pl

Oogamia – sposób rozmnażania płciowego będący jednym z rodzajów gametangiogamii. Polega na tym, że dwa gametangia (plemnia i rodnia) łączą się z sobą za pomocą specjalnego mostka kopulacyjnego zwanego włostkiem. Przez mostek ten z plemni do lęgni przepływa protoplast wraz z jądrami. Powstaje dwujądrowa oospora. Ten typ rozmnażania występuje np. u grzybów należących do klasy lęgniowców ("Oomycota").

Wikipedia


oogamiczny

→ oogamia


SJP.pl

Patrz:

oogamia

oogeneza

proces tworzenia się komórek jajowych u człowieka i zwierząt, zachodzący w części korowej jajnika; owogeneza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. zachodzący w jajnikach proces powstawania i dojrzewania komórek jajowych;

Wiktionary

Oo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyniku oogenezy liczba chromosomów w komórce jajowej zmniejsza się o połowę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔːɡɛ̃ˈnɛza, AS: •ogẽneza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oogonium, owogonium, owogeneza

Wiktionary


oogonium

1. pierwsze niedojrzałe stadium komórki jajowej z początkowego etapu oogenezy, powstałe przez podział mitotyczny
2. żeński narząd płciowy niektórych glonów i grzybów; lęgnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) biol. zool. komórka dzieląca się mitotycznie, aby stworzyć oocyty; niedojrzała, żeńska komórka rozrodcza

 (1.2) bot. jednokomórkowe żeńskie gametangium u glonów i grzybów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • lęgnia (oogonium) – jednokomórkowe gametangium u glonów i grzybów
  • oogonium – żeńska, niedojrzała komórka rozrodcza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔːˈɡɔ̃ɲũm, AS: •ogõńũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lęgnia, askogon

Wiktionary


ooid

kuliste ziarno mineralne o średnicy poniżej 2 mm


SJP.pl

Oo

Wikipedia


oolit

1. skała osadowa składająca się z ooidów; ikrowiec
2. ruchliwa wydłużona forma zygoty u hemosporidiów, która wnika do jelita komara i przekształca się w oocystę


SJP.pl


oolitowy

związany z oolitem


SJP.pl


oolog

ornitolog badający ptasie jaja; owolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie oologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈːlɔk, AS: •olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oologia

 przym. oologiczny

Wiktionary


oologia

dział ornitologii zajmujący się badaniem jaj ptaków, ich budową, rozmiarami, ubarwieniem, zmiennością; owologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔːˈlɔɟja, AS: •oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oolog m.

 przym. oologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owologia

Wiktionary


oologiczny

→ oologia


SJP.pl

Patrz:

oologia

oolong

[czytaj: ulong] chińska herbata półfermentowana o dużej zawartości taniny i niewielkiej ilości kofeiny; ulung


SJP.pl


ooo

wykrzyknik oznaczający zdziwienie lub rozczarowanie; o, oo


SJP.pl


ooplazma

znajdująca się w komórce jajowej zwierząt cytoplazma budująca błonę właściwą jaja


SJP.pl


oosfera

komórka jajowa tworząca się w lęgni niektórych glonów i grzybów


SJP.pl

Oo

Wikipedia


ooskop

przyrząd prześwietlający jaja ptactwa domowego dla zbadania ich świeżości lub kontroli rozwoju zarodka w czasie inkubacji; owoskop


SJP.pl


oospora

zygota powstała w procesie zapłodnienia (oogamii) u glonów i grzybów


SJP.pl

Oospora [gr. oón ‘jajo’ + spóros ‘nasienie] – otoczona grubą ścianą komórkową zygota. Powstaje w wyniku oogamii, ma diploidalną liczbę chromosomów i pełni funkcję przetrwalnika, który po okresie spoczynku lub po przetrwaniu niekorzystnych warunków życiowych może kiełkować.

Wikipedia


ooteka

kapsuła otaczająca grupę jaj, budowana z zestalonej wydzieliny gruczołów samic modliszek i karaczanów


SJP.pl

Ooteka (łac. "ootheca", l. mn. "oothecae", z gr. "oo-" – jajo i "theca" – osłona), kapsułka jajowa – zewnętrzna warstwa osłaniająca pakiet jajowy karaczanów i modliszek, określanych wspólną nazwą jajokapsułowców (Oothecaria). Substancja tworząca ootekę jest wydzieliną gruczołów dodatkowych. W kontakcie z powietrzem twardnieje.

Wikipedia


ootyp

część jajowodu u pasożytniczych robaków płaskich, w której następuje ostateczne formowanie się jaja


SJP.pl

Ootyp – część jajowodu uchodząca wspólnym ujściem wraz z gruczołami żółtkowymi. Występuje u pasożytniczych płazińców (głównie tasiemców i przywr).

Wikipedia


op

środowiskowo: op-art, opart (kierunek w sztuce abstrakcyjnej wykorzystujący odpowiednie układy kolorów i form geometrycznych jako zjawiska optyczne dające wrażenie ruchu i wymiarowości)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) środ. szt. op-art, opart (kierunek w sztuce abstrakcyjnej)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Op – wieś
  • Op Kneiff – lieu-dit w gminie Troisvierges, w kantonie Clervaux
  • op. – skrót opus
  • OP

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔp, AS: op

Wiktionary


op-art

kierunek w sztuce abstrakcyjnej wykorzystujący odpowiednie układy kolorów i form geometrycznych jako zjawiska optyczne dające wrażenie ruchu i wymiarowości; opart, op (środowiskowo)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. kierunek w plastykaastyce i sztuce użytkowej opierający się na oddziaływanie na oko odbiorcy, nie zaś na jego intelekt czy emocje;

Wiktionary

Op-art ( op art, od "optical art" ‘sztuka optyczna’), in. wizualizm – kierunek w grafice, modzie, sztuce użytkowej i malarstwie, którego zadaniem jest oddziaływanie na oko widza, a nie na jego intelekt czy emocje; stosujący abstrakcyjne kombinacje linii dające geometryczne złudzenia optyczne, efekty świetlne, dynamiczne i fakturalne, zmierzające do wywołania wrażenia głębi oraz ruchu rozwibrowaniem pola widzenia. Za okres szczytowy op-artu uznaje się lata 50. i 60. XX wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. op-artowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wizualizm

Wiktionary


op-artowski

odnoszący się do op-artu (opartu); opartowski, opartowy


SJP.pl


op-ed

tekst przedstawiający opinię autora niezwiązanego z redakcją, publikowany przez gazetę lub czasopismo


SJP.pl


op.

skrót od: opus


SJP.pl

skrót

 (1.1) muz. opus

 (1.2) geogr. opolski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz słyszymy „Missa Solemnis D-dur op. 123” Ludwiga van Beethovena.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpus, AS: opus

Wiktionary


op.cit.

skrót od: opere citato (z łaciny: w dziele cytowanym); op. cit., o.c.


SJP.pl


opa

potocznie: wykrzyknik zachęcający do wykonania skoku, podskoków lub opisujący ich wykonywanie; hopsasa, hopla, hopsa, hop, hops


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziadek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk ołpa, oupa, oupik, upa, staraszek, starek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk

Wiktionary


opaciać

potocznie: zbrudzić z wielu stron czymś mokrym, mazistym; opaćkać


SJP.pl


opacionka

wieś w Polsce


SJP.pl

Opacionka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Brzostek. Ma status sołetwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

We wsi znajduje się mała, zabytkowa kapliczka, którą (według miejscowych podań) postawili konfederaci barscy, uciekający przed wojskami rosyjskimi. W miejscowości zachował się także budynek dworski z XIX wieku, który po licznych remontach utracił wartość zabytkową.

Wikipedia


opacki

1. związany z opatem, opactwem;
2. przymiotnik od: Opacz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z opatem lub opactwem

 (1.2) odnoszący się do Opaczy, związany z Opaczą

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla opata lub opactwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbudował także kościół w siedzibie opackiej w Pogódkach koło Starogardu Gdańskiego oraz rezydencję opacką w Pelplinie.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. opat m., opactwo n.

 (1.2)

 rzecz. Opacz ż.

Wiktionary


opactwo

klasztor i dobra klasztorne pod zarządem opata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. klasztor katolicki pod zarządem opata;

Wiktionary

Opactwo (od łac. "abbatia") to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wycieczce szkolnej zwiedziliśmy opactwo w Wąchocku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpat͡stfɔ, AS: opactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatka ż., opat m., opatówka ż., archiopactwo n.

 przym. opacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. abbacja, abbacyja

Wiktionary


opacz

Opacz – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


opaczek

gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pierzastowąsowatych, hodowany w akwariach


SJP.pl


opacznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób odwrotny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opaczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na opak, przeciwnie

Wiktionary


opaczniej

stopień wyższy od przysłówka: opacznie


SJP.pl


opaczność

rozumienie, robienie na opak, odwrotnie niż trzeba; nieprzychylność; przeciwność


SJP.pl


opaczny

postępujący, robiący coś lub rozumiany na opak, niewłaściwie, odwrotnie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) robiony lub rozumiany na opak, odwrotnie, inaczej niż trzeba

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. opacznie

Wiktionary


opad

1. opadanie, opadnięcie;
2. zjawisko atmosferyczne;
3. opadanie krwinek czerwonych;
4. rodzaj ćwiczenia gimnastycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czynność lub zjawisko opadania, opadnięcia czegoś

 (1.2) coś, co opadło

 (1.3) meteorol. spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej;

 (1.4) med. fizj. oddzielanie się krwinek od osocza we krwi oraz badanie przeprowadzone by zaobserwować to zjawisko

 (1.5) sport. ćwiczenie gimnastyczne, polegające na skłonieniu tułowia z pozycji stojąc w przód, w tył lub w bok

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • opad atmosferyczny
  • opad nawalny → deszcz nawalny
  • opad promieniotwórczy
  • opad krwi (Odczyn Biernackiego, OB, ESR)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔpat, AS: opat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opadnięcie n., opadówka ż., spad m., spadek m., upadek m., pad m., wypad m., padanie n.

 czas. opadać, opaść, spadać, spaść, paść, padać, wypaść, wypadać, upaść, upadać

 przym. opadowy

 wykrz. wypad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opadanie

 (1.2) spad

 (1.4) odczyn Biernackiego, opad Biernackiego, OB, BR, ESR

Wiktionary


opadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpaˈdãɲɛ, AS: opadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opadać, opaść

 rzecz. opadnięcie n.

Wiktionary


opadać

1. zwisając okrywać coś; zwisać;
2. osuwać się z góry na dół;
3. spadać odrywając się od czegoś; odpadać;
4. klęsnąć, tęchnąć;
5. o poziomie wody, terenu: obniżać się, zniżać się;
6. tracić na sile, stawać się mniej intensywnym; słabnąć;
7. o uczuciach, stanach psychicznych: opanowywać, przenikać, ogarniać kogoś;
8. zostać pozbawionym czegoś, stracić coś, np. opadać z sił, z ciała;
9. dawniej: napadać na kogoś, osaczać, otaczać


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) tracić wysokość, osuwać się z góry na dół, obniżać się

 (1.2) przekrzywiać się w dół

 (1.3) usiąść wygodnie

 (1.4) o terenie, drodze: prowadzić w dół

 (1.5) o emocjach, burzy: powoli zanikać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesienią liście opadają z drzew.

 (1.3) Opadł na fotel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpadat͡ɕ, AS: opadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opadnięcie n., opadanie, opad

 przym. opadowy

 czas. opaść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spadać, schodzić, spływać

 (1.2) zwieszać się

 (1.5) ustępować, zmniejszać się

Wiktionary


opadnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opaść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opadanie n., opad m.

 przym. opadowy

 czas. opaść dk., opadać ndk.

Wiktionary


opadnięty

1. obniżyć się; spaść;
2. stać się mniej intensywnym;
3. napaść na kogoś, otoczyć grupą


SJP.pl


opadonośny

przynoszący opady - wodę w postaci deszczu, śniegu, gradu itp.


SJP.pl


opadowy

przymiotnik od: opad


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który opada; schodzący w dół

 (1.2) powodujący opad, kierujący w dół

 (1.3) fiz. dotyczący opadania wynikającego z grawitacji

 (1.4) meteorol. związany z opadami atmosferycznymi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opad mrz., opadnięcie n.

 czas. opadać, opaść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) grawitacyjny

Wiktionary


opadzina

1. opadłe liście
2. choroba drzew i krzewów


SJP.pl


opadzisko

w robotach ziemnych: wyrwa, wklęśnięcie na zboczu, spowodowane obsunięciem się ziemi


SJP.pl


opadły

taki, który opadł; opadnięty (rzadko)


SJP.pl


opajać

1. środowiskowo: poić zwierzęta dużą ilością wody;
2. dawniej: upajać


SJP.pl


opak

dawniej: w odwrotnym kierunku niż trzeba, inaczej, niż powinno być


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. odwrotna strona czegoś, tylna strona

przysłówek sposobu

 (2.1) daw. w sposób odwrotny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) odwrotnie, przeciwnie; war. na opak

Wiktionary


opak.

skrót

 (1.1) = opakowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Winogrono jasne bezpestkowe 500 g – 5,99 zł/opak.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) op.

Wiktionary


opakowalnictwo

ogół zagadnień związanych z opakowywaniem towarów


SJP.pl


opakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) to, co służy do przechowywania

 (1.2) jednostka, w której mierzona jest ilość niektórych wyrobów

 (1.3) odczasownikowy od|opakować.

Wiktionary

Opakowanie – wytwór o określonej konstrukcji, którego zadaniem jest zabezpieczenie towaru lub otoczenia w trakcie transportu i przechowywania. Pełni on często funkcję narzędzia marketingowego, pobudzającego swoim estetycznym wyglądem oraz przekazem marketingowym (danymi nt. produktu, informacjami na temat marki, przedsiębiorstwa) do nabycia towaru. Często opakowanie pełni więc rolę „cichego sprzedawcy”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rok po roku obywatele Europy używają coraz więcej opakowań. Ten trend trzeba odwrócić, więc politycy UE dążą do wprowadzenia nowych przepisów dotyczących korzystania z opakowań.

 (1.1) Opakowanie mleka zwykle ma prostopadłościenny kształt.

 (1.2) Daj mi dwa opakowania mleka.

 (1.3) Czy mogę cię prosić o opakowanie tych prezentów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpakɔˈvãɲɛ, AS: opakovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypakowywać, opakować dk., opakowywać ndk.

 rzecz. pakowanie n., opakowywanie

 przym. opakowaniowy

Wiktionary


opakowaniowy

→ opakowanie; opakunkowy, pakowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z opakowaniem, dotyczący opakowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opakowanie n., opakowywanie n., pakowanie n., spakowanie n., paka ż., paczka ż., pakowarka ż., pakowacz m., pakowaczka ż.

 czas. pakować ndk., spakować dk., opakowywać ndk., opakować dk.

Wiktionary


opakować

czasownik przechodni dokonany (ndk. opakowywać)

 (1.1) szczelnie owinąć jakimś materiałem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opakowanie n.

 czas. wypakowywać, opakowywać ndk.

 przym. opakowaniowy

Wiktionary


opakowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opakować)

 (1.1) szczelnie owijać jakimś materiałem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opakowywanie n., opakowanie n.

 czas. opakować, wypakowywać

 przym. opakowaniowy

Wiktionary


opakunek

przestarzale: opakowanie


SJP.pl


opakunkowy

przestarzale: opakowaniowy; pakowy


SJP.pl


opal

1. uwodniona krzemionka o zmiennej zawartości wody
2. cienka tkanina bawełniana, miękka, lekko przezroczysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

 (1.2) jubil. kamień szlachetny oszlifowany z opalu (1.1) mineralnego

 (1.3) włók. cienka, nieco sztywna, lekko przejrzysta tkanina bawełniana, opalizowana, podobna do batystu, stosowana do wyrobu damskich bluzek i bielizny;

forma czasownika.

 (2.1) rozk. 2. os. od: opalać

Wiktionary

Opal – mineraloid zaliczany do krzemianów. Nazwa pochodzi od sanskryckiego "upala" = drogi kamień, kamień szlachetny; bądź od gr. "opallios (łac. opalus)" = widzieć zmianę (barwy). Opal jest oficjalnym kamieniem szlachetnym Australii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Barwa opalu jest bardzo różna, lecz najczęściej spotyka się mlecznobiałe lub bezbarwne. Niektóre opale ze względu na piękną barwę lub grę barw, tzw. opalescencję, są zaliczane do kamieni ozdobnych i szlachetnych.

 (1.2) Był to klejnot prosty w zamyśle, a przez to niesłychanie elegancki, złota plecionka o kształcie zbliżonym do trójkąta, zdobiona emalią, wysokości 11,5 cm, wysadzana opalami i czerwonawymi almandynami.

 (1.3) Oprócz koszuli nakładają kobiety jeszcze koszulkę tj. rodzaj bluzki uszytej z delikatnego, białego płócienka lub opalu, żorżety, której przody i tył są krojone z jednego kawałka (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpal, AS: opal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opalescencja ż., opalizowanie n., opalizacja ż.

 czas. opalizować ndk.

 przym. opalowy

Wiktionary


opala

1. ogrzewać pomieszczenie, spalając coś
2. poddawać powierzchnię czegoś działaniu ognia; osmalać
3. poddawać skórę działaniu słońca, czyniąc ją ciemniejszą
4. pot. wypalać komuś np. tytoń
5. opalać się: poddawać swą skórę działaniu słońca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opala – wulkan na Kamczatce
  • Opala – herb szlachecki
  • Chevrolet Opala – samochód osobowy
  • Grzegorz Opala – polski lekarz, gerontolog, profesor nadzwyczajny Śląskiej Akademii Medycznej, minister zdrowia, poseł na Sejm III kadencji
  • Joseph Opala – amerykański antropolog
  • Marian P. Opala – sędzia Sądu Najwyższego stanu Oklahoma w USA
  • Władysław Opala – polski działacz społeczny, poseł na Sejm Ustawodawczy (1919-1922)

Wikipedia


opalanie

zajęcie plażowicza; ogrzewanie; ocieplanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opalać.

Wiktionary

Opalanie – metoda sterylizacji igieł, oczek bakteriologicznych oraz sprzętu odpornego na wysoką temperaturę. Zaliczana jest do sterylizacji metodami fizycznymi w suchym gorącym powietrzu. Do opalania używany jest palnik Bunsena.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔpaˈlãɲɛ, AS: opalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opalenie n., opalacz m., opalarka ż., opalenizna ż., opał m.

 czas. palić, opalać ndk., opalić dk.

 przym. opałowy, opalony

Wiktionary


opalanko

zdrobnienie od: opalanie


SJP.pl


opalarka

Opalarka – elektronarzędzie emitujące strumień powietrza o temperaturze 50-650 °C. Opalarki stosowane są do usuwania starych powłok lakierniczych, wyginania i spawania termoplastów, odmrażania zamarzniętych rur, suszenia oraz do okleinowania elementów meblowych.

Wikipedia


opalarnia

pomieszczenie, w którym odbywa się opalanie tkanin


SJP.pl


opalać

1. ogrzewać pomieszczenie, spalając coś
2. poddawać powierzchnię czegoś działaniu ognia; osmalać
3. poddawać skórę działaniu słońca, czyniąc ją ciemniejszą
4. pot. wypalać komuś np. tytoń
5. opalać się: poddawać swą skórę działaniu słońca


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opalić)

 (1.1) ogrzewać pomieszczenie za pomocą spalania materiałów takich jak węgiel, koks, drewno

 (1.2) poddawać powierzchnię czegoś działaniu płomienia w celu usunięcia zbędnych pęczków, włosków, zabezpieczenia przed snuciem

 (1.3) przypalać fragment odzieży, włosów

 (1.4) poddawać naskórek działaniu promieni słonecznych

 (1.5) o słońcu: nadawać czemuś brązowy kolor

 (1.6) pot. wypalać komuś papierosy

czasownik zwrotny niedokonany opalać się (dk. opalić się)

 (2.1) poddawać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opalamy dom drewnem, bo mąż dostaje deputat z lasu.

 (1.2) Sprawioną kurę zawsze opalam, by pozbyć się najmniejszych piórek.

 (1.4) Opalasz twarz? Nie boisz się zmarszczek?

 (1.5) O tej porze słońce opala najbardziej.

 (1.6) Michał to straszny sknera, sam nie kupuje papierosów, tylko opala kolegów.

 (2.1) Niektórzy mówią, że nie wolno się opalać, gdyż grozi to rakiem skóry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpalat͡ɕ, AS: opalać

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt dokonany opalić

 rzecz. opalanie n., opalenie n., opał m., opalenizna ż.

 przym. opałowy, palny, opalony

 czas. palić

Wiktionary


opalcowywać

oznaczać w zapisie nutowym, którymi palcami najsprawniej można zagrać dane dźwięki


SJP.pl


opalenica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. szczyt w słowackich Tatrach Zachodnich


SJP.pl

Op

Wikipedia


opalenicki

przymiotnik od: Opalenica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Opalenicą, dotyczący Opalenicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiedziała, jak się tu znalazła. Pamiętała tylko, że jechała rowerem po asfaltowej opalenickiej drodze do sklepu GS-u w Grodzisku, tego, co jest zaraz przed torami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Opalenica ż., opaleniczanin m., opaleniczanka ż.

Wiktionary


opaleniczanin

mieszkaniec Opalenicy


SJP.pl


opaleniczanka

mieszkanka Opalenicy


SJP.pl


opalenie

1. ogrzać pomieszczenie przez spalenie czegoś
2. poddać powierzchnię czegoś działaniu ognia; osmolić
3. poddać skórę działaniu słońca, czyniąc ją ciemniejszą
4. pot. wypalić komuś np. tytoń
5. opalić się: poddać swą skórę działaniu słońca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opalić.

Wiktionary

Op

Wikipedia

Powiązane:

 czas. palić, opalać ndk., opalić dk.

 rzecz. opalanie n., opalenizna ż., opał mrz.

 przym. opałowy, opalony

Wiktionary


opaleniec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opaleniec (Góry Izerskie) (825 m n.p.m.) – szczyt w Górach Izerskich
  • Opaleniec – wieś w woj. mazowieckim
  • Opaleniec – dawna gromada

Wikipedia


opalenizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

Wiktionary

Opalenizna – ściemnienie barwy skóry w wyniku naturalnej, fizjologicznej reakcji, która zachodzi podczas ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe światła słonecznego (lub w solarium). Przy nadmiernej ekspozycji na to promieniowanie, na skórze może wystąpić oparzenie słoneczne. Jedną z zalet opalania się jest to, że już 15 minut kąpieli słonecznej w środku dnia zaspokaja dzienne zapotrzebowanie na witaminę D3.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spójrz, jaką Kryśka ma piękną opaleniznę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpalɛ̃ˈɲizna, AS: opalẽńizna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opalanie n., opalenie n., opalanko n., opalarka ż., opał m.

 czas. opalać ndk., opalić dk., palić ndk.

 przym. opalony

Wiktionary


opalescencja

rozpraszanie światła zachodzące na fluktuacjach gęstości ośrodka lub na zawartych w nim drobinach zawiesiny


SJP.pl

Opalescencja – szczególny rodzaj iryzacji, objawiający się na powierzchni niektórych minerałów, zwłaszcza opalu zwyczajnego, w postaci charakterystycznej mlecznobiałej, mlecznoniebieskawej lub perłowolśniącej poświaty wskutek zjawiska odbicia światła krótkofalowego, czyli niebieskiego. Światło ulega rozproszeniu na mikroskopowych spękaniach lub na szczelinkach wypełnionych wodą.

Wikipedia


opalewo

Opalewo (niem. "Oppelwitz") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Szczaniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

We wsi urodził się piosenkarz disco polo Paweł „Czadoman” Dudek.

Wikipedia


opaleński

związany z Opaleniem, dotyczący Opalenia


SJP.pl


opalikować

1. osadzić w gruncie paliki w celu ogrodzenia jakiegoś terenu lub przygotowania jakiegoś obszaru do uprawy roślin tyczkowych;
2. przywiązać coś do palika


SJP.pl


opalina

jednokomórkowy pierwotniak żyjący w jelicie płazów


SJP.pl


opaliny

podtyp pierwotniaków z typu Sacromastigophora


SJP.pl

Opaliny ("Opalinidae") – monotypowa gromada, rząd i rodzina stramenopilów. Z powodu licznych wici pokrywających ciało, uprzednio zaliczane do orzęsków; w 1975 należały do wiciowców, a obecny przydział nadano w 1999 roku.

Opaliny są cudzożywnymi, jednokomórkowymi eukariontami, których długość ciała może dochodzić nawet do 3 mm. Najlepiej poznanym gatunkiem "Opalinata" jest "Opalina", która osiąga długość 90–500 μm długości. Opaliny posiadają od dwóch do wielu jąder.

Wikipedia


opalisadowanie

otoczyć palisadą


SJP.pl


opalisadować

otoczyć palisadą


SJP.pl


opalit

szkło imitujące opal, używane w jubilerstwie i ezoteryce


SJP.pl

Opalit – nazwa zbiorcza rozmaitych rodzajów szkła imitującego minerał opal.

Opality charakteryzują się półprzeźroczystym mlecznym kolorem, mieniąc się na żółto oraz niebiesko (w zależności od kąta padania światła).

Znajdują zastosowanie jako biżuteria oraz w ezoteryce.

Wikipedia


opalitka

mała, kolorowa płytka przyklejana na plecy matki pszczelej w celu jej identyfikacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. okrągła, wypukła płytka do znakowania matek pszczelich

Wiktionary


opalitowy

→ opalit


SJP.pl

Patrz:

opalit

opalizacja

zjawisko mienienia się niektórych powierzchni barwami tęczy


SJP.pl

Op

Wikipedia


opalizować

mienić się barwami tęczy


SJP.pl


opalizujący

mienić się barwami tęczy


SJP.pl

Patrz:

opalizować

opalić

1. ogrzać pomieszczenie przez spalenie czegoś
2. poddać powierzchnię czegoś działaniu ognia; osmolić
3. poddać skórę działaniu słońca, czyniąc ją ciemniejszą
4. pot. wypalić komuś np. tytoń
5. opalić się: poddać swą skórę działaniu słońca


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opalać)

 (1.1) ogrzać pomieszczenie za pomocą spalania materiałów takich jak węgiel, koks, drewno

 (1.2) poddać powierzchnię czegoś działaniu płomienia w celu usunięcia zbędnych pęczków, włosków, zabezpieczenia przed snuciem

 (1.3) przypalić fragment odzieży, włosów

 (1.4) poddać naskórek działaniu promieni słonecznych

 (1.5) o słońcu: nadać czemuś brązowy kolor

 (1.6) pot. wypalić komuś papierosy

czasownik zwrotny dokonany opalić się (ndk. opalać się)

 (2.1) poddać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W podróży nie było mi zimno, bo wagon, w którym jechałam, dobrze był opalony […].

 (1.2) Opaliłaś kurę po obdarciu jej z piór?

 (1.3) Opaliła sobie chustkę i trochę włosów.

 (1.4) Opaliłam plecy na czerwono i teraz mnie pieką.

 (1.5) Gorący powiew z Teksasu opalił i pokrył złotawym odblaskiem bladą jej twarzyczkę.

 (1.6) Byłem na piwie z Michałem, opalił mnie z wszystkich papierosów.

 (2.1) Wygląda chłopak jak bernardyński prowincjał, zmężniał, opalił się, utył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpalʲit͡ɕ, AS: opalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opalanie, opalenie, opał, opalenizna

 czas. opalać, palić

 przym. opałowy, palny, opalony

Wiktionary


opaliński

nazwisko


SJP.pl


opalone

1. ogrzać pomieszczenie przez spalenie czegoś
2. poddać powierzchnię czegoś działaniu ognia; osmolić
3. poddać skórę działaniu słońca, czyniąc ją ciemniejszą
4. pot. wypalić komuś np. tytoń
5. opalić się: poddać swą skórę działaniu słońca


SJP.pl

Op

Wikipedia


opalony

1. ogrzać pomieszczenie przez spalenie czegoś
2. poddać powierzchnię czegoś działaniu ognia; osmolić
3. poddać skórę działaniu słońca, czyniąc ją ciemniejszą
4. pot. wypalić komuś np. tytoń
5. opalić się: poddać swą skórę działaniu słońca


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) taki, który się opalił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wystawę ogląda opalony mężczyzna w dżinsowych spodenkach i obcisłym siatkowym podkoszulku, z job killerem na szczupłej szyi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opalacz mrz., opalanie n., opalenie n., opalenizna ż., opał mrz.

 czas. opalać, opalić

 przym. opałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbrązowiały

Wiktionary


opalować

otoczyć palami, umieścić pale


SJP.pl


opalowy

1. wykonany z opalu;
2. ozdobiony opalem;
3. mieniący się jak opal; tęczowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z opalu (minerału), składający się z opalu, zawierający opal

 (1.2) błyszczący jak opal (minerał), mieniący się jak opal

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wtedy profesor Lalos powiedział jakieś słowo do umieszczonego na palcu pierścienia z opalowym kamieniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpaˈlɔvɨ, AS: opalovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opal

 przysł. opalowo

Wiktionary


opalski

nazwisko


SJP.pl


opamiętanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) opanowanie i rozsądek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opamiętywać, opamiętać dk.

Wiktionary


opamiętywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opamiętać)

 (1.1) książk. uświadamiać komuś jego nierozsądne zachowanie

czasownik zwrotny niedokonany opamiętywać się (dk. opamiętać się)

 (2.1) odzyskiwać kontrolę nad swoim zachowaniem i zaczynać postępować rozsądnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary Szkinda nie tylko jadło dawał biednym ludziom. Rozdarowywał, co widział w komorze, aż go reszta rodziny musiała po trosze opamiętywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opamiętanie n.

 czas. opamiętać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otrzeźwiać

 (2.1) opanowywać się

Wiktionary


opancerzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opancerzyć)

 (1.1) wkładać pancerną osłonę

czasownik zwrotny niedokonany opancerzać się (dk. opancerzyć się)

 (2.1) wkładać pancerz na siebie

 (2.2) stwarzać izolację emocjonalną od świata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opancerzanie n., opancerzenie n., pancerniak mos.

 czas. opancerzyć dk.

 przym. opancerzony

Wiktionary


opancerzenie

Opancerzenie (pancerz) – zestaw wytrzymałych płyt ochronnych przeznaczonych do zabezpieczenia ludzi, sprzętu itp. przed rażącym działaniem broni białej, pocisków, odłamków, fali uderzeniowej, promieniowania przenikliwego. Może być stałe lub instalowane (używane) doraźnie.

Wikipedia


opancerzony

przymiotnik

 (1.1) pokryty pancerzem, zabezpieczeniem przed atakiem z zewnątrz

Wiktionary

Opancerzony (ang. "Armored") – amerykański film akcji w reżyserii Nimróda Antala, którego premiera odbyła się 4 grudnia 2009 roku.

Zdjęcia do filmu zostały zrealizowane w Los Angeles, Long Beach i Fontanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żółwie to opancerzone gady.

 (1.1) W przerwach między bitwami pijane orki wychodziły z opancerzonych transporterów. Chodzili po domach z karabinami maszynowymi i straszyli bezbronnych cywilów!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opancerzać, opancerzyć

 rzecz. pancerniak mos., pancerz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pancerny, uzbrojony

Wiktionary


opancerzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. opancerzać)

 (1.1) dokonany od|opancerzać.

czasownik zwrotny dokonany opancerzyć się (ndk. opancerzać się)

 (2.1) dokonany od|opancerzać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opancerzanie n., opancerzenie n., pancerniak mos., pancerny mos.

 czas. opancerzać ndk.

 przym. opancerzony, pancerny

Wiktionary


opanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opanować.

 (1.2) spokój, panowanie nad swoimi emocjami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpãnɔˈvãɲɛ, AS: opãnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opanować dk., opanowywać ndk.

 przym. opanowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawładnięcie

 (1.2) samokontrola, beznamiętność, zachowanie zimnej krwi, niewzruszoność

Wiktionary


opanowany

zachowujący spokój w każdej sytuacji


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który panuje nad swoim zachowaniem

 (1.2) będący wyrazem opanowania

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: opanować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opanowanie n., opanowywanie n., panowanie n.

 czas. panować, opanować dk., opanowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spokojny, zrównoważony, ogarnięty, powściągliwy, rozważny, skupiony, trzeźwo myślący, zebrany w sobie

 (1.2) niewzruszony, beznamiętny, spokojny

Wiktionary


opanować

czasownik przechodni dokonany (ndk. opanowywać)

 (1.1) przyswoić sobie wiedzę z danej dziedziny

 (1.2) podporządkować sobie jakiś teren

 (1.3) przejąć kontrolę nad czymś

 (1.4) przeniknąć

czasownik zwrotny dokonany opanować się (ndk. opanowywać się)

 (2.1) powściągnąć swoje emocje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dopiero w 1543 w Anglii opanowano technikę odlewania dział z żelaza.

 (1.1) Jacek opanował materiał do klasówki.

 (1.3) Krew uderzyła mu do głowy, ale próbował się opanować.

 (1.4) Opanował mnie strach i nie byłem w stanie nic zrobić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpãˈnɔvat͡ɕ, AS: opãnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panowanie n., opanowanie n., panicz m., panieństwo n.

 czas. panować ndk., zapanować dk.

 przym. opanowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nauczyć się, przyswoić sobie

 (1.2) podbić, przejąć, zawładnąć

 (1.3) przejąć kontrolę, zmonopolizować

 (1.4) oblecieć, ogarnąć, przeniknąć

Wiktionary


opanowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opanowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opanowywać ndk.

 przym. opanowany

Wiktionary


opanowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opanować)

 (1.1) przejmować władzę nad danym obszarem

 (1.2) zdobywać kontrolę nad czymś lub nad kimś

 (1.3) nabywać wiedzy lub sprawności w czym

 (1.4) przejmować kontrolę psychiczną

czasownik zwrotny niedokonany opanowywać się (dk. opanować się)

 (2.1) powściągać własne emocje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opanowanie n., opanowywanie n.

 przym. opanowany

 czas. panować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zajmować, zawładnąć, zdobywać

 (1.2) poskramiać, podporządkowywać

 (1.3) uczyć się, ogarniać

 (1.4) ogarniać, przenikać

Wiktionary


opar

opary;
1. obłok pary; mgła;
2. woń ulatniająca się po ogrzaniu niektórych substancji; wyziew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) to, co wyparowuje, unosi się w atmosferze na skutek różnicy temperatur; ulatniająca się woń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z dalekich pól szedł gęsty opar niby dym ciepły, wzmagał się i przewalał nad równinami, a trząsł i połyskiwał nad wzgórzem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oparzelisko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) para, wyziew, daw. wapor

Wiktionary


opara

nazwisko


SJP.pl

Opara – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie środkowobośniackim, w gminie Novi Travnik. W 2013 roku liczyła 217 mieszkańców, z czego większość stanowili Boszniacy.

Wikipedia


oparafować

dawniej: zaparafować


SJP.pl


oparcie

1. część krzesła, ławki, kanapy itp. służąca do opierania się plecami;
2. to, na czym się coś lub ktoś opiera, wspiera;
3. coś, co jest pomocą w trudnej sytuacji, ktoś, na kogo można liczyć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) część mebla służąca do podtrzymywania plecyeców

 (1.2) przen. osoba lub rzecz pomocna w trudnej sytuacji

 (1.3) rzecz, na której coś lub ktoś się opiera

 (1.4) odczasownikowy od|oprzeć.

Wiktionary

Oparcie – część mebla do siedzenia, na której siedząca osoba opiera plecy.

Istnieje wiele rodzajów oparć i są one zależne zwykle od konstrukcji siedziska, którego są częścią.

Np. meble tapicerowane mają oparcia tapicerowane (pikowane lub nie), inne meble mogą mieć oparcia twarde lub częściowo wyściełane. W meblach biurowych czy też w pojazdach oparcia są dodatkowo wyposażone w możliwość regulacji kąta nachylenia i wysokości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oparcie mojego fotela komputerowego nie jest zbyt wygodne.

 (1.2) Joanno, jestem niezmiernie kontent, iż zawsze znajduję oparcie w twej przezacnej osobie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈparʲt͡ɕɛ, AS: oparʹće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parcie n., opór mrz., opora ż., opieranie n.

 czas. opierać ndk., oprzeć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wsparcie, opora

 (1.3) podpora

Wiktionary


oparnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitsłow. rusałka zamieszkująca mgły i opary unoszące się nad potokami górskimi

Wiktionary


opart

kierunek w sztuce abstrakcyjnej wykorzystujący odpowiednie układy kolorów i form geometrycznych jako zjawiska optyczne dające wrażenie ruchu i wymiarowości; op-art, op (środowiskowo)


SJP.pl


opartowski

odnoszący się do opartu (op-artu); op-artowski, opartowy


SJP.pl


opartowy

odnoszący się do opartu (op-artu); op-artowski, opartowski


SJP.pl


oparty

kierunek w sztuce abstrakcyjnej wykorzystujący odpowiednie układy kolorów i form geometrycznych jako zjawiska optyczne dające wrażenie ruchu i wymiarowości; op-art, op (środowiskowo)


SJP.pl


opary

opary;
1. obłok pary; mgła;
2. woń ulatniająca się po ogrzaniu niektórych substancji; wyziew


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. od opar

Wiktionary

Opary (ukr. Опори) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim, nad rzeką Lutyczyna (Лютичина).

Wieś do 1945 w Polsce, w województwie lwowskim, w powiecie drohobyckim, w gminie Medenice, 18 km na północny wschód od Drohobycza.

W 1843 w Oparach urodził się Władysław Łoziński – polski powieściopisarz i historyk, sekretarz Ossolineum.

Wikipedia


oparzelina

1. miejsce oparzone na ciele; oparzelizna
2. choroba drzew spowodowana nadmiernym nasłonecznieniem; zgorzelina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oparzelina – zobacz: Oparzenie
  • Oparzelina – choroba drzew
  • Oparzelina mrozowa

Wikipedia


oparzelisko

bagniste, podmokłe miejsce, niezamarzające w czasie zimy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. grzęzawisko niezamarzające zimą;

Wiktionary

Oparzelisko – część torfowiska wysokiego, niezamarzająca w czasie mrozów wskutek wydzielania się ciepła związanego z zachodzącymi procesami rozkładu materiału organicznego. Efektem tego są unoszące się nad oparzeliskiem opary.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciszę głuchą tych łowów przerywało ciapanie odyńców, żrących żołędzie i bukiew w oparzeliskach i gozdach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opar mrz.

 war. odparzelisko n.

 czas. parzyć

 przym. oparzelisty, parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary


oparzelizna

miejsce oparzone na ciele; oparzelina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uszkodzenie ciała wywołane działaniem gorąca, oparzelina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli oparzonej części ciała nie można w wodę włożyć, wtedy się maczają w zimnej, osobnej wodzie chusty, i takowe przykładają się na oparzeliznę (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oparzenie, oparzelina

 czas. parzyć

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oparzelina

Wiktionary


oparzelnik

metalowy zbiornik, w którym gorącą wodą oparza się tusze wieprzowe


SJP.pl


oparzenie

uszkodzić skórę lub narządy wewnętrzne wskutek kontaktu z gorącym płynem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oparzyć.

 (1.2) med. uraz spowodowany ciepłem, działaniem substancji żrących lub prądem elektrycznym;

 (1.3) med. rana od oparzenia (1.2)

Wiktionary

Oparzenie (łac. "combustio") – uszkodzenie skóry i w zależności od stopni oparzenia także głębiej położonych tkanek lub narządów wskutek działania ciepła, żrących substancji chemicznych (stałych, płynnych, gazowych), prądu elektrycznego, promieni słonecznych – UV, promieniowania (RTG, UV i innych ekstremalnych czynników promiennych). Przy rozległych oparzeniach ogólnoustrojowy wstrząs może doprowadzić do zgonu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przy rozległych oparzeniach ogólnoustrojowy wstrząs może doprowadzić do zgonu.

 (1.3) U pacjenta lekarz stwierdził poważne oparzenia na tułowiu i rękach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oparzelizna ż., poparzenie n.

 czas. parzyć ndk., oparzyć dk.

 przym. parzelniczy, parzydełkowy, oparzeniowy

Wiktionary


oparzeniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z oparzeniem, dotyczący oparzenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oparzenie n.

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

 czas. parzyć

Wiktionary


oparzeniówka

potocznie: oddział szpitalny zajmujący się leczeniem oparzeń


SJP.pl


oparzyć

uszkodzić skórę lub narządy wewnętrzne wskutek kontaktu z gorącym płynem


SJP.pl


oparówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Oparówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Wiśniowa. Ma status sołectwa.

Była wsią klasztoru cystersów koprzywnickich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


opas

utuczone zwierzę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zootechn. bardzo intensywne karmienie zwierzęcia przeznaczonego na ubój, zwykle bydła i koni;

 (1.2) zootechn. utuczone bydło

 (1.3) daw. to co opasuje, odgradza; mury obronne

 (1.4) daw. obwód, obrąb

 (1.6) daw. żart. grubas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypas m., opaska ż., opasywanie n., opasanie n.

 czas. opasywać ndk., opasać dk.

 przym. wypasiony

 przysł. opasem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opasanie, tucz, tuczenie

Wiktionary


opasanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) to, czym ktoś jest opasany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opas mrz.

 czas. opasać

Wiktionary


opasać

nałożyć pas, obwiązać się czymś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opasywać)

 (1.1) otoczyć wiązaniem; owinąć pasem

 (1.2) znaleźć się dookoła czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. opaść)

 (2.1) karmić intensywnie

czasownik zwrotny dokonany opasać się (ndk. opasywać się)

 (3.1) opasać samego siebie

 (3.2) zostać opasanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opas mrz. mzw., opasanie n.

 przym. opasły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obwiązać

 (1.2) otoczyć

 (2.1) paść, tuczyć

Wiktionary


opaseczka

zdrobnienie od: opaska


SJP.pl


opaska

1. to, co służy do opasania, otoczenia czegoś;
2. papierowy pasek oklejający niekiedy przesyłane pismo, broszurę, plik banknotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wstążka / taśma / bandaż

 (1.2) pasek papieru

 (1.3) listwa

 (1.4) budowla regulacyjna wzdłuż brzegu

 (1.5) bud. element konstrukcyjny okalający ściany budynku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opaska – element ubioru zakładany na głowę bądź nadgarstek
  • Opaska brzegowa – rodzaj budowli regulacyjnej, stosowanej w hydrotechnice
  • Opaska fitness (smartband) – urządzenie elektroniczne, zazwyczaj zakładane na przegub ręki, monitorujące aktywność fizyczną
  • Opaska uciskowa – rodzaj opatrunku stosowanego do udzielania pierwszej pomocy
  • Opaska zaciskowa – elastyczna obejma z tworzywa sztucznego
  • Frotka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. opas mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 taśma, temblak, banderola

Wiktionary


opaskować

zakładać gumowe opaski na szyję guzka krwawniczego


SJP.pl


opaskowy

→ opaska


SJP.pl

Patrz:

opaska

opasowy

przeznaczony na opas, tuczenie, np, bydło opasowe


SJP.pl


opasywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opasać)

 (1.1) otaczać pasem lub innym wiązaniem

 (1.2) znajdować się dookoła czegoś

czasownik zwrotny dokonany opasywać się (ndk. opasać się)

 (2.1) opasywać samego siebie

 (2.2) być opasywanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opasywanie n., opas mrz.

 przym. opasły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owijać

 (1.1) okalać

Wiktionary


opasłość

→ opasły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest opasłe; cecha tych, którzy są opaśli

Wiktionary

Patrz:

opasły

Powiązane:

 przym. opasły

 przysł. opaśle

Wiktionary


opasły

przepasły;
1. potocznie: gruby, otyły;
2. o egzemplarzu książki: bardzo gruby


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zootechn. dobrze wykarmiony

 (1.2) zbyt dobrze odżywiony; z otyłością

 (1.3) znacznych rozmiarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W pobliskim antykwariacie kupił okazyjnie encyklopedię w dwunastu opasłych tomach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opasłość ż.

 czas. opasać dk., opasywać ndk.

 przysł. opaśle

 przym. wypasiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypasiony

 (1.2) gruby, otyły, spasiony, tłusty, wypasiony

 (1.3) duży, gruby, ogromny, wielki

Wiktionary


opat

przełożony opactwa; abat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. przełożony opactwa

Wiktionary

Op

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znowu czyta powieść, ten rozdział, kiedy, podczas gwiaździstej nocy, p. Rambaud naprawiał zepsutą lalkę małej Joasi, Helena tonęła we łzach bezprzedmiotowego żalu, a Opat Jouve radził, ażeby wyszła za mąż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpat, AS: opat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opactwo n.

:: fż. opatka ż.

 przym. opacki, opatowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. abat, lm. abbowie

Wiktionary


opatentować

uzyskać patent na coś, np. na wynalazek


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. patentować)

 (1.1) praw. zabezpieczyć swoje wynalazki lub pomysły prawnie, uzyskując patent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1908 r. bracia Wright opatentowali swoją latającą maszynę w amerykańskim urzędzie patentowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. patent mrz., patentka ż. opatentowanie n.

:: zdrobn. patencik

 czas. patentować ndk., upatentować dk.,

 przym. patentowany, patentowy

Wiktionary


opatentowywać

uzyskiwać patent na coś; patentować


SJP.pl


opatija

miasto w Chorwacji; Abacja


SJP.pl

Op

Wikipedia


opatijski

przymiotnik od: Opatija (miasto w Chorwacji)


SJP.pl


opatka

dawniej: przełożona klasztoru żeńskiego; ksieni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. przełożona monasteru mniszek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W podziemiach znajdują się grobowce opatek praskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opactwo n.

:: fm. opat m.

 przym. opacki, opatowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. abatysa

Wiktionary


opatkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opatkowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Puławy
  • Opatkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
  • Opatkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
  • Opatkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
  • Opatkowice – obszar zabudowy Krakowa
  • Opatkowice – dawna gromada

Wikipedia


opatowczanin

mieszkaniec Opatowca


SJP.pl


opatowczanka

mieszkanka Opatowca


SJP.pl


opatowianin

mieszkaniec Opatowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Opatowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpatɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: opatovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Opatów m.

:: fż. opatowianka ż.

 przym. opatowski

Wiktionary


opatowianka

mieszkanka Opatowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Opatowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpatɔˈvʲjãnka, AS: opatovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Opatów m.

:: fm. opatowianin

 przym. opatowski

Wiktionary


opatowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opatowice – część miasta, dzielnica Tarnowskich Gór
  • Opatowice – część miasta, osiedle Wrocławia
  • Opatowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Borów
  • Opatowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
  • Opatowice – zniesiona kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
  • Opatovice

Wikipedia


opatowiec

1. miasto w Polsce;
2. kolonia w Polsce


SJP.pl

Opatowiec – miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Opatowiec.

Prawa miejskie posiadał w latach 1271–1869 i uzyskał je ponownie w 2019, w związku z czym stał się najmniejszym miastem w Polsce. W 2024 liczył 307 mieszkańców i odnotował trzeci spośród miast w Polsce procentowy spadek ludności w porównaniu z rokiem poprzednim (–2,92%).

Wikipedia


opatowiecki

przymiotnik od: Opatowiec


SJP.pl


opatowski

→ Opatów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Opatowa, związany z Opatowem

Wiktionary

Patrz:

Opatów

Przykłady

 (1.1) Za czasów Henryka Sandomierskiego powstała opatowska komandoria templariuszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpaˈtɔfsʲci, AS: opatofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opat mos., opatka ż., Opatów mrz., Opatówka ż., opatowianin mos., opatowianka ż.

Wiktionary


opatrunek

1. opatrywanie rany;
2. sterylizowana gaza, wata, bandaż itp. zwykle ze środkami leczniczymi, nakładane na rany i skaleczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. materiał do zabezpieczania i leczenia uszkodzeń ciała

 (1.2) med. zakładanie opatrunku w znaczeniu (1.1)

Wiktionary

Opatrunek – struktura ochraniająca ranę lub skaleczenie przed środowiskiem zewnętrznym i zapobiegająca dalszemu zakażeniu. Opatrunek może nie tylko osłaniać ranę, ale również zawierać substancje lecznicze, które działają przeciwbakteryjnie lub przyspieszają gojenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas zmiany opatrunku cała trójka debatowała, co by tu zjeść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatrywanie n., opatrzenie n.

 czas. opatrywać, opatrzyć

 przym. opatrunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) opatrywanie, bandażowanie

Wiktionary


opatrunkowy

→ opatrunek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. związany z opatrywaniem, z opatrunkiem

Wiktionary

Patrz:

opatrunek

Powiązane:

 rzecz. opatrunek mrz., opatrywanie n.

 czas. opatrywać ndk., opatrzeć dk.

Wiktionary


opatrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opatrywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opatrywać ndk.

 rzecz. opatrzenie n., opatrunek mrz.

 przym. opatrunkowy

Wiktionary


opatrywać

1. naprawiać, doprowadzać do porządku;
2. czyścić ranę i zakładać na nią opatrunek;
3. wyposażać w coś, zapewniać coś komuś;
4. opatrywać się -
a) opatrywać samego siebie;
b) tracić cechy niezwykłości, powszednieć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) oczyszczać ranę i zakładać opatrunek

 (1.2) wyposażać w coś potrzebnego

 (1.3) naprawiać, poddawać konserwacji jakieś urządzenie

 (1.4) oznaczać dokument pieczęcią, podpisem itp.

 (1.5) uzupełniać tekst, publikację wstępem, komentarzem, rysunkami itp.

czasownik zwrotny niedokonany opatrywać się

 (2.1) znudzić się widokiem czegoś lub kogoś i przestawać być atrakcyjnym

 (2.2) oczyszczać ranę i zakładać opatrunek samemu sobie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpaˈtrɨvat͡ɕ, AS: opatryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatrywanie n., opatrzenie n., opatrunek mrz.

 przym. opatrunkowy

Wiktionary


opatrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opatrzyć. lub opatrzeć

 (1.2) przest. środki utrzymania, zabezpieczenie, zaopatrzenie materialne, zasoby do życia, uposażenie, utrzymanie, pensja

 (1.3) przest. zabezpieczenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatrywanie n., opatrzność ż., opatrunek mrz.

 czas. popatrzyć, opatrzyć dk., opatrzeć dk., opatrywać ndk.

 przym. opatrzny, opatrzony

 przysł. opatrznie

Wiktionary


opatrzeć

opatrzeć się - dawniej: opatrzyć się;
1. opatrzyć samego siebie;
2. stracić cechy niezwykłości, znudzić się; spowszednieć


SJP.pl


opatrznica

jednoliścienne roślina z rodziny arekowatych (palm)


SJP.pl


opatrznościowy

pojawiający się w sytuacji szczególnej potrzeby, jak gdyby zesłany przez opatrzność


SJP.pl


opatrzność

1. w religii: opieka bóstwa nad światem;
2. w przenośni: los, przeznaczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. opieka Boga

 (1.2) przeznaczenie

 (1.3) stpol. przezorność

Wiktionary

Opatrzność lub Opatrzność Boża (łac. "providentia", gr. "πρόνοια"; "pronoja") – w myśli teologicznej nieustanna opieka wszechwiedzącego i wszechmogącego Boga, której przejawem jest kierowanie dziejami świata i poszczególnych ludzi do ich doczesnego spełnienia oraz ostatecznego celu; poprzez to działanie Bóg okazuje mądrość, dobroć i miłość.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈpaṭʃnɔɕt͡ɕ, AS: opaṭšność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatrzenie n.

 przym. opatrznościowy

 przysł. opatrznościowo

 czas. popatrzyć

Wiktionary


opatrzny

dawniej:
1. troszczący się o coś, zapobiegliwy, przezorny, gospodarny;
2. opatrznościowy


SJP.pl


opatrzony

przymiotnik

 (1.1) zaopatrzony w co

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polerowane, twarde nasionka, opatrzone puszystym latawcem.

 (1.1) Układ krwionośny jest tu zamknięty, ścianki naczyń kurczliwe, a same naczynia najczęściej opatrzone zastawkami, tak że obieg krwi odbywa się w sposób prawidłowy.

 (1.1)  Ale twarz ta, opatrzona wspaniałym nosem i bródką „à la Napoléon [Bonaparte]”, szyderską jest i wzgardliwą.

 (1.1) Nie jest nędzny, kto jest opatrzony w siły do pracy zdolne, kto za pomocą rozumu równych sobie istot[,] rękom własnym ulżyć potrafi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatrzenie n.

Wiktionary


opatrzyć

1. naprawić, doprowadzić do porządku;
2. oczyścić ranę i założyć na nią opatrunek;
3. wyposażyć w coś, zapewnić coś komuś;
4. opatrzyć się -
a) opatrzyć samego siebie;
b) stracić cechy niezwykłości, znudzić się, spowszednieć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opatrywać)

 (1.1) med. założyć opatrunek

 (1.2) udzielić czegoś potrzebnego, pożądanego, przydatnego

 (1.3) umieścić coś na czymś

 (1.4) dokonać naprawy lub poddać konserwacji

czasownik zwrotny dokonany opatrzyć się (ndk. opatrywać się)

 (2.1) opatrzyć siebie samego lub siebie nawzajem

 (2.2) przestać być ciekawym z wyglądu; stracić walory

 (2.3) przest. nagle się zorientować, spostrzec się, zreflektować, opamiętać, zmitygować się

 (2.4) przest. obejrzeć się wzajemnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatrzenie n., opatrunek mrz.

 czas. popatrzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dołączać

 (1.3) dodać, nałożyć, zainstalować, założyć

 (2.2) spowszednieć, znudzić się

Wiktionary


opatulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opatulić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opatulić

Wiktionary


opatulić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) okryć starannie przed zimnem

czasownik zwrotny dokonany opatulić się

 (2.1) okryć się starannie przed zimnem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspominam babcię, gdy przed wyjściem do kościoła opatuliła mnie baranim kożuszkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpaˈtulʲit͡ɕ, AS: opatulʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatulenie n.

Wiktionary


opatów

przełożony opactwa; abat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim;

 (1.2) geogr. wieś w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim;

 (1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, w gminie Łęka Opatowska;

 (1.4) geogr. część wsi Toporów, w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wierzchlas

Wiktionary

Opatów – miasto w województwie świętokrzyskim, siedziba powiatu opatowskiego i gminy miejsko-wiejskiej Opatów.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnobrzeskiego.

Według danych z 1 stycznia 2018 Opatów liczył 6516 mieszkańców. Ich liczba na 31 grudnia 2021 to 6113.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Opatowie znajduje się kolegiata pod wezwaniem św. Marcina z Tours.

 (1.1) Pojechaliśmy do Opatowa zobaczyć mykwę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opat mos., opatowianin mos., opatowianka ż., Opatówek mrz., opatówka ż., Opatówka ż.

 przym. opatowski

Wiktionary


opatówczanin

mieszkaniec Opatówka (miasta w Polsce)


SJP.pl


opatówczanka

mieszkanka Opatówka (miasta w Polsce)


SJP.pl


opatówecki

przymiotnik od: Opatówek


SJP.pl


opatówek

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Opatówek ( Opatovecum, "Opatovia") – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, siedziba gminy Opatówek.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa kaliskiego.

Miasto duchowne, własność arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie kaliskim województwa kaliskiego. Opatówek był miastem do 30 maja 1870, ponownie uzyskał prawa miejskie 1 stycznia 2017.

Wikipedia


opatówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) budynek będący miejscem urzędowania i zamieszkania opata

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opatówka – lewy dopływ Wisły
  • Opatówka – prawy dopływ Liswarty

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. opat m., Opatówka ż., Opatówek n., Opatów m., opactwo n.

 przym. opacki

Wiktionary


opatówko

Opatówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Nekla.

Wieś duchowna, własność kapituły katedralnej gnieźnieńskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


opawa

1. miasto w Czechach;
2. wieś w Polsce;
3. dopływ Odry;
4. dopływ Bobru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Czechach;

 (1.2) geogr. rzeka w Czechach i Polsce, lewy dopływ Odry;

Wiktionary

Opawa (cz., Troppau) – miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, nad Opawą, przy granicy z Polską. Nieformalna stolica Śląska Czeskiego, którego zachodnia część nazywana bywa też Śląskiem Opawskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam to najczęstsze męskie imię w Opawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpava, AS: opava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opawianin mos., opawianka ż., Opawica ż., Opawszczyzna ż., Poopawie n.

 przym. opawski

Wiktionary


opawica

Opawica (dawniej "Opawice", śl. "Troplowice", cz. "Opavice", niem. "Tropplowitz" lub "Troplowitz") – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

Opawica uzyskała lokację miejską w 1377 roku, zdegradowana w 1742 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


opawicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze wsią Opawica, dotyczący wsi Opawica

 (1.2) związany z rzeką Opawica, dotyczący rzeki Opawica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Opawica ż.

 (1.2) przym. nadopawicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) troplowicki

Wiktionary


opawski

→ Opawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z miastem Opawa, dotyczący miasta Opawa

 (1.2) związany ze wsią Opawa, dotyczący wsi Opawa

 (1.3) związany z rzeką Opawa, dotyczący rzeki Opawa

Wiktionary

Patrz:

Opawa

Powiązane:

 rzecz. Opawa ż., Opawica ż., Opawszczyzna ż., Poopawie n.

 (1.3) przym. nadopawski, środkowoopawski, opawicki

Wiktionary


opawszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. okolice Opawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Opawa n., opawianin m., opawianka ż.

 przym. opawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Śląsk Opawski

Wiktionary


opaćkać

potocznie: pobrudzić kogoś lub coś


SJP.pl


opał

1. materiał grzewczy;
2. palenie w piecu; ogrzewanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) materiał służący do opalania dla ogrzania pomieszczenia, surowiec opałowy

 (1.2) czynność opalania lub palenia w piecu; ogrzanie

 (1.3) pot. ciężkie albo niebezpieczne położenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ktoś z was pomyślał o zakupie opału na zimę?

 (1.3) Nawet nie spodziewał się, gdy raptem znalazł się w srogich opałach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpaw, AS: opau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opalanie n., opalenie n., opałowiec m., opalenizna ż., opałówka ż., opalarka ż.

 czas. opalać ndk., opalić dk.

 przym. opałowy, opalony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. otop

 (1.3) tarapaty

Wiktionary


opałeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. opałka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpaˈwɛt͡ʃka, AS: opau̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opałka ż.

Wiktionary


opałek

wypalona świeczka


SJP.pl


opałka

koszyk z wikliny o owalnym kształcie, bez pałąka, używany w gospodarstwach wiejskich do przechowywania materiałów sypkich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. naczynie, w którym opała się zboże

 (1.2) przest. kobiałka

 (1.3) przest. spalony dom, zgliszcze

 (1.4) hutn. przest. kosz pleśćeciony z rogoży, wici lub łyka na prętach drewnianych służący do noszenia węgli do wielkiego pieca

Wiktionary

Opałka – rodzaj koszyka o owalnym kształcie, nie posiadający pałąka.

Używany najczęściej w gospodarstwie wiejskim do materiałów sypkich (ziarna, sieczki, paszy, plew). Wyplatany najczęściej z wikliny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gospodarz potrząsał opałką, aby pozbyć się plewaew i kurzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpawka, AS: opau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opałać

 rzecz. opałanie

:: zdrobn. opałeczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) króbka

Wiktionary


opałowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. muz. pseudomuzyk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpaˈwɔvʲjɛt͡s, AS: opau̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opał m.

Wiktionary


opałowy

1. związany z opałem, handlem opałem;
2. służący do opalania pomieszczeń


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) nadający się na opał, służący do opalania, związany z opałem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas zimy do ogrzewania domu używam oleju opałowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpaˈwɔvɨ, AS: opau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opał m., opalanie n., opalenie n.

 czas. opalać ndk., opalić dk.

 przym. opalony

Wiktionary


opały

trudne położenie


SJP.pl


opaślik

Op

Wikipedia


opaśluch

potocznie: osoba otyła; grubas, tłuścioch, spaślak


SJP.pl


opaść

intensywnie karmiąc zwierzę, spowodować duży przyrost wagi; utuczyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opadać)

 (1.1) dokonany od|opadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. opasać)

 (2.1) dokonany od|opasać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewczyna nie zdążyła nawet jęknąć. Zwiotczałe ciało opadło na łóżko, a na białej poduszce pojawiła się szybko rosnąca plama krwi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opadać ndk.

 rzecz. opad mrz., opadanie n., opadnięcie n.

 przym. opadowy

Wiktionary


opchać

1. nakarmić zbyt obficie, przekarmić;
2. opchać się - zjeść zbyt wiele


SJP.pl


opcja

1. możliwość wyboru, prawo do skorzystania z jednej z wielu możliwości;
2. wybór jednej z możliwości, np. sposobu działania programu komputerowego;
3. stanowisko w jakiejś sprawie, przychylność względem jednego z poglądów, którejś z wielu koncepcji;
4. prawo swobodnego wyboru obywatelstwa w przypadku zmiany władzy nad jakimś terytorium;
5. w morskim prawie handlowym: prawo zmiany portu przeznaczenia, rodzaju lub ilości transportowanego ładunku;
6. zastrzeżone prawo wydawnictwa do publikowania jakiegoś dzieła;
7. pochodny instrument finansowy uprawniający do kupna lub sprzedaży instrumentu bazowego, np. towarów, dewiz, papierów wartościowych, po z góry ustalonej cenie;
8. oficjalne zezwolenie na robienie czegoś, zwykle na prowadzenie jakiegoś rodzaju działalności gospodarczej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z możliwości do wyboru

 (1.2) wybór jednej z pewnej liczby możliwości

 (1.3) jedno z możliwych działań urządzenia elektronicznego lub programu komputerowego

 (1.4) zbiór czyichś poglądów w danej sferze życia społecznego

 (1.5) grupa osób, która reprezentuje określone poglądy w danej sferze życia społecznego

 (1.6) finans. kontrakt dający prawo kupna lub sprzedaży papieru wartościowego, ilości waluty lub towaru w ustalonym czasie i po ustalonej cenie;

 (1.7) praw. swobodny wybór obywatelstwa przez ludność terytorium w wypadku jego aneksji lub cesji

Wiktionary

Opcja – pochodny instrument finansowy o niesymetrycznym profilu wypłaty, dający prawo zakupu lub sprzedaży instrumentu bazowego, po ustalonej cenie, zwanej ceną wykonania opcji, w ustalonym okresie, zwanym terminem wykonania opcji. Opcja może mieć charakter umowy zawartej na rynku nieregulowanym (ang. "over the counter, OTC") lub przedmiotem obrotu na giełdzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie jest jeszcze pewien, czy do magistratu powróci, jednak taką opcję rozważa.

 (1.2) Wspólne tym trzem jest poczucie przełomowości czasów wskutek opcji dokonanych przez naukę.

 (1.3) Wbudowano w niego kolorowy skaner posiadający opcję dystrybucji skanowanych dokumentów przez e-mail lub do folderu bez konieczności drukowania.

 (1.4) Radni w kuluarach, bez względu na opcję, normalnie ze sobą rozmawiają.

 (1.5) Nasza lewicowa opcja ma kłopoty z prezentowaniem się w środkach masowego przekazu.

 (1.6) Oznacza to, że w celu uzyskania inwestycji wolnej od ryzyka należy na każdą zakupioną akcję wystawić dwie opcje kupna.

 (1.7) Przedmiotem tego artykułu są właśnie zagadnienia dotyczące realizacji przez ludność niemiecką prawa do opcji na obszarach Wielkopolski i Pomorza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpt͡sʲja, AS: opcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. optować ndk.

 przym. opcjonalny, opcyjny

Wiktionary


opcjonalność

cecha logicznych związków pomiędzy encjami, informująca o możeniu lub muszeniu równoczesnego występowania jednej encji z inną


SJP.pl


opcjonalny

pozostawiony do wyboru, do czyjejś decyzji; fakultatywny, nieobowiązkowy, dowolny, możliwy


SJP.pl


opcyjny

→ opcja; opcjonalny


SJP.pl


opd

skrót od:
1. Oddział Pomocy Doraźnej;
2. Obywatelska Partia Demokratyczna - prawicowa partia polityczna w Czechach


SJP.pl


opec

skrót od: Organization of the Petroleum Exporting Countries - Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową


SJP.pl

Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową ( Organization of the Petroleum Exporting Countries, OPEC) – organizacja międzynarodowa krajów producentów ropy naftowej z siedzibą w Wiedniu. Jej celem jest ujednolicenie polityki dotyczącej wydobycia oraz wpływanie na poziom cen ropy naftowej. Członkami OPEC jest 11 państw.

Wikipedia


opeel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. żołnierska: obrona przeciwlotnicza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɛːl, AS: op•el

Wiktionary


opeer

pospolicie: ostre upomnienie, reprymenda; opierdol, opiernicz, opieprz, ochrzan


SJP.pl


opel

marka samochodów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Opel

Wiktionary

Opel – niemiecki producent samochodów osobowych i dostawczych, z siedzibą w Rüsselsheim am Main, działający od 1862 roku. Należy do międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia


opelotka

środowiskowo: pododdział obrony przeciwlotniczej


SJP.pl


open

[czytaj: ołpen]
1. o zawodach sportowych: otwarte dla zawodników z różnych krajów lub bez ściśle określonego limitu wagi;
2. o bilecie, np. lotniczym: bez określonej daty powrotu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. otwarty, bez ograniczonej ilości wstępu

 (1.2) pot. lotn. otwarty, bez narzuconego terminu

Wiktionary

Open – szósty album studyjny angielskiego gitarzysty sceny Canterbury Steve’a Hillage’a, wydany w 1979 roku nakładem wytwórni płytowej Virgin Records.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłam karnet open i mogę chodzić na siłownię siedem dni w tygodniu.

 (1.2) Jeszcze nie wiem, kiedy będę wracać z Londynu, więc kupiłam bilet open.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔwpɛ̃n, AS: ou̯pẽn

Wiktionary


openoffice

darmowy pakiet aplikacji biurowych rozpowszechniany na licencji OpenSource


SJP.pl


opensource'owy

→ open source


SJP.pl

Patrz:

open source

opera

1. sceniczny dramat muzyczny składający się z partii wokalnych, instrumentalnych, baletowych, rzadziej także mówionych;
2. pot.
a) przedstawienie operowe;
b) miejsce jego odgrywania;
c) artyści je wykonujący;
3. żart. śmieszne zdarzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;

 (1.2) budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);

Wiktionary

Op

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moją ulubioną operą jest „Wesele Figara” Mozarta.

 (1.2) Stałym punktem życia towarzyskiego Wiednia jest coroczny bal w operze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpɛra, AS: opera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operetka ż., operalnia ż.

 przym. operowy, przyoperowy, wokółoperowy, operetkowy

 przysł. operowo

Wiktionary


operacja

1. zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu skóry i tkanek, dotarciu do chorego narządu w celu przywrócenia mu prawidłowych czynności lub jego usunięcia;
2. zbrojna akcja o specjalnym charakterze; ogół działań bojowych prowadzonych dla osiągnięcia określonego celu;
3. w matematyce: zespół działań wykonanych na pewnym wyrażeniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg chirurgiczny;

 (1.2) działania skierowane na wykonanie określonego zadania

 (1.3) wojsk. ogół działań bojowych prowadzonych dla osiągnięcia określonego celu;

 (1.4) wojsk. zbrojna akcja o charakterze specjalnym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • operacja (medycyna)
  • operacja wojskowa
  • operacja algebraiczna
  • operacja (logika)
  • operacja (nauka)
  • operacja ratunkowa
  • operacja specjalna
  • operacja (pożarnictwo)
  • operacja poszukiwawcza
  • operacja porządkowa
  • operacja połączona
  • operacja (technologia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To była bardzo skomplikowana i poważna operacja wszczepienia panewki biodrowej.

 (1.1) Agnieszka zrobiła sobie drogą operację oczu.

 (1.3) Operacje militarne należą do działań wojennych, natomiast stabilizacyjne wspierają pokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɛˈrat͡sʲja, AS: operacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operator m., operatorka ż., operowanie n., operat m., operacyjność ż.

 czas. operować ndk., zoperować dk.

 przym. operacyjny, przedoperacyjny

 przysł. operacyjnie

Wiktionary


operacjonalizacja

w metodzie naukowej: doprowadzanie wskaźników i zmiennych do postaci dającej się precyzyjnie wyrazić


SJP.pl

Operacjonalizacja – proces przekształcania abstrakcyjnych pojęć i zmiennych teoretycznych na konkretne, mierzalne wskaźniki.

Wikipedia


operacjonalizować

opracowywać procedurę, technologię lub algorytm do rozwiązania jakiegoś problemu


SJP.pl


operacjonistyczny

→ operacjonizm


SJP.pl

Patrz:

operacjonizm

operacjonizm

kierunek w filozofii i metodologii nauk, według którego terminy i pojęcia naukowe mają sens jedynie wówczas, gdy można je zdefiniować przez podanie opisu testujących je operacji


SJP.pl

Op

Wikipedia


operacyjka

zdrobnienie od: operacja


SJP.pl


operacyjnie

przysłówek

 (1.1) dzięki operacji, drogą operacyjną, z zastosowaniem operacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operatorka ż., operacja ż., operowanie n., operator m., operacyjność ż.

 czas. operować ndk.

 przym. operacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chirurgicznie

Wiktionary


operacyjność

1. możliwość funkcjonowania, sprawność działania;
2. możliwość poddania się operacji chirurgicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest operacyjne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operacja ż., operator m.

 przym. operacyjny

 przysł. operacyjnie

 czas. operować

Wiktionary


operacyjny

związany z operacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z zabiegiem chirurgicznym, używany przy operacjach

 (1.2) związany z wykonaniem określonych zadań

 (1.3) wojsk. związany z określonymi działaniami wojskowymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie doktorze, na stole operacyjnym leży pacjent w stanie ciężkim, proszę natychmiast przerwać obchód!

 (1.3) W związku z tym postawiono przed oddziałami operacyjnymi wywiadu wojskowego zadanie sformułowania koncepcji utrzymania bezpiecznej łączności między centralą a agenturą działającą w krajach zachodnich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɛraˈt͡sɨjnɨ, AS: operacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operacja ż., operowanie n., operator m., operatorka ż., operatywka ż., operacyjność ż.

 czas. operować, zoperować

 przysł. operacyjnie

Wiktionary


operacz

nazwisko


SJP.pl


operand

1. liczba, dane itp., na których dokonuje się operacji;
2. w informatyce: adres w instrukcji komputerowej, na którym ma zostać przeprowadzona operacja


SJP.pl

Op

Wikipedia


operat

pisemny raport o stanie zagospodarowania lasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pisemne opracowanie danego zagadnienia;

Wiktionary

Operat – pisemne opracowanie danego zagadnienia technicznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. operacja ż.

Wiktionary


operator

1. autor zdjęć do filmu;
2. specjalista obsługujący jakąś maszynę lub urządzenie;
3. chirurg przeprowadzający operację


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) film. autor zdjęć do filmu

 (1.2) człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie

 (1.3) telekom. przedsiębiorstwo świadczące usługi telekomunikacyjne

 (1.4) med. chirurg przeprowadzający operację

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) mat. funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję

 (2.2) biol. jeden z genów wchodzących w skład operonu, regulujący aktywność jego struktury;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • operator filmowy
  • operator kamery
  • operator – osoba obsługująca maszynę
  • operator telekomunikacyjny
  • operator wirtualny
  • Operator – singel promujący album Backstreet Dreams zespołu Blue System
  • operator (fizyka)
  • operator całkowitej energii (operator Hamiltona)
  • operator gęstości stanów
  • operator jednostkowy
  • operator liczby cząstek
  • operator pędu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mój wujek jest operatorem żurawia budowlanego.

 (1.3) Nie jestem zadowolony z usług mojego operatora, bo przez ostatni miesiąc dwa razy podnieśli ceny.

 (2.1) Całka nieoznaczona jest operatorem, gdyż jej argumentem i wynikiem jest funkcja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɛˈratɔr, AS: operator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operacja ż., operatornia ż., operand m., operatywka ż., operatywność ż.

:: fż. operatorka ż.

 czas. operować, zoperować

 przym. operatorski, operatorowy, operacyjny, operatywny

 przysł. operatywnie, operacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) chirurg

Wiktionary


operatorka

1. autorka zdjęć do filmu;
2. specjalistka obsługująca jakąś maszynę lub urządzenie;
3. kobieta przeprowadzająca operację chirurgiczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. autorka zdjęć do filmu

 (1.2) kobieta obsługująca maszynę lub urządzenie

 (1.3) med. kobieta chirurg przeprowadzająca operację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łódzcy śledczy, którzy przejęli sprawę Blidy od prokuratorów z Gliwic, twierdzą, że film nie ma istotnej wartości dowodowej w ustalaniu przebiegu zdarzenia. Rzeczywiście niewiele widać, bo operatorka kamery stała za płotem posesji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operacja ż., operatornia ż., operant m., operatywka ż., operatywność ż.

:: fm. operator mos.

 czas. operować ndk., zoperować dk.

 przym. operatorski, operatorowy, operacyjny, operatywny

 przysł. operatywnie, operacyjnie

Wiktionary


operatornia

pomieszczenie, w którym znajdują się urządzenia do projekcji filmów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie, w którym znajduje się aparat projekcyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operator mos./mrz.

Wiktionary


operatorski

przymiotnik

 (1.1) związany z operatorem, dotyczący operatora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operator mos./mrz.

Wiktionary


operatorstwo

zajęcie operatora filmowego


SJP.pl


operatywka

krótka narada na temat bieżących spraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. krótka odprawa dla pracowników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szef mówił na operatywce, że podniosą stawki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operator mrz., operatorka ż., operatywność ż.

 przym. operatywny, operacyjny

 przysł. operatywnie

Wiktionary


operatywniej

stopień wyższy od przysłówka: operatywnie


SJP.pl


operatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: operatywny


SJP.pl


operatywność

działanie skuteczne, sprawne i energiczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest operatywne; cecha tych, którzy są operatywni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operatorka ż., operator m., operatywka ż.

 przym. operatywny

 przysł. operatywnie

Wiktionary


operatywny

taki, który działa skutecznie, sprawnie, energicznie i efektywnie; wydajny, produktywny


SJP.pl


operetka

1. muzyczny utwór sceniczny z komediową akcją i lekką muzyką;
2. instytucja wystawiająca takie przedstawienia;
3. zespół ludzi w niej zatrudnionych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze

 (1.2) miejsce wystawiania operetki (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: "Operetka" – dramat Witolda Gombrowicza.

Operetka ( operetta) – sceniczny utwór muzyczny z dialogami mówionymi, zbliżony do opery, charakteryzujący się lekką, melodyjną muzyką i komediową akcją.

Operetka jako gatunek spokrewniona jest z wodewilem, singspielem oraz z operą komiczną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Operetka czy balet są bardziej autoteliczne niż literatura społecznie zaangażowana.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. operetkowy, operowy

 rzecz. opera ż.

Wiktionary


operetkowy

1. dotyczący operetki;
2. przypominający operetkę; niepoważny, komiczny lub groteskowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z operetką, dotyczący operetki

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający cechy operetki: groteskowość, komizm, brak powagi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operetka ż., opera ż.

 przym. operowy

Wiktionary


operka

potocznie: młoda kobieta, najczęściej cudzoziemka, zatrudniona do opieki nad dzieckiem i drobnych prac domowych; au-pair, au pair


SJP.pl


operlać

poetycko:
1. pokrywać perłami lub czymś podobnym do pereł;
2. operlać się - operlać samego siebie


SJP.pl


opero

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: opera

Wiktionary


operoman

miłośnik sztuki operowej


SJP.pl


operomanka

miłośniczka sztuki operowej


SJP.pl


operon

jednostka regulacji aktywności genów, zespół genów strukturalnych biorących udział w regulacji powstających komórek prokariotycznych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • operon – pojęcie biologiczne
  • Operon – wydawnictwo

Wikipedia


operowalny

możliwy do zoperowania


SJP.pl


operowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|operować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Operowanie steadicamem wymaga dużo większej wprawy i dosłownie nauczenia się poruszania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɛrɔˈvãɲɛ, AS: operovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. operować

 rzecz. operacja ż.

 przym. operacyjny

 przysł. operacyjnie

Wiktionary


operować

przeprowadzać, przeprowadzić zabieg chirurgiczny


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zoperować)

 (1.1) med. przeprowadzać operację chirurgiczną

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) posługiwać się czymś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (3.1) działać w jakimś miejscu, na jakimś terenie

 (3.2) finans. dokonywać transakcji finansowych

 (3.3) wojsk. przeprowadzać akcję bojową

 (3.4) o słońcu: grzać, oświetlać jakieś miejsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kloss zapytał o doktora Kowalskiego. Wacław wyjaśnił, że właśnie operuje, i natychmiast udzielił dodatkowych informacji.

 (2.1) Cichym, dobitnym głosem, operując faktami i statystyką, rzeczowo udzielił informacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɛˈrɔvat͡ɕ, AS: operovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. operacja ż., operacyjka ż., operatornia ż., operator m., operatorka ż., kooperacja ż., operacyjność ż., operowanie n.

 czas. kooperować ndk., zoperować dk.

 przym. operacyjny, bezoperacyjny, międzyoperacyjny, operatorowy, operatorski, pooperacyjny

 przysł. operacyjnie

Wiktionary


operowy

przymiotnik od: opera


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z operą, dotyczący opery

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Informację tę znalazłam w przewodniku operowym sprzed kilku lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opera ż., operetka ż.

 przym. operetkowy, przyoperowy

 przysł. operowo, operetkowo

Wiktionary


operzysta

dawniej: śpiewak operowy


SJP.pl


opełzać

rzadko:
1. blaknąć, płowieć;
2. pełzając, otaczać, pokrywać


SJP.pl


opiankować

uszczelnić pianką montażową


SJP.pl


opiat

1. środek zawierający opium lub jego pochodne (morfinę, heroinę);
2. narkotyk robiony z opioidu - substancji występującej w maku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina, kodeina);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Klej” nie był syntetykiem, tylko naturalnym surowcem z opiatów.

Wiktionary


opiatowiec

osoba uzależniona od opiatu - narkotyku z opioidu


SJP.pl


opiatowy

→ opiat


SJP.pl

Patrz:

opiat

opiec

upiec coś, obsmażając dookoła


SJP.pl


opieka

dawanie oparcia, wsparcia, zaspokajanie potrzeb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dbanie o kogoś lub coś;

 (1.2) praw. nadzór prawny nad osobą małoletnią

 (1.3) pot. opieka społeczna

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp., ter., oznajm. od opiekać

Wiktionary

Opieka – dawanie oparcia, wsparcia, zaspokajanie potrzeb (właściwości ludzkich, będących potrzebą), których jednostka nie umie, nie może lub nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić, żeby zachować równowagę biologiczną i psychiczną, przeżyć, zachować zdrowie, jakość życia, zapewnić prawidłowy rozwój (doprowadzić jednostkę do dojrzałości) i ciągłość gatunku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Małe dzieci bardzo potrzebują opieki.

 (1.2) Po rozwodzie sąd przyznał Frankowi opiekę nad dziećmi.

 (1.3) Franek chodzi co miesiąc do opieki po zasiłek.

 (2.1) Franek opieka kiełbaski i bakłażany na grillu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛka, AS: opʹi ̯eka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiekun mos., opiekunka ż., opiekuńczość ż., nadopiekuńczość ż., opiekuństwo n., opiekowanie n., zaopiekowanie n., podopieczny m., podopieczna ż.

 czas. opiekować się ndk., zaopiekować się dk.

 przym. opiekuńczy, nadopiekuńczy

 przysł. opiekuńczo, nadopiekuńczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochrona, dbanie, dbałość

 (1.2) kuratela, piecza

Wiktionary


opiekacz

urządzenie do opiekania pieczywa i robienia grzanek; toster


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • minipiekarnik
  • tostownica – urządzenie kuchenne do opiekania kanapek (sandwiczów)
  • toster – urządzenie kuchenne do wypiekania obustronnego chleba, do robienia tostów (grzanek)

Wikipedia


opiekać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) powodować zarumienienie z wierzchu, poprzez pieczenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec mrz.

 czas. piec

Wiktionary


opiekun

osoba, która się kimś lub czymś opiekuje; kurator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która się kimś lub czymś opiekuje

 (1.2) praw. urz. osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem

 (1.3) pracownik ogrodu zoologicznego zajmujący się zwierzętami

Wiktionary

Opiekun (opiekun prawny) – osoba powołana do ochrony interesów osobistych i majątkowych innej osoby, gdy ta takiej opieki potrzebuje (małoletni, osoba całkowicie ubezwłasnowolniona). Opiekun powinien zadbać o potrzeby życiowe osoby oddanej mu pod opiekę, powinien dbać także o jej majątek. Opiekun jest również przedstawicielem ustawowym swojego podopiecznego, czyli może dokonywać czynności prawnych w jego imieniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech żyje wiecznie pan nasz, Ramzes XIII, opiekun uciśnionych!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛkũn, AS: opʹi ̯ekũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieka ż., opiekuńczość ż., podopieczny m., podopieczna ż.

:: fż. opiekunka ż.

 czas. opiekować się ndk.

 przym. opiekuńczy

Wiktionary

Synonimy:

 obrońca

Wiktionary


opiekunka

kobieta, która się kimś lub czymś opiekuje; kuratorka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna, która czymś, kimś opiekuje się

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • niania
  • Opiekunka – amerykański horror z 1990 roku
  • Opiekunka – amerykański thriller z 1995 roku
  • Opiekunka – amerykańska komedia z 1999 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad połowa polskich rodziców musi zostawiać swoje dziecko z opiekunką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieka ż., opiekun mos., opiekuńczość ż.

 czas. opiekować się

 przym. opiekuńczy

Wiktionary


opiekuńczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co opiekuńcze; cecha tych, którzy są opiekuńczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opiekuńczość państwa okresu międzywojennego dotyczyła kontroli nierówności społecznych i empirycznego rozstrzygania napięć.

 (1.1) Mężczyzna – mówię o prawdziwych mężczyznach, a nie o zapitych bydlakach – nastawiony winien być, i to też jest atawizm, na ochronę kobiety, na opiekuńczość. Opiekuńczość kobiety wyraża się w dyktowaniu: ona wie lepiej, co dla jej chłopa jest dobre, co powinien jeść, jak się ubierać, nawet co czytać, modeluje go na swój sposób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieka ż., opiekun m., opiekunka ż., opiekuństwo n., opiekowanie n., zaopiekowanie n., nadopiekuńczość ż., podopieczny m., podopieczna ż.

 czas. opiekować się ndk., zaopiekować się dk.

 przym. opiekuńczy, nadopiekuńczy

 przysł. opiekuńczo, nadopiekuńczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) troskliwość, dbałość

Wiktionary


opiekuńczy

przymiotnik

 (1.1) sprawujący opiekę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Narrator jest na ogół postacią autorytatywną; rości sobie prawo do wszechwiedzy, wobec odbiorcy przyjmuje postawę protekcjonalną lub częściej – opiekuńczą.

 (1.1) Na żądanie adoptowanego i za zgodą adoptującego sąd opiekuńczy orzeka, że adoptowany będzie nosił nazwisko dwuczłonowe – złożone z jego dotychczasowego nazwiska i nazwiska osoby go adoptującej.

 (1.1) Wewnątrz chloroplastu następuje przekazanie łańcucha białka kolejnym białkom opiekuńczym i odcięcie peptydu tranzytowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieka ż., opiekun mos., opiekunka ż., opiekuńczość ż.

 czas. opiekować się

 przysł. opiekuńczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dbały, troskliwy

Wiktionary


opiekły

upiec coś, obsmażając dookoła


SJP.pl


opiela

nazwisko


SJP.pl


opielacz

narzędzie ogrodnicze slużące do usuwania chwastów i spulchniania gleby


SJP.pl


opielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opielać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pielić, opielać ndk.

Wiktionary


opielanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Opielanka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Topólka. Opielanka należy do sołectwa Głuszynek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wikipedia


opielać

czasownik

 (1.1) oczyszczać z chwastów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛlat͡ɕ, AS: opʹi ̯elać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielenie n., opielanie n., opielenie n.

 czas. pleć ndk., pielić ndk., opielić dk.

Wiktionary


opielić

oczyścić przeznaczoną pod uprawy ziemię z trawy, koniczyny i chwastów, przygotować tę ziemię do uprawy; opleć (rzadziej)


SJP.pl


opieniek

jadalny grzyb z klasy pieczarniaków, pasożyt tworzący kępy na pniakach i korzeniach drzew, głównie iglastych; opieńka, podpieniek, podpieńka


SJP.pl


opieprz

pospolicie: ostre upomnienie, reprymenda; opierdol, opiernicz, opeer, ochrzan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) posp. ostre zwymyślanie kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieprzanie n., opieprzenie n.

 czas. opieprzać ndk., opieprzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bura, ochrzan, połajanka, nagana, reprymenda, opieprzanie, opieprzenie

Wiktionary


opieprzać

1. wulgarnie: ganić, krytykować;
2. opieprzać się - lenić się, zaniedbywać obowiązki, nic nie robić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. przyprawiać pieprzem

 (1.2) pot. wulg. skrzyczeć, zwymyślać, besztać

czasownik zwrotny opieprzać się

 (2.1) pot. wulg. obijać się, lenić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie wiedzieli, w jaki sposób mnie traktować: czy z dystansem, czy po prostu mnie opieprzać, kiedy coś źle robię.

 (2.1) Jak perfekcyjnie opieprzać się w pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieprzanie n., opieprzenie n., pieprz m., pieprzenie n., opieprz mrz.

 czas. opieprzyć dk., pieprzyć ndk.

 przym. pieprznięty

Wiktionary


opieprzyć

1. obsypać, przyprawić pieprzem; popieprzyć;
2. potocznie: skarcić, zganić kogoś; opierniczyć, ochrzanić, zbesztać, opierwiastkować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opieprzać)

 (1.1) wulg. zob. opieprzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieprzenie n., opieprzanie n., opieprz mrz.

 czas. pieprzyć, opieprzać ndk.

 przym. pieprznięty

Wiktionary


opieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛˈrãɲɛ, AS: opʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opierać

 rzecz. opornik mrz., pranie n., oparcie n., opora ż.

Wiktionary


opierać

1. podpierać
2. uzasadniać coś czymś
3. prać ubranie
4. opierać się:
a) wspierać się na czymś
b) traktować coś za podstawę
c) uzyskiwać pomoc
d) stawiać opór
e) rzadko: docierać dokądś
f) być zbudowanym na podporach
g) prać sobie ubranie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oprać)

 (1.1) prać komuś ubrania, bieliznę

 (1.2) przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać

 (1.3) przen. brać coś za podstawę, uzasadniać coś czymś

czasownik zwrotny niedokonany opierać się (dk. oprzeć się)

 (2.1) spocząć całym ciężarem na jakiejś podporze lub oparciu

 (2.2) przen. mieć podstawę lub uzasadnienie w czymś

 (2.3) przeciwstawiać się, stawiać opór

czasownik zwrotny niedokonany opierać się (dk. oprać się)

 (3.1) prać sobie ubrania

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ta budowla opiera się na solidnych fundamentach.

 (2.1) Opierał się o ścianę i patrzył w dół.

 (2.2) Moja strategia życiowa opiera się na założeniach filozoficznych.

 (2.3) Obrońcy ogromnej twierdzy znajdującej się na szczycie góry długo opierali się atakom wrogów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛrat͡ɕ, AS: opʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) (3.1)

 rzecz. pranie n., opierunek m., pracz m., praczka ż.

 czas. oprać, uprać, wyprać, doprać, dopierać, sprać, spierać

 przym. pralniczy

 (1.2-3) (2.1-2)

 rzecz. opór m., oparcie

 czas. oprzeć, przeć, podeprzeć, podpierać

 przym. oporowy

Wiktionary


opierdal

wulgarnie: ostre upomnienie, reprymenda; opierdol, opiernicz, opierdziel, opeer, ochrzan


SJP.pl


opierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. besztanie, strofowanie

 (1.2) wulg. czyszczenie, opróżnianie

 (1.3) wulg. rzad. okradanie

 (1.4) wulg. zjadanie

 (1.5) wulg. strzyżenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: opʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opierdolenie n., pierdoła mos./ż.

 czas. zapierdalać, pierdolić, opierdalać ndk., opierdolić dk.

Wiktionary


opierdalać

opierdzielać; wulgarnie:
1. karcić, ganić kogoś; opieprzać, opierniczać, ochrzaniać;
2. jeść; wpieprzać, wtranżalać;
3. sprzedawać;
4. okradać, obrabowywać;
5. ścinać, skracać włosy


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wulg. besztać

 (1.2) wulg. czyścić, opróżniać

 (1.3) wulg. rzad. okradać

 (1.4) wulg. zjadać

 (1.5) wulg. strzyc

czasownik zwrotny niedokonany opierdalać się

 (2.1) wulg. leniuchować, wymigiwać się od pracy

 (2.2) wulg. ostrzyc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama przez pół godziny opierdalała mnie za bałagan w pokoju.

 (1.2) Karol zawsze opierdalał talerz ziemniaków w pięć minut, a dziś coś mu wyraźnie nie podchodziło.

 (1.3) Ktoś mi opierdolił piwnicę.

 (1.4) Opierdoliłem całą bułę z makiem.

 (1.5) Kaśka opierdoliła mnie na krótko.

 (2.1) Mam lenia i opierdalam się dziś od rana do wieczora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: opʹi ̯erdalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opierdalanie n., pierdoła m.

 czas. zapierdalać, pierdolić ndk.

 przym. pierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 opieprzać

 (1.1) ochrzaniać

 (1.2) opędzlować

 (2.1) obijać się

Wiktionary


opierdol

wulgarnie: ostre upomnienie, reprymenda; opieprz, opiernicz, opeer, ochrzan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opieprz

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary


opierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opierdolić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: opʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opierdolić

 rzecz. pierdoła ż./mos.

Wiktionary


opierdolić

opierdzielić; wulgarnie:
1. skarcić, zganić kogoś; opieprzyć, opierniczyć, ochrzanić;
2. zjeść; wpieprzyć, wtranżolić;
3. sprzedać;
4. okraść, obrabować;
5. ściąć, skrócić włosy


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opierdalać)

 (1.1) dokonany od|opierdalać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek wstał z biurka i opierdolił sekretarkę, która dopiero teraz przyniosła kawę i kanapki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛrˈdɔlʲit͡ɕ, AS: opʹi ̯erdolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opierdolenie n., pierdoła ż./mos.

Wiktionary


opierdziel

opierdolić; nieco wulgarnie:
1. skarcić, zganić kogoś; opieprzyć, opierniczyć, ochrzanić;
2. zjeść; wpieprzyć, wtranżolić;
3. sprzedać;
4. okraść, obrabować;
5. ściąć, skrócić włosy


SJP.pl


opierdzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opierdzielać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opierdzielać ndk.

Wiktionary


opierdzielać

opierdalać; nieco wulgarnie:
1. karcić, ganić kogoś; opieprzać, opierniczać, ochrzaniać;
2. jeść; wpieprzać, wtranżalać;
3. sprzedawać;
4. okradać, obrabowywać;
5. ścinać, skracać włosy


SJP.pl


opierdzielić

opierdolić; nieco wulgarnie:
1. skarcić, zganić kogoś; opieprzyć, opierniczyć, ochrzanić;
2. zjeść; wpieprzyć, wtranżolić;
3. sprzedać;
4. okraść, obrabować;
5. ściąć, skrócić włosy


SJP.pl


opierniczyć

potocznie: skarcić, zganić, zwymyślać kogoś; ochrzanić, opieprzyć, zbesztać, opierwiastkować


SJP.pl


opierunek

1. przestarzale: pranie czyjejś odzieży i bielizny; opieranie;
2. wikt i opierunek - ogół oferowanych środków materialnych niezbędnych do życia


SJP.pl


opierwiastkować

potocznie: skarcić, zganić, zwymyślać kogoś; ochrzanić, opierniczyć, opieprzyć, zbesztać


SJP.pl


opierzać

opierzać się - pokrywać się pierzem


SJP.pl


opierzchać

o skórze: stawać się szorstkim, twardym, chropowatym


SJP.pl


opierzchnięty

o skórze: suchy, szorstki, popękany, wskutek choroby lub czynników atmosferycznych; opierzchły


SJP.pl


opierzchnąć

o skórze: stać się suchym, szorstkim, popękanym, wskutek choroby lub czynników atmosferycznych


SJP.pl


opierzchły

o skórze: suchy, szorstki, popękany, wskutek choroby lub czynników atmosferycznych; opierzchnięty


SJP.pl


opierzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opierzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: opʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opierzyć, opierzać

 rzecz. opierzanie n., pierze n., upierzenie n., pióro n.

 ims. opierzony

 przym. pierzasty

Wiktionary


opierzony

1. o ptakach: pokryty, porosły piórami;
2. o człowieku: świeżo, ledwie opierzony - taki, który dopiero co osiągnął dojrzałość


SJP.pl


opierzyć

opierzyć się - pokryć się pierzem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) bud. oszalować

 (1.2) łow. odstrzelić ptakowi część piór

 (1.3) daw. pokryć pierzem

 (1.4) żart. wzbogacić się, osiągnąć status majętnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Hrabia trochę opierzył głuszca, ale ptaszysko uciekło.

 (1.3) Kilka opierzonych perliczek biegało obok studni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opierzenie n., pierze n.

 przym. pierzasty

Wiktionary


opierścienić

otoczyć tak jak pierścieniem


SJP.pl


opiesin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opiesin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna
  • Opiesin – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola

Wikipedia


opieszale

przysłówek sposobu

 (1.1) ociągając się ze zrobieniem czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szybko, szybko, zwłoka może okazać się fatalna. Jeślibym działał opieszale, a wskutek mojej powolności sytuacja uległaby niekorzystnej zmianie, to kto wie, czy sam na siebie nie wydałbym wyroku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opieszałość ż.

 przym. opieszały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślamazarnie, niespiesznie

Wiktionary


opieszalec

człowiek powolny, flegmatyczny


SJP.pl


opieszalej

stopień wyższy od przysłówka: opieszale


SJP.pl


opieszalszy

stopień wyższy od przymiotnika: opieszały


SJP.pl


opieszałość

powolne wykonywanie pewnych czynności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ociąganie się z wykonaniem pracy, z terminowym wypełnieniem obowiązków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opieszałość w wykonywaniu obowiązków to główna wada Pawła jako pracownika – nigdy nie wykona żadnego zadania na czas!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛˈʃawɔɕt͡ɕ, AS: opʹi ̯ešau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opieszały

 przysł. opieszale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apatyczność, flegmatyczność, gnuśność, maruderstwo, niemrawość, nieruchliwość, nieterminowość, ociężałość, ospałość, powolność, rozlazłość, ślamazarność; pot. rozmamłanie

Wiktionary


opieszały

powolny w wykonywaniu pewnych czynności


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powolny w wykonywaniu pewnych czynności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛˈʃawɨ, AS: opʹi ̯ešau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. opieszale

 rzecz. opieszałość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemrawy, ociężały, powolny, ślamazarny, bezczynny, książk. gnuśny, leniwy, niemrawy, nieruchliwy, niespieszny, ociężały, ospały, powolny, ślamazarny, ślimaczy, żółwi, nieprędki, nierychliwy, nieskory, nieśpieszny, żart. zwłoczny

Wiktionary


opieszczać

poetycko: obejmując, pieścić


SJP.pl


opiewacz

osoba rozsławiająca, wychwalająca kogoś albo coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. także. żart. osoba opiewająca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiewanie n.

 czas. opiewać ndk.

Wiktionary


opiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opiewać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opiewać ndk.

 rzecz. opiewacz mos.

Wiktionary


opiewać

1. wychwalać, sławić, wywyższać kogoś lub coś
2. wynosić, zawierać jakąś kwotę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) podn. książk. sławić, wychwalać kogoś lub coś, zachwycać się (najczęściej w utworze literackim, muzycznym)

 (1.2) urz. coś głosić, stwierdzać, orzekać, wskazywać, wymieniać, opisywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gniew mi opiewaj bogini, Peleusa syna, Achilla / Zgubny, który tak wiele nieszczęścia przysporzył Achajom.

 (1.2) Jak na ironię, okazało się, że tak chętnie wystawiony czek opiewa na kwotę jednego dolara.

 (1.2) W podobnych przypadkach wyrok carskiego sądu często opiewał na karę śmierci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛvat͡ɕ, AS: opʹi ̯evać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiewanie n., opiew m., opiewacz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sławić, chwalić, wysławiać, rozsławiać, gloryfikować

Wiktionary


opieńka

jadalny grzyb z klasy pieczarniaków, pasożyt tworzący kępy na pniakach i korzeniach drzew, głównie iglastych; opieniek, podpieniek, podpieńka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mykol. nazwa systematyczna|Armillaria|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opieńka jest największym organizmem na ziemi. Może pokrywać ogromne obszary i żyć nawet do 1500 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛ̇̃ɲka, AS: opʹi ̯ė̃ńka

Wiktionary


opieńkowy

→ opieniek, → opieńka


SJP.pl

Patrz:

opieniek, → opieńka

opijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spożywanie alkoholu z jakiejś szczególnej okazji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiˈjä̃ɲɛ, AS: opʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opicie n., opilstwo n., opijus m., opilec m., opilca m., picie n., pijus mos.

 czas. opijać ndk., opić dk.

 przym. opilczy

Wiktionary


opijać

świętować spożywając alkohol


SJP.pl


opijus

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. osoba nałogowo pijąca alkohol w nadmiernych ilościach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem jak w Lubinie, ale niestety, takie zachowania są typowe dla naszego Lublina. Opijusy, bez praw jazdy, z zakazami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opicie n., opijanie n.

 czas. opić dk., opijać ndk.

 przym. opity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak; pot. chlor, gazownik, ochlaptus, ochlapus; pot. pogard. obszczymur, ochlaj, pijaczyna, pijanica, pijus; żart. moczymorda; pot. żart. oliwa; przest. opilca; przest. żart. moczygęba; środ. kizior

Wiktionary


opilca

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus


SJP.pl


opilczy

→ opilec, → opilca


SJP.pl

Patrz:

opilec, → opilca

opilec

przestarzałe: człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus


SJP.pl


opilstwo

1. nałogowe upijanie się;
2. pijatyka; libacja; pijaństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. psych. nałogowe picie alkoholu, upijanie się

 (1.2) pijatyka, libacja alkoholowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opijanie n.

Wiktionary


opilśń

grzybnia otaczająca ściśle korzeń rośliny wyższej


SJP.pl

Opilśń ( hyphal sheath) – wytwarzana przez grzyby gęsta, wojłokowata warstwa grzybni pokrywająca powierzchnię podłoża. Opilśń na korzeniach roślin tworzą np. grzyby biorące udział w ektomykoryzie. Opilśń często tworzą także grzyby pasożytnicze na powierzchniach porażonych roślin, np. mączniakowce wywołujące chorobę zwaną mączniakiem prawdziwym, czy "Rhizoctonia solani" ("Thanatephorus cucumeris") na podstawach łodyg u ziemniaków porażonych przez rizoktoniozę ziemniaka.

Wikipedia


opin

Opin (niem. "Open") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Orneta.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

We wsi kościół z murach z XIV wieku i przebudowanych w XIX w. bezstylowych elewacjach, wystrój barokowo-neogotycki.

Wikipedia


opinacz

potocznie: polski trzewik wojskowy ze skórzanym, szerokim pasem przyszytym do cholewki, używany w czasach PRL-u


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górna część buta zapinanego na sprzączki, która opina nogę i usztywnia ją w kostce

 (1.2) pot. trzewik wzoru wojskowego, mający opinacz (1.1);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲĩnat͡ʃ, AS: opʹĩnač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opinanie n.

 czas. opinać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kamasz

Wiktionary


opinać

1. opasać, okrywać czymś ściśle przylegającym;
2. opinać się - być opiętym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opiąć)

 (1.1) otaczać coś czymś przywierającym

 (1.2) przylegać ciasno

czasownik zwrotny niedokonany opinać się (dk. opiąć się)

 (2.1) ściśle przylegać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opięcie n., opinanie n., opinacz mrz.

 czas. opiąć dk.

 przysł. opiąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obejmować, opasywać, otaczać, ściskać

 (1.2) obciskać, przylegać, przywierać

 (2.1) przylegać

Wiktionary


opindalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eufem. posp. agresywne wyrażanie swojej opinii w stosunku do kogoś

 (1.2) eufem. posp. nierobienie niczego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale też uważam, że takie zwracanie uwagi i opindalanie publiczne nie przyniesie żadnego efektu sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opindolenie n., opindol mrz.

 czas. opindalać ndk., opindolić dk.

Wiktionary


opindalać

czasownik niedokonany

 (1.1) posp. udzielać nagany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opindalanie n., opindol mrz., opindolenie n.

Wiktionary


opindol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eufem. posp. ostra nagana

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: opindolić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minąłem nawet skuterzystę, który dostawał opindol od szlifierkowca. Prawdopodobnie za swoją jakże "bezpieczną" jazdę.

 (2.1) Zgadzam się z Łukaszem te twoje destrukty nie wiele są wart, no bo co może w takim zgniłku cieszyć? Lepiej opindol je i kup cos sensownego. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opindalanie n., opindolenie n.

 czas. opindalać ndk., opindolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. opindolenie

Wiktionary


opindolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eufem. posp. agresywne wyrażenie swojej opinii w stosunku do kogoś

 (1.2) posp. sprzedanie czegoś, pozbycie się czegoś

 (1.3) posp. okradzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyli: tak i tak opindolenie mu sie nalezalo. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opindalanie n., opindol mrz.

 czas. opindalać ndk., opindolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. opindol

Wiktionary


opinia

1. czyjeś zdanie o kimś lub o czymś; sąd; osąd; zdanie; pogląd;
2. renoma, reputacja;
3. ocena kogoś lub czegoś wyrażona ustnie lub pisemnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sąd, zdanie na jakiś temat

 (1.2) zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja

 (1.3) orzeczenie fachowca na jakiś temat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opinia – czasopismo wydawane w 1927 – 1930
  • Opinia – tygodnik wydawany w latach 1933 – 1939
  • Opinia – biuletyn Ichudu, wydawany w latach 1949 – 1949
  • Opinia – pismo Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela, wydawane w latach 1977 – 1981
  • Opinia – pogląd
  • Opinia prawna
  • Opinia publiczna
  • Opinia specjalisty lub ekspertyza
  • Opinia Unii Europejskiej – akt prawny
  • Opinia – polskojęzyczny tygodnik żydowski o charakterze syjonistycznym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jaka jest twoja opinia na temat tej najnowszej książki?

 (1.2) Obecny prezydent nie cieszy się dobrą opinią.

 (1.3) Wychowawca wystąpił o wydanie opinii psychologiczno-pedagogicznej o uczniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲĩɲja, AS: opʹĩńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiniowanie n.

 czas. opiniować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mniemanie, ocena, osąd, pogląd, przekonanie, przeświadczenie, punkt widzenia, stanowisko, zdanie

 (1.2) cześć, sława, marka, renoma, reputacja, imię

 (1.3) ekspertyza, orzeczenie

Wiktionary


opinii

forma rzeczownika.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: opinia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲĩɲji, AS: opʹĩńi ̯i

Wiktionary


opiniodawca

osoba wydająca opinię, przedstawiająca swój osąd, swój pogląd na jakiś temat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wydająca opinię w jakiejś sprawie

Wiktionary


opiniodawczy

→ opiniodawca


SJP.pl

Patrz:

opiniodawca

opiniodawczyni

→ opiniodawca


SJP.pl

Patrz:

opiniodawca

opiniotwórca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto z racji swego autorytetu tworzy i upowszechnia opinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inteligencja polska schyłku XVIII w. widziała się już po trosze w roli opiniotwórcy, doradcy klas posiadających, a społeczność traktowała jako ciało o podziale z pewnością nie dychotomicznym.

 (1.1) Bo inteligent polski zawsze pragnął emancypacji ludu. Ale wyobrażał ją sobie na własny sposób. Sądził, że nią pokieruje. Bądź jako decydent przesądzający o tym, co dopuszczalne, bądź jako opiniotwórca kształtujący publiczny gust i określający granice tego, co jeszcze jest kulturą, a co już nie.

 (1.1) Tacy właśnie, jak ona, są opiniotwórcami uchodzącymi za ekspertów od żywienia. To oni mają ostatnie słowo[,] i to oni kreują trendy żywieniowe[,] jako jedynie słuszne i uzasadnione naukowo.

 (1.1) Nie znaczy to oczywiście, że komentatorzy i opiniotwórcy mogą się czuć zwolnieni od krytyki tego rodzaju negatywnych zachowań. Wręcz przeciwnie, ich wysiłki muszą ulec zwielokrotnieniu, gdyż kulturalnego zachowania nauczyć można relatywnie szybko, natomiast kultura polityczna zmienia się bardzo, bardzo powoli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiniotwórczyni ż.

 przym. opiniotwórczy

 przysł. opiniotwórczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autorytet

Wiktionary


opiniotwórczość

→ opiniotwórczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest opiniotwórcze; cecha tych, którzy są opiniotwórczy

Wiktionary

Patrz:

opiniotwórczy

Powiązane:

 przym. opiniotwórczy

 przysł. opiniotwórczo

Wiktionary


opiniotwórczy

mający wpływ na kształtowanie się opinii


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. tworzący i upowszechniający opinie, mający wpływ na opinię publiczną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważne jest, by dotrzeć do świadomości rosyjskich środowisk opiniotwórczych, które wypowiadają się na temat tej wojny w sposób pokrętny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲĩɲɔˈtfurt͡ʃɨ, AS: opʹĩńotfurčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiniotwórca m., opiniotwórczość ż.

 przysł. opiniotwórczo

Wiktionary


opiniotwórczyni

→ opiniotwórca


SJP.pl

Patrz:

opiniotwórca

opiniować

przedstawiać swoją opinię, swoją ocenę kogoś lub czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaopiniować)

 (1.1) wydawać opinię; wyrażać swoją ocenę, własne zdanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ekspert opiniował projekt ustawy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opinia ż., opiniowanie n.

 czas. zaopiniować dk.

Wiktionary


opinka

w górnictwie: okładziny założone dla zabezpieczenia wyrobiska przed obrywaniem się i odpadaniem kawałków skalnych


SJP.pl


opinogóra

1. Opinogóra Górna - wieś w Polsce;
2. Opinogóra Dolna - wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opinogóra Górna (powiat ciechanowski)
  • Opinogóra Dolna (powiat ciechanowski)

Wikipedia


opinogórski

przymiotnik od: Opinogóra, Opinogóra Dolna, Opinogóra Górna


SJP.pl


opinogórzanin

1. mieszkaniec Opinogóry Dolnej (wsi w Polsce);
2. mieszkaniec Opinogóry Górnej (wsi w Polsce)


SJP.pl


opinogórzanka

1. mieszkanka Opinogóry Dolnej (wsi w Polsce);
2. mieszkanka Opinogóry Górnej (wsi w Polsce)


SJP.pl


opiofagia

nałogowe zażywanie opium; opiomania


SJP.pl


opioid

substancja występująca w maku lub wytwarzana w organizmie ludzkim, pobudzająca receptory w mózgu i w tkankach lub porażająca je; używana jako narkotyk oraz jako silny lek przeciwbólowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. substancja działająca na receptory opioidowe;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɔjit, AS: opʹi ̯oi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opioidowy

Wiktionary


opioidowy

przymiotnik

 (1.1) farm. związany z opioidami, dotyczący opioidów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Efekt działania naloksonu zależy od rodzaju, dawki i czasu podania substancji opioidowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opioid mrz.

Wiktionary


opiomania

nałogowe zażywanie opium; opiofagia


SJP.pl


opioła

nazwisko


SJP.pl


opis

opisanie, scharakteryzowanie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) określenie podstawowych cech czegoś

 (1.2) relacja z jakichś wydarzeń

Wiktionary

Opis – w epice obok opowiadania jeden z dwóch podstawowych elementów narracji, w liryce komponent monologu lirycznego.

Stanisław Sierotwiński w swoim "Słowniku terminów literackich" zdefiniował opis jako "jedną z form podwaczych w utworze literackim; strukturalne powiązanie motywów statycznych". Opis na zwykle konkretny temat, limit czasowy, i logiczne powiązanie motywów (opis prestrzenny, ogólny, skontrastowanie różnych punktów widzenia, itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego opis nie pozwalał stwierdzić, o kogo chodzi.

 (1.1) Tu masz opis stanowiska, potrzebujemy jak najszybciej znaleźć kandydatów.

 (1.2) Z opisu świadków wypadku wynikało, że wina leży po stronie kierowcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpʲis, AS: opʹis

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opisać dk., opisywać ndk.

 rzecz. pisanina ż., opisanie n., opisywanie n., opisowość ż., opisik mrz.

 przym. opisowy, opisywalny

 przysł. opisowo

Wiktionary


opisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opisać.

 (1.2) książk. opis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wikisłownik stawia sobie za cel opisanie wszystkich języków świata, istniejących i martwych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiˈsãɲɛ, AS: opʹisãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opisywanie n., opis mrz., pisanie n., pisanina ż.

 czas. opisywać

 przym. opisowy, opisywalny, nieopisany

Wiktionary


opisać

1. pisząc przedstawić szczegóły wyglądu lub funkcji czegoś;
2. scharakteryzować kogoś słowami


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opisywać)

 (1.1) dokonany od|opisywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pogląd na świat jest z konieczności jakąś syntezą metafizyczną, gdyż obejmuje całość istnienia i stara się wytłumaczyć, albo tylko opisać, wszystkie zjawiska rzeczywistości zewnętrznej, wywierającej wpływ na życie człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲisat͡ɕ, AS: opʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opisywanie n., pismo n., opisywacz m., opis mrz., pisanie n., pisanina ż.

 czas. opisywać, pisać

 przym. opisowy, opisywalny, nieopisany

Wiktionary


opisik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od opis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opis m.

Wiktionary


opisowo

przysłówek

 (1.1) w sposób opisowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opis mrz., opisowość ż.

 przym. opisowy

Wiktionary


opisowość

1. umiejętność opisywania, tworzenia czytelnych i plastycznych opisów;
2. cecha tekstu, zwłaszcza literackiego, opisującego coś w klarowny i plastyczny sposób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest opisowe; cecha tych, którzy są opisowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opisowy

 przysł. opisowo

 rzecz. opis mrz., pisanina ż.

Wiktionary


opisowy

związany z opisem, charakteryzujący kogoś lub coś; opisujący


SJP.pl

przymiotnik odrzeczownikowy

 (1.1) mający charakter opisu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opis mrz., opisanie n., opisowość ż., opisywanie n., pisanina ż.

 czas. opisać dk., opisywać ndk.

 przysł. opisowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deskrypcyjny, deskryptywny, epicki, ilustracyjny, narracyjny, wykreślny

Wiktionary


opistodomos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. tylne pomieszczenie w starożytnej świątyni greckiej (za cellą / naosem), służące często za skarbiec lub magazyn

Wiktionary

Opistodomos – pomieszczenie w świątyni greckiej pełniące czasem funkcję skarbca. Znajdowało się na tyłach świątyni, z przodu otwarte z kolumnadą, po bokach zamknięte dwiema ścianami zakończonymi pilastrami. Tworzyło jedną całość ze świątynią.

Wikipedia


opistograf

papirus zapisany po obu stronach, zwinięty na zwoju


SJP.pl


opistosoma

tylna tagma (segment) w ciele szczękoczułkowców


SJP.pl

Op

Wikipedia


opistotonus

kurcz mięśni prostowników karku i grzbietu, występujący w różnych chorobach i w zatruciach strychniną


SJP.pl

Op

Wikipedia


opisywacz

przestarzale: autor opisu, kronikarz


SJP.pl


opisywaczka

przestarzale: autorka opisu, kronikarka


SJP.pl


opisywalny

dający się opisać


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dający się opisać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opis m., opisanie n., opisywanie n.

 czas. opisać dk., opisywać ndk.

 rzecz. opisanie n., opis mrz., opisywanie n., pisanina ż.

Wiktionary


opisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opisywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲisɨˈvãɲɛ, AS: opʹisyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanina ż., pisanie n., opis m., ndk., opisanie n. dk.

 czas. opisywać ndk., opisać dk.

 przym. opisowy, opisywalny

Wiktionary


opisywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opisać)

 (1.1) przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis

 (1.2) zaopatrywać coś w opis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książka opisuje życie we francuskiej prowincji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: opʹisyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., opis m., opisywanie n., opisanie n., opisówka ż., pisanie n., pisanina ż.

 czas. pisać ndk., opisać dk.

 przym. opisowy, opisywalny, nieopisany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opowiadać, przekazywać, przedstawiać, prezentować

Wiktionary


opisówka

w gwarze studenckiej: gramatyka opisowa języka polskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. stud. gramatyka opisowa języka polskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiˈsufka, AS: opʹisufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opisywać

 rzecz. pisanina ż.

Wiktionary


opity

1. taki, który dużo wypił;
2. rzadko: pijany


SJP.pl


opium

substancja otrzymywana z wysuszonego soku niedojrzałych makówek maku lekarskiego, stosowana w medycynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

Wiktionary

Op

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opium było dawniej używane jako środek przeciwbólowy, uspokajający, nasenny i odurzający.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpʲjũm, AS: opʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiumista m., opiumistka ż., opiumowanie n.

 czas. opiumować ndk.

 przym. opiumowy

Wiktionary


opiumista

osoba zażywająca opium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) narkoman uzależniony od opium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stał się opiumistą podczas pobytu w Chinach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjũˈmʲista, AS: opʹi ̯ũmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opium n., opiumowanie n.

:: fż. opiumistka ż.

 czas. opiumować ndk.

 przym. opiumowy

Wiktionary


opiumistka

kobieta nałogowo paląca lub zażywająca opium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) narkomanka uzależniona od opium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opium n., opiumowanie n.

:: fm. opiumista m.

 czas. opiumować ndk.

 przym. opiumowy

Wiktionary


opiumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nasycanie czegoś opium; mieszanie czegoś z opium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjũmɔˈvãɲɛ, AS: opʹi ̯ũmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiumistka ż., opium, opiumista

 przym. opiumowy

 czas. opiumować

Wiktionary


opiumować

1. nasycać opium, środkiem o działaniu narkotycznym;
2. opiumować się - zażywać opium lub jego pochodne w charakterze narkotyku


SJP.pl


opiumowy

→ opium


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z opium, dotyczący opium; zawierający opium

Wiktionary

Patrz:

opium

Powiązane:

 rzecz. opium n., opiumowanie n., opiumistka ż., opiumista mos.

 czas. opiumować ndk.

Wiktionary


opiąć

1. ściśle przylegać, być obcisłym, trochę za ciasnym;
2. otoczyć, okryć czymś ściśle przylegającym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opinać)

 (1.1) ściśle do czegoś przylgnąć

 (1.2) okryć czym przywierającym

czasownik zwrotny dokonany opiąć się (ndk. opinać się)

 (2.1) ciasno przylgnąć

przysłówek

 (3.1) stpol. znów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sukienka opięła mnie aż za mocno.

 (3.1) I opiąć powiedział Pan Bog: Nie jest dobrze być człowieku samemu, uczyńmy jemu wspomożenie podobne k niemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: opʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opiąć się, opinać

 przym. opięty

Wiktionary


opić

1. pijąc alkohol, uczcić jakieś wydarzenie; oblać;
2. opić się - wypić za dużo; upić się


SJP.pl


opiętek

opiętek dwuplamy, opiętek malinowiec - gatunki chrząszczy z rodziny bogatkowatych


SJP.pl


opięty

ściśle przylegający do ciała, uwydatniający kształty, nieco za ciasny


SJP.pl


opięć

przysłówek

 (1.1) stpol. znowu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: opʹi ̯ė̃ńć

Wiktionary


opiłek

mały kawałek metalu, który powstaje podczas piłowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały kawałek metalu powstający podczas piłowania za pomocą pilnika lub piły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magnes przyciąga opiłki żelaza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpʲiwɛk, AS: opʹiu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., pilnik m., pilniczek m.

 czas. opiłowywać dk., opiłować dk., piłować ndk.

Wiktionary


opiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opiłować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opiłowywać, opiłować dk.

Wiktionary


opiłować

czasownik przechodni dokonany (ndk. opiłowywać)

 (1.1) obciąć piłą lub wygładzić powierzchnię pilnikiem

 (1.2) przen. ukrócić, utemperować coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Źli ludzie opiłowali róg naszego nosorożca.

 (1.1) — Moje dziecko, proszę cię — masz pilnik i opiłuj sobie równo paznogcie.

 (1.2) — A! mistrzu! toć to gbury, potrzeba ich opiłować, ociosać, obrębać, przekuć, przerobić i umyć, bo do ludzi niepodobni, a co dopiero do żaków!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiłek mrz., opiłowanie n., pilniczek mrz.

 czas. piłować ndk., opiłowywać ndk.

Wiktionary


opiłowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opiłowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opiłowywać ndk.

Wiktionary


opiłowywać

czasownik

 (1.1) wyrównywać pilnikiem krawędzie czegoś

 (1.2) wyrównywać pilnikiem coś dookoła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektórzy próbują domowym sposobem opiłowywać pilnikiem krawędzie takich ramek do powiększalnika, aby zwiększyć wymiar okienka.

 (1.1) Po czym obcinamy cążkami lub nożyczkami w linii prostej paznokcie i opiłowujemy wszelkie nierówności (w ten sposób zabezpiecza się paznokcie przed wrastaniem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiwɔˈvɨvat͡ɕ, AS: opʹiu̯ovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., pilnik m., opiłowanie n., opiłowywanie n., opiłka ż., opiłek m.

 czas. opiłować, piłować

 przym. opiłkowy

Wiktionary


opiły

przestarzale: pijany, odurzony alkoholem; opity


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osoba nietrzeźwa

Wiktionary


opl

[czytaj: o-pe-EL] obrona przeciwlotnicza; OPL


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • obrona przeciwlotnicza
  • Open Programming Language
  • Optimization Programming Language
  • Open Publication License
  • symbol akcji Orange Polska

Wikipedia


oplakatowywać

pokrywać plakatami


SJP.pl


oplatanka

butelka oplatana


SJP.pl


oplażać

dawniej: uderzać batem, rózgą; chłostać


SJP.pl


opleologia

żartobliwie: bełkot naukowy chcący uchodzić za naukę


SJP.pl


oplewiać

regionalnie: opielać


SJP.pl


opleć

oczyścić ziemię uprawną z chwastów; opielić


SJP.pl


opleśniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Rabka-Zdrój,Zagórze. stary skąpiec

Wiktionary


opleść

1. owinąć coś wokół kogoś lub czegoś; omotać czymś;
2. owinąć się wokół kogoś lub czegoś; otoczyć coś sobą


SJP.pl


oplot

1. oplecenie czegoś; to, co się oplata wokół czegoś
2. ochronna warstwa izolacyjna przewodu elektrycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś, co owija się wokół kogoś lub czegoś i do niego ściśle przylega

 (1.2) elektr. siatka spleciona z drutu bądź nici chroniąca przewód elektryczny przed uszkodzeniami mechanicznymi

Wiktionary

Oplot – gmina w Czechach, w powiecie Pilzno Południe, w kraju pilzneńskim. Według danych z dnia 1 stycznia 2013 liczyła 331 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sparaliżowani grozą, widzieli teraz dokładnie jego łup, czterech zbójców, wiszących w oplocie gałęzi.

 (1.2) Telekomunikacja Polska SA straciła tam 100 m przewodu telekomunikacyjnego w miedzianym oplocie. Wartość skradzionego kabla wynosi 600 zł.

Wiktionary


opluskwiać

potocznie: oczerniać, szkalować kogoś


SJP.pl


opluskwić

potocznie: oczernić, oszkalować kogoś


SJP.pl


opluwaczka

→ opluwacz


SJP.pl

Patrz:

opluwacz

opluwać

1. wyrzucać na kogoś lub coś ślinę z ust;
2. w przenośni: szkalować, oczerniać, mieszać z błotem


SJP.pl


opluć

wypluć ślinę na kogoś; napluć


SJP.pl


oplwać

1. opluć
2. przenośnie: zbezcześcić; obrzucić obelgami


SJP.pl


opląt

włókna ochronne niektórych poczwarek


SJP.pl

Opląt – pętla utworzona z nici przędnej podtrzymująca larwę podczas procesu przepoczwarczania. Opląt pozostaje później na poczwarce, ale u owadów ukrywających poczwarkę w kokonie staje się niewidoczny.

Wikipedia


oplątać

1. owinąć, okręcić czymś cienkim i długim;
2. opleść, okręcić coś sobą;
3. przenośnie: wciągnąć kogoś w problematyczną sytuację; uwikłać


SJP.pl


oplątwa

rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Tillandsia|L.|ref=tak., rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju oplątwa (1.1)

Wiktionary

Oplątwa ("Tillandsia" L.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych ("Bromeliaceae"). Występuje w tropikalnych obszarach Ameryki Północnej i Ameryki Południowej. Do rodzaju należy ok. 690 gatunków, ale w tradycyjnym, szerokim ujęciu jest to takson polifiletyczny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plątanie n., oplątywanie n., oplątanie n.

 czas. plątać ndk., oplątywać ndk., oplątać dk.

Wiktionary


opocznianin

mieszkaniec Opoczna


SJP.pl


opocznianka

mieszkanka Opoczna


SJP.pl

Zobacz też: Opocznianka Opoczno.

Opocznianka ("Pogorzelec", "Młynek") – struga dorzecza Pilicy, lewy dopływ Wąglanki o długości 18,1 km.

Wikipedia


opocznik

chroniony ptak z rodziny muchołówek; białorzytka, białogon


SJP.pl


opoczno

miasto w Polsce


SJP.pl

Opoczno – miasto w województwie łódzkim, siedziba powiatu opoczyńskiego i gminy miejsko-wiejskiej Opoczno. Położone nad rzekami Wąglanką i Drzewiczką, na krańcu Wyżyny Przedborskiej. Stare Opoczno i Nowe Opoczno były miastami królewskimi Korony Królestwa Polskiego. Miasto królewskie w powiecie opoczyńskim województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVI wieku.

Wikipedia


opoczysty

przymiotnik

 (1.1) stpol. skalisty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈt͡ʃɨstɨ, AS: opočysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opoka ż.

Wiktionary


opoczyński

przymiotnik od: Opoczno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Opocznem, dotyczący Opoczna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Opoczno n., opocznianin m., opocznianka ż.

Wiktionary


opodal

w pobliżu, obok, niedaleko; nie opodal, nieopodal


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …komunikujący o małej odległości przedmiotu lub zdarzenia od danego miejsca

przysłówek

 (2.1) …komunikujący, że coś znajduje się lub dzieje się w małej odległości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konie pasły się opodal lasu.

 (2.1) Mieszkam opodal.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obok

 (2.1) blisko

Wiktionary


opodatkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekon. nałożenie podatku lub podatków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podatek m., podatnik m., podatniczka ż., opodatkowywanie n.

 czas. opodatkować dk., opodatkowywać ndk.

 przym. podatkowy, podatniczy

Wiktionary


opodatkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. opodatkowywać)

 (1.1) ekon. nałożyć podatek, obłożyć, obciążyć podatkiem

czasownik zwrotny dokonany opodatkować się (ndk. opodatkowywać się)

 (2.1) ekon. nałożyć na siebie dobrowolnie podatek, obciążyć się dobrowolnie podatkiem; zobowiązać się do wnoszenia stałych składek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opodatkowanie n., opodatkowywanie n., podatek mrz., podatki nmos., podatkobiorca mos., podatkowanie n., podatkowicz mos., podatniczka ż., podatnik mos.

 czas. opodatkowywać ndk., podatkować ndk.

 przym. podatkowy, podatniczy

Wiktionary


opodatkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nakładanie podatków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podatek m., podatnik m., podatniczka ż., opodatkowanie n.

 czas. opodatkować dk., opodatkowywać ndk.

 przym. podatkowy, podatniczy

Wiktionary


opodatkowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opodatkować)

 (1.1) niedokonany od|opodatkować.

czasownik zwrotny niedokonany opodatkowywać się (dk. opodatkować się)

 (2.1) niedokonany od|opodatkować się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opodatkowanie n., opodatkowywanie n., podatek mrz., podatki nmos., podatkobiorca mos., podatkowanie n., podatkowicz mos., podatniczka ż., podatnik mos.

 czas. opodatkować ndk., podatkować ndk.

 przym. podatkowy, podatniczy

Wiktionary


opodeldok

mazidło mydlano-kamforowe z amoniakiem i olejkami eterycznymi, lek przeciwgośćcowy wynaleziony przez Paracelsusa


SJP.pl


opoić

1. dawniej: upić kogoś; opić;
2. opoić się - środowiskowo: upić się; opić się, upoić się


SJP.pl


opojowice

Opojowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Czarnożyły.

Wikipedia


opoka

1. w petrografii: twarda skała osadowa, składająca się głównie z węglanu wapnia i krzemionki, używana jako materiał budowlany oraz do produkcji materiałów ściernych i izolacyjnych;
2. potocznie o skale lub kamieniu;
3. przenośnie: solidna podstawa, fundament czegoś, podwalina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. przen. to, co daje komuś lub czemuś przetrwanie, wsparcie

 (1.2) książk. geogr. skaliste podłoże

 (1.3) geol. skała mieszana, zbudowana głównie z krzemionki i węglanu wapnia;

Wiktionary

Opoka – skała mieszana, zbudowana z organogenicznej krzemionki (opal, chalcedon, przeważnie pochodzącej z krzemionkowych gąbek) i węglanu wapnia. Może zawierać niewielkie ilości glaukonitu i substancji ilastych. W wyniku wietrzenia chemicznego może ulec odwapnieniu, powstaje wtedy tak zwana opoka lekka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pana rodzice byli drogowskazami i opoką dla swoich wychowanków

 (1.3) W Polsce opoki są pospolite w osadach górnej kredy pozakarpackiej, zaś opoki lekkie występują na Wyżynie Lubelskiej i w obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opokowy, opoczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostoja, podpora, oparcie, filar, bastion

Wiktionary


opolanie

plemię słowiańskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opolanie – plemię zachodniosłowiańskie
  • Opolanie – grupa etnograficzna na Śląsku Opolskim
  • opolanie – mieszkańcy miasta Opole

Wikipedia


opolanin

mieszkaniec Opola, Opola Lubelskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Opola lub Opola Lubelskiego

 (1.2) osoba pochodząca z Opola lub Opola Lubelskiego, urodzona w Opolu lub Opolu Lubelskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈlãɲĩn, AS: opolãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Opole n., Opolanin m., Opolanka ż., Opolszczyzna ż.

:: fż. opolanka ż.

 przym. opolski

Wiktionary


opolanka

mieszkanka Opola, Opola Lubelskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Opola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈlãnka, AS: opolãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opole n., Opolskie n., Opole, opolanin, Opolanin, Opolanka, Opolszczyzna

 przym. opolski

Wiktionary


opolczyk

nazwisko


SJP.pl


opole

jednostka administracyjna w Polsce średniowiecznej obejmująca kilkanaście wsi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. wczesnośredniowieczny związek terytorialny u plemięemion polskich i połabskich;

 (1.2) hist. adm. jednostka administracyjna w XII–XIII wieku, obejmująca kilka bądź kilkanaście wsi sąsiadujących ze sobą

 (1.3) daw. ekon. danina, posługi i świadczenia składane przez ludność takiej jednostki (gminy)

Wiktionary

( Oppeln, Ôpole, Uppeln, Oppolia) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, siedziba władz województwa opolskiego i powiatu opolskiego. Historyczna stolica Górnego Śląska. Dwudzieste siódme co do wielkości populacji miasto w Polsce (125 492 mieszkańców na 31 grudnia 2024 roku). Pod względem powierzchni szesnaste (149,03 km²) (za Jaworznem (152,42 km²) oraz przed Rybnikiem (148,27 km²)).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pojawiła się nowa forma administracji, a mianowicie opole, zastępujące niższy stopień istniejący poprzednio, mianowicie terytoria rodowe. Opole objęło obszary większe, należące do kilku rodów, i miało określone cechy związane z takimi czy innymi zobowiązaniami ludności wobec państwa.

 (1.2) Zaniedbanie pogoni pociągało za sobą płacenie kary za przestępcę, a odwrotnie – schwytanie go uwalniało ludność całego opola od odpowiedzialności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɔlɛ, AS: opole

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opolnik mos., opolanin mos., opolanka ż.

 geogr. Opole, Opolskie, Opolszczyzna

 przym. opolny, opolowy, opolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gmina

 (1.3) polowe, vicinia

Wiktionary


opolnica

Opolnica ( Giersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Bardo.

Wikipedia


opolny

dotyczący opola, tworzący opole, zarządzający opolem


SJP.pl


opolski

przymiotnik od: Opole, Opole Lubelskie, Opolskie (Opolszczyzna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Opole

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po 1280 książę opolski Bolesław I sprowadził tu z Rud Wielkich zakon cystersów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɔlsʲci, AS: opolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Opole n., opole n., opolanin m., opolanka ż., Opolanin m., Opolanka ż., Opolszczyzna ż., Opolskie n.

Wiktionary


opolskie

przymiotnik od: Opole, Opole Lubelskie, Opolskie (Opolszczyzna)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. region w południowej Polsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burze wystąpiły w Opolskiem i na Dolnym Śląsku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opole n., opolanin mos., Opolanin mos., opolanka ż., Opolanka ż., opolczyk mos., Opole n., Opolszczyzna ż.

 przym. opolski, podopolski

Wiktionary


opolskolubelski

przymiotnik od: Opole Lubelskie; opolski


SJP.pl


opolszczyzna

region w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. okolice Opola;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Opolszczyźnie mieszka liczna społeczność niemiecka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔlˈʃt͡ʃɨzna, AS: opolščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opole n., Opole n., Opolskie n., opolanin mos., opolanka ż., Opolanin mos., Opolanka ż.

 przym. opolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Opolskie, Śląsk Opolski

Wiktionary


opona

1. zewnętrzna, gumowa część koła pojazdu;
2. dawniej: ozdobna zasłona, pokrowiec, powłoka;
3. opona mózgowo-rdzeniowa - błona z tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy;
4. opona pajęcza - opona mózgowo-rdzeniowa otaczająca mózg; pajęczynówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

 (1.2) anat. błona tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy; zob. opony mózgowo-rdzeniowe.

 (1.3) przest. ozdobna tkanina na ścianę

 (1.4) pot. fałdy tkanki tłuszczowej na brzuchu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • opona pneumatyczna – zewnętrzna część koła pojazdu
  • opona – powłoka zewnętrzna zabezpieczająca ośrodek kabla przez wpływem czynników zewnętrznych
  • opona – w kolejnictwie: zwyczajowa nazwa plandeki do zabezpieczania ładunków w odkrytych wagonach (węglarkach, rzadziej platformach)
  • opona – tkanina dekoracyjna, tapiseria inaczej gobelin
  • opony mózgowo-rdzeniowe:
    • opona miękka – jedna z opon mózgowo-rdzeniowych
    • opona twarda – jedna z opon mózgowo-rdzeniowych
    • opona pajęcza – jedna z trzech opon mózgowo-rdzeniowych
  • Betonová opona – album czeskiej grupy Umbrtka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy zmieniłaś opony na zimowe?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɔ̃na, AS: opõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oponiarstwo n., oponiarz m.

:: zdrobn. oponka ż.

 przym. oponowy, podoponowy, oponiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gobelin, tapiseria

Wiktionary


oponent

przeciwnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto się przeciwstawia komuś lub czemuś, ma odmienną opinię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɔ̃nɛ̃nt, AS: opõnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oponowanie n.

:: fż. oponentka ż.

 czas. oponować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciwnik, antagonista, opozycjonista

Wiktionary


oponentka

→ oponent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która nie zgadzać się z czymś, oponuje

Wiktionary

Patrz:

oponent

Powiązane:

 rzecz. opozycja ż., oponowanie n.

:: fm. oponent ż.

 czas. oponować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antagonistka, opozycjonistka

Wiktionary


oponiak

niezłośliwy nowotwór mózgowo-rdzeniowej opony twardej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) med. niezłośliwy nowotwór opon mózgowo-rdzeniowych;

Wiktionary

Oponiak ( meningioma) – zazwyczaj łagodny (w 90% I° według WHO) nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, zwykle łatwy do zoperowania, umiejscowiony w oponach mózgowo-rdzeniowych mózgowia lub rdzenia kręgowego. Oponiaki są najczęstszymi łagodnymi nowotworami mózgu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oponiaki są najczęstszymi łagodnymi nowotworami mózgu.

Wiktionary


oponiarz

osoba zajmująca się handlem oponami lub ich wulkanizacją; wulkanizator


SJP.pl


oponka

1. zdrobnienie od: opona (część ogumienia pojazdu);
2. środkowa część oprzędu jedwabnika;
3. glon należący do typu sinic, występujący w około 40 gatunkach, najczęściej na wilgotnych głazach, murach, płotach;
4. pączek w kształcie krążka z dziurką w środku; donut, donat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: opona

 (1.2) kulin. okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Och, muszę zmienić oponkę w moim autku.

 (1.2) Babcia usmażyła całą stertę oponek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɔ̃nka, AS: opõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opona ż., oponiarstwo n., oponiarz m.

 przym. oponowy, podoponowy, oponiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pączek wiedeński, pączek serowy, gniazdko, donut

Wiktionary


oponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oponować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: opõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oponować

 rzecz. opozycja ż., opozycjonistka ż., oponent mos., oponentka ż.

Wiktionary


oponować

1. manifestować sprzeciw;
2. mieć inne zdanie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przeciwstawiać się, mieć odmienne zdanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze swej strony i prawnicy z Ministerstwa Sprawiedliwości oponowali po cichu przeciw przemocy wszechwładnej policji politycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: opõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opozycjonista mos., opozycja ż., opozycjonistka ż., oponowanie n., oponent m., oponentka ż.

Wiktionary


oponowy

→ opona


SJP.pl

Patrz:

opona

opopielać

dawniej: obsypywać, przykrywać popiołem


SJP.pl


opora

w budownictwie: belka podpierająca konstrukcje z innych belek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. osoba, na której można się wesprzeć w trudnej sytuacji

 (1.2) daw. rzecz, na której coś lub ktoś się opiera

 (1.3) daw. coś będące przeszkodą, trudnością stojącą na drodze do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś władcą i oporą moją i wszystkich Fenicjan w tym kraju, ale… bądź miłosierny…

 (1.3) Wszystko szło temu Królowi z oporą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parcie n., opór mrz., oparcie n., opieranie n., opieranie się n.

 czas. opierać się ndk., oprzeć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oparcie, opoka, ostoja

 (1.3) przeszkoda, zawada

Wiktionary


opornica

nieruchoma, zewnętrzna szyna zwrotnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektr. dwójnik wprowadzający do obwodu rezystancję, której wartość można zmieniać bez rozłączania elementów układu;

Wiktionary

Opornica (cyr. Опорница) – wieś w Serbii, w okręgu szumadijskim, w mieście Kragujevac. W 2011 roku liczyła 603 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do elektrod […] przyłożyć napięcie 100 mV pobrane z zasilacza (2 V) oraz dzielnika napięcia zestawionego z dwóch opornic dekadowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opornik mrz., opór mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reostat

Wiktionary


opornie

przymiotnik

 (1.1) w sposób oporny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opornik mrz.

 przym. oporny

Wiktionary


oporniej

stopień wyższy od przysłówka: opornie


SJP.pl


oporniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: oporny; bardziej oporny


SJP.pl


opornik

urządzenie włączane do obwodu elektrycznego w celu zmniejszenia natężenia prądu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. elektron. element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;

 (1.2) wojsk. element działa, którego zadaniem jest wyhamowanie zespołu odrzutowego poprzez przekształcenie jego energii kinetycznej w energię cieplną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɔrʲɲik, AS: oporʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opór m., oporność ż., opornica ż., opieranie n.

:: zdrobn. oporniczek m.

 czas. opierać ndk.

 przym. oporowy, opornikowy, opornościowy, oporny, opornie

 przysł. opornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rezystor

Wiktionary


opornikowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z opornikiem, dotyczący opornika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opornik m., opór mrz.

Wiktionary


oporność

1. niepoddawanie się działaniu czynników zewnętrznych;
2. skłonność do przeciwstawiania się czyimś poleceniom;
3. opór elektryczny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • oporność – opór elektryczny, impedancja
  • oporność na antybiotyki

Wikipedia


oporny

1. stawiający opór, niepoddający się działaniu czegoś
2. o drobnoustrojach i wirusach: niewrażliwy na leki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niepoddający się żadnym wpływom

 (1.2) taki, który stawia opór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opornik mrz., oporność ż., opór mrz.

 czas. opierać ndk., oprzeć dk.

 przym. oporowy, opornie

 przysł. opornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krnąbrny, nieposłuszny, odporny, trudny, uparty, wytrzymały

 (1.2) kłopotliwy, odporny, zacinający się

Wiktionary


oporopowrotnik

urządzenie w działach strzelniczych powodujące powrót lufy po wystrzale do pozycji początkowej


SJP.pl

Op

Wikipedia


oporować

ustawiać narty pod kątem względem siebie i względem kierunku jazdy rozsuwając piętki w celu wykonania skrętu lub hamowania


SJP.pl


oporowianin

mieszkaniec Oporowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


oporowianka

mieszkanka Oporowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


oporowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oporowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
  • Oporowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo
  • Oporowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Ostroróg
  • Oporów

Wikipedia


oporowość

→ oporowy


SJP.pl

Patrz:

oporowy

oporowski

przymiotnik od: Oporowo


SJP.pl


oporowy

stawiający opór; mający opór; działający na zasadzie oporu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z oporem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opornik mrz., opór mrz.

 przym. oporny

Wiktionary


oporski

nazwisko


SJP.pl


oportunista

człowiek bierny, ugodowy, przystosowujący się do okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔrtũˈɲista, AS: oportũńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oportunizm m.

:: fż. oportunistka ż.

 przym. oportunistyczny

 przysł. oportunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konformista, koniunkturalista, potakiewicz; pot. prostytutka

Wiktionary


oportunistka

kobieta bierna, ugodowa, przystosowująca się do okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: oportunista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔrtũˈɲistka, AS: oportũńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oportunizm m.

:: fm. oportunista m.

 przym. oportunistyczny

 przysł. oportunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konformistka, koniunkturalistka

Wiktionary


oportunistycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób oportunistyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oportunizm mrz., oportunista mos., oportunistka ż.

 przym. oportunistyczny

Wiktionary


oportunistyczniej

stopień wyższy od przysłówka: oportunistycznie


SJP.pl


oportunistyczność

dostosowywanie się do sytuacji w celu osiągnięcia jak największych korzyści; oportunizm


SJP.pl


oportunistyczny

cechujący się brakiem stałych zasad, przystosowujący się do danej sytuacji dla uzyskania osobistych korzyści


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z oportunizmem, charakteryzujący się oportunizmem

 (1.2) med. związany z zakażeniem u osobników z obniżoną odpornością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oportunizm m., oportunista m., oportunistka ż.

 przysł. oportunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konformistyczny, koniunkturalny, kompromisowy, ugodowy

Wiktionary


oportunizm

dostosowywanie się do sytuacji w celu osiągnięcia jak największych korzyści; oportunistyczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;

 (1.2) polit. przest. uleganie naciskowi burżuazji, polityka uchylania się od walki klasowej

Wiktionary

Op

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po 1956 r. (PZPR) zeszła na pozycje oportunizmu i rewizjonizmu, przez co straciła poparcie proletariatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔrˈtũɲism̥, AS: oportũńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oportunista mos., oportunistka ż.

 przym. oportunistyczny

 przysł. oportunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konformizm, koniunkturalizm, koniunkturalność

Wiktionary


opory

przeszkody o podłożu psychicznym


SJP.pl


oporzyn

Oporzyn (niem. "Spiegel") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wągrowiec, w pobliżu jeziora Oporzyńskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


oporządzenie

ogół przedmiotów składających się na umundurowanie i uzbrojenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zestaw przedmiotów niezbędnych komuś do pełnienia jakiejś funkcji lub wykonania jakichś zadań

Wiktionary


oporządzić

1. wykonać rutynowe czynności gospodarskie lub porządkowe; zadbać o kogoś lub o coś;
2. oczyścić zabite zwierzę; oprawić;
3. oporządzić się - doprowadzić się do porządku, zadbać o siebie; ogarnąć się


SJP.pl


oporów

1. przeciwstawianie się czyjeś woli lub przemocy, nieuleganie jakiejś sile;
2. zjawisko polegające na przeciwstawianiu się przepływowi prądu elektrycznego; rezystancja
3. siła powstająca przy wprawianiu ciał w ruch lub wywołana ruchem tych ciał i skierowana przeciwnie do kierunku ruchu;
4. sposób hamowania polegający na zbliżeniu ku sobie dziobów nart i oddaleniu piętek; pług


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. osiedle we Wrocławiu;

 (1.2) geogr. wieś w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim;

 (1.3) geogr. gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim;

 (1.4) daw. geogr. gromada w powiecie kutnowskim w województwie łódzkim;

 (1.5) geogr. część wsi Ujazd w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Iwaniska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oporów – osiedle we Wrocławiu
  • Oporów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Oporów
  • Oporów – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim
  • Oporów – dawna gromada w powiecie kutnowskim w województwie łódzkim
  • Kolonia Oporów, Zamek w Oporowie, Kąpielisko Oporów, Oporowo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tym tramwajem dojedzie pan do Oporowa.

 (1.2) W lesie pod Oporowem nazbieraliśmy grzybów.

 (1.5) Mamy trzy morgi w Oporowie, które dostaliśmy po babce.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oporowski

 rzecz. oporowianin mos., oporowianka ż., Oporówek mrz., Oporówko n.

Wiktionary


oporówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oporówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Oporówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn

Wikipedia


oporówko

Oporówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo.

Wieś szlachecka Oporowko położona była w 1580 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Wikipedia


opos

nieduży ssak drapieżny z rodziny dydelfów, torbacz żyjący w lasach Ameryki Północnej i Środkowej; opossum, dydelf, szczur workowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Philander|Brisson|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny dydelfów;

 (1.2) zool. ssak z rodzaju opos (1.1)

Wiktionary

Opos ("Philander") – rodzaj ssaków z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w obrębie rodziny dydelfowatych (Didelphidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nasza suka upolowała oposa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oposy lm. nmos.

 przym. oposowy

Wiktionary


oposik

rodzaj ssaków z podrodziny dydelfów


SJP.pl

Oposik ("Gracilinanus") – rodzaj ssaków z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w obrębie rodziny dydelfowatych (Didelphidae).

Wikipedia


oposowy

→ opos, → oposy


SJP.pl

Patrz:

opos, → oposy

opossum

1. rasa królików charakteryzująca się piękną okrywą włosową o stalowopopielatym odcieniu;
2. nieduży ssak drapieżny z rodziny dydelfów, torbacz żyjący w lasach Ameryki Północnej i Środkowej; dydelf, opos, szczur workowaty


SJP.pl


oposy

1. futro ze skórek oposów
2. rodzina niewielkich (największe są wielkości kota) ssaków z rzędu torbaczy, zamieszkujących Amerykę Środkową i Południową, o długim, chwytnym ogonie, cenione dla futra; dydelfy; dydelfowate; szczury workowate


SJP.pl


opowiadaczka

kobieta, która opowiada; narratorka; bajarka


SJP.pl


opowiadanie

1. to, co jest opowiadane; opowieść;
2. w literaturze: krótki utwór literacki pisany prozą, tematycznie ograniczony do jednego wątku fabularnego, różniący się od noweli brakiem wyraźnej konstrukcji, luźnym układem akcji, często wzbogaconej epizodami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. krótki utwór epicki;

 (1.2) coś, co zostało opowiedziane

Wiktionary

Opowiadanie – krótki utwór literacki o prostej akcji, niewielkich rozmiarach, najczęściej jednowątkowej fabule, pisany prozą (epika). Jeden z podstawowych gatunków literackich.

Należy rozróżnić, w kontekście literaturoznawczym, pojęcie opowiadania jako podstawowej formy wypowiedzi narracyjnej, opowiadanie jako pojęcie gatunku epickiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z przyjemnością czytam opowiadania Polesława Prusa.

 (1.2) Z zapartym tchem słuchaliśmy opowiadań starego gajowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ, AS: opovʹi ̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opowiedzenie n., opowiastka ż., opowiadacz mos., opowiadaczka ż.

:: zdrobn. opowiadanko n.

 czas. opowiadać ndk., opowiedzieć dk., powiedzieć dk.

 przym. opowieściowy, opowiadawczy

Wiktionary


opowiadanko

zdrobnienie od: opowiadanie


SJP.pl


opowiadać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opowiedzieć)

 (1.1) mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

czasownik zwrotny niedokonany opowiadać się (dk. opowiedzieć się)

 (2.1) być za czymś, popierać coś, być zwolennikiem jakiegoś poglądu, działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama opowiada dziecku bajkę.

 (1.1) Mamo, opowiedz mi, jak poznałaś tatę.

 (1.1) Przeorysza uwielbia opowiadać o życiu klasztoru.

 (2.1) Opowiadam się za internacjonalizmem i równością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈvʲjadat͡ɕ, AS: opovʹi ̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opowiadanie n., opowieść ż., opowiedzenie n., opowiastka ż.

 czas. opowiedzieć dk., poopowiadać dk., powiadać ndk., powiedzieć dk.

 przym. opowieściowy, powieściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snuć opowieść (opowieści); gw. Górny Śląsk łosprawiać, berać

 (2.1) popierać

Wiktionary


opowiastka

krótkie opowiadanie o treści moralistycznej; powiastka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: opowieść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈvʲjastka, AS: opovʹi ̯astka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opowieść ż., opowiadanie n.

 przym. opowieściowy

 czas. powiedzieć, opowiadać ndk.

Wiktionary


opowiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opowiedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔvʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: opovʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opowiedzieć, opowiadać, powiedzieć

 rzecz. opowiadanie, opowieść

Wiktionary


opowiedzieć

czasownik przechodni dokonany (ndk. opowiadać)

 (1.1) zob. opowiadać.

czasownik zwrotny dokonany opowiedzieć się (ndk. opowiadać się)

 (2.1) zob. opowiadać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprosiłem dziadka, żeby mi opowiedział o wojnie.

 (2.1) Część Katalończyków opowiedziało się w referendum za niepodległością regionu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: opovʹi ̯ėʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opowieść ż., opowiedzenie n., opowiadacz m., opowiadanie n., opowiadanko n.

 czas. opowiadać ndk., powiedzieć dk.

 przym. powieściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. zwykłodać

Wiktionary


opowieść

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opowiadana historia

 (1.2) liter. utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści

 (1.3) przen. pejor. coś, co zostało powiedziane

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opowieść – płyta Wojciecha Majewskiego, z roku 2009
  • Opowieść – amerykański dramat filmowy z 2018 roku w reżyserii Jennifer Fox
  • Opowieść – singiel Edyty Bartosiewicz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Długo snuł swą opowieść, a my siedzieliśmy zasłuchani.

 (1.2) „Kamienna wioska” to nostalgiczna opowieść Xiaolu Guo, autorki chińskiego pochodzenia.

 (1.3) Jakoś nie wierzę w tę opowieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: opovʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opowiedzenie n., opowiadanie n., opowiadanko n., opowiadacz m., opowiadaczka ż.

:: zdrobn. opowiastka ż.

 czas. powiedzieć, opowiadać ndk., opowiedzieć dk.

 przym. opowieściowy, opowiadawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajanie, bajka, baśń, gawęda, historia, klechda, legenda, mit, podanie; gw. Górny Śląsk bera

 (1.2) opowiadanie

 (1.3) bajka

Wiktionary


opowijać

dawniej: owijać w coś; spowijać


SJP.pl


opowoga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. odwaga

Wiktionary


opozycja

1. przeciwstawienie się komuś lub czemuś;
2. ugrupowanie lub grupa ugrupowań będąca przeciwna polityce rządu;
3. przeciwieństwo dwóch pojęć, idei itp.;
4. położenie, w którym planeta obserwowana z Ziemi znajduje się po przeciwnej stronie sfery niebieskiej niż Słońce i zarazem najbliżej Ziemi;
5. w szermierce: zabezpieczenie ręki gardą;
6. w szachach: takie położenie królów, że dzieli ich odległość dokładnie jednego pola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przeciwstawienie, przeciwdziałanie

 (1.2) polit. partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;

 (1.3) astr. przeciwstawne położenie ciał niebieskich względem obserwatora na Ziemi;

 (1.4) szach. przeciwstawne położenie króli na jednej linii lub przekątnej, kiedy oddziela je jedno pole

 (1.5) sport. zabezpieczenie ręki gardą w szermierce

 (1.6) jęz. zestawienie przeciwstawnych sobie elementów języka;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • opozycja – w polityce, rodzaj ugrupowania lub grupy ugrupowań
  • opozycja – w astronomii, pojęcie z zakresu mechaniki nieba
  • opozycja – w językoznawstwie, zestawienie przeciwstawnych sobie elementów języka
  • Opozycja – polski zespół muzyczny
  • Opozycja polityczna w PRL – opozycja antykomunistyczna w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Patologia humoralna, odwołując się do uwarunkowań fizjologicznych, zrywała z etiologią odwołującą się do zrządzeń bogów, czyli stała w opozycji do medycyny teurgicznej.

 (1.2) Opozycja może liczyć na 50 miejsc w parlamencie.

 (1.3) Mars i Słońce są dzisiaj w opozycji.

 (1.4) W końcówkach z pojedynczym pionem uzyskanie opozycji jest jedynym środkiem obronnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈzɨt͡sʲja, AS: opozycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opozycyjność ż., opozycjonista m., opozycjonistka ż., oponent m., oponentka ż., oponowanie n., pozycja ż., pozycjonowanie n., supozycja ż.

:: zdrobn. opozycyjka ż.

 czas. oponować ndk., pozycjonować ndk.

 przym. opozycyjny, pozycyjny

 przysł. opozycyjnie, pozycyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciwstawienie, przeciwdziałanie, antagonizm

Wiktionary


opozycjonista

działacz polityczny, w parlamencie lub poza nim, mający poglądy odmienne niż rząd i broniący ich wszelkimi środkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba sprzeciwiająca się czemuś

 (1.2) polit. członek opozycji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opozycja ż.

:: fż. opozycjonistka ż.

 czas. oponować ndk.

 przym. opozycyjny

Wiktionary


opozycjonistka

→ opozycjonista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. członkini opozycji

Wiktionary

Patrz:

opozycjonista

Powiązane:

 rzecz. opozycyjność ż., opozycja ż., oponowanie n.

:: fm. opozycjonista mos.

 czas. oponować ndk.

 przym. opozycyjny

Wiktionary


opozycjonizm

sprzeciwianie się polityce państwowej; opozycyjność


SJP.pl


opozycyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest opozycyjne; cecha tych, którzy są opozycyjni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opozycja ż., opozycjonista m., opozycjonistka ż.

 przym. opozycyjny

 przysł. opozycyjnie

Wiktionary


opozycyjny

związany z opozycją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. dotyczący grupy opozycji względem władzy

 (1.2) sprzeciwiający się, oponujący

 (1.3) przeciwstawny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opozycjonista mos., opozycjonistka ż., opozycja ż., opozycyjność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) antagonistyczny

Wiktionary


opończa

1. przykrycie skrzyni ładunkowej samochodu lub przyczepy, wykonane z materiału wodoszczelnego; plandeka;
2. płaszcz z kapturem noszony dawniej jako strój podróżny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obszerny płaszcz z kapturem

Wiktionary

Opończa – rodzaj dawnego płaszcza z kapturem, bez rękawów.

Opończe w Europie stosowane były jako element stroju podróżnego od XII do XVIII wieku (w Polsce popularne w XIV-XVI wieku). Szyte z sukna, zbliżone krojem do peleryny często z podszewką lub podbijane futrem. Najczęściej długie i o luźnym szerokim kroju, także z otworami na ręce i zakładane przez głowę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy na sekundę czarna opończa odrzucana została na bok, Małgorzata nie zwalniając biegu odwróciła się i zobaczyła, że nie ma już za nimi różnobarwnych wieżyc, nie ma już od dawna i miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɔ̃j̃n͇t͡ʃa, AS: opõĩ ̯ṇča

Wiktionary


opp

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = praw. społ. organizacja pożytku publicznego;

 (1.2) = transp. odcinkowy pomiar prędkości;

 (1.3) = adm. oddział prewencji policji;

 (1.4) = żegl. sport. optymist,

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opp – miasto w USA, w stanie Alabama, hrabstwie Covington
  • organizacja pożytku publicznego – organizacja pozarządowa lub spółka kapitałowa powołana w celu niezwiązanym z prowadzeniem działalności gospodarczej
  • odcinkowy pomiar prędkości
  • Oddziały Prewencji Policji – jednostki organizacyjne polskiej Policji, przeznaczone głównie do działań zespołowych w ramach pododdziałów zwartych
  • NATO (potocznie Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego) – organizacja polityczno-wojskowa
  • Optimist (skrót: OPP) – klasa jachtów
  • Object Push Profile – element stosu protokołów Bluetooth
  • Ortofenylfenol (2-fenylfenol)

Wikipedia


oppenheimer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oppenheimer – nazwisko
  • Oppenheimer – amerykańsko-brytyjski film biograficzny z 2023 roku w reżyserii Christophera Nolana o Robercie Oppenheimerze
  • Oppenheimer – krater księżycowy
  • Oppenheimer – północnoirlandzki zespół muzyczny
  • Ernest Oppenheimer (1880–1957) – południowoafrykański przemysłowiec i finansista pochodzenia niemieckiego
  • Franz Oppenheimer (1864–1943) – niemiecki socjolog, ekonomista i politolog
  • Joseph Süß Oppenheimer (1692–1738) – żydowski kupiec i bankier
  • Joshua Oppenheimer (ur. 1974) – amerykański reżyser
  • Olga Oppenheimer (1886–1941) – niemiecka malarka i graficzka
  • Robert Oppenheimer (1904–1967) – amerykański fizyk
  • Oppenheim
  • granica Tolmana-Oppenheimera-Volkoffa

Wikipedia


oppidum

ufortyfikowane osiedle zakładane w miejscach strategicznych od połowy II wieku p.n.e. do połowy I wieku p.n.e.


SJP.pl

Op

Wikipedia


opr.

skrót od: opracował; oprac.


SJP.pl


oprac.

skrót od: opracował; opr.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = opracowanie

 (1.2) = opracował, opracowali, opracowała, opracowały

Wiktionary


opracowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opracować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • opracowanie utworu
  • opracowanie lektury szkolnej
  • źródło wtórne

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pracować, opracować dk.

 rzecz. praca ż.

 przym. zapracowany

Wiktionary


opracowanko

żartobliwie, ironicznie: niezbyt obszerne, niezwykle dokładne i zazwyczaj nudne pisemne opracowanie jakiegoś tematu, zagadnienia; wypracowanko, elaboracik


SJP.pl


opracować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|opracowywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odkąd Freud pod koniec XIX wieku opracował metodę psychoterapeutyczną, którą nazwał psychoanalizą, bardzo wiele się wydarzyło w tej dziedzinie.

 (1.1) Opracowano szczegółowe mapy odległych obszarów zlodowaconych stosując najpierw fotogrametrię naziemną […], a następnie organizując misje lotnicze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpraˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: opracovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pracować

 rzecz. opracowanie n.

 przym. zapracowany

Wiktionary


opracowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opracowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔprat͡sɔvɨˈvãɲɛ, AS: opracovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opracowywać, pracować

 przym. zapracowany

Wiktionary


opracowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opracować)

 (1.1) zgłębiać zagadnienie, dokonywać szczegółowej analizy

 (1.2) przygotowywać do ostatecznego kształtu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drodzy studenci, opracujcie w domu problem równowagi biocenozy w Morzu Bałtyckim.

 (1.2) Mój zespół opracowuje modele zwierzęce, na których można by przeprowadzić wcześniej omawiane eksperymenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔprat͡sɔˈvɨvat͡ɕ, AS: opracovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. praca ż., opracowywanie n.

 czas. pracować

 przym. zapracowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analizować

 (1.2) edytować, obrabiać, redagować

Wiktionary


opraem

skót od: Moniales Ordinis Praemonstratensis - zakon norbertanek


SJP.pl


oprah

[czytaj: opra] imię żeńskie


SJP.pl


opranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oprać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈprãɲɛ, AS: oprãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oprać

Wiktionary


oprata

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hipol. lejce

Wiktionary


oprawa

1. okładka książki;
2. zrobienie okładki książki, ramy do fotografii lub obrazu;
3. elementy artystyczne i efekty specjalne towarzyszące jakiemuś wydarzeniu;
4. to w czym osadzony jest jakiś przedmiot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okładka książki, zeszytu itp.

 (1.2) to, w czym dany przedmiot jest osadzony

 (1.3) elementy towarzyszące czemuś (np. wydarzeniu) i uatrakcyjniające je

 (1.4) to, co otacza oczy: brwi, rzęsy itd.

 (1.5) zrobienie oprawy (1.1)

 (1.6) łow. postępowanie z upolowaną zwierzyną

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oprawa (poligrafia) – sposób wykończenia publikacji poligraficznej
  • Oprawa oświetleniowa – urządzenie elektryczne
  • Oprawa obrazu – rama obrazu
  • Oprawa wdowia – zabezpieczenie dla żony
  • Oprawa okularowa – część okularów
  • Oprawa liturgiczna – elementy liturgii
  • Oprawa meczu – widowisko tworzone na trybunach przez kibiców

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta książka podoba mi się szczególnie ze względu na jej piękną oprawę.

 (1.2) Wiadomo, że w Polsce do wyrobu opraw rękojeści, jej ozdób i okuć pochew dosyć często używano mosiądzu.

 (1.3) Niestety, popularności McClane′a nie dorównuje grafika. Mimo wykorzystania akceleratorów 3D, oprawa wizualna prezentuje się bardzo bladziutko.

 (1.4) Ładna brunetka o długich włosach i bardzo ciemnej oprawie oczu gromadziła wokół siebie wiele osób spośród dzieci przedstawicieli kręgów dawnej i obecnej władzy […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprawny, oprawka ż., oprawiacz m., oprawca m., oprawczyni ż., oprawianie n., oprawienie n.

 czas. oprawiać ndk., oprawić dk.

 przym. oprawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okładka

 (1.2) rama, obramowanie

Wiktionary


oprawca

bandyta, pozostający na czyichś usługach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia

 (1.2) hist. urzędnik powołany do ścigania przestępców w XIV i XV wieku w Polsce;

Wiktionary

Op

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈpraft͡sa, AS: oprafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprawa ż., oprawianie n.

:: fż. oprawczyni ż.

 czas. oprawiać ndk.

 przym. oprawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kat, rakarz, rzeźnik

 (1.2) justycjariusz

Wiktionary


oprawczyni

→ oprawca


SJP.pl

Patrz:

oprawca

oprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oprawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oprawiać, oprawić

 rzecz. oprawny, oprawca mos., oprawa ż.

 przym. oprawny

Wiktionary


oprawiać

zaopatrywać w okładkę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oprawić)

 (1.1) zaopatrywać książkę, zeszyt w okładki

 (1.2) wkładać obraz w ramy

 (1.3) szykować zabite zwierzę na mięso

 (1.4) wyposażać narzędzie w trzonek lub rękojeść

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Niektóre domy aukcyjne podają nawet informacje o zachowanych nalepkach firmy ramiarskiej, w której obraz był oprawiany.

 (1.3) Kilku marynarzy zostało i poczęło oprawiać upolowaną zwierzynę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprawny, oprawa ż., oprawka ż., oprawiacz m., oprawca m., oprawczyni ż., oprawianie n., oprawienie n.

 czas. oprawić dk.

 przym. oprawny, oprawkowy, oprawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) sprawiać

Wiktionary


oprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oprawić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oprawiać, oprawić

 rzecz. oprawny, oprawa ż.

 przym. oprawny

Wiktionary


oprawioczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nóż do zdejmowania skóry ze zwierzęcia

Wiktionary


oprawić

zaopatrzyć w okładkę


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|oprawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprawny, oprawa ż., oprawianie n., oprawienie n., oprawka ż.

 czas. oprawiać

 przym. oprawny

Wiktionary


oprawka

to, w czym osadzony jest mały przedmiot; oprawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś w czym się osadza inne przedmioty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał jakieś sto sześćdziesiąt centymetrów wzrostu, okrągłą twarz przyozdobioną czarnym wąsem, a na nosie okulary o prostokątnych szkłach w czarnych oprawkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprawny, oprawa ż.

 czas. oprawiać, oprawić

 przym. oprawny

Wiktionary


oprawki

to, w czym osadzony jest mały przedmiot; oprawa


SJP.pl


oprawny

1. ujęty w ramy, osadzony w ramach; oprawiony;
2. o książkach: mający twardą okładkę;
3. dobra oprawne - dobra dziedziczone przez małżonkę na mocy zapisu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zaopatrzony w okładkę

 (1.2) osadzony w docelowym materiale lub obramowaniu

 (1.3) daw. praw. stanowiący prawną gwarancję majątkową z tytułu wiana lub posagu

 (1.4) daw. kulin. oczyszczony z powłok zewnętrznych oraz wypatroszony przed obróbką

 (1.5) daw. wojsk. zabezpieczony fortyfikacjami

 (2.2) daw. / hist. oprawne: zob. oprawne. (rodzaj daniny publicznej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nocnej szafce leżał Stary Testament oprawny w czarną skórę.

 (1.1) Cała księga oprawna była w skórę kozła ubitego w górach.

 (1.1) Stwór siedział przy ognisku, trzymając na kolanach sporych rozmiarów księgę. Tak, była to bez wątpienia księga. Oprawna w zielony safian, bez tytułu, lecz za to nader bogato zdobna wymyślnym złotym ornamentem.

 (1.2) Zegar ten ma alabastrową tarczę oprawną w mosiądz.

 (1.2) Nierzadko w okna wstawiano płytki krzemienne oprawne w ołów.

 (1.2) Za kradzież oprawnej w srebro buławy osadzono go już wcześniej w ratuszu, ale skończyło się wówczas szczęśliwie tylko na wygnaniu z miasta.

 (1.3) Po śmierci męża przebywała w swych dobrach oprawnych w Smardzewie i Piotrowicach.

 (1.3) W 1522 r. Jadwiga z Orchowa, żona Stanisława, sprzedała dobra oprawne, tj. miasto Burzenin, Zamoście, Strzałki, Prażmów [...] Janowi Licińskiemu z Chojnego.

 (1.3) Wobec niewypłacenia posagu Zofia nie mogła wejść w posiadanie dóbr oprawnych.

 (1.4) Pospieszyła się tedy Abigail, i wzięła dwieście chleba, i dwie łagwi wina, i pięć owiec oprawnych…

 (1.4) Gęś karmna bez pierza oprawna 12 gr.; w pierzu 14 gr.

 (1.4) Ale jak obaczyli Turcy, że to jak głodne muchy, do oprawnego a tłustego cisną się wołu [...].

 (1.5) Wał i tyny były oprawne, wrota nowe i mocne, wewnątrz więcej rumowisk niż budowli.

 (1.5) A Ierycho ná ten cżás zámknione y opráwne było dla ſtráchu ſynow Iſráelſkich.

 (1.6) Zawsze nosił Horeszków liberyją dawną, Kurtę s połami żółtą, galonem oprawną…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprawa ż., oprawca mos., oprawka ż., oprawianie n., oprawienie n.

 czas. oprawiać ndk., oprawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) oprawiony

 (1.4) obłupiony, odarty, oparzony, oczyszczony

 (1.5) obronny, warowny

 (1.6) ochędożony, ozdobiony

Wiktionary


oprawy

1. okładka książki;
2. zrobienie okładki książki, ramy do fotografii lub obrazu;
3. elementy artystyczne i efekty specjalne towarzyszące jakiemuś wydarzeniu;
4. to w czym osadzony jest jakiś przedmiot


SJP.pl


oprać

1. wyprać komuś wszystkie brudne ubrania;
2. oprać się - wyprać sobie wszystkie brudne ubrania


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opierać)

 (1.1) dokonany od|opierać.

czasownik zwrotny dokonany oprać się (ndk. opierać się)

 (2.1) dokonany od|opierać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔprat͡ɕ, AS: oprać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opranie n., pranie n.

 czas. opierać

Wiktionary


opresja

1. trudna, czasami niebezpieczna sytuacja;
2. dawniej: prześladowanie, uciemiężenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) trudna sytuacja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wreszcie Buffalo Bill wybawił przyjaciela z opresji, ogłaszając wszem i wobec, że Nick... posiada 5 żon.

 (1.1) Lokalista znowu wyszedł obronną ręką z opresji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opresyjność ż.

 przym. opresyjny

 przysł. opresyjnie

 czas. oprymować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uciemiężenie, ucisk

Wiktionary


opresjonować

potocznie: prześladować, gnębić, narzucać swoją władzę


SJP.pl


opresyj

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. kłopot

Wiktionary


opresyjność

→ opresyjny; opresywność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest opresyjne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opresja ż.

 przym. opresyjny

 przysł. opresyjnie

Wiktionary


opresyjny

taki, który ogranicza, narzuca, wymusza coś, stwarza poczucie nacisku; opresywny, represyjny, autorytarny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z opresją, stawiący kogoś w kłopotliwym położeniu, powodujący ucisk, uciemiężenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opresja ż., opresyjność ż.

 przysł. opresyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyraniczny, ciemiężczy

Wiktionary


opresywność

→ opresywny


SJP.pl

Patrz:

opresywny

opresywny

taki, który ogranicza, narzuca, wymusza coś, stwarza poczucie nacisku; opresyjny, represyjny, autorytarny


SJP.pl


opricznina

system sprawowania władzy w państwie moskiewskim, polegający na wydzieleniu części terytorium kraju z odrębnym aparatem administracyjnym i wojskiem podległymi bezpośrednio carowi; oprycznina


SJP.pl

Op

Wikipedia


oprocentowanie

1. stopa, według której naliczane są odsetki od kredytu lub depozytu;
2. kwota odsetek naliczona według tej stopy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bank. ekon. procentowa wysokość odsetek od pożyczki lub lokaty w stosunku rocznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodzi w szczególności o wpłaty z NBP, pochodzące z oprocentowania rezerw obowiązkowych odprowadzanych przez banki komercyjne na rachunki NBP.

 (1.1) Jeśli bank oferuje oprocentowanie 5% rocznie, oznacza to, że po roku od kwoty 1000 zł uzyskamy 50 zł odsetek.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oprocentować

 licz. procent

 rzecz. procent mrz.

Wiktionary


oprocentować

wyznaczyć procent, według którego naliczane będą odsetki od jakiejś kwoty


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oprocentowywać)

 (1.1) wyznaczyć procent od sumy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔprɔt͡sɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: oprocẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. procent m., oprocentowanie n., procentowość ż.

:: zdrobn. procencik m.

 czas. procentować ndk., oprocentowywać ndk., zaprocentować dk.

 przym. procentowy

 przysł. procentowo

 licz. procent

Wiktionary


oprogramowanie

całość informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. ogół programów komputerowych

 (1.2) odczasownikowy od|oprogramować.

Wiktionary

Oprogramowanie ( software) – ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów. Celem oprogramowania jest przetwarzanie danych w wyznaczonym przez twórcę zakresie. Określenie „oprogramowanie” może funkcjonować jako synonim terminów „program komputerowy” oraz „aplikacja”, przy czym stosuje się je zazwyczaj na oznaczenie większych programów oraz ich zbiorów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Właśnie mój program antywirusowy wyświetlił komunikat, że na moim komputerze wykryto oprogramowanie szpiegowskie. Co mam robić?

 (1.1) W związku z kryzysem finansowym najwięksi producenci oprogramowania zapowiedzieli zwolnienia.

 (1.2) Oprogramowanie wszystkich historii użytkownika zajmie trochę czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ, AS: oprogrãmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. programowanie n., programista mos.

 czas. programować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) software

Wiktionary


oprosić

oprosić się: urodzić prosięta jako samica świni lub dzika, stać się maciorą, lochą


SJP.pl


oprotestować

zgłosić protest przeciwko jakiemuś zarządzeniu, jakiejś decyzji itp.; zakwestionować, przeciwstawić się, zaprotestować, sprzeciwić się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zgłosić sprzeciw wobec jakiejś decyzji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. protest m., protestowanie n.

 czas. protestować ndk.

Wiktionary


oprotestowywać

zgłaszać protest przeciwko jakiemuś zarządzeniu, jakiejś decyzji itp.; kwestionować, przeciwstawiać się, protestować, sprzeciwiać się


SJP.pl


oprotka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sznur, powrozek

Wiktionary


oprowadzaczka

→ oprowadzacz


SJP.pl

Patrz:

oprowadzacz

oprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oprowadzać.

Wiktionary


oprowadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. oprowadzić)

 (1.1) prowadzić kogoś z miejsca na miejsce pokazując coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jerzy oprowadzał pana swego po całej fabryce, pokazał mu swoją machinę, a podniecony pochwałami, mówił z zapałem i z taką pewnością siebie, a wyglądał tak męsko i pięknie, iż pan jego doznał przygnębiającego uczucia własnej nieudolności — wobec niewolnika….

Wiktionary


oprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oprowadzić.

Wiktionary


oprowka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. dodatek do pokarmu dla bydła w postaci np. zmielonego ziarna

Wiktionary


oprych

zakapior, zbój, chuligan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. pot. bandyta, drobny przestępca, chuligan, awanturnik, zbir

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A co to, szanowni państwo, zamiast oglądać w telewizorze papieża, co przyjeżdża do kraju, oglądają zakazane mordy oprychów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opryszek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kobzacz

Wiktionary


oprychówka

potocznie: męska czapka z daszkiem


SJP.pl


opryczniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z opryczniną, dotyczący opryczniny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprycznina ż.

Wiktionary


oprycznik

zwolennik systemu sprawowania władzy (opryczniny) w Carstwie Rosyjskim przez Iwana IV Groźnego w latach 1565-1572


SJP.pl


oprycznina

system sprawowania władzy w państwie moskiewskim, polegający na wydzieleniu części terytorium kraju z odrębnym aparatem administracyjnym i wojskiem podległymi bezpośrednio carowi; opricznina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. carski aparat terroru w XVI w. za panowania Iwana IV Groźnego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprycznik m., opricznina ż.

 przym. opryczniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opricznina

Wiktionary


oprymować

przestarzałe: prześladować, ciemiężyć kogoś; gnębić, uciskać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. gnębić, uciskać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podhorski z przyjaciółmi runęli w pomoc oprymowanemu, rozpoczęła się szarpanina, cała izba porwała się z miejsc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opresja ż.

Wiktionary


oprysk

pokrycie czegoś rozpylonym płynnym środkiem chemicznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czynność lub proces opryskiwania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔprɨsk, AS: oprysk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opryskiwanie n., opryskanie n., opryskliwość

 czas. opryskać, opryskiwać, pryskać

 przym. opryskliwy, opryskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opryskiwanie

Wiktionary


opryskiwacz

urządzenie do rozpylania substancji ciekłych, stosowane przy ochronie chemicznej oraz nawożeniu roślin uprawnych, drzew i krzewów


SJP.pl

Opryskiwacz – urządzenie do opryskiwania, stosowane przy ochronie chemicznej i nawożeniu roślin uprawnych oraz drzew i krzewów. W podstawowej wersji składa się ze zbiornika na ciecz roboczą, pompy oraz końcówki rozpylającej lub zestawu rozpylaczy umieszczonych na lancy opryskiwacza.

Wikipedia


opryskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opryskiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieopryskiwanie n., oprysk mrz.

 czas. opryskiwać ndk.

Wiktionary


opryskiwać

pokrywać coś rozpylonym płynnym środkiem chemicznym


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) moczyć coś drobnymi kropelkami cieczy

czasownik zwrotny niedokonany opryskiwać się

 (2.1) moczyć drobnymi kropelkami cieczy samego siebie

 (2.2) moczyć drobnymi kropelkami cieczy siebie wzajemnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔprɨˈsʲcivat͡ɕ, AS: oprysʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprysk m., opryskiwacz m., opryskiwarka ż., opryskiwanie n.

 czas. opryskać, pryskać

 przym. opryskowy, opryskliwy

 przysł. opryskliwie

Wiktionary


opryskliwie

przysłówek

 (1.1) nieuprzejmie, szorstko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opryskliwość ż.

 czas. opryskać dk., opryskiwać ndk.

 przym. opryskliwy

Wiktionary


opryskliwiej

stopień wyższy od przysłówka: opryskliwie


SJP.pl


opryskliwość

niemiłe nastawienie do rozmówcy, cecha charakteryzująca kogoś, kto odpowiada nieuprzejmie, nieżyczliwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha osoby, która prowadzi rozmowy w sposób nieuprzejmy, burkliwy, używając półsłówek

 (1.2) cecha wypowiedzi nieuprzejmej i burkliwej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opryskliwy

 przysł. opryskliwie

 rzecz. oprysk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) burkliwość, warkliwość, gburowatość, gruboskórność, szorstkość

Wiktionary


opryskliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: opryskliwy


SJP.pl


opryskliwy

rozmawiający bez miłego nastawienia do rozmówcy, odpowiadający nieuprzejmie, nieżyczliwie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odpowiadający nieuprzejmie

 (1.2) brzmiący nieuprzejmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był tak opryskliwy, że nie miałem ochoty z nim rozmawiać.

 (1.2) O co się tak w ogólności rozchodzi? – odpowiedziała opryskliwym tonem kobieta, przeczuwając, że będą z mężem jakieś kłopoty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opryskliwość ż., oprysk mrz.

 czas. opryskać dk., opryskiwać ndk.

 przysł. opryskliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arogancki, gburowaty, humorzasty, impertynencki, obcesowy, niegrzeczny, nieuprzejmy, odpychający, oschły, szorstki, warkliwy, zgryźliwy, zrzędny

Wiktionary


opryskowy

przymiotnik od: oprysk


SJP.pl


opryszczać

pokrywać pryszczami


SJP.pl


opryszczka

choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

 (1.2) med. wysypka złożona z pęcherzyków z zawartością płynu surowiczego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • opryszczka (Pseudosagedia) – rodzaj porostów
  • opryszczka – zakaźna choroba wirusowa

Wikipedia

Powiązane:

 przym. opryszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opryszczka pospolita, opryszczka zwykła, pot. zimno, pot. febra

Wiktionary


opryszek

ktoś, kto grabi, rabuje; rabuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. oprych.

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. urwis, wesołek

 (1.3) reg. zbójnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W Karpatach Wschodnich zbójnicy nazywani byli opryszkami, zaś na terenach południowokarpackich i bałkańskich Imperium Osmańskiego hajdukami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprych mos.

Wiktionary


oprzały

rzadko: taki, który się oprzał (odparzył się)


SJP.pl


oprzewodowanie

Oprzewodowanie (ang. "wiring system") – przewód (kabel) lub zespół przewodów (kabli) oraz przewodów szynowych wraz z elementami mocującymi, a także osłonami przewodów (kabli) i przewodów szynowych.

Wikipedia


oprzeć

1. wesprzeć, podeprzeć
2. uzasadnić coś czymś
3. oprzeć się:
a) wesprzeć się na czymś
b) potraktować coś za podstawę
c) uzyskać pomoc, wsparcie
d) stawić opór
e) rzadko: dotrzeć dokądś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opierać)

 (1.1) dokonany od|opierać.

czasownik zwrotny dokonany oprzeć się (ndk. opierać się)

 (2.1) dokonany od|opierać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Podszedł więc do okna, odsłonił zasłony, a potem oparł się o parapet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpʃɛt͡ɕ, AS: opšeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opierać ndk.

 rzecz. oparcie n., opór mrz.

 przym. oporny

Wiktionary


oprzyrządowanie

zestaw przyrządów wspomagających lub służących do obsługi określonego urządzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. masz. akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do maszyny dołączono bardzo bogate oprzyrządowanie fabryczne.

 (1.1) Przykładowe elementy oprzyrządowania frezarki narzędziowej to głowica dłutująca, podzielnica, tulejki, stół obrotowy i uchylny, podtrzymka do poziomów oraz wibroizolatory.

 (1.1) Maszyna posiada kompletne oprzyrządowanie: główkę podwójnie skrętną, główkę do dłutowania, dwa okulary, podzielnicę, konik do podzielnicy, gitarę, imadło, trzpienie i tulejki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpʃɨʒɔ̃ndɔˈvãɲɛ, AS: opšyžõndovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyrząd mrz.

 czas. przyrządzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akcesoria, instrumentarium, narzędzia, osprzęt, przybory, sprzęt, wyposażenie

Wiktionary


oprzyrządowywać

zaopatrywać w potrzebne przyrządy


SJP.pl


oprzysięgać

dawniej: zaprzysięgać (składać przysięgę)


SJP.pl


oprzytamniać

przywracać do przytomności


SJP.pl


oprzytomniały

1. odzyskać przytomność, wrócić do przytomności; ocknąć się;
2. odzyskać zdolność oceny sytuacji, logicznego myślenia; opamiętać się


SJP.pl


oprzytomnieć

1. odzyskać przytomność, wrócić do przytomności; ocknąć się;
2. odzyskać zdolność oceny sytuacji, logicznego myślenia; opamiętać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|przytomnieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy ksiądz miał nadzieję, że chłop oprzytomnieje, ale on przestał już w ogóle przytomnieć. Pił na umór i nic nie wskazywało na to, że coś może pójść w lepszym kierunku.

Wiktionary


oprzątać

potocznie: wykonywać codzienne prace gospodarskie, szczególnie związane z hodowlą zwierząt domowych; obrządzać


SJP.pl


oprzątnąć

potocznie: wykonać codzienne prace gospodarskie, szczególnie związane z hodowlą zwierząt domowych; obrządzić


SJP.pl


oprzęd

osłona z cienkich niteczek, wytwarzana z wydzieliny gruczołów gębowych larw wielu owadów


SJP.pl

Oprzęd

Oprzęd – luźna, włóknista struktura wykorzystywana w celu ochrony przed niekorzystnymi warunkami środowiska lub jako sieci łowne, utworzona z cienkich, jedwabistych nici przędnych powstających z wydzieliny gruczołów przędnych wielu stawonogów lub gruczołu bisiorowego małży.

Wikipedia


oprzędać

oplatać coś oprzędem; oprzędzać, oprzędywać


SJP.pl


oprzędnica

oprzędnica jesienna - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


oprzędywać

oplatać coś oprzędem; oprzędzać, oprzędać


SJP.pl


oprzędzać

oplatać coś oprzędem; oprzędywać, oprzędać


SJP.pl


oprzędzik

oprzędzik pręgowany - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


oprzężów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oprzężów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
  • Oprzężów – kolonia w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska

Wikipedia


oprócz

1. przyimek wyłączający z zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest po tym przyimku;
2. przyimek włączający do zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest po tym przyimku


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze: poza, z wyłączeniem, nie licząc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Polsce oprócz ogrodów botanicznych istnieją i działają: arboreta, ogrody roślin leczniczych, ogrody leśne i specjalistyczne.

 (1.1) Ktoś z nas dwóch musiał zdradzić, bo tajne hasło oprócz ciebie znałem tylko ja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔprut͡ʃ, AS: opruč

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poza, prócz, z wyjątkiem, z wyłączeniem, wyjąwszy

Wiktionary


oprószanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oprószać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prószyć, zaprószyć, oprószyć, oprószać ndk.

Wiktionary


oprószać

czasownik przechodni niedokonany (dk. oprószyć)

 (1.1) posypując, pokrywać cienką warstewką czegoś drobnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprószanie n., oprószenie n.

 czas. prószyć, zaprószyć, oprószyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obsypywać, posypywać, przyprószać

Wiktionary


oprószyć

delikatnie posypać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oprószać)

 (1.1) dokonany od|oprószać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oprószanie n., oprószenie n.

 czas. prószyć, zaprószyć, oprószać ndk.

Wiktionary


opróżnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opróżniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpruʒʲˈɲä̃ɲɛ, AS: opružʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnia ż., opróżnienie n., próżność ż., próżniaczość ż.

 czas. opróżniać ndk., opróżnić dk.

 przym. próżniowy, próżniaczy

 przysł. próżno

Wiktionary


opróżniać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) usuwać zawartość czegoś, czynić coś pustym

czasownik zwrotny opróżniać się

 (2.1) stawać się pustym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie umiem opróżniać tego nowego worka do odkurzacza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpruʒʲɲät͡ɕ, AS: opružʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opróżnienie n., próżnia ż., opróżnianie n.

 przym. próżniowy

 czas. opróżnić

Wiktionary


opróżnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. opróżniać)

 (1.1) dokonany od|opróżniać.

czasownik zwrotny dokonany opróżnić się (ndk. opróżniać się)

 (2.1) dokonany od|opróżniać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opróżniać ndk.

 rzecz. opróżnianie n., opróżnienie n., próżnia ż.

 przym. próżniowy

Wiktionary


ops

1. skrót od: Open Profile Standard, w informatyce: standard ochrony danych osobowych użytkowników Internetu;
2. skrót od: Ośrodek Pomocy Społecznej


SJP.pl

Ops, Ops Consivia – staroitalska bogini włączona do religii Rzymian jako uosobienie obfitości, bóstwo urodzaju i dostatku, bogatych żniw i płodności ziemi, będące opiekunką rolnictwa.

Pierwotnie sabińska, potem wprowadzona do panteonu rzymskiego przez Tytusa Tacjusza, podobnie jak inne bóstwa plonów. Do jej sanktuarium w pałacu królewskim dostęp miały jedynie westalki z arcykapłanem.

Wikipedia


opsnąć

opsnąć się - zsunąć się, obsunąć się


SJP.pl


opsonina

substancja wchodząca w skład normalnej surowicy krwi, osłabiająca działanie zarazków i ułatwiająca tym samym niszczenie ich przez fagocyty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. przeciwciało w krwi

Wiktionary


opsoniny

substancja wchodząca w skład normalnej surowicy krwi, osłabiająca działanie zarazków i ułatwiająca tym samym niszczenie ich przez fagocyty


SJP.pl

Opsoniny – substancje, które po przyłączeniu się do antygenu ułatwiają zajście fagocytozy. Taka usprawniona dzięki opsoninom fagocytoza nosi nazwę immunofagocytozy, zaś proces i stan opłaszczenia antygenu przez opsoniny nazywamy opsonizacją.

Najważniejszymi opsoninami są składniki dopełniacza (C3b, C4b, iC3b, C3dg i C3d) oraz przeciwciała klasy IgG. Niemniej jednak funkcję opsonin mogą pełnić także inne substancje, na przykład białko C-reaktywne, fibrynogen, fibronektyna.

Wikipedia


opsyna

glikoproteina będąca składnikiem światłoczułych barwników siatkówki oka; bierze udział w procesie barwnego widzenia dziennego; wrodzony brak opsyny powoduje daltonizm


SJP.pl


opsyny

glikoproteina będąca składnikiem światłoczułych barwników siatkówki oka; bierze udział w procesie barwnego widzenia dziennego; wrodzony brak opsyny powoduje daltonizm


SJP.pl

Op

Wikipedia


optant

osoba uprawniona do wyboru obywatelstwa


SJP.pl

Optant (łac. "optans", "optantis" = wybierający) – osoba korzystająca z prawa do wyboru obywatelstwa.

Prawo wyboru przynależności państwowej udzielane jest traktatowo w przypadku aneksji, względnie cesji, pewnego terytorium. Optanci z reguły zachowują swe dobra ruchome i nieruchome, znajdujące się w państwie, z obywatelstwa którego zrezygnowali. Wyjeżdżając z kraju, mogą wywieźć dobra ruchome, które nie podlegają wówczas cłom ani innym opłatom.

Wikipedia


optat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Optat – imię męskie pochodzenia łacińskiego, od "optatus" – „upragniony, pożądany”. Imię takie nadawane było dziecku, które było długo oczekiwane przez rodziców. Istnieje trzech świętych o tym imieniu.

W Polsce było nadawane w przeszłości, od XX wieku imię nie jest używane. W 2024 nie występuje w publicznie dostępnych danych, dotyczących osób żyjących, rejestru PESEL.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednym z biskupów w Numidii był święty Optat, autor „Traktatu przeciw donatystom”.

Wiktionary


optativus

w językoznawstwie: tryb czasownika wyrażający życzenie urzeczywistnienia treści słów osoby mówiącej; optatiwus; optatyw


SJP.pl

Optativus (tryb życzący) – tryb czasownika występujący w niektórych językach. Wyraża życzenie, nadzieję lub możliwość. Znany jest m.in. w klasycznej grece i sanskrycie, a z żywych języków w farerskim, tureckim, rumuńskim, łotewskim, litewskim, albańskim i innych. "Optativus" rekonstruowany jest też dla języka praindoeuropejskiego.

Wikipedia


optatiwus

w językoznawstwie: tryb czasownika wyrażający życzenie urzeczywistnienia treści słów osoby mówiącej; optativus; optatyw


SJP.pl


optatyw

w językoznawstwie: tryb czasownika wyrażający życzenie urzeczywistnienia treści słów osoby mówiącej; optativus; optatiwus


SJP.pl


optatywny

w językoznawstwie: wyrażający życzenie, np. zdanie optatywne, tryb optatywny


SJP.pl


optimetr

przyrząd czujnikowy do bardzo dokładnego pomiaru długości


SJP.pl

Optimetr – czujnik optyczno-mechaniczny, służący do dokładnych pomiarów długości metodą porównawczą z wykorzystaniem

płytek wzorcowych. Pomysł budowy optimetru polega na wykorzystaniu wychylanego przez trzpień pomiarowy lustra do zmiany położenia obrazu podzielni na tle nieruchomego wskaźnika.

Wikipedia


optimum

1. ogół warunków najbardziej sprzyjających czemuś;
2. najkorzystniejszy etap, faza czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) najbardziej sprzyjające warunki, najkorzystniejsze stadium lub faza czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈtʲĩmũm, AS: optʹĩmũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. optymalny

 przysł. optymalnie

 rzecz. optymalizowanie n., zoptymalizowanie n.

Wiktionary


optimus

marka komputerów i firma


SJP.pl


optobus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mobilny gabinetu do badania wzroku

Wiktionary


optochip

[czytaj: optoczip] mikroelement zamieniający sygnały elektryczne na fale świetlne; optoczip


SJP.pl


optoelektroniczny

→ optoelektronika


SJP.pl

Patrz:

optoelektronika

optoelektronika

dział techniki wykorzystujący optykę i elektronikę do przetwarzania informacji


SJP.pl

Optoelektronika – dziedzina techniki, która wykorzystuje specyficzne właściwości światła w celu pozyskiwania, gromadzenia, przesyłania, przetwarzania i prezentacji informacji. Optoelektronika zajmuje się także konstrukcją i zastosowaniem urządzeń i aparatów do emisji i detekcji światła. Zastosowania obejmują różne dziedziny techniki, a także medycyny.

Wikipedia


optofon

przyrząd do akustycznego odczytywania pisma dla niewidomych


SJP.pl


optometr

przyrząd do mierzenia siły wzroku


SJP.pl


optometria

dziedzina wiedzy zajmująca się procesem widzenia, m.in. jego ochroną i usprawnianiem


SJP.pl

Optometrysta - (gr. "optos" - widziany, "metreo" - mierzyć) regulowany zawód medyczny zajmujący się diagnozowaniem zaburzeń wzroku. Optometrysta przepisuje pomoce wzrokowe, prowadzi lub nadzoruje rehabilitację układu wzrokowego oraz udziela porad z zakresu profilaktyki, higieny i ochrony wzroku.

Wikipedia


optometryczny

→ optometria


SJP.pl

Patrz:

optometria

optometrysta

specjalista w dziedzinie optometrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. mężczyzna, specjalista medyczny wykonujący pomiary parametrów układu wzrokowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optometria ż., optometr m.

:: fż. optometrystka ż.

 przym. optometryczny

 przysł. optometrycznie

Wiktionary


optometrystka

→ optometrysta


SJP.pl

Patrz:

optometrysta

opton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. czytnik e-booków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książki to były kryształki z utrwaloną treścią. Czytać można je było przy pomocy optonu. Był nawet podobny do książki, ale o jednej, jedynej stronicy między okładkami. Za dotknięciem pojawiały się na niej kolejne karty tekstu.

Wiktionary


optotyp

tablica do badania ostrości wzroku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. tablica z ciągiem znaków różnej wielkości służąca do badania ostrości wzroku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okulista kazał mi spojrzeć na optotyp i przeczytać zapisane znaki.

Wiktionary


optowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|optować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. optować ndk.

Wiktionary


optować

wybrać, wybierać coś, głosować, zagłosować na coś, korzystać, skorzystać z prawa opcji


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wybierać coś, opowiadać się za czymś, głosować na kogoś lub coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈtɔvat͡ɕ, AS: optovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optowanie n., opcja ż.

Wiktionary


optron

półprzewodnikowy przyrząd optoelektroniczny przenoszący sygnały elektryczne za pośrednictwem promieniowania optycznego


SJP.pl


optyczka

→ optyk


SJP.pl

Patrz:

optyk

optyczny

dotyczący optyki, wzroku lub światła


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z optyką, dotyczący optyki – działu fizyki traktującego o świetle

 (1.2) związany ze wzrokiem, zjawiskami świetlnymi, wykorzystujący takie zjawiska

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Założony poziom złoża zawieszonego utrzymuje sonda optyczna, zmieniając płynnie stopień recyrkulacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈtɨt͡ʃnɨ, AS: optyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optyka ż., optyk mos.

 przysł. optycznie

Wiktionary


optyk

1. lekarz będący specjalistą w dziedzinie optyki;
2. pot. osoba wyrabiająca, sprzedająca przyrządy optyczne, np. okulary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki

 (1.2) rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary

 (1.3) sprzedawca okularów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔptɨk, AS: optyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optyka ż.

 przym. optyczny

 przysł. optycznie

Wiktionary


optyka

dział fizyki zajmujący się badaniem natury światła, prawami opisującymi jego emisję, rozchodzenie się, oddziaływanie z materią oraz pochłanianie przez materię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. fiz. dział fizyki będący nauką o świetle

 (1.2) sposób postrzegania czego

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: optyk

Wiktionary

Optyka – dział fizyki, zajmujący się badaniem natury światła, prawami opisującymi jego emisję, rozchodzenie się, oddziaływanie z materią oraz pochłanianie przez materię. Optyka wypracowała specyficzne metody pierwotnie przeznaczone do badania światła widzialnego, stosowane obecnie także do badania rozchodzenia się innych zakresów promieniowania elektromagnetycznego - podczerwieni i ultrafioletu - zwane światłem niewidzialnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeprowadzanie zabiegu wymaga użycia ezofagogastroduodenoskopu z optyką skierowaną bocznie i aparatu rentgenowskiego, a także możliwości podania środka kontrastowego do dróg żółciowych i przewodu trzustkowego - które dla przeprowadzenia tej procedury muszą zostać zakontrastowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krystalooptyka ż., optyk mos.

 przym. optyczny

 przysł. optycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) perspektywa, punkt widzenia

Wiktionary


optymaci

członek konserwatywnego ugrupowania politycznego w starożytnym Rzymie, zwalczającego popularów


SJP.pl

Op

Wikipedia


optymacki

związany z optymatem


SJP.pl


optymalista

osoba dążąca do uzyskania najlepszych możliwych wyników, do optymalnego wykorzystania posiadanych środków


SJP.pl


optymalistka

→ optymalista


SJP.pl

Patrz:

optymalista

optymalizacja

znalezienie optymalnego, najlepszego rozwiązania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) działanie mające na celu zwiększenie efektywności w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Op

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. optymalnie

 rzecz. optymalność ż.

 przym. optymalny

 czas. optymalizować

Wiktionary


optymalizacyjny

związany z optymalizacją


SJP.pl


optymalizm

dążenie do uzyskania najlepszych możliwych wyników, optymalnego wykorzystania posiadanych środków


SJP.pl


optymalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|optymalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zoptymalizowanie n., optimum n., optymalność ż.

 czas. optymalizować ndk., zoptymalizować dk.

 przym. optymalny

 przysł. optymalnie

Wiktionary


optymalizować

ulepszać; zwiększać efektywność


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zoptymalizować)

 (1.1) czynić coś optymalnym; dobierać najlepsze możliwe rozwiązanie w danych warunkach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zoptymalizowanie n., optymalność ż., optymalizacja ż., optymalizowanie n.

 czas. zoptymalizować dk.

 przym. optymalizacyjny

Wiktionary


optymalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób optymalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃ˈmalʲɲɛ, AS: optỹmalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. optymalny

 rzecz. optymalizacja ż., optimum n., optymalność ż., optymalizowanie n., zoptymalizowanie n.

Wiktionary


optymalniej

stopień wyższy od przysłówka: optymalnie


SJP.pl


optymalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: optymalny; bardziej optymalny


SJP.pl


optymalność

stan najlepszy z możliwych do osiągnięcia w danych warunkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest optymalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optymalizowanie n., optymalizacja ż., zoptymalizowanie n.

 czas. optymalizować ndk.

 przym. optymalny

 przysł. optymalnie

Wiktionary


optymalny

najlepszy z możliwych w jakichś warunkach


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) najlepszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest w tej chwili optymalne wyjście z sytuacji.

 (1.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃ˈmalnɨ, AS: optỹmalny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. optymalnie

 rzecz. optimum n., optymalizacja ż., optymalność ż., optymalizowanie n., zoptymalizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najlepszy

Wiktionary


optymat

członek konserwatywnego ugrupowania politycznego w starożytnym Rzymie, zwalczającego popularów


SJP.pl


optymista

człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃ˈmʲista, AS: optỹmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optymizm m.

:: fż. optymistka ż.

 przym. optymistyczny

 przysł. optymistycznie

Wiktionary


optymistka

→ optymista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta przeniknięta skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

Wiktionary

Patrz:

optymista

Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃ˈmʲistka, AS: optỹmʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optymizm m.

:: fm. optymista m.

 przym. optymistyczny

 przysł. optymistycznie

Wiktionary


optymistycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób optymistyczny; budząc optymizm

Wiktionary

Optymistycznie – album wspólny polskich raperów Buki i Rahima. Wydawnictwo ukazało się nakładem wytwórni MaxFloRec 30 października 2015 roku. Za produkcję nagrań odpowiedzialni są między innymi Vixen, Greg, Kris, DonDe, DiNO czy EljotSounds oraz DJ BRK. Wśród gości wystąpili AbradAb Kleszcz, Natalia Nykiel, Vixen, K2 oraz Masia & Fokus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spójrzmy na rozwój naszej Kasi optymistycznie - my takiej szansy nie mieliśmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optymista mos., optymistka ż., optymizm mrz.

 przym. optymistyczny

Wiktionary


optymistyczniej

stopień wyższy od przysłówka: optymistycznie


SJP.pl


optymistyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: optymistyczny; bardziej optymistyczny


SJP.pl


optymistyczność

rzadko: optymizm


SJP.pl


optymistyczny

→ optymizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

Wiktionary

Patrz:

optymizm

Przykłady

 (1.1) Ludzie urodzeni pod znakiem Strzelca są optymistyczni i otwarci.

 (1.1) Jeśli uda mi się wykazać, że w ludzkim mózgu znajdują się optymistyczne i pesymistyczne komórki mózgowe, […] będzie to stanowiło dużą zmianę w naszym rozumieniu układu dopaminowego.

 (1.1) Zwykle po takich spotkaniach prezydent i uczestnicy konferencji składali optymistyczne oświadczenia, zapowiadając szybką poprawę koniunktury. Były to jednak słowa bez pokrycia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: optỹmʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optymizm m., optymista m., optymistka ż.

 przysł. optymistycznie

Wiktionary


optymizacja

dawniej: optymalizacja; ustalenie najlepszego z możliwych rozwiązań przy założonych warunkach


SJP.pl


optymizm

1. skłonność do dostrzegania jedynie dobrych stron wszystkich zjawisk, połączona z wiarą w pomyślny rozwój jakichś wydarzeń;
2. pogląd filozoficzny, według którego istniejący świat jest najlepszy ze wszystkich możliwych, pełny szczęścia, radości i doskonałości moralnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

Wiktionary

Optymizm (z łac. "optimum" – "najlepiej") – pogląd filozoficzny, według którego istniejący świat jest najlepszy z możliwych i racjonalnie urządzony, a życie jest dobre, można więc osiągnąć w nim szczęście i doskonałość moralną. Podkreśla stosunek do życia, w którym świat postrzegamy przede wszystkim jako pozytywne miejsce, jako coś dobrego. Przeciwieństwem optymizmu jest pesymizm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozśmiesza mnie Twój przesadny optymizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈtɨ̃mʲism̥, AS: optỹmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. optymista m., optymistka ż.

 przym. optymistyczny

 przysł. optymistycznie

Wiktionary


opublikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) podanie czegoś do publicznej wiadomości drukiem albo przez Internet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) USA ze spokojem przyjęły opublikowanie przez Greenpeace poufnych dokumentów dotyczących negocjowanej umowy o wolnym handlu między UE a USA.

 (1.1) Opublikowanie tych intymnych listów byłoby niewłaściwe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpublʲikɔˈvãɲɛ, AS: opublʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publikowanie n., publikacja ż., publikator m.

 czas. publikować ndk., opublikować dk.

 przym. publikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wydanie, wydrukowanie

Wiktionary


opublikować

podać do publicznej wiadomości, zwłaszcza w postaci drukowanego wydawnictwa; obwieścić


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) ogłosić publicznie jakiś tekst

 (1.2) wydać dzieło drukiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pani Roosevelt napisała nawet artykuł o Polsce, opublikowany przez paręset dzienników.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. publikować ndk.

 rzecz. publiczność ż., opublikowanie n., publikowanie n., publikacja ż., publikator mos.

 przym. publicystyczny

Wiktionary


opuchlak

rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl

Opuchlak, nadrach ("Otiorhynchus") – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Entiminae.

Wikipedia


opuchlina

nabrzmienie tkanki ciała; obrzęk; miejsce opuchnięte; opuchlizna


SJP.pl


opuchlinowy

→ opuchlina


SJP.pl

Patrz:

opuchlina

opuchlizna

nabrzmienie tkanki ciała; obrzęk; miejsce opuchnięte; opuchlina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. med. miejsce obrzmiałe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opuchnięcie n.

 czas. spuchnąć, opuchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzęk, obrzmienie

Wiktionary


opuchnięcie

nabrzmieć na skutek nagromadzenia się płynu surowiczego w tkankach ciała


SJP.pl


opuchnięty

spuchnięty wskutek nagromadzenia się płynu w tkankach ciała; obrzękły, obrzmiały, opuchły


SJP.pl


opuchnąć

nabrzmieć na skutek nagromadzenia się płynu surowiczego w tkankach ciała


SJP.pl


opuchły

spuchnięty wskutek nagromadzenia się płynu w tkankach ciała; obrzękły, obrzmiały, opuchnięty


SJP.pl


opucować

1. bardzo dokładnie coś oczyścić;
2. potocznie: zjeść dużo czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. oczyścić

Wiktionary


opuczorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. zbieracz węgla na hałdzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opuka ż.

Wiktionary


opuka

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. przysz. od: opukać

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) gw-pl|Zaolzie. węgiel zbierany na hałdzie

 (2.2) gw-pl|Zaolzie. gorszej jakości węgiel kamienny

 (2.3) gw-pl|Zaolzie. górn. skała odpadowa wydobywana razem z węglem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opuczorz mos.

Wiktionary


opukać

wykonać czynność pukania po powierzchni czegoś w celu sprawdzenia lub ustalenia czegoś


SJP.pl


opukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opukiwać.

Wiktionary

Opukiwanie (łac. "percussio") – jeden ze sposobów badania fizykalnego (przedmiotowego). Polega na przyłożeniu lewej ręki z rozpostartymi palcami w opukiwanym miejscu i stukaniu zgiętym palcem trzecim ręki prawej w trzeci palec lewej ręki.

Oceniany jest odgłos opukowy. Może on być:

Wikipedia


opuklina

przestrzeń powstała pomiędzy słojami drewna z powodu zniszczenia przez grzyby


SJP.pl


opukowy

polegający na opukiwaniu, mający związek z opukiwaniem (np. badanie opukowe)


SJP.pl


opuncja

roślina z rodziny kaktusowatych, pochodząca z Ameryki Środkowej, o zielonych, soczystych pędach, okazałych kwiatach i jadalnych u niektórych gatunków owocach; żygadło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Opuntia|ref=tak., roślina z rodziny kaktusowatych o okazałych kwiatach i zielonych soczystych pędach i często jadalnych owocach;

 (1.2) owoc opuncji (1.1)

Wiktionary

Opuncja ("Opuntia" Mill.) – rodzaj roślin (sukulentów) z rodziny kaktusowatych ("Cactaceae"). Około 150 gatunków występuje w Ameryce Północnej i Południowej: od Kanady po południową Argentynę, niektóre zostały introdukowane na inne kontynenty. "Opuntia stricta" uznana została za jeden ze 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈpũnt͡sʲja, AS: opũncʹi ̯a

Wiktionary


opuncjowy

→ opuncja


SJP.pl

Patrz:

opuncja

opunim

niebezpośrednie określenie autora dzieła poprzez wymienienie jego innych prac, bez podania jego imienia i nazwiska


SJP.pl

Opunim (łac. "opus" „dzieło”) – rodzaj pseudonimu o charakterze omownym, w którym autor utworu nie podaje wprost swojego imienia i nazwiska, określając się jedynie jako twórca innego własnego dzieła, np. "Promethidion.".. przez autora "Pieśni społecznej czterech stron" (Cyprian Kamil Norwid) albo "Rozbiory dzieł obejmujących albo dzieje albo rzeczy polskie" przez autora "Dziejów polskich" (Joachim Lelewel)

Wikipedia


opus

utwór (zbiór utworów) danego kompozytora, ponumerowany wg kolejności pierwszych wydań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. oznaczenie w kolejności chronologicznej dzieła danego kompozytora

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • opus – chronologiczne oznaczenie dzieła jednego kompozytora
  • Opus – miasto w starożytnej Grecji
  • Opus – nazwa rodzajowa w sztuce antycznej
  • Opus – słowacka wytwórnia muzyczna
  • Opus – austriacka grupa muzyczna
  • Opus – format plików audio
  • Opus – emigracyjna tajna organizacja rosyjska
  • Opus – manga autorstwa Satoshiego Kona
  • Opus – amerykański thriller z 2025 roku
  • OPUS (Nagroda Mediów Publicznych) – nagroda przyznawana twórcom współczesnej muzyki poważnej
  • Opus Dei
  • opus vitae

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pianista zagrał sonatę b-moll opus trzydzieste piąte Chopina. (nie: źle|opus trzydziesty piąty Chopina.)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔpus, AS: opus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. op.

Wiktionary


opusculum

[czytaj: opuskulum] niewielkie dzieło, rozprawka, drobne studium


SJP.pl


opusowanie

1. podział zbioru utworów muzycznych na opusy;
2. system numerowania, porządkowania dzieł muzycznych jednego kompozytora


SJP.pl


opusowy

→ opus


SJP.pl

Patrz:

opus

opust

1. obniżka ceny czegoś; upust, rabat;
2. ruch kończyn lub tułowia ku dołowi w ćwiczeniach gimnastycznych


SJP.pl


opustaszać

1. czynić pustym; opróżniać;
2. czynić bezludnym; wyludniać;
3. powodować ogromne zniszczenia; pustoszyć


SJP.pl


opustka

część tekstu opuszczona przez zecera w składzie


SJP.pl


opustoszały

wypustoszały;
1. o obszarze, terenie: opuszczony przez ludzi; pusty, bezludny, wyludniony;
2. pozbawiony jakiejś zawartości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o obszarze, regionie, budynku itd.: który został opuszczony przez ludzi i pozostaje niezamieszkały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władze Wysp Kanaryjskich poinformowały, że w związku z rosnącą na ulicach liczbą afrykańskich imigrantów podjęły decyzję o skierowaniu 200 nielegalnych przybyszów do hoteli i ośrodków turystycznych, które są opustoszałe wskutek epidemii koronawirusa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pusty

Wiktionary


opustoszeć

wypustoszeć;
1. stać się opuszczonym przez ludzi lub zwierzęta;
2. stać się pozbawionym jakiejś zawartości


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pustoszeć)

 (1.1) stać się pustym, bezludnym, nie zamieszkanym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ulice opustoszały po zmroku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opustoszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opróżnić się, wyludnić się, wymrzeć

Wiktionary


opuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opuszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opuszczać, opuścić

 przym. opuszczony

Wiktionary


opuszczać

czasownik

 (1.1) zniżać coś, spuścić coś, przesunąć coś w dół

 (1.2) zostawiać coś, odchodzić od czegoś / kogoś

 (1.3) pomijać

czasownik zwrotny opuszczać się

 (2.1) o osobie przen. zniżać swój poziom umiejętności

 (2.2) schodzić niżej

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Działdowianin podejrzany za przestępstwa narkotykowe i kradzieże z włamaniem nie może opuszczać kraju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: opuščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opuszczoność ż., opuszczenie n., opuszczanie n.

 czas. opuścić dk.

 przym. opuszczony, opuszczały, pusty

 przysł. opuszczono

Wiktionary


opuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opuścić.

Wiktionary

Opuszczenie, pominięcie, paralipsa (gr. παράλειψις "paráleipsis"), praeteritio – figura retoryczna polegająca na zwróceniu uwagi na obiekt poprzez pozorne pominięcie go.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. opuszczać, opuścić

 przym. opuszczony

Wiktionary


opuszczony

przymiotnik

 (1.1) taki, którego opuszczono

 (1.2) zniszczony wskutek zaniedbania

forma czasownika.

 (2.1) ims. od czas. opuszczać (obniżać)

 (2.2) ims. od czas. opuszczać (pomijać)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opuszczać, opuścić

 rzecz. opuszczanie n., opuszczenie n.

 przym. pusty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osamotniony, bez opieki, porzucony, pozostawiony

 (1.2) bezpański, opustoszały, pozostawiony, pusty, zaniedbany, zapuszczony, zdewastowany, zniszczony

 (2.2) ominięty, pominięty

Wiktionary


opuszek

opuszek;
1. wypukła, końcowa część palca u ludzi i łap niektórych zwierząt;
2. okrągła wypukłość w niektórych narządach ciała


SJP.pl


opuszka

opuszek;
1. wypukła, końcowa część palca u ludzi i łap niektórych zwierząt;
2. okrągła wypukłość w niektórych narządach ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kuliste wydęcie na przebiegu jakiegoś długiego tworu

 (1.2) anat. końcowa, zaokrąglona część palca

 (1.3) anat. okrągłe wydęcie naczynia krwionośnego

 (1.4) anat. zgrubienie w obrębie narządu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opuszek m.

 przym. opuszkowy

Wiktionary


opuszkowy

przymiotnik od: opuszka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z opuszką, dotyczący opuszki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opuszka ż.

Wiktionary


opusznica

opusznica piórówka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych


SJP.pl


opuszyć

1. rzadko: pokryć puchem;
2. dawniej: obszyć, obramować futrem


SJP.pl


opuścić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|opuszczać.

 (1.2) stpol. pustoszyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka osób w pośpiechu opuściło cukiernię (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: opuśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opust m., opuszczanie n., opuszczenie n.

 czas. opuszczać ndk.

 przym. opuszczony

Wiktionary


opws

skrótowiec

 (1.1) = Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ‿pɛ‿vu‿ˈɛs, AS: o‿pe‿vu‿es

Wiktionary


opych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. jedzenie

Wiktionary


opykać

potocznie: ograć kogoś


SJP.pl


opylacz

urządzenie do opylania roślin preparatami chemicznymi w celu pobudzenia ich rozwoju lub zwalczania chwastów, szkodników itp.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opylacz (górnictwo) –
  • Opylacz (rolnictwo) –

Wikipedia


opylak

chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


opylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opylać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opylać ndk.

Wiktionary


opylarka

górnicze urządzenie przewoźne do opylania


SJP.pl


opylarz

w górnictwie: robotnik zajmujący się opylaniem i odpowiedzialny za stan zabezpieczeń przeciw pyłowi węglowemu


SJP.pl


opylać

1. pokrywać, obsypywać coś jakimś proszkiem, zwłaszcza hodowane rośliny odpowiednimi substancjami chemicznymi;
2. pospolicie: sprzedawać (coś); spylać, opędzlowywać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opylić)

 (1.1) ogrod. roln. pokrywać rośliny sproszkowanym preparatem owadobójczym, grzybobójczym itd.

 (1.2) pokrywać coś pyłem lub kurzem

 (1.3) slang. sprzedawać coś; zbywać coś

 (1.4) slang. zjadać coś

czasownik zwrotny niedokonany opylać się

 (2.1) slang. być wartym określonych kosztów; opłacać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Ej, co dzisiaj będziemy opylać na obiad?

 (2.1) (rozmowa w sklepie) – Nad czym się tak pan zastanawia? – Myślę o tym, czy opyla mi się kupić ten prezent.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opylanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) opychać

Wiktionary


opylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. sprzedanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty tylko powiedz, komu trzeba, że jakby ktoś miał do opylenia gotówkę i potrzebował na gwałt zielonych, to Bokserzy mają do sprzedania każdą ilość.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opylić dk.

Wiktionary


opylić

1. pokryć, obsypać coś jakimś proszkiem, zwłaszcza hodowane rośliny odpowiednimi substancjami chemicznymi;
2. pospolicie: sprzedać (coś); spylić, opchnąć, opędzlować


SJP.pl


opypy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce znajdująca się w województwie mazowieckim, w gminie Grodzisk Mazowiecki;

Wiktionary

Opypy – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) daw. Opipy

Wiktionary


opypłaniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg. pozn. pogard. niedbaluch, brudas

Wiktionary


opyrskać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ochlapać

Wiktionary


opytać

potocznie: zadać komuś szereg pytań; wypytać


SJP.pl


opytywać

potocznie: zadawać komuś szereg pytań; wypytywać, spytywać


SJP.pl


opył

1. opylenie roślin środkami owadobójczymi;
2. dawniej, poetycko: pył dookoła czegoś, mgiełka


SJP.pl


opz

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) adm. opis przedmiotu zamówienia (do przetargu)

Wiktionary


opzz

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = polit. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) OPZZ zrzeszał w szczytowym okresie około 7 milionów członków, w tym 60-70 procent b. członków "Solidarności".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔ‿pɛ‿zɛd‿ˈzɛt, AS: o‿pe‿zed‿zet

Wiktionary


opzz-owski

→ OPZZ


SJP.pl

Patrz:

OPZZ

opéra-ballet

gatunek francuskiego teatru lirycznego, popularny w baroku


SJP.pl


opój

1. wychodzące z użycia: człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus;
2. w weterynarii: opuchlizna powstała w okolicy stawu skokowego lub pęcinowego u młodych lub starych koni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek upijający się, opijający się alkoholem, nadużywający alkoholu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dramacie o Henryku V oberżystka opowiada o ostatniej chorobie jednego z najsłynniejszych Szekspirowskich bohaterów, grubego Falstaffa, wielkiego opoja i łgarza, w duszy prostego jak dziecko […].

 (1.1) Brak perspektywy porównawczej sprawia, iż o pijaństwo zwykliśmy oskarżać samych tylko Polaków, gdy tymczasem w Europie XVI wieku za największych opojów uchodzili Niemcy, w następnym stuleciu zaczęli z nimi konkurować Rosjanie, w XVIII wieku zaś gorszono się dość powszechnie skłonnością Anglików do ginu i tak dalej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijalnia ż., pijany mos.

 przym. pijany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak

Wiktionary


opór

1. przeciwstawianie się czyjeś woli lub przemocy, nieuleganie jakiejś sile;
2. zjawisko polegające na przeciwstawianiu się przepływowi prądu elektrycznego; rezystancja
3. siła powstająca przy wprawianiu ciał w ruch lub wywołana ruchem tych ciał i skierowana przeciwnie do kierunku ruchu;
4. sposób hamowania polegający na zbliżeniu ku sobie dziobów nart i oddaleniu piętek; pług


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.

 (1.2) w lm. przeszkody, utrudnienia

 (1.3) fiz. siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Opór – rzeka na Ukrainie w obwodzie lwowskim
  • Opór – amerykański film wojenny w reżyserii Edwarda Zwicka
  • opór (psychologia)
    • bierny opór
  • bierny opór w naukach politycznych
  • opór (elektryczność, Impedancja)
    • opór czynny (rezystancja)
    • opór bierny (reaktancja)
  • opory ruchu
  • opór cieplny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔpur, AS: opur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapora ż., opornik m., oporność ż., opornica ż., oparcie n., opora ż.

 czas. opierać ndk., oprzeć dk.

 przym. oporny, oporowy, opornikowy

Wiktionary


opół

skrajna deska z kloca z jednej strony płaska, z drugiej półokrągła; okorek; oblader; okrajka


SJP.pl


opóźniacz

Opóźniacz – część składowa zapalnika ze zwłoką, która powoduje, że wybuch pocisku, bomby, granatu jest opóźniony.

Wikipedia


opóźniający

→ opóźniać


SJP.pl

Patrz:

opóźniać

opóźnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odsuwanie zdarzenia w czasie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opóźnienie n., późniak mzw./mos.

 czas. opóźniać ndk., opóźnić dk.

Wiktionary


opóźniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opóźnić)

 (1.1) powodować zwolnienie tempa robienia lub osiągnięcia czego

czasownik zwrotny niedokonany opóźniać się (dk. opóźnić się)

 (2.1) wykonywać nie na czas

 (2.2) pojawiać się później, niż należy

 (2.3) wskazywać godzinę wcześniejszą niż rzeczywista

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brak środków frustruje lekarzy i opóźnia leczenie, a czas oczekiwania na wizytę wynosi już nawet do sześciu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opóźnianie n., opóźnienie n., późniak mzw./mos.

 przym. opóźniony

 przysł. późno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spowalniać, zwalniać, reg. opaźniać

 (2.1) odwlekać, spóźniać się, zwlekać

 (2.2) spóźniać się

 (2.3) spóźniać się

Wiktionary


opóźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odsunięcie zdarzenia w czasie

 (1.2) różnica w czasie między zależnymi od siebie zdarzeniami

 (1.3) stan umysłowy będący efektem zbyt wolnego rozwoju

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • opóźnienie w informatyce
  • opóźnienie w prawie
  • retardacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opóźnienie pociągu wzrosło do czterdziestu minut.

 (1.2) Transmisja ma stałe opóźnienie trzech sekund.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: opuźńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opóźnić dk., opóźniać ndk.

 rzecz. opóźnianie n., późniak mzw./mos.

 przysł. późno

 przym. późny, opóźniony

 temsłow. późno-

Wiktionary


opóźniony

przymiotnik

 (1.1) będący nie na czas

 (1.2) taki, który nie zdążył z wykonaniem czegoś w wyznaczonym czasie

 (1.3) pot. nieprawidłowo rozwinięty umysłowo

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od opóźnić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opóźnienie n.

 czas. opóźniać, opóźnić dk.

 przysł. późno

 temsłow. późno-

 przym. późny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spóźniony

 (1.3) niedorozwinięty, upośledzony umysłowo

Wiktionary


opóźnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. opóźniać)

 (1.1) dokonany od|opóźniać.

czasownik zwrotny dokonany opóźnić się (ndk. opóźniać się)

 (2.1) dokonany od|opóźniać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opóźnienie n., opóźnianie n., późniak mzw./mos.

 przysł. późno

 przym. opóźniony

Wiktionary


opęczniały

rzadko: taki, który opęczniał, napęczniał; napęczniały


SJP.pl


opęcznieć

powiększyć się na skutek wypełnienia czymś; napęcznieć


SJP.pl


opędzić

1. odgonić owady, natrętów;
2. zaspokoić pilne potrzeby, wydatki


SJP.pl


opędzlować

potocznie:
1. zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, wszamać;
2. sprzedać coś, pozbyć się czegoś, często w sposób nielegalny; opchnąć, opylić, spylić;
3. okraść coś lub kogoś;
4. w medycynie: pokryć coś płynem rozprowadzanym za pomocą pędzla; wypędzlować


SJP.pl


opędzlowywać

1. potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtranżalać, pałaszować, wtrajać, szamać;
2. sprzedawać coś, pozbywać się czegoś, często w sposób nielegalny; opychać, opylać, spylać;
3. okradać coś lub kogoś;
4. w medycynie: pokrywać coś płynem rozprowadzanym za pomocą pędzla


SJP.pl


opękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opękać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opękać ndk.

Wiktionary


opękać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. obywać się bez czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opękanie n.

Wiktionary


opętana

uzyskać nad kimś władzę, przejmując kontrolę nad jego umysłem, uczuciami, doprowadzając go do zachowań przypominających szaleństwo


SJP.pl

Opętana (ang. "Possessed") – amerykański film z 1947 roku w reżyserii Curtisa Bernhardta.

Wikipedia


opętanie

1. stan obłąkania, psychozy, paranoi; obłęd;
2. dawniej: stan osoby owładniętej przez siły nieczyste, nawiedzonej przez diabła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uzależnienie kogoś od siebie w sensie negatywnym

 (1.2) ogarnięcie kogoś, zmieniając jego uczucia i wpływając na jego postępowanie

 (1.3) rel. stan bycia owładniętym przez demona;

Wiktionary

Opętanie – stan umysłu, w którym poszczególny człowiek (indywiduum) odczuwa, że znajduje się pod wpływem zewnętrznej, niefizycznej, najczęściej osobowej siły, lub zachowuje się w sposób sugerujący taki stan osobom trzecim. Według wielu religii oraz wierzeń ludowych opętanie może być formą zawładnięcia ciałem przez duchy lub demony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Kapłan zapytany między innymi o częstotliwość występowania opętań ekspiacyjnych, zwraca uwagę na zaskakująco dużą skalę tego zjawiska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętla ż., opętana ż., opętany mos.

 czas. opętać dk., opętywać ndk.

 przym. opętany

Wiktionary


opętaniec

1. człowiek ogarnięty jakąś pasją; zapaleniec;
2. człowiek opętany przez diabła


SJP.pl


opętany

szalony, gwałtowny, nieopanowany, obłędny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o człowieku: taki, który zachowuje się nieobliczalnie

 (1.2) o zjawiskach, uczuciach itp.: szalony, gwałtowny

 (2.2) rel. osoba, której ciałem zawładnął zły duch

forma czasownika.

 (3.1) imiesłów przymiotnikowy od: opętać

Wiktionary

Opętany (oryg. ukr. Юродивий, "Jurodywyj") – niedokończony poemat Tarasa Szewczenki z 1857.

Wikipedia

Przykłady

 (2.2) Dla opętanych jedynym ratunkiem jest egzorcyzm.

 (3.1) Ludzie opętani przez hazard odczuwają tylko dwa rodzaje emocji – radość i złość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɛ̃nˈtãnɨ, AS: opẽntãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opętanie n., opętywanie n.

:: fż. opętana ż.

 czas. opętać dk., opętywać ndk.

Wiktionary


opętać

uzyskać nad kimś władzę, przejmując kontrolę nad jego umysłem, uczuciami, doprowadzając go do zachowań przypominających szaleństwo


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. opętywać)

 (1.1) uzależnić kogoś, coś od siebie

 (1.2) o uczuciach: ogarnąć kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpɛ̃ntat͡ɕ, AS: opẽntać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętla ż., opętana ż., opętany mos., opętanie n., opętywanie n.

 czas. opętywać ndk., pętać ndk.

 przym. opętany

Wiktionary


opętnik

oprawa otworu w pokładzie, przez który przechodzi maszt


SJP.pl

Opętnik – otwór w pokładzie jachtu lub żaglowca, przez który przechodzi kolumna masztu sięgająca konstrukcji dna jednostki, przez który przechodzi kolumna masztu, uszczelniony za pomocą kołnierza wykonanego z płótna.

W przypadku, gdy kolumna masztu rozpoczyna się dopiero od wysokości pokładu, opętnik nie występuje.

Wikipedia


opętywać

czasownik niedokonany (dk. opętać)

 (1.1) niedokonany od|opętać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpɛ̃nˈtɨvat͡ɕ, AS: opẽntyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opętać dk.

 rzecz. opętany m., opętanie n., opętywanie n.

:: fż. opętana

 przym. opętany

Wiktionary


opłacalniej

stopień wyższy od przysłówka: opłacalnie


SJP.pl


opłacalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. cecha, tego co przynosi zysk i jest opłacalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielkość stada świń przekłada się na opłacalność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłata ż., opłacanie n., opłacenie n.

 czas. opłacać ndk., opłacić dk.

 przym. opłacalny, opłatny

 przysł. opłacalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dochodowość, intratność, lukratywność, popłatność, przychodowość, rentowność, zyskowność, kasowość, złotodajność

Wiktionary


opłacalny

przynoszący zysk; intratny, rentowny, zyskowny, dochodowy, popłatny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który się opłaca i przynosi zysk albo oszczędność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłacalność ż., opłata ż.

 czas. opłacać ndk., opłacić dk.

 przysł. opłacalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dochodowy, intratny, lukratywny, popłatny, rentowny, zyskowny

Wiktionary


opłacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opłacać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpwaˈt͡sãɲɛ, AS: opu̯acãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opłacać

 rzecz. opłacalność ż., opłacenie n.

Wiktionary


opłacać

1. dokonywać zapłaty za coś;
2. osiągać jedno kosztem drugiego, ponosić konsekwencje czegoś;
3. opłacać się - przynosić korzyść, zysk


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opłacić)

 (1.1) przez pewien czas (lub kilkakrotnie) płacić za coś

czasownik zwrotny niedokonany opłacać się (dk. opłacić się)

 (2.1) być wartym określonych kosztów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do końca tego roku muszę opłacać korepetytora dla mojego syna.

 (2.1) Ten interes zupełnie nam się nie opłaca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔpˈwat͡sat͡ɕ, AS: opu̯acać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłata ż., opłacanie n., opłacenie n., opłacalność ż.

 przym. opłacalny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kalkulować się, slang. opylać się

Wiktionary


opłacić

1. dokonać zapłaty za coś;
2. osiągnąć jedno kosztem drugiego, ponieść konsekwencje czegoś;
3. opłacić się - przynieść korzyść, zysk


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opłacać)

 (1.1) dokonany od|opłacać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpwat͡ɕit͡ɕ, AS: opu̯aćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłata ż., opłacalność ż., opłacenie n.

 przym. opłacalny

Wiktionary


opłakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opłakać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opłakiwać, opłakać dk.

 przym. opłakany

Wiktionary


opłakany

nędzny, godny politowania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żałosny, tragiczny, zasmucający

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpwaˈkãnɨ, AS: opu̯akãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płakać, opłakać, opłakiwać

 przysł. opłakanie

 rzecz. opłakanie n.

Wiktionary


opłakać

czasownik przechodni dokonany (ndk. opłakiwać)

 (1.1) dokonany od|opłakiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpwakat͡ɕ, AS: opu̯akać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłakanie n., opłakiwanie n., płacz m., płaczek m., płaczka ż.

 przym. opłakany

 przysł. opłakanie

 czas. opłakiwać, płakać

Wiktionary


opłakańszy

stopień wyższy od przymiotnika: opłakany


SJP.pl


opłakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|opłakiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpwaciˈvãɲɛ, AS: opu̯aḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opłakiwać, opłakać

Wiktionary


opłakiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opłakać)

 (1.1) płakać, doznawać bólu, wyrażać go po utracie kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak długo i boleśnie opłakiwał śmierć ukochanej i już nigdy się potem z nikim nie ożenił.

 (1.1) Chcę żyć tak, by nie opłakiwać na starość swojej minionej młodości, by czuć, że posmakowałem zawczasu życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔpwaˈcivat͡ɕ, AS: opu̯aḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłakanie n., opłakiwanie n., płacz m., płaczek m., płaczka ż.

 przym. opłakany

 przysł. opłakanie

 czas. opłakać, płakać

Wiktionary


opłata

1. opłacenie czegoś;
2. kwota należna za usługi itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kwota płacona za usługę, świadczenie

Wiktionary

Op

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Możesz pobierać opłatę za fizyczną czynność przekazania kopii i według własnej decyzji możesz za opłatą proponować ochronę gwarancyjną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpwata, AS: opu̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopłata ż., opłacenie n., opłacalność

 przym. opłacalny

 czas. opłacać ndk., opłacić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapłata, taksa, płatność

Wiktionary


opłatczany

dawniej: opłatkowy


SJP.pl


opłatek

1. cienki płatek pszennego ciasta używany w liturgii chrześcijańskiej i przy wieczerzy wigilijnej; hostia;
2. uroczystość dzielenia się opłatkiem;
3. krążek z cienkiego ciasta zawierający lekarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;

 (1.2) rel. rytuał dzielenia się opłatkiem (1.1)

 (1.3) środ. przestępcze chleb

Wiktionary

Opłatek (z oblatum „dar ofiarny”) – bardzo cienki biały płatek chlebowy, przaśny (czyli niekwaszony i niesolony), wypiekany z białej mąki i wody bez dodatku drożdży, którym dzielą się chrześcijanie, zgromadzeni przy stole wigilijnym, składając sobie życzenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W naszej parafii dystrybucją opłatków zajmuje się organista.

 (1.2) W ostatnim dniu przed przerwą świąteczną szef zaprosił nas wszystkich na opłatek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈpwatɛk, AS: opu̯atek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opłatkowy

Wiktionary


opłatkorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rel. kościelny roznoszący opłatki przed Bożym Narodzeniem

Wiktionary


opłatkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z opłatkiem, dotyczący opłatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłatek m., płatek m.

Wiktionary


opłatomat

automat przyjmujący opłaty


SJP.pl

Op

Wikipedia


opłatowy

→ opłata


SJP.pl

Patrz:

opłata

opławiec

osiedle w Bydgoszczy


SJP.pl

Opławiec − jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego północno-zachodniej części nad Brdą.

Wikipedia


opłomka

rura w kotle parowym


SJP.pl


opłonka

opłonka stogowica - gatunek motyla z rodziny sówkowatych


SJP.pl


opłotek

opłotki;
1. wiejski płot z drewnianych żerdzi lub pędów wikliny; opłotki;
2. ograniczenie kulturowe, społeczne itp. utrudniające działanie w jakiejś sprawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. wąska droga lub przejście przebiegające między dwoma płotami

 (1.2) rzad. miejsce ogrodzone płotem

 (1.3) rzad. łow. ogrodzone miejsce do którego zwabia się zwierzynę, w szczególności wilki

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Gdy ojciec odszedł po psa o podwójnym wzroku, a znużona matka na progu przysiadła, ochrypła od wołania i przemarznięta od nocnego chłodu, przez opłotek przeskoczył obcy, ten sam, który wczoraj tak nagle na przedwieczerz wpadł do chaty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opłotkowy

 rzecz. opłotkowość ż., opłotki nmos.

Wiktionary


opłotki

opłotki;
1. wiejski płot z drewnianych żerdzi lub pędów wikliny; opłotki;
2. ograniczenie kulturowe, społeczne itp. utrudniające działanie w jakiejś sprawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) drewniany płot z chrustu lub żerdzi

 (1.2) wąskie przejście między sąsiednimi płotami

 (1.3) miejsce ogrodzone płotem

 (1.4) przen. ograniczony zakres czegoś

 (1.5) daw. odchylane części wejściowe dużego namiotu

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M., B., i W. plural|opłotek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poza nędznymi opłotkami niespodziewanie pyszniły się okazałe słoneczniki.

 (1.2) Dotarłszy do wsi, starając się zbytnio nie rzucać w oczy, nieznacznie przemykał się opłotkami.

 (1.3) Tylko usychające w ogrodach konopie wychylały zza opłotków swe rozczochrane głowy albo kura głośno zagdakała.

 (1.5) Zebrzydowski, zamknięty w namiocie, jak w więzieniu, podnosił opłotki, wyglądał i czekał z coraz większym rozdrażnieniem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłotek mrz.

Wiktionary


opłucna

błona wyściełająca wewnętrzną ściankę klatki piersiowej i pokrywająca płuca; pleura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej;

Wiktionary

Opłucna ( pleura) – surowicza błona, w której zamknięte są płuca. Każde z płuc jest otoczone osobnym workiem opłucnej. Jest cienką i błyszczącą stale zwilżaną błoną, która ułatwia ruch płuc w czasie oddechu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płuco n.

 przym. opłucnowy, płucny, opłucny

Wiktionary


opłucnowy

związany z opłucną (np. jama opłucnowa)


SJP.pl


opłucny

w medycynie: okalający płuca (np. błona opłucna)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z opłucną, dotyczący opłucnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłucna ż.

Wiktionary


opłukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) usunięcie zabrudzenia lub detergentu poprzez polanie wodą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile zajmie wam opłukanie brudnych talerzy przed włożeniem ich do zmywarki?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłukiwanie n.

 czas. opłukać dk., opłukiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obmycie, przepłukanie, zmycie

Wiktionary


opłukać

1. płucząc, obmyć;
2. opłukać się -
a) opłukać samego siebie;
b) opłukać siebie nawzajem


SJP.pl


opłukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) umywanie przez polewanie cieczą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Misa ta służy do opłukiwania liści i łodyg z piachu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłukanie n.

 czas. opłukać dk., opłukiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obmywanie, zmywanie

Wiktionary


opłukiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opłukać)

 (1.1) umywać przez polewanie cieczą

 (1.2) zalewać falami

czasownik zwrotny niedokonany opłukiwać się (dk. opłukać się)

 (2.1) obmywać cieczą z zabrudzenia lub detergentu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wskazał na sklep tandeciarza obok nas, gdzie woda opłukiwała rdzę żelaznych rupieci, tworząc brązowo-czerwone kałuże.

 (1.2) Miało im wkrótce zabraknąć podstawy, opłukiwanej cieplejszemi wodami, podobnie jak to się dzieje z lodowemi górami na morzu północnem lodowatem.

 (2.1) Po kąpieli w oceanie opłukiwali się pod natryskami zlokalizowanymi na plażaaży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłukanie n., opłukiwanie n., płukanka ż.

 czas. opłukać dk., opłukać się dk., płukać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obmywać, zmywać

 (2.1) obmywać się, zmywać się

Wiktionary


opłuknąć

dawniej: opłukać


SJP.pl


opłużać

zaopatrywać, wyposażać w pługi do odgarniania błota i śniegu


SJP.pl


opłużyć

zaopatrzyć w pługi do zgarniania śniegu


SJP.pl


opłynąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. opływać)

 (1.1) okrążyć płynąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) James Cook opłynął Antarktykę i ostatecznie rozwiązał problem istnienia poszukiwanego kontynentu południowego, stwierdzając, że w szerokościach umiarkowanych takowy nie istnieje.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płynąć, opływać

 przym. opływowy

Wiktionary


opływ

ruch cieczy wokół zanurzonego w nim ciała stałego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. ruch cieczy względem zanurzonego w niej ciała

 (1.2) lotn. ruch cząstek powietrza stykających się z płaszczyznami nośnymi lub sterowymi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opływać

 rzecz. opływanie

 przym. opływowy

Wiktionary


opływać

potocznie: pływając dotrzeć do wielu miejsc


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opłynąć)

 (1.1) okrążać coś, płynąc

 (1.2) otoczyć coś, spowić kogoś lub coś

 (1.3) obfitować w coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuter opływał cypel z latarnią, gdy zagrzmiało.

 (1.2) We drzwiach stanęła pani Emilia, białym, długim, koronkami okrytym peniuarem opłynięta i w szczególny sposób ożywiona.

 (1.3) Więc król Bobo w sławie jaśniał, w skarby opływał, / Wszelkiego bożego dobra wesół używał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opływanie n., opływ mrz.

 czas. pływać, opłynąć dk.

 przym. opływowy

Wiktionary


opływowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest opływowe; cecha tych, którzy są opływowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. opływowy

 przysł. opływowo

Wiktionary


opływowy

łagodnie zaokrąglony, wydłużony


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający lekko zaokrąglony kształt zmniejszający opór wody lub powietrza przy poruszaniu się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samochód posiada opływową, a równocześnie elegancką linię nadwozia oraz komfortowe, przestronne i przyjazne wnętrze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opływ m., opływacz m., opływowość ż.

 czas. pływać, opłynąć dk., opływać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aerodynamiczny

Wiktionary


or

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i wschodniej Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Uralu w zlewisku Morza Kaspijskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Or – rzeka w Kazachstanie i Rosji
  • OR – stosowane jako oznaczenie alternatywy
  • Uri Or – izraelski generał i polityk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Orsk m.

 przym. orski

Wiktionary


or-ot

pseudonim Artura Oppmana


SJP.pl


oracja

1. uroczysta mowa; długie przemówienie wygłaszane z powagą
2. w liturgii rzymskiej: uroczysta modlitwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. kwieciste przemówienie;

 (1.2) liter. żart. perora moralizatorska, mówka

 (1.3) typ modlitwy wieńczącej część liturgii lub nabożeństwa;

Wiktionary

Oracja (łac. oratio od orare: "mówić", "rozprawiać") to:

Etymologia słowa pochodzi z łacińskiego "oratorium" ('dom modlitwy'), przekształcone co do znaczenia według wł. Oratorio di San Filippo Neri w Rzymie, gdzie w XVI w. odbywały się nabożeństwa muzyczne w rodzaju misteriów, "oratio" ('przemówienie' łac. 'mowa; język, styl') i łac. "orator" ('mówca') od "orare" ('wypowiadać formułę liturgiczną; mówić; błagać; modlić się')

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tekst oracji, którą wygłosił prezes, wyszedł spod pióra jego asystentki.

 (1.2) Na apelu nie obyło się bez oracji dyrektorki.

 (1.3) Przewodniczący liturgii wybrał orację z uroczystości Zesłania Ducha Świętego.

 (1.3) Po oracji usiedliśmy w ławkach od strony ambony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orator m., orant m., orantka ż., oratorium n., oralizm mrz., oralność ż.

 przym. oratorski, oralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) perora, alokucja

Wiktionary


oracle

jeden z najpopularniejszych systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oracle – amerykańskie przedsiębiorstwo zajmujące się tworzeniem oprogramowania
  • Oracle – relacyjny system baz danych
  • Oracle – jednostka osadnicza w USA, w stanie Arizona
  • Oracle – postać z komiksów o Batmanie
  • Oracle Linux – dystrybucja Linuksa
  • Oracle Open Office – pakiet aplikacji biurowych
  • Oracle Cluster File System – system plików
  • Oracle WebLogic – rodzina produktów informatycznych
  • Oracle Forms – narzędzie wspomagające programowanie
  • Oracle Application Express – środowisko do tworzenia aplikacji
  • Oracle E-Business Suite – zintegrowany system informatyczny
  • Notacja Oracle – notacja używana w modelowaniu diagramów związków encji.

Wikipedia


oracyjny

→ oracyjny


SJP.pl

Patrz:

oracyjny

oracz

człowiek orzący ziemię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto orze pole

Wiktionary

Oracz ( Орач) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Tyrgowiszte, w gminie Antonowo. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 czerwca 2020 roku miejscowość liczyła 100 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. oranie n., orka ż., orzba ż.

:: fż. oraczka ż.

 czas. zaorywać, orać ndk., zaorać dk.

 przym. orny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński orocz

Wiktionary


oraczewice

Oraczewice ( Helmersruh) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 wieś liczyła 78 mieszkańców. Wieś wchodzi w skład sołectwa Sulino.

Wikipedia


oraczewski

nazwisko


SJP.pl


oraczka

→ oracz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. reg. czynność orania ziemi

 (1.2) żona oracza

Wiktionary

Patrz:

oracz

Powiązane:

 rzecz. orka ż., oracz m., oraczyna ż., oranie n.

 czas. zaorywać, orać ndk.

 przym. orny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orka, oranie

 (1.4) oraczyna

Wiktionary


oraczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaorane pole

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oraczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oraczka

Wiktionary


oradea

[czytaj: oRADja] miasto w Rumunii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północno-zachodniej części Rumunii;

Wiktionary

( Nagyvárad) – miasto w Rumunii w okręgu Bihor, stolica krainy historycznej Kriszana. Miasto liczy, zgodnie ze spisem ludności z 2002 roku, 206 614 mieszkańców. Natomiast liczba mieszkańców całego zespołu miejskiego wynosi ok. 241 tys. Oradea należy do najlepiej rozwiniętych miast w Rumunii. Merem miasta jest Florin Birta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oradea to miasto w okręgu Bihor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔraˈdɛa, AS: oradea

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oradejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Wielki Waradyn

Wiktionary


oradejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oradeą, dotyczący Oradei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oradea ż.

Wiktionary


oral

potocznie: seks oralny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) seks. pot. seksualny stosunek oralny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orał – miasto w Kazachstanie
  • potocznie – seks oralny
  • Tomáš Oral

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieliśmy wczoraj mały oral z Maćkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔral, AS: oral

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oralizm mrz., oratorium n., orator m.

 przym. oralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stosunek oralny, seks oralny, miłość francuska

Wiktionary


oralista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pedag. zwolennik doktryny oralizmu, zakazującej głuchym używania języka migowego w imię lepszego opanowania przez nich mowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔraˈlʲista, AS: oralʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oralizm mrz.

:: fż. oralistka ż.

 przym. oralny

Wiktionary


oralizm

1. erotyczne pieszczoty ustami; seks oralny;
2. doktryna pedagogiczna, według której głusi powinni uczyć się mówić i czytać z ust, a język migowy przeszkadza w nauce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) seks. dysfunkcja polegająca na uwarunkowaniu na osiąganie orgazmu jedynie przez pobudzanie genitaliów ustami

 (1.2) seks. pieszczoty ustami, seks oralny;

 (1.3) pedag. doktryna, zgodnie z którą osoba głucha powinna uczyć się mówić, czytać z ust, a posługiwanie się językiem migowym przeszkadza w tym

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) I oto jesteśmy u źródeł doktryny oralizmu, która skierowała nauczanie głuchych na ślepy tor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈralʲism̥, AS: oralʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oralista m., oralistka ż., orator m., oratorka ż., oracja ż., oral m.

 przym. oralny, oratorski

 przysł. oralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) seks oralny, oral, miłość francuska

Wiktionary


oralność

cecha tego, co ma związek z ustnym przekazywaniem informacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co oralne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oracja ż., orator m., oratorium n.

 przym. oralny, oratorski, oratoryjny

 przysł. oralnie, oratorsko

Wiktionary


oralny

1. związany z ustnym przekazywaniem informacji;
2. sex oralny - zachowanie seksualne polegające na pieszczeniu ciała partnerki lub partnera, a w szczególności narządów płciowych oraz innych stref erogennych, z użyciem języka i ust


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ustny, przekazywany za pomocą mowy

 (1.2) o zachowaniu seksualnym z użyciem języka i ust

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieje były książką najpierw opowiedzianą, wówczas dominowała jeszcze kultura oralna, kiedy przekaz następuje za pomocą słowa mówionego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈralnɨ, AS: oralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oracja ż., oral m., oralność ż., oralizm mrz., oralista mos.

 przym. aboralny, oracyjny

 przysł. oralnie

Wiktionary


oramić

rzadko: obramować


SJP.pl


oran

miasto w Algierii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Algierii;

Wiktionary

Oran (arab. وهران, "Wahrān") – miasto w północno-zachodniej Algierii, nad Morzem Śródziemnym, ośrodek administracyjny wilajetu Oran. W 2008 roku liczyło ok. 610 tys. mieszkańców. Ważny port handlowy i pasażerski, ośrodek przemysłu rybnego, włókienniczego, chemicznego, cementowego i metalowego. Ośrodek kulturalno-naukowy z muzeami, bibliotekami, uniwersytetem i politechniką. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji orańskiej. Miejsce akcji powieści "Dżuma" Alberta Camusa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poznali się w Oranie, ale obaj byli Algierczykami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrãn, AS: orãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orańczyk mos., oranka ż.

 przym. orański

Wiktionary


orange

[czytaj: orendż]
1. jedno z wielu miast w USA;
2. jedna z wielu gmin w USA;
3. międzynarodowa marka telefonii komórkowej;
4. [czytaj: oRANŻ] miasto na południu Francji;
5. rzeka w Lesotho, RPA i Namibii; Oranje


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orange – miasto w stanie Nowa Południowa Walia
  • Orange – miasto
  • Orange – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Orange
  • Orange – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie New Haven
  • Orange – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Franklin
  • Orange – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Franklin
  • Orange – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Grafton
  • Orange – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Essex
  • Orange – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Schuyler
  • Orange – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Cuyahoga
  • Orange – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Orange
  • Orange – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Orange

Wikipedia


orangowate

podrodzina małp człekokształtnych


SJP.pl

Orangowate (Ponginae) – podrodzina ssaków naczelnych z rodziny człowiekowatych (Hominidae) do której zalicza się orangutany oraz wymarłe ankarapiteki, gigantopiteki i siwapiteki.

Wikipedia


orangowaty

o cechach orangowatych (podrodzina małp)


SJP.pl


orangutan

małpa człekokształtna prowadząca nadrzewny tryb życia, objęta ochroną z powodu ryzyka wyginięcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

 (1.2) pot. osoba nieobyta

Wiktionary

Orangutan ("Pongo") – rodzaj dużych ssaków naczelnych z podrodziny orangowatych (Ponginae) w obrębie rodziny człowiekowatych (Hominidae). IUCN wszystkie orangutany klasyfikuje jako krytycznie zagrożone.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mówiono, iż czarnucha przywieziono wprost z Afryki, gdzie się urodził w okolicy pełnej świętojańskiego chleba, wśród krokodylów i orangutanów, papug i pieprzojadów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrãŋˈɡutãn, AS: orãŋgutãn

Wiktionary


orangutani

przymiotnik

 (1.1) związany z orangutanem, dotyczący orangutana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrãŋɡuˈtãɲi, AS: orãŋgutãńi

Wiktionary


orangutanica

samica orangutana


SJP.pl


orania

1. przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez tworzenie w niej bruzd i jednoczesne odkładanie skib za pomocą stosownych narzędzi, maszyn;
2. potocznie: ciężko pracować, harować


SJP.pl

Ks

Wikipedia


oranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|orać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orka (rolnictwo)
  • Oranje – rzeka
  • Wolne Państwo Orania – historyczne państwo burskie
  • Wolne Państwo Orania – prowincja RPA, obecnie pod nazwą Wolne Państwo
  • Oranie – wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈrãɲjɛ, AS: orãńi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 czas. orać, zaorywać

 rzecz. oraczka ż., samozaoranie n., orka ż., orzba ż., oracz mos.

 przym. orny

Wiktionary


oranienbaum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Łomonosow (nazwa oficjalna do 1948 r.);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oranienbaum – dzielnica Oranienbaum-Wörlitz
  • Oranienbaum – pałac
  • Oranienbaum – zespół pałacowy
  • Oranienbaum – dawna nazwa miejscowości Łomonosow
  • Oranienbaum – stacja kolejowa w miejscowości Łomonosow

Wikipedia

Powiązane:

 przym. oranienbaumski

Wiktionary


oranienbaumski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Oranienbaumem, dotyczący Oranienbaumu (współcz. Łomonosow)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oranienbaum mrz.

Wiktionary


oranienburg

miasto w Niemczech


SJP.pl

Oranienburg – miasto we wschodnich Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, siedziba powiatu Oberhavel. Leży 35 km na północ od centrum Berlina, nad rzeką Hawelą oraz przy kanale Odra-Hawela. Jest największym miastem powiatu Oberhavel i częścią berlińskiej aglomeracji.

Wikipedia


oranienburski

przymiotnik od: Oranienburg (miasto w Niemczech)


SJP.pl


oranje

rzeka w Lesotho, RPA i Namibii; Orange


SJP.pl

Oranje (Orange, ang. "Orange River", afr. "Oranjerivier") – rzeka w Afryce, płynąca przez terytorium Lesotho, Południowej Afryki i Namibii.

Źródła rzeki Oranje znajdują się w Górach Smoczych w Lesotho, we wschodniej części Afryki południowej, uchodzi natomiast do Oceanu Atlantyckiego na wybrzeżu zachodnim. Na rzece znajdują się progi i wodospady (np. Augrabiesval). Występują duże wahania stanów wód i częste są powodzie letnie. Rzeka wykorzystywana jest do nawadniania.

Wikipedia


oranjestad

stolica Aruby


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Aruby;

 (1.2) geogr. stolica wyspy Sint Eustatius;

Wiktionary

Oranjestad – stolica i największe miasto kraju autonomicznego Aruba, należącego do Holandii, w Ameryce Południowej. 1 stycznia 2020 r. liczyło 28 658 mieszkańców, należy do dwóch regionów Oranjestad-Oost i Oranjestad-West. Leży na zachodnim brzegu wyspy,

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈrãnʲjɛstat, AS: orãnʹi ̯estat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oranjestadczyk mos., oranjestadka ż.

 przym. oranjestadzki

Wiktionary


oranjestadczyk

mieszkaniec Oranjestadu (stolicy Aruby)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Oranjestadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrãnʲjɛˈstaṭt͡ʃɨk, AS: orãnʹi ̯estaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oranjestad m.

:: fż. oranjestadka ż.

 przym. oranjestadzki

Wiktionary


oranjestadka

mieszkanka Oranjestadu (stolicy Aruby)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Oranjestadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrãnʲjɛˈstatka, AS: orãnʹi ̯estatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oranjestad, oranjestadczyk

 przym. oranjestadzki

Wiktionary


oranjestadzki

dotyczący Oranjestadu, stolicy Aruby


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oranjestadem, stolicą Aruby

 (1.2) związany z Oranjestadem, stolicą wyspy Sint Eustatius

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oranjestad mrz., oranjestadczyk mos., oranjestadka ż.

Wiktionary


oranka

gwarowo: orka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Oranu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oranka (rzeka)
  • Oranka (jezioro)
  • Oranka (miejscowość)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Oran mrz.

:: fm. orańczyk mos.

 przym. orański

Wiktionary


orant

w sztuce: postać stojąca w pozie modlitewnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. rel. kanoniczne przedstawienie modlącej się postaci męskiej ze wzniesionymi, rozłożonymi rękami;

Wiktionary

Orant, orantka (łac. "orans", "orantis" od "orare" – modlić się) – w sztukach plastycznych przedstawienie postaci (zazwyczaj kobiecej) modlącej się, na stojąco, ustawionej frontalnie, ze wzniesionymi ku górze rękami i rozwartymi dłońmi, ubranej w długą szatę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na fresku widniał orant z wzniesionymi do góry rękami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrãnt, AS: orãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oracja ż.

:: fż. orantka ż.

Wiktionary


orantka

w sztuce: postać kobieca stojąca w pozie modlitewnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. rel. kanoniczne przedstawienie modlącej się postaci żeńskiej ze wzniesionymi, rozłożonymi rękami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor fresku przedstawił orantkę w białej szacie chrzcielnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oracja ż.

:: fm. orant mos.

Wiktionary


orany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Litwie, w okręgu olickim.

Wiktionary

Orany (lit. "Varėna") – miasto (10 tys. mieszkańców) w Dzukii na Litwie.

Orany położone były w drugiej połowie XVI wieku w powiecie trockim województwa trockiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈra.nɘ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. orański

Wiktionary


oranż

1. barwa pomarańczowa; pomarańcz;
2. oranż metylowy - barwnik syntetyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolor pomarańczowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachód słońca lśnił oranżem, słoneczna tarcza niknęła za horyzontem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oranżowy

 rzecz. oranżeria ż., oranżada ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomarańcz

Wiktionary


oranżada

napój musujący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat

 (1.2) butelka oranżady (1.1)

Wiktionary

Oranżada – chłodzący gazowany napój bezalkoholowy, tradycyjnie o intensywnie słodkim, pomarańczowym smaku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zimna oranżada jest dobra w upał.

 (1.2) Kupiłem po dwie oranżady dla każdego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrãw̃ˈʒada, AS: orãũ̯žada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. oranżadka ż.

:: oranż m., oranżysta m., oranżowiec m., oranżówka ż., oranżeria ż.

 przym. oranżadowy, oranżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sok pomarańczowy, reg. śl. brauza

Wiktionary


oranżadowy

→ oranżada


SJP.pl

Patrz:

oranżada

oranżeria

budynek ogrodowy z dużymi oknami, służący do hodowania roślin tropikalnych lub zabaw towarzyskich; pomarańczarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. ogrod. szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;

Wiktionary

Oranżeria (również pomarańczarnia) – budowla ogrodowa, parterowa, wolno stojąca lub połączona z tarasem, ogrzewana.

Oranżerie służyły do uprawy roślin egzotycznych (pomarańcze, cytryny, granaty itp.), a także do przechowywania roślin, które nie mogą w strefie umiarkowanej zimować w gruncie. Pełniły też funkcję ogrodów zimowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za najpiękniejszą w Europie uchodzi oranżeria w Wersalu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrãw̃ˈʒɛrʲja, AS: orãũ̯žerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oranż m., oranżada ż., oranżadka ż., oranżysta m., oranżystka ż., oranżowiec m., oranżówka ż.

 przym. oranżeryjny, oranżadowy, oranżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomarańczarnia, cieplarnia, ogród zimowy

Wiktionary


oranżerium

dawna nazwa oranżerii


SJP.pl


oranżeryjny

związany z oranżerią; hodowany w oranżeriach; cieplarniany


SJP.pl


oranżowy

1. pomarańczowy lub żółtoczerwony;
2. związany z pomarańczą, np. konfitura oranżowa, drzewo oranżowe


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) koloru pomarańczowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oranż m., oranżada ż., oranżeria ż.

Wiktionary


oranżysta

członek protestanckiego bractwa w Irlandii Północnej


SJP.pl


oranżyści

członek protestanckiego bractwa w Irlandii Północnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oranżyści – zwolennicy dynastii orańskiej (patrz: Orania): np. Laurens Pieter van de Spiegel. Zwolennicy zwiększenia wpływów stadhoudera w Holandii (XVI-XIX w.)
  • Oranżyści – założone w roku 1795 stowarzyszenie protestantów w Irlandii

Wikipedia


orator

człowiek, który potrafi wygłaszać przemówienia, chętnie głosi oracje, zabiera głos publicznie; krasomówca, retor, mówca


SJP.pl

Or

Wikipedia


oratorianie

członek stowarzyszenia religijnego skupiającego osoby duchowne i świeckie bez obowiązku składania ślubów zakonnych


SJP.pl


oratorianin

członek stowarzyszenia religijnego skupiającego osoby duchowne i świeckie bez obowiązku składania ślubów zakonnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Filipa Nereusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niedzielę poszliśmy na mszę do oratorianów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oratorium n., orator m., oratorka ż.

 przym. oratoriański, oratoryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filipin

Wiktionary


oratorianka

→ oratorianin


SJP.pl

Patrz:

oratorianin

oratoriański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z oratorianami, dotyczący oratorianów

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do oratorianów, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odbył studia nad charyzmatem oratoriańskim.

 (2.1) Kto założył pierwszy dom oratoriański w Polsce?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oratorianin m.

Wiktionary


oratorium

1. miejsce przeznaczone na modlitwę, najczęściej kaplica
2. forma wokalno-instrumentalna o tematyce biblijnej lub religijnej, śpiewana przez solistę, chór lub wykonywana przez orkiestrę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej;

 (1.2) archit. rel. część klasztoru przeznaczona na modlitwę;

 (1.3) pedag. rel. miejsce spotkań wychowawczych z dziećmi i młodzieżą w placówkach salezjańskich;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szczególnym gatunkiem oratorium jest pasja.

 (1.1) Bach napisał kilka oratoriów.

 (1.2) Nieszpory odmówimy jak zawsze w oratorium na drugim piętrze.

 (1.3) Władze zamknęły oratorium salezjańskie w Tarnowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔraˈtɔrʲjũm, AS: oratorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oral mrz., oratorianin m., oratoria ż., oracja ż., oralność ż.

 przym. oratoryjny

Wiktionary


oratorka

kobieta mająca zdolność krasomówstwa; mówczyni


SJP.pl


oratorski

taki, który dotyczy oratora, ma zdolności krasomówcze; retoryczny, krasomówczy, elokwentny, wymowny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) potrafiący wypowiedzieć się w sposób właściwy dla oratora, krasomówczo, także: świadczący o takiej umiejętności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Całą tą sic. rozmowę uważał za popis oratorski, nie przyjmował poważnie.

 (1.1) Talent oratorski nie każdemu jest dany i dlatego, gdy charakter przyjęcia nie wymaga toastu, a okoliczności nie skłaniają kandydata na Demostenesa do wygłoszenia mowy, lepiej nie szukać laurów na tym polu.

 (1.1) Pamiętają też jego imponujący styl oratorski, ale już nie to, co właściwie mówił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oralność ż., oralizm mrz., oracja ż., orator mos., oratorka ż.

 przysł. oratorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krasomówczy

Wiktionary


oratorstwo

umiejętność sprawnego, jasnego wyrażania swoich myśli, sztuka pięknego mówienia; retoryka, krasomówstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) umiejętność jasnego wyrażania myśli

Wiktionary


oratoryjny

dotyczący oratorium (utworu muzycznego), np. koncert oratoryjny, muzyka oratoryjna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z oratorium, dotyczący oratorium

 (1.2) posiadający cechy oratorium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W filharmonii odbył się koncert oratoryjny.

 (1.2) Koncerty oratoryjne jego autorstwa zasługują na uznanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oratorium n., oratorianin m., oralność ż.

Wiktionary


orawa

kraina historyczno-geograficzna w Polsce i na Słowacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnej Słowacji;

 (1.2) etn. hist. geogr. region etnograficzny w Słowacji i częściowo w Polsce, w dorzeczu Orawy (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orawa – rzeka na Słowacji
  • Orawa – kraina historyczno-etnograficzna na Słowacji i w Polsce
  • Orawa – wieś na Ukrainie
    • Orawa – dawna gmina
  • Orawa – utwór skomponowany przez Wojciecha Kilara
  • Orava – wieś w Estonii
  • Orawa – poemat symfoniczny na kameralną orkiestrę smyczkową Wojciecha Kilara
  • MS Orawa – masowiec Polskiej Żeglugi Morskiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈrava, AS: orava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orawianin m., Orawianka ż.

 przym. orawski

Wiktionary


orawianin

mieszkaniec Orawy (krainy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Orawy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔraˈvʲjä̃ɲĩn, AS: oravʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orawa ż., Orawianka ż.

 przym. orawski

Wiktionary


orawianka

mieszkanka Orawy (krainy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Orawy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔraˈvʲjãŋka, AS: oravʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orawa ż., Orawianin m.

 przym. orawski

Wiktionary


orawiec

nazwisko


SJP.pl


orawka

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orawka – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Jabłonka
  • Orawka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Orawka – potok, dopływ Czarnej Orawy

Wikipedia


orawski

przymiotnik od: Orawa (kraina historyczna i rzeka na Słowacji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Orawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orawa ż., Orawianin m., Orawianka ż.

Wiktionary


oraz

spójnik łączący współrzędne części zdania; i; a także


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …łączący słowa i zdania równorzędne, wskazując je jako występujące równocześnie

przysłówek

 (2.1) śrpol. jednocześnie; zarazem, w tym samym czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wikipedia oraz Wikisłownik działają na oprogramowaniu Mediawiki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔras, AS: oras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz mrz.

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) i; (a) także; też; również, tudzież

Wiktionary


orać

1. przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez tworzenie w niej bruzd i jednoczesne odkładanie skib za pomocą stosownych narzędzi, maszyn;
2. potocznie: ciężko pracować, harować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) roln. przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

 (1.2) pot. przen. ciężko pracować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłop wyruszył orać pole.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

 (1.2) Przestań tak orać, bo niedługo się wykończysz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrat͡ɕ, AS: orać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oraczka ż., orzba ż., samozaoranie n., oranie n., orka ż., oracz m., podorywka ż.

 czas. rozorać, zaorać, przeorać, rozorać, podorywać, zaorywać

 przym. orny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) harować

Wiktionary


orańczyk

mieszkaniec Oranu (miasta w Algierii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Oranu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oran mrz.

:: fż. oranka ż.

 przym. orański

Wiktionary


orański

przymiotnik od: Oran


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Oranu, związany z Oranem (miastem w Algierii)

 (1.2) dotyczący Oranii, związany z Oranią

 (1.3) dotyczący Oran, związany z Oranami (miastem na Litwie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orany nmos., Oran mrz., orańczyk mos., oranka ż.

Wiktionary


orb

mała, kulista anomalia świetlna na zdjęciach i filmach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orb – rzeka
  • Orb – rzeka, dopływ Kinzig
  • Bad Orb – miasto w kraju związkowym Hesja, w powiecie Main-Kinzig
  • Orb – zjawisko w fotografii
  • The Orb – brytyjska grupa muzyczna
  • Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg – niemiecki nadawca radiowo-telewizyjny
  • Object Request Broker – w informatyce

Wikipedia


orban

nazwisko


SJP.pl

Orban – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Tarn.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 246 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 28 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Orban plasuje się na 817. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1183.).

Wikipedia


orbanizacja

przejmowanie sposobu sprawowania rządów na wzór Viktora Orbána, węgierskiego premiera


SJP.pl


orbis

1. polskie przedsiębiorstwo branży hotelarskiej;
2. miejscowość i gmina w Niemczech


SJP.pl


orbisowski

przymiotnik od: Orbis (biuro podróży)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orbisem, dotyczący Orbisu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celina wróciła z wycieczki orbisowskiej na Teneryfę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orbis mrz.

 przysł. orbisowsko

Wiktionary


orbita

1. tor, po którym porusza się, pod wpływem przyciągania, jedno ciało wokół innego (np. elektron wokół jądra atomowego, Mars wokół Słońca)
2. krąg czyichś wpływów, zainteresowań
3. w anatomii: oczodół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;

 (1.2) anat. oczodół

 (1.3) krąg, sfera, zasięg

Wiktionary

Orbita – tor ciała poruszającego się pod wpływem ciążenia, np. ciała niebieskiego lub sztucznego satelity. W Układzie Słonecznym Ziemia, inne planety, planetoidy, komety i mniejsze ciała poruszają się po swoich orbitach wokół Słońca. Z kolei księżyce krążą po orbitach wokół planet macierzystych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przypadku dwóch ciał, orbita jest krzywą stożkową.

 (1.1) Trzy lata temu na orbitę Marsa miała wejść sonda "Mars Observer", ale z niewiadomych powodów zamilkła i przestała reagować na sygnały z Ziemi. Do dziś nie wiadomo, co się stało z sondą , która kosztowała prawie miliard dolarów.

 (1.1) Linia prosta łącząca apsydy orbity – perycentrum z apocentrum – nazywa się linią apsyd.

 (1.1) Załoga Endeavoura przymocuje do stacji ważącą 2, 5 tony konstrukcję kratową modułu łącznikowego ITS S5 Truss, wymieni żyroskop pomocny w określaniu położenia statku, przeładuje na stację sprzęt oraz części zamienne, a także przetestuje system, który pozwoli promowi ewentualnie pozostać dłużej na orbicie dzięki pobieraniu z ISS energii elektrycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrˈbʲita, AS: orbʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orbiter m., orbitowanie n.

 czas. orbitować ndk.

 przym. orbitalny

Wiktionary


orbital

funkcja falowa charakteryzująca stan energetyczny elektronu znajdującego się w atomie, cząsteczce lub ciele stałym obliczona jakąkolwiek metodą w przybliżeniu jednoelektronowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. chem. rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce;

 (1.2) fiz. chem. pot. obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce

Wiktionary

Orbital – funkcja falowa będącą rozwiązaniem równania Schrödingera dla szczególnego przypadku układu jednego elektronu znajdującego się na jednej z powłok atomowych lub tworzących wiązanie chemiczne. Orbital jest funkcją falową jednego elektronu, a jej kwadrat modułu (zgodnie z postulatem Maxa Borna) określa gęstość prawdopodobieństwa napotkania elektronu w danym punkcie przestrzeni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔrˈbʲital, AS: orbʹital

Wiktionary


orbitalny

1. przymiotnik od: orbita (w znaczeniu toru lotu), np. ruch orbitalny, lot orbitalny
2. orbitalna liczba kwantowa - wielkość określająca kształt orbitalu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) astr. dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orbita ż.

 czas. orbitować

Wiktionary


orbiter

statek kosmiczny lub jego część krążąca wokół ciała niebieskiego; sztuczny satelita


SJP.pl

Orbiter – część sondy kosmicznej, która pozostaje na orbicie wokółplanetarnej po oddzieleniu lądownika i służy jako satelita komunikacyjny, przekazujący sygnał z lądownika na Ziemię. Orbiter spełnia również rolę satelity zwiadowczego fotografującego powierzchnię planety, dokonuje także analizy widma i analizy termicznej.

Wikipedia


orbitoid

pierwotniak kopalny z górnych warstw pokładów kredowych


SJP.pl


orbitolina

kopalny pierwotniak ze średnich i najgłębszych warstw złóż kredowych


SJP.pl


orbitopatia

orbitopatia tarczycowa - choroba tkanek oczodołu związana z chorobą tarczycy


SJP.pl


orbitowanie

1. znajdowanie się kosmonauty poza statkiem kosmicznym, w jego pobliżu
2. ruch ciała niebieskiego lub pojazdu kosmicznego po orbicie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|orbitować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrbʲitɔˈvãɲɛ, AS: orbʹitovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. orbitować

 rzecz. orbita ż.

Wiktionary


orbitować

1. poruszać się w kosmosie po orbicie;
2. o kimś, kto nadużył alkoholu: zataczać się, poruszać się bardzo chwiejnym krokiem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) krążyć po orbicie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwaj ostatni mieli 20 lipca dostąpić zaszczytu zejścia na powierzchnię Księżyca, Collins orbitował, oczekując na powrót kolegów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrbʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: orbʹitovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orbita ż., orbiter m., orbitowanie n.

 przym. orbitalny

Wiktionary


orbitowski

nazwisko


SJP.pl


orbitrek

urządzenie do treningu aerobowego, wyposażone w funkcje roweru stacjonarnego, steppera i bieżni elektrycznej; trenażer eliptyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) sport. urządzenie do treningu, na którym nogi imitują chód, jazdę na nartach lub jazdę na rowerze, a ręce poruszają naprzemiennie uchwytami

Wiktionary

Orbitrek eliptyczny, trenażer eliptyczny, crosstrainer – stacjonarne urządzenie treningowe do ćwiczeń kardio.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki płynności i eliptycznemu przebiegowi ruchów trening na orbitreku nie jest szkodliwy dla stawów.

 (1.1) Ćwiczenia na orbitreku angażują dolne i górne partie ciała.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trenażer eliptyczny, crosstrainer

Wiktionary


orbora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. praw. czynsz płacony z hut i kopalni do skarbu królewskiego

Wiktionary


orceina

karminowy barwnik otrzymywany z niektórych porostów; orseina, orselia


SJP.pl


orchestra

w starożytnym teatrze greckim i rzymskim: okrągły (wcześniej w kształcie trapezu) placyk przeznaczony dla chóru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. teatr. centralna, najczęściej okrągła część starożytnego teatru;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔrˈxɛstra, AS: orχestra

Wiktionary


orchestrion

mechaniczny instrument muzyczny; orkiestrion


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. muz. rodzaj mechanicznej szafy grającej;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔrˈxɛstrʲjɔ̃n, AS: orχestrʹi ̯õn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orkiestron

Wiktionary


orchidea

roślina z rodziny storczykowatych, hodowana jako ozdobna, o pięknych kwiatach; storczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pot. egzotyczny storczyk;

Wiktionary

Orchidea – potoczna nazwa roślin z rodziny storczykowatych, w szczególności stosowana w odniesieniu do roślin o efektownych kwiatach, uprawianych w warunkach szklarniowych. Odnoszona jest do wielu gatunków i mieszańców np. z rodzaju katleja, falenopsis, cymbidium.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niejeden kwiat polny, wiotki i wątły, subtelnością przewyższa wspaniałość cieplarnianych orchidei (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrxʲiˈdɛa, AS: orχʹidea

Wiktionary

Powiązane:

 przym. orchideowy

Wiktionary


orchidektomia

chirurgiczne usunięcie jądra lub jąder


SJP.pl

Or

Wikipedia


orchideowy

→ orchidea


SJP.pl

Patrz:

orchidea

orchomenos

starożytnie miasto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. greckie miasto w zachodniej Beocji;

 (1.2) geogr. hist. dawne greckie miasto, współcześnie wieś w Arkadii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orchomenos – starożytne miasto w Arkadii
  • Orchomenos – starożytne miasto w Beocji
  • Orchomenos – gmina w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Tesalia-Grecja Środkowa
  • Orchomenos – syn Likaona, władcy Arkadii, założyciel arkadyjskiego Orchomenos

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu dziwię się, że Salustiusz mówi, jakoby wtedy po raz pierwszy Rzymianie zobaczyli wielbłądy – jakby myślał, że pierwej nie widzieli wielbłąda ani ci, co pod Scypionem pobili Antiocha, ani ci, co niedawno walczyli z Archelaosem koło Orchomenosu czy Cheronei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrxɔ̃ˈmɛ̃nɔs, AS: orχõmẽnos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orchomeńczyk m., orchomenka ż.

 przym. orchomejski

Wiktionary


orchon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Mongolii;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Powiązane:

 przym. orchoński

Wiktionary


orchowiec

Orchowiec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Gorzków.

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Orchowiec. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Orchowiec, po jej zniesieniu w gromadzie Gorzków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia


orchowo

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Białorusi


SJP.pl

Orchowo – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Orchowo.

Orchowo uzyskało lokację miejską w 1506 roku, zdegradowane około 1620 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


orchowski

przymiotnik od: Orchowo, Orchów


SJP.pl


orchoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orchonem, dotyczący Orchonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orchon mrz.

Wiktionary


orchówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orchówek – w l. 1973–1992 dzielnica Włodawy, obecnie wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Włodawa
  • Orchówek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Orchowo
  • Orchówek – dawna gromada

Wikipedia


orcio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. rzad. zdrobn. Jerzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bogu dzięki, że już raz się odbędzie ten obrządek, że Orcio nasz zupełnie chrześcijaninem się stanie — bo, choć już chrzczony z wody, zdawało mi się zawsze, że mu niedostaje czegoś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jerzy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jerzyk, Jureczek, Jurek, Juruś, Jurcyś

Wiktionary


orcyna

1. krystaliczna substancja rozpuszczalna w wodzie, alkoholu i eterze, otrzymywana z porostów, toluenu oraz aloesu; fenol diwodorotlenowy;
2. gwarowo: grunt orny


SJP.pl


orczy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) rzad. środ. należący do orka, będący jego własnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ork m.

 przym. orkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orkowy

Wiktionary


orczyca

w dwukonnym wozie: nieruchoma belka z hakami na orczyki; stelwaga, sztelwaga


SJP.pl

Orczyca (waga, sztelwaga) – poprzeczna belka w pojeździe zaprzęgowym, do której montuje się orczyki. Zawieszona luźno na haku u nasady dyszla zwana wagą lub przytwierdzona nieruchomo nazywana sztelwagą.

Wikipedia


orczyk

1. drążek zawieszony na dwóch linach, służący do ćwiczeń gimnastycznych
2. pozioma dźwignia dwuramienna służąca do wychylania steru kierunku płatowca
3. drążek drewniany przyczepiony do orczycy, narzędzia rolniczego lub wozu konnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. drążek, zwykle stalowy, będący częścią maszyny

 (1.2) środ. sport. zob. wyciąg orczykowy.

 (1.3) sport. sprzęt do ćwiczeń gimnastycznych w postaci drążka zawieszonego na dwóch linach

 (1.4) lotn. urządzenie sterujące służące do wychylania steru kierunku statku powietrznego, mające kształt poziomej dźwigni dwuramiennej, uruchamiane nogami;

 (1.5) roln. drewniany drążek przy maszynie rolniczej albo wozie, przyczepiony do orczycy lub bezpośrednio do wozu, służący do zaczepienia uprzęży (pasów, postronków lub łańcuchów)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orczyk – poziomy drążek służący do połączenia uprzęży zwierzęcia pociągowego z pojazdem lub maszyną rolniczą
  • orczyk w lotnictwie – nożna dźwignia napędzająca stery kierunkowe samolotu
  • orczyk w żeglarstwie – dźwignia napędzająca ster
  • orczyk – drążek trapezu – przyrządu sportowego lub cyrkowego
  • orczyk – techn – dźwignia dwustronna, najczęściej symetryczna tzn. Lo = Ln
  • orczyk – kolokw. – wyciąg narciarski o zaczepach orczykowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Stałem piętnaście minut w kolejce do orczyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrt͡ʃɨk, AS: orčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orczyca ż.

 przym. orczykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) gw. Śląsk Cieszyński bierco

Wiktionary


orczykowski

nazwisko


SJP.pl


orda

horda;
1. obóz armii tatarskiej; dawniej o całym wojsku Tatarów;
2. siedziba władcy tureckiego lub mongolskiego;
3. feudalne państwo mongolskie lub tureckie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsko tatarskie

 (1.2) hist. państwo mongolskie lub tureckie o ustroju feudalnym

Wiktionary

Orda – pierwotnie wśród ludów ałtajskich określenie namiotu lub bardziej ogólnie kwatery władcy, w językach europejskich rozciągnięte na całe państwo (np. Złota Orda), w Polsce stosowane również jako nazwa ogółu wojsk koczowniczych, zwłaszcza Tatarów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Występowanie w nich inhumacji i kremacji świadczy o etnicznej niejednolitości huńskiej ordy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) horda

 (1.2) horda

Wiktionary


ordalia

dawniej: środek dowodowy w postępowaniu sądowym polegający na poddaniu oskarżonego próbie mającej wykazać winę lub niewinność; inaczej: sąd boży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. Sąd Boży;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔrˈdalʲja, AS: ordalʹi ̯a

Wiktionary


ordeka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. strop sufitu betonowego na podkładzie z desek

Wiktionary


order

1. odznaka orderowa, forma uznania zasług danej osoby lub organizacji; medal, odznaczenie;
2. dawniej: organizacja honorowa, przyznająca odznaki orderowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wysokiej rangi odznaczenie, wywodzące się z dawnych zakonów rycerskich (religijnych i świeckich);

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyznając ten order liczę, że będzie pan w dalszym ciągu budował pokój i porozumienie pomiędzy naszymi narodami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrdɛr, AS: order

Wiktionary

Powiązane:

 przym. orderowy

Wiktionary


orderomania

nadmierna chęć posiadania wielu orderów


SJP.pl


orderować

dawniej: odznaczać orderem, ozdabiać orderami; uorderzać


SJP.pl


orderowy

przymiotnik od: order


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odrzecz. związany z orderem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrdɛˈrɔvɨ, AS: orderovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. order mrz., orderowość ż., nieorderowość ż.

 przym. nieorderowy

 przysł. orderowo, nieorderowo

Wiktionary


ordnung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. porządek

Wiktionary


ordoliberalizm

Ordoliberalizm (od ordo „porządek”) – nurt zbliżony do liberalizmu, wykształcony w Niemczech w latach 30. i 40. XX wieku. Głównymi teoretykami ordoliberalizmu byli Franz Böhm, Alexander Rüstow, Wilhelm Röpke, Walter Eucken. Związani z tym nurtem byli także: Ludwig Erhard i Alfred Müller-Armack.

Wikipedia


ordon

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Emil Ordon – polski prawnik, brat Konstantego Juliana
  • Konstanty Julian Ordon – polski oficer, brat Emila
  • Lech Ordon – polski aktor
  • Hanka Ordonówna - polska aktorka, piosenkarka, tancerka
  • Ordon – rzeka w województwie śląskim

Wikipedia


ordonans

rozporządzenie władz, rozkaz służbowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. praw. akt prawotwórczy we Francji, którego wydawanie przysługiwało wyłącznie królowi;

Wiktionary

Ni

Wikipedia


ordonansowy

→ ordonans


SJP.pl

Patrz:

ordonans

ordonka

Hanka Ordonówna, właściwie Maria Anna Tyszkiewicz, (1902 - 1950), polska artystka estradowa


SJP.pl

Zobacz też: Hanka Ordonówna, zwana Ordonką.

Ordonka ("Ordon") – struga w powiecie myszkowskim, prawy dopływ Warty o długości 6,83 km. Źródło znajduje się niedaleko Przybynowa, ujście w Masłońskim.

Wikipedia


ordoska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka mongolskiej grupy etnicznej zamieszkującej Mongolię Wewnętrzną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Ordos mos.

 przym. ordoski

Wiktionary


ordoski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ordosami, dotyczący Ordosów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ordos mos., Ordoska ż.

Wiktionary


ordowicki

→ ordowik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. dotyczący ordowiku, występujący, powstały w ordowiku

Wiktionary

Patrz:

ordowik

Przykłady

 (1.1) Porządek ordowickiego świata załamał się 440 milionów lat temu.

 (1.1) Zdarzenie to, określane jako ordowickie wymieranie, uważane jest za drugą największą katastrofę w historii życia na Ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrdɔˈvʲit͡sʲci, AS: ordovʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ordowik m.

Wiktionary


ordowik

okres ery paleozoicznej (między kambrem a sylurem) trwający od około 500 do 435 milionów lat temu, w którym pojawiły się pierwsze kręgowce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. drugi okres geologiczny paleozoiku;

Wiktionary

Ordowik ( Ordovician)

System ordowicki wydzielił Charles Lapworth w 1879 roku, kończąc spór między Adamem Sedgwickiem a Roderickiem Murchisonem o warstwy graniczne kambru i syluru. Nazwa pochodzi od celtyckiego plemienia Ordowików zamieszkującego północną Walię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod koniec ordowiku nastąpiło globalne zlodowacenie części Gondwany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrˈdɔvʲik, AS: ordovʹik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ordowicki

Wiktionary


ordunek

usystematyzowanie prawa górniczego


SJP.pl


ordynacja

1. całokształt przepisów i zarządzeń prawnych w jakiejś dziedzinie; ustawa, regulamin (np. ordynacja wyborcza);
2. w Kościele katolickim: święcenia uprawniające do wykonywania określonych czynności liturgicznych;
3. w dawnym prawie: majątek rodowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. zbiór przepisów dotyczących określonej dziedziny

 (1.2) hist. wielka, niepodzielna posiadłość ziemska, przechodząca w całości na jednego spadkobiercę, najczęściej najstarszego syna;

 (1.3) hist. ustawa spadkowa, która reguluje sposób dziedziczenia ordynacji (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃ˈnat͡sʲja, AS: ordỹnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ordynariusz mos.

 czas. ordynować ndk.

 przym. ordynacyjny

Wiktionary


ordynacki

związany z ordynacją (w znaczeniu majątku rodowego) lub ordynatem, np. dobra ordynackie, majątek ordynacki


SJP.pl


ordynacyjny

przymiotnik od: ordynacja (np. komisja ordynacyjna, msza ordynacyjna)


SJP.pl


ordynans

żołnierz pełniący służbę przy oficerze; foryś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. żołnierz posługujący oficerowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przest. wojsk. rozkaz lub zarządzenie

 (2.2) daw. służba, dyżurowanie

Wiktionary

Nie mylić z: ordonans.

Ordynans – żołnierz, zazwyczaj szeregowy lub podoficer, pozostający w dyspozycji oficera, do wszelkiego rodzaju posług pomocniczych (na przykład utrzymanie w czystości munduru i butów, przenoszenie przedmiotów, sprzątanie kwatery i tym podobne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawiadom ordynansa pana porucznika.

 (2.1) Kapitan przywiózł nowe ordynanse ze sztabu.

 (2.2) A więc jesteś pan na ordynansach u Odrowążów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. ordynantka ż.

 przym. ordynansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luzak, lozak, daw. foryś; gwara. wojskowa fajfus, lwów|fajfus.

Wiktionary


ordynansowy

przymiotnik od: ordynans (w znaczeniu osoby), np. oficer ordynansowy, służba ordynansowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ordynansem, dotyczący ordynansa

 (1.2) związany z ordynansem (rozkazu, służby), dotyczący ordynansa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ordynans mos./mrz.

Wiktionary


ordynaria

wypłacana w naturze część zarobków robotników rolnych w folwarku albo oficjalistów dworskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wypłacana w naturze część zarobków oficjalistów oraz czeladzi dworskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkali tu wysłużeni emeryci, którym życie upłynęło na służbie w dobrach Tynieckich. Każdy z nich otrzymywał tu izbę, krowę i ordynarię do końca życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃ˈnarʲja, AS: ordỹnarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ordynariusz m.

Wiktionary


ordynariat

urząd lub zakres władzy ordynariusza


SJP.pl


ordynariusz

1. w Kościele katolickim: zwierzchnik kościelny mający jurysdykcję kościelną na danym obszarze, np. diecezji
2. robotnik rolny pracujący w folwarku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;

 (1.2) pot. biskup diecezjalny

 (1.3) daw. robotnik rolny w folwarku otrzymujący ordynarię

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z prawem kanonicznym ojciec prowincjał jest ordynariuszem dla podległych mu zakonników.

 (1.2) Naszego ordynariusza nie obchodzą problemy społeczne jego własnych diecezjan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ordynariat m., ordynaria ż., ordynacja ż.

:: fż. ordynariuszka ż.

 przym. ordynariuszowski

 czas. ordynować

Wiktionary


ordynariuszka

→ ordynariusz


SJP.pl

Patrz:

ordynariusz

ordynarnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ordynarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ordynus mos., ordynarność ż.

 przym. ordynarny

Wiktionary


ordynarniej

stopień wyższy od przysłówka: ordynarnie


SJP.pl


ordynarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ordynarny


SJP.pl


ordynarność

bycie wulgarnym i prostackim, a także pospolitym, w złym guście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ordynarne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃ˈnarnɔɕt͡ɕ, AS: ordỹnarność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ordynarny

 przysł. ordynarnie

 rzecz. ordynus mos.

Wiktionary


ordynarny

wulgarny, chamski


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wulgarny, prostacki, budzący zgorszenie

 (1.2) pospolity, marny, tandetny, w złym guście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbrew mojej woli zmusiła mnie do obejrzenia ordynarnej i poniżającej sceny porno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃ˈnarnɨ, AS: ordỹnarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ordynarność ż., ordynus m.

 przysł. ordynarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prostacki, grubiański, niesmaczny, chamski

 (1.2) pospolity

Wiktionary


ordynaryjnie

→ ordynaryjny


SJP.pl

Patrz:

ordynaryjny

ordynaryjniej

stopień wyższy od przysłówka: ordynaryjnie


SJP.pl


ordynaryjny

1. → ordynaria;
2. dawniej:
a) ordynarny, wulgarny, prostacki;
b) zwyczajny, normalny, pospolity


SJP.pl


ordynat

właściciel ordynacji (w znaczeniu otrzymywanego w spadku majątku rodowego)


SJP.pl


ordynatka

→ ordynat


SJP.pl

Patrz:

ordynat

ordynator

lekarz będący kierownikiem oddziału szpitalnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz, który kieruje oddziałem szpitala

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka, która kieruje oddziałem szpitala

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Są szpitale, w których ordynatorzy są zatrudnieni na podstawie umów cywilnoprawnych i oficjalnie są koordynatorami oddziałów.

 (1.1) W czasie obchodu trzeba było przy setce pacjentów opowiadać ordynatorowi o swoich problemach.

 (2.1) Oddziałem pediatrii kieruje młoda ordynator z niewielkim stażem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃ˈnatɔr, AS: ordỹnator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. ordynatorka ż.

 przym. ordynatorski

 rzecz. ordynatura

 czas. ordynować

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. ordynatorka

Wiktionary


ordynatorka

→ ordynator


SJP.pl

Patrz:

ordynator

ordynatorski

→ ordynator


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ordynatora, związany z ordynatorem

Wiktionary

Patrz:

ordynator

Przykłady

 (1.1) Zmiany na stanowiskach ordynatorskich dokonały się też w niedługim czasie na oddziałach chirurgii ogólnej i ortopedii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃naˈtɔrsʲci, AS: ordỹnatorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ordynator m., ordynatorka ż., ordynatura ż.

 przym. ordynować ndk.

 czas. ordynować

Wiktionary


ordynatowa

żona ordynata


SJP.pl


ordynatura

stanowisko ordynatora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stanowisko ordynatora

 (1.2) pełnienie funkcji ordynatora

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃naˈtura, AS: ordỹnatura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ordynatorski

 rzecz. ordynator

Wiktionary


ordynek

szyk wojskowy


SJP.pl


ordyniec

członek ordy


SJP.pl


ordynka

rodzaj zakrzywionej szabli tatarskiej z XVII wieku; ormianka


SJP.pl


ordynkiem

szyk wojskowy


SJP.pl


ordynować

1. przepisywać, aplikować komuś leki, kurację;
2. wykonywać obowiązki ordynatora;
3. udzielać porad lekarskich pacjentom, leczyć


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zaordynować)

 (1.1) med. przepisywać leki, kurację itp.

 (1.2) dyktować sposób postępowania

 (1.3) pełnić obowiązki ordynatora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ordynator mos., ordynariusz mos., ordynacja ż.

 przym. ordynacyjny, ordynatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepisywać, preskrybować

 (1.2) zarządzać, polecać, preskrybować

Wiktionary


ordynus

cham, gbur, człowiek wulgarny, nieokrzesany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. osoba zachowująca się ordynarnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dużo by dał za to, gdyby udało się przytrzeć nosa temu butnemu ordynusowi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ordynarność ż.

 przym. ordynarny

 przysł. ordynarnie

 rzecz. ordynarność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prostak, chamisko, chamidło, cham, burak, ćwok, buc

Wiktionary


ordyński

→ orda


SJP.pl

Patrz:

orda

ordzin

Zobacz też: Ordzin w innych znaczeniach tej nazwy.

Ordzin (pol. hist. "Ordzinino") – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Obrzycko.

Wikipedia


ordżonikidze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Władykaukaz, nazwa oficjalna w latach 1931–1944 oraz 1954–1990;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ordżonikidze – osiedle typu miejskiego na Krymie
  • Pokrow (d. Ordżonikidze) – miasto na Ukrainie
  • Ordżonikidze – radziecki, następnie indonezyjski krążownik lekki projektu 68bis
  • Iza Ordżonikidze (1938-2010) – gruzińska poetka
  • Sergo Ordżonikidze (1886-1937) – sowiecki działacz partyjny i państwowy
  • Siergiej Ordżonikidze (ur. 1946) – radziecki i rosyjski dyplomata

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) współcz. Władykaukaz, hist. Dzaudżikau (1944-1954)

Wiktionary


oreada

w mitologii greckiej: nimfa gór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitgr. nimfa zamieszkująca góry i jaskinie, którymi opiekuje się i które ochrania;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɛˈada, AS: oreada

Wiktionary


oreas

oreas wielki - gatunek afrykańskiej antylopy; antylopa Derbiego


SJP.pl


oreczka

rodzaj waleni z rodziny delfinowatych


SJP.pl

Oreczka ("Orcaella") – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Globicephalinae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Wikipedia


oregano

1. wieloletnia roślina zielna z rodziny wargowych (jasnotowatych), o drobnych liściach i różowych lub białych kwiatach zebranych w podbaldachy, rosnąca w Europie i Azji, używana jako ziele lecznicze i przyprawa; origanum, lebiodka pospolita, dziki majeranek;
2. ziele lecznicze lub przyprawa z wysuszonych liści i łodyg tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. lebiodka pospolita (nazwa systematyczna|Origanum vulgare|L.|ref=tak.), gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych;

 (1.2) kulin. liście lebiodki stosowane jako przyprawa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɛˈɡãnɔ, AS: oregãno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziki majeranek; lud. ptasia mięta

Wiktionary


oregon

stan w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Wiktionary

Oregon () – stan w północno-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, na wybrzeżu Pacyfiku. Jest jednym ze słabiej zaludnionych stanów w kraju, a około połowy obszaru porastają lasy. Na słabe zaludnienie wpływają także rozległe obszary górzyste. Znaczna część populacji koncentruje się w Willamette Valley.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oregon graniczy od południa z Kalifornią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈrɛɡɔ̃n, AS: oregõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oregończyk mos., Oregonka ż.

 przym. oregoński

Wiktionary


oregonka

mieszkanka Oregonu (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Oregonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oregon mrz.

:: fm. Oregończyk mos.

 przym. oregoński

Wiktionary


oregończyk

mieszkaniec Oregonu (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Oregonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponieważ Oregończycy są przeciwni elektrowniom atomowym, Chip Carter zapewnił ich, że tata jest też przeciwny budowaniu elektrowni atomowych tam wszędzie, gdzie istnieją inne źródła energii (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oregon mrz.

:: fż. Oregonka ż.

 przym. oregoński

Wiktionary


oregoński

→ Oregon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oregonem, dotyczący Oregonu

Wiktionary

Patrz:

Oregon

Przykłady

 (1.1) Przeciętna oregońska krowa daje 178 galonów mleka na rok, podczas gdy przeciętna krowa w całych Stanach Zjednoczonych daje tylko 108 galonów.

 (1.1) W 1996 roku Hemlock Society zgłosiło projekt modelowej ustawy stanowej legalizującej i regulującej – na wzór regulacji oregońskiej - wspomagane przez lekarza samobójstwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oregon mrz., Oregończyk mos., Oregonka ż.

Wiktionary


oreid

stop miedzi (90%) i cynku (10%)


SJP.pl


oreksyna

neuropeptyd wytwarzany przez komórki nerwowe podwzgórza i pnia mózgu


SJP.pl


oreksynowy

→ oreksyna


SJP.pl

Patrz:

oreksyna

orelec

Orelec (w latach 1977–1981 Orle) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Olszanica. Ma status sołectwa.

Wikipedia


orenburczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Orenburga; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wreszcie, po dobrej półgodzinie, z kurzawy zaczęli wypadać pojedynczo, a później całymi gromadami orenburczycy, gnając ku swoim pozycjom. Na ich karkach jechali nasi ułani, kłując i rąbiąc uciekających.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orenburg m.

:: fż. orenburka ż.

 przym. orenburski

Wiktionary


orenburg

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;

Wiktionary

Orenburg ( Оренбург, w latach 1938–1957 Czkałow) – miasto obwodowe w zachodniej Rosji. Położone nad rzeką Ural, w jej środkowym biegu przy ujściu Sakmary.

Miasto zostało założone w 1743 jako twierdza. W latach 1938–1957 na cześć Walerego Czkałowa nosiło nazwę Czkałow.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. orenburczyk mos.

 przym. orenburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Czkałow (1938-1957)

Wiktionary


orenburski

przymiotnik od: Orenburg (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orenburgiem, dotyczący Orenburga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dopiero trzecia szarża rosyjska, przeprowadzona przez pułk orenburskich ułanów, doprowadziła do gwałtownego starcia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orenburg m., orenburczyk mos.

Wiktionary


orencja

imię żeńskie


SJP.pl


orencjusz

imię męskie


SJP.pl

Orencjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające "modlący się". Istnieje trzech świętych patronów tego imienia.

Wikipedia


orenda

wg wierzeń Indian Irokezów: nadzwyczajna, niewidzialna potęga, która przepaja z różną intensywnością całą ożywioną i nieożywioną przyrodę w postaci energii duchowej, mogącej wywierać wpływ zgodnie z wolą jej posiadacza


SJP.pl


orenice

Orenice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


oreo

pejoratywne określenie Murzyna, który wrósł w środowisko białych


SJP.pl

Oreo – ciastko typu markiza, złożone z dwóch okrągłych czekoladowych herbatników przełożonych słodkim kremem. Ciastka Oreo zostały po raz pierwszy wyprodukowane przez National Biscuit Company w 1912 roku w Nowym Jorku.

Oreo są najlepiej sprzedającymi się ciasteczkami w Stanach Zjednoczonych. Od 1912 do 2015 roku sprzedano ich 362 miliardy sztuk.

Wikipedia


oreofit

roślina wysokogórska


SJP.pl

Oreofit, orofit (gr. "óros" ‘góra’, "phytón" ‘roślina’) – roślina wysokogórska, mająca centrum swojego występowania w górach powyżej górnej granicy lasu. Rośliny te posiadają szereg przystosowań, umożliwiających im przetrwanie w trudnych warunkach wysokogórskich.

Wikipedia


oreopitek

małpa wąskonosa z okresu wczesnego pliocenu


SJP.pl


oressa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie mińskim i homelskim Białorusi, prawy dopływ Ptyczy;

Wiktionary

Oressa (biał. "Арэса", "Раса", ros. "Ореса", "Оресса") – rzeka w obwodzie mińskim i homelskim Białorusi, prawy dopływ Ptycza w zlewisku Morza Czarnego. Długość – 128 km, powierzchnia zlewni – 3620 km², średni przepływ u ujścia – 16,7 m³/s, spadek – 32,7 m, nachylenie – 0,26‰.

Wikipedia


orest

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary


oresta

imię żeńskie


SJP.pl


orestes

w mitologii greckiej: syn Agamemnona i Klitajmestry; Orest


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orestes – imię
  • Orestes – postać w mitologii
  • Orestes – patriarcha Jerozolimy
  • Orestes – ojciec Romulusa Augustulusa, naczelnik wojsk
  • Orestes – dramat Eurypidesa
  • Orestes – miasto w USA, w stanie Indiana, w hrabstwie Madison

Wikipedia


orestowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Oresta lub z nim związany


SJP.pl


oreściny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Oresty lub z nią związany


SJP.pl


orfa

ryba, ozdobna odmiana jazia; jaź złoty


SJP.pl


orfeon

stowarzyszenie śpiewacze


SJP.pl


orfeusz

mit. gr. syn muzy Kaliope, mąż Eurydyki


SJP.pl

Orfeusz (gr. Ὀρφεύς "Orpheús", łac. "Orpheus") – w mitologii greckiej tracki śpiewak i poeta, twórca orfizmu.

Uchodził za syna boga Apollina albo trackiego boga Ojagrosa i muzy Kalliope. Wymienia się go niekiedy jako władcę jednego z ludów tej górzystej krainy. Uważany za największego śpiewaka, muzyka i poetę greckiego. Wtórował on swej pieśni grą na lirze lub kitarze, którą ulepszył, powiększając liczbę jej strun z siedmiu do dziewięciu.

Wikipedia


orfeuszowy

→ Orfeusz


SJP.pl

Patrz:

Orfeusz

orficki

orficzny;
1. dotyczący orfizmu (kierunku w malarstwie);
2. związany z misteriami na cześć Orfeusza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mitgr. związany z Orfeuszem, dotyczący Orfeusza lub misteriów na jego cześć

 (1.2) rel. filoz. związany z orfizmem, dotyczący orfizmu (doktryny filozoficzno-religijnej)

 (1.3) szt. związany z orfizmem, dotyczący orfizmu (stylu w malarstwie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orfeusz m., orfizm m., orfik m., orfeon m.

 przym. orficzny

Wiktionary


orficzny

orficki;
1. dotyczący orfizmu (kierunku w malarstwie);
2. związany z misteriami na cześć Orfeusza


SJP.pl


orfik

zwolennik (wyznawca) orfizmu


SJP.pl


orfika

instrument klawiszowy popularny w XIX wieku


SJP.pl


orfizm

nurt religijny w starożytnej Grecji, związany z kultem Dionizosa-Zagreusa


SJP.pl


org.

skrót od: organiczny, organizacja, organizacyjny


SJP.pl


organ

1. część organizmu człowieka o określonej budowie i funkcji; narząd;
2. część układu automatycznego sterowania i regulacji, spełniająca określoną funkcję;
3. dziennik lub czasopismo reprezentujące poglądy organizacji politycznej, naukowej itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego

 (1.2) praw. instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;

 (1.3) zob. organy.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • organ – funkcjonalnie wyodrębniona część rośliny lub zwierzęcia
  • organ – podmiot wyodrębniony w celu wykonywania określonych zadań
    • organ państwowy
  • organ – gazeta lub inny publikator wydawany przez partię polityczną, organizację społeczną, grupę artystyczną lub instytucję naukową w celu propagowania celów i sposobów jej działania oraz opinii jej ...
  • organ – przest. organy
  • Organ – miejscowość spisowa w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Doña Ana
  • Organ – miejscowość i gmina we Francji
  • organy
  • organellum

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fauna abisalu cechuje się zanikiem lub nadmiernym rozwojem narządów wzroku w postaci organów świetlnych, wytworzeniem delikatnych narządów dotyku oraz niezwykłymi kształtami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrɡãn, AS: orgãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organista m., organistka ż., organella nmos., organizm m., organy nmos.

:: zdrobn. organek m., organki nmos.

 przym. organowy, wewnątrzorganowy, organiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narząd

 (1.2) instytucja, urząd, agencja

Wiktionary


organdyna

cienka, sztywna, bawełniana tkanina; organtyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. cienka, sztywna, prześwitująca tkanina bawełniana, rodzaj usztywnionego muślinu;

Wiktionary

Nie mylić z: organtyną – tkaniną syntetyczną.

Organdyna, organtyna (z niem. "Organdin" od fr. "organdi") – rodzaj rzadkiej, lekkiej i cienkiej, ale sztywnej tkaniny bawełnianej, niekiedy przewiewnej lub wręcz przezroczystej, określanej również jako odmiana połyskliwego batystu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miała na sobie białą sukienkę z organdyny, co przydawało jej chłodnego wyglądu nawet w najbardziej upalnym dniu.

 (1.1) Siostry siedziały w swym pokoju po zamknięciu sklepu, na miękkich fotelach, między poduszkami w czerwone róże, pieskami z włóczki, baletnicami z organdyny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. organdynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) organtyna

Wiktionary


organdynowy

→ organdyna


SJP.pl

Patrz:

organdyna

organecznik

przedstawiciel rodziny ośmiopromiennych koralowców; organkowiec


SJP.pl


organek

przyrząd do formowania i przenoszenia na nim szpalt zecerskich


SJP.pl


organella

organoid;
1. struktura cytoplazmatyczna komórek roślinnych i zwierzęcych;
2. element strukturalny ciała pierwotniaków, np. nibynóżka, rzęska, wić, wykonujący niezbędne dla życia komórki funkcje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mikrobiol. struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Połączenie cytoszkieletu ze ścianą komórkową ułatwia rozmieszczenie organelli wewnątrz komórki oraz ich ruchy.

 (1.1) Do organelli zalicza się m.in. mitochondria, plastydy i retikulum endoplazmatyczne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. organellowy

 rzecz. organ mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) organellum, organoid

Wiktionary


organellowy

→ organella


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do organelli, związany z organellą

Wiktionary

Patrz:

organella

Powiązane:

 rzecz. organella ż.

Wiktionary


organellum

wewnątrzkomórkowa struktura oddzielona błoną komórkową od cytoplazmy; organella


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. organella.

Wiktionary

Organellum – każda oddzielona od cytozolu błoną plazmatyczną struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji. Komórka prokariotyczna nie zawiera organellów komórkowych, co odróżnia ją od komórki eukariotycznej. Genofory (nukleoidy) i rybosomy nie są organellami, gdyż nie są oddzielone od otoczenia błoną komórkową. Komórki eukariotyczne zawierają podstawowy zestaw organellów błonowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre organella komórek eukariotycznych (mitochondria oraz plastydy) pochodzą od endosymbiotycznych bakterii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. organiczny

 rzecz. organizm mrz., organy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) organella, organoid

Wiktionary


organiarz

robotnik wyspecjalizowany w budowaniu organów


SJP.pl


organicystyczny

→ organicyzm


SJP.pl

Patrz:

organicyzm

organicyzm

1. pogląd filozoficzny zakładający rozwój i funkcjonowanie całej natury oraz jej różnych dziedzin w strukturach rozwijających się na wzór żywego organizmu;
2. kierunek w socjologii XIX i początku XX wieku


SJP.pl

Nie mylić z: organicyzm (biologia).

Organicyzm – pogląd filozoficzny i nurt w socjologii zakładający, że społeczeństwo funkcjonuje i rozwija się jak żywy organizm, a instytucje społeczne są ze sobą powiązane tak, jak części organizmu (od ich współpracy zależy sprawne funkcjonowanie społeczeństwa).

Wikipedia


organicznik

zwolennik pozytywizmu, pracy organicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) społ. zwolennik pozytywistycznej idei pracy organicznej

Wiktionary


organicznikostwo

rzadko: postawa właściwa organicznikom, czyli zwolennikom hasła pracy organicznej


SJP.pl


organicznikowski

rzadko: związany z hasłami organiczników (zwolennikami hasła pracy organicznej)


SJP.pl


organiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest organiczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organ m., organizm m.

 przym. organiczny

Wiktionary


organiczny

1. przynależny do organizmów żywych, związany ze światem roślinnym lub zwierzęcym;
2. w chemii: związek, w którego skład wchodzi węgiel;
3. ściśle, nierozerwalnie związany;
4. o negatywnych uczuciach: bardzo silny, nieuzasadniony i nieusuwalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. chem. będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący

 (1.2) ściśle ze sobą lub z czymś związany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Glukoza jest związkiem organicznym.

 (1.2) Organizm kobiety w ciąży tworzy z płodem organiczną całość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãˈɲit͡ʃnɨ, AS: orgãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organizm m., organ m., organy nmos., organellum n., organika ż., organki nmos., organiczność ż.

 przym. organowy

 przysł. organicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nierozerwalny

Wiktionary


organik

potocznie: specjalista w dziedzinie chemii organicznej


SJP.pl

Organik – trzeci album studyjny włoskiego producenta muzycznego Roberta Milesa.

Album został wydany 11 czerwca 2001 roku. Składa się z dwunastu utworów.

Wikipedia


organista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kośc. pracownik kościelny odpowiedzialny za prowadzenie śpiewu i zwykle przygrywający na organach

 (1.2) muz. muzyk grający na organach;

Wiktionary

Organista – muzyk grający na organach. Najczęściej organista jest zarazem akompaniatorem liturgicznym w kościele katolickim lub akompaniatorem pieśni w kościołach protestanckich. Dobry organista powinien mieć opanowaną sztukę improwizacji, kompozycji i czytania nut a vista. Bardzo często w codziennej pracy organisty te umiejętności okazują się niezbędne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tę niedzielę Jasiek będzie kalikował organiście.

 (1.2) W filharmonii odbedzie się koncert wybitnego organisty pochodzącego z Paryża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãˈɲista, AS: orgãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organ mrz., organistostwo n., organistowskość ż., organy lm nm., organki lm nm., organistówka ż., organiścina ż.

:: fż. organistka ż.

 czas. organistować ndk.

 przym. organistowski, organowy

 przysł. organistowsko, organowo

 ims. organistujący

Wiktionary


organistka

→ organista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na organach

Wiktionary

Patrz:

organista

Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãˈɲistka, AS: orgãńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organ m., organy nmos., organistówka ż., organiścina ż.

:: fm. organista m.

 przym. organowy

 przysł. organowo

Wiktionary


organistrum

lira korbowa, rodzaj katarynki


SJP.pl


organistyczny

→ organizm


SJP.pl

Patrz:

organizm

organistówka

dom, w którym mieszka organista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dom lub mieszkanie kościelnego organisty

Wiktionary

Organistówka – budynek mieszkalny będący własnością parafii, zazwyczaj ulokowany w pobliżu kościoła, przeznaczony najczęściej na mieszkanie dla pracowników świeckich parafii, np. organisty lub rektoratu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogródku przed starą organistówką rosły malwy i piwonie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. organowy

 rzecz. organista mos., organistka ż., organiścina ż., organy lm. nmos.

Wiktionary


organizacja

1. sposób zorganizowania czegoś;
2. grupa osób działająca razem dla osiągnięcia wspólnych celów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów

 (1.2) sposób przygotowywania czegoś, planowaćanowania

 (1.3) świadomy, przemyślany i celowy typ współpracy między ludźmi, a zwłaszcza system świadomie koordynowanej działalności dwóch lub więcej osób

Wiktionary

 "Zobacz też:."

Organizacja (od gr. "organon", łac. "organum" – wyspecjalizowana część pełniąca jakąś funkcję w całości) – wieloznaczne i interdyscyplinarne pojęcie z zakresu nauk społecznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ulotka zawiera adresy organizacji ekologicznych.

 (1.2) Nasza firma zajmuje się profesjonalną organizacją przyjęć i bankietów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãɲiˈzat͡sʲja, AS: orgãńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organizator m., organizatorka ż., organizm mrz., organizer mrz., organizowanie n., zorganizowanie n.

 czas. organizować ndk., zorganizować dk.

 przym. organizacyjny, zorganizowany

 przysł. organizacyjnie

Wiktionary


organizacyjny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący organizacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strukturalne podobieństwa składu osobowego, form organizacyjnych czy faz rozwojowych nie muszą bynajmniej przesądzać o zbieżnościach pod innymi względami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organizer mrz., organizatorka ż., organizator mos., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

 czas. organizować ndk., zorgnizować dk.

Wiktionary


organizator

osoba, która planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) instytucja lub osoba, do której należy zorganizowanie czegoś (np. wydarzenia)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Organizator (oprogramowanie)
  • Organizator (stopień instruktorski)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãɲiˈzatɔr, AS: orgãńizator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organizer mrz., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

:: fż. organizatorka ż.

 czas. organizować ndk., zorganizować dk.

 przym. organizacyjny, organizatorski, zorganizowany

 przysł. organizacyjnie

Wiktionary


organizatorka

kobieta, która planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: organizator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãɲizaˈtɔrka, AS: orgãńizatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organizator m., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n., organizer mrz.

 czas. organizować ndk., zorganizować dk.

 przym. organizatorski, organizacyjny

 przysł. organizacyjnie

Wiktionary


organizatory

osoba, która planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie


SJP.pl


organizer

1. kalendarz z notatnikiem; organizator;
2. notes elektroniczny; organizator;
3. twarda okładka z klamerkami do wpinania kartek; segregator;
4. rzecz z szufladkami lub przegródkami do przechowywania posegregowanych elementów; segregator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podręczny notes z kalendarzem i skorowidzem kontaktów, który pomaga w zarządzaniu własnym czasem

 (1.2) plastikowy pojemnik z przegródkami do uporządkowanego przechowywania drobiazgów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Telefon o rozbudowanych funkcjach organizera i przeglądarki, zawierający arkusz kalkulacyjny itp. nazywany bywa smartfonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãˈɲizɛr, AS: orgãńizer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organizm mrz., organizacja ż., organizator m., organizatorka ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

 czas. organizować ndk., zorganizować dk.

 przym. organizacyjny, organizatorski

 przysł. organizacyjnie

Wiktionary


organizm

1. istota żywa;
2. ciało człowieka lub zwierzęcia rozumiane jako funkcjonalna całość;
3. zespół współpracujących elementów stanowiących jedną całość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;

 (1.2) med. cielesny ustrój człowieka

 (1.3) przen. pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów

Wiktionary

Organizm – istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi (przede wszystkim przemianą materii), której części składowe tworzą funkcjonalną całość (indywiduum) zdolną do samodzielnego życia. Badaniem różnorodności organizmów i ich klasyfikowaniem zajmuje się systematyka organizmów. Szczątki organizmów wymarłych w odpowiednich warunkach tworzą skamieniałości. Zespół cech organizmu, na które wpływają czynniki środowiskowe i genotyp, nazywa się fenotypem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Energia słoneczna jest bardzo ważna dla organizmów żywych.

 (1.2) Na starość nasz organizm zaczyna niestety szwankować.

 (1.3) Służby oczyszczania to ważny element organizmu miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrˈɡãɲism̥, AS: orgãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organiczność ż., organ m., organizacja ż., organy m. lm., organellum n., organicyzm m., organizer m., organik m., organista m., organistka ż.

 czas. organizować, zorganizować

 przym. organistyczny, organiczny, organicystyczny, organistowski

 przysł. organicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ciało

Wiktionary


organizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|organizować.

Wiktionary

Organizowanie – jeden z procesów, czyli ciąg następujących po sobie celowo uzależnionych faz (etapów). Funkcja organizowania, jako jedna z czterech charakterystycznych funkcji procesu zarządzania (inne to: planowanie, motywowanie i kontrolowanie) obejmuje, m.in.:

Wikipedia

Powiązane:

 czas. organizować ndk.

 przym. organizacyjny

 rzecz. organizator mos., organizatorka ż., organizer mrz., organizacja ż.

Wiktionary


organizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zorganizować)

 (1.1) porządkować coś w określony sposób, nadawać strukturę

 (1.2) podejmować szereg działań, aby określone zdarzenie mogło mieć miejsce

czasownik zwrotny niedokonany organizować się (dk. zorganizować się)

 (2.1) tworzyć organizację lub zespół, jednoczyć ludzi wokół celu; zrzeszać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: orgãńizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organizm mrz., organizacja ż., organizator m., organizatorka ż., organizer mrz., organizowanie n., zorganizowanie n.

 czas. zorganizować dk.

 przym. organizacyjny, organizatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porządkować

 (1.2) urządzać, aranżować

Wiktionary


organiściak

nazwisko


SJP.pl


organiścina

przestarzałe określenie na żonę organisty kościelnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona organisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lipcu brałyśmy jajka od organiściny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organistka ż., organista mos., organistówka ż., organy lm. nmos., organ mrz.

 przym. organistowski, organowy

Wiktionary


organka

rodzaj ptaków z rodziny łuszczakowatych


SJP.pl


organki

1. mały, ustny instrument muzyczny; harmonijka ustna, harmonika
2. broń palna wielolufowa, używana w XVI i XVII wieku; śmignica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • organki w znaczeniu instrumentu muzycznego
  • organki w znaczeniu broni
  • Organki – podrodzina ptaków z rodziny łuszczakowatych

Wikipedia


organkowiec

rodzaj koralowca ośmiopromiennego; Tubipora


SJP.pl


organkowy

→ organki


SJP.pl

Patrz:

organki

organmistrz

osoba wytwarzająca organy (instrument) lub zajmująca się nimi - konserwująca je, strojąca; organomistrz (rzadsze)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. rzem. rzemieślnik budujący lub naprawiający organy

Wiktionary

Organmistrz ( Orgelbauer) − budowniczy, a także często projektant, konstruktor i konserwator organów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔrˈɡãnmʲisṭʃ, AS: orgãnmʹisṭš

Wiktionary


organmistrzowski

→ organmistrz


SJP.pl

Patrz:

organmistrz

organmistrzyni

→ organmistrz


SJP.pl

Patrz:

organmistrz

organogeneza

tworzenie się narządów w zarodkach ludzkich i zwierzęcych


SJP.pl

Organogeneza – proces tworzenia się i rozwoju narządów, zachodzący w wyniku różnicowania się poszczególnych komórek i tkanek.

U zwierząt proces ten może zachodzić zarówno w trakcie rozwoju zarodkowego, jak i larwalnego.

U roślin narządy (organy) powstają z merystematycznych zawiązków.

Wikipedia


organografia

dziedzina morfologii roślin zajmująca się budową, rozmieszczeniem, czynnościami i rozwojem organów roślin


SJP.pl

Organografia – dział botaniki łączący dwie dziedziny wiedzy: anatomię oraz morfologię roślin, zajmujący się badaniem budowy, ukształtowania, rozmieszczenia i rozwoju narządów (organów) roślinnych oraz ich funkcji.

Z morfologii roślin jako osobna nauka została wyodrębniona w 1930 roku przez K. Goebla.

Wikipedia


organograficzny

przymiotnik od: organografia


SJP.pl


organoid

organella;
1. struktura cytoplazmatyczna komórek roślinnych i zwierzęcych;
2. element strukturalny ciała pierwotniaków, np. nibynóżka, rzęska, wić, wykonujący niezbędne dla życia komórki funkcje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mikrobiol. struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji

 (1.2) med. nowotwór na narządach wewnętrznych

Wiktionary

Organoid – struktura komórkowa lub tkankowa skonstruowana w warunkach "in vitro" z różnych typów komórek macierzystych przypominająca fizjologiczny narząd badanego w ten sposób zwierzęcia (lub człowieka). Niewielka wymiarowo struktura powstaje wskutek sterowanego, przestrzennego różnicowania i samoorganizowania się komórek. Wytwarzanie i badanie organoidów jest jednym z obszarów zainteresowania inżynierii tkankowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod mikroskopem obserwowaliśmy organoidy u pantofelka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) organella, organellum

Wiktionary


organoleptyczny

zrozumiany, oceniony dzięki zmysłom


SJP.pl


organoleptyka

Organoleptyka – metoda badawcza polegająca na sprawdzeniu właściwości badanego obiektu za pomocą zmysłów.

Metoda organoleptyczna jest metodą bazująca na zmysłach:

Jest realizowana dzięki odbieranym wrażeniom. Jest metodą szybką i tanią – nie wymaga kosztownego sprzętu i zazwyczaj nieniszczącą, czyli nie prowadzi do zużycia badanego materiału.

Wikipedia


organolog

1. specjalista zajmujący się typami, pochodzeniem, budową i rozwojem narządów;
2. specjalista zajmujący się historią, budową i własnościami instrumentów muzycznych; instrumentolog, instrumentoznawca


SJP.pl


organologia

1. dział biologii zajmujący się typami, pochodzeniem, budową i rozwojem narządów;
2. dział muzykologii zajmujący się historią, budową i własnościami instrumentów muzycznych; instrumentologia, instrumentarstwo, instrumentoznawstwo


SJP.pl


organologiczny

1. dotyczący dziedziny nauki zajmującej się instrumentami muzycznymi; instrumentoznawczy, instrumentologiczny;
2. dotyczący działu biologii zajmującego się typami, pochodzeniem, budową i rozwojem narządów


SJP.pl


organomistrz

osoba wytwarzająca organy (instrument) lub zajmująca się nimi - konserwująca je, strojąca; organmistrz


SJP.pl


organowy

przeznaczony na organy, przygotowany do wykonania na organach (np. fuga organowa, utwór organowy) lub stanowiący część tego instrumentu (np. manuał organowy, piszczałki organowe)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z organami (instrumentem), dotyczący organów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciał kontynuować studia w zakresie muzyki organowej, ale na pomoc rodziny nie mógł liczyć, bo ojca stracił w roku 1942 w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organ m., organy nmos., organista m., organistka ż., organiścina ż., organistówka ż., organki nmos.

 przym. organiczny

Wiktionary


organozol

układ koloidalny, w którym ośrodek rozpraszający stanowi rozpuszczalnik organiczny


SJP.pl


organożel

żel, w którym fazą rozpraszającą jest ciecz organiczna


SJP.pl


organtyna

cienka, sztywna, bawełniana tkanina; organdyna


SJP.pl

Nie mylić z: organdyną – tkaniną bawełnianą o splocie płóciennym.

Organtyna – cienka, prześwitująca tkanina wykonana z poliestru lub mieszanki poliestru z poliamidami; o splocie włosowo-wątkowym; używana w branży dekoracyjnej, np. firanki lub odzieżowej, np. sukienki.

Wikipedia


organum

1. jeden z najstarszych typów w muzyce średniowiecznej Europy, będący przykładem wykorzystania techniki wielogłosowej;
2. instrument muzyczny skonstruowany w III wielu p.n.e. przez Ktesibiosa z Aleksandrii; organy wodne, hydraulos


SJP.pl

Organum (gr. ὄργανον – "organon" "instrument") – gatunek średniowiecznej heterofonii, a następnie polifonii. Początkowo znaczenie terminu "organum" związane było z instrumentem – organami, później jednak tylko z muzyką harmonijnie zestrojoną w konsonansach. Od XII wieku "organum" oznaczało zwłaszcza utwory z długonutowym głosem tenorowym (zwykle jako "cantus prius factus" zaczerpniętym z chorału) i znajdującymi się nad nim bardziej ruchliwymi głosami.

Wikipedia


organy

duży instrument muzyczny, klawiszowy, dęty, wydający dźwięk z szeregu piszczałek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) muz. instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

 (1.2) pot. geol. forma skał bazaltowych przypominająca organy (1.1)

 (1.3) środ. kosmet. stanowisko pracy perfumiarza

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: organ

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W katedrze znajdują się zabytkowe organy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organista mos., organistka ż., organiścina ż., organistówka ż., organ mrz., organellum n., organizm mrz.

:: zdrobn. organki nmos.

 przym. organowy, organkowy, organiczny

 przysł. organowo, organicznie

Wiktionary


organza

rodzaj cienkiej, przejrzystej tkaniny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. cienka, przezroczysta, lekko sztywna tkanina z nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji sukni ślubnych i wieczorowych oraz firanek i zasłon;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W oknie wisiał lambrekin z organzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrˈɡãw̃za, AS: orgãũ̯za

Wiktionary


organzowy

→ organza


SJP.pl

Patrz:

organza

organzyna

przędza nitkowana otrzymywana z kilku nitek skręconej greży


SJP.pl


orgastyczny

→ orgazm; orgazmiczny


SJP.pl


orgatechniczny

→ orgatechnika


SJP.pl

Patrz:

orgatechnika

orgatechnika

ogół środków technicznych do automatyzacji zarządzania przedsiębiorstwem, zwłaszcza w zakresie przepływu informacji


SJP.pl


orgazm

moment najsilniejszego podniecenia płciowego i towarzyszącego mu równie silnego uczucia rozkoszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) seks. szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

Wiktionary

Orgazm (od starogreckiego "ὀργασμός" orgasmós „gwałtowne podniecenie”, od "ὀργάω" orgáō „pękać, świecić, gwałtownie pragnąć”), także: klimaks (od starogreckiego "κλῖμαξ" klîmax "„wzrost"”), szczytowanie – moment najsilniejszego podniecenia seksualnego i towarzyszącego mu silnego uczucia rozkoszy podczas seksu lub masturbacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był niezmordowanym kochankiem i sposób, w jaki uprawiał miłość, zdawał się Donnie tak wytrwały, jego orgazmy tak częste, jego sperma tak obfita, że nigdy nie wątpiła, iż jest jej wierny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrɡasm̥, AS: orgasm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraorgazm m., anorgazmia ż.

 przym. orgazmowy, orgazmiczny, preorgazmiczny, orgastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczytowanie

Wiktionary


orgazmiczny

→ orgazm; orgastyczny, orgazmowy


SJP.pl


orgazmowy

→ orgazm; orgastyczny, orgazmiczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący orgazmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orgazm m.

Wiktionary


orgelbrand

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Orgelbrand (1884-1957), inżynier mechanik, profesor Politechniki Poznańskiej, wnuk Samuela, syn Hipolita
  • Hipolit Orgelbrand (1843-1920), wydawca, drukarz, księgarz, syn Samuela, brat Mieczysława, ojciec Bolesława
  • Jan Orgelbrand (ur. 1948), prawnik, dziennikarz i wydawca, działacz harcerski, praprawnuk Samuela, prawnuk Hipolita, wnuk Bolesława
  • Maurycy Orgelbrand (1826-1904), wydawca, księgarz, brat Samuela
  • Mieczysław Orgelbrand (1847-1903), wydawca, drukarz, księgarz, syn Samuela, brat Hipolita
  • Samuel Orgelbrand (1810-1868), wydawca, drukarz, księgarz, encyklopedysta, brat Maurycego, ojciec Hipolita i Mieczysława, dziad Bolesława

Wikipedia


orgetoryks

arystokrata helwecki dążący w 61 r. p.n.e. do władzy królewskiej; Orgetorix


SJP.pl

Or

Wikipedia


orgia

rozwiązła zabawa; spotkanie towarzyskie o wysokim stopniu swobody seksualnej; hulanka; pijatyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

 (1.2) hist. początkowo muzyczny, z czasem ekstatyczny obrzęd ku czci bóstw;

 (1.3) przen. przesadzona, rozbuchana różnorodność

Wiktionary

Orgia (gr. "όργιον") – obrzędy ku czci starożytnych bogów, zwłaszcza Dionizosa (Bachusa), połączone z ekstatycznymi śpiewami i tańcami. Praktykowane m.in. w starożytnej Grecji, Egipcie i Rzymie, w kulturze masowej kojarzone także z wyuzdaniem seksualnym i libacją alkoholową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W weselącej się gromadzie tej czuć było zbliżanie się orgii (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrʲɟja, AS: orʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orgiastyczność ż.

:: zdrobn. orgietka ż.

 przym. orgiastyczny

 przysł. orgiastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachanalia / bachanalie

 (1.3) różnorodność, bogactwo

Wiktionary


orgiastyczny

→ orgia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z orgią (grupową zabawą seksualną)

 (1.2) książk. związany z orgią (głośną, pijacką, narkotykową zabawą)

 (1.3) książk. związany z orgią (przesadzoną, rozbuchaną różnorodnością)

 (1.4) przen. związany z orgią (przesadzonym zachowaniem)

 (1.5) hist. związany z orgią (ekstatycznymi obrzędami ku czci bogów, w szczególności Dionizosa)

Wiktionary

Patrz:

orgia

Przykłady

 (1.1) Z mojego doświadczenia terapeutycznego wynika jednak, że seks ludyczny, seks orgiastyczny, to nie jest seks docelowy.

 (1.2) Będzie to zwykła, uporczywa praca i zabawa - nie jakaś szaleńcza, orgiastyczna, lecz zwyczajna, wpleciona w rytm zajęć…

 (1.3) Lecz nie ma na tych mapach rąbanisk zadyszanych gwarem owadów, malińców, w które lepiej nie wchodzić, tyle tam pierwotnej bujności, żmijowisk kwiatów podobnych do zwierząt, kwietników, gdzie przyroda daje w skrócie orgiastyczny obraz swych praw, okrucieństw i cudów.

 (1.4) Piekielny galop zaskoczył paryżan swoją żywiołowością, jak na tamte czasy był wręcz orgiastyczny.

 (1.5) Wprowadził w Rzymie kult orgiastyczny bożka syryjskiego Elagabala, którego był kapłanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲɟjaˈstɨt͡ʃnɨ, AS: orʹǵi ̯astyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orgia ż., orgiastyczność ż.

:: zdrobn. orgietka ż.

 przysł. orgiastycznie

Wiktionary


orgiazm

psychoza objawiająca się stanami ekstatycznego podniecenia


SJP.pl


orgie

rozwiązła zabawa; spotkanie towarzyskie o wysokim stopniu swobody seksualnej; hulanka; pijatyka


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|orgia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrʲɟjɛ, AS: orʹǵi ̯e

Wiktionary


orgiejowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orgiejowem, dotyczący Orgiejowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orgiejów mrz.

Wiktionary


orgiejów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we wschodniej Mołdawii;

Wiktionary

Orgiejów (rum. "Orhei", rum. cyrylica Орхэи) – miasto we wschodniej Mołdawii, stolica rejonu Orgiejów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. orgiejowski

Wiktionary


orgietka

spotkanie towarzyskie o wysokim stopniu swobody seksualnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od orgia

 (1.2) przen. żart. pot. frywolna zabawa w małym gronie osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wchodzi adiutant z zapytaniem czy na zamówioną orgietkę dla senatorów to tylko dziewczynki, czy chłopcy też.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrʲˈɟɛtka, AS: orʹǵetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orgia ż., orgiastyczność ż.

 przym. orgiastyczny

 przysł. orgiastycznie

Wiktionary


orgon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ezot. mistyczna energia stanowiąca uniwersalną siłę życiową wpływającą na organizmy i zjawiska kosmiczne;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orgon – miejscowość i gmina we Francji
  • orgon – pseudonaukowa i hipotetyczna forma „podstawowej energii kosmicznej”, której odkrycie postulował Wilhelm Reich w latach trzydziestych XX wieku
  • Orgon – postać komedii Moliera pt. Świętoszek

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. orgonomia ż., orgonit m.

 przym. orgonowy, orgonistyczny

Wiktionary


orgonitowy

→ orgonit


SJP.pl

Patrz:

orgonit

oriana

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oriana – ukraiński tercet bandurystek ([http://oriana-bandura.com.ua www])
  • Oriana – wenezuelski film z 1985 roku
  • Oriana – imię żeńskie
    • Oriana Fallaci – włoska pisarka i dziennikarka
    • Oriana Małachowska – polska judoczka
    • Oriana Rene Small – amerykańska aktorka filmowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do pani Oriany przyszła paczka z Włoch.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oriano m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Orianna

Wiktionary


oribi

rodzaj afrykańskich antylop


SJP.pl


orienburg

miasto w Federacji Rosyjskiej; Orenburg


SJP.pl


orienburski

przymiotnik od: Orienburg (miasto w Rosji)


SJP.pl


orient

kraje wschodnie; Wschód, Orient


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kult. kraje wschodnie, w odniesieniu do Azji i północno-wschodniej Afryki

Wiktionary

Orient (łac. wschód) – określenie oznaczające tereny leżące na wschód od Europy. Pierwotnie oznaczał wschodnią część cesarstwa rzymskiego. Współcześnie może odnosić się do samego Bliskiego Wschodu, bądź Bliskiego Wschodu, Maghrebu i całego świata muzułmańskiego po Indonezję; bądź do całej Azji, niejednokrotnie wraz z Afryką. Przedmiot badań orientalistyki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Długoletnie kontakty, na dobre i na złe, z imperium osmańskim sprawiły, że przez długie stulecia na świat arabski patrzyliśmy jako na część tureckiego Orientu, podczas gdy dla wielu Arabów był to okres bez mała obcej okupacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrʲjɛ̃nt, AS: orʹi ̯ẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orientalistyka ż., orientalista mos., orientalistka ż.

 przym. orientalny, orientalistyczny

 przysł. orientalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wschód

Wiktionary


orientacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie

 (1.2) ustawienie, pozycja względem jakiegoś punktu odniesienia

 (1.3) rozeznanie w sytuacji, jakimś zagadnieniu oraz umiejętność ich oceny

 (1.4) określone poglądy polityczne lub preferencje seksualne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orientacja kościołów – pojęcie architektoniczne,
  • orientacja mapy – relacja między kierunkami mapy i kompasu,
  • orientacja seksualna – ukierunkowanie seksualności osobnika w stosunku do jednostek, które uważa ona za atrakcyjne seksualnie,
  • orientacja allopsychiczna – świadomość miejsca, czasu, przestrzeni i sytuacji własnej
  • orientacja autopsychiczna – świadomość własnej osoby i własnego stanu psychicznego
  • orientacja – pojęcie algebry liniowej i geometrii różniczkowej,
  • orientacja – położenie obiektu w obracalnym układzie współrzędnych w odniesieniu do ustalonego punktu i pozycji wyjściowej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. orientowanie się n.

 czas. orientować się, orientować

 przym. orientacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozeznanie, orientowanie się

 (1.2) ustawienie, ukierunkowanie

 (1.3) orientowanie się, znajomość rzeczy, rozumienie

 (1.4) ukierunkowanie, tendencja, linia

Wiktionary


orientacyjny

1. dotyczący orientacji - rozpoznawania terenu (np. znaki orientacyjne);
2. określający coś w przybliżeniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący orientacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orientacja ż.

 czas. orientować

Wiktionary


orientalista

znawca języków i kultur ludów Północnej Afryki, Bliskiego i Dalekiego Wschodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. specjalista zajmujący się badaniem krajów Wschodu (Orientu) – ich języków, kultur, historii, religii i społeczeństw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orientalistyka ż.

:: fż. orientalistka ż.

 przym. orientalistyczny, orientalny

Wiktionary


orientalistka

→ orientalista


SJP.pl

Patrz:

orientalista

orientalistyczny

związany z nauką o językach i kulturze ludów Orientu; wschodoznawstwo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący orientalistyki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɛ̃ntalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: orʹi ̯ẽntalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orientalistyka ż., Orient mrz., orientalista mos., orientalistka ż.

 przym. orientalny

Wiktionary


orientalistyka

1. nauka o językach i kulturze ludów Północnej Afryki, Bliskiego i Dalekiego Wschodu;
2. wydział na uniwersytecie zajmujący się tą nauką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. nauka o kulturach Orientu;

 (1.2) pot. wydział na uniwersytecie zajmujący się orientalistyką (1.1)

Wiktionary

Or

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɛ̃ntaˈlʲistɨka, AS: orʹi ̯ẽntalʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orient mrz., orientalista mos., orientalistka ż., orientalizm mrz.

 przym. orientalny, orientalistyczny

 przysł. orientalnie

Wiktionary


orientalizacja

nadawanie cech orientalnych; uleganie wpływom orientalnym; orientalizowanie


SJP.pl


orientalizm

1. zapożyczenie przejęte z języków orientalnych;
2. cechy charakterystyczne dla kultury Wschodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz lub zwrot zapożyczony z języków orientalnych

 (1.2) charakterystyka Orientu; to, co dla niego specyficzne

Wiktionary

Orientalizm (z łac. "orientalis" – „wschodni”) – szczególnie utrwalona w kulturze Zachodu forma egzotyzmu polegająca na uzewnętrznieniu i akcentowaniu w tworach kultury fascynacji kulturami Wschodu, szczególnie hinduską, japońską, arabską, perską, chińską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U mistrza Adama orientalizmów znajdziemy więcej: jest „mirza” (wymawiane „mir-za”), oczywiście „Allach”, „harem”, „chalif”, „padyszach”, „muślimin” (bliższy oryginałowi niż współczesny „muzułmanin”) itd.

 (1.2) Co sądzi Pan o kuchni indyjskiej i modzie na orientalizm?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orientalistyka ż.

 przym. orientalny

Wiktionary


orientalny

wschodni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Orientem, dotyczący Orientu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakże oryginalnie wygląda on w tym stroju orientalnym, z długą brodą!.

 (1.1) Nagrania przepełnione są orientalnym klimatem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɛ̃nˈtalnɨ, AS: orʹi ̯ẽntalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orient mrz., orientalistyka ż., orientalista mos., orientalistka ż., orientalizm mrz.

 przym. orientalistyczny

 przysł. orientalnie, orientalistycznie

Wiktionary


orientarium

rozległy teren hodowlano-wystawienniczy z elementami kultury strefy orientalnej


SJP.pl


orienteering

bieg na orientację


SJP.pl


orientować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zorientować)

 (1.1) pomagać w rozeznaniu w czymś

 (1.2) nadawać określone położenie, kierunek

czasownik zwrotny niedokonany orientować się (dk. zorientować się)

 (2.1) mieć rozeznanie w czymś

 (2.2) potrafić określić własne położenie

 (2.3) wybierać daną orientację

 (2.4) podporządkowywać swoje działania pewnym celom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orientacja ż.

 przym. orientacyjny

 przysł. orientacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informować, wyjaśniać, zapoznawać

 (1.2) ukierunkowywać, ustawiać

 (2.3) kierować się, skłaniać się

 (2.4) skupiać się, ukierunkowywać się

Wiktionary


oriflama

chorągiew, sztandar, znaki będące symbolem oddania sprawie; oriflamme


SJP.pl


oriflame

[czytaj: oriflejm] marka kosmetyków i firma


SJP.pl

Or

Wikipedia


oriflamme

[czytaj: oriflam] chorągiew, sztandar, znaki będące symbolem oddania sprawie; oriflama


SJP.pl

Nie mylić z: Oriflame.

Wikipedia


origami

japońska sztuka składania papieru w różnorodne kształty, bez używania kleju i cięcia papieru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

 (1.2) pot. artefakt wykonany w technice origami (1.1)

przymiotnik

 (2.1) taki, który jest zrobiony w technice origami (1.1)

Wiktionary

Origami (jap. 折り紙 ori-gami; (1) składany papier, (2) kolorowy papier używany do składania figur) – sztuka składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii i dlatego uważa się ją za tradycyjną sztukę japońską. []

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲiˈɡãmʲi, AS: orʹigãmʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. origamista m.

Wiktionary


origamista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się origami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plener jest spotkaniem organizowanym przez origamistów dla origamistów, imprezą non-profit.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. origami n.

:: fż. origamistka ż.

 przym. origami

Wiktionary


origan

zapachowa kompozycja kwiatowa z przewagą goździka i kwiatu pomarańczy


SJP.pl


origanum

wieloletnia roślina zielna z rodziny wargowych (jasnotowatych), o drobnych liściach i różowych lub białych kwiatach zebranych w podbaldachy, rosnąca w Europie i Azji, używana jako ziele lecznicze i przyprawa; oregano, lebiodka pospolita, dziki majeranek


SJP.pl


orija

język nowoindoaryjski używany we wschodnich Indiach; odri; utkali


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) jęz. język indoaryjski używany w indyjskim stanie Orisa;

Wiktionary


oring

uszczelka w kształcie torusa


SJP.pl


oringowy

→ oring


SJP.pl

Patrz:

oring

orinoko

rzeka w Wenezueli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzeki te płyną, jak Orinoko, przez gęste lasy, ale niema tu wcale komarów, ani krokodyli.

Wiktionary


orion

modraszek orion - motyl z rodziny modraszkowatych, chroniony w Polsce; modraszek rozchodnikowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) astr. gwiazdozbiór równikowy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orion – postać mitologiczna
  • Orion – konstelacja położona w obszarze równika niebieskiego
  • Orion – model Forda
  • Orion – amerykańska wytwórnia filmowa
  • Orion – statek kosmiczny
  • Orion – typ jachtów
  • Orion – giga coaster w parku rozrywki Kings Island w Stanach Zjednoczonych
  • Orion – brazylijski producent talerzy perkusyjnych
  • Orion – amerykański program budowy rakiet z nuklearnym silnikiem pulsacyjnym
  • Orion – utwór instrumentalny zespołu Metallica z albumu „Master of Puppets”
  • „orion” – singel Kenshiego Yonezu
  • Orion – imię męskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skorpion bywa w legendach identyfikowany ze skorpionem, który na polecenie Artemidy uśmiercił Oriona.

 (2.1) Z całą pewnością ozdobą zimowego nieba jest Orion z powodu swej wielkości i pięknych jasnych gwiazd: wspomnianego już Pasa Oriona oraz czerwonawej Betelgezy i bardzo jasnego Rigela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrʲjɔ̃n, AS: orʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orionidy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skr. Ori

Wiktionary


orione

„Orione” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez kilka okrętów Regia Marina i Marina Militare:

Wikipedia


orionidy

rój meteorów związanych z kometą Halleya


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) astr. rój meteorów związany z kometą Halleya, którego radiant znajduje się na pograniczu konstelacji Oriona i Bliźniąt, obserwowany rokrocznie około 21 października;

Wiktionary

Orionidy (008 ORI) – rój meteorów związany z kometą Halleya (tak jak Eta Akwarydy). Radiant znajduje się na pograniczu konstelacji Oriona i Bliźniąt. Rój jest widoczny pomiędzy 2 października a 7 listopada. Maksimum ma miejsce 21 października. W jego trakcie możemy obserwować ok. 20-30 meteorów na godzinę. Prędkość roju wynosi 66 km/s.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Orion mos./mzw., orionista m.

 przym. Orionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ORI

Wiktionary


orionista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia zakonnego Małe Dzieło Boskiej Opatrzności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: orʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orionidy nmos.

Wiktionary


orionistka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Małych Misjonarek Miłosierdzia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia zakonnego Siostry Małe Misjonarki Miłosierdzia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɔ̇̃ˈɲistka, AS: orʹi ̯o̊̃ńistka

Wiktionary


orisa

stan w Indiach


SJP.pl

Orisa (hindi ओड़िशा, trb.: "Oriśa", trl.: "Oṛiśā"; orija ଓଡ଼ିଶା, trb.: "Oriśa", trl.: "Oṛiśā"; ang. "Odisha"; do 2011 hindi उड़ीसा, trb.: "Urisa", trl.: "Uṛīsā"; ang. "Orissa") – jeden ze stanów Indii położony we wschodniej części kraju, nad Zatoką Bengalską. Głównymi miastami poza stolicą są: Katak i Puri.

Wikipedia


orisul

nazwa handlowa historycznego leku przeciwbakteryjnego (sulfonamidu)


SJP.pl


orisza

nazwa zbiorcza bóstw w wierzeniach Jorubów


SJP.pl

Orisza (w języku joruba "òrìṣà") – siły natury wyznawane w tradycji Joruby, bezpośrednia manifestacja najwyższego boga, nazywanego Olóòrun (Olódumàrè). Orisza miały powstać z ciała Obatali.

Wikipedia


orizaba

wulkan w Meksyku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pico de Orizaba – wulkan w Meksyku, najwyższy szczyt pasma Kordyliera Wulkaniczna
  • Orizaba – miasto w Meksyku

Wikipedia


ork

potworny olbrzym mityczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) liter. fant. rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) przen. pogard. rosyjski żołnierz, okupant

Wiktionary

Orkowie (ang. "Orcs") – rodzaj humanoidalnych ras występujących w wielu utworach fantastycznych (głównie fantasy). Pierwotnie wykreowani przez J.R.R. Tolkiena w jego autorskim legendarium, pojawili się następnie w szeregu innych fikcyjnych uniwersów. Zazwyczaj orkowie przedstawiani są jako rasa agresywnych i brutalnych antagonistów, jednak nie jest to regułą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za goblinami szli orkowie, a za orkami cała chmara innych obrzydliwych stworów.

 (2.1) W przerwach między bitwami pijane orki wychodziły z opancerzonych transporterów. Chodzili po domach z karabinami maszynowymi i straszyli bezbronnych cywilów!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrk, AS: ork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orkus m.

 przym. orczy, orkowy

Wiktionary


orka

1. oranie; przenośnie: harówka;
2. drapieżny ssak morski z rodziny delfinów; miecznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Orcinus orca|L.|ref=tak., drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamaamy;

 (1.2) roln. czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwy gleby;

 (1.3) pot. przen. ciężka bądź wyczerpująca praca

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: ork

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orka – zabieg uprawowy
  • Orka – rodzaj wodnych ssaków z rodziny delfinowatych
  • orka (Orcinus orca) – gatunek walenia z rodziny delfinowatych
  • EM-11 Orka – polski samolot dwusilnikowy
  • Orka – obraz Józefa Chełmońskiego
  • Orka – obraz Witolda Wojtkiewicza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wysyłali łodzie z marynarzami, żeby w Atlantyku łapać w sieci delfiny wraz z orkami, w tym młode osobniki wciąż odżywiające się mlekiem matki.

 (1.2) Okopać by to trzeba, wody spuścić, pnie wywalić, kamienie wywieźć, chaszcze wyrąbać i dopiero się do orki zabrać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrka, AS: orka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. orkowy

 (1.2)

 rzecz. oracz m., oranie n., podorywka ż., zaoranie n.

 czas. orać ndk., zaorać dk.

 przym. oraczy, orny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miecznik, daw. szabloząb

 (1.2) oranie

 (1.3) harówka

Wiktionary


orkady

archipelag na Oceanie Atlantyckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego;

Wiktionary

Orkady (ang. "Orkney Islands", wym. ; gael. "Àrcaibh") – archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego. W jego skład wchodzi 67 wysp o łącznej powierzchni 990 km². Około 20 z nich jest zamieszkanych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Orkadyjczyk mos., Orkadyjka ż.

 przym. orkadzki

Wiktionary


orkadyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Orkadów; osoba z tego archipelagu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkańcy hrabstwa Kumbria - gdzie dawniej znajdowało się celtyckie królestwo Gogledd Rheged - również tworzą odrębny klaster. Podobnie Orkadyjczycy, ale to ze względu na ich domieszkę norweską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orkady nmos.

:: fż. Orkadyjka ż.

 przym. orkadzki

Wiktionary


orkadyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Orkadów; kobieta z tych wysp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orkady nmos.

:: fm. Orkadyjczyk mos.

 przym. orkadzki

Wiktionary


orkadzki

→ Orkady (grupy wysp)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orkadami, dotyczący Orkadów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wulgata i Mgły Avalonu podają inną wersję: Lot zginął w walce z Sasami, broniąc kraju przed najazdem. Wszyscy jego synowie byli ważnymi rycerzami Okrągłego Stołu. Wymieniam ich w genealogicznym drzewie dynastii orkadzkiej.

 (1.1) Vidar niejednokrotnie był świadkiem, jak syn konunga na czele garstki wojów wpędzał w zasadzki i rozbijał wielokrotnie liczniejsze kupy rabusiów bądź hirdy zbuntowanych jarlów, a raz nawet towarzyszył mu w zwycięskiej wyprawie na orkadzkich piratów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orkady nmos., Orkadyjczyk mos., Orkadyjka ż.

Wiktionary


orkan

gwałtowny, silny wicher, zwykle połączony z burzą; huragan, nawałnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. silny wiatr połączony z burzą

 (1.2) geogr. cyklon tropikalny formujący się w pewnych rejonach Oceanu Indyjskiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orkan – odmiana huraganu
  • Władysław Orkan – polski pisarz
  • Kazimierz Kardaś ps. Orkan – żołnierz Armii Krajowej
  • Tadeusz Łęcki ps. Orkan – żołnierz Armii Ludowej
  • „Orkan” – szwedzki torpedowiec z końca XIX wieku
  • ORP „Orkan” (w służbie 1942–1943) – polski niszczyciel typu M, ex brytyjski HMS „Myrmidon”, uczestnik II wojny światowej
  • ORP „Orkan” (w służbie od 1992) – polski okręt rakietowy projektu 660
  • Imię ORP „Orkan” miał nosić także planowany niszczyciel, którego budowę przerwano w 1939
  • „Orkan” – polski holownik, wodowany w 1920 roku, używany przez armatora Żegluga Wisła – Bałtyk"Orkan – polski holownik, wodowany w 1958 roku
  • „Orkan” – polski statek ratowniczy typu SAR-3000 w służbie od 2011 roku
  • „Orkan II” – polski dwumasztowy jacht żaglowy, pływał jako jacht Orkan II w latach 1957-1970.
  • PZL M-99 Orkan – projekt wersji szturmowej samolotu PZL I-22 Iryda.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔrkãn, AS: orkãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) huragan, wichura, nawałnica, sztorm, szkwał

Wiktionary


orkanowy

→ orkan


SJP.pl

Patrz:

orkan

orkiestra

wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje różnorodne utwory muzyczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;

Wiktionary

Orkiestra – duży zespół instrumentalny, liczący zazwyczaj od kilkunastu do kilkudziesięciu, a nawet ponad stu instrumentalistów. W celu synchronizacji gry takiej liczby wykonawców w orkiestrze potrzebny jest dyrygent.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy pociąg wtoczył się na taszkiencki dworzec, okazało się, że nikt nie miał zamiaru ich witać. Ani orkiestry, ani szwadronu, ani nic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrʲˈcɛstra, AS: orʹḱestra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orkiestrówka ż., orkiestron n., orkiestracja ż., orkiestrowanie n., orkiestrantka ż.

 przym. orkiestrowy, orkiestralny

Wiktionary


orkiestracja

opis partyturowy użycia poszczególnych instrumentów w utworze orkiestrowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. aranżacja utworu do wykonania przez orkiestrę

 (1.2) przen. zaawansowany proces zarządzania czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orkiestra ż.

Wiktionary


orkiestralny

→ orkiestra; orkiestrowy


SJP.pl


orkiestrant

muzyk grający w orkiestrze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. członek orkiestry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. orkiestrantka ż.

Wiktionary


orkiestrantka

→ orkiestrant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta grająca w orkiestrze

Wiktionary

Patrz:

orkiestrant

Powiązane:

 rzecz. orkiestra ż., orkiestrant m.

Wiktionary


orkiestrator

kompozytor tworzący utwory dla orkiestry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. kompozytor tworzący utwory muzyczne przeznaczone na orkiestrę

Wiktionary


orkiestratorka

→ orkiestrator


SJP.pl

Patrz:

orkiestrator

orkiestrion

mechaniczny instrument muzyczny; orchestrion


SJP.pl


orkiestron

wydzielone miejsce w teatrze, operze itp., przeznaczone dla orkiestry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teatr. wydzielone miejsce w teatrze, operze itp., przeznaczone dla orkiestry;

Wiktionary

Orkiestron, podscenie – w operze i teatrze, zwłaszcza muzycznym, miejsce przeznaczone dla orkiestry. Inne nazwy to fosa orkiestrowa, kanał dla orkiestry.

Orkiestrony bywają różnej wielkości, zazwyczaj jednak są wystarczająco duże, by pomieścić orkiestrę lub zespół instrumentalistów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) orkiestron nie pomieścił wszystkich muzyków i zająć musieli też obie boczne galerie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrʲˈcɛstrɔ̃n, AS: orʹḱestrõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orkiestra ż.

 przym. orkiestrowy, orkiestralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fosa orkiestrowa

Wiktionary


orkiestrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|orkiestrować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orkiestra ż.

 czas. orkiestrować ndk.

 przym. orkiestrowy

Wiktionary


orkiestrowy

→ orkiestra; orkiestralny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z orkiestrą, wchodzący w jej skład; przeznaczony na orkiestrę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prócz dzieł z fortepianem jako solistą Chopin nie napisał żadnego utworu orkiestrowego.

 (1.1) Kanał orkiestrowy Teatru Operowego w Bayreuth mieści się w większej części pod sceną przykryty nią jak dachem, dlatego widzowie praktycznie nie widzą orkiestry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orkiestrówka ż., orkiestra ż., orkiestron mrz., orkiestrowanie n.

 przym. orkiestralny

 czas. orkiestrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orkiestralny

Wiktionary


orkiestrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. muz. nuty utworu wykonywanego przez orkiestrę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orkiestra

 przym. orkiestrowy

Wiktionary


orkisz

1. gatunek jęczmienia nagoziarnistego
2. gatunek pszenicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Triticum spelta|L.|ref=tak., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych

 (1.2) bot. pot. roślina z gatunku orkisz (1.1)

 (1.3) ziarno orkiszu (1.2)

 (1.4) bot. pot. nazwa systematyczna|Hordeum distichon|L.|ref=tak., jęczmień dwurzędowy, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych

 (1.5) bot. pot. roślina z gatunku orkisz (1.4)

 (1.6) ziarno orkiszu (1.5)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrʲciʃ, AS: orʹḱiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orkiszotto n.

 przym. orkiszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szpelc

Wiktionary


orkiszowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący orkiszu (Triticum spelta L.)

 (1.2) wykonany z ziarna orkiszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orkisz

Wiktionary


orkowo

Orkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona 11 km na północ od Śremu, przy drodze powiatowej nr 2464 z Świątnik do Zbrudzewa, nad rozlewiskami i starorzeczami Warty.

Wikipedia


orkowski

nazwisko


SJP.pl


orkowy

→ ork


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z orkiem, dotyczący orka

 (1.2) związany z orką / oraniem, dotyczący orki / orania

 (1.3) związany z orką (delfinem), dotyczący orki (delfina)

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do orka, będący jego własnością

 (2.2) należący do orki (delfina), będący jej własnością

Wiktionary

Patrz:

ork

Przykłady

 (1.1) Zobaczyli łunę od strony orkowych stanic.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) (2.1)

 rzecz. ork m.

 przym. orczy

 (1.2)

 rzecz. orka ż., oracz m., podorywka ż., oranie n., zaoranie n., wyoranie n., przeoranie n., podorywanie n., podoranie n.

 czas. orać ndk., zaorać dk., wyorać dk., przeorać dk., podorywać ndk., podorać dk.

 przym. oraczy, orny

 (1.3) (2.2)

 rzecz. orka ż., orkarium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) orczy

Wiktionary


orkus

w mitologii rzymskiej: bóstwo śmierci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. demon śmierci z mitologii Starożytnego Rzymu;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) astr. duża planetoida transneptunowa obiegająca Słońce w pasie Kuipera;

Wiktionary

Orkus – w mitologii rzymskiej demon śmierci. Utożsamiany z Tanatosem, Plutonem, Dis Paterem i w mniejszym stopniu, z Hadesem. Imię to dotyczy karzącego aspektu bóstwa, w szczególności karania śmiercią i dręczenia po śmierci grzeszników łamiących dane słowo, kłamców, zdrajców. Jego imieniem określano także świat podziemny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiedzie mnie Orkus w noc, w świat ciemny wichrów, burz; • nie zaznam słońca już, nie zaznam twoich ust, twych ócz. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Orkusowy

 rzecz. ork mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) symbol. 🝿

Wiktionary


orla

charakterystyczny dla orła, pochodzący od orła


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orla – wieś (dawniej miasteczko) w obwodzie grodzieńskim, w rejonie szczuczyńskim, w sielsowiecie Orla
  • Orla – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie kamienieckim, w sielsowiecie Wołczyn
  • Orla – dopływ Soławy
  • Rzeki:
    • Orla – dopływ Baryczy
    • Orla – dopływ Łobżonki
    • Orla – dopływ Brdy
  • Miejscowości:
    • Orla – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Orla
    • Orla – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski
    • Orla – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec
    • Orla - dawniej wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, gminie Sońsk, w zakolu rzeki Sona

Wikipedia


orlab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. urlop

Wiktionary


orland

[czytaj: orlend] nazwa kilku miejscowości i gmin w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ørland – gmina w Norwegii
  • Orland – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Glenn
  • Orland – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Steuben
  • Orland – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Hancock
  • Orland (ang. Orland Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
  • Orland (ang. Orland Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Hancock
  • Orland (ang. Orland Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Lake

Wikipedia


orlando

1. miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Orange;
2. miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Logan;
3. Orlando Bloom - brytyjski aktor filmowy;
4. piłkarz brazylijski, mistrz świata z 1958 roku;
5. melodramat z 1992 r. w reż. Sally Potter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (2.1) geogr. toponim, nazwa kilku miast w USA

Wiktionary

Orlando – miasto leżące w regionie usianym jeziorami, w południowej części Stanów Zjednoczonych, w stanie Floryda, siedziba hrabstwa Orange. Według spisu z 2020 roku liczyło 307,6 tys. mieszkańców i jest czwartym co do wielkości miastem Florydy. Obszar metropolitalny Orlando–Kissimmee–Sanford obejmuje 2,7 mln mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Orlandyna ż.

 przym. Orlandowy

Wiktionary


orlap

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. urlop

Wiktionary


orlański

przymiotnik od: Orla


SJP.pl


orlean

1. gatunek niewielkiego, okrytozalążkowego drzewa z rodziny arnotowatych, rosnącego w Ameryce Środkowej i na Hawajach; drzewko orleańskie, arnota właściwa;
2. pomarańczowy barwnik wydobywany z miąższu owoców tej rośliny;
3. lekka tkanina półwełniana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

 (1.2) geogr. zob. Nowy Orlean.

Wiktionary

Orlean ( Orléans,) – miasto i gmina w środkowej Francji, położone nad Loarą. Stolica Regionu Centralnego-Doliny Loary i departamentu Loiret. Ważny ośrodek przemysłowy i usługowy. Według danych na rok 2008 gminę zamieszkiwało 116 515 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 4239 osób/km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wcześniej, bo już od 1940 r., w północnej strefie okupowanej działało siedem placówkaacówek gestapo: w Paryżu, Nancy, Dijonie, Orleanie, Rouen, Rennes, Bordeaux.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orleania ż., orleańczyk mos., orleanka ż., Orleański m., Orleańska ż., orlean m., Orleańczyk mos., Orleanka ż.

 przym. orleański, nowoorleański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. staroż. Aurelian

Wiktionary


orleania

kraina historyczna we Francji; Orlean


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Regionie Centralnym we Francji, położona w dolinie Loary, jej głównym ośrodkiem jest Orlean;

Wiktionary

Orleania (Orlean lub z fr. "Orléanais") – kraina historyczna w Regionie Centralnym we Francji, położona w dolinie Loary, w granicach departamentów Loiret, Loir-et-Cher i Eure-et-Loir. Jest częścią płaskowyżu Beauce. Głównym jej miastem i stolicą jest Orlean. Zabytkami są liczne zamki gotycko-renesansowe (m.in. zamek w Blois).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Orleańczyk mos., Orleanka ż., Orlean mrz.

 przym. orleański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Orlean

Wiktionary


orleanistka

→ orleanista


SJP.pl

Patrz:

orleanista

orleanka

mieszkanka Orleanu (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Orleanu (miasta)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrlɛˈãnka, AS: orleãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orleańczyk mos., Orlean mrz., orleańczyk mos., Orleanka ż.

 przym. orleański

Wiktionary


orleańczyk

mieszkaniec Orleanu (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Orleanu (miasta)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrlɛˈãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: orleãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orlean mrz.

:: fż. orleanka ż.

 przym. orleański

Wiktionary


orleański

przymiotnik od: Orlean


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orleanem, dotyczący Orleanu

 (1.2) związany z Orleanią, dotyczący Orleanii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orlean m., Orleania ż., orleańczyk m., orleanka ż., Orleański m., Orleańska ż., orlean m., Orleańczyk m., Orleanka ż., orleanizm mrz., orleanista mos., orleanistka ż.

 przym. nowoorleański, orleanistyczny

Wiktionary


orlen

Polski Koncern Naftowy Orlen SA - polska firma paliwowa, jeden z największych europejskich dystrybutorów produktów ropopochodnych


SJP.pl

Or

Wikipedia


orleniokształtne

rząd ryb chrzęstnoszkieletowych zaliczany do płaszczek


SJP.pl

Orleniokształtne (Myliobatiformes) – rząd płaszczek z gromady ryb chrzęstnoszkieletowych (Elasmobranchii), obejmujący między innymi manty, ogończe, orlenie i płaszczki słodkowodne.

Wikipedia


orleniowate

rodzina morskich ryb z rzędu orleniokształtnych


SJP.pl

Orleniowate (Myliobatidae) – rodzina morskich ryb chrzęstnoszkieletowych zaliczana do rzędu orleniokształtnych (Myliobatiformes).

Wikipedia


orlenowski

→ Orlen


SJP.pl

Patrz:

Orlen

orleń

ryba z rzędu płaszczek, o płetwach piersiowych bardzo silnie umięśnionych, pływająca w sposób przypominający lot ptaka


SJP.pl


orli

charakterystyczny dla orła, pochodzący od orła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z orłem, dotyczący orła

 (1.2) charakterystyczny dla orła, podobny do orła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrlʲi, AS: orlʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półorzeł mzw., orzeł m., orlica ż., orlę n., orlątko n., orzełek m., orlik m.

 przym. orłowski, orlicki

Wiktionary


orlica

1. samica orła;
2. wysoka paproć z rodziny paprotkowatych;
3. potocznie: odważna kobieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. samica orła

 (1.2) ornit. nazwa systematyczna|Ichthyaetus ichthyaetus|Pallas|ref=tak., duży ptak wodny z rodziny mewowatych;

 (1.3) bot. paproć z rodzaju nazwa systematyczna|Pteridium||ref=nie.;

 (1.4) przen. odważna kobieta

 (1.5) peryfr. kobieta kierująca samolotem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orlica (Ichthyaetus ichthyaetus) – gatunek ptaka z rodziny mew
  • orlica (Pteridium) – rodzaj paproci
  • Orlica (1084 m) – najwyższy szczyt polskiej części Gór Orlickich
  • Orlica – rzeka we wschodnich Czechach
  • „Orlica” – schronisko turystyczne w Zieleńcu (Góry Orlickie)
  • „Orlica” – schronisko górskie w Szczawnicy (Pieniny)
  • Orlica (Pół Orła) – polski herb szlachecki
  • Orlica – wieś w Bułgarii
  • Orlica – szczyt górski we Wschodnich Rodopach, w Bułgarii
  • Orlica – szczyt górski w Starej Płaninie, w Bułgarii
  • („Орлица”) – rosyjski transportowiec lotniczy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedząc w gnieździe, orlica zaczęła trzepotać skrzydłami.

 (1.2) Wierzch ciała i skrzydeł orlicy są popielate.

 (1.3) Kłącze orlicy i młode pastorałowate liście po przetworzeniu są jadalne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeł mzw., orlik m.

 przym. orli, orlicki, orłowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mewa orlica

Wiktionary


orlicja

gatunek żółwia z rodziny batagurowatych; żółw malajski olbrzymi


SJP.pl

Orlicja, żółw malajski olbrzymi ("Orlitia borneensis") – gatunek żółwia z rodziny batagurowatych (Geoemydidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Orlitia. Krytycznie zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


orlicki

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z rzeką Orlicą, dotyczący rzeki Orlicy

 (1.2) związany z górą Orlicą, dotyczący góry Orlicy

 (1.3) związany z wsią Orlice, dotyczący wsi Orlice

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Orlicki – polski basista
  • Edward Orlicki − polski księgarz
  • Marcin Orlicki − polski prawnik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Orlik mzw./mrz., Orlica ż., Poorlicze n., Orlice nmos., orlik m., orzeł m., orlica ż.

 przym. podorlicki, poorlicki, orli, orlikowy

Wiktionary


orlicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gustaw Orlicz-Dreszer (1889-1936) – polski generał brygady
  • Helena Orlicz-Garlikowska (1876-1934) – polska artystka dramatyczna (w latach 1896—1900), powieściopisarka i tłumaczka
  • Kazimierz Orlicz (1899-1945) – polski inżynier
  • Jerzy Orlicz (1930-2004) - polski działacz kulturalny
  • Tomasz Orlicz (ur. 1950) – dziennikarz
  • Władysław Orlicz (1909-1990) – matematyk
  • Zofia Orliczowa (1898-1999) – nauczycielka

Wikipedia


orliczka

kosmopolityczna paproć z rodziny paprotkowatych, rosnąca na obszarach zwrotnikowych i śródziemnomorskich; uprawiana często jako pokojowa roślina doniczkowa; zgasiewka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orliczka – rodzaj paproci
  • Orliczka – rzeka, dopływ Białej Lądeckiej

Wikipedia


orliczkowate

o cechach orliczkowatych (rodzina paproci)


SJP.pl

Orliczkowate ("Pteridaceae") – rodzina paproci z rzędu paprotkowców ("Polypodiales"). Obejmuje 5 podrodzin z 53 rodzajami i ponad 1,2 tysiącem gatunków. Są to paprocie naziemne i epifityczne, spotykane na całym świecie, ale najbardziej zróżnicowane w tropikach i na obszarach suchych. Liczne gatunki z rodzajów orliczka "Pteris" i adiantum "Adiantum" uprawiane są jako rośliny ozdobne w szklarniach lub doniczkach, a z rodzaju różdżyca "Ceratopteris" jako rośliny akwariowe.

Wikipedia


orliczkowaty

o cechach orliczkowatych (rodzina paproci)


SJP.pl


orlik

1. młody orzeł; orlę;
2. kwiat z rodziny jaskrowatych;
3. ptak drapieżny z rodziny orłów;
4. w sporcie: rodzaj sekcji młodzieżowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. młody zawodnik sportowy, w wieku 9–10 lat

 (1.2) książk. przen. odważny, bystry młodzieniec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. młody orzeł

 (2.2) ornit. nazwa systematyczna|Aquila|Brisson|ref=tak., ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych o brunatnym upierzeniu;

 (2.3) ornit. nazwa systematyczna|Ictinaetus malayensis|Temminck|ref=tak., ptak z rodziny jastrzębiowatych, z rodzaju Ictinaetus;

 (2.4) roln. odmiana ziemniaka

 (2.5) lotn. samolot śmigłowy marki Orlik

 (2.6) pot. sport. boisko ze sztuczną nawierzchnią

 (2.7) numizm. ludowa nazwa drobnej monety z pierwszej połowy XVII w.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) bot. nazwa systematyczna|Aquilegia|L.|ref=tak., roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orlik – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
  • Orlik – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta
  • Orlik – szczyt w Sudetach Wschodnich w Górach Bialskich
  • Orlík – szczyt w Sudetach Wschodnich w Wysokim Jesioniku
  • Orlik – skała w Szczytnej
  • Orlik – wieś w Rosji, w Buriacji
  • Adam Orlik (1902–1940) – nauczyciel, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Filip Orlik (1672–1742) – hetman kozacki
  • Kazimierz Łukoski (1890–1940) – generał brygady WP
  • Marian Orlik – podpułkownik Wojska Polskiego
  • Roland Orlik (ur. 1965) – polski skrzypek
  • Roman Orlik (zm. 1982) – polski żołnierz wojsk pancernych września 1939, architekt

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔrlʲik, AS: orlʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orlik mzw./mrz., orzeł mzw., orlica ż., orlę n., orlątko n., orzełek mrz.

 przym. orli, orłowski, orlicki

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) orlę, orlątko, orzełek

Wiktionary


orlikowiec

roślina z rodziny baldaszkowatych


SJP.pl


orlikowo

Orlikowo – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Jedwabne

Orlikowo położone jest ok. 6 km na północny zachód od Jedwabnego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jakuba Apostoła w Jedwabnem.

Wikipedia


orlikowski

nazwisko


SJP.pl

Orlikowski (Raduń-Orlikowski, Nowina odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Nowina.

Wikipedia


orlikowy

→ orlik


SJP.pl

Patrz:

orlik

orlinek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orlinek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
  • Orlinek – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol
  • Orlinek – skocznia narciarska w Karpaczu.
  • Orlinek – góra w Karpaczu, znana z wyścigów kolarskich.

Wikipedia


orliniec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orliniec – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
  • Orliniec – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki
  • Orliniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk

Wikipedia


orliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Orliński – pilot
  • Jakub Józef Orliński – polski śpiewak (kontratenor)
  • Marcin Orliński – poeta i krytyk literacki
  • Piotr Orliński – piłkarz
  • Wincenty Broniwój-Orliński – prawnik i polityk
  • Wojciech Orliński – dziennikarz i publicysta

Wikipedia


orlog

szwedzki, żaglowy okręt wojenny używany w wojnach polsko-szwedzkich w XVI i XVII wieku


SJP.pl


orlon

sztuczne włókno akrylowe do wyrobu dzianin i tkanin dekoracyjnych


SJP.pl


orlooki

mający doskonały wzrok; obdarzony przenikliwym spojrzeniem


SJP.pl


orlop

w żeglarstwie: zbiorowe pomieszczenie mieszkalne załogi na statku; kubryk, lawiza


SJP.pl


orlowski

nazwisko


SJP.pl


orly

port lotniczy Paryża


SJP.pl

Orly – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Dolina Marny. Przez miejscowość przepływa Sekwana.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 21 646 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 3236 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Orly plasuje się na 131. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 569.).

Wikipedia


orlątko

1. pisklę orła; orlę;
2. potocznie:
a) nowoczesne boisko ze sztuczną nawierzchnią, przeznaczone dla dzieci w wieku przedszkolnym;
b) osoba należąca do Orląt Lwowskich - młodych obrońców polskiego Lwowa z lat 1918-1920


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pisklak orła

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orlątko (L’Aiglon) – przydomek Napoleona II
  • Orlątko (L’Aiglon) – sztuka Edmonda Rostanda z 1900
  • Orlątko – rocznik szkolny Gimnazjum Żeńskiego Janiny Steinbokówny we Włocławku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młodych orlątek matka nie musiała namawiać do zjedzenia suma, którego przyniosła do gniazda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orlę n., orzeł mzw., orlik m.

 przym. orli, orłowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orlę, orlik, orzełek

Wiktionary


orlę

pisklę orła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. pisklak orła

 (1.2) przen. hist. młody obrońca polskiego Lwowa z lat 1918–1920;

Wiktionary

Orlę – polski film niemy z 1927 roku. Film nie zachował się do naszych czasów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W gnieździe siedziały trzy orlęta, wciąż głodne.

 (1.2) Do powstania legendy Orląt Lwowskich przyczyniła się także postawa harcerek i harcerzy, zarówno lwowskich, jak i z całego kraju, którzy masowo wzięli udział w obronie Lwowa i Galicji Wschodniej.

 (1.2) Uchwałą Rady Miasta Katowice nr X/139/11 z 30 maja 2011 roku estakadzie nadano nazwę estakada Orląt Lwowskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeł mzw., orlik m., orlątko n.

 przym. orli, orłowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orlątko, orlik, orzełek

Wiktionary


orlęcy

→ orlę


SJP.pl

Patrz:

orlę

orm.

skrót od: ormiański


SJP.pl


orman

nazwisko


SJP.pl

Orman (maced. "Орман") – wieś w południowo-zachodniej Macedonii Północnej, w gminie Ochryda.

Wikipedia


ormesson

nazwisko


SJP.pl

Ormesson – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Sekwana i Marna.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 203 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 53 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Ormesson plasuje się na 989. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 764.).

Wikipedia


ormianie

naród zamieszkujący na terenach Armenii


SJP.pl

Or

Wikipedia


ormianin

obywatel Armenii; Armeńczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) osoba narodowości ormiańskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ormianie to jedna z dziewięciu mniejszości narodowych w Polsce.

 (1.1) Największe skupiska polskich Ormian znajdują się w Warszawie, Poznaniu i Krakowie. Ważnym centrum kulturalnym mniejszości ormiańskiej są też Gliwice.

 (1.1) - Mamy tutaj Ormianina, który przez nas i policję zatrzymywany był już czternastokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrˈmʲjä̃ɲĩn, AS: ormʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Armenia ż.

:: fż. Ormianka ż.

 przym. ormiański

Wiktionary


ormianka

rodzaj zakrzywionej szabli tatarskiej z XVII wieku; ordynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. kobieta narodowości ormiańskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Armenia ż.

:: fm. Ormianin mos.

 przym. ormiański

Wiktionary


ormiański

→ Ormianie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Ormianami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Armenii;

Wiktionary

Patrz:

Ormianie

Wymowa:

IPA: ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci, AS: ormʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ormianin mos., Ormianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) język armeński, armeński

Wiktionary


ormiańskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem ormiańskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem ormiańskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku ormiańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrˈmʲjä̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ormʹi ̯ä̃ĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


ormiańskość

→ ormiański


SJP.pl

Patrz:

ormiański

ormo

skrót od: Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej - paramilitarna organizacja w PRL-u


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = hist. Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Politycy opozycji często porównują WOT do ORMO, czy ZOMO twierdząc, że będą one wykorzystywane do tłumienia antyrządowych protestów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrmɔ, AS: ormo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ORMO-wiec mos., ormowiec mos.

 przym. ORMO-wski, ormowski

Wiktionary


ormo-wiec

funkcjonariusz ORMO (Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej); ormowiec


SJP.pl


ormo-wski

przymiotnik od: ORMO (Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej); ormowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ORMO, charakterystyczny dla funkcjonariuszy ORMO

Wiktionary

Powiązane:

 skr. ORMO

 rzecz. ORMO-wiec mos., ormowiec mos.

 przym. ormowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ormowski

Wiktionary


ormowiec

funkcjonariusz ORMO (Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej); ORMO-wiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek ORMO

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ormowski, ORMO-wski

 skr. ORMO

Wiktionary


ormowski

przymiotnik od: ORMO (Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej); ORMO-wski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ORMO, charakterystyczny dla funkcjonariuszy ORMO

Wiktionary

Powiązane:

 skr. ORMO

 rzecz. ORMO-wiec mos., ormowiec mos.

 przym. ORMO-wski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ORMO-wski

Wiktionary


ormuski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. lub rzad. związany z Ormuzem, dotyczący Ormuzu (miasta, cieśniny lub wyspy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Ijezd leżał na skrzyżowaniu dróg handlowych: jedna szła z północno-zachodniego Iranu przez Kerman do portu ormuskiego, druga od Chorasanu do Basry na północnym krańcu Zatoki Perskiej.

 (1.1) Powiedziawszy o cudzoziemszczyźnie w ogóle, przejdźmy do szczegółów, oznaczając cośmy od kogo przejmowali. Od Persów atłasy, czamary, pasy, perły ormuskie (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ormuz mrz.

Wiktionary


ormuz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. cieśnina Oceanu Indyjskiego pomiędzy Zatoką Perską od zachodu a Zatoką Omańską od wschodu, której północne wybrzeże należy do Iranu, a południowe do Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Omanu;

 (1.2) geogr. wyspa w Iranie, w ostanie Hormozgan, w cieśninie Ormuz (1.1);

 (1.3) geogr. adm. miasto w południowym Iranie, w ostanie Hormozgan, na wyspie Ormuz (1.2);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ormuz – cieśnina Morza Arabskiego (Oceanu Indyjskiego)
  • Ormuz – wyspa w cieśninie Ormuz
  • Ormuz – miasto w Iranie, na wyspie Ormuz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] należy się spodziewać, że w odpowiedzi na naloty Iran zacznie niszczyć tankowce kursujące przez cieśninę Ormuz. Przepływa tędy około 15 statków dziennie, przewożąc 17 mln baryłek na dobę, co stanowi 40 proc. całej ropy przewożonej drogą morską i 20 proc. całości światowej konsumpcji tego surowca. Blokada cieśniny oznacza, że na rynek nie trafi większość ropy m.in. z Kuwejtu i Arabii Saudyjskiej.

 (1.2) Na wyspie Ormuz mieszka około trzech tysięcy osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrmus, AS: ormus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ormuski

Wiktionary


ormuzd

w mazdaizmie i zaratusztrianizmie: bóg dobra, światła, mądrości i prawdy, walczący z Arymanem, bogiem zła; Ahura Mazda


SJP.pl

Ormuzd lub Ahura Mazda (dosł. Pan Mądry, Pan Wszystkowiedzący; staroperski: Ahuramazda, średnioperski: Ohrmazd, Ormuzd, Hormuzd, Ohrmizd) – najwyższe bóstwo w religiach irańskich: mazdaizmie i zaratusztrianizmie. Bóg stworzyciel, walczący stale ze Złym Duchem Arymanem. Stwórca świata i ładu w kosmosie i praw nim rządzących, uosobienie ładu i absolutnej mądrości. Jego symbolem jest oczyszczający ogień. Wyobrażany był w postaci uskrzydlonej tarczy słonecznej.

Wikipedia


ornacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od ornat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ornat, lecz tylko mały ornacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornat m.

 przym. ornatowy

Wiktionary


ornak

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ornak – grzbiet w polskich Tatrach Zachodnich
  • Ornak – szczyt w grzbiecie Ornaku
  • Hala Ornak – hala w polskich Tatrach Zachodnich
  • Ornak – miejscowość typu schronisko turystyczne w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Kościelisko.
  • schronisko PTTK na Hali Ornak
  • MS Ornak – masowiec Polskiej Żeglugi Morskiej

Wikipedia


ornamencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od ornament

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ornament, lecz tylko mały ornamencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornament m.

Wiktionary


ornamencistka

→ ornamencista


SJP.pl

Patrz:

ornamencista

ornament

motyw zdobniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym;

 (1.2) muz. dźwięk lub grupa dźwięków służących do urozmaicenia i ożywienia melodii

 (1.3) typogr. rodzaj czcionki dającej w druku odbitkę elementu zdobniczego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ornament (sztuka)
  • ornament (muzyka)
  • ornament (poligrafia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ornament roślinny nie zjawia się tedy sam przez się z prostego wyboru lub natchnienia artysty, lecz jest wynikiem olbrzymiej społecznej przemiany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrˈnãmɛ̃nt, AS: ornãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornamentacja ż., ornamentyka ż., ornamentator m., ornamencik mrz.

 przym. ornamentowy, ornamentalny

Wiktionary


ornamentacja

1. motywy zdobnicze w danym dziele sztuki lub stylu;
2. sposób zdobienia za pomocą ornamentów;
3. środki stylistyczne ożywiające utwór literacki


SJP.pl


ornamentacyjny

→ ornamentacja


SJP.pl

Patrz:

ornamentacja

ornamentalny

1. → ornament; ornamentowy;
2. odnoszący się do ornamentyki w muzyce


SJP.pl


ornamentowy

→ ornament; ornamentalny


SJP.pl


ornamentyka

motywy zdobnicze, stosowane w sztukach plastycznych; zdobnictwo


SJP.pl


ornat

w liturgii katolickiej: wierzchnia szata noszona przez księdza podczas mszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. wierzchnia szata liturgiczna prezbiterów;

 (1.2) daw. środ. polit. worek na materiały agitacyjne (bibułę)

 (1.3) daw. środ. polit. broń noszona pod wierzchnim ubraniem

Wiktionary

Ornat (łac. „ornare” – "ozdabiać"; „ornatus” – "ubiór ozdobiony, wspaniały, strojny, ozdoba") – główna szata liturgiczna niektórych wyznań chrześcijańskich, m.in. rzymskokatolickiego, luterańskich, anglikańskich i starokatolickich. Ornat jest zakładany przez duchownego do mszy świętej i czynności, które łączą się z nią bezpośrednio. W obrządku bizantyjskim odpowiednikiem ornatu jest felonion (fiełoń).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proboszcz wyszedł do ołtarza w fioletowym ornacie.

 (1.1) W okresie zwykłym kapłan nosi ornat koloru zielonego.

 (1.1) Odprawiał bez ornatu, w samej stule.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornacik mrz.

 przym. ornatowy

Wiktionary


ornatotol

rodzaj dinozaura z podrzędu cerapodów


SJP.pl

Ornatotol ("Ornatotholus") – rodzaj dinozaura należący do grupy pachycefalozaurów. Prawdopodobnie reprezentuje młodocianą formę "Stegoceras".

Wikipedia


ornatowice

Ornatowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Grabowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Grabowiec. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 197 mieszkańców.

Wikipedia


ornatowski

nazwisko


SJP.pl


ornatowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ornatwm, dotyczący ornatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornat mrz., ornacik mrz.

Wiktionary


ornecianin

mieszkaniec Ornety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ornety

 (1.2) osoba pochodząca z Ornety, urodzona w Ornecie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orneta ż.

:: fż. ornecianka ż.

 przym. ornecki

Wiktionary


ornecianka

mieszkanka Ornety


SJP.pl


ornecki

→ Orneta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ornetą, dotyczący Ornety

Wiktionary

Patrz:

Orneta

Powiązane:

 rzecz. Orneta ż., ornecianin m., ornecianka ż.

Wiktionary


orneta

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Orneta ( Wormditt, prus.) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Orneta, położone na Równinie Orneckiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa elbląskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Orneta liczyła 8007 mieszkańców.

Wikipedia


ornito-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ptakami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrʲˈɲitɔ, AS: orʹńito

Wiktionary


ornitochoria

rozsiewanie diaspor (np. nasion, zarodników) za pośrednictwem ptaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zool. zjawisko roznoszenia diaspor roślinnych (rozsiewania roślin) przez ptaki;

Wiktionary

Ornitochoria (ptakosiewność) – rozsiewanie diaspor przez ptaki. Ornitochoria jest jednym z rodzajów zoochorii, czyli zwierzęcosiewności. Rozprzestrzenianie przez ptaki ma najczęściej formę endozoochorii, możliwe jest także ektozoochoria (epizoochoria) i synzoochoria.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W migracji aronii śliwolistnej na nowe stanowiska najważniejszą rolę odgrywa ornitochoria.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornitochoryczność ż.

 przym. ornitochoryczny

 przysł. ornitochorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptakosiewność

Wiktionary


ornitochoryczny

→ ornitochoria


SJP.pl

Patrz:

ornitochoria

ornitodesm

rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów


SJP.pl

Ornitodesm ("Ornithodesmus cluniculus") – niewielki teropod z rodziny ornitodesmów (Ornithodesmidae).

Żył w epoce wczesnej kredy (ok. 130 mln lat temu) na terenach współczesnej Europy. Jego szczątki znaleziono Wielkiej Brytanii.

Wikipedia


ornitodir

przedstawiciel kladu archozaurów obejmującego m.in. dinozaury


SJP.pl


ornitodiry

przedstawiciel kladu archozaurów obejmującego m.in. dinozaury


SJP.pl


ornitofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. awifauna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lotnisko wywiera ogromny wpływ na okoliczną ornitofaunę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awifauna, ptactwo

Wiktionary


ornitofobia

chorobliwy lęk przed ptakami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lęk przed ptakami

Wiktionary


ornitogamia

Ornitogamia – jest jednym z zoogamicznych sposobów zapylania i oznacza zapylanie kwiatów przez ptaki. Dotyczy około 2000 gatunków należących do 50 rodzin, żyjących w tropikach i subtropikach, które odżywiają się produktami kwiatów, a głównie nektarem np. kolibry, nektarniki, szlarniki, drepanisy, lory, miodojady, czerwonki.

Wikipedia


ornitoid

rodzaj dinozaura z rodziny troodonów


SJP.pl


ornitolog

specjalista w zakresie ornitologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) biol. specjalista w zakresie ornitologii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) biol. specjalistka w dziedzinie ornitologii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ornitolog – człowiek zajmujący się ornitologią
  • Ornitolog – XIV wieczna bizantyńska opowieść o zwierzętach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolontariusze pod czujnym okiem ornitologów podjęli akcję liczenia bocianów.

 (2.1) Beata chce zostać ornitologiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk, AS: orʹńitolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornitologia ż.

:: fż. ornitolożka ż.

 przym. ornitologiczny

 przysł. ornitologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. ornitolożka

Wiktionary


ornitologa

forma rzeczownika.

 (1.1) D., B. lp. od: ornitolog

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲɲitɔˈlɔɡa, AS: orʹńitologa

Wiktionary


ornitologia

gałąź zoologii zajmująca się badaniem ptaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. dział zoologii, nauka o ptakach;

Wiktionary

Ornitologia ( ορνις "ornis", ορνιθος "ornithos" „ptak”; λογος "logos" „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ptakami (Aves).

Domeną zainteresowania ornitologów jest przede wszystkim biologia ptaków, ale także ich zwyczaje, trasy przelotów, gniazdowanie, życie społeczne, obserwacja w terenie itp. Obserwowanie ich bytu umożliwia m.in. obrączkowanie ptaków. Ornitologia to także zbiór wiadomości i informacji na tematy związane z ptakami, ich lęgowiskami oraz upierzeniem itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja, AS: orʹńitoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornitolog m., ornitolożka ż.

 przym. ornitologiczny

Wiktionary


ornitologiczny

dotyczący ornitologii lub ornitologów (np. atlas ornitologiczny, rezerwat ornitologiczny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z ornitologią, dotyczący ornitologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bartek wrócił z kongresu ornitologicznego w Katowicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrʲɲitɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: orʹńitoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornitologia ż., ornitolog m.

Wiktionary


ornitolożka

→ ornitolog


SJP.pl

Patrz:

ornitolog

ornitomancja

wróżenie z lotu ptaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. wróżenie z zachowań ptaków

Wiktionary

Ornitomancja (z gr. "ornis" „ptak” i "manteja" „wieszczenie, wyrocznia”) – wróżenie z lotu ptaków. Ornitomancja była najbardziej znana na terenie Fenicji oraz w antycznym Rzymie. W Rzymie nadano jej niemal religijną rangę. W religii Hurytów i Hetytów odgrywała bardzo ważną rolę.

Wikipedia


ornitomer

rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy iguanodonów; mochlodon, oligozaur, onychozaur, rabdodon


SJP.pl


ornitomimus

dwunożny, podobny do strusia dinozaur z podrzędu teropodów, żyjący w późnej kredzie


SJP.pl


ornitopod

przedstawiciel grupy dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych


SJP.pl


ornitopody

podrząd ptasiomiednicznych dinozaurów, żyjących w okresie kredowym i jurajskim; ptasionogie


SJP.pl

Or

Wikipedia


ornitopter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. statek powietrzny zdolny do latania poprzez trzepotanie skrzydłami;

Wiktionary


ornitoza

wirusowa choroba odzwierzęca objawiająca się zapaleniem płuc, przenoszona przez ptaki (głównie papugi); choroba papuzia; papuzica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. odzwierzęca choroba zakaźna wywołana przez bakterie Chlamydia psittaci;

Wiktionary

Ornitoza, zwana także papuzicą – odzwierzęca choroba zakaźna, wywołana przez drobnoustrój "Chlamydia psittaci".

Człowiek zaraża się najczęściej od ptactwa domowego i gospodarskiego (papugi, kanarki, indyki, kaczki, gołębie) wskutek wdychania (droga kropelkowa) pyłu, cząsteczek zawierających drobiny wysuszonego kału. Opisywane są również zakażenia od chorego człowieka, które charakteryzują się cięższym przebiegiem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ornitozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choroba papuzia, choroba ptasia

Wiktionary


ornitozowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ornitozą, dotyczący ornitozy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ornitoza ż.

Wiktionary


ornitozuch

rodzaj drapieżnego gada naczelnego


SJP.pl

Ornitozuch ("Ornithosuchus") – drapieżny wymarły archozaur z grupy Crurotarsi (obejmującej krokodyle i archozaury bliżej spokrewnione z nimi niż z ptakami). Żył w triasie około 220 mln lat temu na terenie dzisiejszej Szkocji. Długość ciała ok. 2,2 metrów.

Wikipedia


ornityna

aminokwas nie wchodzący w skład białek, produkt przemiany argininy oraz kwasu glutaminowego


SJP.pl

Ornityna – organiczny związek chemiczny z grupy α-aminokwasów, nienależący do 20 podstawowych α-aminokwasów budujących białka, lecz pełniący ważną rolę w cyklu ornitynowym ("mocznikowym cyklu Krebsa"). Należy do aminokwasów zasadowych (posiada dwie grupy aminowe).

Wikipedia


ornitynowy

→ ornityna


SJP.pl

Patrz:

ornityna

ornontowice

gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś gminna w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ornontowicki

Wiktionary


ornontowicki

→ Ornontowice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ornontowicami, dotyczący Ornontowic

Wiktionary

Patrz:

Ornontowice

Powiązane:

 rzecz. Ornontowice nmos.

Wiktionary


ornowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ornowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gm. Ostróda
  • Ornowo – pol. nazwa wsi Marjino w obwodzie królewieckim Federacji Rosyjskiej, w rejonie gurjewskim

Wikipedia


ornowski

nazwisko


SJP.pl


orny

nadający się pod uprawę; uprawny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) roln. przeznaczony i wykorzystywany pod orkę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orny – gmina
  • Orny – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Morges

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔrnɨ, AS: orny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orka ż., oraczka ż., oracz m., oranie n., zaoranie n.

 czas. zaorywać, orać ndk., zaorać dk.

 przym. oraczy

Wiktionary


oro

południowosłowiański taniec ludowy o zmiennym tempie, w którym tancerze, trzymając się za ręce (w szeregu pojedynczym lub podwójnym, w tym drugim przypadku splatając ręce poza plecami) formują półokrąg otwarty; choro, kolo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • oro – południowosłowiański zespołowy taniec ludowy; inaczej kolo lub choro
  • oro- – przedrostek tworzący wyrazy mające związek z górami, ruchami górotwórczymi, rzeźbą terenu
  • Oro – prowincja Papui-Nowej Gwinei
  • Oro – książka Snerga
  • „Oro” – singiel Jeleny Tomašević z 2008 roku
  • Orø – wyspa w Danii
  • Oro – książka Marcela A. Marcela
  • Oro – wieś w Estonii
  • Oro – peruwiańska marka napoju bezalkoholowego

Wikipedia


oro-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z górami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) oro- + geneza = orogeneza

Wiktionary


orocki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orokami, dotyczący Oroków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język orocki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orok mos., Oroczka ż.

Wiktionary


orocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. oracz

Wiktionary


oroczański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oroczanami, dotyczący Oroczanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język oroczański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oroczanin mos., Oroczanka ż.

Wiktionary


orodrom

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny hipsylofodontów


SJP.pl

Or

Wikipedia


orogen

górotwór


SJP.pl


orogeneza

proces tworzenia się gór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych;

 (1.2) geol. epoka, w której zachodziła orogeneza (1.1)

Wiktionary

Orogeneza (gr. "ὄρος" – „góra” i "γένεσις" – „tworzenie, początek”) – ruchy orogeniczne, górotwórczość, ruchy górotwórcze, fałdowanie.

1. Powstanie gór wskutek ruchów tektonicznych.

2. Intensywne, krótkotrwałe i nieodwracalne ruchy skorupy ziemskiej obejmujące dość ograniczone obszary. Zwykle orogenezie towarzyszy plutonizm. Jest to definicja klasyczna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karpaty powstały w wyniku orogenezy alpejskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza, AS: orogẽneza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. orogeniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ruchy górotwórcze, ruchy orogeniczne, górotwórczość

 (1.2) fałdowanie

Wiktionary


orogeniczny

przymiotnik

 (1.1) geol. dotyczący orogenezy, górotwórczości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orogeneza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górotwórczy

Wiktionary


orognozja

nauka o górach; orologia


SJP.pl


orograf

urządzenie do pomiarów topograficznych


SJP.pl


orografia

mormografia, dział geografii zajmujący się opisywaniem form rzeźby powierzchni Ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. nauk. nauka o górach

Wiktionary

Orografia (gr. ὄρος „góra”, grafía „opis”) to:

W odniesieniu do rzek, strumieni, potoków, dolin, żlebów itp. używa się terminu "orograficznie" do określenia prawej lub lewej strony (patrząc w kierunku biegu rzeki, strumienia czy w kierunku spadku doliny, żlebu).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔrɔˈɡrafʲja, AS: orografʹi ̯a

Wiktionary


orograficznie

→ orograficzny


SJP.pl

Patrz:

orograficzny

orograficzny

→ orografia


SJP.pl

Patrz:

orografia

orografio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: orografia

Wiktionary


orokański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orokami, dotyczący Oroków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język orokański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orokowie lm m .

Wiktionary


orologia

nauka o górach; orognozja


SJP.pl


oromo

język kuszycki używany głównie w Etiopii; język oromski


SJP.pl


oromski

język oromski - język kuszycki używany głównie w Etiopii; oromo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oromami, dotyczący Oromów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język oromski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oromowie lm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) oromo

Wiktionary


oronim

w językoznawstwie: nazwa góry lub innych rzeczy związanych z górami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa góry, łańcucha górskiego lub innego wzniesienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈrɔ̃ɲĩm, AS: orõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oronimia ż.

 przym. oronimiczny

Wiktionary


oronimia

dział toponomastyki zajmujący się nazwami gór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. dział onomastyki obejmujący badanie nazw gór

Wiktionary

Or

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. oronim mrz.

Wiktionary


orontes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w zachodniej Azji, przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję;

Wiktionary

Orontes ( ‏العاصي‎, Asi, Ὀρόντης, "Oróntēs") – rzeka przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję. Długość – 540 km (niektóre źródła podają 400 km). Najważniejsze dopływy – Kara Su i Odi Meidani. Nad Orontesem leżą między innymi Hims, Hama i Antiochia Syryjska, a u ujścia – portowe miasto Samandağ. Rzeka nie jest żeglowna ani spławna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dolina Orontesu od starożytności stanowi korytarz komunikacyjny między Azją Mniejszą a Egiptem.

Wiktionary


orosiały

pokryć się rosą


SJP.pl


orosieć

pokryć się rosą


SJP.pl


orosić

potocznie: zmoczyć rosą, zrosić


SJP.pl


orotan

sól kwasu orotowego


SJP.pl


orotowy

kwas orotowy - organiczny związek chemiczny, pochodna uracylu


SJP.pl


orowiecki

nazwisko


SJP.pl


oroz

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. natychmiast

Wiktionary


oroński

→ Orońsko


SJP.pl

Patrz:

Orońsko

orońsko

→ Orońsko


SJP.pl

Orońsko – wieś w Polsce położona na terenie Równiny Radomskiej (po jej południowej stronie) w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim, w gminie Orońsko. Ma status sołectwa. Leży w dolinie rzeki Oronki w jej dolnym biegu, przy drodze krajowej nr 7 – 15 km na południe od Radomia.

Wikipedia

Patrz:

Orońsko

orońszczanin

mieszkaniec Orońska (wsi w Polsce)


SJP.pl


orońszczanka

mieszkanka Orońska (wsi w Polsce)


SJP.pl


orp

skrót od: Okręt Rzeczypospolitej Polskiej; używane przed nazwą własną polskiego okrętu wojennego, np. ORP "Błyskawica"


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Okręt Rzeczypospolitej Polskiej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orp-Jauche – gmina w Regionie Walońskim, w prowincji Brabancja Walońska, w okręgu Nivelles
  • Orp-le-Grand – dzielnica (section) gminy Orp-Jauche w Regionie Walońskim, w prowincji Brabancja Walońska, w okręgu Nivelles
    • Orp – dawna stacja kolejowa w Orp-le-Grand
  • ORP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do bazy wpłynął ORP "Jastrząb".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ‿ɛr‿ˈpɛ, AS: o‿er‿pe

Wiktionary


orpant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. srebrny naszyjnik w wałaskim ludowym stroju kobiecym

Wiktionary


orpelów

Orpelów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Dobroń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego. Liczba ludności wynosiła 855 osób w 2021 roku.

Wikipedia


orpington

Orpington – miasto Londynu, leżąca w gminie London Borough of Bromley. W 2011 roku miasto liczyło 15311 mieszkańców. Orpington jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako "Orpinton"/"Orpintun".

Wikipedia


orpingtony

angielska rasa kur i kaczek typu ogólnoużytkowego


SJP.pl


orsay

Orsay – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Essonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 14 863 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 1860 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Orsay plasuje się na 191. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 489).

Wikipedia


orseina

karminowy barwnik otrzymywany z niektórych gatunków porostu orselki; orselia


SJP.pl


orselia

karminowy barwnik otrzymywany z niektórych gatunków porostu orselki; orseina


SJP.pl


orselka

porost rosnący u wybrzeży Morza Śródziemnego, Oceanu Atl. i Ind.


SJP.pl


orsk

1. miasto w Federacji Rosyjskiej;
2. wieś na Dolnym Śląsku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na wschodzie europejskiej części Rosji, w obwodzie orenburskim, w południowej części Uralu, nad rzeką Ural;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orsk – wieś w województwie dolnośląskim
    • Orsk – lądowisko w Orsku
  • Orsk – miasto
    • Orsk – port lotniczy w Orsku
  • Orsk − rosyjski duży okręt desantowy projektu 1171/II

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Or mrz.

 przym. orski

Wiktionary


orski

przymiotnik od miejscowości: Orsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orskiem, dotyczący Orska

Wiktionary

Orski, Orska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 350 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele ulg w swojej krótkiej, bo zaledwie dwuletniej służbie na linii orenburskiej (w twierdzy orskiej) otrzymał wspominany już wielokrotnie Walerian Staniszewski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orsk mrz., Or mrz.

Wiktionary


orson

obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orson Hodge – postać fikcyjna, bohater serialu Gotowe na wszystko
  • Orson Hyde – członek Kworum Dwunastu Apostołów
  • Orson Scott Card – współczesny autor science fiction i fantasy
  • George Orson Welles – amerykański reżyser, producent, scenarzysta i aktor filmowy
  • Orson – amerykański zespół rockowy, powstały w 1999 roku
  • Orson i Olivia – francuski serial animowany dawniej emitowany w Polsce

Wikipedia


orstew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żerdź ze szczeblami do suszenia siana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orstewka ż.

Wiktionary


orstewka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zob. orstew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orstew mrz.

Wiktionary


orsza

Orsza ( Орша ("Orsza"), lub Ворша ("Vorsza")) – miasto w północno-wschodniej części Białorusi, nad Dnieprem, u ujścia Orszycy, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu orszańskiego; około 114 tys. mieszkańców (2019).

Miasto należało do Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz do I Rzeczypospolitej. Do I rozbioru było miastem królewskim i stolicą powiatu orszańskiego w województwie witebskim. Stanowiło ważną litewsko-polską twierdzę Bramy Smoleńskiej.

Wikipedia


orszaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od orszak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orszak m.

 przym. orszakowy

Wiktionary


orszada

napój chłodzący produkowany z cukru, wody lub mleka i utartych migdałów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. napój chłodzący z utartych migdałów, cukru i wody lub mleka;

Wiktionary

Orszada, syrop orszadowy (z fr. "orgeade" od "orge", jęczmień) – słodki napój chłodzący sporządzany zazwyczaj z migdałów, cukru i wody (różanej, pomarańczowej) lub mleka.

Wytwarzany był pierwotnie z mieszanki jęczmienia i migdałów. Ma wyraźny, migdałowy smak i jest składnikiem wielu koktajli, jednym z szerzej znanych jest "Mai Tai".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na siedzeniach tych pełno było pań strojnych, w pośrodku mnóstwo panów, którzy się koło nich kręcili, przynosząc limoniadę, orszadę i cukierki.

 (1.1) Emma chciała wyjść; tłum jednak napełniał korytarze, opadła więc na fotel z biciem serca, które tamowało jej oddech. Karol, obawiając się, aby nie zemdlała, pobiegł do bufetu przynieść szklankę orszady.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. orszadowy

Wiktionary


orszagh

[czytaj: ORsak lub ORszak] nazwisko


SJP.pl


orszak

1. grono ludzi towarzyszących komuś lub czemuś; asysta; świta;
2. dawniej: tłum, oddział


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) grupa ludzi uroczyście towarzyszących komuś

 (1.2) daw. gromada, tłum, oddział

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Orszak weselny już oczekiwał pana młodego, z orkiestrą złożoną z skrzypiec, flecika i tamburyna…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrʃak, AS: oršak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. orszaczek m.

 przym. orszakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asysta, świta, poczet

Wiktionary


orszakowy

→ orszak


SJP.pl

Patrz:

orszak

orszał

gatunek owada z rodziny żukowatych z rzędu chrząszczy


SJP.pl


orszański

przymiotnik od: Orsza (miasto na Białorusi)


SJP.pl


orszelina

rodzaj drzew i krzewów z rzędu wrzosowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Clethra|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny orszelinowatych o owłosionych liściach i kwiatach wyrastających w gronach;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na biało zakwitły chińskie krzewy heptakodium, japońskie orszeliny, a kilkumetrowej wysokości aralie chińskie mają już pąki, które rozwiną się w ciągu tygodnia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orszelinowate nmos.

 przym. orszelinowy

Wiktionary


orszewice

Orszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty.

Ojrzyszewice (Orszewice) były wsią dóbr prestymonialnych kapituły kolegiaty łęczyckiej w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


orszowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rumunii nad Dunajem;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. orszowianin mos., orszowianka ż.

 przym. orszowski

Wiktionary


orszowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orszową, dotyczący Orszowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orszowa ż.

Wiktionary


orszoł

orszoł paskowany, orszoł prążkowany - gatunki chrząszczy z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl

Orszoł ("Trichius") – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

Wikipedia


orsztyn

nieprzepuszczalna warstwa gleb podmokłych; rudawiec


SJP.pl

Orsztyn – forma konkrecji występująca w silnie zbielicowanych glebach bielicowych, bielicach i glejobielicach. Jest to scementowana ciemnobrunatna forma poziomu iluwialnego, powstała przy szczególnie intensywnym i długotrwałym procesie bielicowania. Wytrącenia amorficznych form glinu, żelaza i próchnicy tworzą warstwę trudną do sforsowania dla wody i korzeni drzew.

Wikipedia


orszulak

nazwisko


SJP.pl


orszulik

nazwisko


SJP.pl


orszulski

nazwisko


SJP.pl


orszymowo

Orszymowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Mała Wieś.

Wieś "Orszumow" należała do starostwa wyszogrodzkiego w 1617 roku.

W latach 1954–1958 wieś była siedzibą gromady Orszymowo, po jej zniesieniu w gromadzie Orszymowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


ort

drobna moneta srebrna bita w wielu krajach europejskich (również w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. numizm. srebrny pieniądz europejski będący w obiegu w XVI–XVIII wieku;

 (1.2) górn. typ poziomego chodnika w górnictwie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ort im Innkreis – gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Ried im Innkreis
  • Ort – dzielnica Freyung
  • ort – moneta
  • ort – wyrobisko
  • Fette Ort
  • ORT
  • Orth

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słowo ort w języku staroniemieckim na obszarach Nadrenii, północnych Niemiec i Skandynawii oznaczało czwartą część jakiejś całości, a w obiegu pieniężnym ćwierć talara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrt, AS: ort

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierćtalar

Wiktionary


ort.

skrót

 (1.1) = eduk. błąd ortograficzny, ortograf

Wiktionary


ortalion

1. rodzaj cienkiej, nieprzemakalnej tkaniny;
2. płaszcz z takiej tkaniny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj sportowej, nieprzemakalnej tkaniny z syntetycznego włókna;

 (1.2) pot. okrycie wierzchnie z ortalionu (1.1)

Wiktionary

Ortalion – tkanina z włókna poliamid-6 (znanego jako nylon-6) wykorzystywana do szycia odzieży wierzchniej: kurtek i płaszczy, a także używana do celów dekoracyjnych. Jest nieprzepuszczalna oraz chroni przed wiatrem i zimnem. Nazwa jest znakiem towarowym używanym na terenie Włoch przez niemiecką firmę Bemberg.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔrˈtalʲjɔ̃n, AS: ortalʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortalionowiec m., ortalionówka ż., ortalionik mrz.

 przym. ortalionowy

Wiktionary


ortalionik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od ortalion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortalion m.

Wiktionary


ortalionowy

→ ortalion


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) uszyty z ortalionu

Wiktionary

Patrz:

ortalion

Przykłady

 (1.1) Zimą nosił ortalionową czapkę z daszkiem, latem chodził z gołą głową, zeschnięty od słońca i nieprzemakalny.

 (1.1) Ubrany był w ortalionową kurtkę koloru granatowego z napisem na plecyecach Adidas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortalion m.

Wiktionary


ortel

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. wyrok, dekret, sentencja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ortel Królewski Pierwszy
  • Ortel Książęcy Drugi
  • Ortel Książęcy Pierwszy

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hortyl, ortyl

Wiktionary


orteza

aparat zastępujący lub kompensujący naturalną funkcję stawów


SJP.pl

Or

Wikipedia


ortikon

Ortikon – jeden z rodzajów lampy analizującej.

Wybieranie wiązką elektronów w tego typu lampie odbywa się ortogonalnie (prostopadle) do płytki światłoczułej. Strumień elektronów był wolniejszy niż w ikonoskopie i superikonoskopie, lampa nie generowała zatem sygnałów fałszywych (ciemnych plam w obrazie).

Wikipedia


orto-

przedrostek

 (1.1) dobry, poprawny, prawidłowy, prosty, słuszny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w chemii:
    • w chemii organicznej: orto (skrót o-) – położenie podstawników sześcioczłonowego pierścienia aromatycznego w pozycjach 1 i 2. Patrz izomeria orto, meta, para.
    • w chemii nieorganicznej: orto - przedrostek stosowany w nazewnictwie kwasów i soli o maksymalnym uwodnieniu cząsteczki. Przeciwieństwem jest forma meta- o minimalnej zawartości wody. Por. kwasy meta- ...
  • W geologii (petrologii): orto - skały wywodzące się od skał magmowych (np. ortognejs)
  • Orto
  • inne hasła rozpoczynające się od prefiksu orto
  • meta, para

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ortoepia, ortografia, ortopeda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrtɔ, AS: orto

Wiktionary


ortocentrum

miejsce geometryczne, gdzie przecinają się wysokości trójkąta


SJP.pl


ortochromatyczny

wykazujący niską czułość na barwę czerwoną


SJP.pl


ortochromatyzacja

ortochromatyzacja kliszy - uczynienie kliszy fotograficznej ortochromatyczną


SJP.pl


ortodiagram

rysunek uwidaczniający organy wewnętrzne człowieka prześwietlonego promieniami Roentgena


SJP.pl


ortodoks

osoba ściśle przestrzegająca zasad wiary, ideologii; ortodoksa; prawowierny


SJP.pl


ortodoksa

osoba, która jest gorliwym wyznawcą jakiejś doktryny, idei, zwykle religijnej; ortodoks


SJP.pl


ortodoksalny

1. zakładający ścisłe przestrzeganie jakiegoś kodeksu zasad;
2. rygorystycznie przestrzegający jakiejś doktryny, zwłaszcza religijnej; ortodoksyjny


SJP.pl


ortodoksja

wierne przestrzeganie praw religii; prawowierność


SJP.pl

Or

Wikipedia


ortodoksyjność

ścisłe przestrzeganie określonego kredo; prawowierność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ortodoksyjne; cecha tych, którzy są ortodoksyjni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortodoksja ż., ortodoks m., ortodoksa m.

 przym. ortodoksyjny

 przysł. ortodoksyjnie

Wiktionary


ortodoksyjny

1. zakładający ścisłe przestrzeganie jakiegoś kodeksu zasad;
2. rygorystycznie przestrzegający jakiejś doktryny, zwłaszcza religijnej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) (o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom

 (1.2) rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W "ortodoksyjnej" wersji behawioryzmu najpierw występuje reakcja, następnie zaś bodziec.

 (1.2) – PZPN jest ostatnim ortodoksyjnym bastionem komuny w Polsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ, AS: ortodoksyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortodoksyjność ż., ortodoksja ż., ortodoks m., ortodoksa m.

 przym. ortodoksalny

 przysł. ortodoksalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawowierny, ortodoksalny

Wiktionary


ortodoncja

dział stomatologii, nauka zajmująca się diagnozowaniem i leczeniem nieprawidłowości zębowo-zgryzowych (nabytych lub wrodzonych) oraz zapobieganiem im; ortopedia szczękowo-twarzowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. stomat. dział stomatologii zajmujący się zapobieganiem i leczeniem wad zgryzu oraz nieprawidłowości ustawienia zębów i szczęk

Wiktionary

Or

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ortodonta mos., ortodontka ż.

 przym. ortodontyczny

Wiktionary


ortodonta

lekarz stomatolog specjalizujący się w dziedzinie ortodoncji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stomat. stomatolog, specjalista w zakresie ortodoncji (leczenia wad zgryzu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortodoncja ż.

:: fż. ortodontka ż.

 przym. ortodontyczny

Wiktionary


ortodontka

dentystka specjalizująca się w zakresie ortodoncji


SJP.pl


ortodontyczny

→ ortodoncja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z ortodoncją

Wiktionary

Patrz:

ortodoncja

Powiązane:

 rzecz. ortodoncja ż., ortodonta m., ortodontka ż.

Wiktionary


ortodontyka

rzadko: ortodoncja (dział stomatologii)


SJP.pl


ortodroma

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nawig. żegl. najkrótsza droga pomiędzy dwoma punktami na powierzchni kuli biegnąca po jej powierzchni; fragment koła wielkiego;

Wiktionary

Ortodroma (st.gr. ὀρθόs, "orthos", prosty, prawidłowy; δρόμος, "dromos", droga, przebieg) – najkrótsza droga między dwoma punktami na powierzchni kuli biegnąca po jej powierzchni. Stanowi ona zawsze fragment okręgu wielkiego. Linię ortodromy otrzymuje się przez przecięcie kuli płaszczyzną przechodzącą przez punkty formula_1 na powierzchni tej kuli oraz przez środek kuli.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ortodromiczny

Wiktionary


ortoepia

dział językoznawstwa zajmujący się oceną poprawności tekstów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauka o normach wymowy

 (1.2) poprawne wysłowienie, wysławianie się

Wiktionary

Ortoepia (gr. ὀρθός, "orthos" „poprawny”; ἔπος, "épos" „słowo, mowa”) – unormowany system wymowy konkretnego języka, w szczególności odmiany literackiej (standardowej). Mianem ortoepii określa się również dyscyplinę, której przedmiotem zainteresowań są normy wymowy; jest to dział blisko związany z fonetyką i fonologią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔˈɛpʲja, AS: ortoepʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ortoepiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kultura języka

Wiktionary


ortoepiczny

→ ortoepia


SJP.pl

Patrz:

ortoepia

ortofonia

zasady poprawnej wymowy wyrazów danego języka, nauka poprawnego wymawiania


SJP.pl

Ortofonia (z gr. "orthós" ‘poprawny’ i "phōné" ‘dźwięk’) – proces uczenia oraz nauka o poprawnej wymowie i brzmieniu wyrazów oraz ich połączeń. Ustala ona zasady prawidłowej wymowy danego języka.

Wikipedia


ortofoniczny

→ ortofonia


SJP.pl

Patrz:

ortofonia

ortofosforan

sól lub ester kwasu fosforowego(V)


SJP.pl


ortofosforowy

kwas ortofosforowy - związek nieorganiczny, kwas tlenowy; kwas fosforowy


SJP.pl


ortofotomapa

mapa przedstawiona za pomocą zdjęć aerofotograficznych, np. Google Earth


SJP.pl

Ortofotomapa, mapa fotograficzna – mapa, której treść przedstawiona jest obrazem aerofotograficznym (zwykle zdjęcia lotnicze lub satelitarne powierzchni ziemskiej) przetworzonym metodą różniczkową oraz przedstawiona w nawiązaniu do układu współrzędnych przyjętego odwzorowania kartograficznego. Inaczej zespół przetworzonych zdjęć lotniczych, dopasowanych do jednolitej skali i wpasowanych na punkty osnowy geodezyjnej (fotogrametrycznej).

Wikipedia


ortofrenia

pedagogika lecznicza zajmująca się korygowaniem psychicznych odchyleń od normy


SJP.pl


ortogenetyczny

→ ortogeneza


SJP.pl

Patrz:

ortogeneza

ortogeneza

teoria rozwoju kierunkowego, według której ewolucja dokonuje się według określonej linii, bez istotnego wpływu doboru naturalnego i czynników środowiska; ortoewolucja


SJP.pl

Or

Wikipedia


ortognatyzm

pionowy zarys profilu twarzoczaszki charakterystyczny głównie dla współczesnego białego człowieka


SJP.pl

Ortognatyzm – cecha budowy twarzoczaszki polegająca na tym, że kości twarzowe są nieco wysunięte ku przodowi w stosunku do powierzchni całej twarzy (tworzą pionowy zarys profilu). Cecha ta jest charakterystyczna dla białej odmiany człowieka.

Przeciwieństwem ortognatyzmu jest prognatyzm.

Wikipedia


ortognejs

Ortognejs – gnejs o składzie granitoidu, powstały z jego przeobrażenia.

Nazwa "orthogneiss" została wprowadzona w 1891 przez Karla Heinricha Ferdinanda Rosenbuscha[].

Wikipedia


ortogonalność

cecha elementów ortogonalnych


SJP.pl

Or

Wikipedia


ortogonalny

prostopadły, tworzący kąt prosty


SJP.pl


ortograf

językoznawca specjalizujący się w ortografii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. uczn. błąd ortograficzny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) specjalista w zakresie ortografii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortografia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błąd ortograficzny, pot. środ. byk

Wiktionary


ortografia

1. zbiór zasad i przepisów obowiązujących w danym języku, dotyczących poprawnej pisowni;
2. sposób pisania wyrazów; grafia, pisownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) system pisma, reprezentacji języka w formie piśmiennej

 (1.2) zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Moi rodzice poprosili moją nauczycielkę, aby zwracała większą uwagę na moje problemy z ortografią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔˈɡrafʲja, AS: ortografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortograf m.

 przym. ortograficzny

 przysł. ortograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pisownia, daw. prawopis

Wiktionary


ortograficznie

przysłówek

 (1.1) poprawnie pod względem ortograficznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Zrezygnować ze stosowania polskich znaków diakrytycznych - takie rozwiązanie posiada wiele zalet: niezależnie od systemu zawsze widać znaki, a poza tym wyrazy nie są podzielone dziwnymi znakami. Może słowa nie są poprawne ortograficznie, ale względnie czytelne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔɡraˈfʲit͡ʃʲɲɛ, AS: ortografʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortografia ż.

 przym. ortograficzny

Wiktionary


ortograficzny

związany z ortografią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: ortografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortografia ż.

 przysł. ortograficznie

Wiktionary


ortokineza

ruch postępowy organizmów żywych, będący reakcją na zewnętrzny bodziec


SJP.pl


ortoklaz

glinokrzemian potasu, minerał z grupy skaleni


SJP.pl

Ortoklaz – minerał z gromady krzemianów, jedna z trzech (oprócz mikroklinu i sanidynu) odmian polimorficznych skalenia potasowego.

Nazwa pochodzi od gr. "orthos" = prosty oraz "klao" = łamię ("klan" = łamać; "klasis" = łupliwy) – nazwa nawiązuje do prostego kąta między płaszczyznami łupliwości w tym minerale.

Wikipedia


ortokrezol

produkt otrzymywany ze smoły koksowniczej lub węgla kamiennego, używany do wyrobu środków farmaceutycznych i dezynfekcyjnych


SJP.pl


ortokrzemowy

kwas ortokrzemowy - nieorganiczny związek chemiczny powstały z połączenia krzemu, tlenu i wodoru; kwas krzemowy


SJP.pl


ortolan

ptak śpiewający, gatunek trznadla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Emberiza hortulana|Linnaeus|ref=tak., gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku ortolan (1.1)

Wiktionary

Ortolan, trznadel ortolan ("Emberiza hortulana") – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli (Emberizidae), zamieszkujący większość Europy oraz zachodnią i środkową Azję. Zimuje w Afryce Subsaharyjskiej. Jego liczebność spada, ale nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Starożytni Rzymianie łapali i jedli ortolany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrˈtɔlãn, AS: ortolãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trznadel ortolan

Wiktionary


ortonormalność

cecha elementów ortonormalnych


SJP.pl

Ortonormalność – ortogonalność wraz z dodanym warunkiem "unormowania", tzn. wymagania, aby elementy ortogonalne miały długość jednostkową (były wersorami). Jest to podstawowa własność wektorów bazy ortonormalnej danej przestrzeni unitarnej.

Wikipedia


ortonormalny

ortogonalny o długości jednostkowej


SJP.pl


ortopeda

1. lekarz specjalizujący się w ortopedii;
2. specjalista zajmujący się wykonaniem obuwia lub aparatu ortopedycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ortopedzi bywają nazywani chirurgami „twardymi”, w odróżnieniu do pozostałych chirurgów, nazywanych „miękkimi”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔˈpɛda, AS: ortopeda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ortopedyczny

 rzecz. ortopedia ż.

Wiktionary


ortopedagogiczny

→ ortopedagogika


SJP.pl

Patrz:

ortopedagogika

ortopedia

1. dział medycyny, nauka zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem urazów i wad (wrodzonych lub nabytych) narządu ruchu;
2. oddział ortopedyczny w szpitalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział medycyny i specjalizacja lekarska zajmująca się mechanicznymi aspektami schorzeń układu ruchu;

 (1.2) pot. oddział ortopedyczny w szpitalu

Wiktionary

Ortopedia – jedna z podstawowych specjalności lekarskich. Skupia się na diagnostyce i leczeniu operacyjnym i zachowawczym schorzeń, wad wrodzonych i nabytych, zapaleń, zakażeń, nowotworów oraz uszkodzeń i zmian pourazowych narządu ruchu: szkieletu (z wyjątkiem kości czaszki), układu więzadłowo-stawowego oraz mięśni, nerwów i naczyń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w waszym szpitalu istnieje oddział ortopedii?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔˈpɛdʲja, AS: ortopedʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortopeda mos.

 przym. ortopedyczny

 przysł. ortopedycznie

Wiktionary


ortopedka

→ ortopeda; ortopedystka


SJP.pl


ortopedyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ortopedią lub ortopedami

 (1.2) związany z leczeniem urazów układu kostnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔpɛˈdɨt͡ʃnɨ, AS: ortopedyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortopeda m., ortopedia ż.

Wiktionary


ortopedysta

dawniej: ortopeda


SJP.pl


ortopedystka

→ ortopedysta


SJP.pl

Patrz:

ortopedysta

ortopiroksen

piroksen o rombowej strukturze krystalicznej


SJP.pl

Ortopirokseny – podgrupa minerałów zwanych piroksenami o wzorze ogólnym XY(Si,Al)2O6, gdzie X oznacza wapń, magnez, sód lub żelazo2+ (rzadziej cynk, lit lub mangan), natomiast Y – jony zwykle mniejszych rozmiarów: chromu, glinu, żelaza3+, magnezu, manganu, skandu, tytanu czy wanadu. Cechą wyróżniającą ortopirokseny jest rombowa struktura krystaliczna.

Wikipedia


ortopsychiatria

dział medycyny zajmujący się leczeniem lekkich zaburzeń psychicznych oraz zapobieganiem chorobom psychicznym


SJP.pl


ortopsychiatryczny

→ ortopsychiatria


SJP.pl

Patrz:

ortopsychiatria

ortoptyczny

→ ortoptyka


SJP.pl

Patrz:

ortoptyka

ortoptyka

dział okulistyki zajmujący się diagnozą i leczeniem zaburzeń widzenia obuocznego oraz ruchomości gałki ocznej, w szczególności zezem oraz niedowidzeniem


SJP.pl


ortoptysta

specjalista zajmujący się diagnozą i rehabilitacją wybranych funkcji wzrokowych, głównie zaburzeń widzenia obuocznego


SJP.pl


ortoptystka

→ ortoptysta


SJP.pl

Patrz:

ortoptysta

ortoreksja

obsesja na punkcie zdrowej żywności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. obsesja na punkcie spożywania zdrowej żywności;

Wiktionary

Ortoreksja ("orthorexia nervosa"; "ortho" – prawidłowy; "orexis" – apetyt) – patologiczna koncentracja na spożywaniu zdrowego jedzenia, która prowadzi do znacznych ograniczeń żywieniowych. Ścisła kontrola diety jest próbą osiągnięcia optymalnego zdrowia oraz uniknięcia chorób. Ortoreksja nie została dotąd ujęta w nozologicznych klasyfikacjach, lecz przyjmuje się, że należy ona do spektrum zaburzeń odżywiania. Termin zaproponowany w 1997 roku przez amerykańskiego lekarza Stevena Bratmana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co więcej, dla niektórych zdrowe odżywianie staje się prawdziwą obsesją, którą należy leczyć. Do takich osób należał Amerykanin, doktor Steven Bratman. W 1997 roku stworzył termin „ortoreksja" na określenie przypadłości, na którą cierpiał.

Wiktionary


ortorektyczka

kobieta z obsesją na punkcie zdrowej żywności


SJP.pl


ortorektyczny

związany z obsesją na punkcie zdrowej żywności


SJP.pl


ortorektyk

osoba z obsesją na punkcie zdrowej żywności


SJP.pl


ortoskop

przyrząd do badania ciał krystalicznych w spolaryzowanym świetle równoległym


SJP.pl


ortostat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. hist. czworoboczna płyta kamienna, zwykle zdobiona reliefem, stosowana jako licowanie muru budowli monumentalnych w architekturze starożytnego Wschodu;

 (1.2) archeol. konstrukcyjny blok kamienia w pozycji pionowej, jak menhir czy głaz podtrzymujący płytę dolmenu

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Asyryjczycy przejęli ortostaty z krajów hetyckich, przenieśli je jednak spod gołego nieba do swych pałaców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔrˈtɔstat, AS: ortostat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) menhir

Wiktionary


ortostatyczny

1. hipotensja ortostatyczna - szybki spadek ciśnienia tętniczego po przyjęciu pozycji stojącej; hipotonia ortostatyczna, niedociśnienie ortostatyczne;
2. białkomocz ortostatyczny - występowanie białka w moczu po przyjęciu pozycji stojącej


SJP.pl


ortotanazja

zaniechanie dalszego sztucznego podtrzymywania życia pacjenta; eutanazja bierna


SJP.pl

Or

Wikipedia


ortotoniczny

w językoznawstwie, o wyrazie: posiadający swój samodzielny akcent, akcentowaną zgłoskę


SJP.pl


ortotropowy

przymiotnik

 (1.1) taki, którego dłuższa oś jest pionowa

 (1.2) inform. w metodach komputerowych rozwiązywania problemów kontinuum posiadający symetryczną macierz wektorów własnych

 (1.3) bot. o roślinach, których część naziemna jest prostopadła do podłoża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔtrɔˈpɔvɨ, AS: ortotropovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortotropizm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wyprostowany

Wiktionary


ortotyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. specjalność medyczna zajmująca się protezami dla osób ze schorzeniami i dysfunkcjami narządów ruchu

Wiktionary


ortwin

Ostap Ortwin - pseudonim polskiego dziennikarza i krytyka literackiego Oskara Katzenellenbogena


SJP.pl


ortyl

dawniej: pouczenie prawne udzielane przez sądy większych miast sądom miast mniejszych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. wyrok

Wiktionary

Or

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔrtɨl, AS: ortyl

Wiktionary


ortylia

rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych; gruszynka, gruszyczka, gruszkówka


SJP.pl


ortyt

minerał z grupy epidotów (minerałów krzemianowych); źródło metali ziem rzadkich i pierwiastków promieniotwórczych np. uranu; allanit


SJP.pl


ortęć

stop jakiegoś metalu z rtęcią; amalgamat, amalgam


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) met. zob. amalgamat.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do wypełnień w zębach przednich używane będą cementy krzemianowe […], w tylnych ortęć (amalgam) srebra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔɾtɛɲt͡ɕ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ortęcianie n., ortęciowanie n., rtęciówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. amalgamat.

Wiktionary


orunia

dzielnica Gdańska


SJP.pl

Orunia ( Òruniô, Ohra, inne warianty nazewnicze: "Oruń", "Orania", "Orana", "Ore") – osiedle mieszkaniowo-przemysłowe w Gdańsku, część dzielnicy Orunia-Św. Wojciech-Lipce.

Wikipedia


orurkowanie

zamontować rurki


SJP.pl


orurkować

zamontować rurki


SJP.pl


orurowanie

obudować rurami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) suma wszystkich rur w instalacji (np. chemicznej lub samochodowej)

 (1.2) jedna z dyscyplin inżynierii chemicznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrze dobrane orurowanie jest ważnym elementem instalacji.

 (1.2) Ci ludzie zajmują się orurowaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrurɔˈvãɲɛ, AS: orurovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rura ż.

:: zdrobn. rurka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owężowanie

Wiktionary


orurować

obudować rurami


SJP.pl


oruński

przymiotnik od: Orunia


SJP.pl


orvieto

miasto i gmina we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni;

Wiktionary

Orvieto – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni.

W roku 2004 gminę zamieszkiwały 20 692 osoby (73,6 os./km²).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na temat początków miasta toczą się żywe dyskusje naukowe. Dość powszechne do niedawna były poglądy, że Orvieto (po łacinie «urbs vetus», czyli Stare Miasto) zbudowane zostało na gruzach etruskiego miasta Wolsinia.

 (1.1) Jeśli lekarz podejmujący w Orvieto pracę był w stanie nauczyć innych zawodu, jego płaca wzrastała o 100%. Ogólnie po zarazie lekarze zarabiali w Orvieto 4 razy więcej aniżeli przed zarazą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. orwietański

Wiktionary


orwat

nazwisko


SJP.pl


orwell

George Orwell (właśc. Eric Arthur Blair) (1903-50), angielski powieściopisarz i publicysta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • George Orwell – angielski pisarz i publicysta
  • Orwell – rzeka w Anglii, w hrabstwie Suffolk
  • Orwell – wieś w Anglii, w hrabstwie Cambridgeshire
  • Orwell – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Ohio, w hrabstwie Ashtabula
  • Orwell (ang. Orwell Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Otter Tail
  • Orwell (ang. Orwell Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Oswego
  • Orwell (ang. Orwell Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Ashtabula
  • Orwell (ang. Orwell Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Bradford
  • Orwell (ang. Orwell Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Addison

Wikipedia


orwellizm

[czytaj: orłelizm] manipulowanie faktami, zniekształcanie prawdy dla celów propagandowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) manipulowanie społeczeństwem w celu osiągnięcia nad nim kontroli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. orwellowski, Orwellowski

Wiktionary


orwellowski

[czytaj: orłelowski] taki jak u Orwella, charakterystyczny dla dzieł Orwella


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) liter. dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orwellizm mrz.

 przym. Orwellowski

Wiktionary


orwietański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orvieto, dotyczący Orvieto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W orwietańskim muzeum katedralnym zachowały się dwa pergaminy (zżółkłe, uszkodzone, jakby z wolna obracał je ogień), które roznamiętniają historyków sztuki zgłębiających niełatwy „Fasadenproblem”. Oba rysunki przedstawiają tę samą fasadę orwietańskiej katedry i stanowią kapitalny przykład ewolucji gustów.

 (1.1) Potem drugie na nią spojrzenie z belwederu, który otwiera Umbrię w dole, subtelną w kolorach, przyprószoną światłem słonecznym, odgrodzoną od świata spokojem i ciszą. Umbrię, która w tej dolinie odbija niby w jeziorze Koronę orwietańskiego wzgórza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orvieto n.

Wiktionary


orychtować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. doprowadzić do porządku

Wiktionary


oryg.

skrót od:
1. oryginał;
2. oryginalny


SJP.pl


orygenes

filozof i teolog wczesnochrześcijański, pisarz kościelny


SJP.pl

Orygenes ( Origenes, Ὠριγένης; ur. ok. 186 w Aleksandrii, zm. ok. 253 w Cezarei albo Tyrze) – wczesnochrześcijański egzegeta, teolog, filozof i pisarz. Jeden z najbardziej płodnych komentatorów Pisma Świętego w epoce patrystycznej. Święty Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego.

Wikipedia


oryginalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób oryginalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oryginalność ż., oryginał mos./mrz.

 przym. oryginalny

Wiktionary


oryginalniej

stopień wyższy od przysłówka: oryginalnie


SJP.pl


oryginalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: oryginalny; bardziej oryginalny


SJP.pl


oryginalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest oryginalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oryginał m.

 przym. oryginalny

 przysł. oryginalny, oryginalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomysłowość

Wiktionary


oryginalny

jedyny w swoim rodzaju


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie jest naśladowaniem lub przeróbką czegoś innego

 (1.2) o człowieku: tworzący we własnym stylu, samodzielnie

 (1.3) niezwykły, ekscentryczny

 (1.4) niebędący kopią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój kolega Robert posiada oryginalny, policyjny motocykl BMW sprzed wojny.

 (1.4) Moja koleżanka instaluje tylko oryginalne programy, mimo że sporo ją to kosztuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrgʲĩˈnalnɘ, AS: orǵĩnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oryginał m., oryginalność ż.

 przysł. oryginalnie

Wiktionary


oryginał

pierwotna forma, niebędąca kopią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzecz powstała jako pierwsza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. osoba o ekscentrycznym wyglądzie lub zachowaniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musi mi pani dać oryginał swojego dowodu osobistego do skserowania.

 (2.1) Z Baśki to trochę oryginał z tym wchodzeniem z gitarą na dachy bloków i muzykowaniem stamtąd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɨˈɟĩnaw, AS: oryǵĩnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oryginalność

 przym. oryginalny

 przysł. oryginalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autentyk, pierwowzór, matka, prototyp, macierz, matryca

 (2.1) ekscentryk, gwiazda, dziwak, dziwoląg

Wiktionary


oryginałka

→ oryginał


SJP.pl

Patrz:

oryginał

oryglowywać

w górnictwie: wzmacniać tamę przy pomocy rygli lub zastrzałów


SJP.pl


oryks

antylopa z rodziny krętorogich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. afrykańska antylopa o krępej budowie i długich rogach;

Wiktionary

Oryks ("Oryx") – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae). Oryksy znane były już starożytnym Egipcjanom, którzy często przedstawiali ich wizerunki na reliefach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ścianie wisiały rogi oryksa przywiezione przez lorda z wakacji w Afryce.

Wiktionary


oryl

flisak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. człowiek zajmujący się spławianiem rzeką drewna, zboża i innych towarów; flisak

 (1.2) daw. pot. prostak, grubianin, cham

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po drodze Toruń, gościnny Toruń witał oryla – do dziś mam w oczach ten piękny widok w zachodu chwile…

 (1.1) Cisza w komnacie trwała. Za oknem królewskiej świetlicy płynął w tej chwili żagiel. Nawoływali się oryle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrɨl, AS: oryl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flis, włóczek

Wiktionary


orylion

wysunięta część dawnych budowli obronnych, chroniąca przed ogniem ukośnym; ucho


SJP.pl


oryncz

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obręcz z korzenia drzewa

Wiktionary


oryngle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kolczyki

Wiktionary


oryniacki

dotyczący okresu młodszego paleolitu


SJP.pl


orynnowanie

system rynien do odprowadzania wody z dachu; system rynnowy


SJP.pl


orzacha

roślina jednoroczna z rodziny bobowatych; orzech ziemny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Arachis|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;

Wiktionary

Orzacha ("Arachis" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 82 gatunki występujące w tropikalnej części Ameryki Południowej. Ważną rośliną użytkową jest orzacha podziemna "Arachis hypogaea", uprawiana dla jadalnych nasion zwanych „orzeszkami ziemnymi”. Gatunek ten jest szeroko rozprzestrzeniony na świecie. W Polsce zarejestrowany został jako przejściowo dziczejący efemerofit.

Wikipedia


orzast

rodzaj grzybów z rodziny obrostowatych, zaliczany do porostów


SJP.pl


orzba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. orka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔʒba, AS: ožba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orka, oranie, oracz

 czas. zaorywać, orać ndk.

Wiktionary


orzec

orzeknąć;
1. wyrazić rozstrzygającą opinię w jakiejś sprawie;
2. wydać wyrok, postanowienie, decyzję na podstawie obowiązujących przepisów prawnych


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|orzekać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Trybunał Konstytucyjny nie mógł orzec inaczej”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzekanie n., orzeczenie n., orzecznik mos./mrz.

 czas. orzekać ndk.

Wiktionary


orzech

owoc o zdrewniałej łupinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) suchy owoc o zdrewniałej łupinie;

 (1.2) roślina, której owoce to orzechy (1.1);

 (1.3) drewno drzewa z rodziny orzechowatych;

 (1.4) kolor złocistobrązowy

 (1.5) gatunek węgla;

 (1.6) pot. owoc orzecha (1.2) włoskiego;

 (1.7) element układu spustowego kuszy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orzech Juglans – bot. rodzaj roślin z rodziny orzechowatych
  • orzech – bot. typ owocu suchego, niepękającego
  • orzechy – kulin. jadalne nasiona i owoce, mające jadalne jądro zamknięte w twardej skorupie lub łupinie
  • kotewka orzech wodny Trapa natans – gatunek rośliny z rodziny krwawnicowatych
  • orzech – element układu spustowego kuszy
  • orzech – nazwa jednego z sortymentów węgla kamiennego
  • Orzech – wieś w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Świerklaniec
  • Orzech – pseudonim Stanisława Orzechowskiego, wrocławskiego duszpasterza
  • Artur Orzech – polski dziennikarz muzyczny, prezenter radiowy i telewizyjny
  • orzech modlitewny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owocem leszczyny jest orzech zwany orzechem laskowym.

 (1.2) Na podwórzu pod wielkim orzechem stał stół z czterema krzesłami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔʒɛx, AS: ožeχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzechowiec m., orzesznik m., orzesznica ż., orzeszyna ż., orzechówka ż., orzeszki nmos.

:: zdrobn. orzeszek m.

 przym. orzechowy, orzechowaty

 przysł. orzechowo

Wiktionary


orzechodajny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. taki, który daje orzechy

Wiktionary


orzechowate

o cechach orzechowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Or

Wikipedia


orzechowaty

o cechach orzechowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


orzechowce

1. ciasto orzechowe;
2. przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych;
3. słonik orzechowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl

Orzechowce ("Juglandales" Dumort.) – monotypowy rząd roślin wyróżniany w niektórych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych, zawierający jedną tylko rodzinę – orzechowatych ("Juglandaceae").

Wikipedia


orzechowiec

1. ciasto orzechowe;
2. przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych;
3. słonik orzechowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto z orzechami

Wiktionary

Zobacz też: Orzechowiec w innych znaczeniach tej nazwy.

Orzechowiec – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Mokrsko.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. orzech mzw./mrz.

Wiktionary


orzechowo

1. dotyczący orzecha (rośliny);
2. zrobiony z nasion orzechów (owoców), mający smak nasion orzechów, zapach nasion orzechów;
3. mający kolor orzecha, złocistobrązowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orzechowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Wąbrzeźno
  • Orzechowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
  • Orzechowo – część wsi Sumowo w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Sejny
  • Orzechowo – osada w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
  • Orzechowo – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
  • Orzechowo – część wsi Warzno w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud
  • Orzechowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Stare Juchy
  • Orzechowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto
  • Orzechowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
  • Orzechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław
  • Orzechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Orzechowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie małoryckim

Wikipedia


orzechowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Orzechowski (ujednoznacznienie)
  • Emil Orzechowski – profesor teatrologii, kulturoznawca
  • Jan Orzechowski (ujednoznacznienie)
  • Jerzy Orzechowski – pilot WP i RAF
  • Kazimierz Orzechowski (ujednoznacznienie)
  • Konstanty Orzechowski – kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari, poległ 27 lipca 1920 pod Białowieżą, jako oficer 2 Pułku Piechoty Legionów
  • Krzysztof Orzechowski – aktor i reżyser teatralny
  • Maciej Orzechowski – polski polityk, lekarz, poseł na Sejm VI kadencji
  • Marian Orzechowski – polski polityk
  • Mirosław Orzechowski – polski polityk
  • Paweł Orzechowski (ujednoznacznienie)
  • Remigiusz Orzechowski – polski prawnik, radca prawny oraz sędzia Trybunału Konstytucyjnego

Wikipedia


orzechowy

1. dotyczący orzecha (rośliny);
2. zrobiony z nasion orzechów (owoców), mający smak nasion orzechów, zapach nasion orzechów;
3. mający kolor orzecha, złocistobrązowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący orzecha (roślin i owocu)

 (1.2) przyrządzony, zrobiony z orzechów, z dodatkiem orzechów

 (1.3) zrobiony z drewna drzewa orzechowego (1.1)

 (1.4) złocistobrązowy, taki jak kolor orzecha

 (1.5) smakujący lub pachnący orzechami

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mama upiekła na urodziny Marty tort orzechowy.

 (1.4) Jego orzechowe tęczówki były tak duże, że ledwo mogłem dostrzec białkówki.

 (1.5) Zarówno białe, jak i brązowe podblaszki są ładnymi, małymi grzybami o łagodnym, orzechowym smaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛˈxɔvɨ, AS: ožeχovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzech m., orzeszek m., orzechówka ż., orzeszyna ż.

Wiktionary


orzechówka

ptak z rodziny krukowatych, o czekoladowo-brązowym ubarwieniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. nalewka na niedojrzałych owocach orzecha włoskiego;

 (1.2) ornit. nazwa systematyczna|Nucifraga caryocatactes|ref=tak., ptak o długim, mocnym dziobie, czekoladowobrązowym upierzeniu w białe plamkaamki i ogonie czarnym z zielonkawym lub niebieskawym połyskiem, żywiący się orzechami laskowymi, żołędziami, jarzębiną itp.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orzechówka zwyczajna (Nucifraga caryocatactes)
    • orzechówka popielata (Nucifraga columbiana)
    • orzechówka południowa (Nucifraga multipunctata)
  • Orzechówka – część wsi Kierlikówka w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Trzciana
  • Orzechówka – część wsi Skawa w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Raba Wyżna
  • Orzechówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Jasienica Rosielna
  • Orzechówka – wieś w woj. podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Rajgród
  • Orzechówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Bodzentyn
  • Orzechówka – struga, dopływ Mękwy
  • Orzechówka – struga, dopływ Wadąga (jeziora Wadąg)
  • Orzechówka – gromada
  • Orzechówka – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Przebrodzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛˈxufka, AS: ožeχufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzech m., orzeszek m., orzeszyna ż.

 przym. orzechowy

Wiktionary


orzecki

→ Orzk


SJP.pl

Patrz:

Orzk

orzeczenie

1. część zdania orzekająca o czynności lub stanie podmiotu;
2. postanowienie lub wyrok wydany przez sąd lub inny organ na podstawie obowiązującego prawa;
3. osąd, ocena czegoś lub decyzja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu

 (1.2) jakaś opinia, osąd, ekspertyza

 (1.3) praw. rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orzeczenie (gramatyka) – główna część zdania ukazująca zachowanie lub właściwości podmiotu; osobowa forma czasownika.
  • orzeczenie (medycyna) – opinia lekarska na temat stanu zdrowia przebadanej osoby, zwana orzeczeniem lekarskim.
  • orzeczenie dyscyplinarne – decyzja rozstrzygająca o winie obwinionego o dokonanie przewinienia dyscyplinarnego wydana przez organ dyscyplinarny.
  • orzeczenie sądu – władcze rozstrzygnięcie sądu dotyczące istoty sprawy sądowej lub innych kwestii związanych z jej rozpoznaniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W języku polskim związek główny podmiotu logicznego z orzeczeniem jest związkiem rządu.

 (1.2) Budynek był w tak złym stanie technicznym, że administrator wystąpił do eksperta o orzeczenie techniczne, aby zadecydować o remoncie albo nawet o rozbiórce.

 (1.3) Od orzeczeń wydanych w pierwszej instancji można się odwołać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ožečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzecznictwo n., orzecznik m., orzeczniczka ż., orzekanie n., rzeczenie n.

 czas. orzekać ndk., orzec dk., rzec dk.

 przym. orzeczeniowy, orzecznikowy, orzeczniczy, rzeczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) opinia, osąd, ekspertyza

Wiktionary


orzecznictwo

działalność sądów i innych organów wydających orzeczenia w różnych sprawach


SJP.pl

Orzecznictwo, judykatura ( iudex – sędzia, iudicare – osądzać) – ogół decyzji jednego bądź wielu sądów i innych organów państwa. Przy czym pod pojęciem orzeczenia rozumie się tu zarówno stan faktyczny i prawny rozstrzygniętej sprawy, jak i sentencję wyroku oraz samo jej uzasadnienie.

Wikipedia


orzeczniczka

→ orzecznik


SJP.pl

Patrz:

orzecznik

orzeczniczy

związany z wydanymi wyrokami lub postanowieniami sądowymi


SJP.pl


orzecznik

część orzeczenia imiennego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. med. lekarz, który orzeka o stanie zdrowia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. nieczasownikowa część orzeczenia imiennego;

Wiktionary

Orzecznik – część orzeczenia imiennego (tj. złożonego) stanowiąca dopełnienie zdaniowe łącznika i orzekająca o podmiocie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy jesteś na zwolnieniu lekarskim, musisz liczyć się z możliwością wezwania do orzecznika ZUS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʒɛt͡ʃʲɲik, AS: ožečʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeczenie n.

:: fż. orzeczniczka ż.

 przym. orzecznikowy

 czas. orzekać ndk., orzec dk.

 przysł. orzecznikowo

Wiktionary


orzecznikowo

przysłówek

 (1.1) gram. na sposób orzecznikowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaimki te używane są orzecznikowo w krótkich odpowiedziach, zwłaszcza w mowie potocznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzecznik mrz.

 przym. orzecznikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) predykatywnie

Wiktionary


orzecznikowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gram. związany z orzecznikiem, dotyczący orzecznika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzecznik mrz., orzeczenie n.

 przysł. orzecznikowo

Wiktionary


orzekający

wypowiadać, wyrażać sąd, opinię, zdanie o czymś


SJP.pl


orzekać

wypowiadać, wyrażać sąd, opinię, zdanie o czymś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. orzec, orzeknąć)

 (1.1) wyrażać opinię w jakiejś sprawie

 (1.2) praw. wydawać postanowienie lub wyrok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzekanie n., orzeczenie n., orzecznik mos./mrz.

 przym. orzekający

 czas. orzec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głosić, stwierdzać

 (1.2) postanawiać, wyrokować, zasądzać

Wiktionary


orzeknąć

orzec;
1. wyrazić rozstrzygającą opinię w jakiejś sprawie;
2. wydać wyrok, postanowienie, decyzję na podstawie obowiązujących przepisów prawnych


SJP.pl


orzelski

przymiotnik od: Orły


SJP.pl


orzeski

związany z miastem Orzesze, dotyczący miasta Orzesze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orzeszem, dotyczący Orzesza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orzesze n.

Wiktionary


orzeszanin

mieszkaniec Orzesza (miasta w województwie śląskim)


SJP.pl


orzeszanka

mieszkanka Orzesza (miasta w województwie śląskim)


SJP.pl


orzesze

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, na Górnym Śląsku;

Wiktionary

Zobacz też: Orzesze – wieś w woj. zachodniopomorskim.

Orzesze ( Orzesche, Ôrzysze) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim.

Według danych z 31 grudnia 2023 r. miasto miało 21 986 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieciństwo spędziłam w Orzeszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʒɛʃɛ, AS: ožeše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeszanin m., orzeszanka ż.

 przym. orzeski

Wiktionary


orzeszek

zdrobnienie od: orzech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. orzech

 (1.2) spoż. mały orzech

 (1.3) pot. kask motocyklowy osłaniający jedynie górną część głowy

 (1.4) zob. orzeszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʒɛʃɛk, AS: ožešek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzech m., orzechówka ż., orzeszki nmos.

 przym. orzechowy, orzeszkowy

Wiktionary


orzeszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przen. żart. eufem. męskie jądra

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M., B., i W. plural|orzeszek.

Wiktionary

Orzeszki (dawniej "Zielonygrund", w latach 1933–1945 "Schützengrund") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Rozogi, znajdująca się między wsiami: Klon a Księży Lasek. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. orzech mrz./mzw.

Wiktionary


orzeszkomat

automat do karmienia wiewiórek orzeszkami


SJP.pl


orzeszkowa

→ orzeszek


SJP.pl

Patrz:

orzeszek

orzeszkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orzeszkowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Hajnówka
  • Orzeszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Kwilcz
  • Orzeszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Dominowo
  • Orzeszkowo – przysiółek wsi Iglice w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko
  • Orzeszkowo – dawna gromada
  • Orzeszkowo – przystanek kolejowy
  • Orzeszków

Wikipedia


orzeszkowy

→ orzeszek


SJP.pl

Patrz:

orzeszek

orzesznica

1. gryzoń z rodziny pilchowatych;
2. gatunek drzewa z rodziny czaszniowatych; orzesznica wyniosła, orzesznica brazylijska, bertolecja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Muscardinus|Kaup|ref=tak., rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;

 (1.2) zool. gryzoń z rodzaju orzesznica (1.1)

 (1.3) syst. bot. nazwa systematyczna|Bertholletia excelsa||ref=tak., gatunek drzewa z rodziny czaszniowatych, występującego w Ameryce Południowej;

 (1.4) bot. roślina z gatunku orzesznica (1.3)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orzesznica (Muscardinus) – rodzaj gryzoni z podrodziny koszatek (Leithiinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae)
  • orzesznica leszczynowa (Muscardinus avellanarius) – gatunek gryzonia z podrodziny koszatek (Leithiinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae)
  • orzesznica (Lygeum) – rodzaj traw
  • orzesznica (Bertholletia) – rodzaj drzew z rodziny czaszniowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spód ciała orzesznic jest kremowy.

 (1.4) Za ścięcie orzesznicy grożą w Brazylii surowe kary.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzech mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bertolecja, orzesznica brazylijska, orzesznica wyniosła

Wiktionary


orzesznik

wysokie drzewo o jadalnych nasionach i twardym drewnie; przeorzech; hikora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. drzewo z rodziny orzechowatych;

Wiktionary

Or

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. orzech mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hikora, przeorzech, karia

Wiktionary


orzesznikowate

rodzina roślin z rzędu ślazowców; zatwarowate


SJP.pl


orzesznikowaty

o cechach orzesznikowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


orzeszyna

1. krzew orzecha laskowego, leszczyna
2. lasek leszczynowy
3. wierzchnia, zielona łupina orzechów


SJP.pl


orzeszówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Or

Wikipedia


orzeł

1. ptak z rodziny sokołów, o masywnej budowie, długich skrzydłach i dużym zakrzywionym dziobie, występuje w wielu gatunkach w Europie, Azji, Ameryce i Afryce;
2. znak w kształcie tego ptaka, używany jako godło lub znak na sztandarach, mundurach, monetach itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. duży ptak drapieżny z podrodziny nazwa systematyczna|Aquilinae|ref=tak., o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;

 (1.2) numizm. bank. awers monety, zwłaszcza polskiej, z wizerunkiem godła państwowego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. zdolna, bystra osoba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Orzeł – polski okulista
  • Józef Orzeł – polski filozof i polityk
  • Sławomir Orzeł – polski strongman
  • orzeł – popularny symbol państwowy
  • orzełek – znak żołnierza polskiego, stylizowana odmiana godła państwowego
  • orzeł – awers, jedna ze stron monety
  • Orzeł – gwiazdozbiór
  • Orzeł – mgławica, gromada otwarta w gwiazdozbiorze Węża
  • Orzeł – ostaniec skalny w rezerwacie przyrody Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach
  • Orzeł – miasto w Rosji, stolica obwodu orłowskiego
  • : Orzeł – stacja kolejowa w mieście Orzeł, w obwodzie orłowskim, w Rosji
  • Orzeł – część polskiej wsi Rusiec w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu.

 (1.2) „Orzeł czy reszka?” — spytałem, rzucając monetą.

 (2.1) Orłem to on nie był, ledwo zdał do następnej klasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔʒɛw, AS: ožeu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orlik m., orlę n., orlątko n., orlik m., Orzeł m., orłan m., Orłowo n., orliczka ż., Orlica ż.

:: fż. orlica ż.

:: zdrobn. orzełek m.

:: zgrub. orlisko n.

 przym. orli, orłowski, orlicki, orłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) awers

 (2.1) as, geniusz, prymus

Wiktionary


orzełek

1. rewers monety polskiej;
2. mały znak w kształcie orła, np. na nakryciach głowy polskich żołnierzy;
3. ptak drapieżny z rodziny orłów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mały orzeł

 (1.2) orle pisklę

 (1.3) ornit. drapieżny ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Hieraaetus|Kaup|ref=tak.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) symbol orła na monecie, medalu lub guziku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • miejscowości:
    • Orzełek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Kamień Krajeński
    • Orzełek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Sadowne
    • Orzełek – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Sadowne
  • Orzełek – jezioro wydmowe
  • orzełek afrykański
  • orzełek australijski
  • orzełek nowogwinejski
  • orzełek plamisty
  • orzełek południowy (Bonellego)
  • orzełek włochaty
  • orzełek – awers, jedna ze stron monety

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) — Ach! — zawołał Władek. — Stare uczą młode orzełki sztuki latania!

 (2.1) Czasem orzełek był otoczony srebrnym laurem i miał na piersiach numer pułku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeł mrz., Orzeł mzw., orlik m., półorzeł mzw.

 przym. orli, orłowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) orlątko, orlę, orlik

Wiktionary


orzeźwiająco

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób orzeźwiający

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeźwianie n.

 czas. orzeźwiać ndk., orzeźwić dk.

 przym. orzeźwiający

Wiktionary


orzeźwiający

dający orzeźwienie, ochłodę; ożywczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dający poczucie świeżości, przyjemnie pobudzający lub chłodzący; mogący przywracać energię, witalność lub ochłodę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Letni prysznic miał działanie bardzo orzeźwiające.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeźwianie n., orzeźwienie n.

 czas. orzeźwiać ndk., orzeźwić dk.

 przysł. orzeźwiająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ożywczy, rześki, rzeźwy, świeży

Wiktionary


orzeźwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|orzeźwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛʑˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ožeźvʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. orzeźwiać ndk., orzeźwić dk.

 przym. orzeźwiający

 rzecz. orzeźwienie

 przysł. orzeźwiająco

Wiktionary


orzeźwiać

1. czynić kogoś rzeźwym, rześkim - pełnym chęci do życia, wypoczętym, świeżym; regenerować, odświeżać;
2. orzeźwiać się - czynić siebie rzeźwym, rześkim - pełnym chęci do życia, wypoczętym, świeżym; regenerować się, odświeżać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) czynić rzeźwym, odświeżać, ochładzać

czasownik zwrotny orzeźwiać się

 (2.1) sprawiać sobie uczucie rześkości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʒɛʑvʲjät͡ɕ, AS: ožeźvʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. orzeźwić dk.

 przym. orzeźwiający, rzeźwy

 przysł. orzeźwiająco

 rzecz. orzeźwianie n., orzeźwienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeźwy

Wiktionary


orzeźwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|orzeźwić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasypiam na stojąco, potrzebuję czegoś na orzeźwienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛʑˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ožeźvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. orzeźwić dk., orzeźwiać ndk.

 przym. orzeźwiający

 rzecz. orzeźwianie

Wiktionary


orzeźwić

1. uczynić kogoś rzeźwym, rześkim - pełnym chęci do życia, wypoczętym, świeżym; zregenerować, odświeżyć;
2. orzeźwić się - uczynić siebie rzeźwym, rześkim - pełnym chęci do życia, wypoczętym, świeżym; zregenerować się, odświeżyć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. orzeźwiać)

 (1.1) dokonany od|orzeźwiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeźwianie n., orzeźwienie n.

 czas. orzeźwiać ndk.

 przysł. orzeźwiająco

 przym. rzeźwy, orzeźwiający

Wiktionary


orzk

wieś w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim


SJP.pl

Orzk – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Dłutów.

Między wsią Orzk a wsią Świerczyna znajduje się linia zachowanych okopów przeciwczołgowych z czasów II wojny światowej.

W Orzku istniała filia szkoły podstawowej w Dłutowie – zlikwidowana w wyniku reformy szkolnictwa.

Wikipedia


orznóć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. okłamać

Wiktionary


orznąć

orżnąć; potocznie:
1. ograć kogoś w grze hazardowej; obębnić;
2. oszukać (na jakąś kwotę)


SJP.pl


orzo

[czytaj: or-zo] rodzaj makaronu do zup, wielkością i kształtem przypominający ryż


SJP.pl

Or

Wikipedia


orzoł

nazwisko


SJP.pl

Orzoł (nazwa historyczna: Orzeł) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Baranowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętego Bartłomieja Apostoła w Baranowie.

Wikipedia


orzyc

rzeka w Polsce, dopływ Narwi


SJP.pl

Orzyc ("Orzycz", "Orzyca") – rzeka, prawy dopływ Narwi o długości 142,52 km i powierzchni dorzecza 2 077 km².

Wikipedia


orzygać

obrzygać;
1. wulgarnie: pobrudzić wymiocinami; zarzygać;
2. potocznie: pobrudzić czymś bryzgającym; opryskać


SJP.pl


orzyski

przymiotnik od: Orzysz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orzyszem, pochodzący z Orzysza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orzysz mrz., orzyszanin mos., orzyszanka ż.

Wiktionary


orzysz

1. miasto w Polsce;
2. jezioro w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Orzysz ( Arys) – miasto w Polsce, położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, nad rzeką Orzyszą, między jeziorami Sajno i Orzysz. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Orzysz. W latach 1975–1998 miasto należało administracyjnie do województwa suwalskiego. Orzysz leży na Mazurach, na obszarze historycznej Jaćwieży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tej nocy śniło mi się, że wysłano mnie do jednostki karnej w Orzyszu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzyszanin mos., orzyszanka ż.

 przym. orzyski

Wiktionary


orzyszanin

mieszkaniec Orzysza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Orzysza

 (1.2) osoba pochodząca z Orzysza, urodzona w Orzyszu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego wieczora dwóch amerykańskich żołnierzy chwiejnym krokiem wyszło z baru, skatowało do nieprzytomności orzyszanina i zabrało mu forda focusa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orzysz mrz.

:: fż. orzyszanka ż.

 przym. orzyski

Wiktionary


orzyszanka

mieszkanka Orzysza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszanka Orzysza

 (1.2) kobieta pochodząca z Orzysza, urodzona w Orzyszu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W półfinale orzyszanki zostały pokonane przez piłkarki z Korsz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orzysz mrz.

:: fm. orzyszanin mos.

 przym. orzyski

Wiktionary


orzęsek

typ pierwotniaka, żyjący w wodzie, w glebie lub pasożytujący w innych organizmach; wymoczek


SJP.pl


orzęsica

orzęsica długoroga - gatunek chruścika (owada wodnego)


SJP.pl


orzęsiony

mający rzęski; orzęszony


SJP.pl


orzęsić

rzadko: orzęsić się - pokryć się włoskami, rzęskami; urzęsić się


SJP.pl


orzęski

typ pierwotniaka, żyjący w wodzie, w glebie lub pasożytujący w innych organizmach; wymoczek


SJP.pl

Orzęski (Ciliata), dawniej wymoczki – typ organizmów z królestwa protistów, tradycyjnie zaliczany do protistów zwierzęcych. W nowszych systemach włączane wraz z niektórymi innymi pierwotniakami i glonami do supergrupy "Chromalveolata".

Wikipedia


orzęskowy

→ orzęsek


SJP.pl

Patrz:

orzęsek

orędowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|orędować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. orędować ndk.

Wiktionary


orędować

wstawiać się w czyjejś sprawie, udzielać poparcia


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wstawiać się za kimś lub za czymś u kogoś; przyczyniać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za pokojem szczególnie mocno orędował palatyn Władysława II, Piotr Włostowic (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɛ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: orẽndovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orędowanie n., orędownictwo, orędownik, orędowniczka

Wiktionary


orędownica

dawniej: orędowniczka


SJP.pl


orędownictwo

wstawianie się za kimś lub za czymś


SJP.pl


orędowniczka

1. kobieta wstawiająca się za kimś lub za czymś, popierająca jakąś osobę lub ideę;
2. dawniej: kobieta, której powierzono wykonanie określonego zadania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: orędownik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔrɛ̃ndɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: orẽndovʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orędownik, orędownictwo

 czas. orędować

Wiktionary


orędownik

1. osoba wstawiająca się za kimś lub za czymś, popierająca jakąś osobę lub ideę;
2. dawniej: osoba, której powierzono wykonanie określonego zadania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba orędująca, popierająca bądź wstawiająca się za kimś lub czymś

 (1.2) daw. poseł, wysłannik

Wiktionary

Or

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na prawo od niego wyrzeźbiono Tomasza Jeffersona, trzeciego z kolei prezydenta USA, wielkiego orędownika ekspansji na zachód i autora Deklaracji Niepodległości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orędownictwo n.

:: fż. orędowniczka ż.

 czas. orędować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrońca, zwolennik, rzecznik

Wiktionary


orędzie

uroczysta odezwa głowy państwa do narodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uroczyste przemówienie osobistości

 (1.2) daw. powiadomienie, przekazanie rozporządzenia

Wiktionary

Orędzie (inaczej apel, odezwa, posłanie) – uroczyste przemówienie ważnej osoby w państwie skierowane do ogółu. Zwykle dotyczy bieżącej sytuacji politycznej w kraju, może dotyczyć także kwestii społecznych oraz gospodarczych. Często orędzia pojawiają się przed i po wyborach, a także w trakcie uroczystych wizyt polityków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W orędziu znalazły się odniesienia do katastrofy smoleńskiej.

 (1.1) Burgrabia przysłał orędzie z napomnieniem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesłanie

Wiktionary


oręziak

nazwisko


SJP.pl


oręż

narzędzie walki; broń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narzędzie lub środek walki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • broń
  • uzbrojenie
  • siły zbrojne
  • środki wykorzystywane do pokonania kogoś lub czegoś
  • poroże samca jelenia (w języku łowieckim)
  • szable i fajki dzika (w języku łowieckim)
  • oręż (heraldyka)

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) broń

Wiktionary


oręże

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. oręż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈrɛ̃w̃ʒɛ, AS: orẽũ̯že

Wiktionary


orężny

zbrojny, zaopatrzony w broń


SJP.pl


orężówka

słonecznica orężówka - gatunek motyla z rodziny rusałkowatych


SJP.pl


orłan

rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orłan – rodzaj ptaka z rodziny jastrzębiowatych
  • Orłan – seria rosyjskich skafandrów kosmicznych
  • Orłan – seria rosyjskich bezzałogowych statków powietrznych: Orłan-1, Orłan-3M, Orłan-10, Orłan-30

Wikipedia


orłoryb

drapieżna ryba z rodziny kulbinowatych; kulbin; scjena


SJP.pl


orłosęp

duży ptak z podrodziny sępów zamieszkujący wysokie góry Afryki i Eurazji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Gypaetus|Storr|ref=tak., rodzaj ptaka z rodziny jastrzębiowatych, którego opisują cechy pośrednie między orłem a sępem: mocny dziób, sposób lotu jak u orła, ale padlinożerność jak u sępa

 (1.2) ornit. nazwa systematyczna|Gypaetus barbatus|Linnaeus|ref=tak., gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych, żywiący się głównie kośćmi;

Wiktionary

Orłosęp, orłosęp brodaty ("Gypaetus barbatus") – gatunek dużego ptaka padlinożernego z podrodziny orłosępów (Gypaetinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae), jedyny przedstawiciel rodzaju "Gypaetus".

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) orłosęp brodaty

Wiktionary


orłowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina na Śląsku Cieszyńskim;

Wiktionary

Orłowa (dawniej też "Orłów", cz. "Orlová", niem. "Orlau") – miasto położone w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach, na Śląsku Cieszyńskim, ok. 10 km od granicy z Polską. Orłowa leży pośrodku Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego, ok. 10 km na wschód od centrum Ostrawy i 8 km na zachód od centrum Karwiny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. orłowski

Wiktionary


orłowice

Orłowice – wieś łańcuchowa w południowo-zachodniej Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Mirsk.

Wikipedia


orłowicz

nazwisko


SJP.pl


orłowiec

Orłowiec (niem. "Schönau bei Bad Landeck") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój.

Wikipedia


orłowo

dzielnica mieszkaniowa i rekreacyjna w Gdyni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Orłowo – część miasta Gdynia
  • Orłowo – część miasta Starachowice
  • Orłowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica
  • Orłowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Orłowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
  • Orłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Rzewnie
  • Orłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
  • Orłowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo
  • Orłowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
  • Orłowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Wydminy
  • Orłowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
  • Orłowo – część wsi Bagno w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Nowe Miasto Lubawskie

Wikipedia


orłowski

1. przymiotnik od: Orzeł (miasto w Federacji Rosyjskiej);
2. przymiotnik od: Orłowo (dzielnica Gdyni)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Orłem, dotyczący Orła, miasta w Rosji

 (1.2) związany z Orłem, dotyczący Orła, osady w Polsce

 (1.3) związany z Orłowem, dotyczący Orłowa

 (1.4) związany z Orłową, dotyczący Orłowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cecylia Czesława Orłowska 1906–1937 – działaczka komunistyczna
  • Aleksander Orłowski – osoby o tym imieniu i nazwisku
  • Alina Orłowska – polska rusycystka
  • Andrzej Orłowski – polski architekt, ilustrator
  • Andrzej Jan Orłowski 1731–1789 – lekarz polski
  • Antoni Orłowski 1811–1861 – skrzypek; pianista; dyrygent; pedagog; kompozytor
  • Antoni Orłowski 1869–1921 – dziennikarz; humorysta; satyryk; wydawca
  • Bolesław Kamil Orłowski 1887–1921 – romanista; pedagog
  • Franciszek Orłowski 1835–1879 – prowizor; doktor medycyny
  • Hubert Orłowski (ur. 1937) – germanista
  • Jacek Orłowski (ur. 1965) – reżyser i pedagog
  • Jan Orłowski (2 poł. XVIII w.) – trynitarz; architekt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziad miał kilka majątków: dwa powiaty w guberni orłowskiej należały do niego prawie w całości — to tak zwany powiat siewski i trubczewski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Orzeł m., orzeł m., orlica ż., orlątko n., orlę n., orzełek m., orlik m., Orłowa ż., Orłowo n., Orłowiec m., Orłowice nmos., Orłów m.

 przym. orli

Wiktionary


orłoś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Orłoś (1934-2018) – polski jeździec, olimpijczyk
  • Henryk Orłoś (1896-1983) – polski leśnik i mykolog
  • Karol Orłoś (1894-1931) – polski pilot
  • Kazimierz Orłoś (ur. 1935) – polski pisarz
  • Maciej Orłoś (ur. 1960) – polski aktor, dziennikarz
  • Teresa Zofia Orłoś (1930-2009) – polska językoznawczyni

Wikipedia


orły

1. ptak z rodziny sokołów, o masywnej budowie, długich skrzydłach i dużym zakrzywionym dziobie, występuje w wielu gatunkach w Europie, Azji, Ameryce i Afryce;
2. znak w kształcie tego ptaka, używany jako godło lub znak na sztandarach, mundurach, monetach itp.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orły – nazwa kilkunastu gatunków ptaków drapieżnych z rodzaju Aquila i Hieraaetus, z rodziny jastrzębiowatych
  • Orły – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
  • Orły – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki
  • Orły – przysiółek wsi Niedźwiedź w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim
  • Orły – gmina w woj. podkarpackim
    • Orły – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Orły
  • Orły – dawna gromada na terenie obecnego woj. podkarpackiego
  • Orły – Polskie Nagrody Filmowe
  • Orły – nagroda dziennika „Rzeczpospolita”
  • Orzeł
  • Orzełek
  • Orły-Cesin – wieś w Polsce

Wikipedia


orżnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|orżnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. orżnąć, dorżnąć, przerzynać, przerżnąć

 rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary


orżnąć

orznąć; potocznie:
1. ograć kogoś w grze hazardowej; obębnić;
2. oszukać (na jakąś kwotę)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) pot. oszukać kogoś (najczęściej w transakcjach finansowych, przy załatwianiu interesów)

 (1.2) pot. pokonać kogoś w grze karcianej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔrʒnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: oržnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. orzynać ndk., dorżnąć dk., przerzynać ndk., przerżnąć dk.

 rzecz. orżnięcie n., dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrobić

 (1.2) ograć

Wiktionary


os

1. owad błonkoskrzydły o charakterystycznym czarnym ubarwieniu w żółte paski;
2. osoba uszczypliwa, zjadliwa, dokuczliwa


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: osa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Os – Osm (Pierwiastek chemiczny)
  • Os w Hedmark – gmina w Norwegii
  • Os w Hordaland – miasto i gmina w Norwegii
  • Os – rzeka w Andorze i Hiszpanii
  • Alexander Os – norweski biathlonista
  • Oos
  • OS

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W drugim rogu dostrzegliśmy workowate gniazdo os.

Wiktionary


os-owy

→ OS [czytaj: oesowy]; oesowy


SJP.pl


os.

skrót od: osoba; osiedle; osada (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = osada

 (1.2) = osiedle

 (1.3) = osoba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mała os. rolnicza liczyła zaledwie 15 domów.

 (1.1) Archeologowie odkryli pozostałości os. prehistorycznej.

 (1.2) Nowe os. mieszkaniowe powstało na obrzeżach miasta.

 (1.2) Autobus ma końcowy przystanek na os. Słonecznym.

 (1.3) Gęstość zaludnienia prowincji Azuay w Ekwadorze to 81,4 os./km² (= osób na kilometr kwadratowy).

 (1.3) W tym zdaniu podmiot jest w 3 os. l. poj. (= trzeciej osobie liczby pojedynczej).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsada, AS: osada

Wiktionary


osa

1. owad błonkoskrzydły o charakterystycznym czarnym ubarwieniu w żółte paski;
2. osoba uszczypliwa, zjadliwa, dokuczliwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Vespula|ref=tak., uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

 (1.2) osoba dokuczliwa, złośliwa, uszczypliwa

 (1.3) stpol. osika, osina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osa – owad błonkoskrzydły, zwykle o czarnym ubarwieniu w żółte pasy; nazwa osa lub osy jest stosowana w odniesieniu do przedstawicieli:
    • nadrodziny Vespoidea
    • rodziny osowatych (Vespidae)
    • rodzaju Vespula
      • gatunek Osa pospolita (Vespula vulgaris)
    • rodzaju Dolichovespula
  • osa morska (Chironex flecker)
  • Osa – rzeka w Polsce
  • Osa – jezioro w Polsce
  • Osa – miasto w Rosji
  • Osa – część wsi Woźnice w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki
  • Osa – wieś w Rosji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osa użądliła ją w udo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔsa, AS: osa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. oska ż.

 przym. osi

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) owad

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 rzecz.

:: zdrobn. oska ż.

 przym. osi

frazeologia.

 cięty jak osa • talia osy • zły jak osa

etymologia.

 (1.1) etym|prasłowiańskie|*osa.

 (1.1) por. etymn|białor|аса., etymn|bułg|оса., etymn|czes|vosa., etymn|słc|osa., etymn|ros|оса., etym2n|ukr|оса|оса́.

uwagi.

 (1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Owady

tłumaczenia.

 (1.3) zobtłum|osika|osina.

* angielski: (1.1) wasp

* arabski: (1.1) دبور

* baskijski: (1.1) liztor

* białoruski: (1.1) аса ż.

* chorwacki: (1.1) osa ż.

* czeski: (1.1) vosa ż.

* duński: (1.1) hveps w.

* esperanto: (1.1) vespo

* estoński: (1.1) herilane

* fiński: (1.1) ampiainen

* francuski: (1.1) guêpe ż.

* galicyjski: (1.1) avespa ż.

* hiszpański: (1.1) avispa ż.

* islandzki: (1.1) geitungur m.

* japoński: (1.1) furi|雀蜂|すずめばち.

* jidysz: (1.1) וועספּ ż. (wesp)

* kaszubski: (1.1) łasëca ż., òsa ż., òsëca ż.

* kataloński: (1.1) vespa ż.

* niderlandzki: (1.1) wesp ż.

* niemiecki: (1.1) Wespe ż.

* nowogrecki: (1.1) σφήκα ż.

* nowopruski: (1.1) wapsi ż.

* perski: (1.1) زنبور

* rosyjski: (1.1) оса́ ż.

* rumuński: (1.1) viespe ż.

* słowacki: (1.1) osa ż.

* staropruski: (1.1) wobse ż.

* szwedzki: (1.1) geting w.

* tok pisin: (1.1) ninik

* ukraiński: (1.1) оса ż.

* węgierski: (1.1) darázs

* wilamowski: (1.1) vesp ż., wesp ż.

* włoski: (1.1) vespa ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


osaczać

otoczyć, okrążyć ze wszystkich stron, nie pozwolić wydostać się


SJP.pl


osacznik

osoba uczestnicząca w nagance na zwierzynę, osaczająca zwierza; osocznik, obławnik


SJP.pl


osaczyć

1. otoczyć, wpędzić w zasadzkę;
2. o psach na polowaniu: zatrzymać zwierzynę do przybycia myśliwego


SJP.pl


osad

1. substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;
2. wszystko, co osadza się na dnie naczyń, zbiorników itp.;
3. utwór powstający na powierzchni Ziemi na skutek nagromadzenia materiału przez różne czynniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;

 (1.2) drobny utwór gromadzący się na powierzchni czegoś

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: osada

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osad – ogólne określenie utworów luźnych zgromadzonych na powierzchni Ziemi, powstałych wskutek gromadzenia się materiału w procesie sedymentacji
  • osad (precypitat) – stała, dająca się łatwo oddzielić mechanicznie część ciekłej mieszaniny niejednorodnej, nietworząca trwałego układu koloidalnego
  • Osad – minialbum polskiego rapera Włodiego
  • Osad atmosferyczny
  • Osady (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na szybach akwarium często powstaje biały, trudny do usunięcia osad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔsat, AS: osat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osadowy

 czas. osadzać się, osadzić

 rzecz. osadnik mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. szlam, ustoiny, strąt

 (1.2) naleciałość, nalot, warstewka

Wiktionary


osada

1. niemająca praw osiedla ani miasta, niewielka miejscowość skupiająca ludzi trudniących się jedną dziedziną gospodarki, ale nie rolnictwem; ludność takiej miejscowości;
2. sport: załoga, zwłaszcza łodzi wioślarskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielkie, odosobnione skupisko zabudowań mieszkalnych

 (1.2) ogół mieszkańców osady (1.1)

 (1.3) sport. załoga łodzi sportowej, sanek lub bobsleja

Wiktionary

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Osada – terminologiczne oznaczenie jednostki osadniczej na terenie wiejskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiejsze terytorium Bratysławy powstało pierwotnie w wyniku łączenia osad, a następnie przyłączania miejscowości z pobliskiej okolicy.

 (1.1) Rozwój osady zaczął się 100 lat później, kiedy to król duński Waldemar I podarował ją biskupowi Absalonowi.

 (1.1) Osada rybacka istniała tu w XII w. i podlegała kasztelanii słupskiej.

 (1.1) Barwice należą do najstarszych osad na Pomorzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsada, AS: osada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osadnik m., osadzanie n.

 czas. osadzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolonia

Wiktionary


osadawiać

dawniej: osiedlać


SJP.pl


osadczuk

nazwisko


SJP.pl


osadczy

taki, w którym lub na którym zbiera się osad, np. basen osadczy


SJP.pl


osadka

1. oś kwiatostanu, na której osadzone są kwiaty lub odgałęzienia boczne w kwiatostanach złożonych;
2. u liści złożonych: przedłużenie ogonka, na którym znajdują się listki;
3. u roślin kwiatowych: podstawa zalążka znajdująca się naprzeciw okienka; chalaza, chalazon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od osada

 (1.2) bot. dno kwiatowe

Wiktionary

Osadka – termin oznaczający w botanice:

Wikipedia


osadnictwo

1. osiedlanie się na mało zaludnionych terenach;
2. siedziby ludzkie i ich mieszkańcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) archeol. całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym;

 (1.2) zespół osiedli ludzkich

Wiktionary

Osadnictwo – całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym. Obejmuje ono proces zajmowania, podziału i użytkowania terenu wraz ze wszystkimi wytworami powstałymi w ramach tej działalności i służącymi jej. (według Z. Woźniaka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmiany te zachodziły w gospodarce, osadnictwie, kulturze materialnej, jak i przede wszystkim w obrządku pogrzebowym.

 (1.1) Pierwsze ślady osadnictwa na wzgórzu pochodzą z okresu neolitu (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osadnik mos./mrz.

 czas. osadnikować ndk.

 przym. osadniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolonizowanie, osadzanie, zasiedlanie

Wiktionary


osadniczek

kobieta, która osiedliła się lub którą osiedlono na terenach objętych osadnictwem; kolonistka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osadniczek – rodzaj grzybów
  • osadniczek – rodzaj mchów

Wikipedia


osadniczka

kobieta, która osiedliła się lub którą osiedlono na terenach objętych osadnictwem; kolonistka


SJP.pl


osadniczkowate

rodzina mchów


SJP.pl


osadniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osadnictwem, dotyczący osadnictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasadnicza ekspansja osadnicza przypada na schyłek panowania króla Kazimierza Wielkiego oraz królowej Jadwigi.

 (1.1) Sieć osadnicza na Śląsku Cieszyńskim jest nierównomierna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osad mrz., osadnik mos./mrz.

 czas. osadzić dk., osadzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osiedleńczy

Wiktionary


osadnik

człowiek, który osiedlił się lub którego osiedlono na terenach objętych osadnictwem; kolonista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osiedlający się na mało zaludnionych terenach; także.: taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) zbiornik, w którym grawitacyjnie gromadzą się substancje stałe niesione przez płyn

Wiktionary

Osadnik – osoba pochodząca z innego regionu kraju, innego kraju lub kontynentu zakładająca (w grupie) osady (lub miasta) na terenach słabo rozwiniętych, słabo zaludnionych lub niezamieszkanych, albo też przejętych od innego państwa czy właściciela na drodze zbrojnej (wojna) lub pokojowej (traktat pokojowy, nabycie). Osadników nazywano także kolonistami lub pionierami.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Ścieki przepływają przez osadnik w celu usunięcia piasku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsadʲɲik, AS: osadʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osada ż., osadnictwo n., osadzanie n., osadzenie n., osad m.

:: fż. osadniczka ż.

 czas. osadzać ndk., osadzić dk.

 przym. osadniczy, osadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolonista, pionier

 (2.1) odstojnik

Wiktionary


osadnikować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) zajmować się osadnictwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osadnikowanie n., osadnictwo n.

Wiktionary


osadnikowy

→ osadnik (sztuczny zbiornik wodny); odstojnikowy


SJP.pl


osadowy

1. powstały przez osadzenie się;
2. związany z osadami (utworami geologicznymi), np. skała osadowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osadem lub powstały w wyniku osadzania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skały osadowe są wygięte synklinalnie i dodatkowo poprzemieszczane na liniach uskoków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osad mrz., osadnik mos./mrz.

 czas. osadzić

Wiktionary


osady

pokłady powstałe na powierzchni ziemi w wyniku nagromadzenia się produktów wietrzenia skał litych, różnego rodzaju szczątków i okruchów dostarczanych przez organizmy żywe, materiałów naniesionych przez wodę, lodowce, wiatr; skały osadowe


SJP.pl

Zobacz też: Osady w innych znaczeniach tego słowa.

Osady – ogólne określenie utworów luźnych zgromadzonych na powierzchni Ziemi, powstałych wskutek gromadzenia się materiału w procesie sedymentacji. Geneza osadów jest zróżnicowana, może je tworzyć materiał, będący efektem m.in.:

Wikipedia


osadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osadzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osadzenie n., osada ż., osadnik m., osadniczka ż., osadnictwo n.

 czas. osadzać ndk., osadzić dk.

 przym. osadniczy

Wiktionary


osadzarka

Osadzarka – maszyna do wzbogacania urobku, w której wskutek np. pulsującego działania wody urobek rozdziela się na warstwy ziaren. Ziarna węgla układają się w warstwie najwyższej, w dolnej – ziarna skały płonnej.

Wikipedia


osadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. osadzić)

 (1.1) umieszczać kogoś gdzieś

 (1.2) umieszczać coś gdzieś, mocować na czymś lub w czymś

 (1.3) tworzyć realia dla czegoś

 (1.4) powodować naniesienie osadu, powstanie złóż czegoś

 (1.5) chem. dodając odczynnik do roztworu, wytrącać osad

 (1.6) przen. dawać nauczkę, przyhamowywać czyjeś zapędy

 (1.7) jeźdz. nagle zatrzymywać

 (1.8) łow. osaczać zwierzynę

 (1.9) przest. ogrod. sadzić naokoło

 (1.10) przest. wojsk. zajmować pozycję; otaczać wojskiem

czasownik zwrotny niedokonany (dk. osadzić się)

 (2.1) ulegać osiedleniu gdzieś

 (2.2) tworzyć osad; być nanoszonym gdzieś

 (2.3) chem. tworzyć osad w roztworze; wytrącać osad

 (2.4) jeźdz. nagle zatrzymywać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Splatał bowiem pierwotną sieć z wiklów, osadzał ją na stroiszu, czyli trzonku, lub podstępnie zastawiał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osad mrz., osadzanie n., osadnik mos./mrz.

 przym. osadniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokować, osiedlać

 (1.2) oprawiać, przytwierdzać, umocowywać

 (1.3) umiejscawiać

 (1.5) strącać, wytrącać

 (1.9) obsadzać

 (1.10) obsadzać, zajmować

 (2.1) osiedlać się

 (2.3) strącać się, wytrącać się

Wiktionary


osadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. osadzać)

 (1.1) dokonany od|osadzać.

czasownik zwrotny dokonany osadzić się (ndk. osadzać się)

 (2.1) dokonany od|osadzać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osad mrz., osada ż., osadnictwo n., osadnik mos., osadzony mos., osadzanie n., osadzenie n.

 czas. osadzać ndk.

 przym. osadniczy, osadowy, osadzony

Wiktionary


osadzona

umiejscowiony, znajdujący się gdzieś


SJP.pl


osadzony

umiejscowiony, znajdujący się gdzieś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. tkwiący w czymś, umiejscowiony gdzieś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) praw. osoba odbywająca karę w więzieniu

forma czasownika.

 (3.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: osadzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michał miał głęboko osadzone oczy.

 (1.1) Witają nas pierwsze promienie słońca, które powoli topią szron osadzony na szybie.

 (2.1) Kierownictwo zakładu karnego zleciło pracownikom przygotowanie specjalnego programu resocjalizacyjnego dla osadzonych.

 (3.1) Broszka składała się z rubinów osadzonych w złocie.

 (3.1) Indianie osadzeni w rezerwacie nienawidzili białych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsaˈd͡zɔ̃nɨ, AS: osaʒõny

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) fż. osadzona

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) więzień

Wiktionary


osadźca

dawniej: osoba, która sprowadzała osadników na jakiś teren, zasiedlała ludźmi ten teren; założyciel


SJP.pl


osak

nazwisko


SJP.pl


osaka

miasto w Japonii, na wyspie Honsiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Wiktionary

Osaka (jap. 大阪市 Ōsaka-shi) – trzecie co do wielkości miasto w Japonii. Leży na wyspie Honsiu, w regionie Kinki (Kansai), nad zatoką Osaka na styku Morza Wewnętrznego i Oceanu Spokojnego, u ujścia rzeki Yodo. Jest stolicą prefektury o tej samej nazwie i częścią obszaru metropolitalnego Keihanshin zamieszkiwanego przez około 18 mln osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ten pociąg jedzie do Osaki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsaka, AS: osaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osakijczyk mos., osakijka ż.

 przym. osakijski

Wiktionary


osakijczyk

mieszkaniec Osaki (miasta w Japonii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Osaki; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osaka ż.

:: fż. osakijka ż.

 przym. osakijski

Wiktionary


osakijka

mieszkanka Osaki (miasta w Japonii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Osaki; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osaka ż.

:: fm. osakijczyk mos.

 przym. osakijski

Wiktionary


osakijski

przymiotnik od: Osaka (miasto w Japonii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Osaką, dotyczący Osaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dania kuchni osakijskiej są bardzo różnorodne: poczynając od wykwintniejszych jak hari-hari nabe z mięsa wieloryba lub tetchiri z ryby fugu, a kończąc na popularnych jak konamon.

 (1.1) Warto podkreślić, że najwięcej filii swoich banków w Stanach Zjednoczonych posiadały właśnie banki tokijskie, a w dalszej kolejności osakijskie, torontyjskie oraz paryskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osaka ż., osakijczyk mos., osakijka ż.

Wiktionary


osama

imię męskie


SJP.pl

Osama – afgańsko-irlandzko-japoński film fabularny z 2003 roku w reżyserii Siddiqa Barmaka. Obraz zdobył Złoty Glob za najlepszy film nieanglojęzyczny.

Wikipedia


osamotniały

przymiotnik

 (1.1) opuszczony przez innych, żyjący w samotności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrzyłam na Franciszka i serce mi pękało na widok przybitego, osamotniałego mężczyzny, któremu nasza ojczyzna tak wiele zawdzięcza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osamotnienie n.

 czas. osamotniać ndk., osamotnić dk.

 przym. osamotniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. osamotniony

Wiktionary


osamotnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) brak towarzystwa, uczucie samotności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samotność ż.

 przym. samotny, osamotniony, osamotniały

 przysł. samotnie

Wiktionary


osamotniony

przymiotnik

 (1.1) pozbawiony towarzystwa, wsparcia lub bliskich relacji

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osamotniać ndk., osamotnić dk.

 przym. osamotniały

 rzecz. osamotnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. osamotniały

Wiktionary


osantowski

nazwisko


SJP.pl


osarek

osarek murarkowy - gatunek błonkówki z rodziny osarkowatych


SJP.pl


osarkowate

o cechach osarkowatych (rodzina błonkówek)


SJP.pl

Osarkowate ("Leucospidae") – rodzina błonkówek z nadrodziny bleskotek.

Wikipedia


osarkowaty

o cechach osarkowatych (rodzina błonkówek)


SJP.pl


osaug

skrót od: Congregatio Sororum Sancti Augustini in Polonia - zakon augustianek


SJP.pl


osazon

produkt reakcji fenylohydrazyny z cukrami


SJP.pl


osb

skrót od: Ordo Sancti Benedicti - zakon benedyktynów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Okręg Szkolny Białostocki
  • Okręg Szkolny Brzeski
  • Oracle Service Bus – platforma integracyjna Enterprise Service Bus firmy Oracle Corporation
  • OSB (ang. Oriented Strand Board) – rodzaj płyty drewnopochodnej
  • O.S.B. (łac. Ordo Sancti Benedicti) – zakon benedyktynów
  • Biopsja chirurgiczna (ang. open surgical biopsy), stosowana m.in. przy diagnozowaniu chorób piersi

Wikipedia


osbm

skrót od: Ordo Basilianus Sancti Josafat - zakon bazylianów


SJP.pl


osborne

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osborne – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Osborne
  • Osborne – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
  • Osborne (ang. Osborne Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Sumner
  • Osborne (ang. Osborne Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pipestone
  • hrabstwo Osborne (ang. Osborne County) – w stanie Kansas
  • Osborne House
  • Adam Osborne
  • Charles Osborne
  • John Osborne
  • Nigel Osborne
  • Steven Osborne

Wikipedia


oscamować

[czytaj: oskamować] środowiskowo: oszukać, naciągnąć


SJP.pl


oscar

[czytaj: oskar] nagroda filmowa corocznie przyznawana w wielu kategoriach przez amerykańską Akademię Nauk i Sztuk Filmowych; Oscar


SJP.pl

OSCAR – seria amatorskich sztucznych satelitów Ziemi.

Wikipedia


oscarowicz

→ oskarowicz


SJP.pl

Patrz:

oskarowicz

oscarowy

→ Oscar (nagroda filmowa) [czytaj: oskarowy]; oskarowy


SJP.pl


oschle

przysłówek

 (1.1) chłodno, bez uczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego traktujesz go tak oschle?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oschnąć dk.

 przym. oschły

 rzecz. oschnięcie n., oschłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ozięble

Wiktionary


oschlej

stopień wyższy od przysłówka: oschle


SJP.pl


oschlejszy

stopień wyższy od przymiotnika: oschły


SJP.pl


oschnąć

stać się suchym z wierzchu; obeschnąć


SJP.pl


oschłość

→ oschły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak wrażliwości uczuciowej

Wiktionary

Patrz:

oschły

Wymowa:

IPA: ˈɔsxwɔɕt͡ɕ, AS: osχu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oschły

 przysł. oschle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beznamiętność, chłód, dystans, nieczułość, niewrażliwość, obojętność, oficjalność, oziębłość, suchość, sztywność

Wiktionary


oschły

niemający skłonności do wzruszeń; pozbawiony uczuć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieskłonny do przeżywania i okazywania uczuć

 (1.2) świadczący o braku skłonności do przeżywania i okazywania uczuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oschłość ż.

 przysł. oschle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieczuły, surowy, zdystansowany

 (1.2) chłodny

Wiktionary


oscl

skrót od: Ordo Sanctae Clarae - zakon klarysek


SJP.pl


oscylacja

1. wahanie się przy wyborze między dwoma możliwościami
2. wahania zasięgu lodowca związane ze zmiennym położeniem jego czoła
3. jedna z teorii wyjaśniająca przyczyny fałdowań i tworzenia się gór
4. ruch wahadłowy drgający


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wahanie, drganie, falowanie, kołysanie; ruch wahadłowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔst͡sɨˈlat͡sʲja, AS: oscylacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oscylować

 rzecz. oscylowanie, oscylator

 przym. oscylacyjny

Wiktionary


oscylacyjny

dotyczący oscylacji


SJP.pl


oscylator

w mechanice układ mechaniczny, wykonujący drgania wokół położenia równowagi


SJP.pl

Oscylator – urządzenie lub układ fizyczny wykonujący ruch drgający lub (w technice) generujący mechanicznie, elektrycznie, elektronicznie itp. oscylacje, czyli drgania. Często termin „oscylator” często utożsamia się z oscylatorem harmonicznym, to znaczy układem wykonującym drgania harmoniczne, zaś w wypadku kiedy chodzi o inne rodzaje drgań dodaje się wówczas przymiotnik – anharmoniczny.

Wikipedia


oscylatoria

nitkowaty glon z rzędu Hormogonales; drgalnica


SJP.pl


oscylatorowy

→ oscylator


SJP.pl

Patrz:

oscylator

oscylograf

przyrząd do badania i rejestrowania wahadłowego, drgającego przebiegu różnych zjawisk, np. w medycynie - tętna krwi


SJP.pl


oscylografia

1. dział metrologii elektr. stosującej oscyloskopy i oscylografy do obserwacji i rejestracji różnych zjawisk, np. zmian napięcia elektrycznego
2. med. badanie polegające na zapisywaniu w formie wykresu fali tętna i amplitudy ciśnienia krwi


SJP.pl


oscylogram

zapis przebiegu zmian jakiejś wielkości fiz., np. ciśnienia, temperatury


SJP.pl


oscylometria

Oscylometria – jedna z niespecyficznych elektrochemicznych metod analitycznych, polega na pośrednim pomiarze admitancji lub impedancji naczynia pomiarowego w zależności od stężenia roztworu. Brak jest reakcji elektrodowych, a elektrody stanowią okładki kondensatora

Wikipedia


oscyloskop

przyrząd służący do obserwacji i badania przebiegów zależności pomiędzy dwiema wielkościami fizycznymi reprezentowanymi w postaci elektrycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

Wiktionary

Oscyloskop – przyrząd elektroniczny służący do obserwowania, obrazowania napięcia w zależności od czasu i badania zależności pomiędzy dwiema wielkościami elektrycznymi, bądź innymi wielkościami fizycznymi reprezentowanymi w postaci elektrycznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obrazie z oscyloskopu naukowiec zauważył niepokojące piki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔst͡sɨˈlɔskɔp, AS: oscyloskop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oscyloskopowy

Wiktionary


oscylować

1. skłaniać się raz w jedną, raz w drugą stronę, wahać się
2. wykonywać ruchy wahadłowe; drgać, kołysać się, falować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) fiz. wykonywać ruch wahadłowy; drgać wokół pewnego punktu równowagi

 (1.2) przen. wahać się między różnymi wartościami, stanami lub możliwościami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔst͡sɨˈlɔvat͡ɕ, AS: oscylovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oscylowanie n., oscylacja ż.

Wiktionary


oscypek

wędzony ser, wyrabiany przez górali z mleka owczego; oszczypek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) etn. kulin. wędzony ser z mleka owczego o wrzecionowatym kształcie, wyrabiany przez podhalańskich górali;

Wiktionary

Oscypek, "oszczypek" (słow. "oštiepok") – twardy, wędzony ser, przygotowywany z mleka owczego, charakterystyczny dla polskich gór, szczególnie Podhala. Spopularyzowany w Polsce oraz w innych krajach Europy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔsˈt͡sɨpɛk, AS: oscypek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oscypiorka ż.

Wiktionary


oscypkowy

→ oscypek


SJP.pl

Patrz:

oscypek

osd

skrót od: On Screen Display, w informatyce:
1. menu wyświetlane na ekranie, umożliwiające sterowanie wszystkimi funkcjami monitora;
2. menu aplikacji wyświetlane na pulpicie, umożliwiające sterowanie jej funkcjami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • OSD –
  • OSD – operator systemu dystrybucyjnego

Wikipedia


osecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od oset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oset m.

Wiktionary


osedż

członek plemienia indiańskiego


SJP.pl


osedżowie

plemię indiańskie


SJP.pl

Osedżowie ( Osage; osage "Ni Okašką", "𐓁𐓣 𐓂𐓤𐓘𐓯𐓤𐓘͘") – plemię Indian północnoamerykańskich, używające języka z grupy siouańskich, zaliczane do grupy Siuksów Południowych.

Wikipedia


osedżyjka

członkini plemienia indiańskiego


SJP.pl


oseina

substancja organiczna występująca w kościach, nadająca im elastyczność; osseina, osteoid


SJP.pl


oseltamiwir

organiczny związek chemiczny stosowany jako środek przeciwwirusowy


SJP.pl

Oseltamiwir – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy będący selektywnym inhibitorem neuraminidazy – enzymu wirusa grypy. Jest stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy A i B.

Lek podawany jest doustnie w postaci kapsułek lub zawiesiny uzyskiwanej przez rozpuszczenie proszku w wodzie.

Wikipedia


osep

dawny podatek feudalny płacony w zbożu; osyp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. w dawnej Polsce: danina składana przez chłopów w ziarnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔsɛp, AS: osep

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osepny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sep

Wiktionary


oserdów

Oserdów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ulhówek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Ulhówek. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 41 mieszkańców.

Wikipedia


osesek

niemowlę lub małe zwierzę odżywiające się mlekiem matki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pieszcz. małe dziecko karmione jeszcze mlekiem matki

 (1.2) pieszcz. młode zwierzęcia karmione mlekiem matki

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ssać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemowlak, niemowlaczek

 (1.2) młode

Wiktionary


oset

oset kędzierzawy - pospolity chwast polny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Carduus|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju ostów (1.1)

 (1.3) bot. pot. ostrożeń polny, nazwa systematyczna|Cirsium arvesne.

Wiktionary

Oset ("Carduus" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 92 gatunki. Zasięg rodzaju obejmuje Europę, Azję i Afrykę, z czego 5 rośnie naturalnie w Polsce. Przedstawiciele rodzaju rozprzestrzenieni zostali także na innych kontynentach, także w Polsce rosną dwa gatunki obce zadomowione i cztery przejściowo dziczejące.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔsɛt, AS: oset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osetnik m., osecik m.

 przym. ostowaty

Wiktionary


osetia

historyczna kraina na północnym Kaukazie, obecnie podzielona między Gruzję i Rosję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;

Wiktionary

Osetia – kraina historyczna na północnym Kaukazie, zamieszkana przez Osetyjczyków. Obecnie tereny jej wchodzą w skład Rosji (autonomiczna republika Osetii Północnej) oraz Gruzji – Osetia Południowa, która od września 2008 jest uznawana za niepodległe państwo przez Rosję, Nikaraguę, Naddniestrze (nieuznawane przez nikogo), Autonomię Palestyńską i Abchazję (drugą autonomiczną część Gruzji).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. osetyjski mrz., Osetyjczyk mos., Osetyjka ż.

 przym. osetyjski

Wiktionary


osetnica

Osetnica – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów.

Wikipedia


osetnik

duży, czerwono-czarny motyl dzienny, którego gąsienica żeruje głównie na oście i pokrzywie; rusałka osetnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carduelis citrinella|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny łuszczakowatych;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku osetnik (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osetnik (Carduelis citrinella syn. Serinus citrinella)
  • osetnik korsykański (Carduelis corsicana)
  • rusałka osetnik (Vanessa cardui)
  • Osetnik – kolonia wsi Sasino w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Choczewo
  • Osetnik – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Orneta

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Upierzenie samca osetnika jest gładkie, bez kreskowania.

 (1.2) Na alpejskich łąkach spotyka się liczne osetniki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oset m.

Wiktionary


osetyjczyk

1. mieszkaniec Osetii;
2. mieszkaniec Osetii Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Osetii

 (1.2) mieszkaniec Osetii Południowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Historiografia osetyjska podkreśla z kolei, że południowokaukaskie osadnictwo Osetyjczyków było związane z ich aktywnym uczestnictwem w ochronie Gruzji od wrogów zewnętrznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osetia ż., osetyjski mrz.

:: fż. Osetyjka ż.

 przym. osetyjski

Wiktionary


osetyjka

1. mieszkanka Osetii;
2. mieszkanka Osetii Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Osetii

 (1.2) mieszkanka Osetii Południowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osetia ż., osetyjski mrz.

:: fm. Osetyjczyk mos.

 przym. osetyjski

Wiktionary


osetyjski

→ Osetia; osetyński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Osetia, Osetyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język osetyjski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Historiografia osetyjska podkreśla z kolei, że południowokaukaskie osadnictwo Osetyjczyków było związane z ich aktywnym uczestnictwem w ochronie Gruzji od wrogów zewnętrznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɛˈtɨjsʲci, AS: osetyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osetia ż., Osetyjczyk mos., Osetyjka ż.

Wiktionary


osetyjskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem osetyjskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem osetyjskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku osetyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɛˈtɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: osetyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


osetyniec

dawniej: Osetyjczyk


SJP.pl


osetyński

→ Osetia; osetyjski


SJP.pl


oseł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. poseł

Wiktionary


osełeczka

zdrobnienie od: osełka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: osełka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɛˈwɛt͡ʃka, AS: oseu̯ečka

Wiktionary


osełedec

kosmyk włosów na czubku wygolonej głowy, noszony przez Kozaków zaporoskich; sełedec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. u Kozaków kosmyk na czubku ogolonej głowy;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. ryba z rodziny karpiowatych

Wiktionary

Osełedec albo czupryna ( оселедець lub чуприна) – czub, wąski kosmyk włosów na czubku ogolonej głowy, spleciony w warkocz lub rozpuszczony, noszony przez Kozaków zaporoskich, szczególnie w XVII wieku.

Kozacki osełedec był fryzurą analogiczną do podgolonego czuba polskich szlachciców w XVI–XVII w.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔsɛˈwɛdɛt͡s, AS: oseu̯edec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sełedec

Wiktionary


osełka

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; brus, toczak, toczydło, szlifierka;
2. owalna bryłka masła; gomółka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sztabka z piaskowca służąca do ręcznego ostrzenia metalowych narzędzi

 (1.2) etn. owalna bryłka masła

Wiktionary

Osełka, brus, pilnik ścierny – narzędzie ścierne służące do szlifowania i obróbki wykańczającej.

Osełki mają kształt podłużnej bryły o przekroju prostokątnym lub innym dostosowanym do kształtu szlifowanej powierzchni (np. okrągłe, trójkątne, soczewkowate). Są wytwarzane z naturalnych kamieni ściernych (np. z piaskowca) lub z ziaren ściernych połączonych spoiwem ceramicznym. Ziarna ścierne mogą być naturalne (diament, korund, kwarc) lub syntetyczne (elektrokorund, węglik krzemu, węglik boru).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. osełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostrzałka, marmurek, gwara. brus, brusiec

Wiktionary


osełkowy

→ osełka


SJP.pl

Patrz:

osełka

osf

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = wojsk. ośrodek sprawności fizycznej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszkanki Szpitalne
  • Open Software Foundation
  • Ośrodek Sprawności Fizycznej (tor przeszkód w Wojsku Polskim/„małpi gaj”)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔ‿ɛs‿ˈɛf, AS: o‿es‿ef

Wiktionary


osfald

imię męskie


SJP.pl


osgood

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. pot. choroba Osgooda-Schlattera;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osgood – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Ripley
  • Osgood – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Sullivan
  • Osgood – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Darke
  • Wilfred Hudson Osgood – amerykański zoolog
  • Frances Sargent Osgood – amerykańska poetka
  • Samuel Stillman Osgood – amerykański malarz
  • choroba Osgooda-Schlattera

Wikipedia


osh

skrót od: Okręgowa Składnica Harcerska


SJP.pl


osi

przymiotnik od: osa


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do osy

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z osą, dotyczący osy

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla osy, mający cechy osy

forma rzeczownika.

 (4.1) D. C. Ms. lp., D. lm. od: oś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Model OSI – ISO Open System Interconnection
  • Open Source Initiative – organizacja promująca otwarte oprogramowanie
  • Office of Strategic Influence (OSI) – amerykański zespół metalowy
  • Orange Sport Info – sportowy kanał telewizyjny, należący do Telekomunikacji Polskiej.
  • Open Society Institute
  • kod IATA portu lotniczego Osijek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzywd dawno przebaczonych puste gniazda osie / w kłębki się bibulaste pozwijały w kątach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oska ż., osa ż.

Wiktionary


osiadacz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Osiadacz (ur. 1943) – polski inżynier, specjalista w zakresie automatyki i robotyki oraz inżynierii gazownictwa
  • Barbara Osiadacz (ur. 1977) – polska entomolożka i dietetyczka

Wikipedia


osiadać

opadając, pokrywać coś warstwą


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. osiąść)

 (1.1) obierać sobie miejsce zamieszkania, siedzibę

 (1.2) zbierać się na czym poprzez opadanie nań

 (1.3) iść w dół pod własnym ciężarem

 (1.4) zatrzymywać się na jakimś miejscu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiadanie n., siad mrz.

 czas. siadać, osiąść dk.

 przym. osiadły

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osiedlać się, zamieszkiwać

 (1.2) osadzać się, pokrywać, przykrywać

 (1.3) zapadać się

 (1.4) lądować, spoczywać, stawać, zatrzymywać się

Wiktionary


osiadłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest osiadłe; cecha tych, którzy są osiadli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiadły

 przysł. osiadle

 czas. osiąść

Wiktionary


osiadły

1. zamieszkały na stałe;
2. o zwierzętach: niezmieniający miejsca pobytu; niewędrowny, nieprzelotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mieszkający gdzieś na stałe

 (1.2) biol. mający stałe miejsce życia, nieprzemieszczający się gdzie indziej

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przeszły przymiotnikowy czynny od osiąść

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Większość prowadzi osiadły tryb życia, choć niektóre są biernie przenoszone przez wodę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osiadać, osiąść

 rzecz. osiadłość ż.

Wiktionary


osiak

nazwisko


SJP.pl


osiatkować

otoczyć siatką


SJP.pl


osiatkowywać

otaczać, grodzić siatką


SJP.pl


osiatyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Osiatyński – polski polityk, ekonomista
  • Wiktor Osiatyński – polski pisarz i wykładowca, prawnik, działacz społeczny

Wikipedia


osiać

1. oczyścić, przesiewając przez sito; odsiać;
2. zasiać; obsiać


SJP.pl


osicki

nazwisko


SJP.pl


osiczanka

barczatka osiczanka - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych


SJP.pl


osiczyna

osina;
1. drzewo z rodziny wierzbowatych; osika, topola osika;
2. drewno z tego drzewa; osika;
3. miejsce porośnięte osikami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osiczyna – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
  • Osiczyna – część wsi Udrycze-Wola w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Stary Zamość
  • Osiczyna – część wsi Połom Duży w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
  • Osiczyna – część wsi Zygodowice w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Tomice
  • Osiczyna – przysiółek wsi Wysoka Głogowska w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Głogów Małopolski
  • Osiczyna – część wsi Oblęgór w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Strawczyn

Wikipedia


osie

1. część maszyny, pojazdu itp., na której osadzone są inne części, obracające się dokoła niej lub wraz z nią
2. prosta będąca centralną linią jakiegoś układu


SJP.pl

Osie – wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Osie przy trasie linii kolejowej Laskowice Pomorskie-Szlachta-Czersk. Wieś jest siedzibą Wdeckiego Parku Krajobrazowego. Miejscowość jest siedzibą gminy Osie oraz przedsiębiorstwa przemysłu mięsnego Sokołów.

Wikipedia


osiec

błonkówka z nadrodziny bleskotek


SJP.pl


osiecczanin

mieszkaniec Osiecka (miasta w Polsce)


SJP.pl


osiecczanka

mieszkanka Osiecka (miasta w Polsce)


SJP.pl


osieck

miasto w Polsce


SJP.pl

Os

Wikipedia


osiecki

1. przymiotnik od: Osieck, Osiek, Osiek Jasielski, Osiek Mały
2. przymiotnik od: Osieczna; osieczeński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Osiekiem, dotyczący Osieka

 (1.2) związany z Osieckiem, dotyczący Osiecka

 (1.3) związany z Osiekami, dotyczący Osieków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Osiecki – polski projektant mody
  • Jan Wojciech Osiecki – polski inżynier mechanik
  • Julian Osiecki – polski polityk i samorządowiec
  • Maciej Osiecki – polski fotograf
  • Piotr Osiecki – polski rugbysta i samorządowiec
  • Stanisław Osiecki – polski polityk
  • Stefan Osiecki – polski architekt i wspinacz
  • Teofil Osiecki – polski uczestnik walk narodowowyzwoleńczych w XIX wieku
  • Tomasz Osiecki – polski muzyk
  • Wiktor Osiecki – polski pianista i kompozytor
  • Wiktor Osiecki – polski nauczyciel i działacz społeczny
  • Osiecka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈɕɛt͡sʲci, AS: ośecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osiek m., osieczanin m., osieczanka ż., Osiecko n., Osieki nmos., osieczenie n., zasieki nmos.

 czas. osieczyć ndk.

Wiktionary


osieczanin

mieszkaniec Osieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Osieka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛˈt͡ʃãɲĩn, AS: ośečãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osiek m.

:: fż. osieczanka ż.

 przym. osiecki

Wiktionary


osieczanka

mieszkanka Osieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Osieka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛˈt͡ʃãnka, AS: ośečãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osiek m.

:: fm. osieczanin m.

 przym. osiecki

Wiktionary


osieczany

wieś w Polsce


SJP.pl

Osieczany – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Myślenice.

Wikipedia


osieczański

→ Osieczany


SJP.pl

Patrz:

Osieczany

osieczek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osieczek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Rojewo
  • Osieczek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Książki
  • Osieczek – osada w woj. lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Osieczek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy
  • Osieczek – dawna gromada

Wikipedia


osieczeński

przymiotnik od: Osieczna; osiecki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Osieczną, dotyczący Osiecznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osieczna ż.

Wiktionary


osieczna

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Osieczna – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, przy drodze wojewódzkiej nr 432 Leszno – Śrem, nad Jeziorem Łoniewskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Osieczna.

Prywatne miasto szlacheckie, własność kasztelana międzyrzeckiego Andrzeja Górki, około 1580 roku leżało w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Wikipedia


osiecznianin

mieszkaniec Osiecznej


SJP.pl


osiecznianka

mieszkanka Osiecznej


SJP.pl


osiecznica

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. rzeka, dopływ Warty


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osiecznica – rzeka, dopływ Warty
  • Osiecznica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Osiecznica
  • Osiecznica – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie
  • Osiecznica – gromada w powiecie bolesławieckim
  • Osiecznica – gromada w powiecie krośnieńskim

Wikipedia


osiecznicki

przymiotnik od: Osiecznica


SJP.pl


osieczyce

Osieczyce ( "Posersfelde", od 1945 Psieczyce, nazwa oboczna "Piekiełko") – dawna osada położona 2,5 km na płd.-wsch. od Glisna w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Lubniewice. Należy do sołectwa Glisno.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie gorzowskim.

Wikipedia


osieczów

Osieczów (niem. "Aschitzau") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Osiecznica.

Wikipedia


osiedlać

czasownik przechodni niedokonany (dk. osiedlić)

 (1.1) niedokonany od|osiedlić.

czasownik zwrotny niedokonany osiedlać się (dk. osiedlić się)

 (2.1) niedokonany od|osiedlić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiedle n., osiedlanie n., osiedlenie n., osiedleniec mos., osiedliny nmos., dosiedlanie n., dosiedlenie n., poosiedlanie n., powysiedlanie n., pozasiedlanie n., przesiedlanie n., przesiedlenie n., przesiedleniec mos., rozsiedlanie n., rozsiedlenie n., wysiedlanie n., wysiedlenie n., wysiedleniec mos., wysiedlona ż., wysiedlony mos., zasiedlanie n., zasiedlenie n., zasiedleniec mos., zasiedliny nmos.

 czas. osiedlić dk., dosiedlać ndk., dosiedlić dk., poosiedlać dk., powysiedlać dk., pozasiedlać dk., przesiedlać ndk., przesiedlić dk., rozsiedlać ndk., rozsiedlić dk., wysiedlać ndk., wysiedlić dk., zasiedlać ndk., zasiedlić dk.

 przym. osiedleniowy, osiedleńczy, osiedlowy, przesiedleńczy, wysiedleńczy, zasiedleniowy

Wiktionary


osiedle

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bud. archit. nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

Wiktionary

Znaczenia terminu „osiedle”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkam na moim osiedlu od 10 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕɛdlɛ, AS: ośedle

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiedlowy, wokółosiedlowy, przyosiedlowy

 czas. osiedlać się, osiedlać ndk., osiedlić dk.

 rzecz. osiedlanie n., osiedlenie n., wysiedlenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zidlóng

Wiktionary


osiedleniec

osoba osiedlona na nowym terenie; osadnik


SJP.pl


osiedleniowy

dotyczący osiedlenia lub osiedleńców (np. plany osiedleniowe); osiedleńczy


SJP.pl


osiedleńczy

dotyczący osiedlenia lub osiedleńców (np. plany osiedleńcze, transport osiedleńczy); osiedleniowy


SJP.pl


osiedliny

przyjęcie z okazji wprowadzenia się do nowego mieszkania; inkrutowiny


SJP.pl


osiedlisko

przestarzale: osiedle


SJP.pl


osiedlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. osiedlać)

 (1.1) pozwolić komuś gdzieś zamieszkać

czasownik zwrotny dokonany osiedlić się (ndk. osiedlać się)

 (2.1) zamieszkać gdzieś

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wprawdzie Neapol został założony przez Greków i język grecki wciąż był tam powszechnie używany, lecz w neapolitańskim regionie Kampanii osiedlono wielu rzymskich weteranów z inicjatywy Cezara, a jeszcze liczniejsi oczekiwali na przyznanie działek ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiedle n., osiedlanie n., osiedlenie n., osiedleniec mos., osiedliny nmos., dosiedlanie n., dosiedlenie n., poosiedlanie n., powysiedlanie n., pozasiedlanie n., przesiedlanie n., przesiedlenie n., przesiedleniec mos., rozsiedlanie n., rozsiedlenie n., wysiedlanie n., wysiedlenie n., wysiedleniec mos., wysiedlona ż., wysiedlony mos., zasiedlanie n., zasiedlenie n., zasiedleniec mos., zasiedliny nmos.

 czas. osiedlać ndk., dosiedlać ndk., dosiedlić dk., poosiedlać dk., powysiedlać dk., pozasiedlać dk., przesiedlać ndk., przesiedlić dk., rozsiedlać ndk., rozsiedlić dk., wysiedlać ndk., wysiedlić dk., zasiedlać ndk., zasiedlić dk.

 przym. osiedleniowy, osiedleńczy, osiedlowy, przesiedleńczy, wysiedleńczy, zasiedleniowy

Wiktionary


osiedlowy

taki, który ma związek z osiedlem, np. sklep osiedlowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osiedlem, dotyczący osiedla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiesz, kto wystąpił w naszym osiedlowym domu kultury?

 (1.1) Czy powiadomił pan Szafranów o zebraniu rady osiedlowej?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiedle n., osiedlenie n., osiedlanie n.

 czas. osiedlić dk., osiedlać ndk.

 przym. przyosiedlowy

Wiktionary


osiek

zdrobnienie od: oś (część urządzenia)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. niskie, urodzajne pole, które wcześniej było łąką

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osiek – w języku staropolskim zasiekę czyli leśne umocnienie lub warownię w lesie utworzoną z nagromadzonych i zespojonych ze sobą ściętych czyli zsieczonych pni drzewnych, której zadaniem była ochron...
  • Osiek – miasto w województwie świętokrzyskim
  • Osiek – część miasta Błonie
  • Osiek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin
  • Osiek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
  • Osiek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
  • Osiek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
  • Osiek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Osiek
  • Osiek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Osiek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
  • Osiek – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Osiek – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko

Wikipedia


osiekać

przestarzale: obsiekać; obrąbać, obić, obciąć


SJP.pl


osiekowo

Osiekowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

We wsi znajduje się cmentarz wojenny, na którym spoczywa 302 żołnierzy niemieckich i 103 żołnierzy rosyjskich, poległych 26 sierpnia 1914 r. w walkach toczących się w pobliżu wsi.

Wikipedia


osielec

Osielec – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Jordanów, nad rzeką Skawą.

W latach 1954–1972 wieś była siedzibą gromady Osielec. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

W Osielcu urodził się Jan Ujczak (1898–1944), działacz niepodległościowy, odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Wikipedia


osielski

przymiotnik od: Osielsko


SJP.pl


osielsko

przymiotnik od: Osielsko


SJP.pl

Osielsko (niem. "Osielsk", "Öseln") – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko (siedziba władz gminy), przylegająca od północy do miasta Bydgoszcz.

Wikipedia


osielstwo

przestarzale: głupota, tępota, upór i inne cechy tradycyjnie przypisywane osłu


SJP.pl


osiem

liczebnik oznaczający liczbę 8


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 8

 (1.2) cyfra 8

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W teleturnieju udział brało ośmiu panów i osiem pań.

 (1.1) Twoim zadaniem jest wymyślenie nazw dla osiedla, placu będącego jego centrum handlowym i kulturalnym oraz ośmiu ulic.

 (1.1) Dłużej jak ośm godzin w zimie, a dwanaście w lecie żaden pracownik w polu czy w gumnie robić obowiązany nie jest.

 (1.2) Osiemdziesiąt jest zapisywane jako osiem-zero.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔɕɛ̃m, AS: ośẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ósmy mrz., ósma ż., ósemka ż., ósmak m.

 przym. ósmy

 licz. ośmioro; daw. ośm

 temsłow. ośmio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 8, zapis rzymski VIII

Wiktionary


osiemborów

Osiemborów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Magnuszew.

Wieś szlachecka Osiemborowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wareckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


osiemdziesiąt

liczebnik oznaczający liczbę 80


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 80

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Działa obrócone o sto osiemdziesiąt stopni wkopaliśmy głęboko ogonami w ziemię i biliśmy stromo ze środka lasu, wśród zamieci coraz celniej eksplodujących nieprzyjacielskich granatów.

 (1.1) Uczestniczyło osiemdziesięciu dziewięciu przedstawicieli z dwudziestu dwu krajów oraz dwudziestoczteroosobowa delegacja Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" pod przewodnictwem prof. Stelmachowskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt, AS: ośẽmʹʒ́ėśõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesiątka ż.

 przym. osiemdziesiąty

 licz. osiemdziesięcioro

Wiktionary


osiemdziesiątak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 80


SJP.pl


osiemdziesiątka

1. grupa osiemdziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 80;
3. osiemdziesiąt lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 80

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 80

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu części, elementów lub jednostek

 (1.4) wiek 80 lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ruletką z niedowierzaniem patrzył, jak kula zatrzymuje się na osiemdziesiątce.

 (1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem osiemdziesiątkę.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała osiemdziesiątka kosmonautów.

 (1.4) Moi rodzice są po osiemdziesiątce, ale wciąż są sprawni.

 (1.4) Nasz nauczyciel z podstawówki przekroczył osiemdziesiątkę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty

 liczgł. osiemdziesiąt, osiemdziesięcioro

Wiktionary


osiemdziesiątkaczwórka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 84

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 84

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi składnicy to po prostu dwie osiemdziesiątkiczwórki, to bardzo proste, nie sposób nie zapamiętać.

 (1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z osiemdziesiątkączwórką.

 (1.3) W kolekcji średniowiecznych monet do pełnej osiemdziesiątkiczwórki brakuje mi jeszcze ośmiu unikatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈt͡ʃfurka, AS: ośẽmʹʒ́ėśõntkačfurka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty czwarty

 liczgł. osiemdziesiąt cztery

Wiktionary


osiemdziesiątkadwójka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 82

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 82

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi składnicy to po prostu dwie osiemdziesiątkidwójki, to bardzo proste, nie sposób nie zapamiętać.

 (1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem osiemdziesiątkędwójkę.

 (1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała osiemdziesiątkadwójka marynarzy jest gotowa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈdvujka, AS: ośẽmʹʒ́ėśõntkadvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty drugi

 liczgł. osiemdziesiąt dwa

Wiktionary


osiemdziesiątkadziewiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 89

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 89

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tablicy wyników pojawiła się osiemdziesiątkadziewiątka.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym osiemdziesiątkadziewiątka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) W kolekcji średniowiecznych monet do pełnej osiemdziesiątkidziewiątki brakuje mi jeszcze ośmiu unikatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkad͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: ośẽmʹʒ́ėśõntkaʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty dziewiąty

 liczgł. osiemdziesiąt dziewięć

Wiktionary


osiemdziesiątkajedynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 81

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 81

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną osiemdziesiątkęjedynkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym osiemdziesiątkajedynka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.

 (1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała osiemdziesiątkajedynka marynarzy jest gotowa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkajɛˈdɨ̃nka, AS: ośẽmʹʒ́ėśõntkai ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty pierwszy

 liczgł. osiemdziesiąt jeden

Wiktionary


osiemdziesiątkapiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 85

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 85

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną osiemdziesiątkępiątkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.

 (1.2) Do centrum miała nas zabrać osiemdziesiątkapiątka, a tymczasem okazało się, że po sezonie zmieniono trasy i rozkłady jazdy.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą osiemdziesiątkępiątkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈpʲjɔ̃ntka, AS: ośẽmʹʒ́ėśõntkapʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty piąty

 liczgł. osiemdziesiąt pięć

Wiktionary


osiemdziesiątkasiódemka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 87

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 87

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi składnicy to po prostu dwie osiemdziesiątkisiódemki, to bardzo proste, nie sposób nie zapamiętać.

 (1.2) Na odświeżanym w czasie rzeczywistym podglądzie zaworów wyraźnie widać, że to osiemdziesiątkasiódemka szwankuje.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą osiemdziesiątkęsiódemkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaɕuˈdɛ̃mka, AS: ośẽmʹʒ́ėśõntkaśudẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty siódmy

 liczgł. osiemdziesiąt siedem

Wiktionary


osiemdziesiątkaszóstka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 86

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 86

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tablicy wyników pojawiła się osiemdziesiątkaszóstka.

 (1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem osiemdziesiątkęszóstkę.

 (1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą osiemdziesiątkęszóstkę średniowiecznych artefaktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈʃustka, AS: ośẽmʹʒ́ėśõntkašustka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty szósty

 liczgł. osiemdziesiąt sześć

Wiktionary


osiemdziesiątkatrójka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 83

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 83

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi składnicy to po prostu dwie osiemdziesiątkitrójki, to bardzo proste, nie sposób nie zapamiętać.

 (1.2) Na odświeżanym w czasie rzeczywistym podglądzie zaworów wyraźnie widać, że to osiemdziesiątkatrójka szwankuje.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała osiemdziesiątkatrójka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈtrujka, AS: ośẽmʹʒ́ėśõntkatrui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty trzeci

 liczgł. osiemdziesiąt trzy

Wiktionary


osiemdziesiątkaósemka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 88

 (1.2) coś określone liczbą lub numerem 88

 (1.3) całość składająca się z osiemdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tablicy wyników pojawiła się osiemdziesiątkaósemka.

 (1.2) Do centrum miała nas zabrać osiemdziesiątkaósemka, a tymczasem okazało się, że po sezonie zmieniono trasy i rozkłady jazdy.

 (1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała osiemdziesiątkaósemka kosmonautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkauˈsɛ̃mka, AS: ośẽmʹʒ́ėśõntkausẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesiąty ósmy

 liczgł. osiemdziesiąt osiem

Wiktionary


osiemdziesiątkowy

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą osiemdziesiąt, dotyczący liczby osiemdziesiąt

Wiktionary


osiemdziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 80


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od osiemdziesiąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod koniec lat osiemdziesiątych w soboty zawsze słuchałem listy przebojów.

 (1.1) Po sprawdzeniu osiemdziesiątej szóstej pracy maturalnej polonistka poczuła, że zdecydowanie musi napić się kawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: ośẽmʹʒ́ėśõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesiątka ż.

 licz. osiemdziesiąt, osiemdziesięcioro

Wiktionary


osiemdziesięcioczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięcioczterolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćočterolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięcioczteroletni

 rzecz. osiemdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięcioczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt cztery lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięcioczterolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćočterolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięcioczteroletni

 rzecz. osiemdziesięcioczterolatek m.

Wiktionary


osiemdziesięcioczteroletni

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt cztery lata

 (1.2) trwający osiemdziesiąt cztery lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sześćdziesięcioletnia Fisher, aktorka, scenarzystka i pisarka, zmarła na skutek zawału serca pod koniec 2016 roku, jakiego doznała podczas lotu z Londynu do Los Angeles. Zaledwie dzień później odeszła jej osiemdziesięcioczteroletnia matka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćočteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięcioczterolatek m., osiemdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciodniowy

mający osiemdziesiąt dni, trwający osiemdziesiąt dni itp.


SJP.pl


osiemdziesięciodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięciodwulatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćodvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciodwuletni

 rzecz. osiemdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt dwa lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciodwulatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćodvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciodwuletni

 rzecz. osiemdziesięciodwulatek m.

Wiktionary


osiemdziesięciodwuletni

mający osiemdziesiąt dwa lata, trwający osiemdziesiąt dwa lata itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt dwa lata

 (1.2) trwający osiemdziesiąt dwa lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Wie pani, on miał wizję Polski – mówi pan Wincenty, osiemdziesięciodwuletni elegancki pan w muszce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćodvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciodwulatek m., osiemdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięciodziewięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. osiemdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt dziewięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciodziewięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. osiemdziesięciodziewięciolatek m.

Wiktionary


osiemdziesięciodziewięcioletni

mający osiemdziesiąt dziewięć lat, trwający osiemdziesiąt dziewięć lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt dziewięć lat

 (1.2) trwający osiemdziesiąt dziewięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoją trzy osiemdziesięciodziewięcioletnie dęby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciodziewięciolatek m., osiemdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciogodzinny

trwający osiemdziesiąt godzin


SJP.pl


osiemdziesięciojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięciojednolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciojednoletni

 rzecz. osiemdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt jeden lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciojednolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciojednoletni

 rzecz. osiemdziesięciojednolatek m.

Wiktionary


osiemdziesięciojednoletni

mający osiemdziesiąt jeden lat, trwający osiemdziesiąt jeden lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt jeden lat

 (1.2) trwający osiemdziesiąt jeden lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Senior rodu - osiemdziesięciojednoletni Teodor przypomniał rodzinną historię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciojednolatek m., osiemdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciokilkuletni

przymiotnik

 (1.1) mający lub trwający osiemdziesiąt kilka lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z wytypowanych, osiemdziesięciokilkuletni biegacz maratończyk, ogłosił, że dla uczczenia okazji przebiegnie dystans maratoński po Monte Cassino.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇cilkuˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯḱilkuletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osiemdziesięcioparoletni

Wiktionary


osiemdziesięciokilogramowy

1. ważący 80 kilogramów;
2. przeznaczony na 80 kilogramów czegoś


SJP.pl


osiemdziesięciokrotny

powtarzający się osiemdziesiąt razy


SJP.pl


osiemdziesięciolatek

mężczyzna osiemdziesięcioletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba w wieku 80-89 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 80-89 lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięciolatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na parkiecie bawiło się dwoje osiemdziesięciolatków, wuj Leon i babcia Halinka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciolecie n.

:: fż. osiemdziesięciolatka ż.

 przym. osiemdziesięcioletni

Wiktionary


osiemdziesięciolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca osiemdziesiąt lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciolecie n.

:: fm. osiemdziesięciolatek m.

 przym. osiemdziesięcioletni

Wiktionary


osiemdziesięciolatki

osoby różnej płci mające od osiemdziesięciu do dziewięćdziesięciu lat


SJP.pl


osiemdziesięciolecie

1. okres osiemdziesięciu lat;
2. osiemdziesiąta rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres osiemdziesięciu lat

 (1.2) osiemdziesiąta rocznica

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczoraj obchodziliśmy jubileusz osiemdziesięciolecia urodzin babci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciolatek m., osiemdziesięciolatka ż.

 przym. osiemdziesięcioletni

Wiktionary


osiemdziesięcioletni

mający osiemdziesiąt lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt lat

 (1.2) trwający osiemdziesiąt lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blisko osiemdziesięcioletni książę eks-podkomorzy w spokoju dożywa późnych dni.

 (1.2) Osiemdziesięcioletni okres panowania Wazów w Rzeczypospolitej jest niezwykle zróżnicowany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciolatek m., osiemdziesięciolatka ż., osiemdziesięciolecie n., osiemdziesięcioletniość ż.

Wiktionary


osiemdziesięciominutowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający osiemdziesiąt minut

Wiktionary


osiemdziesięcioosobowy

1. składający się z osiemdziesięciu osób;
2. przeznaczony dla osiemdziesięciu osób


SJP.pl


osiemdziesięcioośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięcioośmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięcioośmioletni

 rzecz. osiemdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięcioośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt osiem lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięcioośmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięcioośmioletni

 rzecz. osiemdziesięcioośmiolatek m.

Wiktionary


osiemdziesięcioośmioletni

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt osiem lat

 (1.2) trwający osiemdziesiąt osiem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoją trzy osiemdziesięcioośmioletnie dęby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięcioośmiolatek m., osiemdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięcioparoletni

przymiotnik

 (1.1) mający lub trwający osiemdziesiąt kilka lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoparoletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osiemdziesięciokilkuletni

Wiktionary


osiemdziesięciopięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięciopięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciopięcioletni

 rzecz. osiemdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt pięć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciopięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciopięcioletni

 rzecz. osiemdziesięciopięciolatek m.

Wiktionary


osiemdziesięciopięciolecie

1. okres osiemdziesięciu pięciu lat;
2. osiemdziesiąta piąta rocznica czegoś


SJP.pl


osiemdziesięciopięcioletni

1. trwający osiemdziesiąt pięć lat; przypadający za osiemdziesiąt pięć lat;
2. będący w wieku osiemdziesięciu pięciu lat, mający osiemdziesiąt pięć lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt pięć lat

 (1.2) trwający osiemdziesiąt pięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Razem z małżonką Anną, osiemdziesięciopięcioletni Aleksander Sosnkowski, odwiedzi jeszcze Poznań i Kraków.

 (1.1) Za potokiem stoją trzy osiemdziesięciopięcioletnie dęby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciopięciolatek m., osiemdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 80, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 80

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku stypendia otrzymało osiemdziesięcioro uczniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesiątka ż.

 przym. osiemdziesiąty

 licz. osiemdziesiąt

Wiktionary


osiemdziesięciosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięciosiedmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciosiedmioletni

 rzecz. osiemdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt siedem lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciosiedmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciosiedmioletni

 rzecz. osiemdziesięciosiedmiolatek m.

Wiktionary


osiemdziesięciosiedmioletni

mający osiemdziesiąt siedem lat, trwający osiemdziesiąt siedem lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt siedem lat

 (1.2) trwający osiemdziesiąt siedem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sędziwa, bo już osiemdziesięciosiedmioletnia, hrabina Zofia kazała wnuczce Annie opisać sobie dokładnie strój i wygląd panny młodej oraz innych osób z weselnego orszaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciosiedmiolatek m., osiemdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięciosześciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćošeśćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciosześcioletni

 rzecz. osiemdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt sześć lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciosześciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćošeśćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciosześcioletni

 rzecz. osiemdziesięciosześciolatek m.

Wiktionary


osiemdziesięciosześcioletni

mający osiemdziesiąt sześć lat, trwający osiemdziesiąt sześć lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt sześć lat

 (1.2) trwający osiemdziesiąt sześć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwolniono z piwnic AVH osiemdziesięciosześcioletnią chłopkę, bo nie odstawiła w terminie mleka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćošeśćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciosześciolatek m., osiemdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemdziesięciotrzylatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciotrzyletni

 rzecz. osiemdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


osiemdziesięciotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt trzy lata

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciotrzylatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemdziesięciotrzyletni

 rzecz. osiemdziesięciotrzylatek m.

Wiktionary


osiemdziesięciotrzyletni

1. mający osiemdziesiąt trzy lata;
2. trwający osiemdziesiąt trzy lata


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemdziesiąt trzy lata

 (1.2) trwający osiemdziesiąt trzy lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za potokiem stoją trzy osiemdziesięciotrzyletnie dęby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemdziesięciotrzylatek m., osiemdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


osiemkroć

przestarzale: osiem razy, ośmiokrotnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. osiem razy

liczebnik główny

 (2.1) przest. 800 000

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ośmiokrotność ż.

 przym. ośmiokrotny

 przysł. ośmiokrotnie, ośmiokroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmiokroć, ośmiokrotnie

Wiktionary


osiemnasta

godzina osiemnasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 18, godzina szósta wieczorem

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: osiemnasty

Wiktionary

Powiązane:

 licz. osiemnaście

 przym. osiemnasty

 rzecz. osiemnastak mzw./mos.

Wiktionary


osiemnastak

jeleń mający osiemnaście odnóg w porożu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś z osiemnastego pułku lub drużyny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) łow. jeleń z osiemnastoma odnogami poroża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Którzy osiemnastacy nie stawili się na apelu?

 (2.1) Sułtan ustrzelił osiemnastaka w lasach Anatolii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemnasta ż., osiemnastka ż., osiemnasty mrz.

 licz. osiemnaście

 przym. osiemnasty, osiemnastokrotny

 przysł. osiemnastokrotnie

Wiktionary


osiemnastka

1. potocznie: liczba 18;
2. budynek, tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem osiemnastym;
3. potocznie: dziewczyna w wieku 18 lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 18

 (1.2) pot. osiemnaste urodziny

 (1.3) pot. przyjęcie z okazji osiemnastki (1.2)

 (1.4) pot. osiemnastoletnia dziewczyna

 (1.5) pot. coś lub ktoś z numerem osiemnaście

 (1.6) pot. śmietana o zawartości 18 procent tłuszczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przystanku była naklejona osiemnastka, ale ktoś zdrapał kawałek i wydaje się, że to trzynastka.

 (1.2) Paweł zrobił prawo jazdy jeszcze przed osiemnastką.

 (1.3) Magda zaprosiła bardzo dużo znajomych na osiemnastkę, dlatego robi ją w knajpie, a nie w domu.

 (1.4) Wszyscy byli zgorszeni, kiedy wujek przyszedł na wesele z jakąś osiemnastką.

 (1.5) Jako pierwsza, metę przekroczyła osiemnastka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnastka, AS: ośẽmnastka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemnasty

 licz. osiemnaście, osiemnaścioro

 rzecz. osiemnastak mzw./mos.

Wiktionary


osiemnastkowy

→ osiemnastka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą osiemnaście, dotyczący liczby osiemnaście

Wiktionary

Patrz:

osiemnastka

osiemnastoczęściowy

składający się z osiemnastu części


SJP.pl


osiemnastodniowy

mający osiemnaście dni, trwający osiemnaście dni itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający osiemnaście dni

 (1.2) będący w wieku osiemnastu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ośẽmnastodʹńovy

Wiktionary


osiemnastogodzinny

trwający osiemnaście godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający osiemnaście godzin

 (1.2) będący w wieku osiemnastu godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak i tak osiemnastogodzinne pensum należy do najniższych na świecie.

 (1.1) Dziś o północy zakończyła się osiemnastogodzinna akcja "Pomiar", przeprowadzana przez Referat Ruchu Drogowego KPP w Olkuszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ośẽmnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


osiemnastoipółletni

będący w wieku osiemnastu lat i pół roku


SJP.pl


osiemnastokrotnie

przysłówek

 (1.1) osiemnaście razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ośẽmnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemnastak mzw./mos., osiemnastokrotność ż.

 przym. osiemnastokrotny

Wiktionary


osiemnastokrotność

→ osiemnastokrotny


SJP.pl

Patrz:

osiemnastokrotny

osiemnastokrotny

powtarzający się osiemnaście razy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się osiemnaście razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś osiemnaście razy

 (1.3) osiemnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈkrɔtnɨ, AS: ośẽmnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemnastak mzw./mos., osiemnastokrotność ż.

 przysł. osiemnastokrotnie

Wiktionary


osiemnastokąt

figura płaska mająca 18 kątów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. figura geometryczna, która ma osiemnaście boków i osiemnaście kątów

Wiktionary

Osiemnastokąt – wielokąt, który ma 18 boków. Suma jego kątów wewnętrznych wynosi 2880°.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osiemnastokąt to wielokąt, którego suma kątów wewnętrznych wynosi 2880°.

Wiktionary


osiemnastolatek

chłopiec osiemnastoletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopak mający osiemnaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemnaście lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od osiemnastolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatɛk, AS: ośẽmnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemnastolecie ż.

:: fż. osiemnastolatka ż.

 przym. osiemnastoletni

Wiktionary


osiemnastolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca osiemnaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca osiemnaście lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemnaście lat

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od osiemnastolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatka, AS: ośẽmnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemnastoletni

 rzecz. osiemnastolatek m.

Wiktionary


osiemnastolatki

kobieta albo samica zwierząt mająca osiemnaście lat


SJP.pl


osiemnastolecie

1. okres osiemnastu lat;
2. osiemnasta rocznica czegoś


SJP.pl


osiemnastoletni

1. trwający osiemnaście lat; przypadający za osiemnaście lat;
2. będący w wieku osiemnastu lat, mający osiemnaście lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemnaście lat

 (1.2) trwający osiemnaście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A wiesz, że na tym Teofilowie w pierwszy wieczór, jak sprowadziliśmy się na Traktorową, w windzie jeździł trup osiemnastoletniego chłopca zadźganego nożem.

 (1.1) Była osiemnastoletnią, wysoką dziewczyną o kasztanowych włosach i ciemnych, tajemniczych oczach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemnastolecie n., osiemnastolatek m., osiemnastolatka ż.

Wiktionary


osiemnastoliterowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który składa się z osiemnastu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słowo „antropolingwistyka” jest osiemnastoliterowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ośẽmnastolʹiterovy

Wiktionary


osiemnastomiesięczny

mający osiemnaście miesięcy, trwający osiemnaście miesięcy itp.


SJP.pl


osiemnastominutowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający osiemnaście minut

Wiktionary


osiemnastoosobowy

1. składający się z osiemnastu osób;
2. przeznaczony dla osiemnastu osób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla osiemnastu osób, mogący pomieścić osiemnaście osób

 (1.2) złożony z osiemnastu osób, wykonywany przez osiemnaście osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ośẽmnast•osobovy

Wiktionary


osiemnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z parteru i osiemnastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary


osiemnastostopniowy

1. mający osiemnaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający osiemnaście stopni, etapów


SJP.pl


osiemnastotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z osiemnastu tomów, zawarty w osiemnastu tomach, wydany w osiemnastu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ośẽmnastotõmovy

Wiktionary


osiemnastotygodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający osiemnaście tygodni

 (1.2) będący w wieku osiemnastu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ośẽmnastotygodʹńovy

Wiktionary


osiemnastowieczny

dotyczący osiemnastego wieku, pochodzący z osiemnastego wieku, żyjący w osiemnastym wieku, dziejący się w osiemnastym wieku itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wydarzył się lub żył w osiemnastym wieku; taki, który pochodzi z osiemnastego wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzynastowieczne Bielsko i osiemnastowieczna Biała złączone zostały w 1951 w jeden organizm miejski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: ośẽmnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemnastowiecze n.

Wiktionary


osiemnastościan

wielościan o 18 ścianach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o osiemnastu ścianach

Wiktionary


osiemnasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 18


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 18

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po siedemnastym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) osiemnasta: godzina osiemnasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnastɨ, AS: ośẽmnasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemnastak mzw./mos., osiemnasta ż., osiemnastka ż.

 licz. osiemnaścioro, osiemnaście

Wiktionary


osiemnaście

liczebnik oznaczający liczbę 18


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) 18

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro kończę osiemnaście lat!

 (1.1) Układ okresowy składa się z osiemnastu grup.

 (1.1) Po upływie osiemnastu do dwudziestu tygodni łożysko jest już w pełni wykształcone.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnaɕt͡ɕɛ, AS: ośẽmnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemnastak mzw./mos., osiemnasta ż., osiemnastka ż.

 przym. osiemnasty

 licz. osiemnaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński osiymnost, gw. Śląsk Cieszyński osimnost

Wiktionary


osiemnaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 18, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 18

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osiemnaścioro uczniów z naszej klasy (siedmiu chłopców i jedenaście dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: ośẽmnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemnastka ż.

 przym. osiemnasty

 licz. osiemnaście

Wiktionary


osiemset

liczebnik oznaczający liczbę 800


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 800

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta zagadkowa konstrukcja, wzniesiona w tysiąc osiemset siedemdziesiątym szóstym, w roku tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym dziewiątym miała już za sobą trzyletnią historię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔɕɛ̃msɛt, AS: ośẽmset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemsetka ż.

 przym. osiemsetny

Wiktionary


osiemsetka

1. liczba 800;
2. całość składająca się z ośmiuset części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 800


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 800 (osiemset)

 (1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 800

 (1.3) całość składająca się z ośmiuset części, elementów lub jednostek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nowa na rynku osiemsetka nie jest ani lepsza ani gorsza od poprzedniczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈsɛtka, AS: ośẽmsetka

Wiktionary

Powiązane:

 licz. osiemset

 przym. osiemsetny

Wiktionary


osiemsetkilowy

potocznie: osiemsetkilogramowy


SJP.pl


osiemsetlecie

1. okres ośmiuset lat;
2. osiemsetna rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres ośmiuset lat

 (1.2) osiemsetna rocznica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃msɛtˈlɛt͡ɕɛ, AS: ośẽmsetleće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiemsetletni

Wiktionary


osiemsetletni

mający osiemset lat, trwający osiemset lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający osiemset lat

 (1.2) trwający osiemset lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃msɛtˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmsetletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemsetlecie n.

Wiktionary


osiemsetny

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 800


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od osiemset

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Linię mety przekroczył osiemsetny zawodnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈsɛtnɨ, AS: ośẽmsetny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiemsetka ż.

 licz. osiemset

Wiktionary


osierdzie

dwuścienna, workowatego kształtu błona surowicza obejmująca serce kręgowców; worek osierdziowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. worek surowiczy ochraniający serce;

Wiktionary

Osierdzie (worek osierdziowy, worek okołosercowy) (łac. "saccus pericardiacus") – podwójna błona surowicza workowatego kształtu, obejmująca w postaci dwuściennego worka serce kręgowców i zdecydowanej większości mięczaków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z jakiego listka zarodkowego rozwija się osierdzie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕɛrʲd͡ʑɛ, AS: ośerʹʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osierdziowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) worek osierdziowy

Wiktionary


osierdziowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący osierdzia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej próbce mamy żółtawy płyn osierdziowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛrʲˈd͡ʑɔvɨ, AS: ośerʹʒ́ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osierdzie

Wiktionary


osierocać

czasownik niedokonany

 (1.1) umierając, czynić kogoś sierotą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osierocenie n., sierociniec mrz., sierota m./ż.

 czas. osierocić dk.

 przym. sierocy

Wiktionary


osierociały

taki, który stał się sierotą, stracił rodziców


SJP.pl


osierocieć

stać się sierotą, stracić rodziców


SJP.pl


osierocić

czasownik przechodni dokonany (ndk. osierocać)

 (1.1) umierając, pozbawić dziecko rodzica

 (1.2) przen. umierając, sprawić, że ktoś poczuł się samotny

 (1.3) przen. opuściwszy jakieś miejsce, sprawić, że popadło w ruinę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sieroctwo n., sierota mzw./ż.

 czas. osierocać ndk.

 przym. sierocy

Wiktionary


osiewać

1. oczyszczać, przesiewając przez sito; odsiewać;
2. zasiewać; obsiewać


SJP.pl


osiewicz

nazwisko


SJP.pl


osiewnik

niewielki chrząszcz z rodziny sprężykowatych, larwy uważane są za szkodniki


SJP.pl


osieński

→ Ośno Lubuskie; ośnieński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ośnem Lubuskim, dotyczący Ośna Lubuskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ośno Lubuskie n.

Wiktionary


osijecki

przymiotnik od: Osijek (miasto w Chorwacji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Osijekiem, dotyczący Osijeka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osijek mrz.

Wiktionary


osijek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą;

Wiktionary

Osijek ( Eszék, Esseg, Essegg) – miasto we wschodniej Chorwacji, stolica żupanii osijecko-barańskiej, siedziba miasta Osijek. Leży w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą. W 2011 roku liczyło 84 104 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. osijecki

Wiktionary


osik

1. drzewo z rodziny wierzbowatych (Populus tremula), gatunek topoli; topola drżąca; osina; trzepocina;
2. drewno osikowe; osina


SJP.pl


osika

1. drzewo z rodziny wierzbowatych (Populus tremula), gatunek topoli; topola drżąca; osina; trzepocina;
2. drewno osikowe; osina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. gatunek drzewa topolowego o drżących liściach,należącego do rodziny wierzbowatech;

 (1.2) drewno osiki (1.1)

forma czasownika.

 (2.1) 3 os. lp. przysz. zob. osikać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za moim oknem rośnie pięć osik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕika, AS: ośika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) topola drżąca

 (1.2) osina

Wiktionary


osikać

1. opryskać, polać coś; obsikać;
2. opryskać moczem, obsiusiać


SJP.pl


osikiwać

obsikiwać; potocznie:
1. opryskiwać moczem;
2. opryskiwać jakąś cieczą


SJP.pl


osikowy

wykonany z drewna osiki; osinowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z osiki

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części osiki

 (1.3) będący częścią osiki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tutaj mieszkańcy zawsze mieli ciągotki do handlu i wytwarzania jarmarcznych wyrobów. Kiedyś były to ozdoby z wiórów osikowych, teraz produkują choinki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕiˈkɔvɨ, AS: ośikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osika

 czas. osika

Wiktionary


osimnost

liczebnik główny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osiemnaście

Wiktionary


osina

1. drzewo z rodziny wierzbowatych; osika, topola osika;
2. drewno z tego drzewa; osika;
3. miejsce porośnięte osikami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osina – część wsi Czarnia Duża w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
  • Osina – część wsi Cełujki w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
  • Osina – część wsi Gołąb w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów
  • Osina – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Borzechów
  • Osina – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Kluki
  • Osina – część wsi Brzozówka w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
  • Osina – część wsi Zębowice w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Zębowice
  • Osina – część wsi Stale w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów
  • Osina – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń
  • Osina – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Osina
  • Osina – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek
  • Osina – zalesiony szczyt o wysokości 963 m n.p.m. w Bieszczadach Zachodnich, w Wysokim Dziale

Wikipedia


osiniak

nazwisko


SJP.pl


osiniec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osiniec – osada leśna w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Popów
  • Osiniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Trzcianka
  • Osiniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
  • Osiniec – osiedle Gniezna
  • Osiniec – część Wrocławia
  • Osiniec – strumień w Polsce, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia


osinniki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim;

Wiktionary

Osinniki (ros. Осинники) – miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego wchodzący w skład Kuźnieckiego Zagłębia Węglowego. Ossinniki położone są wzdłuż linii kolejowej pomiędzy stacją Kandalep (Кандалеп) i Nowokuźnieck. W mieście znajdują się dwie linie tramwajowe.

Wikipedia


osinobus

samochód ciężarowy przystosowany do przewożenia pasażerów, produkowany przez Zakład Budowy Maszyn Osiny


SJP.pl

Os

Wikipedia


osinowiec

szkodnik drzew liściastych (motyl lub chrząszcz)


SJP.pl


osinowy

wykonany z drewna osikowego; osikowy


SJP.pl


osiny

1. drzewo z rodziny wierzbowatych; osika, topola osika;
2. drewno z tego drzewa; osika;
3. miejsce porośnięte osikami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osiny – część miasta Głowno
  • Osiny – część miasta Torzym
  • Osiny – część miasta Szadek
  • Osiny – część miasta Żory
  • Osiny – wieś w pow. świeckim, w gminie Nowe
  • Osiny – część wsi Drewno w pow. żnińskim, w gminie Gąsawa
  • Osiny – część wsi Pereszczówka w pow. bialskim, w gminie Drelów
  • Osiny – część wsi Rozwadówka w pow. bialskim, w gminie Sosnówka
  • Osiny – wieś w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
  • Osiny – wieś w pow. opolskim, w gminie Chodel
  • Osiny – wieś w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn
  • Osiny – wieś w pow. bełchatowskim, w gminie Szczerców

Wikipedia


osinówka

motyl nocny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osinówka − wieś na Litwie, w rejonie solecznickim
  • Osinówka – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Worniany
  • Osinówka − dawniej kolonia, obecnie część Dorgiszek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany.
  • Osinówka – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Kolczuny
  • Osinówka – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Nowosiółki
  • Osinówka − wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Korzenie
  • Osinówka – dawny folwark w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Krewo.
  • Osinówka – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Soły.
  • Osinówka – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Wiszniew.
  • Osinówka – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Żuprany.
  • Osinówka – dawna leśniczówka w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Miadzioł
  • Osinówka – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Krzywicze

Wikipedia


osiodłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osiodłać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osiodłać dk.

 rzecz. siodlarz mos., Siodłowice nmos., siodło n.

Wiktionary


osiodłać

czasownik przechodni dokonany (ndk. siodłać)

 (1.1) zootechn. założyć siodło na zwierzę

 (1.2) przen. podporządkować sobie coś lub kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiodłanie n., Siodłowice nmos., siodełko n., siodlarz mos., siodło n.

 czas. siodłać

Wiktionary


osiomierz

przyrząd okulistyczny do pomiaru osi oka; aksometr


SJP.pl


osiować

ustawiać na jednej osi; środkować; centrować


SJP.pl


osiowce

roślina lądowa, której ciało jest zróżnicowane na łodygę, liście i korzeń; kormofit, roślina osiowa


SJP.pl


osiowe

dodatkowa opłata za postój nierozładowanego w określonym czasie wagonu


SJP.pl


osiowiec

roślina lądowa, której ciało jest zróżnicowane na łodygę, liście i korzeń; kormofit, roślina osiowa


SJP.pl


osiowość

symetria osiowa jakiegoś obiektu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest osiowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osiowy

 przysł. osiowo

 rzecz. oś ż., ośka ż.

Wiktionary


osiowy

ciągnący się wzdłuż osi, obracający się dookoła osi (np. symetria osiowa); symetryczny


SJP.pl


osioł

1. gatunek ssaka z rodziny koniowatych, używany jako zwierzę pociągowe i juczne;
2. potocznie: człowiek uparty i głupi, zły uczeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Equus asinus|Linnaeus|ref=tak., zwierzę udomowione z rodziny koniowatych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) pot. uparty człowiek

 (2.2) pot. głupi człowiek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż za dziwak, w środku miasta trzyma na działce osła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔɕɔw, AS: ośou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oślę n., oślak mzw., oślina ż.

:: zdrobn. osiołek mzw.

:: fż. oślica ż.

 przym. ośli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. eufem. koń Pana Jezusa; daw. osieł

 (2.1) uparciuch

 (2.2) głupek, dureń

Wiktionary


osiołek

1. pogardliwie o kimś naiwnym, nierozgarniętym;
2. pieszczotliwie o ośle;
3. potocznie o nieudaczniku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: osioł

 (1.2) młody osioł

 (1.3) zabawka w kształcie osła

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osiołek – jezioro w pobliżu wsi Talki w województwie warmińsko-mazurskim
  • Osiołek (Das Eselein) – baśń braci Grimm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osiołkowi w żłoby dano / W jeden owies, w drugi siano.

 (1.3) Pluszowemu osiołkowi Krzysiu urwał ogonek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕɔwɛk, AS: ośou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oślarz mos., oślę n., oślak mzw., oślątko n., osioł mzw., oślica ż., oślina mzw./ż.

 przym. ośli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oślątko

Wiktionary


osipiuk

nazwisko


SJP.pl


osipowicz

nazwisko


SJP.pl


osir

[czytaj: os-ir] skrót od: Ośrodek Sportu i Rekreacji


SJP.pl


osiwiały

stać się siwym


SJP.pl


osiwieć

stać się siwym


SJP.pl


osiwić

dawniej: uczynić siwym, pokryć siwizną; zsiwić


SJP.pl


osiwnóć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. posiwieć

Wiktionary


osiymnost

liczebnik główny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osiemnaście

Wiktionary


osiąg

1. zwykle w liczbie mnogiej: największe możliwości techniczne urządzenia, maszyny lub pojazdu;
2. dawniej: wybitne osiągnięcie; wyczyn


SJP.pl


osiągalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest osiągalne

Wiktionary

Osiągalność – termin używany w teorii sterowania.

Stan formula_1 liniowego, dyskretnego układu regulacji nazywamy osiągalnym w formula_2 krokach, jeżeli istnieje ciąg wymuszeń formula_3 który przeprowadza ten układ z zerowego stanu początkowego formula_4 do zadanego stanu końcowego formula_5 Czyli dla formula_6 formula_7

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. osiąg m., osiągnięcie n., osiąganie n.

 czas. osiągać ndk., osiągnąć dk.

 przym. osiągalny, nieosiągalny

 przysł. osiągalnie

Wiktionary


osiągalny

dający się zdobyć, uzyskać


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) możliwy do osiągnięcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ambicja oznacza wysoki poziom aspiracji, zwłaszcza wobec celów trudno osiągalnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ, AS: ośõŋgalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiągnięcie n., osiąganie n., osiągalność ż.

 czas. osiągać ndk., osiągnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostępny

Wiktionary


osiąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osiągać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɔ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: ośõŋgãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiąg m., osiągnięcie n., osiągalność ż.

 czas. osiągać ndk., osiągnąć dk.

 przym. osiągalny

Wiktionary


osiągać

czasownik przechodni

 (1.1) realizować pewien cel

 (1.2) docierać do określonego miejsca

 (1.3) uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy

 (1.4) docierać lub doprowadzać coś do pewnego punktu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osiągasz łatwiej cele, o których pozytywnie myślisz.

 (1.2) Prawie osiągaliśmy Kraków, kiedy zepsuł się samochód.

 (1.3) Ten wóz osiąga dwieście km/h!

 (1.3) Ceny osiągają horrendalne wartości.

 (1.4) Długo osiągał tytuł profesora, ale mówi, że warto było.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: ośõŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osiągnąć dk.

 rzecz. osiąg m., osiągalność ż., osiągnięcie n., osiąganie n.

 przym. osiągalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzyskiwać, zdobywać, dochodzić do czegoś

 (1.2) dobiegać, dochodzić, docierać

Wiktionary


osiągnięcie

1. uzyskać coś, zdobyć, otrzymać;
2. dojść, dobiec, dojechać itp. do zamierzonego celu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osiągnąć.

 (1.2) coś, co zostało osiągnięte

 (1.3) grykomp. wyróżnienie za wykonanie zadania w grze;

Wiktionary

Zobacz też: Osiągnięcie (gry komputerowe).

Osiągnięcie (ang. "credit") – wyodrębniony zestaw efektów uczenia się/kształcenia się – stanowiących składnik wymagań dla kwalifikacji, których uzyskanie zostało potwierdzone na podstawie przeprowadzonej walidacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osiągnięcie tak dobrego wyniku wymagało wiele wysiłku.

 (1.2) Do jego osiągnięć należy rekord świata w biegu na sto metrów.

 (1.3) Dostałem osiągnięcie za ukończenie gry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ośõŋʹǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiąg m., osiągalność ż., osiąganie n.

 czas. osiągać ndk., osiągnąć dk.

 przym. osiągalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdobycie

 (1.2) dokonanie, sukces, sztuka, wyczyn, zdobycz

 (1.3) trofeum, achievement

Wiktionary


osiągnąć

1. uzyskać coś, zdobyć, otrzymać;
2. dojść, dobiec, dojechać itp. do zamierzonego celu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. osiągać)

 (1.1) dokonany od|osiągać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemcom nie udało się jeszcze osiągnąć społecznej i gospodarczej jedności, mamy ogromne bezrobocie i dużo społecznej niesprawiedliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ośõŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiąg m., osiągalność ż., osiągnięcie n., osiąganie n.

 czas. osiągać ndk.

 przym. osiągalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdobyć, uzyskać

Wiktionary


osiąkać

1. ociekać, obsychać;
2. osiadać na mieliźnie;
3. grzęznąć, więznąć


SJP.pl


osiąknąć

1. ociec, obeschnąć;
2. osiąść na mieliźnie;
3. ugrzęznąć, uwięznąć


SJP.pl


osiąkły

1. ociec, obeschnąć;
2. osiąść na mieliźnie;
3. ugrzęznąć, uwięznąć


SJP.pl


osiąść

opadając, pokryć coś warstwą


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. osiadać)

 (1.1) opadając, pokryć coś warstwą

 (1.2) zamieszkać gdzieś na stałe

 (1.3) o statku: płynąc, zatrzymać się na skutek tarcia o dno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drobinki kurzu osiadły na powierzchni monitora.

 (1.2) Potem jeździło z nami po całej Polsce, gdy szukali miejsca, w którym mogliby osiąść, zapuścić korzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔɕɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: ośõũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siad mrz., osiadłość ż.

 czas. siadać ndk., osiadać ndk.

 przym. osiadły

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) osiedlić się

Wiktionary


osięciny

wieś w Polsce


SJP.pl

Osięciny – wieś (dawne miasto) w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, na Kujawach, powiecie radziejowskim, w gminie Osięciny. Siedziba gminy Osięciny.

Dawniej wieś była siedzibą władz gminy Osięciny. W latach 1954–1972 wieś była siedzibą władz gromady Osięciny. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wikipedia


osięciński

przymiotnik od: Osięciny


SJP.pl


osięgnąć

dawniej: osiągnąć


SJP.pl


osiękla

1. rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców;
2. osiękla nierówna - gatunek grzybów podstawkowych z rodziny Niaceae


SJP.pl


osiłek

człowiek silny, dobrze zbudowany; siłacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek dobrze zbudowany i silny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie z biura potrzebują właśnie dwóch osiłków do przeniesienia kilku sporych pudeł do archiwum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., siłka ż., siłowanie n., silnik m., siłacz m., siłaczka ż., siłownia ż., siłownik m., silnia ż., silenie n., usiłowanie n.

 czas. siłować ndk., silić ndk., usiłować ndk.

 przym. silny, siłowy, silnikowy, siłaczy, usilny

 przysł. silnie, siłowo, usilnie

 licz. siła

Wiktionary


osiłkowaty

przypominający budową osiłka


SJP.pl


osiński

przymiotnik od: Osiny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Osiński – generał
  • Antoni Osiński – rzeźbiarz
  • Balcer Osiński – powstaniec styczniowy
  • Bohdan Osiński – inżynier chemik
  • Dobromir Osiński – urzędnik pocztowy, samorządowiec
  • Jerzy Osiński – dziennikarz, redaktor, pilot balonowy
  • Jerzy Osiński – rolnik i polityk, poseł
  • Józef Herman Osiński – pedagog, autor i tłumacz
  • Ludwik Osiński – krytyk literacki
  • Marcin Osiński – kolarz
  • Marian Osiński – architekt
  • Michał Osiński – piłkarz

Wikipedia


osjakowianin

mieszkaniec Osjakowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


osjakowianka

mieszkanka Osjakowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


osjakowski

przymiotnik od: Osjaków


SJP.pl


osjaków

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Osjaków – miasto w Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Osjaków. Leży nad Wartą, przy drodze krajowej nr 74 z Wielunia do Piotrkowa Trybunalskiego. Jest miejscem etapowym spływów kajakowych.

Osjaków uzyskał lokację miejską około 1446 roku, zdegradowany do rangi osady w 1793 roku.

Wikipedia


osjan

legendarny wojownik i bard celtycki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osjan – bohater i rzekomy twórca Pieśni Osjana Jamesa Macphersona
  • Oisín (Osjan) – wojownik i bard w mitologii celtyckiej, pierwowzór Osjana
  • Osjan – polska grupa muzyczna
  • Oddział Osjan – oddział AK walczący w powstaniu warszawskim

Wikipedia


osjanizm

nurt literacki z przełomu XVIII i XIX wieku opierający się na naśladownictwie "Pieśni Osjana", dzieła Jamesa Macphersona


SJP.pl

Os

Wikipedia


osk.

skrót od: oskarżony, oskarżona (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


oska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. zdrobn. od osa

 (1.2) mała osa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osa ż.

 przym. osi

Wiktionary


oskalpować

zdjąć skalp, czyli płat skóry na wierzchu głowy wraz z włosami (obyczaj wojenny niegdyś znany wśród północnoamerykańskich Indian)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. skalpować)

 (1.1) zedrzeć skórę z głowy pokonanego przeciwnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Alvastra, w Szwecji, ślady nierównego cięcia na czaszce młodego, oskalpowanego mężczyzny świadczą, że skórę z włosami zdarto prawdopodobnie tuż przed lub zaraz po śmierci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalp m.

 czas. skalpować ndk.

Wiktionary


oskar

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oskar – imię męskie pochodzenia germańskiego, szerzej spopularyzowane przez szkockiego poetę Jamesa Macphersona
  • św. Oskar – „apostoł północy”, arcybiskup Hamburga-Bremen
  • Oskar – spektakl Teatru Telewizji z 2005 r. na podstawie książki Oskar i pani Róża
  • Oskar – film francuski
  • Oskar I ur. jako fr. Joseph François Oscar Bernadotte – król Szwecji i Norwegii w latach 1844–1859
  • Oskar II, Oskar Fryderyk – król Szwecji w latach 1872–1907 i Norwegii w latach 1872–1905
  • Oskar Bernadotte – do 1888 książę Szwecji i Norwegii, książę Gotlandii
  • Oskar – postać Disneya
  • Oskar – postać literacka
  • (750) Oskar - planetoida z pasa głównego asteroid
  • Nagroda Akademii Filmowej
  • Oskar – kot, maskotka okrętowa na niemieckim okręcie liniowym „Bismarck”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat ma na imię Oskar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔskar, AS: oskar

Wiktionary


oskard

rodzaj kilofa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górn. bud. ręczne narzędzie złożone z trzonka i osadzonych na nim dwóch ostrzy: jednym spłaszczonym, a drugim ostrym i spiczastym; rodzaj kilofa, używany głównie w kopalniach i budownictwie, dawniej także jako broń;

Wiktionary

Oskard – narzędzie składające się z obucha w kształcie pojedynczego ostrza (żeleźca) oraz styliska, na końcu którego obuch jest osadzony. Wykorzystywane najczęściej do robót ziemnych i odłupywania skał (np. w górnictwie albo budownictwie). Żeleźce, czyli głowica robocza oskarda, współcześnie zazwyczaj stalowe, waży kilka kilogramów, a stylisko ma długość około jednego metra. W oskardzie płaszczyzna ostrza nie jest równoległa do styliska (jak w siekierze), tylko prostopadła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔskart, AS: oskart

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oskardować

Wiktionary


oskardnik

maszyna używana przy naprawach nawierzchni drogowych, zrywająca górną warstwę tłucznia


SJP.pl


oskardować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) techn. rozbijać lub wzruszać górną warstwę tłucznia przy naprawie nawierzchni drogowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łatanie głębszych wybojów przeprowadza się w ten sposób, że najpierw jezdnię oskarduje się do głębokości 7-8 cm, następnie dobrze się ją oczyszcza i zwilża wodą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskard mrz., oskardnik mos./mrz., oskarda ż.

Wiktionary


oskarek

zdrobnienie od: Oskar (imię męskie)


SJP.pl


oskarkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Oskarka lub z nim związany


SJP.pl


oskarostwo

Oskar z małżonką; Oskarowie


SJP.pl


oskarowie

Oskar z małżonką; Oskarostwo


SJP.pl


oskarowy

→ Oscar (nagroda filmowa); oscarowy


SJP.pl


oskarpowywać

otaczać skarpą


SJP.pl


oskarżający

1. obwiniać kogoś o coś;
2. składać na kogoś skargę do sądu;
3. być oskarżycielem w procesie sądowym


SJP.pl

Patrz:

oskarżać

oskarżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oskarżać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔskarˈʒãɲɛ, AS: oskaržãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oskarżać, oskarżyć

 rzecz. oskarżenie n., oskarżona ż.

Wiktionary


oskarżać

1. obwiniać kogoś o coś;
2. składać na kogoś skargę do sądu;
3. być oskarżycielem w procesie sądowym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oskarżyć)

 (1.1) obwiniać kogoś o coś

 (1.2) praw. wnosić oskarżenie (do sądu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈskarʒat͡ɕ, AS: oskaržać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskarżona ż., oskarżyciel m., oskarżycielka ż., oskarżony m., oskarżenie n., oskarżanie n.

 czas. uskarżać się, zaskarżyć, oskarżyć dk.

Wiktionary


oskarżenie

wnieść przeciw komuś oskarżenie; osądzić; posądzić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

 (1.2) praw. skarga wnoszona do sądu, akt oskarżenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oni wysuwali bezpodstawne oskarżenia o kradzieże pod jej adresem.

 (1.1) Powiecie: Po cóż nalegać? / Czyż powód oskarżeń znajdziemy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ, AS: oskaržẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskarżony m., oskarżona ż., oskarżyciel m., oskarżycielka ż., oskarżanie n.

 czas. oskarżać ndk., oskarżyć dk.

 przym. oskarżycielski

 przysł. oskarżycielsko

Wiktionary


oskarżona

wnieść przeciw komuś oskarżenie; osądzić; posądzić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. kobieta, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne

 (1.2) pot. kobieta, której zarzucono popełnienie czynu uznawanego za naganny

forma czasownika.

 (2.1) ims. przym. bierny od: oskarżyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę wyprowadzić oskarżoną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskarżającość ż., oskarżanie n., oskarżenie n., oskarżyciel mos., oskarżycielka ż., oskarżycielskość ż., oskarżycielstwo n.

:: fm. oskarżony mos.

 czas. oskarżać ndk., oskarżyć dk.

 przym. oskarżający, oskarżony, oskarżycielski

 przysł. oskarżycielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) winna

Wiktionary


oskarżony

wnieść przeciw komuś oskarżenie; osądzić; posądzić


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: oskarżyć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) praw. osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne

 (2.2) pot. osoba, której zarzucono popełnienie czynu uznawanego za naganny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd w uzasadnieniu stwierdził, że oskarżony de facto przyznał się do winy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ, AS: oskaržõny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oskarżać, oskarżyć

 rzecz. oskarżenie n., oskarżyciel m., oskarżycielka ż.

:: fż. oskarżona ż.

 przym. oskarżycielski

Wiktionary


oskarżyciel

osoba, która oskarża kogoś, wnosi skargę na kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który oskarża

 (1.2) praw. w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskarżycielstwo n., oskarżenie n., oskarżony mos.

:: fż. oskarżycielka ż.

 przym. oskarżycielski

 przysł. oskarżycielsko

 czas. oskarżać, oskarżyć

Wiktionary


oskarżycielka

kobieta, która oskarża kogoś, wnosi skargę na kogoś


SJP.pl


oskarżycielsko

przysłówek sposobu

 (1.1) wyrażając oskarżenie, zarzut lub sugerując winę drugiej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spojrzała na Jarka oskarżycielsko, jakby to była jego wina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskarżona ż., oskarżenie n., oskarżyciel mos., oskarżycielka ż.

 przym. oskarżycielski

Wiktionary


oskarżyć

wnieść przeciw komuś oskarżenie; osądzić; posądzić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oskarżać)

 (1.1) obwinić kogoś o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskarżono go o gospodarczy sabotaż i w następnym roku zgładzono.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈskarʒɨt͡ɕ, AS: oskaržyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskarżona ż., oskarżyciel m., oskarżycielka ż., oskarżony m., oskarżanie n., oskarżenie n.

 czas. uskarżać się, zaskarżyć, oskarżać ndk.

 przym. oskarżycielski

Wiktionary


oskałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) umocnienie brzegu morskiego polegające na obrzuceniu plażaaży i dna kamieniem lub blokami betonowymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do wieczora ekipa budowlana wykonała oskałowanie jeszcze 20 metrów plażaaży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔskawɔˈvãɲɛ, AS: oskau̯ovãńe

Wiktionary


oski

przymiotnik od: Osie (wieś w Bydgoskiem), Osz (miasto w Kirgistanie)


SJP.pl


oskijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oskami, dotyczący Osków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język oskijski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osk mos.

Wiktionary


osklepek

1. jedna z łusek osłaniających ujście rurki kwiatowej
2. osklepek opłucnej - odcinek opłucnej ściennej ograniczający jamę opłucnową od góry
3. osklepek ślimaka - część składowa ucha wewnętrznego


SJP.pl


oskoma

1. apetyt na coś, chęć, chętka zjedzenia czegoś;
2. potocznie: cierpnięcie, drętwienie zębów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wielka ochota na coś

Wiktionary


oskomian

1. niskie, wiecznie zielone drzewo owocowe z rodziny szczawikowatych, uprawiane w strefie tropikalnej; aweroa, karambola;
2. owoc tego drzewa


SJP.pl

Os

Wikipedia


oskomik

rodzaj ptaków z podrodziny dzięciołów


SJP.pl


oskomina

dawniej: apetyt na coś; chętka; oskoma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. ślina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔskɔ̃ˈmʲĩna, AS: oskõmʹĩna

Wiktionary


oskorupiony

przymiotnik

 (1.1) posiadający skorupę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Winniczki należą do ślimaków oskorupionych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupa ż.

 przym. nieoskorupiony

Wiktionary


oskowie

plemię italskie zamieszkujące część Lacjum, Samnium i Kampanii; Opikowie


SJP.pl

Oskowie, Opikowie – grupa ludów starożytnej Italii. Kulturowo ulegali wpływom greckim. Uzależnieni byli od Etrusków. Pod koniec IV w. p.n.e. zostali podbici przez Rzym.

Wikipedia


oskoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na południowym zachodzie europejskiej części Rosji i na Ukrainie, lewy dopływ Dońca;

Wiktionary

Oskoł ( Оскол, "Oskoł", Оскіл, "Oskił") – rzeka na południowym zachodzie europejskiej części Rosji i na Ukrainie, lewy dopływ Dońca o długości 472 km i powierzchni dorzecza 14 800 km².

Rzeka wypływa ze źródeł na Wyżynie Środkoworosyjskiej, na południowy wschód od Kurska, a do Dońca uchodzi na południowy wschód od miasta Izjum.

Wikipedia


oskoła

sok wydzielający się wiosną z niektórych drzew po nacięciu kory


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. sok z brzozy;

Wiktionary

Oskoła – staropolska nazwa soku brzozowego (Succus Betulae) o słodkawym smaku. Był to napój chłodzący i leczniczy stosowany na całej Słowiańszczyźnie.

Otrzymuje się go przez głębokie (ale nie głębsze niż 4 cm) nacięcie pnia lub gałęzi brzozy wczesną wiosną. Z małego drzewa o średnicy pnia ok. 15 cm można pozyskać do 5 litrów soku dziennie, z większych okazów (średnica ok. 30 cm) nawet do 15 litrów. Należy go przechowywać w szklanych lub emaliowanych naczyniach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. oskołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzowina

Wiktionary


oskroba

nazwisko


SJP.pl


oskrobek

rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl

Oskrobek ("Cionus") – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych. W jej obrębie zalicza się go do podrodziny Curculioninae i plemienia Cionini. Obejmuje ponad 80 opisanych gatunków. Zamieszkują one krainy: palearktyczną, etiopską i orientalną. Są fitofagami. Larwy żerują ukryte w śluzowatej wydzielinie lub włoskach rośliny żywicielskiej. Poczwarki schowane są w kokonie utworzonym z wydzieliny.

Wikipedia


oskromia

roślina z rodziny nanerczowatych


SJP.pl


oskryptować

1. wyposażyć w skrypt;
2. zaprogramować działanie według skryptu (schematu)


SJP.pl


oskrzela

część układu oddechowego, położona pomiędzy tchawicą a oskrzelikami


SJP.pl

Oskrzela (łac. "bronchi"; l.poj. "bronchus"), drzewo oskrzelowe to część układu oddechowego, położona pomiędzy tchawicą a oskrzelikami.

Jest to zespół rozgałęziających się rurek, o średnicy większej niż 1 mm, doprowadzających i odprowadzających powietrze do/z płuc.

Wikipedia


oskrzele

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do każdego oskrzela segmentowego jest przypisany segment płucny, 10 w płucu prawym i 8 w płucu lewym.

 (1.1) Agenezja płuca jest rzadką wrodzoną wadą płuc, polegającą na całkowitym braku oskrzela głównego, miąższu i naczyń płucnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskrzelik mrz.

 przym. oskrzelowy

Wiktionary


oskrzelik

część rozgałęzienia oskrzeli w formie cienkiej rurki zakończonej pęcherzykiem płucnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. drobna gałąź oskrzela w obrębie płuca, o średnicy zwykle poniżej 1 mm, niezawierająca chrząstki w ścianie i prowadząca powietrze do pęcherzyków płucnych

 (1.2) zdrobn. od: oskrzele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskrzele n.

 przym. oskrzelikowy, oskrzelowy

Wiktionary


oskrzelowy

przymiotnik

 (1.1) anat. dotyczący oskrzeli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oskrzele n., oskrzelik m.

Wiktionary


oskrzynia

element konstrukcyjny mebli szkieletowych


SJP.pl

Oskrzynia – element konstrukcyjny mebli szkieletowych. Funkcją oskrzyń jest połączenie górnej części nóg np. stołu, krzesła lub taboretu w podzespół konstrukcyjny, umożliwiający następnie przymocowanie do niego blatu lub siedziska.

Oskrzynie najczęściej są wykonane z drewna litego, płyty wiórowej lub sklejki. Mogą być wykonane także np. z metalu czy plastiku, jeżeli mebel jest wykonany również z tego rodzaju materiału.

Wikipedia


oskulum

twór wyrzutowy u gąbek znajdujący się na górnym biegunie ciała


SJP.pl

Oskulum (łac. "osculum"), otwór wypustowy – otwór wyrzutowy u gąbek znajdujący się na górnym biegunie ciała. Nie odpowiada on jednak pragębie. Biegunem pragęby gąbki przyrastają do podłoża (ta w konsekwencji zarasta). Oskulum powstaje wtórnie na biegunie przeciwległym do pragęby. Jego funkcją jest wyprowadzanie z wnętrza gąbek wody napływającej ostiami lub porami.

Wikipedia


oskwarzać

dawniej: oparzać, opiekać


SJP.pl


oskór

rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych


SJP.pl


oskórek

zewnętrzna warstwa ciała licznych bezkręgowców oraz niższych strunowców, zbudowana z chityny lub kutyny, pełniąca głównie rolę ochronną; kutykula; kutikula


SJP.pl

Os

Wikipedia


oskórkowy

→ oskórek


SJP.pl

Patrz:

oskórek

oskórnia

rzadko: warstwa tkanek zbudowanych z komórek korkowych, pokrywająca pędy roślin drzewiastych


SJP.pl


oskórować

czasownik przechodni dokonany (ndk. skórować)

 (1.1) oddzielić skórę od tuszy; odjąć skórę od ciała; obedrzeć ze skóry

 (1.2) obić skórą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skórowaczka ż., oskórowanie n., skóra ż.

 przym. skórzany, skórzasty

Wiktionary


oskórowywać

zdejmować skórę z tuszy zwierzęcia; skórować


SJP.pl


oskładkować

nałożyć obowiązek płacenia składki


SJP.pl


oskładkowywać

nakładać obowiązek płacenia składki


SJP.pl


oslo

stolica Norwegii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Norwegii;

Wiktionary

Os

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Większość uczniów marzy o tym, żeby studiować na Uniwersytecie w Oslo.

 (1.1) On pracuje na oddziale chirurgicznym szpitala w Oslo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔslɔ, AS: oslo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oslowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Christiania, Kristiania

Wiktionary


oslowianin

mieszkaniec Oslo (stolicy Norwegii)


SJP.pl


oslowianka

mieszkanka Oslo (stolicy Norwegii)


SJP.pl


oslowski

→ Oslo (stolica Norwegii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oslo, dotyczący Oslo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oslo n., oslowianin mos., oslowianka ż.

Wiktionary


osm

pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76, metal należący do grupy żelazowców, wykorzystywany m.in. do produkcji stopów z irydem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

Wiktionary

Zobacz też: skrótowiec OSM lub jednostka osmol (Osm).

Osm (Os, łac. "osmium") – pierwiastek chemiczny z grupy żelazowców (triada platynowców ciężkich). Nazwa pochodzi od greckiego słowa "osme" oznaczającego zapach.

Gęstość osmu wynosi ok. 22,5–22,6 g/cm³. Teoretycznie jest to największa gęstość spośród wszystkich znanych pierwiastków, jednak według niektórych pomiarów większą wartość stwierdzono dla irydu. W efekcie pierwszeństwo co do największej gęstości nie zostało ustalone (2007 r.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma osm?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔsm̥, AS: osm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osmiryd m., osmoza ż.

 przym. osmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Os

Wiktionary


osm.

skrót od: osmański


SJP.pl


osm.-tur.

skrót od: osmańsko-turecki


SJP.pl


osmaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. dawna polska miara objętości ciał sypkich, odpowiadająca jednej ósmej części korca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głód między nimi, i chleba i soli nie mają. Moskwa im osmaczkę soli po talarze przedawała.

Wiktionary


osmaganek

osmaganek plamek - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


osmagać

wysmagać;
1. obić dotkliwie batem, biczem, rzemieniem itp.; zesmagać, posmagać, wychłostać, wysiec, wysiekać, zsiec;
2. o wietrze: owiać silnymi podmuchami


SJP.pl


osmalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) opalanie lub poddawanie czegoś działaniu dymu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osmalać ndk., osmolić dk.

Wiktionary


osmalać

opalać coś z wierzchu lub okopcać dymem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. osmalić)

 (1.1) paląc pokrywać się czarnym nalotem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płomyk lizał szczapki, strzelał przez krążki fajerek, osmalał brzuchaty czajnik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osmalanie n.

Wiktionary


osmalić

opalić coś z wierzchu lub okopcić dymem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|osmalać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzi czarne osmalone smugi tam, gdzie tłuszcz palił się niczym węgiel.

Wiktionary


osmalony

opalić coś z wierzchu lub okopcić dymem


SJP.pl


osman

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. imię władców państwa osmańskiego

Wiktionary

Osman – epos siedemnastowiecznego dubrownickiego poety Ivana Gundulicia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bizantyjczycy utracili na rzecz Osmana kontrolę nad Bitynią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osmański mrz., Osmanin mos., osmanista mos., osmanistyka ż., Osmanka ż.

 przym. osmanistyczny, osmański

Wiktionary


osmanista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) badacz kultury Turków osmańskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osmański mrz., Osman mos., Osmanin mos., osmanistyka ż., Osmanka ż.

 przym. osmanistyczny, osmański

Wiktionary


osmanowie

imię męskie


SJP.pl

Osmanowie (tur. "Osmanlı Hanedanı") – turecka dynastia, panująca w imperium osmańskim w latach 1299–1922.

Dynastia Osmanów wywodziła się z rodu "Söğüt", za pierwszego przedstawiciela Osmanów uznawany jest Osman I, syn Ertuğrula. Początkowo władcy osmańscy tytułowali się bejami, pierwszy tytułem sułtana zaczął posługiwać się syn Osmana, Orchan, ale oficjalnie wprowadzono go do tytulatury za rządów Murada I.

Wikipedia


osmarkać

potocznie: zabrudzić coś wydzieliną z nosa; obsmarkać, zasmarkać


SJP.pl


osmarować

obsmarować;
1. zabrudzić coś z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym; usmarować;
2. przenośnie: oczernić kogoś, popsuć komuś reputację; oplotkować, obmówić;
3. osmarować się:
a) zabrudzić się z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym;
b) przenośnie: wzajemnie rzucić na siebie oskarżenia


SJP.pl


osmarowywać

obsmarowywać;
1. zabrudzać coś z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym; usmarować;
2. przenośnie: oczerniać kogoś, psuć komuś reputację; oplotkowywać, obmawiać;
3. osmarowywać się:
a) zabrudzać się z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym;
b) przenośnie: wzajemnie rzucać na siebie oskarżenia


SJP.pl


osmańczyk

nazwisko


SJP.pl


osmański

dotyczący Imperium Osmańskiego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Imperium Osmańskiego, związany z Imperium Osmańskim

 (1.2) dotyczący dynastii Osmanów, związany z dynastią Osmanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. wymarły, oficjalny język Imperium Osmańskiego, wywodzący się z grupy języków tureckich;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Osmański – polski sportowiec, trener hokejowy
  • Władysław Osmański – katolicki kleryk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔsˈmãj̃sʲci, AS: osmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osman mos., osmanista mos., osmanistyka ż., Osmanin mos., Osmanka ż.

 przym. osmanistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otomański

 (2.1) język osmańskoturecki

Wiktionary


osmo-

temat słowotwórczy

 (1.1) med. pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z węchem

 (1.2) biol. pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z ciśnieniem osmotycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) osmo- + -logia = osmologia

 (1.2) osmo- + regulacja = osmoregulacja

Wiktionary


osmolalność

stężenie substancji rozpuszczonej w roztworze, wyrażone jako liczba moli substancji czynnych osmotycznie


SJP.pl

Osmolalność – stężenie substancji rozpuszczonej w roztworze, wyrażone jako liczba moli substancji czynnych osmotycznie (osmoli, Osm) rozpuszczonych w jednym kilogramie rozpuszczalnika (wody). Osmolalność wszystkich płynów ustrojowych organizmu w stanie fizjologicznym jest jednakowa (prawo izoosmolalności) i mieści się w przedziale 280–295 mOsm/kg H2O, przeciętnie 290 mOsm/kg H2O. W odróżnieniu od osmolalności, "osmolarność" to liczba moli substancji osmotycznie czynnych w 1 litrze roztworu.

Wikipedia


osmolarność

liczba moli substancji osmotycznie czynnych w 1 litrze roztworu


SJP.pl

Osmolarność, molarność – liczba moli substancji osmotycznie czynnych w 1 litrze roztworu.

Obecnie w diagnostyce laboratoryjnej znacznie częściej oznacza się jednak osmolalność, która odnosi się do 1 kg rozpuszczalnika.

Wikipedia


osmolin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osmolin – część miasta Zduńska Wola
  • Osmolin – część wsi Charłupia Mała w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
  • Osmolin – część wsi Dzierlin w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
  • Osmolin – część wsi Janów w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Osmolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Sanniki
  • Osmolin – gromada

Wikipedia


osmolog

specjalista w zakresie osmologii


SJP.pl


osmologia

Os

Wikipedia


osmologiczny

→ osmologia


SJP.pl

Patrz:

osmologia

osmolski

nazwisko


SJP.pl


osmometr

przyrząd do mierzenia ciśnienia osmotycznego roztworów


SJP.pl

Osmometr – (gr. "osmós" "ciśnienie" + "metreín" "mierzyć") fiz. przyrząd do pomiaru ciśnienia osmotycznego roztworów.

Wikipedia


osmoreceptor

Osmoreceptor (osmodetektor) – receptor wrażliwy na zmianę ciśnienia osmotycznego w organizmie, które znajdują się w podwzgórzu.

Wzrost ciśnienia osmotycznego w płynach ustrojowych (głównie we krwi) powoduje pobudzenie osmoreceptorów, w wyniku czego następuje wyzwolenie uczucia pragnienia oraz wzmożone wydzielanie hormonu wazopresyny, który przyczynia się do zwiększonego wchłaniania zwrotnego wody w kanalikach nerkowych, zapobiegając nadmiernemu jej wydalaniu z moczem[].

Wikipedia


osmoregulacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. regulacja ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych organizmu;

Wiktionary

Os

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponadto u roztoczy udział w osmoregulacji biorą organy pachwinowe i papille genitalne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osmoregulacyjny

Wiktionary


osmoregulacyjny

dotyczący osmoregulacji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z osmoregulacją, dotyczący osmoregulacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Układ nerwowy, osmoregulacyjny i rozrodczy mają budowę podobną do odpowiednich układów pijawek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osmoregulacja ż.

Wiktionary


osmotycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób osmotyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osmoza ż.

Wiktionary


osmotyczny

oparty na procesie osmozy, wynikający z procesu osmozy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Regulują gospodarkę wodną organizmu - sód zatrzymuje wodę, zaś potas zwiększa jej wydalanie - poza tym wpływają one na równowagę kwasowo-zasadową i utrzymują właściwe ciśnienie osmotyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsmɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: osmotyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osmoza ż.

Wiktionary


osmowiec

ogólna nazwa jednego z pierwiastków należącego do triady platynowców ciężkich: osmu, irydu lub platyny


SJP.pl


osmowy

→ osm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący osmu

Wiktionary

Patrz:

osm

Powiązane:

 rzecz. osm m.

Wiktionary


osmoza

przenikanie rozpuszczalnika przez półprzepuszczalną błonę z roztworu o mniejszym stężeniu do roztworu o stężeniu większym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. fiz. ruch cząsteczek rozpuszczalnika z obszaru o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do obszaru o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonej przez częściowo przepuszczalną membranę;

 (1.2) kult. przenikanie wpływów kulturowych itp. z jednego obszaru na drugi

Wiktionary

Osmoza – dyfuzja rozpuszczalnika przez membranę półprzepuszczalną rozdzielającą dwa roztwory o różnym stężeniu.

Osmoza zachodzi spontanicznie w wyniku przenikania rozpuszczalnika (np. wody) przez membranę półprzepuszczalną z roztworu o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do roztworu o stężeniu wyższym, czyli prowadzi do wyrównania stężeń obu roztworów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U zwierząt zjawiska osmozy są elementem procesów homeostazy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osmotyczny

 przysł. osmotycznie

 rzecz. osm mrz.

Wiktionary


osmołować

posmarować lub nasycić smołą; nasmołować, wysmołować, zasmołować


SJP.pl


osmołowszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Osmołowszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka. W latach 1919–1944 (de jure do 1950) dzielnica Dąbrowy Białostockiej.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Dąbrowie Białostockiej.

Wikipedia


osmucić

dawniej: zasmucić; osmutnić


SJP.pl


osmulski

nazwisko


SJP.pl


osmutnić

dawniej: zasmucić; osmucić


SJP.pl


osmużać

1. rzucać smugę światła; oświetlać coś smugą;
2. zdejmować skórę z zająca lub królika


SJP.pl


osmużyć

1. rzucić smugę światła; oświetlić coś smugą;
2. ściągnąć skórę z zająca lub królika


SJP.pl


osmyk

1. w łowiectwie: ogon zająca; kosmyk, omyk;
2. błonkówka z rodziny grzebaczowatych


SJP.pl


osmólski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Halszka Osmólska – polska paleontolog
  • Jerzy Józef Osmólski – polski duchowny starokatolicki

Wikipedia


osmół

choroba sosen wywołana przez grzyb; rdza kory sosny, rdza pęcherzykowata, obwar


SJP.pl


osmęta

gatunek pnącza z rodziny mydleńcowatych, z którego wytwarza się guaranę; paulinia guarana


SJP.pl


osnabrück

Osnabrück (dolnoniem. "Ossenbrügge") – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, położone w północno-zachodniej części kraju, nad rzeką Hase w regionie Osnabrücker Land, między północną częścią Lasu Teutoburskiego i gór Wiehengebirge, ok. 80 km na północ od Dortmundu, ok. 45 km od Münster i ok. 100 na zachód od Hanoweru. Miasto jest siedzibą powiatu Osnabrück, do którego jednak nie należy. W 2023 roku miasto liczyło ok. 166,6 tys. mieszkańców.

Wikipedia


osnowa

1. układ nitek tworzących tkaninę, przeplatający się z poprzecznie biegnącym wątkiem;
2. przędza przeznaczona na układ nitek biegnących wzdłuż tkaniny;
3. sytuacja przedstawiona w utworach fabularnych, na której tle rozgrywa się akcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

 (1.2) w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym – tło wydarzeń

 (1.3) przen. książk. baza, podstawa

 (1.4) geod. wybrany zestaw punktów w terenie, podstawa konstrukcji mapy;

 (1.5) praw. zasadnicza treść wniosku, dokładnie określone żądanie

 (1.6) środ. sport. strzelectwo konspekt zajęć strzeleckich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osnowa – jeden z dwóch układów nitek tworzących tkaninę
  • osnowa opony – niegumowy składnik strukturalny opony pneumatycznej utrzymujący jej kształt
  • osnowa stopu – składnik strukturalny stopów niejednorodnych, np. łożyskowych
  • osnowa tłuszczowa – zdefiniowana mieszanina tłuszczów wykorzystywana do produkcji mydeł i margaryn
  • osnowa geodezyjna
  • osnowa grawimetryczna
  • osnowa magnetyczna
  • osnowa matematyczna
  • osnowa realizacyjna
  • Osnowa Iwanowo, obecnie jako Tekstilszczik Iwanowo – ros. klub piłkarski z siedzibą w Iwanowie
  • Port lotniczy Charków-Osnowa
  • Ukraińskie Studenckie Stowarzyszenie Techniczne „Osnowa”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ręce pani Pauliny (…) z wielką zręcznością i wprawą przerzucały pomiędzy osnową klocki również nićmi owinięte.

 (1.3) Na wsi, lubo także strój i zabawa stanowiły główną osnowę mego życia, bywały jednak całe dnie ciszy, godziny rozmyślań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔsˈnɔva, AS: osnova

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osnowowy

Wiktionary


osnowny

osnowowy


SJP.pl


osnuja

błonkówka z rodziny niesnujowatych, szkodnik sosny


SJP.pl


osnujka

zasnuja świerkowa; osnujka świerkowa - błonkówka z rodziny niesnujowatych, której larwy żyją w oprzędach na świerku i żywią się igłami; groźny szkodnik


SJP.pl


osnujowate

rodzina owadów z rzędu błonkówek; niesnujowate


SJP.pl


osnujowaty

o cechach osnujowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


osnutka

dawniej: wysypka


SJP.pl


osnuwik

rodzaj pająka z rodziny osnuwikowatych o ciemno ubarwionym spodzie


SJP.pl


osnuwikowate

rodzina pająków licząca ponad 4450 gatunków


SJP.pl

Osnuwikowate (Linyphiidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothela. Liczy ponad 4450 gatunków podzielonych na ponad 580 rodzajów, co czyni ją drugą najliczniejszą rodziną po skakunowatych. Rodzina słabo poznana, ciągle odkrywane są nowe gatunki. Występują problemy z systematyką. W Polsce występuje ok. 300 gatunków, głównie z rodzajów: "Centromerus", "Porrhomma", czy "Walckenaeria" (zobacz:).

Wikipedia


osnuwikowaty

o cechach osnukikowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


osnuć

1. otoczyć coś snując nić;
2. oprzeć dzieło literackie lub muzyczne na jakiejś podstawie;
3. dawniej: upleść


SJP.pl


osnówka

tkanka okrywająca nasiona niektórych roślin; arylus


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osnówka – u niektórych gatunków roślin twór w różnym stopniu obrastający nasiona
  • Osnówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Perlejewo

Wikipedia


osoba

1. człowiek, postać;
2. postać literacka występująca zwłaszcza w utworze dramatycznym;
3. forma czasownika użytego jako orzeczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pojedynczy człowiek, ktoś

 (1.2) gram. pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności

 (1.3) bohater dramatu

 (1.4) praw. podmiot czynności prawnych

 (1.5) rel. w chrześcijańskiej doktrynie Trójcy Świętej: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty;

Wiktionary

Os

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (Ja) jestem osobą dość praktyczną.

 (1.2) Drugiej osobie liczby mnogiej odpowiada zaimek „wy”.

 (1.3) Rosenkranz to jedna z osób dramatu „Hamlet”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsɔba, AS: osoba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobistość ż., osobnik mos., osobowość ż., osobowy m.

:: zdrobn. osóbka ż.

 przym. osobowy, osobisty, osobniczy, osobny

 przysł. osobowo, osobiście, osobniczo, osobnie, osobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postać, człowiek, persona

 (1.5) rel. hypostaza

Wiktionary


osobatyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. socjol. wyrażenie niewskazujące na płeć osoby, której dotyczy, składające się z wyrazu „osoba” oraz imiesłowu lub przymiotnika, np. osoba towarzysząca, osoby studenckie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warto zwrócić uwagę, że obecnie osobatywy to formy najczęściej pojawiające się w szeroko rozumianych mediach i korespondencji.

 (1.1) Nie można kłócić się z faktem, że wielu używa osobatywów w pełni dobrowolnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbatɨf, AS: osobatyf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobowy mrz., osoba ż., osóbka ż., osobistość ż., osobowość ż., uosabianie n., uosobienie n.

 czas. uosabiać ndk., uosobić dk.

 przym. osobowy, osobisty

 przysł. osobowo, osobiście

Wiktionary


osobistość

osoba wybitna, ważna, wpływowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba wybitna, ważna i wpływowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na całej ulicy Marszałkowskiej zamknięto ruch, bo będzie przejeżdżać jakaś osobistość z zagranicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbʲistɔɕt͡ɕ, AS: osobʹistość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobatyw mrz., osoba ż., osobówka ż., osobowy m.

 przym. osobisty, osobowy

 przysł. osobowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent, VIP; pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha, ważniak; przest. oficjał

Wiktionary


osobisty

1. dotyczący danej osoby;
2. wykonywany przez daną osobę bez niczyjego pośrednictwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do pojedynczej osoby

 (1.2) stanowiący własność danej osoby

 (1.3) intymny, dostępny tylko dla najbliższych

 (1.4) dokonany przez daną osobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dowód osobisty jest dokumentem identyfikującym pojedynczą osobę.

 (1.2) To mój osobisty laptop, nie firmowy.

 (1.3) Nie odpowiem na to pytanie, wysokość zarobków to moja osobista sprawa.

 (1.4) Jego osobiste dokonania stawiają go wśród największych umysłów epoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbʲistɨ, AS: osobʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osobowy

 rzecz. osobatyw mrz., osoba ż., osobistość ż., osobowy m.

 przysł. osobiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) prywatny

 (1.3) intymny

 (1.2,4) własny, swój

Wiktionary


osobiście

przysłówek

 (1.1) we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa

 (1.2) w odniesieniu do siebie samego / konkretnej osoby

Wiktionary

Osobiście – pierwszy solowy album Onara, członka zespołu Płomień 81. Za produkcję odpowiadają Kociołek, Rx, Scoop, Camey i Szogun. Gościnnie pojawili się Lerek i Pezet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po odbiór dokumentów należy zgłosić się osobiście.

 (1.2) Nie traktuj tego tak osobiście!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbʲiɕt͡ɕɛ, AS: osobʹiśće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osobisty

 rzecz. osobatyw mrz., osoba ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samodzielnie

Wiktionary


osobliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób osobliwy

 (1.2) daw. w sposób szczególny, w większym stopniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Człowiek ten był ubrany dosyć osobliwie i zaraz zwrócił na siebie uwagę zebranych.

 (1.2) Psalm ten osobliwie służy człowiekowi miłosiernemu a dobrotliwemu: a niesie proroctwo o męce Pana Chrystusa, i o jego zmartwychwstaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobliwość ż.

 przym. osobliwy

Wiktionary


osobliwiej

stopień wyższy od przysłówka: osobliwie


SJP.pl


osobliwość

1. co, co stanowi o wyjątkowości czegoś; niezwykłość, niepospolitość, oryginalność;
2. rzecz niepowtarzalna, rzadka, niezwykła, zadziwiająca; fenomen, rarytas, unikat, rzadkość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna

 (1.2) immanentny, niezwykły, oryginalny charakter kogoś lub czegoś

 (1.3) fiz. stan układu, w którym przynajmniej jeden z parametrów, który go określa, przyjmuje wartości nieskończone

 (1.4) mat. zob. punkt osobliwy.

 (1.5) mat. zob. macierz osobliwa.

 (1.6) techn. zob. technologiczna osobliwość.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • punkt osobliwy w matematyce
  • macierz osobliwa w matematyce
  • osobliwość w astronomii
  • osobliwość technologiczna w futurologii
  • konfiguracje osobliwe w robotyce
  • Osobliwość – film z 2022 roku w reżyserii Sebastiána Lelio

Wikipedia

Powiązane:

 przym. osobliwy

 przysł. osobliwie

Wiktionary


osobliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: osobliwy


SJP.pl


osobliwy

odbiegający w jakiś sposób od powszechnie przyjętych norm; dziwaczny, szczególny, niezwykły, wyjątkowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie prześcigają się w rezerwowaniu z wielomiesięcznym wyprzedzeniem osobliwych gości do swoich programów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈblʲivɨ, AS: osoblʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobliwość ż.

 przysł. osobliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjątkowy, dziwny, szczególny, niespotykany, kuriozalny, ekscentryczny, unikatowy, rzadki, nadzwyczajny, ekstrawagancki, egzotyczny

Wiktionary


osobniak

głaz większych rozmiarów


SJP.pl


osobnica

wieś w województwie podkarpackim, położona koło Jasła


SJP.pl

Osobnica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Jasło. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej św. Stanisława Biskupa, należącej do dekanatu Dębowiec, diecezji rzeszowskiej.

W Osobnicy od 1953 istnieje kopalnia ropy naftowej.

Wikipedia


osobniczka

→ osobnik


SJP.pl

Patrz:

osobnik

osobniczy

1. odnoszący się do jednego człowieka lub jednego przedstawiciela gatunku; indywidualny, jednostkowy;
2. osobniczy rozwój - rozwój obejmujący wszystkie zmiany organizmu, jakie w nim zachodzą od powstania osobnika do jego naturalnej śmierci; ontogeneza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. właściwy osobnikowi, odnoszący się do osobnika jako okazowi danego gatunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomiędzy pacjentami istnieją indywidualne, osobnicze, wieku, stanu choroby itp. różnice w reakcji na podany lek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobnik m., osoba ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indywidualny

Wiktionary


osobnik

osoba, człowiek (zwykle z odcieniem ujemnym); indywiduum, typ


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) biol. jednostkowy okaz gatunku;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba, człowiek

Wiktionary

Osobnik – jednostkowy organizm, jednostkowy okaz (przedstawiciel) gatunku, żyjący samodzielnie lub w grupie, np. w stadzie bądź kolonii, stanowiący podstawowy element populacji. Ogólnie przyjęto zasadę, że cechą charakterystyczną osobnika jest oddziaływanie na inne osobniki własnego gatunku, inne organizmy oraz środowisko.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Był wyższy niż futryna i tak silny, że mógłby trolla rozedrzeć na kawałki, czego jednak nigdy nie robił, gdyż był również osobnikiem głęboko moralnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsɔbʲɲik, AS: osobʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osoba ż., osobniczość ż.

 przym. osobny, osobniczy

Wiktionary


osobno

przysłówek

 (1.1) oddzielnie, nie razem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te punkty omówimy później osobno.

 (1.1) Wyspa Wielkanocna jest osobno położoną wyspą na południowo-wschodnim Pacyfiku.

 (1.1) Pasły się one czasem osobno, czasem pomieszane razem: gnu, pufu, ariele, antylopy, krowy, bubale, kozły skaczące i wielkie kudu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osoba ż., osobność ż.

 przym. osobny

Wiktionary


osobność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie w innym miejscu, z dala od innych

 (1.2) bycie kimś lub czymś innym, wyróżniającym się

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osobny

 przysł. osobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izolacja, odosobnienie, separacja

 (1.2) odrębność

Wiktionary


osobny

1. oddzielny;
2. mający specjalne przeznaczenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) oddzielony, oddalony od innych, mający specjalne przeznaczenie

 (1.2) daw. szczególny, wyjątkowy, osobliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każde z nas ma już teraz świat osobny, zupełnie inny.

 (1.1) Odnajmuje małą izdebkę z alkierzem, z osobnym wejściem od tyłu.

 (1.2) Wspominana powieściopisarka przejawia osobną predylekcję do opisów piękna przyrody.

 (1.2) Dostrzegam u Ciebie talent osobny do czytania mej poezji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsɔbnɨ, AS: osobny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osoba ż., osobnik m., osobność ż.

 przysł. osobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oddzielny, odrębny

Wiktionary


osobodoba

miara odpowiadająca wielkości zasobów zużywanych lub wytwarzanych przez jednego człowieka w ciągu doby


SJP.pl


osobodzień

środowiskowo: jednostka obliczeniowa równa jednemu dniowi przebytemu gdzieś przez jedną osobę


SJP.pl


osobokilometr

jednostka obliczeniowa do obliczenia kosztów przewozu osób, równa jednemu kilometrowi przejechanemu przez jedną osobę


SJP.pl


osobolat

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: osoborok

Wiktionary


osoborok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jednostka miary ekspozycji, określająca łączny czas obserwacji lub narażenia badanej populacji na dany czynnik, stanowiąca iloczyn liczby obserwowanych badanych oraz czasu trwania tej obserwacji wyrażonego w latach (wartość odpowiadająca obserwacji jednego pacjenta/jednostki przez pełen rok)

 (1.2) jednostka miary nakładu pracy i zatrudnienia, oznaczająca pełen wymiar czasu pracy zrealizowany przez jednego pracownika w przeciągu jednego roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W analizie statystycznej osobolata wykorzystuje się do obliczania wskaźników zapadalności (liczba nowych przypadków podzielona przez sumę osobolat obserwacji).

 (1.1) W demografii potencjalnej w odróżnieniu od tradycyjnej podstawową jednostką populacji nie jest jeden człowiek, lecz jego potencjał życiowy. Rozpatruje się w niej zjawiska demograficzne, przyjmując za jednostkę liczenia nie osobę, a osoborok.

 (1.2) Według modeli OECD na każde 1000 MW reaktorów APWR przypada 12 tys. osobolat (jednostka generacji miejsca pracy dla 1 osoby przez 1 rok) podczas budowy, 30 tys. osobolat przy obsłudze reaktora [...].

 (1.2) Jeden ekwiwalent pełnego czasu pracy (w skrócie EPC) oznacza jeden osoborok poświęcony wyłącznie na działalność B+R.

Wiktionary


osobowościowy

przymiotnik

 (1.1) psych. związany z osobowością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobowość ż.

Wiktionary


osobowość

1. tylko w liczbie pojedynczej
a) zespół cech psychicznych właściwych danemu człowiekowi;
b) osobowość prawna - zdolność nabywania praw i zaciągania zobowiązań, nadana przez ustawę jakimś organizacjom;
2. człowiek o wyrazistych cechach wyróżniających go spośród innych ludzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

Wiktionary

Osobowość – wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności). Jest to zespół względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych jednostki, różniących ją od innych jednostek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Minione wydarzenia wyciskają piętno na osobowościach ludzi i narodów, zostają oni naznaczeni stygmatem czasu.

 (1.1) Antropolodzy przetestowali cechy osobowości i zużycie papieru toaletowego u 1000 osób.

 (1.1) Nadużywanie alkoholu ma destrukcyjny wpływ na osobowość człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbɔvɔɕt͡ɕ, AS: osobovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobowy mrz., osobatyw mrz., osoba ż.

 przym. osobowościowy, osobowy

 przysł. osobowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indywidualność, jaźń, jestestwo

Wiktionary


osobowy

1. związany z osobą lub osobami;
2. przystosowany do przewożenia ludzi;
3. w językoznawstwie: związany z osobą - kategorią gramatyczną, np. zaimek osobowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący osoby

 (1.2) służący do transportu ludzi

 (1.3) gram. związany z kategorią gramatyczną osoby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) rodzaj pociągu pasażerskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na podstawie analizy i opisu stanowiska pracy buduje się profil osobowy pracownika i wymogi stawiane mu przez organizację (z Internetu)

 (1.1) Stan osobowy i etatowy w naszych warsztatach pracy pozostawia wiele do życzenia.

 (1.2) Na parkingu naliczyłem sto samochodów osobowych.

 (2.1) Znowu spóźnisz się na osobowy!

 (2.1) Lubię podróżować po Polsce osobowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbɔvɨ, AS: osobovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobowość ż., osobatyw mrz., osoba ż., osobistość ż.

 przym. osobisty

 przysł. osobowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) personalny

 (1.2) pasażerski

 (2.1) osobówka

Wiktionary


osobówka

potocznie: samochód lub pociąg osobowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. szoferska: samochód osobowy

 (1.2) gwara. kolejowa: pociąg osobowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbufka, AS: osobufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osobistość ż.

Wiktionary


osobłoga

rzeka w Polsce, dopływ Odry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Czechach i Polsce, lewy dopływ Odry;

 (1.2) geogr. wieś gminna w Czechach w województwie morawsko-śląskim, w powiecie Bruntal;

Wiktionary

Osobłoga (też "Osa", dawniej "Ossobłoka", Osoblaha, Hotzenplotz, przez Austriaków nazywana "Ossą") – rzeka w północno-wschodnich Czechach i południowo-zachodniej Polsce, lewobrzeżny dopływ Odry, długości 65,5 km i powierzchni zlewni 993 km² (z tego 745 km² w Polsce).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. osobłoski, osobłożański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Osa ż.

 (1.2) przest. Osobłaga ż.

Wiktionary


osobłoski

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do rzeki Osobłoga

 (1.2) odnoszący się do wsi Osobłoga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osobłoga ż.

 (1.1) przym. nadosobłoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobłożański

 (1.2) osobłożański

Wiktionary


osoczać

gwarowo: osaczać


SJP.pl


osocze

płynna substancja krwi, w której znajdują się krwinki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) biol. zasadniczy płynny składnik krwi, w którym zawieszone są krwinki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zespół Hioba objawia się nawracającymi zakażeniami gronkowcowymi, wypryskami skórnymi, ciężkimi zapaleniami płuc i podwyższonym poziomem IgE w osoczu.

 (1.1) Naturalny miód pszczeli zawiera prawie wszystkie mikroelementy i swoim składem przypomina osocze krwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsɔt͡ʃɛ, AS: osoče

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plazma

Wiktionary


osocznik

osoba uczestnicząca w nagance na zwierzynę, osaczająca zwierza; osacznik, obławnik


SJP.pl

Osocznik – zarządca królewski od XVI do XVIII w. Obławnik biorący udział w osaczaniu zwierza.

Wikipedia


osoczowy

→ osocze


SJP.pl

Patrz:

osocze

osoczynowate

rodzina roślin dwuliściennych z rzędu rutowców


SJP.pl

Os

Wikipedia


osoczynowaty

o cechach osoczynowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


osoka

roślina wodna z rodziny żabiściekowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osoka aloesowata – gatunek byliny wodnej z rodziny żabiściekowatych
  • Osoka – struga, dopływ Gwdy
  • Osaka

Wikipedia


osolin

Osolin (niem. "Esdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie.

Wikipedia


osolić

dodać soli do potrawy, posypać solą w celu uzyskania pożądanego smaku


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) dodać soli do potrawy, najczęściej posypując

Wiktionary


osoryja

polski herb szlachecki; Ossoria


SJP.pl


osowa

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Gdańska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osowa – część miasta Gdańsk
  • Osowa – część miasta Gdynia
  • Osowa – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
  • Osowa – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
  • Osowa – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
  • Osowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Galewice
  • Osowa – część wsi Zbydniów w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Osowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Kuczbork-Osada
  • Osowa – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Suwałki
  • Osowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sobków
  • Osowa – wieś w obwodzie żytomierskim, w rejonie emilczyńskim – dawny chutor w obwodzie wołyńskim, w rejonie starowyżewskim
  • Osowa – dawny chutor w obwodzie wołyńskim, w rejonie kamieńskim

Wikipedia


osowate

1. podobny do osy;
2. potocznie: złośliwy, uszczypliwy


SJP.pl

Osowate (Vespidae) – rodzina owadów błonkoskrzydłych (Hymenoptera) z grupy żądłówek, z nadrodziny os (Vespoidea), czasami również określana nazwą osy.

Wikipedia


osowaty

1. podobny do osy;
2. potocznie: złośliwy, uszczypliwy


SJP.pl


osowiałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest osowiałe; cecha tych, którzy są osowiali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowa ż., sówka ż., osowienie n.

 czas. osowieć dk.

 przym. osowiały

 przysł. osowiale

Wiktionary


osowiały

pozbawiony energii; smutny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przygnębiony czymś

 (1.2) będący wyrazem czyjegoś przygnębienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osowiałość ż.

 przysł. osowiale

 czas. osowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygnębiony

Wiktionary


osowiec

przeziernik osowiec - motyl z rodziny przeziernikowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osowiec – przysiółek wsi Ligota Rybińska w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Międzybórz
  • Osowiec – przysiółek wsi Toruń w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec Fabryczny
  • Osowiec – osada w woj. lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Osowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
  • Osowiec – część wsi Brudzew w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Osowiec – część wsi Bliźniew w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Wróblew
  • Osowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
  • Osowiec – kolonia wsi Tończa w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Liw
  • Osowiec – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Turawa
  • Osowiec – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Zbójna
  • Osowiec – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Zbójna
  • Osowiec – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Goniądz

Wikipedia


osowiecki

nazwisko


SJP.pl


osowieć

stać się zobojętniałym, apatycznym


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) popaść w melancholię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osowiałość ż., sowa ż., sówka ż.

 przym. osowiały, sowi

Wiktionary


osowiński

nazwisko


SJP.pl


osowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osowo – część miasta Chojna
  • Osowo – przysiółek wsi Kłączno w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice
  • Osowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin
  • Osowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
  • Osowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
  • Osowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
  • Osowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
  • Osowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
  • Osowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Osowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin
  • Osowo – potoczna nazwa osiedla mieszkaniowego Osów w Szczecinie (część dzielnicy Zachód)
  • Osowo – dawna gromada

Wikipedia


osowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karol Osowski – polski urzędnik państwowy
  • Michał Osowski – polski pilot samolotowy

Wikipedia


osp

1. wirusowa choroba zakaźna;
2. regionalnie: karma z otrębów zbożowych


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = ochotnicza straż pożarna;

 (1.2) = ekon. techn. operator systemu przesyłowego

 (1.3) = eduk. wojsk. Oficerska Szkoła Piechoty

Wiktionary

Zobacz też: OSP.

Osp – wieś w Słowenii, w gminie miejskiej Koper. 1 stycznia 2018 liczyła 181 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdyby nie druhowie z miejscowej OSP, zabytkowy kościół w Ptaszkowej strawiłby pożar wzniecony przez podpalaczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ‿ɛs‿ˈpɛ, AS: o‿es‿pe

Wiktionary


ospa

1. wirusowa choroba zakaźna;
2. regionalnie: karma z otrębów zbożowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. wspólna nazwa kilku różnych wirusowych chorób zakaźnych objawiających się wysypką

 (1.2) roln. reg. karma z otrębów zbożowych

 (1.3) geol. zob. ospa krasowa.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ospa krowia
  • ospa małpia
  • ospa owiec i kóz
  • ospa ptaków (ospobłonica)
  • ospa prawdziwa
  • ospa wietrzna
  • OSPA – Ogólnopolskie Spotkania z Piosenką Kabaretową

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ospówka ż.

 przym. ospowy, ospowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) osypka, tłucz

Wiktionary


ospa-party

spotkanie dzieci zdrowych z dziećmi chorymi na ospę, zorganizowane w celu ich zarażenia i uodpornienia na tę chorobę; ospa party


SJP.pl


ospale

przysłówek

 (1.1) w sposób ospały; bez energii, jakby znużenie lub senność wpływały na działanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ospalec mos., ospałość ż.

 przym. ospały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leniwie, niemrawo, powolnie, rozwlekle, sennie

Wiktionary


ospalec

1. osoba senna;
2. leń; próżniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek ospały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔsˈpalɛt͡s, AS: ospalec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ospałość ż.

 przym. ospały

 przysł. ospale

Wiktionary


ospalej

stopień wyższy od przysłówka: ospale


SJP.pl


ospalstwo

rzadko: brak ochoty do działania, nieróbstwo, opieszałość; lenistwo, ospałość, ociężałość, leniwość


SJP.pl


ospalszy

stopień wyższy od przymiotnika: ospały


SJP.pl


ospaluch

ospalec;
1. osoba senna;
2. leń, próżniak


SJP.pl


ospałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chęć zaśnięcia, potrzeba snu

 (1.2) przen. właściwość tego, co ospałe; cecha tych, którzy są ospali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ospalstwo n., ospalec m., ospaluch m.

 przym. ospały

 przysł. ospale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) senność; przest. senliwość

 (1.2) gnuśność, niemrawość, ociężałość, opieszałość, powolność; pot. maruderstwo, rozmamłanie, rozmemłanie, ślamazarność

Wiktionary


ospały

senny, śpiący, zbudzony po śnie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma potrzebę snu

 (1.2) powolny, pozbawiony energii, ociężały

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ospały woźnica uniósł wielką kłodę drzewa i cisnął nią w motocykl…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ospałość ż., ospalec m.

 przysł. ospale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) apatyczny

Wiktionary


ospianka

łagodna forma ospy prawdziwej, powstała na skutek zakażenia osoby szczepionej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. ospa o łagdonym przebiegu

Wiktionary


ospica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. przest. zob. ospianka.

Wiktionary


ospielica

roślina doniczkowa pochodząca z Japonii; aukuba


SJP.pl


ospobłonica

choroba zakaźna ptaków; ospodyfteria


SJP.pl


ospodyfteria

choroba zakaźna ptaków; ospobłonica


SJP.pl


ospowaty

1. pokryty bliznami po przebytej chorobie;
2. dawniej: zarażony ospą


SJP.pl


ospowy

1. przymiotnik od: ospa;
2. przymiotnik od: osep


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z ospą, dotyczący ospy

 (1.2) hist. związany z ospem (daniną)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. chory na ospę

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1, 2.1)

:: rzecz. ospa ż., ospówka ż.

:: przym. ospowaty

 (1.2)

 rzecz. osep mrz.

Wiktionary


osppe

skrót od: Ordo Sancti Pauli Primi Eremitae - zakon paulinów


SJP.pl


osprzęt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. pomocnicze elementy urządzeń, maszyn i instalacji, bez których te nie mogą działać poprawnie lub nie wykorzystują w pełni swojego potencjału;

 (1.2) żegl. zob. takielunek.

Wiktionary

Osprzęt, armatura – pomocnicze elementy instalacji, maszyn i urządzeń niezbędne do ich prawidłowego działania albo zwiększające lub zmieniające ich funkcjonalność, np. osprzęt elektryczny, hydrauliczny, gazowy, rowerowy, budowlany.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Choć najmniej wykształcony spośród chińskich milionerów, wykazał się niezwykłą smykałką do interesów, gdy z ulicznego sprzedawcy kukurydzy przeobraził się w producenta opakowań plastikowych, a w 1986 r. przerzucił się na części i osprzęt do motocykli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzęt mrz.

 przym. sprzętowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) armatura

Wiktionary


osprzętowy

→ osprzęt


SJP.pl

Patrz:

osprzęt

osps

[czytaj: o-es-pe-ES] skrót od: Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty


SJP.pl


osram

(wulgarne) obsrać; obesrać;
1. oddając kał, zabrudzić coś;
2. obgadać kogoś;
3. zignorować coś lub kogoś


SJP.pl

Osram Licht AG (Osram) – niemieckie przedsiębiorstwo produkujące sprzęt oraz akcesoria oświetleniowe. Siedziba przedsiębiorstwa znajduje się w Monachium, w Bawarii.

Wikipedia


osranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. zanieczyszczenie czegoś własnym kałem

 (1.2) wulg. przen. obmówienie kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obsranie n., obesranie n., obsrywanie n.

 czas. srać, osrać dk., obsrać dk., obesrać dk., obsrywać ndk.

 przym. szaraczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. obsranie, obesranie; pot. zafajdanie

Wiktionary


osrać

(wulgarne) obsrać; obesrać;
1. oddając kał, zabrudzić coś;
2. obgadać kogoś;
3. zignorować coś lub kogoś


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. osrywać)

 (1.1) wulg. zabrudzić coś lub kogoś kałem

 (1.2) wulg. zignorować coś lub kogoś

 (1.3) wulg. przen. obgadać kogoś

czasownik zwrotny dokonany osrać się (ndk. osrywać się)

 (2.1) wulg. zabrudzić się własnym kałem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osrałem kibel.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osranie n., obsranie n., obesranie n., obsrywanie n.

 czas. srać, obsrać dk., obesrać dk., obsrywać ndk.

 przym. szaraczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. obsrać, obesrać; pot. zafajdać

Wiktionary


osroena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. starożytne królestwo ze stolicą w Edessie, założone przez nabatejskie lub arabskie plemięemiona w północnej Syrii, istniejące między II w. p.n.e. a III w. n.e.;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osroeńczyk m., Osroenka ż., Osroene n.

 przym. osroeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Osroene

Wiktionary


osroene

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. starożytne królestwo ze stolicą w Edessie, założone przez nabatejskie lub arabskie plemięemiona w północnej Syrii, istniejące między II w. p.n.e. a III w. n.e.;

Wiktionary

Osroene (Osroena, Ὀσροηνή, ‏ܡܠܟܘܬܐ ܕܒܝܬ ܐܘܪܗܝ‎) – starożytne królestwo założone przez nabatejskie plemiona pochodzące z północnej Syrii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Osroeńczyk m., Osroenka ż., Osroena ż.

 przym. osroeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Osroena

Wiktionary


osroenka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. obywatelka starożytnego królestwa Osroene

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osroene n., Osroena ż.

:: fm. Osroeńczyk m.

 przym. osroeński

Wiktionary


osroeńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. obywatel starożytnego królestwa Osroene

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sulla nazywał zatem Komageńczyka Epifanesem, a Osroeńczyka Filoromajosem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osroene n., Osroena ż.

:: fż. Osroenka ż.

 przym. osroeński

Wiktionary


osroeński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Osroene, dotyczący Osroene

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osroena ż., Osroene n., Osroeńczyk m., Osroenka ż.

Wiktionary


osrywać

obsrywać, obesrywać; wulgarnie:
1. oddając kał, brudzić coś;
2. przenośnie: obgadywać kogoś


SJP.pl


ossarium

popielnica, krypta, urna zawierająca prochy zmarłego; kostnica, ossuarium


SJP.pl


osseina

substancja organiczna występująca w kościach, nadająca im elastyczność; oseina, osteoid


SJP.pl

Osseina, osseomukoid ( osteoid) – organiczna substancja międzykomórkowa tkanki kostnej, zapewniająca kości elastyczność i wytrzymałość. Jest wydzielana przez osteoblasty. Zawiera włókna kolagenu (I typu), białka niekolagenowe (osteonektyna, osteokalcyna), proteoglikany i mukopolisacharydy.

Wikipedia


ossendowski

nazwisko


SJP.pl


osseointegracja

strukturalny zrost endoprotezy z tkanką kostną; osteointegracja


SJP.pl

Osseointegracja ("osteointegracja") – bezpośrednie strukturalne i czynnościowe połączenie pomiędzy uporządkowaną, żywą kością i powierzchnią obciążonego wszczepu. Zjawisko to zostało opisane po raz pierwszy w roku 1977, a sam termin „osseointegracja” zdefiniowano w roku 1981.

Wikipedia


osseointegracyjny

→ osseointegracja


SJP.pl

Patrz:

osseointegracja

ossi

były mieszkaniec komunistycznych Niemiec Wschodnich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ossi – miasto i gmina we Włoszech
  • Ossi Reichert – niemiecka narciarka
  • Ossi – określenie mieszkańców NRD

Wikipedia


ossia

[czytaj: oss-ija] określenie wykonawcze: dowolnie, według upodobania


SJP.pl


ossikon

[czytaj: os-ikon] cylindryczna lub stożkowa, pokryta skórą struktura kostna na głowach żyraf, samców okapi i niektórych ich wymarłych krewnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. zool. cylindryczna lub stożkowa, pokryta skórą struktura kostna na głowach żyraf, samców okapi i niektórych ich wymarłych krewnych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ossikonowy

Wiktionary


ossikonowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ossikonem, dotyczący ossikonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ossikon m.

Wiktionary


ossobolin

nazwa handlowa historycznego leku wspomagającego gojenie i odbudowę tkanki kostnej oraz mineralizację kości, zawierającego wyciągi z kości młodych zwierząt i nieorganiczne związki wapnia


SJP.pl


ossobuco

potrawa mediolańska: kolanko cielęce w sosie z wina lub z pomidorami


SJP.pl

Os

Wikipedia


ossolin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ossolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Liw
  • Ossolin – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Siemiatycze
  • Ossolin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
  • Ossolin – dawna gromada

Wikipedia


ossolineum

instytut polskiej nauki i kultury ufundowany w 1817 roku przez Józefa Ossolińskiego we Lwowie, obecnie mający siedzibę we Wrocławiu; Zakład Narodowy im. Ossolińskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) kult. polski instytut naukowy i kulturalny we Wrocławiu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gmachu obecnego Ossolineum mieściło się gimnazjum katolickie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ZNiO

Wiktionary


ossoliński

nazwisko


SJP.pl


ossowice

Ossowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. W latach 1954–1959 wieś była siedzibą Ossowice, po jej zniesieniu Rawa Mazowiecka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


ossowski

nazwisko


SJP.pl

Ossowski (Leliwa odmienny, Księżyc odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Leliwa lub Księżyc.

Wikipedia


ossr

skrót od: Ordo Sanctissimi Redemptoris - zakon redemptorystek


SJP.pl


osss

skrót od: Ordo Sanctissimi Salvatoris - zakon brygidek


SJP.pl


osst

skrót od: Ordo Sanctissimae Trinitas - zakon trynitarzy


SJP.pl


ossuarium

popielnica, krypta, urna zawierająca prochy zmarłego; kostnica, ossarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) naczynie służące do przechowywania szczątków zmarłego;

 (1.2) budowla lub pomieszczenie ze szczątkami zmarłych, często w obrębie cmentarza

Wiktionary

Ossuarium (łac. "ossuarius", także ossarium) – naczynie lub inny pojemnik służący do przechowywania kości, albo prochów zmarłego, którego poddano kremacji.

Nazwa ta obejmuje również pomieszczenia lub wolno stojące budowle wznoszone w obrębie cmentarzy. W przypadku, gdy w miejscu starego zakładano nowy cmentarz, umieszczano w nich ekshumowane szczątki zmarłych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ossuarium, w którym pochowano Jakuba, jest dość proste i pozbawione ozdób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsːuˈwarʲjũm, AS: o•suu̯arʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urna

 (1.2) karner, mauzoleum

Wiktionary


ossyfikacja

proces powstawania i mineralizacji kości polegający na przekształcaniu się tkanki chrzęstnej w tkankę kostną; kostnienie, osyfikacja


SJP.pl


ossów

Ossów – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Wołomin. Ma status sołectwa.

Wieś znajduje się na Równinie Wołomińskiej, 22 km od centrum Warszawy. Przepływa przez nią rzeka Długa wraz z dopływem Czarną Strugą. Ciągnie się wzdłuż drogi powiatowej 01134 (Turów – Majdan – Mostówka – granica gminy Wołomin), która w Ossowie nosi nazwę Stanisława Matarewicza.

Wikipedia


ossówno

Ossówno – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Wierzbno. Ma status sołectwa.

Do 1954 r. wieś była siedzibą gminy Ossówno, następnie do 1959 – gromady Ossówno, po jej zniesieniu w gromadzie Wierzbno, następnie gminy Wierzbno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


ostachowicz

nazwisko


SJP.pl


ostajnica

rodzaj jaszczurek z rodziny scynkowatych


SJP.pl


ostalgia

tęsknota za czasami NRD


SJP.pl


ostan

jednostka administracyjna w Iranie


SJP.pl

Ostan ( ‏استان‎; l.mn. "ostan-haa", ‏استان‌ها‎) – irańska jednostka podziału administracyjnego, odpowiadająca w przybliżeniu prowincji lub np. polskiemu województwu.

Każdy ostan podlega lokalnemu centrum (Markaz), najczęściej jest to największe miasto w prowincji. Na czele każdego ostanu stoi gubernator generalny ( ‏Ostāndār‎), który jest odpowiednikiem polskiego wojewody. Iran dzieli się na 31 ostanów.

Wikipedia


ostaniec

samotne wzniesienie pozostałe po nierównomiernym niszczeniu powierzchni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;

Wiktionary

Ostaniec – wzniesienie powstałe w wyniku procesów wietrzenia i erozji (a także denudacji terenów przyległych, co powoduje odsłonięcie i pozostawienie ostańca). Ostańce występują jako wyizolowane formy terenu, często o stromych, skalistych stokach, będące pozostałością większego masywu skalnego. Niekiedy ostańcami są całe wzniesienia, jak np. Szczeliniec Wielki w Górach Stołowych i Maczuga Herkulesa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈstãɲɛt͡s, AS: ostãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostanie n., zostanie n., zostawanie n.

 czas. ostać się dk., zostać dk., zostawać ndk.

 przym. ostańcowy

Wiktionary


ostankino

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostankino, a właściwie „Ostankinskij” – rejon w Północno-wschodnim okręgu administracyjnym Moskwy
  • Wieża telewizyjna Ostankino
  • Pierwyj Kanał Ostankino – nazwa głównego kanału telewizji publicznej w Rosji w okresie 1991–1995, noszącego obecnie nazwę „Pierwyj kanał”
  • Pałac Ostankino w Moskwie
  • Ostankino – planowana stacja metra moskiewskiego linii Liublińskiej
  • Ostankino – przystanek kolejowy w Moskwie.

Wikipedia


ostapczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartłomiej Ostapczuk
  • Dmytro Ostapczuk
  • Jacko Ostapczuk

Wikipedia


ostapiuk

nazwisko


SJP.pl


ostapowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Ostapowicz (1887–1940) – kapitan piechoty Wojska Polskiego
  • Barbara Ostapowicz (ur. 1950) – polska scenograf filmowa i dekorator wnętrz
  • Gustaw Ostapowicz (1863–1941) – generał major Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego
  • Jakub Ostapowicz, ps. „Kuba O.”, „₪” – producent muzyczny, członek Hewry i JWP
  • Władysław Ostapowicz (1928–2013) – major Wojska Polskiego
  • Włodzimierz Ostapowicz (1907–1979) – działacz komunistyczny
  • Wojciech Ostapowicz (ur. 1949) – operator filmowy

Wikipedia


ostaryna

substancja zwiększająca masę i siłę mięśni, stosowana m.in. w dopingu


SJP.pl


ostasz

nazwisko


SJP.pl


ostaszewo

wieś w Polsce, położona niedaleko Torunia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostaszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomice
  • Ostaszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk
  • Ostaszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Ostaszewo
  • Ostaszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
  • Ostaszewo – dawna gromada w powiecie toruńskim
  • Ostaszewo – dawna gromada w powiecie nowodworsko-gdańskim
  • Ostaszewo – wieś w obwodzie wołogodzkim
  • Ostaszewo – wieś w obwodzie nowogrodzkim, w rejonie moszeńskim
  • Ostaszewo-Pańki, Ostaszewo Wielkie, Ostaszewo-Włuski
  • Ostaszków

Wikipedia


ostaszewski

przymiotnik od: Ostaszewo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Ostaszewski – polski adwokat i wojskowy
  • Jacek Ostaszewski – polski muzyk, kompozytor, reżyser teatralny
  • Jacek Ostaszewski – filmoznawca
  • Krzysztof Ostaszewski – polski matematyk
  • Paweł Ostaszewski – polski psycholog
  • Piotr Ostaszewski – profesor nauk humanistycznych, ambasador RP w Korei Południowej
  • Piotr Ostaszewski (pilot) – uczestnik Bitwy o Anglię
  • Piotr Witold Ostaszewski – profesor nauk weterynaryjnych
  • Teofil Wojciech Ostaszewski – polski ziemianin, pisarz, działacz społeczny i gospodarczy

Wikipedia


ostaszkowski

przymiotnik od: Ostaszków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ostaszkowem, dotyczący Ostaszkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostaszków mrz.

Wiktionary


ostaszków

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie twerskim;

Wiktionary

Ostaszków ( Осташков, "Ostaszkow") – miasto w Rosji założone w 1587 roku, w obwodzie twerskim, ok. 190 km na zachód od Tweru, położone nad jeziorem Seliger (ros. Селигер) przy linii kolejowej Wielkie Łuki–Bołogoje.

Prawa miejskie uzyskało w 1770 roku. W mieście rozwinął się przemysł lekki (skórzany) oraz zbrojeniowy (kosmiczny). Port śródlądowy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ostaszkowski

Wiktionary


ostatecznie

przysłówek

 (1.1) całkowicie, zupełnie, w sposób ostateczny lub do końca

 (1.2) wreszcie, w końcu

 (1.3) w ostatecznym razie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Geniusz przestał się pojawiać, jakby pojął, że wyrok zapadł ostatecznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstaˈtɛt͡ʃʲɲɛ, AS: ostatečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostateczność ż., ostatni m., ostatek mrz.

 przym. ostateczny, ostatni, przedostatni

 przysł. ostatnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) definitywnie

 (1.2) w końcu

 (1.3) w ostateczności

Wiktionary


ostateczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sytuacja ostateczna

 (1.2) cecha tego, co ostateczne

 (1.3) daw. koniec, kres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostatek mrz., ostatni mos.

 przym. ostateczny, ostatni

 przysł. ostatecznie

Wiktionary


ostateczny

przymiotnik

 (1.1) książk. kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny

 (1.2) książk. o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według konstytucji orzeczenia TK są ostateczne, żaden urzędnik nie ma prawa ich odrzucać, zawieszać czy kwestionować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstaˈtɛt͡ʃnɨ, AS: ostatečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostatni mos., ostatek mrz., ostateczność ż.

 przym. ostatni, przedostatni

 przysł. ostatecznie, ostatnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostatni, definitywny, nieodwołalny, nieodwracalny, peremptoryczny

 (1.2) skrajny

Wiktionary


ostatek

1. pozostałość, reszta, koniec;
2. dawniej: granica, kraniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) to, co pozostało

 (1.2) zob. ostatki.

 (1.3) karc. ostatnia lewa w rozdaniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstatɛk, AS: ostatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostatni mos., ostatki nmos., ostateczność ż.

 przym. ostatni, ostatkowy, przedostatni, ostateczny

 przysł. ostatnio, ostatecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozostałość, reszta, resztka

 (1.3) ultimo

Wiktionary


ostatki

1. ostatnie dni karnawału (okresu od święta Trzech Króli do Środy Popielcowej); zapusty, mięsopusty, mięsopust, kusaki, kuse dni;
2. zabawy związane z obchodzeniem tego karnawału;
3. wtorek przed Środą Popielcową;
4. końcowa część jakiegoś wydarzenia, okresu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ostatnie dni karnawału

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) M. B. W. lm. zob. ostatek.

Wiktionary

Ostatki, zapusty (lud. "mięsopust", śląs. "kozelek", odpowiednik prawosławnej "maslenicy") – ostatnie dni karnawału zaczynające się w tłusty czwartek, a kończące się zawsze we wtorek, zwany w Polsce „śledzikiem” (w Wielkopolsce jest to tzw. „podkoziołek”). Następny dzień – Środa Popielcowa – oznacza początek wielkiego postu i oczekiwania na Wielkanoc. Obydwa święta są świętami ruchomymi. W "ostatki" urządza się ostatnie huczne zabawy, bale przed nadchodzącym okresem wstrzemięźliwości.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈstatʲci, AS: ostatʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostatek m., ostatni mos.

 przym. ostatni, ostatkowy, przedostatni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mięsopust, zapusty, zimne zapusty, bachusy, kusaki, kuse dni

Wiktionary


ostatkowy

→ ostatki


SJP.pl

Patrz:

ostatki

ostatni

1. będący na samym końcu;
2. taki, po którym nie będzie następnego;
3. najniższy pod względem wartości; najgorszy;
4. najmniej prawdopodobny lub odpowiedni;
5. najbliższy dniu dzisiejszemu spośród minionych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się na końcu listy, kolejności

 (1.2) taki, który pozostał, gdy innych już nie ma

 (1.3) najgorszy według zalet, wartości

 (1.4) mający miejsce niedawno, jako pierwszy z przeszłych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ktoś ostatni (1.1-2)

 (2.2) człowiek najbardziej niemoralny

Wiktionary

Ostatni – poemat Zygmunta Krasińskiego napisany w 1847.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dotarłem do mety jako ostatni.

 (1.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

 (1.4) Ostatnia z tych podróży trwała ponad rok i dzięki temu miałem niejedną sposobność, by z bliska przyjrzeć się politycznej rzeczywistości Zachodu.

 (1.4) Kościejny szedł drogą i nie czuł zmęczenia, chociaż ostatniej nocy nie zaznał snu ani odpoczynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstatʲɲi, AS: ostatʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostatek mrz., ostatki lm nm., ostateczność ż., ostatnia ż.

 przym. najostatniejszy, ostateczny, przedostatni

 przysł. ostatnio, ostatecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) końcowy; gw. Górny Śląsk pośledni

Wiktionary


ostatnia

1. kobieta, która jest ostatnim (jedynym) fachowcem, specjalistką w jakiejś dziedzinie;
2. kobieta stojąca najniżej pod względem wartości moralnych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostatnia – album polskiego wokalisty Marka Dyjaka
  • Ostatnia – ostaniec skalny w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Olkuskiej
  • Ostatnia – ostaniec skalny w grupie Skał Rzędkowickich na Wyżynie Częstochowskiej
  • Ostatnia – ostaniec skalny w grupie Słonecznych Skał w Dolinie Szklarki na Wyżynie Olkuskiej
  • Ostatnia – skała w rezerwacie przyrody Pazurek w pobliżu kolonii Pazurek w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Olkusz

Wikipedia


ostatnio

przysłówek czasu

 (1.1) w niedalekiej przeszłości

 (1.2) ostatnim razem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo modnym kierunkiem jest ostatnio prezentowanie trików „od stolika do stolika”.

 (1.2) Sprowadź mi dwadzieścia funtów drutu miedzianego, takiego, jaki był ostatnio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstatʲɲɔ, AS: ostatʹńo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostatni, przedostatni, ostateczny, najostatniejszy

 rzecz. ostatni mos., ostatek

 przysł. przedostatnio, ostatecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w nieodległych czasach, niedawno, w ostatnim czasie, ostatnimi czasy

 (1.2) poprzednio, ostatnim razem

Wiktionary


ostawać

przestarzałe: zostawać, pozostawać; ostawać się


SJP.pl


ostawiać

dawniej, dziś poetycko: odchodzić od kogoś, od czegoś, opuszczać, porzucać kogoś lub coś; zostawiać, pozostawiać


SJP.pl


ostawić

dawniej, dziś poetycko: odejść od kogoś, od czegoś, opuścić, porzucić kogoś lub coś; zostawić, pozostawić


SJP.pl


ostawość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ostawe; cecha tych, którzy są ostawi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostawy

Wiktionary


ostać

przestarzałe: zostać, pozostać, przetrwać; ostać się


SJP.pl


ostałowski

nazwisko


SJP.pl


ostały

1. taki, który się ostał (pozostał, ocalał, przetrwał);
2. przestarzale: taki, który się ostał (ustał się, sklarował się); sklarowany


SJP.pl


ostałów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostałów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
  • Ostałów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska

Wikipedia


ostałówek

Os

Wikipedia


ostańcowy

→ ostaniec


SJP.pl

Patrz:

ostaniec

ostemplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) opatrzenie czegoś odciskiem pieczęci

 (1.2) górn. bud. zabezpieczenie tunelu, pomieszczenia itp. przed zawaleniem przy pomocy podpór (stempli)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stempel m., stempelek m., stemplownica ż., stemplownik m., stemplowanie n., podstemplowanie n.

 czas. ostemplować dk., stemplować ndk., podstemplować

 przym. stemplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opieczętowanie

Wiktionary


ostemplowywać

1. odciskać na czymś stempel;
2. naznaczać coś stemplem;
3. zabezpieczać odpowiednimi podporami przed zawaleniem


SJP.pl


ostenda

miasto w Belgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Belgii, na wybrzeżu Morza Północnego, w prowincji Flandria Zachodnia;

Wiktionary

Ostenda ( Oostende, Ostende, Ostende) – miasto uzdrowiskowe w północno-zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Zachodnia, siedziba administracyjna okręgu Ostenda. Leży na Wybrzeżu Belgijskim, nad Morzem Północnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przełomie XIX i XX wieku Sienkiewicz podróżuje między Odessą a Ostendą, telegrafuje do Warszawy, do którego banku mają przysłać mu pieniądze […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostendczyk mos., ostendka ż.

 przym. ostendzki

Wiktionary


ostendczyk

mieszkaniec Ostendy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ostendy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostendczyk wskoczył bez namysłu w wodę, ale rychło już dał znak, aby go wyciągnięto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostenda ż.

:: fż. ostendka ż.

 przym. ostendzki

Wiktionary


ostendka

mieszkanka Ostendy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ostendy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostenda ż.

:: fm. ostendczyk mos.

 przym. ostendzki

Wiktionary


ostendzki

przymiotnik od: Ostenda (miasto w Belgii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ostendą, dotyczący Ostendy, pochodzący z Ostendy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mający wiele wariantów geograficznych kierunek zachodni - w tym ostendzki (rzadziej nawiedzany) czy paryski (częściej) - odegra również ważną rolę w życiu i twórczości znakomitego pisarza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostenda ż., ostendczyk mos., ostendka ż.

Wiktionary


ostensja

prezentacja, ukazanie


SJP.pl


ostensorium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostensorium upodobniło się do trójdzielnego retabulum ołtarzowego w oprawie architektonicznej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monstrancja

Wiktionary


ostensywny

dający się bezpośrednio wykazać lub dowieść


SJP.pl


ostentacja

książkowo: prowokacyjny, demonstracyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, zamanifestowanie swojej obecności; ostentacyjność, manifestacyjność, demonstracyjność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. demonstracyjny, manifestacyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, na pokaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stronnictwo radziwiłłowskie z porywczością swą, butą, ostentacją potęgi i popularności, uchodziło w kraju za daleko mniej zręczne i w polityce nie mogące się mierzyć ze stronnictwem Familii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: ostẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostentacyjność ż.

 przym. ostentacyjny

 przysł. ostentacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostentacyjność, manifestacyjność

Wiktionary


ostentacyjnie

przysłówek

 (1.1) książk. przysł. od przymiotnika → ostentacyjny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Generał był Polakiem i ostentacyjnie zawsze mówił po polsku, nawet w urzędach. Znać było w jego wymowie pewne zacięcie i akcent rosyjski, ale ów akcent pasował jakoś do jego wyniosłej figury, do grubej kurty szczególnego kroju, okrągłej czapki z czerwonym lampasem i niebywałej wielkości daszkiem, do sukiennych kamaszów i siwych podkręconych wąsów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstɛ̃ntaˈt͡sɨjɲɛ, AS: ostẽntacyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostentacja ż., ostentacyjność ż.

 przym. ostentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstracyjnie, manifestacyjnie, na pokaz

Wiktionary


ostentacyjniej

stopień wyższy od przysłówka: ostentacyjnie


SJP.pl


ostentacyjność

książkowo: prowokacyjny, demonstracyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, zamanifestowanie swojej obecności; ostentacyjność, manifestacyjność, demonstracyjność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ostentacyjne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostentacja ż.

 przym. ostentacyjny

 przysł. ostentacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstracyjność, manifestacyjność

Wiktionary


ostentacyjny

książkowo: zachowujący się tak, aby zwracać na siebie uwagę, rzucać się w oczy, manifestować swoją obecność; demonstracyjny, manifestacyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. robiony na pokaz, w sposób mający zwrócić czyjąś uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …książę widział matkę swoją wesoło rozmawiającą z ministrem i przekonywał się, że w ostentacyjny sposób nie patrzą w jego stronę, jakby mu chcieli okazać lekceważenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstɛ̃ntaˈt͡sɨjnɨ, AS: ostẽntacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostentacja ż., ostentacyjność ż.

 przysł. ostentacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstracyjny, manifestacyjny, na pokaz, paradny, wystawny

Wiktionary


osteo-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kością, kośćcem, tkanką kostną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstɛɔ, AS: osteo

Wiktionary


osteoblast

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. komórka wytwarzająca osseinę i kontrolująca jej mineralizację;

Wiktionary

Os

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Udowodniono, że zestaw białek macierzy jądrowej zmienia się w sposób specyficzny podczas dojrzewania osteoblastów w osteocyty, dostarczając znaczników dla poszczególnych stadiów tego procesu różnicowania […]

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osteoblastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komórka kościotwórcza

Wiktionary


osteocyt

podstawowa komórka budulcowa tkanki kostnej znajdująca się w jamce kostnej, powstająca z osteoblastu


SJP.pl

Osteocyty ("osteocytus") – dojrzałe komórki kostne powstające z osteoblastów w wyniku ich mineralizacji. Są całkowicie otoczone zmineralizowaną częścią kości – znajdują się w tzw. jamkach kostnych, a ich wypustki cytoplazmatyczne, dzięki którym kontaktują się z innymi osteocytami i zachowują funkcje życiowe, są położone w kanalikach kostnych.

Wikipedia


osteocytowy

→ osteocyt


SJP.pl

Patrz:

osteocyt

osteodystrofia

Osteodystrofia (z greckiego "osteo" – kości, "dys" – źle, "trophe" – pożywienie) – medyczne określenie kilku jednostek chorobowych układu kostnego, dla których wspólną cechą jest zwyrodnienie włóknisto-torbielowate kości i ich odwapnienie.

Choroba włóknista kości, o nieznanych przyczynach, pojawia się w wieku dziecięcym i w okresie pokwitania, głównie u dziewcząt. Zmiany występują w kościach długich (zwykle po jednej stronie ciała), powodując ich wygięcie.

Wikipedia


osteofit

narośl kostna powstająca na krawędziach stawów w wyniku procesów zwyrodnieniowych lub uszkodzeń stawów


SJP.pl


osteogeneza

proces powstawania tkanki kostnej oraz rozwój kości


SJP.pl

Os

Wikipedia


osteografia

opis kości szkieletu


SJP.pl


osteoid

substancja organiczna wystepująca w kościach, nadająca im elastyczność; oseina, osseina


SJP.pl


osteointegracja

strukturalny zrost endoprotezy z tkanką kostną; osseointegracja


SJP.pl


osteokalcyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. fizj. białko niekolagenowe wytwarzane przez osteoblasty, uczestniczące w mineralizacji kości i regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej; pełni także funkcję markera aktywności tworzenia tkanki kostnej;

Wiktionary

Osteokalcyna – białko niekolagenowe zbudowane z 49 aminokwasów. Jest syntetyzowana przez osteoblasty, odontoblasty i hipertroficzne chondrocyty.

Jest uważana za wysoce swoisty marker wielkości obrotu kostnego i świadczy o aktywności osteoblastów. Jest uwalniana z osteoblastów, ale nie wpływa na kości. Zwiększa rozpad tkanki tłuszczowej, zwiększa uwalnianie insuliny, zwiększa proliferację komórek beta wysp trzustkowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Synteza osteokalcyny zależy od obecności witaminy K.

Wiktionary


osteoklast

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. wielojądrzasta komórka zdolna do resorpcji tkanki kostnej;

Wiktionary

Osteoklasty, komórki kościogubne – wielojądrzaste komórki zwierzęce mające zdolność rozpuszczania i resorpcji tkanki kostnej. Mają istotne znaczenie w warunkach prawidłowego kształtowania się kości, procesów zrostu po złamaniach oraz w chorobach kości (np. osteoporozie). Są rodzajem makrofagów – powstają przez fuzję makrofagów jednojądrowych pobudzaną przez witaminę D. W nadmiernej ilości prowadzą do osteoporozy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kościach kalcytonina hamuje aktywność osteoklastów oraz osteolizę osteocytową, natomiast pobudza biosyntezę macierzy kostnej przez osteoblasty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osteoklastogeneza ż.

 przym. osteoklastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komórka kościogubna

Wiktionary


osteoklastogeneza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. proces powstawania osteoklastów w szpiku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Estrogeny i SERM hamują osteoklastogenezę oraz aktywność resorpcyjną osteoklastów pośrednio (poprzez osteoblasty) lub bezpośrednio.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osteoklast m.

 przym. osteoklastyczny

Wiktionary


osteoklastyczny

→ osteoklast


SJP.pl

Patrz:

osteoklast

osteolit

ziemista odmiana fosforytu, wypełniająca szczeliny bazaltu lub dolerytu


SJP.pl


osteolityczny

→ osteoliza


SJP.pl

Patrz:

osteoliza

osteoliza

rozpuszczanie i resorpcja kości, spowodowane najczęściej procesem nowotworowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. patologiczna resorpcja tkanki kostnej przez osteoklasty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osteolizę powodują przerzuty nowotworowe do kości, które obok narządów miąższowych, takich jak płuca i wątroba, są najczęstszym miejscem ich występowania.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osteolityczny

Wiktionary


osteolog

specjalista w zakresie osteologii


SJP.pl


osteologia

dział anatomii człowieka i zwierząt zajmujący się układem kostnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka o kościu;

Wiktionary

Osteologia (gr. "ostéon" – kość) – nauka o układzie kostnym, nauka o kościach, dział anatomii.

Termin był użyty przez A. Schopenhauera jako przenośnia określająca podstawową konstrukcję, szkielet każdej dyskusji w kontekście erystyki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. osteolog m.

 przym. osteologiczny

Wiktionary


osteologiczny

związany z osteologią, odnoszący się do osteologii


SJP.pl


osteoma

niezłośliwy nowotwór w postaci guza wywodzący się z tkanki kostnej, umiejscowiony zwykle w kościach lub częściach miękkich do nich przylegających; kostniak


SJP.pl


osteomalacja

schorzenie kości wywołane niedoborem witaminy D i zaburzeniami w gospodarce wapniowej, stanowiące u osób dorosłych odpowiednik krzywicy dziecięcej; rozmiękanie kości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;

Wiktionary

Osteomalacja – choroba metaboliczna kości, polegająca na niedostatecznej mineralizacji i zmniejszeniu gęstości kości wskutek niedoboru witaminy D lub jej metabolitów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U dziadka nie rozpoznano osteoporozy a osteomalację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstɛɔ̃maˈlat͡sʲja, AS: osteõmalacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmiękanie kości, odpowiednik u dzieci: krzywica

Wiktionary


osteometria

dział antropometrii zajmujący się pomiarem kości szkieletu ludzkiego, z wyłączeniem czaszki; oteoskopia


SJP.pl


osteomyelitis

w medycynie: zapalenie szpiku kostnego


SJP.pl


osteon

w anatomii: podstawowy element budowy tkanki kostnej w kształcie nieregularnego cylindra, którego ścianę tworzą koncentrycznie ułożone wokół naczynia krwionośnego blaszki kostne


SJP.pl

Osteon ( osteonum), system Haversa – podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna tkanki kostnej zbitej.

Jest to układ 4–20 (zwykle 6 lub mniej) blaszek kostnych (tzw. blaszki systemowe), podobnych do rurek, które leżą jedna w drugiej. Wewnątrz osteonu znajduje się kanał zwany kanałem Haversa.

Wikipedia


osteopata

osoba cierpiąca na osteopatię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) terapeuta narządów ruchu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osteopatyczny

Wiktionary


osteopatia

1. ogólne określenie chorób kości i układu kostnego;
2. sposób diagnozowania i leczenia za pomocą technik manualnych (zamiast leków i zabiegów chirurgicznych), stosowany w zwalczaniu zaburzeń funkcjonalnych organizmu, a w szczególności zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego

 (1.2) ogół chorób kości i układu kostnego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osteopatia – określenie ogółu chorób kości
  • osteopatia – rodzaj terapii z dziedziny medycyny niekonwencjonalnej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. osteopatyczny

Wiktionary


osteopatka

→ osteopata


SJP.pl

Patrz:

osteopata

osteopatologia

nauka zajmująca się schorzeniami kości


SJP.pl

Osteopatologia – dział patologii zajmujący się zmianami chorobowymi układu kostnego i kości.

Wikipedia


osteopatyczny

→ osteopatia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z osteopatią, dotyczący osteopatii

Wiktionary

Patrz:

osteopatia

Powiązane:

 rzecz. osteopatia ż., osteopata m.

Wiktionary


osteopenia

ubytek masy kostnej postępujący z wiekiem


SJP.pl

Osteopenia – stan, w którym gęstość mineralna kości jest niższa niż normalnie,

Zwykle uznawana jest za początek osteoporozy, która jednak nie u każdej osoby z osteopenią się rozwinie. Stan ten rozpoznaje się, gdy T-Score wynosi od -1.0 do -2.5.

Osteopenia charakteryzuje się zmniejszaniem masy tkanek kostnych przy zachowaniu zdolności do właściwej mineralizacji, czyli odkładania się w kościach fosforanów wapnia.

Wikipedia


osteoporotyczny

→ osteoporoza


SJP.pl

Patrz:

osteoporoza

osteoporoza

przewlekła choroba kośćca polegająca na postępującym ubytku masy kostnej oraz uszkodzeniu architektury kości, ich odwapnieniu wskutek zaburzeń hormonalnych i po urazach; zrzeszotnienie kości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

Wiktionary

Os

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Konsumpcja mleka, palenie papierosów i picie alkoholu należą do grupy czynników przyczyniających się do powstawania osteoporozy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstɛɔpɔˈrɔza, AS: osteoporoza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. zrzeszotnienie kości

Wiktionary


osteoskleroza

marmurowa choroba kości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. proces nadmiernego zwiększenia masy kostnej, skutkujący zwiększoną podatnością na złamania;

Wiktionary

Osteoskleroza – patologiczne zwiększenie gęstości kości, charakteryzujące się nadmiernym odkładaniem tkanki kostnej. W przeciwieństwie do osteoporozy, gdzie dochodzi do zmniejszenia masy kostnej, osteoskleroza prowadzi do twardszych i gęstszych kości, które mogą być bardziej kruche i podatne na złamania.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. osteosklerotyczny

Wiktionary


osteoskopia

1. sposób oceny pracy aparatu rentgenowskiego na podstawie zdjęć wzorcowego preparatu z kości;
2. dział antropometrii zajmujący się pomiarem kości szkieletu ludzkiego, z wyłączeniem czaszki; oteometria


SJP.pl


osteosynteza

zabieg operacyjny polegający na połączeniu i unieruchomieniu złamanych kości za pomocą elementów metalowych lub przeszczepów kostnych; zespolenie kości


SJP.pl

Osteosynteza – redukcja i zespolenie złamania kości przy użyciu elementów implantacyjnych, zwykle wykonanych z metalu biologicznie obojętnego. Jest to procedura chirurgiczna, którą można wykonać przez skórę lub w otwarty sposób. Głównym celem osteosyntezy jest połączenie ze sobą końców kości i ustabilizowanie miejsca złamania.

Wikipedia


osteotom

przyrząd chirurgiczny służący do przecinania kości


SJP.pl

Osteotom lub dłuto kostne – narzędzie chirurgiczne w kształcie dłuta z obustronnie ściętym ostrzem, służące do przecinania kości.

Wikipedia


osteotomia

zabieg chirurgiczny lub ortopedyczny polegający na przecięciu kości w celu korekcji osi kończyny lub nadania jej prawidłowego ustawienia


SJP.pl

Osteotomia – w ortopedii i chirurgii urazowej działanie polegające na przecięciu kości. Może ono mieć na celu poprawę kształtu kości, jej skrócenie lub wydłużenie (np. w aparacie Ilizarowa lub orthofix), poprawę mechaniki znajdującego się w pobliżu stawu lub korekcję osi kończyny.

Wikipedia


osteria

przestarzale: austeria (zajazd, szynk, gospoda)


SJP.pl


osterwa

Osterwa (słow. "Ostrva", niem. "Osterwa", "Osterva", węg. "Oszterva") – szczyt o wysokości 1980 m lub 1984 m n.p.m., położony w Tatrach Wysokich, po stronie słowackiej, w grzbiecie rozdzielającym Dolinę Mięguszowiecką i Dolinę Wielkiej Huczawy.

Masyw Osterwy znajduje się bezpośrednio ponad Popradzkim Stawem (po jego południowo-wschodniej stronie) i podobnie jak pobliska Przełęcz pod Osterwą stanowi dobry punkt widokowy na Dolinę Mięguszowiecką i Dolinę Złomisk.

Wikipedia


osterwina

nazwisko


SJP.pl


ostew

słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostrew, ostrewka, ostwica, suszak


SJP.pl

Ostew – tyczka z odgałęzieniami służąca do suszenia siana, głównie w rejonach górskich.

W różnych rejonach Polski różnie nazywana, np. na Śląsku Cieszyńskim "łorstwia", w [] "kozioł".

Dzięki ostwi siano zgrabione w kopkę nie jest porywane przez wiatr. Ostew zrobiona jest zwykle z młodego świerka, który jest okorowany i ma odpowiednio przycięte gałęzie.

Wikipedia


ostfalia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Niemczech, wschodnia część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Leine a Soławą i Łabą

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostfalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Astwalia

Wiktionary


ostfalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ostfalią, dotyczący Ostfalii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostfalia ż.

Wiktionary


ostia

parzysty otwór serca stawonogów, przez który przedostaje się hemolimfa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostia (Lido di Ostia), frakcja (frazione) w Rzymie, w gminie X Rzymu (Municipio Roma X)
  • Lido di Ostia Ponente (Ostia Nord), część gminy Municipio Roma X w Rzymie, część Lido di Ostia
  • Lido di Ostia Levante (Ostia Sud), część gminy Municipio Roma X w Rzymie, część Lido di Ostia
  • Ostia Antica, strefa (Zone di Roma) w Rzymie, część gminy Municipio Roma X
  • Ostia, starożytne miasto, obecnie stanowisko archeologiczne w Rzymie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiadomo było w Rzymie, że cezar chce odwiedzić po drodze Ostię, a raczej największy statek na świecie, który świeżo przywiózł był zboże z Aleksandrii (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostyjczyk mos., ostyjka ż.

 przym. ostyjski

Wiktionary


ostiacki

→ Ostiak, → Ostiacy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. związany z Ostiakami, dotyczący Ostiaków (Chantów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przest. jęz. język ostiacki;

Wiktionary

Patrz:

Ostiak, → Ostiacy

Powiązane:

 rzecz. Ostiak mos., Ostiaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chantyjski

 (2.1) chantyjski

Wiktionary


ostiacy

dawniej: Chantowie - lud zamieszkujący zachodnią Syberię


SJP.pl


ostiaczka

dawniej: Chantyjka - członkini ludu zamieszkującego zachodnią Syberię


SJP.pl


ostiak

dawniej: Chanta - członek ludu zamieszkującego zachodnią Syberię


SJP.pl


ostialny

→ ostium


SJP.pl

Patrz:

ostium

ostiariusz

Os

Wikipedia


ostiepok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) etn. kulin. słowacki odpowiednik oscypka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstʲjɛpɔk, AS: ostʹi ̯epok

Wiktionary


ostinato

wyrazisty motyw powtarzający się w utworze wielokrotnie


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostinatowy

→ ostinato


SJP.pl

Patrz:

ostinato

ostitis

w medycynie: zapalenie tkanki kostnej


SJP.pl


ostium

parzysty otwór serca stawonogów, przez który przedostaje się hemolimfa


SJP.pl

Ostium – drzwi do pomieszczeń mieszkalnych w domu rzymskim.

Najczęściej dwuskrzydłowe, wąskie i wysokie, otwierane do wewnątrz pomieszczenia; od zewnątrz wyposażano je w kołatkę. W górnej części ram drzwiowych często umieszczano przeziernik w postaci ozdobnej kraty z brązu. Skrzydła drzwiowe zdobione były profilowaniem, czworoboczne płyciny dekorowano brązowymi aplikami.

Wikipedia


ostka

pszenica o ościstym kłosie, występująca w kilku odmianach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: ość

 (1.2) mała ość rybia

 (1.3) bot. ostry, sztywny wyrostek u plewkaewki ziaren kłosa

 (1.4) bot. gatunek pszenicy o ościstych kłosach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔstka, AS: ostka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ość ż., oścień m., ościstość ż.

 przym. ościsty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ość, wąs

Wiktionary


ostnica

roślina z rodziny wiechlinowatych, czyli traw, występująca w 200 gatunkach rosnących na stepach i sawannach strefy umiarkowanej i podzwrotnikowej


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostnicowe

1. → ostnica;
2. o cechach ostnicowych (podrodzina i plemię roślin)


SJP.pl

Ostnicowe – podrodzina ("Stipoideae" Burmeist.) i plemię ("Stipeae" Dumort.) roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Oba taksony noszą tę samą nazwę polską. Typem nomenklatorycznym jest ostnica ("Stipa" L.).

Wikipedia


ostnicowy

1. → ostnica;
2. o cechach ostnicowych (podrodzina i plemię roślin)


SJP.pl


ostoja

1. coś na czym można się oprzeć; oparcie; podpora;
2. obszar wyróżniający się pod względem przyrodniczym, na którym występują rzadkie, ginące, zagrożone gatunki roślin lub zwierząt czy zanikające typy ekosystemów;
3. rama pojazdu szynowego (np. lokomotywy, wagonu);
4. bezpieczne miejsce; schronienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ten lub to, co nie zawodzi, stanowi podporę, oparcie dla kogoś lub czegoś

 (1.2) coś, co zapewnia trwanie temu, co jest w jakiś sposób zagrożone

 (1.3) osoba lub rzecz, która zapewnia komuś poczucie bezpieczeństwa

 (1.4) obszar, w którym przebywa zwierzyna, znajdująca w nim dogodne warunki do przetrwania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ostoja (refugium) – pojęcie z zakresu ekologii i biogeografii
  • ostoja – pojęcie z zakresu kolejnictwa – rama pojazdu szynowego
  • Ostoja – polski herb szlachecki
  • Ostoja – polski ród szlachecki
  • Ostoja – szczyt w Sudetach Środkowych, w Górach Suchych
  • Ostoja – pseudonim Tadeusza Klimowskiego
  • Ostoja – pseudonim Wacława Rejmaka
  • Ostoja – pseudonim Józefy Sawickiej
  • Ostoja – część miasta, dzielnica Pruszkowa
  • Ostoja – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
  • Ostoja – część wsi Leśniczówka, w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy
  • Ostoja – część wsi Płoszów, w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Radomsko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obliczu corocznej zmiany urzędników rzymskiej magistratury senat, którego członkowie wybierani byli dożywotnio, stanowił ostoję politycznej ciągłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstɔja, AS: ostoi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fundament, podpora

Wiktionary


ostojnica

Ostojnica – główna podłużna część ostoi. Mianem ostojnic nazywamy dwie główne podłużne belki (profile stalowe lub drewniane, lub ich zespół) przenoszące większość obciążeń pionowych i podłużnych działających na ostoję.

W wagonach 2 i 3 osiowych starszej budowy do ostojnic przymocowane są widły maźnicze lub inne elementy prowadzące zestawy kołowe.

Wikipedia


ostojski

nazwisko


SJP.pl


ostokrzew

dawniej: rodzaj z rodziny motylkowatych, czyli bobowatych, obejmujący siedem gatunków silnie ciernistych krzewów o zielonych, bruzdowatych gałązkach, które występują głównie w Europie; kolcolist


SJP.pl


ostolski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Ostolski – polski socjolog, publicysta i tłumacz
  • Robert Ostolski – polski aktor

Wikipedia


ostowaty

przypominający oset, podobny do ostu


SJP.pl


ostowiec

szarek ostowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


ostowy

→ oset


SJP.pl

Patrz:

oset

ostpolitik

polityka rządu RFN, prowadzona głównie w latach siedemdziesiątych, mająca na celu doprowadzenie do normalizacji stosunków politycznych i handlowych z krajami socjalistycznymi środkowej i wschodniej Europy


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostra

forma przymiotnika.

 (1.1) ż. lp. od: ostry

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostra – część wsi Poręba Wielka w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
  • Ostra – część wsi Targowisko w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj
  • Ostra – szczyt w Beskidzie Niskim
  • Ostra – szczyt w Paśmie Jaworzyny Beskidu Sądeckiego
  • Ostra – szczyt w Beskidzie Wyspowym
  • Ostra – szczyt w Beskidzie Wyspowym (w masywie Ogorzałej)
  • Ostra – szczyt w Gorcach
  • Ostra – szczyt w Górach Sowich
  • Ostra – szczyt w Górach Świętokrzyskich
  • Ostra – szczyt w Rudawach Janowickich (653 m n.p.m.)
  • Ostra – szczyt w Rudawach Janowickich (486 m n.p.m.)
  • Ostra – szczyt w słowackich Tatrach Wysokich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔstra, AS: ostra

Wiktionary


ostracyzm

1. bojkot towarzyski;
2. w starożytnej Grecji: skazanie obywatela na długoletnie wygnanie przez sąd skorupkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wykluczenie, bojkot kogoś z danej grupy lub z danego środowiska

 (1.2) hist. w starożytnych Atenach rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat;

Wiktionary

Ostracyzm (od gr. ὄστρακον "ostrakon" – skorupa) – praktyka polityczna w starożytnej Grecji, rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wieloletnie wygnanie z miasta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈstrat͡sɨsm̥, AS: ostracysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrak mrz., ostrakon mrz.

 czas. ostracyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sąd skorupkowy • wykluczenie • bojkot

Wiktionary


ostracyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ostracyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ostracyzować ndk.

Wiktionary


ostracyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wykluczać z pewnego środowiska osobę, która naraziła się jego członkom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przemówień jego w izbie parów słuchano, dziwiąc się cynicznej odwadze, z jaką ostracyzowany magnat żądał reformy dziedzicznego ciała prawodawczego [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstrat͡sɨˈzɔvat͡ɕ, AS: ostracyzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostracyzm m., ostracyzowanie n.

Wiktionary


ostradanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ostradać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ostradać ndk.

Wiktionary


ostradać

czasownik

 (1.1) stpol. stracić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstradat͡ɕ, AS: ostradać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostradanie n.

Wiktionary


ostrak

skorupka gliniana służąca w starożytności do krótkich notatek; ostrakon


SJP.pl


ostrakon

skorupka gliniana służąca w starożytności do krótkich notatek; ostrak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archeol. hist. skorupa ceramiczna lub odłamek kamienny, służące w starożytności jako materiał piśmienniczy, w szczególności jako swoista karta do głosowania podczas sądów skorupkowych;

Wiktionary

Ostrakon (z gr.; l.poj. ὄστρακον, trl. ostrakon – skorupa; l.mn. ὄστρακα, trl. ostraka) – skorupa naczynia ceramicznego lub odłamek kamienny, służące jako materiał piśmienniczy, głównie w starożytnym Egipcie i Grecji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ostracyzm m., ostrak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostrak

Wiktionary


ostrawa

trochę ostry, nieco ostry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Republice Czeskiej;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w gminie Wąsosz;

Wiktionary

Ostrawa (cz., Ostrau) – miasto w Czechach przy północnym krańcu Bramy Morawskiej, na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy.

Stolica kraju morawsko-śląskiego i była siedziba powiatu Ostrawa-miasto. Ważny ośrodek komunikacyjny i gospodarczy Czech. Na początku 2024 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą ponad 284 tys., Ostrawa zajmowała trzecie miejsce pod względem liczby ludności (po Pradze i Brnie) w Czechach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostrawa jest podzielona między Śląsk a Morawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstrava, AS: ostrava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrawianin m., ostrawianka ż., Ostrawszczyzna ż., Ostrawica ż.

 przym. ostrawski

Wiktionary


ostrawianin

mieszkaniec Ostrawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ostrawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostrawa ż.

:: fż. ostrawianka ż.

 przym. ostrawski

Wiktionary


ostrawianka

mieszkanka Ostrawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ostrawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostrawa ż.

:: fm. ostrawianin

 przym. ostrawski

Wiktionary


ostrawica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka we wschodnich Czechach, prawy dopływ górnej Odry;

 (1.2) geogr. wieś w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek;

Wiktionary

Ostrawica (cz. "Ostravice", niem. "Ostrawitz(a)") – rzeka we wschodnich Czechach w kraju morawsko-śląskim, prawy dopływ górnej Odry.

Wypływa z gór Beskidu Morawsko-Śląskiego jako Bílá Ostravice (Biała Ostrawica) i Černá Ostravice (Czarna Ostrawica). Oba potoki (Biała uznawana za główny) łączą się we wsi Stare Hamry i płyną dalej już jako Ostrawica m.in. przez Frydek-Mistek i Ostrawę, gdzie uchodzi do Odry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównymi rzekami Śląska Cieszyńskiego są: Olza, Wisła, Ostrawica, Odra i Biała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostrawa ż.

 przym. ostrawicki

Wiktionary


ostrawski

→ Ostrawa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Ostrawa

Wiktionary

Patrz:

Ostrawa

Powiązane:

 rzecz. Ostrawa ż., ostrawianin mos., ostrawianka ż., Ostrawszczyzna ż.

 przym. ostrawicki

Wiktionary


ostrawy

trochę ostry, nieco ostry


SJP.pl


ostre

forma przymiotnika.

 (1.1) M., B., W. lp. n. i lm. nmos. od: ostry

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostre – hala w Beskidzie Śląskim
  • Ostre (803 m) – masyw w Górach Sanocko-Turczańskich
  • Ostre (930 m) – szczyt w Beskidzie Śląskim
  • Ostré (1062 m) – szczyt w Tatrach Niżnych na Słowacji
  • Ostré (1167 m) – szczyt w Małej Fatrze na Słowacji
  • Ostré (1062 m) – szczyt w Niżnych Tatrach na Słowacji
  • Ostré (787 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
  • Ostré (1067 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
  • Ostre – wieś w województwie śląskim

Wikipedia


ostrek

oś, na której obraca się igła magnetyczna busoli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. oś, na której obraca się ostrze magnetyczne busoli

Wiktionary


ostrew

1. słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostew, ostwica, ostrewka, suszak;
2. rodzaj drabiny w postaci słupa, do którego z obydwu jego stron przymocowane są krótkie żerdzie służące jako szczeble


SJP.pl

Ostrew (gwar.), ostrzew, zdrobniale ostrewka – pień drzewa z ociosanymi gałęziami po bokach, służący jako drabina, bariera, lub stojak na siano.

By wykonać ostrzew używano świerka lub jodły o gęstych gałęziach, przycinając je by uzyskać długie sęki. Tak przygotowana ostrzew mogła służyć jako drabina, np. podczas ataku na mury. W fortyfikacji, ostrwie o ostro zaciosanych gałęziach używano do budowy kobyleń.

Wikipedia


ostrewka

słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostew, ostrew, ostwica, suszak


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrewka – boczny grzbiet w Tatrach Zachodnich
  • Ostrewka – stojak do suszenia siana z pnia drzewa z częściowo ociosanymi gałęziami

Wikipedia


ostria

drzewo z rodziny leszczynowatych lub brzozowatych (w zależności od ujęcia systematycznego), obejmujący 7 gatunków drzew, których liście są bardzo podobne do liści grabu, natomiast owocostany do szyszek chmielu; drzewo chmielowe, chmielograb


SJP.pl


ostro

przysłówek

 (1.1) w sposób charakterystyczny dla ostrych przedmiotów

 (1.2) groźnie, twardo, bezpardonowo, nieprzychylnie

 (1.3) bez rozmycia, wyraźnie

 (1.4) za pomocą ostrych przypraw

 (1.5) ciężko, z trudnościami

 (1.6) dotkliwie, przenikliwie, dokuczliwie

 (1.7) pot. bardzo mocno

 (1.8) pot. intensywnie, z dużą ilością wrażeń

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostro – dzielnica gminy Panschwitz-Kuckau, w powiecie Budziszyn, w kraju związkowym Saksonia
  • Ostrô – szczyt w Tatrach Niżnych
  • (3169) Ostro – planetoida
  • „Ostro” – nazwa włoskich okrętów
    • „Ostro” – niszczyciel typu Lampo z początku XX wieku i I wojny światowej
    • – niszczyciel typu Turbine z okresu międzywojennego i II wojny światowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.6) Ostro wieje wiatr.

 (1.7) Ten reflektor ostro daje po oczach.

 (1.8) Jak było na rajdzie? O, stary, było ostro!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔstrɔ, AS: ostro

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostry, ostrzowy

 rzecz. ostrzyciel mos., ostrość, ostrzenie, obostrzenie, naostrzenie, wyostrzenie, ostrak

 czas. ostrzyć, naostrzyć, wyostrzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) ciężko

Wiktionary


ostro-kwaśny

ostry i kwaśny


SJP.pl


ostrobok

ryba morska z pasem ostrych łusek wzdłuż boku


SJP.pl


ostrobokowate

rodzina ryb okoniokształtnych


SJP.pl

Ostrobokowate (Carangidae) – rodzina głównie morskich ryb okoniokształtnych. Poławiane gospodarczo.

Wikipedia


ostrobokowaty

o cechach ostrobokowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


ostrobotnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. region historyczny w środkowej Finlandii

 (1.2) geogr. adm. region w Finlandii, położony w prowincji Finlandia Zachodnia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrobotnia – region historyczny w Finlandii
  • Ostrobotnia – współczesny region administracyjny w Finlandii

Wikipedia


ostrobramski

przymiotnik od: Ostra Brama


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ostrą Bramą, dotyczący Ostrej Bramy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej wisiał u babci Augusty nad łóżkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostra Brama ż.

Wiktionary


ostroczepek

ostroczepek łuskowaty - gatunek mszaków z rodziny ostroczepkowatych


SJP.pl


ostroczepkowate

rodzina wątrobowców


SJP.pl


ostroczuby

turak ostroczuby - gatunek ptaka z rodziny turakowatych


SJP.pl


ostrodamski

przymiotnik

 (1.1) stpol. amsterdamski, z Amsterdamu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔˈdãmsʲci, AS: ostrodãmsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostrodomski

Wiktionary


ostrodomski

przymiotnik

 (1.1) stpol. amsterdamski, z Amsterdamu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔˈdɔ̃msʲci, AS: ostrodõmsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostrodamski

Wiktionary


ostrodyżurowy

dotyczący ostrego dyżuru


SJP.pl


ostrodzioby

ptak z rodziny ostrodziobów, zamieszkujący lasy deszczowe Ameryki Południowej


SJP.pl


ostrodziób

ptak z rodziny ostrodziobów, zamieszkujący lasy deszczowe Ameryki Południowej


SJP.pl

Ostrodziób ("Oxyruncus cristatus") – gatunek małego ptaka z rodziny ostrodziobów (Oxyruncidae), której jest jedynym przedstawicielem. Występuje plamowo w Ameryce Centralnej i Południowej – od Kostaryki do południowo-wschodniej Brazylii i skrajnie północno-wschodniej Argentyny.

Wikipedia


ostroga

1. metalowy kabłąk z kolcem lub zębatym kółkiem, przypinany do butów, ułatwiający jeźdźcom prowadzenie konia;
2. bodziec, zachęta do działania;
3. wyrostek kostny pokryty warstwą rogową, znajdujący się na tylnej stronie kości śródstopia niektórych ptaków;
4. budowla morska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeźdz. ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;

 (1.2) środ. sport. strzelectwo część broni opierana o bark

 (1.3) anat. ornit. ostry wyrostek z tyłu odnóży kuraków

 (1.4) bot. ostro zakończony, podługowaty twór występujący w budowie morfologicznej niektórych kwiatów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ostroga – akcesorium jeździeckie
  • ostroga – część kwiatu niektórych roślin
  • ostroga – długa chrząstka biegnąca między ogonem a piętą stanowiąca zakończenie błony lotnej nietoperzy
  • ostroga – formacja skalna, fragment ściany wcinający się niżej od reszty tej ściany
  • ostroga – zmodyfikowane szczeciny na odnóżach błonkówek
  • ostroga – zrogowaciały wyrostek kostny kości śródstopia (tylna część) niektórych ptaków
  • Ostroga – skała wspinaczkowa na Wyżynie Częstochowskiej
  • Ostroga – szczyt w Karkonoszach
  • ostroga brzegowa – budowla hydrotechniczna
  • ostroga piętowa – zmiana zwyrodnieniowa kości stóp
  • ostroga regulacyjna – budowla hydrotechniczna
  • ostroga Codmana – w medycynie obszar kości

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ostrogarz mos.

 przym. ostrogowy

Wiktionary


ostrogarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący ostrogi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostroga ż.

Wiktionary


ostrogi

1. metalowy kabłąk z kolcem lub zębatym kółkiem, przypinany do butów, ułatwiający jeźdźcom prowadzenie konia;
2. bodziec, zachęta do działania;
3. wyrostek kostny pokryty warstwą rogową, znajdujący się na tylnej stronie kości śródstopia niektórych ptaków;
4. budowla morska


SJP.pl


ostrogoci

lud germański


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostrogocja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. rzad. Östergötland (używane zwykle w kontekście tytulatury monarszej)

Wiktionary


ostrogocki

dotyczący Ostrogotów (ludu germańskiego), charakterystyczny dla Ostrogotów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. etn. związany z Ostrogotami, dotyczący Ostrogotów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostrogot mos.

Wiktionary


ostrogon

1. ryba z rodziny guramiowatych;
2. żyjący do dziś, starożytny skorupiak z gromady staroraków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrogon – przedstawiciel rzędu (łac. Xiphosura) z gromady staroraków; inaczej: mieczogon.
  • Ostrogon (łac. Pseudosphromenus) – rodzaj ryb z rodziny guramiowatych; inaczej: wielkopłetw, pseudowielkopłetw lub pseudogurami.
  • Ostrogonek duży – gatunek ptaka z rodziny garncarzowatych
  • Ostrogonek mały – gatunek ptaka z rodziny garncarzowatych

Wikipedia


ostrogonek

rodzaj ptaków z rodziny garncarzowatych


SJP.pl


ostrogony

1. ryba z rodziny guramiowatych;
2. żyjący do dziś, starożytny skorupiak z gromady staroraków


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostrogot

członek ludu germańskiego będącego wschodnim odłamem Gotów


SJP.pl


ostrogowiec

śródziemnomorska bylina o czerwonych kwiatach, należąca do rodziny kozłkowatych; biedrzynek


SJP.pl

Ostrogowiec ("Centranthus") – rodzaj roślin z rodziny przewiertniowatych ("Caprifoliaceae"), z podrodziny "Valerianoideae", dawniej wyodrębnianej zwykle jako rodzina kozłkowate ("Valerianaceae"). Do rodzaju należy ok. 9–12 gatunków. Występują one w obszarze śródziemnomorskim, przy czym szeroko rozpowszechniony w uprawie ostrogowiec czerwony "C. ruber" w wielu miejscach jest gatunkiem inwazyjnym (np. w zachodniej części USA i w Afryce Południowej). Uprawiany jest jako roślina ozdobna.

Wikipedia


ostrogowy

→ ostroga


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ostrogą, dotyczący ostrogi

Wiktionary

Patrz:

ostroga

Powiązane:

 rzecz. ostroga ż.

Wiktionary


ostrogski

przymiotnik od: Ostróg (miasto na Ukrainie)


SJP.pl


ostrogłów

1. gatunek rekina z grupy koleniokształtnych, o silnie wydłużonym, wąskim pysku; koleń kolcobrody;
2. ostrogłów polny - popularny, niewielki pluskwiak z rodziny skoczkowatych


SJP.pl


ostroja

roślina z rodziny ostrojowatych, pospolita w Ameryce Południowej, w Polsce hodowana jako roślina doniczkowa


SJP.pl


ostrojebiec

mężczyzna lubiący uprawiać seks i robiący to w sposób agresywny


SJP.pl


ostrojowate

rodzina roślin z rzędu jasnotowców


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostrojowaty

o cechach ostrojowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


ostrojęzyczny

dawniej: złośliwy, zjadliwy


SJP.pl


ostrokanciasty

mający ostre kanty, krawędzie; ostrokrawędzisty


SJP.pl


ostrokołowiec

potocznie: osoba jeżdżąca na rowerze z jednobiegowym napędem pozbawionym wolnobiegu


SJP.pl


ostrokołowy

związany z rowerem o jednobiegowym napędzie pozbawionym wolnobiegu


SJP.pl


ostrokończasty

dawniej: ostro, spiczasto zakończony; ostrokończysty


SJP.pl


ostrokrawędzisty

mający ostre kanty, krawędzie; ostrokanciasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający ostre krawędzie, boki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skała wykształcona jest w postaci nieregularnych, ostrokrawędzistych lub w różnym stopniu ogładzonych okruchów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔkravɛ̃ɲˈd͡ʑistɨ, AS: ostrokravẽńʒ́isty

Wiktionary


ostrokrywka

ostrokrywka nieparka - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


ostrokrzew

krzew lub drzewko o wiecznie zielonych, skórzastych, błyszczących liściach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Ilex|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

Wiktionary

Os

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔkʃɛf, AS: ostrokšef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrokrzewowiec m., ostrokrzewowate nmos.

 przym. ostrokrzewowy, ostrokrzewowaty

Wiktionary


ostrokrzewowate

rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu ostrokrzewowców


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostrokrzewowaty

o cechach ostrokrzewowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


ostrokrzewowce

ogończyk ostrokrzewowiec - motyl z rodziny modraszkowatych


SJP.pl

Ostrokrzewowce ("Aquifoliales" Senft) – rząd roślin z kladu astrowych (ang. "asterids") czy też szeroko ujmowanego nadrzędu astropodobnych "Asteranae". Należy tu 5 rodzin, 21 rodzajów z 536 gatunkami. Większość rodzajów występuje w strefie równikowej, jedynie jeden rodzaj – ostrokrzew ma przedstawicieli w strefie klimatu umiarkowanego.

Wikipedia


ostrokrzewowiec

ogończyk ostrokrzewowiec - motyl z rodziny modraszkowatych


SJP.pl


ostrokół

płot, ogrodzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. element dawnych fortyfikacji w formie ogrodzenia z zaostrzonych pali

Wiktionary

Ostrokół – polowa budowla obronna, wznoszona na przedpolu, służąca jako przeszkoda lub stanowisko obronne. Tworzono ją, wbijając w ziemię dwa rzędy zaostrzonych pali, tak by krzyżowały się u góry, tworząc „X”. Utworzona podwójna linia zaostrzonych kołów tworzyła przeszkodę. Dolne części pali można było opleść wikliną, tworząc ciągłą ochronę – wówczas ostrokół mógł służyć jako stanowisko.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔkuw, AS: ostrokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostrokołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palisada, częstokół

Wiktionary


ostrokąt

1. trójkąt, którego wszystkie kąty są ostre;
2. przestarzałe: kąt ostry


SJP.pl


ostrokątny

mający kąty ostre


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kąt ostry

Wiktionary


ostrolistny

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma liście ostro zakończone

Wiktionary


ostrolot

1. przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych;
2. ostrolot muszlowiak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ostrolot (Artamus) – rodzaj ptaka z rodziny ostrolotów
  • ostrolot – człon rodzajowy zwyczajowych nazw gatunkowych niektórych motyli z rodziny miernikowcowatych:
    • ostrolot muszlowiak (Campaea margaritata)
    • ostrolot kreskowiak, ostrolot świerczyniak (Hylaea fasciaria)

Wikipedia


ostroloty

1. przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych;
2. ostrolot muszlowiak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl

Ostroloty (Artamidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia


ostromice

Ostromice (do 1945 niem. "Wustermitz") – wieś w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin. Wieś ma formę ulicówki. W centrum wsi (działka nr 45) rośnie topola czarna o obwodzie 550 cm, która została uznana za pomnik przyrody. W miejscowości znajduje się zabytek: ruina wiatraka holenderskiego, wybudowanego w XIX wieku. Po wiatraku została tylko ceglana skorupa, brak dachu i jakiegokolwiek wyposażenia.

Wikipedia


ostromlecz

roślina zielna lub drzewiasta z rodziny wilczomleczowatych, zawierająca w pędach sok mleczny, uprawiana w celach ozdobnych; euforbia, wilczomlecz


SJP.pl


ostromleczowate

rodzina roślin z rzędu malpigiowców; wilczomleczowate


SJP.pl


ostromleczowaty

o cechach ostromleczowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


ostromęczyn

Ostromęczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Platerów.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha w Górkach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


ostronogowate

o cechach ostronogowatych (rodzina torbaczy)


SJP.pl


ostronogowaty

o cechach ostronogowatych (rodzina torbaczy)


SJP.pl


ostronos

ssak z rodziny szopów; zdeb


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rybę z rodziny lamnowatych:
    • ostronos atlantycki (Isurus oxyrinchus), rekin ostronosy
    • ostronos długopłetwy (Isurus paucus)
  • rybę z rodziny rozdymkowatych
    • ostronos czarnoplamy (Canthigaster solandri), inaczej rozdymka ostronosa
    • ostronos walentynek (Canthigaster valentini), inaczej rozdymka walentynka
    • ostronos hawajski (Canthigaster jactator)
    • ostronos koroniasty (Canthigaster coronata)
  • ostronos ciernisty − właściwie długonos ciernisty (Macrognathus aculeatus) − ryba z rodziny długonosowatych
  • Nasua (ostronosy) − rodzaj z rodziny szopowatych, obejmujący gatunki
    • ostronos rudy (Nasua nasua), inaczej koati
    • ostronos białonosy (Nasua narica)

Wikipedia


ostronóg

ostronóg nektarowy - ssak przypominający mysz, odżywiający się nektarem i pyłkiem kwiatowym


SJP.pl


ostroogonowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma szpiczasty ogon

Wiktionary


ostropest

ostropest plamisty - roślina zielna z rodziny złożonych; pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego, uprawiana na jarzynę lub jako roślina ozdobna; pstrok


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostropiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drewniany stelaż, drąg ze szczeblami lub świerk z częściowo obciętymi gałęziami, wbity w ziemię, na którym układa się i suszy siano lub zboże

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. war. ostropec

Wiktionary


ostropyski

buszowiec ostropyski - gatunek ryby z rodziny łaźcowatych


SJP.pl


ostropłetwcowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych; ostropłetwowate


SJP.pl

Ostropłetwcowate, [] (Pholidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych.

Wikipedia


ostropłetwiec

Ostropłetwiec ("Pholis gunnellus") – gatunek morskiej ryby z rodziny ostropłetwcowatych (Pholidae).

Wikipedia


ostropłetwowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych; ostropłetwcowate


SJP.pl


ostropłetwowaty

o cechach ostropłetwowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


ostroroski

przymiotnik od: Ostroróg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ostrorogiem, dotyczący Ostroroga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostroróg mrz.

Wiktionary


ostrorożanin

mieszkaniec Ostroroga (miasta w Polsce)


SJP.pl


ostrorożanka

mieszkanka Ostroroga (miasta w Polsce)


SJP.pl


ostroróg

miasto w Polsce


SJP.pl

Ostroróg – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, położone nad Jeziorem Wielkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ostroróg. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Ostroróg jest jednym z najmniejszych miast w Polsce o powierzchni zaledwie 1,25 km². Na koniec 2014 r. miasto zamieszkiwało 1989 osób.

Wikipedia


ostrosterny

1. preriokur ostrosterny - gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych; głuszec ostrosterny;
2. biegus ostrosterny - gatunek wędrownego ptaka z rodziny bekasowatych;
3. wydrzyk ostrosterny - gatunek wędrownego ptaka z rodziny wydrzyków; wydrzyk pasożytny


SJP.pl


ostrostożkowaty

mający kształt ostrego stożka; ostrostożkowy


SJP.pl


ostrostożkowy

mający kształt ostrego stożka; ostrostożkowaty


SJP.pl


ostrosz

ryba z rodziny żmijkowatych; smocznik kolczak


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrosz – szczyt w Karkonoszach, w obrębie Pogórza Karkonoskiego
  • Ostrosz – szczyt (360 m n.p.m.) we Wzgórzach Dębowych koło Niemczy
  • ostrosz, ostrosz drakon – ryba z rodziny ostroszowatych
  • ostrosz (Piezodorus) – rodzaj pluskwiaków z rodziny tarczówkowatych
    • Ostrosz, ostrosz rączycowaty (Piezodorus lituratus) – gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych

Wikipedia


ostroszowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych


SJP.pl

Ostroszowate (Trachinidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes).

Wikipedia


ostroszowaty

o cechach ostroszowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


ostroszowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Ostroszowice (niem. "Weigelsdorf") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, na Przedgórzu Sudeckim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W maju 1945 roku Ostroszowice zostały zajęte przez wojska radzieckie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostroszowiczanin m., ostroszowiczanka ż.

 przym. ostroszowicki

Wiktionary


ostroszowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ostroszowic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2011 roku w Ostroszowicach mieszkało 1845 ostroszowiczan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostroszowice lm nm.

:: fż. ostroszowiczanka ż.

 przym. ostroszowicki

Wiktionary


ostrosłup

bryła geometryczna, której podstawą jest wielokąt, a ścianami bocznymi są trójkąty o wspólnym wierzchołku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;

Wiktionary

Ostrosłup – wielościan, w którym tylko jeden wierzchołek leży poza wspólną płaszczyzną; jest nazywana płaszczyzną podstawy, a nienależący do niej wierzchołek – wierzchołkiem ostrosłupa. Równoważnie: jedna ze ścian to dowolny wielokąt, a pozostałe to trójkąty ze wspólnym wierzchołkiem. Trójkąty te są znane jako ściany boczne, a pozostała ściana jako podstawa, przy czym ona też może być trójkątem, czyniąc ten podział umownym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostrosłup o trójkątnej podstawie ma cztery ściany i nazywany jest czworościanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔswup, AS: ostrosu̯up

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostrosłupowy

Wiktionary


ostrosłupowy

→ ostrosłup


SJP.pl

Patrz:

ostrosłup

ostrouchy

mający krótkie, stojące uszy


SJP.pl


ostrouszny

nocek ostrouszny - gatunek nietoperza; nocek wschodni, nocek ostrouchy


SJP.pl


ostrowczanin

mieszkaniec Ostrowca Świętokrzyskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ostrowca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niedzielę ostrowczanie pójdą do urn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrowie n., Ostrowie n., Ostrowiec mrz., Ostrowiecka ż., Ostrowiecki mos., ostrowieckość ż., ostrów ż., Ostrów ż.

:: fż. ostrowczanka ż.

 przym. ostrowiecki

 przysł. ostrowiecko

Wiktionary


ostrowczanka

mieszkanka Ostrowca Świętokrzyskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ostrowca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele ostrowczanek korzysta z programu bezpłatnych badań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrowie n., Ostrowie n., Ostrowiec mrz., Ostrowiecka ż., Ostrowiecki mos., ostrowieckość ż., ostrów ż., Ostrów ż.

:: fm. ostrowczanin mos.

 przym. ostrowiecki

 przysł. ostrowiecko

Wiktionary


ostrowianin

mieszkaniec Ostrowa (Mazowieckiego, Lubelskiego i in.), Ostrowi Mazowieckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ostrowa lub Ostrowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niedzielę ostrowianie pójdą do urn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrów ż., Ostrów mrz./ż.

:: fż. ostrowianka ż.

 przym. ostrowski

Wiktionary


ostrowianka

mieszkanka Ostrowa (Wielkopolskiego, Lubelskiego i in.), Ostrowi Mazowieckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ostrowa lub Ostrowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrów ż., Ostrów mrz./ż.

:: fm. ostrowianin mos.

 przym. ostrowski

Wiktionary


ostrowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Ostrowice ( Wusterwitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie. W latach 1945–1954 i 1973–2018 siedziba zlikwidowanej w 2019 roku gminy Ostrowice. [], a 31 grudnia 2017 – 489.

Wieś była siedzibą gromady Ostrowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Wikipedia


ostrowicki

przymiotnik od: Ostrowice, Ostrowite


SJP.pl


ostrowidz

1. człowiek mający dobry wzrok;
2. dawniej: ryś


SJP.pl


ostrowie

1. wyspa
2. krata u okien w dawnych budowlach obronnych
3. kępa porosła roślinnością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. także poet. wyspa

 (1.2) kępa porośnięta roślinnością

 (1.3) hist. zamkowa krata okienna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrowie – część wsi Olchowiec, w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Wierzbica
  • Ostrowie – część wsi Kondrajec, w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Sochocin
  • Ostrowie – wieś w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin
  • Ostrowie – wieś w województwie podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
  • Ostrowie – dawna gromada
  • Ostrowie – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie małoryckim, w sielsowiecie Czerniany
  • Ostrowie – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Szaszki
  • Ostrowie – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie kowelskim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ostrowczanin mos., ostrowczanka ż., Ostrowie n., Ostrowiec mrz., Ostrowiecka ż., Ostrowiecki mos., ostrowieckość ż., ostrów ż., Ostrów ż.

 przym. ostrowiecki

 przysł. ostrowiecko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ostrów

Wiktionary


ostrowiec

1. miasto na Białorusi;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. nazwa kilku jezior w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto Ostrowiec Świętokrzyski w województwie świętokrzyskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości w Polsce;

 (1.3) geogr. miasto na Białorusi;

 (1.4) geogr. nazwa kilku jezior w Polsce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Ostrowiec – osada w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Ostrowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
  • Ostrowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
  • Ostrowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Repki
  • Ostrowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
  • Ostrowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
  • Ostrowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz
  • Ostrowiec – część miasta Lubaczów, do 1934 samodzielna wieś
  • Ostrowiec – jezioro w woj. lubuskim, pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Ostrowiec – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Ostrowice
  • Ostrowiec – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Wałcz, położone w pobliżu wsi Ostrowiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1613 Ostrowcowi nadano prawa miejskie.

 (1.3) W dniu 14 czerwca 2007 roku prezydent Białorusi, ukazem nr 279, zatwierdził obecne symbole Ostrowca – herb i flagę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrowczanin mos., ostrowczanka ż., ostrowie n., Ostrowie n., Ostrowiecka ż., Ostrowiecki mos., ostrowieckość ż., Ostrowo n., ostrów ż., Ostrów ż.

 przym. ostrowiecki

 przysł. ostrowiecko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ostrowiec Świętokrzyski

Wiktionary


ostrowiecki

przymiotnik od: Ostrowiec Świętokrzyski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ostrowcem Świętokrzyskim, dotyczący Ostrowca Świętokrzyskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrowieckość ż., ostrowie n., Ostrowiec mrz., ostrowczanin mos., ostrowczanka ż.

Wiktionary


ostrowieckość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ostrowieckie, typowe dla Ostrowca lub jego mieszkańców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrowczanin mos., ostrowczanka ż., ostrowie n., Ostrowie n., Ostrowiec mrz., Ostrowiecka ż., Ostrowiecki mos., Ostrowo n., ostrów ż., Ostrów ż.

 przym. ostrowiecki

 przysł. ostrowiecko

Wiktionary


ostrowieczno

Ostrowieczno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Dolsk.

Wikipedia


ostrowin

Os

Wikipedia


ostrowite

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Parku Narodowym Bory Tucholskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrowite – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Ostrowite – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
  • Ostrowite – kolonia wieś Ostrowite w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
  • Ostrowite – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Brzuze
  • Ostrowite – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Lniano
  • Ostrowite – osada w woj. lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
  • Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice
  • Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
  • Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pszczółki
  • Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Suchy Dąb
  • Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sulęczyno

Wikipedia


ostrowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrowo – część miasta Janikowo
  • Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Strzelno
  • Ostrowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Strzelno
  • Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
  • Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
  • Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica
  • Ostrowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
  • Ostrowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
  • Ostrowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Władysławowo
  • Ostrowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki

Wikipedia


ostrowski

przymiotnik od: Ostrów, Ostrów Mazowiecka, Ostrów Tumski, Ostrów Wielkopolski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Ostrowa lub Ostrowi, związany z Ostrowem lub Ostrowią

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrowski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 38 942 osób.
  • Adam Ostrowski (ujednoznacznienie)
  • Aleksander Ostrowski (ujednoznacznienie)
  • Andrzej Ostrowski (ujednoznacznienie)
  • Antoni Ostrowski (ujednoznacznienie)
  • Artur Ostrowski (ur. 1968) – polityk, poseł na Sejm V i VI kadencji
  • Bolesław Ostrowski (ujednoznacznienie)
  • Cezary Ostrowski (ur. 1962) – plastyk, muzyk i dziennikarz
  • Daniel Ostrowski (1762–1831) – biskup, sufragan gnieździeński i warszawski w pierwszej połowie XIX wieku
  • Edward Feliks Ostrowski (1816–1859) – lekarz weterynarii i podróżnik polski
  • Felicjan Ostrowski – podstoli trembowelski, skarbnik sanocki, podstarości trembowelski, pisarz grodzki halicki
  • Henryk Ostrowski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słońce radośnie odbijało swój blask w oknach ostrowskich kamieniczek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrów ż., Ostrów mrz./ż., ostrowianin mos., ostrowianka ż.

Wiktionary


ostrowsko

przymiotnik od: Ostrów, Ostrów Mazowiecka, Ostrów Tumski, Ostrów Wielkopolski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrowsko − wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
  • Ostrowsko − wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Nowy Targ
  • Ostrowsko – dawna gromada

Wikipedia


ostrowłosy

o psie: mający ostrą, sztywną, kłującą sierść


SJP.pl


ostrozębny

1. kornik ostrozębny - gatunek chrząszcza z rodziny kornikowatych;
2. korniczek ostrozębny - gatunek chrząszcza z rodziny kornikowatych;
3. widliczka ostrozębna - gatunek roślin z rodziny widliczkowatych


SJP.pl


ostrołuk

łuk gotycki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu;

Wiktionary

Ostrołuk (łuk ostry) – łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu. Występuje w późnym romanizmie i gotyku, a także w architekturze islamu. Zastosowanie ostrołuku w architekturze gotyckiej pozwoliło między innymi na uniezależnienie szerokości naw bocznych od szerokości nawy głównej w kościołach bazylikowych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ostrołukowy

Wiktionary


ostrołódka

rodzaj roślin z rodziny bobowatych


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostrołęcki

przymiotnik od: Ostrołęka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Ostrołęka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔˈwɛ̃nt͡sʲci, AS: ostrou̯ẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostrołęka, ostrołęczanin, ostrołęczanka

Wiktionary


ostrołęckie

przymiotnik od: Ostrołęka


SJP.pl


ostrołęczanin

mieszkaniec Ostrołęki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ostrołęki

 (1.2) osoba pochodząca z Ostrołęki, urodzona w Ostrołęce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Majowa inscenizacja jednego z epizodów Powstania Listopadowego, przez ostrołęczan nazywana po prostu bitwą, to jedna z największych atrakcji naszego miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔwɛ̃n͇ˈt͡ʃãɲĩn, AS: ostrou̯ẽṇčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostrołęka ż.

:: fż. ostrołęczanka ż.

 przym. ostrołęcki

Wiktionary


ostrołęczanka

mieszkanka Ostrołęki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ostrołęki

 (1.2) kobieta pochodząca z Ostrołęki, urodzona w Ostrołęce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W najbliższy wtorek wszystkie ostrołęczanki zapraszamy na bezpłatne badania cytologiczne.

 (1.2) Chociaż nie jestem rodowitą ostrołęczanką, to bardzo dobrze znam problemy naszego miasta i dlatego zamierzam kandydować na zaszczytny urząd prezydenta Ostrołęki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔwɛ̃n͇ˈt͡ʃãnka, AS: ostrou̯ẽṇčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostrołęka ż.

:: fm. ostrołęczanin m.

 przym. ostrołęcki

Wiktionary


ostrołęka

miasto w województwie mazowieckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie mazowieckim, nad Narwią;

Wiktionary

Ostrołęka – miasto na prawach powiatu w województwie mazowieckim. Leży nad rzeką Narew. Siedziba powiatu ostrołęckiego. W latach 1975–1998 stolica województwa ostrołęckiego. Ośrodek usług oraz przemysłu energetycznego, budowlanego, celulozowo-papierniczego i spożywczego. Ośrodek folkloru kurpiowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chociaż nie jestem rodowitą ostrołęczanką, to bardzo dobrze znam problemy naszego miasta i dlatego zamierzam kandydować na zaszczytny urząd prezydenta Ostrołęki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrołęczanin, ostrołęczanka

 przym. ostrołęcki

Wiktionary


ostrość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przejaw bycia ostrym (jak nóż)

 (1.2) fot. wyrazistość szczegółów obrazu

 (1.3) wyrazistość widzenia, słuchu, węchu

 (1.4) surowość sądów

 (1.5) wyrazistość rysów twarzy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrość w logice
  • Ostrość w fotografii
  • Ostrość widzenia

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ostrze n., ostrzenie n., ostrzyciel m., ostrzałka ż.

 czas. ostrzyć ndk., naostrzać ndk., zaostrzać ndk., zaostrzyć dk., naostrzyć dk.

 przym. ostry, ostrawy, ostrzowy

 przysł. ostro

Wiktionary


ostrożanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Ostrożanka – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Mirzec. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1968 wieś była siedzibą gromady Ostrożanka, po jej zniesieniu w gromadzie Jasieniec Iłżecki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


ostrożeniowy

→ ostrożeń


SJP.pl

Patrz:

ostrożeń

ostrożeń

roślina z rodziny złożonych, w Polsce pospolicie występuje ostrożeń polny, nazywany ostem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrożeń – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
  • Ostrożeń Pierwszy – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Sobolew.
  • Ostrożeń Drugi – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Sobolew
  • Ostrożeń Trzeci – kolonia w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Żelechów

Wikipedia


ostrożniactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. nadmiernie ostrożne postępowanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrożniak m., ostrożność ż.

 przym. ostrożny

 przysł. ostrożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asekuranctwo

Wiktionary


ostrożniak

osoba przesadnie ostrożna, uciekająca przed odpowiedzialnością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba okazująca ostrożność, często przesadną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrożniactwo n.

Wiktionary


ostrożnica

Zobacz też: Ostrożnica w innych znaczeniach tej nazwy.

Ostrożnica (dodatkowa nazwa w j. niem. Ostrosnitz, 1938-1945 "Schneidenburg") – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki.

W latach 1975–1998 wieś położona była w ówczesnym województwie opolskim.

Wikipedia


ostrożnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ostrożny, uważny

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ostrożeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złodziej ostrożnie wyjął obraz z ram.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔʒʲɲɛ, AS: ostrožʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrożniactwo n., ostrożność ż., nieostrożność ż.

 przym. ostrożny, ostrożniutki, nieostrożny

 przysł. z ostrożna, nieostrożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozważnie, uważnie, przezornie

Wiktionary


ostrożniej

stopień wyższy od przysłówka: ostrożnie


SJP.pl


ostrożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ostrożny


SJP.pl


ostrożniutki

zdrobnienie od: ostrożny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: ostrożny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bywał tak nietaktowny, że milczał opozycyjnie, a tym ośmielał innych, często starszych od siebie, zasłużonych i nagradzanych, doświadczonych, a więc i ostrożniutkich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔˈʒʲɲutʲci, AS: ostrožʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ostrożnie

Wiktionary


ostrożniś

człowiek przesadnie ostrożny


SJP.pl


ostrożnościowy

oparty na ostrożności, zapewniający bezpieczeństwo


SJP.pl


ostrożność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność do działania z rozwagą

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostrożny

 przysł. ostrożnie

 rzecz. ostrożniactwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asekuracja, dbałość, przezorność, roztropność, rozwaga, troska, uwaga

Wiktionary


ostrożny

przymiotnik

 (1.1) postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

 (1.2) zrobiony, powzięty z rozwagą, uważnie, oględnie; będący wyrazem czyjejś rozwagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja mama była bardzo ostrożna. Zawsze do smarowania kromek chleba masłem dawała mi tępy nóż.

 (1.2) Premier przedstawił ostrożny plan załatania dziury budżetowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔʒnɨ, AS: ostrožny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostrożniuchny

 rzecz. ostrożność, stpol. ostróża, stpol. ostrożnik

 czas. przest. ostrożnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozważny, baczny, uważny, przezorny, oględny

Wiktionary


ostruda

roślina z rodziny wiechlinowatych; zyzania, ryż wodny, zizania, owies wodny


SJP.pl


ostrugać

1. usunąć ostrym narzędziem z powierzchni czegoś zewnętrzną powłokę, korę itp.;
2. wygładzić czymś ostrym, oskrobać z czegoś


SJP.pl


ostrużyna

1. to, co odpadło przy struganiu czegoś, obróbce metalu itp. w postaci wiórów, opiłków; ostrużyny;
2. skórka skrojona z warzywa lub owocu; obierka, obierek, obierzyna


SJP.pl


ostrużyny

to, co odpadło przy struganiu czegoś, obróbce metalu itp. w postaci wiórów, opiłków; ostrużyna


SJP.pl


ostry

1. o przedmiotach: taki, który ma wyostrzoną, tnącą krawędź;
2. o potrawach: mający mocny, piekący smak;
3. o obrazie: wyraźny, wyrazisty;
4. pełen brutalności


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie

 (1.2) kulin. o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący

 (1.3) o zapachu: intensywny, zwykle nieprzyjemny

 (1.4) o amunicji: stosowany do zabijania

 (1.5) mat. o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90°

 (1.6) o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru

 (1.7) o obrazie: z dobrze widocznymi zarysami przedmiotów, wyraźny

 (1.8) o nieprzyjemnych warunkach pogodowych: silny, intensywny

 (1.9) surowy, groźny

 (1.10) nieuprzejmy, krytyczny

 (1.11) med. związany z nagłymi i silnymi objawami chorobowymi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • O.S.T.R. (Ostry) – Adam Ostrowski – raper
  • Ostry – Marcin Ostrowski – raper
  • Ostry – szczyt w Beskidzie Śląskim (w Paśmie Błatniej)
  • Ostry – szczyt w Beskidzie Śląskim (w Paśmie Stożka i Czantorii)
  • Ostry – szczyt w Beskidzie Śląsko-Morawskim
  • Ostry – szczyt w Beskidzie Żywieckim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skaleczyłem się ostrym nożem.

 (1.2) Zakrztusiłem się ostrym sosem czosnkowym.

 (1.3) Gdy weszliśmy do piwnicy, uderzył nas ostry smród kociego moczu.

 (1.4) Policja omyłkowo strzelała do tłumu ostrymi nabojami zamiast gazowymi i trzy osoby zginęły.

 (1.5) Górska droga jest pełna ostrych zakrętów.

 (1.6) Psy mają bardzo ostry węch i słuch, zaś słaby wzrok.

 (1.7) Ten aparat robi ładne, ostre zdjęcia.

 (1.8) W twarz wiał mu zimny, ostry wiatr.

 (1.9) Mimo że jako nauczyciel był bardzo ostry i wymagający, uczniowie darzyli go ogromnym szacunkiem.

 (1.10) Ta uwaga o moim mieszkaniu była trochę za ostra.

 (1.11) Mój syn przechodzi ostrą białaczkę szpikową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔstrɨ, AS: ostry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrość ż., ostrzyciel m., ostrze n., ostrzenie n., zaostrzenie n., ostrzałka ż., ostrzeń m.

 czas. ostrzyć ndk., naostrzyć dk.

 przym. ostrzowy

 przysł. ostro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pikantny

 (1.6) przenikliwy

 (1.7) wyrazisty

Wiktionary


ostryga

jeden z około 100 gatunków małży; hodowane i jadane od czasów starożytnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. kulin. osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolacja, rozumie się, jak zwykle: ostrygi, homary, ryby, zwierzyna, ale na zakończenie, dla amatorów, wie pani co?… Kasza!…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstrɨɡa, AS: ostryga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrygowate nmos.

 przym. ostrygowy, ostrygowaty

Wiktionary


ostrygi

jeden z około 100 gatunków małży; hodowane i jadane od czasów starożytnych


SJP.pl


ostrygojad

nadmorski ptak z siewkowatych, żywiący się mięczakami i skorupiakami wydobywanymi z mułu podczas odpływu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔstrɨˈɡɔjat, AS: ostrygoi ̯at

Wiktionary


ostrygowate

rodzina osiadłych małży nitkoskrzelnych, licząca około 100 gatunków


SJP.pl

Ostrygowate, ostrygi (Ostreidae) – rodzina osiadłych małży nitkoskrzelnych z rzędu Ostreoida, licząca około [], m.in. ostryga jadalna ("Ostrea edulis"), ostryżyca amerykańska ("Crassostrea virginica") i ostryżyca japońska ("Crassostrea gigas"). Są uznawane za najcenniejsze mięczaki jadalne, poławiane i hodowane.

Wikipedia


ostrygowaty

1. o cechach ostrygowatych (rodzina małży);
2. boczniak ostrygowaty - gatunek grzybów z rodziny boczniakowatych


SJP.pl


ostrygowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ostrygami, dotyczący ostryg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś były tu podobno największe znane ludzkości pola ostrygowe, ciągnące się wzdłuż południowego cypla Manhattanu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostryga ż., ostrygowate nmos.

 przym. ostrygowaty

Wiktionary


ostryż

roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; kurkuma, szafraniec, żółcień


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostrzalnia

w technice: oddział fabryki, w którym ostrzy się stępione narzędzia; ostrzarnia


SJP.pl


ostrzarka

w technice: szlifierka mechaniczna do ostrzenia narzędzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie mechaniczne służące do ostrzenia części roboczych narzędzi skrawających

Wiktionary

Ostrzarka – urządzenie mechaniczne służące do ostrzenia części roboczych (ostrzy) narzędzi skrawających. Ostrzarki mechaniczne składają się najczęściej ze szlifierki i uchwytu do mocowania ostrzonych narzędzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostrzarki mechaniczne składają się najczęściej ze szlifierki i uchwytu do mocowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃarka, AS: osṭšarka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) ndk. ostrzyć, dk. naostrzyć, zaostrzyć odczas. ostrzenie

Wiktionary


ostrzarnia

w technice: oddział fabryki, w którym ostrzy się stępione narzędzia; ostrzalnia


SJP.pl


ostrzarz

robotnik wykwalifikowany w ostrzeniu narzędzi


SJP.pl


ostrzał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie

 (1.2) książk. przen. ostre, zmasowane wystąpienie przeciwko osobie lub zjawisku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔsṭʃaw, AS: osṭšau̯

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzelać, ostrzeliwać ndk., ostrzelać dk.

 rzecz. ostrzeliwanie n., ostrzelanie n., strzał m.

 przym. strzelecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obstrzał

Wiktionary


ostrzałka

1. przyrząd do ręcznego ostrzenia noży, nożyczek itp.; osełka;
2. potocznie: narzędzie do ostrzenia ołówków i kredek; temperówka, strugawka, strugaczka, podstrugiwaczka, zastrugaczka, ostrzynka, strugarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. proste narzędzie służące do ostrzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Albo kupimy ostrzałkę, albo będziemy musieli stale kupować nowe noże.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrze n., ostrzenie n., ostrzyciel mos., ostrzytko n., ostrość ż.

 czas. ostrzyć ndk.

 przym. ostry, ostrzowy

Wiktionary


ostrze

ostra, tnąca krawędź


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

 (1.2) przen. krytyczna i uszczypliwa część wypowiedzi

Wiktionary

Ostrze — ostra, tnąca krawędź lub ostry koniec narzędzia albo broni przeznaczoną do przebijania, siekania, krojenia lub skrobania powierzchni lub materiałów; Definiowana najczęściej jako płaska część z bardzo cienką krawędzią używaną do cięcia — w języku polskim bardziej kojarzona z tą ostrą krawędzią. W przypadku narzędzi główna część robocza — część tnąca; Ostrza są zwykle wykonane z materiałów, które są twardsze niż te, na których mają być używane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostrze tej siekiery już się stępiło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔsṭʃɛ, AS: osṭše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrzałka ż., ostrzenie n., ostrość ż., ostrzyciel m., ostrzytko n.

 czas. ostrzyć ndk., naostrzyć dk.

 przym. ostry, ostrzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzeszczot, klinga, głownia

Wiktionary


ostrzec

poinformować o czymś niebezpiecznym lub niepożądanym, zwrócić uwagę na niebezpieczeństwo


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|ostrzegać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrzeganie n., ostrzeżenie n.

 czas. ostrzegać ndk.

 przym. ostrzegawczy

Wiktionary


ostrzegacz

w technice: ręczne lub samoczynne urządzenie nadawcze, wykorzystywane w układach sygnalizacji alarmowej, przesyłające sygnały do urządzeń odbiorczych


SJP.pl


ostrzeganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ostrzegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛˈɡãɲɛ, AS: osṭšegãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ostrzegać, ostrzec

 rzecz. ostrzeżenie n.

Wiktionary


ostrzegawczo

przysłówek

 (1.1) w sposób ostrzegawczy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostrzegawczy

 rzecz. ostrzeżenie n.

Wiktionary


ostrzegawczość

cecha tego, co zwraca uwagę na niebezpieczeństwo lub informuje o negatywnych skutkach czegoś


SJP.pl


ostrzegawczy

przymiotnik

 (1.1) będący ostrzeżeniem, ostrzegający przed czymś, sygnalizujący zagrożenie, niebezpieczeństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słychać ostrzegawczy głos wszystkich dzwonów – pisał melbourneński publicysta. – Ostatnie badania wykazały, że na 872 876 katolików w Melbourne tylko 228 591 uczęszcza na niedzielne msze.

 (1.1) Policjant widząc, że bandyta nie reagował na wezwanie do zatrzymania się, oddał strzał ostrzegawczy w powietrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛˈɡaft͡ʃɨ, AS: osṭšegafčy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ostrzegać ndk., ostrzec dk.

 przysł. ostrzegawczo

 rzecz. ostrzeżenie n.

Wiktionary


ostrzegać

czasownik

 (1.1) informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostrzegam cię, uważaj na siebie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃɛɡat͡ɕ, AS: osṭšegać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrzeganie n., ostrzeżenie

 przym. ostrzegawczy

 czas. ostrzec dk., przestrzegać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestrzegać, upominać

Wiktionary


ostrzej

stopień wyższy od przysłówka: ostro


SJP.pl


ostrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ostry


SJP.pl


ostrzelanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) oddanie serii strzałów do jakiegoś celu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛˈlãɲɛ, AS: osṭšelãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ostrzelać dk., ostrzeliwać ndk.

 rzecz. ostrzeliwanie n., ostrzał m., strzelec mos., strzelanina ż.

 przym. strzelecki

Wiktionary


ostrzelać

1. obrzucić pociskami z broni palnej; obstrzelać;
2. przez częste strzelanie wypróbować broń;
3. ostrzelać się:
a) nabrać wprawy w strzelaniu;
b) strzelić do siebie wzajemnie


SJP.pl


ostrzeliwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) strzelanie do jakiegoś celu w sposób wielokrotny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛlʲiˈvãɲɛ, AS: osṭšelʹivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrzelanie n., ostrzał m., strzelec mos., strzelanina ż.

 czas. ostrzeliwać ndk., ostrzelać dk.

 przym. strzelecki

Wiktionary


ostrzeliwać

1. obrzucać pociskami z broni palnej; obstrzeliwać;
2. przez częste strzelanie wypróbowywać broń;
3. ostrzeliwać się:
a) nabierać wprawy w strzelaniu;
b) strzelać do siebie wzajemnie


SJP.pl


ostrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ostrzyć.

Wiktionary

Ostrzenie – termin w żeglarstwie określający zmianę kursu na ostrzejszy, tzn. na taki, w którym kąt pomiędzy diametralną jachtu a kierunkiem, z którego wieje wiatr, jest mniejszy. Ostrzenie zazwyczaj odbywa się poprzez wychylenie płetwy sterowej w odpowiednim kierunku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃɛ̃ɲɛ, AS: osṭšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrość ż., ostrze n., ostrzyciel m., ostrzytko n., ostrzałka ż.

 czas. ostrzyć

 przym. ostrzowy, ostry

 przysł. ostro

Wiktionary


ostrzeszek

dawniej: okap dachu domu


SJP.pl


ostrzeszowianin

mieszkaniec Ostrzeszowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


ostrzeszowianka

mieszkanka Ostrzeszowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


ostrzeszowski

przymiotnik od: Ostrzeszów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ostrzeszowem, dotyczący Ostrzeszowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród 18 nowych zakażonych koronawirusem w Wielkopolsce siedem osób pochodzi z powiatu kępińskiego, który jest głównym ogniskiem epidemii w regionie, trzy z powiatu kaliskiego, po jednym z pilskiego, śremskiego, jarocińskiego, ostrzeszowskiego i tureckiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostrzeszów mrz., ostrzeszowianin mos., ostrzeszowianka ż.

Wiktionary


ostrzeszyn

bylina z rodziny marantowatych; kalatea


SJP.pl


ostrzeszów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Ostrzeszów ( Schildberg) – miasto w województwie wielkopolskim, w Kaliskiem, na ziemi wieluńskiej, na Wzgórzach Ostrzeszowskich, siedziba powiatu ostrzeszowskiego i gminy Ostrzeszów.

Ostrzeszów uzyskał lokację miejską przed 1283 rokiem. W końcu XVI wieku miasto królewskie w starostwie ostrzeszowskim w powiecie ostrzeszowskim województwa sieradzkiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ostrzeszowianin mos., Ostrzeszowianka ż.

 przym. ostrzeszowski

Wiktionary


ostrzew

roślina z rodziny turzycowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrzew – roślina z rodziny ciborowatych
  • Ostrzew – pień drzewa z ociosanymi gałęziami, używany jako drabina, stojak na siano, przeszkoda lub mobilium herbowe
  • Ostrzew – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Sowich.

Wikipedia


ostrzeń

roślina zielna z rodziny szorstkolistnych, rosnąca na niżu, przy drogach i w lasach


SJP.pl

Ostrzeń ("Cynoglossum") – rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje ok. 75–83 gatunków. Są to rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny występujące głównie na rozległych obszarach Azji, 11 gatunków rośnie w Europie, nieliczne gatunki rosną w górach wschodniej Afryki i na południowym krańcu tego kontynentu. W Polsce jako gatunek rodzimy występuje jeden gatunek – ostrzeń pospolity "C. officinale". Poza tym obecny bywa jako przejściowo dziczejący ostrzeń drobnozadziorkowy "C. microglochin".

Wikipedia


ostrzeżenie

poinformować o czymś niebezpiecznym lub niepożądanym, zwrócić uwagę na niebezpieczeństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) akt ostrzegania; przestroga przed czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest moje ostatnie ostrzeżenie, następnym razem wylatujesz z pracy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: osṭšežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrzeganie n.

 czas. ostrzegać, ostrzec

 przym. ostrzegawczy

 przysł. ostrzegawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napomnienie, przestroga, uwaga, upomnienie

Wiktionary


ostrzowy

→ ostrze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z ostrzem, dotyczący ostrza

Wiktionary

Patrz:

ostrze

Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃɔvɨ, AS: osṭšovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrość ż., ostrze n., ostrzałka ż., ostrzenie n., ostrzyciel mos.

 czas. ostrzyć, naostrzyć, wyostrzyć

 przym. ostry

 przysł. ostro

Wiktionary


ostrzyc

trawa pastewna dorastająca do wysokości 3 metrów; mozga trzcinowata


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ostrzygać)

 (1.1) obciąć, skrócić

czasownik zwrotny dokonany ostrzyc się (ndk. ostrzygać się)

 (2.1) ostrzyc (1.1) samego siebie

 (2.2) zostać ostrzyżonym (1.1)

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: ostrzyca

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Są ostrzyce i nie ma ostrzyc.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzyc ndk.

 rzecz. postrzyżyny nmos.

Wiktionary


ostrzyca

trawa pastewna dorastająca do wysokości 3 metrów; mozga trzcinowata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. trawa z rodzaju nazwa systematyczna|Phalaris|L.|ref=tak.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrzyca – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Izbica
  • Ostrzyca – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Ostrzyca (501 m n.p.m.) – szczyt Pogórza Kaczawskiego, położony w woj. dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim
  • Ostrzyca (223,2 m n.p.m.) – wzniesienie Wzgórz Dalkowskich, położone w woj. dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Polkowice
  • Ostrzyca – dawna gromada
  • Ostrzyca – polana w Dolinie Raczkowej w słowackich Tatrach
  • Ostrzyca – nieistniejący folwark na Białorusi, w rejonie janowskim obwodu brzeskiego

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) mielec, mozga

Wiktionary


ostrzyciel

1. dawniej: osoba zajmująca się ostrzeniem narzędzi do cięcia;
2. w filmoznawstwie: osoba odpowiedzialna za utrzymanie ostrości obrazu w czasie kręcenia scen do filmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) film. pracownik planu filmowego odpowiedzialny za ustawianie ostrości obiektywu kamery;

 (1.2) rzem. rzemieślnik ostrzący noże, nożyczki itp.

Wiktionary

Ostrzyciel (pierwszy asystent kamery, focus puller) – członek pionu operatorskiego odpowiedzialny za utrzymanie ostrości obrazu, współpracujący ściśle z operatorem filmowym. Jego obecność jest niezbędna przy dynamicznych ujęciach, kiedy rusza się kamera lub przemieszczają się aktorzy, a ostrość musi pozostać na konkretnej osobie lub przedmiocie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobry ostrzyciel potrafi bezbłędnie prowadzić ostrość, utrzymując ją na poruszającym się aktorze.

 (1.2) Na naszą ulicę zawędrował dziś ostrzyciel ze swoim warsztatem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃɨt͡ɕɛl, AS: osṭšyćel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrość ż., ostrzenie n., wyostrzanie n., wyostrzenie n., ostrzałka ż., ostrze n., naostrzenie n., podostrzenie n.

:: fż. ostrzycielka ż.

 czas. ostrzyć ndk., wyostrzać ndk., wyostrzyć dk., naostrzyć dk., podostrzyć dk.

 przym. ostry, ostrzowy

 przysł. ostro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwszy asystent kamery, asystent operatora obrazu

 (1.2) ostrzarz

Wiktionary


ostrzygać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ostrzyc)

 (1.1) niedokonany od|ostrzyc.

czasownik zwrotny niedokonany ostrzygać się (dk. ostrzyc się)

 (2.1) niedokonany od|ostrzyc się.

Wiktionary


ostrzyhom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnych Węgrzech, nad Dunajem;

Wiktionary

Ostrzyhom (węg. Esztergom, czyt.: "Estergom", niem. "Gran", słow. "Ostrihom", tur. "Estergon", łac. "Strigonium") – miasto na Węgrzech, w komitacie Komárom-Esztergom. Leży nad Dunajem. W 2011 roku liczyło 30,86 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapisu źródłowego wymieniającego Ostrzyhom i Jagier jako granice Polski, nie należy oczywiście rozumieć dosłownie w ten sposób, że granica biegła przez te grody. Ostrzyhom leżał po południowej stronie Dunaju, a granica dochodziła »ad litus Danubii«. I przez Jagier nie biegła granica, a tylko krańcem obszaru, w którego ramach leżał Jagier jako główny ośrodek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostrzyhomski

Wiktionary


ostrzyhomski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Ostrzyhomia, związany z Ostrzyhomiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Papież spotka się z Węgrami na placu przed ostrzyhomską katedrą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostrzyhom m.

Wiktionary


ostrzykiwać

1. nastrzykiwać miejsce na ciele jakimś preparatem, np. botoksem;
2. ostrzykiwać się - wstrzykiwać sobie jakiś preparat, zwykle w celach estetycznych; botoksować się


SJP.pl


ostrzyknąć

1. nastrzyknąć miejsce na ciele jakimś preparatem, np. botoksem;
2. ostrzyknąć się - wstrzyknąć sobie jakiś preparat, zwykle w celach estetycznych


SJP.pl


ostrzyna

zbędny naddatek materiału powstający przy odlewie


SJP.pl


ostrzynka

potocznie: narzędzie do ostrzenia ołówków i kredek; temperówka, ostrzałka, strugaczka, podstrugiwaczka, zastrugaczka, strugawka, strugarka


SJP.pl


ostrzytko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg. pozn. temperówka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ostrzyć

 rzecz. ostrzenie, ostrze, ostrzałka

Wiktionary


ostrzyć

czasownik przechodni

 (1.1) czynić ostrym (krawędź czegoś)

 (1.2) czynić ostrym (wierzchołek czegoś)

 (1.3) żegl. zmieniać kurs tak, aby wiatr wiał bardziej od dziobu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed egzekucją kat dobrze ostrzy topór.

 (1.3) Jak będziesz dalej tak ostrzyć, to zrobisz zwrot przez sztag.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔsṭʃɨt͡ɕ, AS: osṭšyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrość ż., ostrze n., ostrzenie n., ostrzałka ż., ostrzyciel m., ostrzytko n.

 czas. wyostrzać ndk., wyostrzyć dk., zaostrzać ndk., zaostrzyć dk.

 przym. ostry, ostrzowy

 przysł. ostro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) temperować, strugać

 (1.3) wyostrzać

Wiktionary


ostróda

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

}|-

Ostróda ( Osterode "in Ostpreußen") – miasto w Polsce położone w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu ostródzkiego oraz gminy wiejskiej Ostróda. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 31 336 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez Ostródę przepływa rzeka Drwęca.

 (1.1) W herbie Ostródy widnieje święty Jerzy zabijający włócznią smoka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostródzianin mos., ostródzianka ż.

 przym. ostródzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Ostród

Wiktionary


ostródzianin

mieszkaniec Ostródy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ostródy

 (1.2) osoba pochodząca z Ostródy, urodzona w Ostródzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Morążanie pokonali ostródzian 3:2.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostróda ż.

:: fż. ostródzianka ż.

 przym. ostródzki

Wiktionary


ostródzianka

mieszkanka Ostródy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ostródy

 (1.2) kobieta pochodząca z Ostródy, urodzona w Ostródzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostródziankom nie udało się pokonać morążanek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostróda ż.

:: fm. ostródzianin mos.

 przym. ostródzki

Wiktionary


ostródzki

przymiotnik od: Ostróda


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ostródą, dotyczący Ostródy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostródzianka ż., ostródzianin mos., Ostróda ż.

Wiktionary


ostróg

dawna czworokątna, drewniana budowla obronna, z narożnymi basztami, otoczona palisadą, wałem ziemnym i rowem, typowa dla krajów słowiańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ostróg – mała budowla obronna
    • ostróg bramny „Bielany”
    • ostróg bramny „Wola Justowska”
  • Ostróg – dzielnica Raciborza
  • Ostróg – miasto na Ukrainie
  • Ostróg – góra w Sudetach Środkowych
  • Ostróg – szczyt w Sudetach Wschodnich
  • „Ostróg” – batalion Korpusu Ochrony Pogranicza
  • Ostróg – stacja kolejowa w miejscowości Ożenin, w rejonie rówieńskim, w obwodzie rówieńskim, na Ukrainie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ostrogski

Wiktionary


ostrów

porośnięta wyspa rzeczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. zarośnięta wyspa na rzece;

 (1.2) stpol. wyspa (zwłaszcza rzeczna)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ostrów – rodzaj wyspy rzecznej otoczonej ramionami cieku
  • Ostrów – część miasta Gdańsk
  • Ostrów – część miasta Ostróda
  • Ostrów – część miasta Pasym
  • Ostrów – część miasta Wieleń
  • Ostrów – wieś w pow. brodnickim, w gminie Świedziebnia
  • Ostrów – część wsi Narty w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
  • Ostrów – część wsi Taszewko w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
  • Ostrów – część wsi Cotoń w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
  • Ostrów – część wsi Dokudów Pierwszy w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
  • Ostrów – wieś w pow. bialskim, w gminie Janów Podlaski
  • Ostrów – przysiółek wsi Jabłeczna w pow. bialskim, w gminie Sławatycze

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔstruf, AS: ostruf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostrowisko n., Ostrów m./ż., ostrowa ż., ostrówek m.

Wiktionary


ostrówczanin

mieszkaniec Ostrówka


SJP.pl


ostrówczanka

mieszkanka Ostrówka


SJP.pl


ostrówecki

przymiotnik od: Ostrówek


SJP.pl


ostrówek

1. gwarowo: zarośla nad brzegiem rzeki;
2. dawniej: niewielki ostrów, wysepka, kępa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrówek – wieś w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Ostrówek – wieś w pow. sępoleńskim, w gminie Sośno
  • Ostrówek – część wsi Kozły w pow. bialski, w gminie Łomazy
  • Ostrówek – kolonia w pow. bialskim, w gminie Łomazy
  • Ostrówek – część wsi Wólka Okopska w pow. chełmskim, w gminie Dorohusk
  • Ostrówek – wieś w pow. hrubieszowskim, w gminie Trzeszczany
  • Ostrówek – wieś w pow. krasnostawskim, w gminie Izbica
  • Ostrówek – wieś w pow. lubartowskim, w gminie Ostrówek
  • Ostrówek – część wsi Ostrówek Podyski w pow. łęczyńskim, w gminie Cyców
  • Ostrówek – wieś w pow. łęczyńskim, w gminie Puchaczów
  • Ostrówek – część wsi Suchocin w pow. łukowskim, w gminie Łuków
  • Ostrówek – część wsi Siemierz w pow. tomaszowskim, w gminie Rachanie

Wikipedia


ostrówiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostrówiec – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Sadki
  • Ostrówiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Karczew
  • Ostrówiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Kępno
  • Ostrówiec – dawna gromada
  • Ostrowo

Wikipedia


ostróżeczka

rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych


SJP.pl

Os

Wikipedia


ostróżka

1. roślina z rodziny jaskrowatych o niebieskich lub fioletowych kwiatach; delfinium;
2. zdrobnienie od: ostroga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Delphinium|ref=tak., liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju ostróżek (1.1)

Wiktionary

Os

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pod płotem posadzimy ostróżki i dziewannę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstruʃka, AS: ostruška

Wiktionary


ostrężnica

regionalnie: ostrężyna; ożyna;
1. krzew z rodziny różowatych, wyróżniający się soczystymi, smacznymi, czarnymi owocami, kształtem przypominającymi nieco maliny; jeżyna fałdowana;
2. owoc tej rośliny; jeżyna


SJP.pl

Ostrężnica – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

We wsi mieści się szkoła podstawowa i boisko LKS Jutrzenka.

Wikipedia


ostrężyna

ostrężnica;
1. krzew z rodziny różowatych, wyróżniający się soczystymi, smacznymi, czarnymi owocami, kształtem przypominającymi nieco maliny; jeżyna fałdowana;
2. owoc tej rośliny; jeżyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. zob. jeżyna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ostrężynowy

Wiktionary


ostrężyniec

zieleńczyk ostrężyniec - motyl z rodziny modraszkowatych


SJP.pl


ostuda

przebarwienie skóry koloru brązowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. przebarwienie skóry twarzy (zwykle brązowe), występujące pod wpływem intensywnego opalania, u kobiet w czasie ciąży lub u osób chorych na wątrobę;

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wstyd, zgorszenie, hańba

Wiktionary

Ostuda, melanodermia (łac. "chloasma", "melasma") - występowanie ostro odgraniczonych, przebarwionych (zwykle brązowych), symetrycznych plam na policzkach, czole, rzadziej na karku lub górnej wardze, bez poprzedzającego i towarzyszącego stanu zapalnego, związane z następującymi stanami:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostudy występują głównie u kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈstuda, AS: ostuda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) melanodermia

Wiktionary


ostudzająco

studząco;
1. w sposób obniżający temperaturę czegoś; chłodząco, ochładzająco, schładzająco, oziębiająco;
2. w sposób zmniejszający intensywność czyjegoś zaangażowania uczuciowego w coś;
3. w sposób wpływający na zmniejszenie tempa rozwoju czegoś


SJP.pl


ostudzać

ochładzać;
1. powodować obniżenie temperatury; schładzać, oziębiać;
2. przenośnie: wpływać hamująco na czyjeś działanie, zachowanie; tłumić, przytłumiać, wyciszać


SJP.pl


ostudzić

ochłodzić;
1. spowodować obniżenie temperatury; schłodzić, oziębić;
2. przenośnie: wpłynąć hamująco na czyjeś działanie, zachowanie; stłumić, przytłumić, wyciszyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ostudzać, studzić)

 (1.1) doprowadzić do obniżenia temperatury czegoś

 (1.2) przen. zmniejszyć zapał; złagodzić emocje

czasownik zwrotny dokonany ostudzić się (ndk. ostudzać się, studzić się)

 (2.1) ulec ostudzeniu

 (2.2) przen. zmniejszyć swój zapał; złagodzić własne emocje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostudź herbatę, zanim ją wypijesz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostudzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochłodzić, schłodzić

Wiktionary


ostukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ostukiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ostukiwać ndk., ostukać dk.

Wiktionary


osturnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) wieś położona w północnej Słowacji;

Wiktionary

Osturnia (słow. "Osturňa", niem. "Asthorn", węg. "Oszturnya") – wieś (obec) na Słowacji na Zamagurzu (część Spisza), na granicy z Polską, granicząca z Jurgowem, Łapszanką oraz Kacwinem. Dojechać do niej można drogą z Hanuszowców przez Przełęcz Hanuszowską i ze Zdziaru. Osturnia znana jest z rusińskich (karpato-ruskich) zabytków architektury ludowej. []

Wikipedia


ostwa

roślina z rodziny wiechlinowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Ischaemum|L.|ref=tak., roślina z rodziny wiechlinowatych (traw)

Wiktionary


ostwica

słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostew, ostrew, ostrewka, suszak


SJP.pl


ostygalnia

pomieszczenie w rzeźni, w którym mięso ostyga przez pewien czas po uboju


SJP.pl


ostygać

1. stawać się zimniejszym; ochładzać się, ostudzać się;
2. przenośnie: zmniejszać natężenie uczuć, emocji; ochładzać;
3. przenośnie o stanach emocjonalnych, uczuciach: tracić na intensywności; ochładzać


SJP.pl


ostygnięty

taki, który ostygnął; ostygły


SJP.pl


ostygnąć

1. stać się zimniejszym; ochłodzić się, ostudzić się;
2. przenośnie: zmniejszyć natężenie uczuć, emocji; ochłodnąć;
3. przenośnie o stanach emocjonalnych, uczuciach: stracić na intensywności; ochłodnąć


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. ostygać)

 (1.1) stać się zimniejszym lub całkowicie zimnym

 (1.3) zmniejszyć natężenie emocji lub uczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed ponownym użyciem należy pozwolić ostygnąć urządzeniu przez 30 minut.

 (1.2) Pierwotny entuzjazm Kazia ostygł i gitara poszła w kąt.

 (1.3) Halinka ostygnęła w zapale do nauczenia się greki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ostygnięcie n.

 czas. ostygać ndk., stygnąć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochłodnąć, ochłodnieć, ostudzić się

 (1.3) ochłodnąć, ochłodnieć, wystudzić się, wystygnąć

Wiktionary


ostygły

1. taki, który ochłódł, stracił ciepło;
2. przenośnie: taki, który stracił intensywność


SJP.pl


ostyjski

→ Ostia (starożytne miasto)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Ostią, dotyczący Ostii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ostia ż., ostyjczyk m., ostyjka ż.

Wiktionary


ostylować

potocznie: nadać tekstowi styl graficzny


SJP.pl


ostęp

1. trudno dostępne miejsce w puszczy; matecznik;
2. jednostka podziału w lasach, ograniczona liniami ostępowymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. podstawowa jednostka systematyzacji lasu, wykorzystywana przy zrębie

 (1.2) książk. trudno dostępne miejsce w lesie

Wiktionary

Ostęp – podstawowa jednostka systematyzacji lasu, w którym prowadzi się prace zrębowe. W ostępach stosuje się jeden kierunek cięć. Jest to powiązany ze sobą szereg drzewostanów. Poszczególne ostępy rozdzielają linie ostępowe. Przebieg linii ostępowych uzależniony jest od typu podziału powierzchniowego oraz dominujących w regionie wiatrów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do ataku niedźwiedzia doszło w głębi lasu, w ostępach leśnych, z dala od głównych szlaków.

Wiktionary


ostępowy

1. przymiotnik od: ostęp;
2. linia ostępowa - prosta droga w lesie powstała przez wycięcie drzew; przesieka, tryba, dukt


SJP.pl


ostępy

1. trudno dostępne miejsce w puszczy; matecznik;
2. jednostka podziału w lasach, ograniczona liniami ostępowymi


SJP.pl

Ostępy (do 1945 Karlsfelde) – nieistniejąca już śródleśna osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Mieszkowice.

W 1904 osadę zamieszkiwało 4 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


osu

skrót od łacińskiego: Ordinis Sanctae Ursulae, Zakon Świętej Urszuli; urszulanki


SJP.pl


osuch

brzegowa równina piaszczysta lub mulista, odsłaniająca się spod wody w czasie niskiego jej stanu, a zalewana przy stanie wysokim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osuch – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
  • Osuch – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino
  • Osuch – potok, dopływ Widawy
  • Osuch – zlikwidowany przystanek osobowy w Osuchu, w gminie Czarnków, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w województwie wielkopolskim

Wikipedia


osucha

brzegowa równina piaszczysta lub mulista, odsłaniająca się spod wody w czasie niskiego jej stanu, a zalewana przy stanie wysokim


SJP.pl

Osucha (niem. "Watten", hol. "wadden", duń. "vade") — brzegowa równina piaszczysta lub mulista, odsłaniająca się spod wody w czasie niskiego jej stanu, a zalewana przy stanie wysokim.

Wikipedia


osuchowski

nazwisko


SJP.pl


osunięcie

1. rzadko: spowodować osunięcie się czegoś; obsunąć;
2. osunąć się:
a) oderwawszy się od czegoś, odpaść, zsunąć się; przesunąć się w dół, ślizgając się; osypać się;
b) zmienić pozycję ze stojącej na leżącą lub klęczącą; opaść, obsunąć się


SJP.pl


osunięty

1. rzadko: spowodować osunięcie się czegoś; obsunąć;
2. osunąć się:
a) oderwawszy się od czegoś, odpaść, zsunąć się; przesunąć się w dół, ślizgając się; osypać się;
b) zmienić pozycję ze stojącej na leżącą lub klęczącą; opaść, obsunąć się


SJP.pl


osunąć

1. rzadko: spowodować osunięcie się czegoś; obsunąć;
2. osunąć się:
a) oderwawszy się od czegoś, odpaść, zsunąć się; przesunąć się w dół, ślizgając się; osypać się;
b) zmienić pozycję ze stojącej na leżącą lub klęczącą; opaść, obsunąć się


SJP.pl


osuszacz

urządzenie do usuwania wilgoci


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osuszacz (substancja)
  • osuszacz (naczynie laboratoryjne)
  • osuszacz powietrza
  • osuszacz sprężonego powietrza

Wikipedia


osuszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osuszać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieosuszanie n.

 czas. osuszyć, osuszać ndk.

Wiktionary


osuszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. osuszyć)

 (1.1) powodować, że coś staje się suche; usuwać ciecz

 (1.2) pozbawiać wilgoci

czasownik zwrotny niedokonany osuszać się (dk. osuszyć się)

 (2.1) być osuszanym

 (2.2) osuszać siebie; pozbawiać siebie wilgoci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suszak mrz., osuszanie n., suszarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obcierać, wycierać, wysuszać

 (1.2) odwadniać, suszyć

 (2.2) schnąć

Wiktionary


osuszka

ubytek masy surowca na skutek parowania bądź sublimacji wody


SJP.pl


osuszyć

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|osuszać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suszak mrz., osuszanie n., osuszenie n., suszenie n., suszarka ż.

 czas. wysuszyć, suszyć ndk.

Wiktionary


osutka

mnogie wykwity na skórze w postaci plamek, grudek lub pęcherzyków, występujące w przebiegu wielu chorób zakaźnych, zatruć lekowych i jako reakcja uczuleniowa; wysypka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osutka – grupa grzybowych chorób roślin objawiająca się przebarwieniem i przedwczesnym opadaniem igieł
  • osutka – rodzaj grzybów
  • osutka – zmiany skórne w formie charakterystycznej wysypki występujące na skórze i na błonach śluzowych
  • osutki sosny – grupa grzybowych chorób różnych gatunków sosny objawiająca się przebarwieniem i przedwczesnym opadaniem igieł
  • osutki polekowe – zmiany skórne będące niepożądanym skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków

Wikipedia


osuw

1. obsuwisko
2. osuwanie się czegoś, zsuwanie w dół


SJP.pl


osuwać

1. powodować przesunięcie się czegoś z wyższego miejsca na niższe; zsuwać;
2. osuwać się:
a) tracić punkt oparcia i przesuwać się ku dołowi;
b) oderwawszy się od czegoś, odpadać, zsuwać się;
c) powoli siadać, upadać lub kłaść się, zwykle ze zmęczenia lub w wyniku utraty przytomności


SJP.pl


osuwisko

ziemia i materiał skalny, nagromadzone na stoku i u jego podnóża na skutek zsuwania się mas skalnych; zsuw; usuwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geol. forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;

Wiktionary

Os

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po intensywnych opadach atmosferycznych w maju 2010 r. na obszarze Małopolski powstało lub uaktywniło się ponad tysiąc osuwisk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsuˈvʲiskɔ, AS: osuvʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osunięcie n., osuwanie n., suwanie n., sunięcie n., suwak m., suw m.

 czas. osuwać ndk., osunąć dk., sunąć ndk., suwać ndk.

 przym. osuwiskowy, suwowy

Wiktionary


osuwiskowo

→ osuwiskowy


SJP.pl

Patrz:

osuwiskowy

osuwiskowy

powstały w wyniku osuwania się skał, ziemi itp.


SJP.pl


oswajalny

o zwierzęciu: dający się oswoić


SJP.pl


oswajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oswajać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oswoić dk., oswajać ndk.

 rzecz. oswojenie n., swoje n.

Wiktionary


oswajać

1. przyzwyczajać, zaznajamiać z czymś;
2. przyzwyczajać dzikie zwierzę do przebywania wśród ludzi; obłaskawiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oswoić)

 (1.1) zootechn. czynić zwierzę przyjaznym człowiekowi lub posłusznym

 (1.2) przen. przyzwyczajać kogoś do nowych okoliczności

czasownik zwrotny niedokonany oswajać się (dk. oswoić się)

 (2.1) zootechn. tracić dzikość; stawać się przyjaznym człowiekowi lub posłusznym zwierzęciem

 (2.2) przen. przyzwyczajać siebie do nowych okoliczności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oswajanie n., swoje n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obłaskawiać, udomawiać

 (1.2) przyzwyczajać, zapoznawać, zaznajamiać

 (2.1) obłaskawiać się, udomawiać się

 (2.2) przywykać, przyzwyczajać się, zapoznawać się, zaznajamiać się

Wiktionary


oswald

1. imię męskie;
2. nazwisko, np. Lee Harvey Oswald (1939-1963), amerykański zamachowiec, domniemany zabójca prezydenta Johna F. Kennedy'ego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oswald (imię) – imię męskie
  • Oswald (nazwisko) – nazwisko
  • Oswald (ang. Oswald the Octopus, 2001-2003) – amerykańsko brytyjski serial animowany
  • Sankt Oswald
  • St. Oswald
  • Królik Oswald

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɔsfalt, AS: osfalt

Wiktionary


oswalda

1. imię męskie;
2. nazwisko, np. Lee Harvey Oswald (1939-1963), amerykański zamachowiec, domniemany zabójca prezydenta Johna F. Kennedy'ego


SJP.pl

Oswalda – żeński odpowiednik imienia Oswald.

Oswalda imieniny obchodzi: 5 sierpnia i 22 sierpnia.

Wikipedia


oswobodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wypuszczenie na wolność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oswobodziciel mos., swoboda ż.

 czas. oswobodzić

 przysł. swobodnie

 przym. swobodny

Wiktionary


oswobodziciel

osoba, która oswobodziła, wyzwoliła kogoś lub coś; wybawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. albo podn. ten, kto oswobodził kogoś lub coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oswobodzenie n.

:: fż. oswobodzicielka ż.

 przym. oswobodzicielski

 czas. oswobodzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wybawca, wybawiciel, wyzwoliciel, zbawca

Wiktionary


oswobodzicielka

kobieta, która oswobodziła, wyzwoliła kogoś lub coś


SJP.pl


oswobodzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. oswabadzać, oswobadzać)

 (1.1) przywrócić swobodę

czasownik zwrotny dokonany oswobodzić się (ndk. oswabadzać się, oswobadzać się)

 (2.1) odzyskać swobodę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Malutka czerwona rączka z palcami grubości zapałki z niespodziewaną siłą ułapiła palec Cesi, a cienkie nóżki, oswobodzone z pieluch, wykonały kilka energicznych kopniaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oswobodzenie n., oswobodziciel mos., oswobodzicielka ż.

 czas. oswabadzać / oswobadzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwalniać, wyzwalać

Wiktionary


oswoić

1. przyzwyczaić do czegoś, zaznajomić;
2. obłaskawić, udomowić dzikie zwierzę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oswajać)

 (1.1) dokonany od|oswajać.

czasownik zwrotny dokonany oswoić się (ndk. oswajać się)

 (2.1) dokonany od|oswajać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oswajanie n., swoje n., oswojenie n.

 przym. oswojony

Wiktionary


oswojony

1. przyzwyczaić do czegoś, zaznajomić;
2. obłaskawić, udomowić dzikie zwierzę


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: oswoić

przymiotnik

 (2.1) przyzwyczaiony do kogoś lub do czegoś albo zapoznany z czymś

 (2.2) o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość

Wiktionary

Oswojony – trzeci solowy album Krzysztofa Myszkowskiego, założyciela i lidera zespołu Stare Dobre Małżeństwo, wydany w 2012 r. Autorem tekstów zaprezentowanych na płycie jest Jan Rybowicz, natomiast muzykę do nich skomponował Krzysztof Myszkowski.

Wikipedia

Przykłady

 (2.2) Z plagaagą mrówek poradziłem sobie, kupując oswojonego mrównika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ, AS: osfoi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oswoić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) obeznany, obyty

 (2.2) udomowiony, poskromiony

Wiktionary


osy

1. owad błonkoskrzydły o charakterystycznym czarnym ubarwieniu w żółte paski;
2. osoba uszczypliwa, zjadliwa, dokuczliwa


SJP.pl

Osy (Vespoidea) – nadrodzina owadów błonkoskrzydłych należących do podrzędu trzonkówek.

Badaniem os zajmuje się sfekologia, dział entomologii oraz socjobiologia.

Wikipedia


osychać

stawać się suchym z wierzchu; obsychać


SJP.pl


osyfiać

obsyfiać; potocznie:
1. mocno coś zabrudzać, zanieczyszczać; zasyfiać, zaświniać, zapaprywać;
2. powodować wystąpienie pryszczy, krost; wysyfiać


SJP.pl


osyfiały

zasyfiony, zasyfiały, osyfiony, obsyfiony, obsyfiały; potocznie:
1. bardzo brudny, zanieczyszczony;
2. pokryty pryszczami


SJP.pl


osyfikacja

proces powstawania i mineralizacji kości polegający na przekształcaniu się tkanki chrzęstnej w tkankę kostną; kostnienie, ossyfikacja


SJP.pl


osyfiony

zasyfiony, zasyfiały, osyfiały, obsyfiony, obsyfiały; potocznie:
1. bardzo brudny, zanieczyszczony;
2. pokryty pryszczami


SJP.pl


osyfić

obsyfić; potocznie:
1. mocno coś zabrudzić, zanieczyścić; oświnić, zasyfić, uświnić;
2. spowodować wystąpienie pryszczy, krost; wysyfić


SJP.pl


osykać

dawniej: sycząc, opryskać


SJP.pl


osykiwać

rzadko: sykając, opryskiwać


SJP.pl


osyp

1. w pszczelarstwie: martwe pszczoły osypujące się zimą do dennicy ula;
2. dawny podatek feudalny płacony w zbożu; osep;
3. dawniej: osypisko


SJP.pl

Osyp – część wsi Berezyszcze w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Czeremcha.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


osypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osypać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osypywanie n., osypka ż.

 czas. osypać dk., osypywać ndk.

Wiktionary


osypany

pokryty czymś występującym w dużej ilości


SJP.pl


osypisko

rumowisko powstałe poprzez osypanie się wietrzejących skał i ziemi; obsypisko


SJP.pl

Osypisko (usypisko) – nagromadzenie sypkiego (luźnego) materiału skalnego u podstawy zbocza lub stoku. Powstaje w wyniku przemieszczania się (osypywania się) materiału z wyżej położonych partii skalnych w niższe, pod wpływem siły ciężkości i innych zjawisk. Tworzą się wówczas charakterystyczne stożki usypowe, podobne do górskich piargów. Powstawanie osypiska jest procesem bardzo długotrwałym.

Wikipedia


osypiskowy

powstały w wyniku osypywania się skał, ziemi itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osypiskiem, dotyczący osypiska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osypisko n.

Wiktionary


osypka

1. zmielone w całości ziarna pszenicy lub innych zbóż;
2. karma dla zwierząt domowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. karma dla zwierząt domowych złożona z grubo zmielonego zboża lub sieczki mieszanej z mąką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uporała się z tym na poczekaniu, wprawnie przygotowując całe koryto utłuczonej osypki dla świń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osypanie n., osypywanie n.

 czas. osypywać ndk., osypać dk.

 przym. osypany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ospa, tłucz

Wiktionary


osypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osypywać.

Wiktionary

Osypywanie – w geologii dynamicznej, powtarzające się częstokroć zjawisko odpadania drobnych, pojedynczych ziaren zwietrzeliny ze stromych stoków.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. osypywać ndk.

 rzecz. osypanie n., osypka ż.

Wiktionary


osz

drugie pod względem ludności miasto w Kirgistanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w obwodzie oszyńskiem Kirgistanu.

Wiktionary

Os

Wikipedia

Powiązane:

 przym. oszyński, oski

Wiktionary


oszacowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oszacować.

 (1.2) wynik szacowania

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oszacować, przeszacować

Wiktionary


oszacować

określić w przybliżeniu wartość, wielkość lub ilość czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) podać wartość lub wielkość w przybliżeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badacze oszacowali, że zdolność do rozpoznawania wysokości tonów zależy od czynników genetycznych aż w 71-80 proc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szacowanie n., oszacowanie n.

 czas. przeszacować, szacować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ocenić, wycenić

Wiktionary


oszacowywać

oceniać coś w przybliżeniu (ilość, wielkość itp.); szacować


SJP.pl


oszajca

nazwisko


SJP.pl


oszaleć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. szaleć)

 (1.1) ulec pomieszaniu zmysłów, wpaść w szał

 (1.2) stracić rozsądek pod wpływem silnych uczuć

 (1.3) zaangażować się nadmiernie, zacząć poświęcać komuś lub czemuś zbyt wiele uwagi lub czasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszalenie n., szalony mos., szał mrz.

 przym. oszalały, szalony

 czas. szaleć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbzikować, ześwirować, zwariować

Wiktionary


oszalowanie

obić coś deskami w celu wzmocnienia lub ochrony


SJP.pl


oszalować

obić coś deskami w celu wzmocnienia lub ochrony


SJP.pl


oszalowywać

obijać ściany deskami w celu ich wzmocnienia; szalować


SJP.pl


oszarpać

potocznie:
1. szarpiąc, oberwać lub postrzępić coś dookoła; obszarpać, otargać, obtargać;
2. oszarpać się - zmęczyć się czymś; uszarpać się, umęczyć się


SJP.pl


oszarpywać

dawniej: obszarpywać; szarpiąc, obrywać coś dookoła


SJP.pl


oszast

deska boczna z pnia drewna, z jednej strony płaska, z drugiej zaokrąglona


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Helena Oszast (1926–2014) – polska koszykarka
  • Janina Oszast (1908–1986) – polska biolożka, działaczka niepodległościowa
  • Tadeusz Oszast (1912–1982) – polski dziennikarz sportowy
  • (1903–1967) – polski profesor dermatologii
  • Oszast – rezerwat przyrody

Wikipedia


oszałamiający

taki, który powoduje czasową utratę świadomości; odurzający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wywołujący silne wrażenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszałamianie n., oszołomienie n.

 czas. oszałamiać ndk., oszołomić dk.

 przysł. oszałamiająco, oszołamiająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezwykły, zachwycający, zdumiewający; war. oszołamiający

Wiktionary


oszałamiać

oszołamiać;
1. wywierać na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarowywać;
2. pozbawiać kogoś świadomości na pewien czas; odurzać;
3. oszałamiać się - oszołamiać samego siebie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oszołomić)

 (1.1) wywoływać stan częściowej utraty przytomności; wprowadzać w stan zamroczenia

 (1.2) wywierać silne wrażenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszałamianie n.

 przym. oszałamiający

 przysł. oszołamiająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1) war. oszołamiać

 (1.1) odurzać, otumaniać, zatruwać

 (1.2) szokować, zdumiewać

Wiktionary


oszałomić

czasownik przechodni dokonany (ndk. oszałamiać)

 (1.1) rzad. war. oszołomić, dokonany od|oszałamiać.

Wiktionary


oszańcowywać

1. otaczać szańcami; szańcować;
2. oszańcowywać się - otaczać się szańcami; szańcować się


SJP.pl


oszczak

nazwisko


SJP.pl


oszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szczać, oszczać dk.

 rzecz. szczaw mrz., szczyl mzw.

Wiktionary


oszczać

potocznie: osikać


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) wulg. oddając mocz, zmoczyć kogoś lub coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiem, co się u was o Sovro mawia: że bez łapówki to tyci i pies ciżmy nie oszcza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔʃt͡ʃat͡ɕ, AS: oščać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szczać

 rzecz. szczaw mrz., oszczanie n., szczochy nmos., szczyl mzw.

Wiktionary


oszczek

łowieckie: szczekanie psa na widok wytropionej zwierzyny


SJP.pl


oszczeniony

o niektórych zwierzętach, zwłaszcza samicy psa: taki, który urodził młode


SJP.pl


oszczep

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łow. wojsk. daw. broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;

 (1.2) sport. długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;

 (1.3) sport. pot. rzut oszczepem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • oszczep (broń)
  • oszczep (konkurencja sportowa)
  • oszczep (przyrząd sportowy)
  • Oszczep – chutor na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie świsłockim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wyspie widać bitewne przygotowania. Nad brzegiem pojawiają się łucznicy i procarze. W dalszych szeregach miotacze oszczepów i ciężkozbrojni.

 (1.1) Książę strzelił do niego z kuszy, a następnie wypadł ku niemu z oszczepem.

 (1.2) Dzisiejsze oszczepy produkuje się z tworzyw sztucznych.

 (1.3) Czy wiesz, że on zdobył cztery złote medale w oszczepie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔʃt͡ʃɛp, AS: oščep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczepisko n., oszczepnik m., oszczepniczka ż.

 przym. oszczepowaty, oszczepowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzida, włócznia, pika

Wiktionary


oszczepisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. drzewce oszczepu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczep mrz., oszczepniczka ż.

 przym. oszczepowy

Wiktionary


oszczepnictwo

dziedzina sportu


SJP.pl


oszczepniczka

zawodniczka uprawiająca rzut oszczepem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. sportsmenka uprawiająca rzut oszczepem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʃt͡ʃɛpʲˈɲit͡ʃka, AS: oščepʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczep m., oszczepisko n.

:: fm. oszczepnik m.

 przym. oszczepowaty, oszczepowy

Wiktionary


oszczepniczy

→ oszczepnik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z oszczepnictwem, dotyczący oszczepnictwa

Wiktionary

Patrz:

oszczepnik

Powiązane:

 rzecz. oszczepnictwo n., oszczepnik mos.

Wiktionary


oszczepnik

1. sportowiec uprawiający rzut oszczepem;
2. dawniej: żołnierz lub myśliwy uzbrojony w oszczep


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. żołnierz, rycerz, myśliwy uzbrojony w oszczep

 (1.2) sport. sportowiec uprawiający rzut oszczepem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W zawodach wystąpi nasz młody, ale bardzo utalentowany oszczepnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛpʲɲik, AS: oščepʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczep m., oszczepnictwo n.

:: fż. oszczepniczka ż.

 przym. oszczepowy, oszczepniczy, oszczepowaty

Wiktionary


oszczepowaty

przypominający kształtem oszczep, podobny do oszczepu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający oszczep, w kształcie oszczepu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczep, oszczepniczka, oszczepnik

 przysł. oszczepowato

Wiktionary


oszczepowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący oszczepu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczepnik mos., oszczep mrz., oszczepisko n., oszczepniczka ż.

Wiktionary


oszczerca

osoba posługująca się wobec kogoś oszczerstwami; potwarca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto rzuca oszczerstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ruskiej Prawdzie, najstarszym zbiorze praw Rusi Kijowskiej, wymienione zostały kary dla oszczercy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczerstwo n., oszczerczyni ż.

 przym. oszczerczy

 przysł. oszczerczo

Wiktionary


oszczerczo

przysłówek

 (1.1) w sposób oszczerczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczerca mos., oszczerczyni ż., oszczerstwo n.

 przym. oszczerczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potwarczo

Wiktionary


oszczerczy

taki, który jest oszczerstwem (pomówieniem, zniesławieniem); obraźliwy, szkalujący, obelżywy, bluźnierczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący oszczerstwem lub zawierający oszczerstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krążyła dookoła oszczercza bujda, według której napędziły go tam niezmienne spojrzenia zmarłych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczerstwo n., oszczerca mos., oszczerczyni ż.

 przysł. oszczerczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paszkwilowy, szkalujący

Wiktionary


oszczerczyni

→ oszczerca; insynuatorka, potwarczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. kobieta rzucająca oszczerstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludzie już się tej oszczerczyni śmieją w twarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczerczość ż., oszczerstwo mrz.

:: fm. oszczerca mos.

 przym. oszczerczy

 przysł. oszczerczo

Wiktionary


oszczerstwo

niezgodne z prawdą, złośliwe, oczerniające przypisanie komuś czegoś złego w celu skompromitowania tej osoby; pomówienie, potwarz, zniesławienie, insynuacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To metoda stara jak świat, a "ludzie honoru" sięgają po nią równie chętnie, jak menele spod budki z piwem - tylko oszczerstwa są odmienne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛrstfɔ, AS: oščerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczerca m., oszczerczyni ż.

 przym. oszczerczy

 przysł. oszczerczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obmowa, potwarz, kalumnia

Wiktionary


oszczypać

obszczypać;
1. szczypnąć wiele razy, w wielu miejscach;
2. skubiąc, oberwać trochę czegoś w różnych miejscach;
3. wywołać uczucie kłującego bólu w różnych miejscach


SJP.pl


oszczypek

wędzony ser, wyrabiany przez górali z mleka owczego; oscypek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) inna pisownia wyrazu oscypek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʃt͡ʃɨpɛk, AS: oščypek

Wiktionary


oszczypka

regionalna nazwa oszczypka


SJP.pl


oszczypywać

obszczypywać;
1. szczypać wiele razy, w wielu miejscach;
2. skubiąc, obrywać trochę czegoś w różnych miejscach;
3. wywoływać uczucie kłującego bólu w różnych miejscach


SJP.pl


oszczywać

potocznie: opryskiwać kogoś lub coś moczem


SJP.pl


oszczędnie

przysłówek

 (1.1) w sposób oszczędny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛ̃ndʲɲɛ, AS: oščẽndʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczędność ż., oszczędności nmos., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

 czas. oszczędzać ndk., oszczędzić dk., przyoszczędzić dk., zaoszczędzić dk.

 przym. oszczędnościowy

 przym. oszczędny

Wiktionary


oszczędniej

stopień wyższy od przysłówka: oszczędnie


SJP.pl


oszczędniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: oszczędny


SJP.pl


oszczędności

zaoszczędzone pieniądze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) to, co zostało zaoszczędzone, nie zostało zużyte

 (1.2) ekon. zaoszczędzone pieniądze

forma rzeczownika.

 (2.1) D., C., Ms. i W. lp.; M., D., B. i W. lm. od: oszczędność

Wiktionary

Oszczędności – zasoby pieniężne, które nie zostały w danym okresie przeznaczone na zakup dóbr i usług konsumpcyjnych (zaspokajających bieżące potrzeby nabywców). Inaczej ujmując jest to wartość dochodu pomniejszona o wartość konsumpcji.

Wielkość oszczędności różni się znacząco w zależności od wieku i narodowości konsumentów. Rośnie wraz ze wzrostem dochodów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Złodziej ukradł świnkę-skarbonkę. Włamał się przez okno i uciekł z oszczędnościami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʃt͡ʃɛ̃ndˈnɔɕt͡ɕi, AS: oščẽndnośći

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczędność ż., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

 czas. oszczędzać ndk., zaoszczędzić dk., przyoszczędzić dk., oszczędzić dk.

 przym. oszczędny, oszczędnościowy

 przysł. oszczędnie

Wiktionary


oszczędnościowy

przymiotnik

 (1.1) związany z oszczędzaniem, służący do oszczędzania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczędność ż., oszczędzanie n., oszczędności nmos.

 czas. oszczędzać ndk., zaoszczędzać ndk., oszczędzić dk., zaoszczędzić dk.

 przym. oszczędny

 przysł. oszczędnie

Wiktionary


oszczędność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki

 (1.2) rozporządzanie zasobami w taki sposób, aby możliwie najmniej ich zużyć

 (1.3) cecha czegoś, co mało ozdobne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛ̃ndnɔɕt͡ɕ, AS: oščẽndność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczędności nmos., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

 czas. zaoszczędzić dk., oszczędzić dk., oszczędzać ndk.

 przym. oszczędny, oszczędnościowy

 przysł. oszczędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gospodarność, skrzętność, zapobiegliwość

 (1.2) ekonomiczność

 (1.3) prostota, skromność

Wiktionary


oszczędny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) nietrwoniący pieniędzy, majątku

 (1.2) taki, przy którym zużywa się niewiele jakichś zasobów lub środków

 (1.3) nienadużywający czegoś

 (1.4) skromny, wykorzystywany w niewielkim stopniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tato zarabiał skromnie, ale matka była oszczędna, więc wystarczało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczędność ż., oszczędności nmos., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

 czas. zaoszczędzić dk., przyoszczędzić dk., oszczędzić dk., oszczędzać ndk.

 przym. oszczędnościowy

 przysł. oszczędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzętny, nierozrzutny; gw. Górny Śląsk szporobliwy, gw. Śląsk Cieszyński szanobliwy

 (1.2) ekonomiczny, oszczędnościowy, efektywny, wydajny, produktywny; gw. Śląsk Cieszyński szanobliwy

 (1.3) powściągliwy, umiarkowany

 (1.4) prosty, skromny, ascetyczny, niebogaty, nieokazały, niewymyślny, niewyszukany

Wiktionary


oszczędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oszczędzać.

Wiktionary

Oszczędzanie – proces, który prowadzi do powstawania oszczędności.

Wyróżnić można następujące motywy oszczędzania:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zaoszczędzenie n., oszczędzenie n., oszczędność ż., oszczędności nmos.

 czas. oszczędzać ndk., oszczędzić dk., przyoszczędzić dk., zaoszczędzić dk.

 przym. oszczędny, oszczędnościowy

 przysł. oszczędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odkładanie, składanie

Wiktionary


oszczędzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. oszczędzić)

 (1.1) zużywać w niewielkiej ilości

 (1.2) zachować część czegoś na później

 (1.3) sprawiać, by ktoś czegoś nie doznał

 (1.4) nie zabijać, darowywać życie

czasownik zwrotny niedokonany oszczędzać się

 (2.1) nie narażać się na zmęczenie, niebezpieczeństwo

 (2.2) nie ranić siebie samego, traktować siebie taktownie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym miesiącu musimy oszczędzać węgiel.

 (1.2) Oszczędzaj siły na większego przeciwnika!

 (1.3) Zabieg pod narkozą oszczędza pacjentom bólu.

 (1.3) Kończ waść, wstydu oszczędź!

 (1.4) Żołnierze, pacyfikując okolicę, oszczędzali tylko kobiety i dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛ̃nd͡zat͡ɕ, AS: oščẽnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczędności nmos., oszczędność ż., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n., zaoszczędzanie n., przyoszczędzenie n., oszczędnościówka ż., oszczędzanie n.

 czas. oszczędzić dk., zaoszczędzać ndk., zaoszczędzić dk., przyoszczędzić dk.

 przym. oszczędny, oszczędnościowy

 przysł. oszczędnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odkładać, składać, zaciskać pasa; gw. Górny Śląsk szporować

Wiktionary


oszczędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. oszczędzać)

 (1.1) dokonany od|oszczędzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʃt͡ʃɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: oščẽńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszczędność ż., oszczędności nmos., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

 czas. zaoszczędzić dk., przyoszczędzić dk., oszczędzać ndk.

 przym. oszczędny, oszczędnościowy

 przysł. oszczędnie

Wiktionary


oszelmić

dawniej: obciąć komuś ucho w ramach kary; oszelmować, obszelmować


SJP.pl


oszelmować

obszelmować; dawniej:
1. zwymyślać kogoś; zbesztać;
2. obciąć komuś ucho w ramach kary; oszelmić;
3. obedrzeć, postrzępić, obszarpać


SJP.pl


oszewka

obszycie brzegu ubrania; lamówka, obszywka


SJP.pl


oszkalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oszkalować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oszkalować dk.

Wiktionary


oszkalować

1. przedstawić kogoś w złym świetle, rzucić oszczerstwa; obmówić, oczernić;
2. oszkalować się:
a) oszkalować samego siebie;
b) oszkalować jeden drugiego


SJP.pl


oszkapiać

potocznie: świadomie wprowadzać w błąd; nabierać


SJP.pl


oszkapić

potocznie: świadomie wprowadzić w błąd; nabrać


SJP.pl


oszklić

wstawić szkło w ramy okienne, drzwiowe itp.


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zamontować szybę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkiełko n., szkiełkowicz mos., szklenie n.

Wiktionary


oszkowice

Oszkowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy.

W latach 1954–1961 wieś była siedzibą gromady Oszkowice, w latach 1970-1972 powtórnie – Oszkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


oszkrabina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obierka

Wiktionary


oszlifować

czasownik przechodni dokonany (ndk. szlifować)

 (1.1) rzem. nadać gładkość, połysk, odpowiedni kształt przez tarcie; wygładzić przez szlifowanie

 (1.2) przen. poprawić coś, żeby było właściwie wykończone; usunąć niedoskonałości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszlifowanie n., szlifierka ż.

 czas. szlifować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygładzić

 (1.2) dopracować, udoskonalić, wykończyć

Wiktionary


oszlifowywać

nadawać czemuś gładkość przez szlifowanie; szlifować


SJP.pl


oszloch

oszloch morski - bylina z rodziny szparagowatych, uprawiana głównie w południowej Europie dla dużych, ważących do 3 kg cebul, stosowanych w lecznictwie i jako trutka na gryzonie; cebula morska, urginia morska, ckliwica


SJP.pl


oszmiana

miasto na Białorusi


SJP.pl

Oszmiana ( Ашмяны, "Ašmiany", Ašmena, Ошмяны, "Oszmiany", hebr. אשמיאני) – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, siedziba rejonu oszmiańskiego, do 1945 w Polsce, w województwie wileńskim, siedziba powiatu oszmiańskiego; położone na Garbie Oszmiańskim, nad Oszmianką, w pobliżu granicy z Litwą, na Wileńszczyźnie; 14,8 tys. mieszkańców (2010).

Wikipedia


oszmiański

→ Oszmiana


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Oszmiany, związany z Oszmianą

Wiktionary

Patrz:

Oszmiana

Przykłady

 (1.1) Nie masz teraz prawdziwej przyjaźni na świecie. • Ostatni znam jej przykład w Oszmiańskim powiecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Oszmiana ż., Oszmianka ż., Oszmiańszczyzna ż.

Wiktionary


oszołamiający

oszałamiać;
1. wywierać na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarowywać;
2. pozbawiać kogoś świadomości na pewien czas; odurzać;
3. oszołamiać się - oszołamiać samego siebie


SJP.pl


oszołamiać

oszałamiać;
1. wywierać na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarowywać;
2. pozbawiać kogoś świadomości na pewien czas; odurzać;
3. oszołamiać się - oszołamiać samego siebie


SJP.pl


oszołom

1. wariat, osoba niezrównoważona psychicznie;
2. osoba ślepo wierząca w jakąś ideę; fanatyk;
3. żartobliwie: supermarket sieci Auchan; Oszołom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek wierzący bezgranicznie w jakąś ideologię, ślepo jej podporządkowany

 (1.2) pot. osoba zachowująca się nienormalnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. sklep Auchan

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: oszołomić

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ta nauczycielka to straszliwy oszołom; drwi sobie z uczniów i do tego co lekcję robi trudne kartkówki.

 (2.1) Jak będziesz w oszołomie, to nie zapomnij kupić kilo ziemniaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʃɔwɔ̃m, AS: ošou̯õm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszołomstwo n., oszołomienie n.

:: fż. oszołomka ż.

 czas. oszołomić dk., oszołamiać ndk., oszałomonić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanatyk, mameluk, maniak, radykalista, radykał

 (1.2) pot. bzik, narwaniec, opętaniec, paranoik, pomyleniec, postrzeleniec, szajbus, świr, świrus, wariat, zajob

Wiktionary


oszołomienie

1. wywrzeć na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarować;
2. pozbawić kogoś świadomości na pewien czas; odurzyć;
3. oszołomić się - oszołomić samego siebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stan ograniczonej świadomości

 (1.2) przen. stan wywołany silnym przeżyciem

Wiktionary

Oszołomienie – polski dramat biograficzny z 1988 roku w reżyserii Jerzego Sztwiertni.

Treścią fabuły jest historia życia aktora Władysława, oparta na biografii Kazimierza Junoszy-Stępowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podniósł pięści i obiema równocześnie rąbnął w głowę młodego. Nie powaliło go to od razu, ale sekunda oszołomienia zgubiła go.

 (1.1) W sennym oszołomieniu [narkozą] Anna widziała nad sobą dwa olbrzymie, zielone owady z trupimi czaszkami […].

 (1.1) Alkohol dawał mu tyle oszołomienia i zapomnienia, więc pił… pił.

 (1.1) Powstanie tej nazwy [gazu rozweselającego] tłumaczy się przyjemnym stanem oszołomienia, odczuwanym przy wdychaniu gazu.

 (1.1) Nocne czuwanie, sen pełny trwogi — wprawiły redaktora w stan szczególnego oszołomienia.

 (1.2) Wytrącony z równowagi tym wybuchem, spoglądał w oszołomieniu na wstrząsane płaczem plecy żony.

 (1.2) Przeżył, jak w ubiegłych latach, radosne i hałaśliwe oszołomienie pierwszego dnia nowego roku.

 (1.2) Tymczasem ochłonąłem z pierwszego oszołomienia i poczułem przypływ odwagi.

 (1.2) Miłość pochłaniała go zupełnie, całymi tygodniami znajduje się to w stanie ekstazy, to w stanie boleśnego oszołomienia lub nerwowego odrętwienia.

 (1.2) Resztki śniegu przypominają rozczochrane peruki, porzucone w oszołomieniu przez zimę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszołom mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odurzenie, ogłuszenie

Wiktionary


oszołomiony

1. wywrzeć na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarować;
2. pozbawić kogoś świadomości na pewien czas; odurzyć;
3. oszołomić się - oszołomić samego siebie


SJP.pl


oszołomić

1. wywrzeć na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarować;
2. pozbawić kogoś świadomości na pewien czas; odurzyć;
3. oszołomić się - oszołomić samego siebie


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|oszałamiać. / oszołamiać (otumanić)

 (1.2) dokonany od|oszałamiać. / oszołamiać (zszokować)

 (1.3) dokonany od|oszałamiać. / oszołamiać (wprowadzać w stan zamroczenia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Widzisz, jakieś miał szczęście, żeś tylko ode mnie w ucho dostał? Gdybyś trafił na porucznika, teraz byś miał tylko połowę języka – zwrócił się do siedzącego obok faceta, który nadal wyglądał na kompletnie oszołomionego po ciosie, jaki zainkasował od milicjanta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszołom mos./mrz., oszołomienie n., oszołomstwo n.

 czas. oszołamiać ndk.

 przym. oszołomowaty, oszołomski

Wiktionary


oszołomka

→ oszołom


SJP.pl

Patrz:

oszołom

oszołomowaty

potocznie: przypominający oszołoma, taki jak oszołom; oszołomski


SJP.pl


oszołomski

potocznie: właściwy oszołomowi, złożony z oszołomów; oszołomowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy oszołoma

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oszołomić

Wiktionary


oszołomstwo

potocznie:
1. ogół oszołomów, bezkrytycznych i fanatycznych wyznawców jakiejś idei lub osób zachowujących się nienormalnie;
2. zachowania lub poglądy właściwe oszołomom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ogół oszołomów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszołom mos./mrz.

Wiktionary


oszpecać

1. czynić brzydkim, odrażającym, szpetnym, np. poprzez okaleczanie twarzy;
2. oszpecać się - psuć swój wygląd np. brzydką fryzurą, strojem


SJP.pl


oszpecenie

1. uczynić brzydkim, odrażającym, szpetnym, np. poprzez okaleczenie twarzy;
2. oszpecić się - zepsuć swój wygląd np. brzydką fryzurą, strojem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie szpetnym

Wiktionary


oszpecić

1. uczynić brzydkim, odrażającym, szpetnym, np. poprzez okaleczenie twarzy;
2. oszpecić się - zepsuć swój wygląd np. brzydką fryzurą, strojem


SJP.pl


oszpilna

rodzaj palmy występujący w Azji Południowo-Wschodniej; salaka, salak


SJP.pl


oszraniać

1. pokrywać szronem; szronić;
2. pokrywać siwizną;
3. oszraniać się - pokrywać się szronem; szronić się, szronieć


SJP.pl


oszroniały

pokryty kryształkami lodu; szronisty


SJP.pl


oszronieć

1. pokryć się szronem; oszronić się;
2. pokryć się siwizną


SJP.pl


oszroniony

przymiotnik

 (1.1) pokryty szronem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś z rana zastałem nasz ogródek cały oszroniony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szron mrz., oszronienie n., szronik mrz.

 czas. dk. oszronić, ndk. oszronieć, dk. szronić, ndk. szronieć

 przym. szronisty, oszroniały

Wiktionary


oszronić

1. pokryć szronem;
2. pokryć siwizną;
3. oszronić się - pokryć się szronem


SJP.pl


osztorcowywać

1. karcić kogoś ostro, używając obelżywych słów; obsztorcowywać;
2. dawniej: zrównywać, wygładzać boki belki lub deski


SJP.pl


oszubski

nazwisko


SJP.pl


oszukanica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która oszukuje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszust mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszustka

Wiktionary


oszukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oszukać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszukiwanie n., oszustwo n., oszukaństwo n., oszust m., oszustka ż.

 czas. oszukać dk., oszukiwać ndk.

 przym. oszukańczy

Wiktionary


oszukaniec

człowiek, który oszukuje; oszust


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która oszukuje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszust mos.

Wiktionary


oszukany

dawniej: oszukańczy


SJP.pl


oszukać

czasownik przechodni dokonany (ndk. oszukiwać)

 (1.1) dokonany od|oszukiwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamościanin został oszukany przez fałszywego wnuczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʃukat͡ɕ, AS: ošukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszustwo n., oszukaństwo n., oszust m., oszustka ż., oszukanie n.

 czas. oszukiwać ndk.

 przym. oszukańczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wpuścić w maliny, wpuścić w kanał, zrobić w konia, wyprowadzić w pole, nabić w butelkę, zrobić w balona, zrobić w bambuko, zrobić w jajo; posp. wykręcić wała, wystawić do wiatru; wulg. zrobić w chuja, wychujać; eufem. zrobić w człona

Wiktionary


oszukańczo

przysłówek

 (1.1) w sposób opierający się na nieuczciwości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, czy wagę ma tak oszukańczo ustawioną, czy odważniki sfałszowane; podejrzewam, że jedno i drugie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszustwo n., oszust mos., oszukańczość ż.

 przym. oszukańczy

 czas. oszukiwać

Wiktionary


oszukańczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co oszukańcze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oszukańczy

 przysł. oszukańczo

Wiktionary


oszukańczy

polegający na oszustwie (np. oszukańcza gra, oszukańcze praktyki)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) opierający się na oszustwie, nieuczciwości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʃuˈkãj̃n͇t͡ʃɨ, AS: ošukãĩ ̯ṇčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszustwo n., oszustka ż., oszust m., oszukiwanie n., oszukańczość ż., oszukanie n.

 czas. oszukiwać ndk., oszukać dk.

 przysł. oszukańczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamutny, blagierski, kłamliwy, zwodniczy

Wiktionary


oszukaństwo

potocznie:
1. oszustwo lub oszukiwanie;
2. coś fałszywego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. wprowadzenie kogoś w błąd dla uzyskania korzyści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszustwo n., oszukanie n., oszust mos., oszustka ż.

 czas. oszukać, oszukiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłamstwo, krętactwo, oszukiwanie, oszustwo, szachrajstwo

Wiktionary


oszukista

młodzieżowo: oszust


SJP.pl


oszukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oszukiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʃuciˈvãɲɛ, AS: ošuḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oszukiwać

 rzecz. oszustwo n., oszust m., oszustka ż., oszukanie n.

 przym. oszukańczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mamienie

Wiktionary


oszukiwać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów

 (1.2) mówić komuś nieprawdę, kłamać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry

czasownik zwrotny niedokonany oszukiwać się

 (3.1) nie przyjmować do wiadomości prawdy, łudzić się, że jest inaczej

 (3.2) oszukiwać (1.1) jeden drugiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naciągacz oszukiwał turystów i zamiast kości dinozaura sprzedawał im szkielet krowy.

 (1.2) Mąż od lat oszukiwał żonę twierdząc, że nie podoba mu się sąsiadka.

 (2.1) Znany szuler oszukiwał w karty, ale wreszcie udało się go złapać na gorącym uczynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʃuˈcivat͡ɕ, AS: ošuḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszustwo n., oszukaństwo n., oszust m., oszustka ż., oszukiwanie n., oszukanie n.

 czas. oszukać dk.

 przym. oszukańczy

 przysł. oszukańczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwodzić, mamić, bajerować, kantować, naciągać, wprowadzać w błąd; wulg. reg. śl. ciulać

 (1.2) kłamać, nabierać, robić w balona

 (2.1) kantować, orzynać; wulg. reg. śl. ciulać

Wiktionary


oszust

człowiek świadomie wprowadzający kogoś w błąd; kłamca, łgarz, blagier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto oszukuje

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • oszust – gra karciana
  • oszust – gra w kości
  • Oszust (także Oszus) – szczyt w Beskidzie Żywiecko-Orawskim, na granicy polsko-słowackiej
  • oszustwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sprytny oszust sprzedał amerykańskiemu turyście Kolumnę Zygmunta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔʃust, AS: ošust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszustwo n., oszukaństwo n., oszukaniec m., oszukiwanie n., oszukanie n.

:: fż. oszustka ż., oszukanica ż.

 czas. oszukiwać ndk., oszukać dk.

 przym. oszukańczy

 przysł. oszukańczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blagier, kuglarz, matacz, szalbierz, szarlatan; pot. cygan, kanciarz, krętacz, macher, nabieracz, naciągacz, oszukaniec, szachraj; przest. farmazon, furfant, okpisz, przechera, wydrwigrosz

Wiktionary


oszustka

→ oszust


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej, która oszukuje

Wiktionary

Oszustka (ang. "The Cheat") – amerykański niemy film z 1915 roku w reżyserii Cecila B. DeMille.

Wikipedia

Patrz:

oszust

Przykłady

 (1.1) Sprytna oszustka zamiast kości dinozaura sprzedała turystom fragmenty szkieletu krowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʃustka, AS: ošustka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszustwo n., oszukaństwo n., oszukiwanie n., oszukanie n.

:: fm. oszust mos.

 czas. oszukiwać ndk., oszukać dk.

 przym. oszukańczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szachrajka, krętaczka

Wiktionary


oszustwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

 (1.2) pot. świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści

Wiktionary

Oszustwo, wyłudzenie – przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzecki poznaje, że w tej chwili toczy się tu sprawa przed sądem, że przemawia prokurator i że chodzi o grube oszustwo.

 (1.2) Na starożytnych igrzyskach olimpijskich zawodnik, który dopuścił się oszustwa, zmuszony był postawić pomnik Zeusowi, na którym wyryto jego imię i nazwisko oraz występek, którego się dopuścił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈʃustfɔ, AS: ošustfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszukaństwo n., oszukiwanie n., oszust m., oszustka ż., oszukanie n.

 czas. oszukać dk., oszukiwać ndk.

 przym. oszukańczy

 przysł. oszukańczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krętanina, matactwo, szalbierstwo, szarlataneria, szarlataństwo; pot. cygaństwo, granda, kanciarstwo, kancik, kant, krętactwo, macherka, macherstwo, machloja, machlojka, nabieranie, oszukaństwo, przekręt, przewalanka, przewałka, szacherka, szachrajstwo, szulerstwo, szwindel; reg. pozn. szmucha

Wiktionary


oszwabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oszwabiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oszwabiać ndk.

Wiktionary


oszwabiać

czasownik

 (1.1) pot. oszukiwać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔʃˈfabʲjät͡ɕ, AS: ošfabʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt dokonany oszwabić

 rzecz. szwab m., oszwabianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. oszukiwać.

Wiktionary


oszwabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oszwabić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oszwabić

Wiktionary


oszwabić

okpić, oszukać kogoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pejor. oszukać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten gość mnie oszwabił, cegłę mi pocztą wysłał zamiast telefonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔʃˈfabʲit͡ɕ, AS: ošfabʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwab m., oszwabienie n.

 czas. oszwabiać

Wiktionary


oszwabka

potocznie: okpienie kogoś, oszustwo


SJP.pl


oszydzić

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. okpić

Wiktionary


oszyldwachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|oszyldwachować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʃɨldvaxɔˈvãɲɛ, AS: ošyldvaχovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oszyldwachować

Wiktionary


oszyldwachować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) daw. otoczyć szyldwachami, obstawić strażą, wartownikami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔʃɨldvaˈxɔvat͡ɕ, AS: ošyldvaχovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oszyldwachowanie

Wiktionary


oszynda

oszynda leszczynowiec - czerwony owad z rodziny chrząszczy


SJP.pl

Oszynda ("Apoderus") – rodzaj chrząszczy z nadrodziny ryjkowców i rodziny podryjowatych.

Wikipedia


oszyć

dawniej: obszyć (przyszyć wzdłuż lub dookoła czegoś)


SJP.pl


oszyński

obwód oszyński - obwód w Kirgistanie ze stolicą w Oszu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Oszem, dotyczący Oszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osz mrz.

Wiktionary


osóbka

zdrobnienie od: osoba


SJP.pl


osóbka-morawski

nazwisko, np. Edward Osóbka-Morawski (właściwie Edward Osóbka, 1909-1997), działacz polityczny


SJP.pl


osóg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pożytek

Wiktionary


osów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osów – część miasta Szczecin
  • Osów – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, gminie Drezdenko
  • Osów – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie lelczyckim
  • Osowe, Osowa, Osowo, Osowiec

Wikipedia


osówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
  • Osówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niemce
  • Osówka – część wsi Wola Władysławowska w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Garwolin
  • Osówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Sienno
  • Osówka – część wsi Nowe Miasto w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Nowe Miasto
  • Osówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Sierpc
  • Osówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Lubowidz
  • Osówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki
  • Osówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Czyże
  • Osówka – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
  • Osówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
  • Osówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka

Wikipedia


osączarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. podstawka do samoczynnego osączania mokrych naczyń po ich umyciu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osączanie n., osączenie n.

 czas. osączać ndk., osączyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ociekacz, suszarka do naczyń

Wiktionary


osączać

sprawiać, by z czegoś ściekał, odciekał, wysączał się płyn, najczęściej woda; odsączać


SJP.pl


osączyć

sprawić, by z czegoś ściekł, odciekł, wysączył się płyn, najczęściej woda; odsączyć


SJP.pl


osąd

ocena, sąd, wydanie opinii o czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opinia o czymś lub o kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezydent poddał się osądowi wyborców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔsɔ̃nt, AS: osõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osądziciel m., osądzanie n., osądzenie n., sąd mrz., sędzia mos./ż.

 czas. osądzać ndk., osądzić dk.

 przym. sędziowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ocena, sąd, wyrok, opinia

Wiktionary


osądzająco

→ osadzać


SJP.pl

Patrz:

osadzać

osądzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osądzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sądzić, osądzić, osądzać ndk.

 rzecz. osąd mrz., sądownictwo n.

Wiktionary


osądzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. osądzić)

 (1.1) praw. zob. osądzić.

 (1.2) książk. zob. osądzić. (wydać opinię)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sędzia zawsze surowo osądzał gwałcicieli.

 (1.2) Nie osądzaj go, on naprawdę jest w trudnej sytuacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: osõnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt dokonany osądzić

 rzecz. osądzanie n., osądzenie n., osąd m., sądownictwo n.

 czas. sądzić

Wiktionary


osądzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osądzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osądzić, osądzać

 rzecz. osąd mrz., sąd mrz., sędzia ż./mos.

Wiktionary


osądzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. osądzać)

 (1.1) praw. rozpatrzyć sprawę i wydać wyrok

 (1.2) książk. wydać opinię o czymś lub o kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sędzia osądził mężczyznę zgodnie z prawem

 (1.2) Nawet jej nie znasz, a już ją osądziłaś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈsɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: osõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt niedokonany osądzać

 rzecz. osądzenie n., osądzanie n., osąd m., sąd m., sędzia ż./mos.

Wiktionary


osędzielina

regionalnie: biały osad powstający z marznących kropelek mgły; sadź


SJP.pl


osęk

długi drąg zakończony metalowym hakiem, używany do łowienia ryb lub jako sprzęt ratowniczy; bosak, osęka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. techn. długi drąg (drewniany lub metalowy) zakończony charakterystycznym metalowym hakiem, ostrzem lub rodzajem wideł

 (1.2) ryb. rodzaj żelaznych wideł do łowienia podpływających ryb

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bosak, war. osęka

 (1.2) war. osęka

Wiktionary


osęka

długi drąg zakończony metalowym hakiem, używany do łowienia ryb lub jako sprzęt ratowniczy; bosak, osęk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hak na stylisku lub widły do wyciąfgania z wody ryb podciąganych wędką;

 (1.2) drąg zakończony hakiem i ostrzem, służący głównie jako sprzęt ratowniczy

Wiktionary

Osęka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Strachówka. Ma status sołectwa. Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Osownica, dopływ Liwca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Osęka ż.

 przym. osękowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bosak

Wiktionary


osękowski

nazwisko


SJP.pl


osłabiacz

roztwór chemiczny stosowany w fotografii czarno-białej w celu zmniejszenia gęstości optycznej obrazu


SJP.pl


osłabiająco

→ osłabiać


SJP.pl

Patrz:

osłabiać

osłabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osłabiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osłabiać

Wiktionary


osłabiać

czasownik

 (1.1) sprawiać, że coś lub ktoś staje się słabszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Częste zmiany podporządkowania operacyjnego oraz walka na różnych odcinkach frontu osłabiały efekty bojowe pułku morskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłabianie n., słabość ż.

Wiktionary


osłabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osłabić.

 (1.2) med. stan złego samopoczucia fizycznego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. osłabiony

Wiktionary


osłabiony

przymiotnik

 (1.1) med. odczuwający osłabienie; bez sił witalnych

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od osłabić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłabienie n.

 czas. osłabić dk.

 przym. osłabły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osłabły, wyczerpany, zmęczony

Wiktionary


osłabić

czasownik przechodni dokonany (ndk. osłabiać)

 (1.1) dokonany od|osłabiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔsˈwabʲit͡ɕ, AS: osu̯abʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słabość ż.

 przym. osłabiony

Wiktionary


osłabnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. słabnąć)

 (1.1) stracić siłę i aktywność; stać się wyczerpanym

 (1.2) stracić na sile, utracić intensywność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słabość ż., osłabłość ż., osłabnięcie n.

 przym. osłabły

 przysł. osłable

 czas. słabnąć, nasłabieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opaść z sił

 (1.2) zelżeć / zelżyć, złagodnieć, zmniejszyć się

Wiktionary


osłabły

taki, który osłabł, stał się słabszy, stracił siły


SJP.pl


osłaniający

→ osłaniać


SJP.pl

Patrz:

osłaniać

osłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osłaniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłona ż.

 przysł. osłonowo

 przym. osłonowy

Wiktionary


osłaniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. osłonić)

 (1.1) okrywać coś czymś, odgradzać od czegoś, czynić coś niewidocznym

 (1.2) swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym

 (1.3) przen. chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym

czasownik zwrotny niedokonany osłaniać się (dk. osłonić się)

 (2.1) osłaniać (1.1) czymś siebie samego

 (2.2) osłaniać (1.2) jeden drugiego

 (2.3) osłaniać (1.3) jeden drugiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyciął (osobiście sadzony) żywopłot, który osłania (postawione własnym staraniem) garaże.

 (1.2) Odparowuje ciosy wrogów, ale dłoń trzymająca tarczę osuwa się bezwładnie. Już nie osłania ramion.

 (1.3) Jak by to więc miało wyglądać, rząd osłania polskie rafinerie przed konkurencją z tamtej strony, a nas wystawia na ogień?

 (2.1) Przed dworcem, na poboczu jezdni łachmaniarze osłaniają się szmatami i coś kombinują.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłona ż., przysłona ż., osłonka ż.

 przysł. osłonowo

 przym. osłonowy

Wiktionary


osławiać

dawniej:
1. obmawiać, szkalować kogoś; zniesławiać;
2. osławiać się - zyskiwać złą sławę, opinię


SJP.pl


osławiony

mający złą sławę


SJP.pl


osławić

dawniej:
1. obmówić, oszkalować kogoś; zniesławić;
2. osławić się - zyskać złą sławę, opinię


SJP.pl


osłoda

to, co przynosi ukojenie, zadowolenie, zapomnienie; pociecha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, co przynosi zadowolenie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osłodzić

 przym. słodziaśny

Wiktionary


osłodzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. osładzać)

 (1.1) kulin. uczynić coś słodkim poprzez dodanie słodkiej substancji

 (1.2) przen. uczynić coś nieprzyjemnego łatwiejszym do zniesienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodycz m./ż., osłoda ż., słód mrz., słodzik mrz.

 czas. słodzić ndk., posłodzić dk.

 przym. słodki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłodzić

 (1.2) uprzyjemnić, umilić, złagodzić, uatrakcyjnić

Wiktionary


osłomuł

bezpłodny mieszaniec powstały ze skrzyżowania konia i oślicy; oślik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zootechn. mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny;

Wiktionary

Osłomuł lub oślik – mieszaniec międzygatunkowy ogiera konia domowego z klaczą osła. Całkowicie bezpłodny. Zewnętrznie podobny bardziej do matki. Sierść szarej maści, na brzuchu jasna, posiada typowo ośle uszy oraz cienki zakończony pęczkiem ogon. Jest niższy i słabszy od muła i dlatego jest dużo rzadziej hodowany. Czasami wykorzystywany w zastępstwie osła w onoterapii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔsˈwɔ̃muw, AS: osu̯õmuu̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oślik

Wiktionary


osłona

1. ochrona przed czymś;
2. coś, co osłania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, co osłania daną rzecz w celu chronienia jej lub przed nią

 (1.2) wojsk. manewr chroniący inne oddziały i umożliwiający im wykonanie misji

 (1.3) wojsk. oddział wykonujący manewr osłony (1.2)

 (1.4) pot. med. lek osłonowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdejmowanie osłony piły tarczowej może prowadzić do tragedii.

 (1.3) Dywizjon 8 stanowíł osłonę w kluczowym obszarze działań naszego szwadronu piechoty.

 (1.4) Zamiast brania osłony jadam po prostu kapustę kiszoną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈswɔ̃na, AS: osu̯õna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłanianie n., osłonienie n., przysłona ż.

:: zdrobn. osłonka ż.

 przym. osłonowy

 przysł. osłonowo

 czas. osłaniać ndk., osłonić dk.

Wiktionary


osłonica

małe zwierzę morskie z typu strunowców


SJP.pl


osłonice

małe zwierzę morskie z typu strunowców


SJP.pl

Osłonice (Tunicata), strunoogonowe (Urochordata, Urocorda) – grupa strunowców o prostej budowie, przechodzących rozwój złożony. Są zwierzętami wyłącznie morskimi. Charakteryzują się obecnością zewnętrznej, organicznej osłonki – tuniki – o rozmaitej grubości i konsystencji, zbudowanej z tunicyny – węglowodanu niestrawnego, chroniącego przed drapieżnikami. Tunika pełni rolę szkieletu zewnętrznego, okresowo zrzucanego. W tunice znajdują się komórki tworzące krew, pigment i włókna kolagenowe.

Wikipedia


osłonin

Osłonin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt.

Wikipedia


osłonino

Osłonino (kaszb. "Òsłónino", niem. "Oslanin", dawniej "Oslonino") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck. Leży nad Zatoką Pucką, u ujścia rzeki Gizdepki, na Kaszubach. Miejscowość z przystanią morską dla rybaków (pas plaży). Ma status sołectwa.

Wikipedia


osłoniony

dawniej: osłonięty


SJP.pl


osłonić

czasownik przechodni dokonany (ndk. osłaniać)

 (1.1) dokonany od|osłaniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔsˈwɔ̃ɲit͡ɕ, AS: osu̯õńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłona ż., przysłona ż., osłonka ż.

 przysł. osłonowo

 przym. osłonowy

Wiktionary


osłonięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osłonić.

Wiktionary


osłonka

zdrobnienie od: osłona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: osłona

 (1.2) mała osłona

 (1.3) zool. błona osłaniająca niektóre komórki u zwierząt

 (1.4) bot. cienka błona osłaniająca zalążek

 (1.5) spoż. zewnętrzna powłoka wędlin

Wiktionary

Osłonka – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański. Leży na obszarze Żuław Wiślanych nad Szkarpawą.

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Marzęcino".

Wieś komornictwa zewnętrznego Elbląga w XVII i XVIII wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Skorupka stanowi wapienną osłonkę dla ptasiego zarodka.

 (1.5) Nie przepadam za kiełbasami w sztucznych osłonkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłona ż., osłonienie n., przysłona ż.

 czas. osłaniać ndk., osłonić dk.

 przym. osłonny, osłonowy

 przysł. osłonowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) błonka, otoczka

Wiktionary


osłonkowy

→ osłonka


SJP.pl

Patrz:

osłonka

osłonny

inaczej: osłaniający, stanowiący osłonę


SJP.pl


osłonowe

→ osłona


SJP.pl

Patrz:

osłona

osłonowo

przysłówek sposobu

 (1.1) osłaniając przed czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy leczeniu osłonowo używa się antybiotyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłona ż., osłonka ż., osłanianie n., osłonienie n., przysłona ż.

 czas. osłaniać ndk., osłonić dk.

 przym. osłonowy

Wiktionary


osłonowy

→ osłona


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający działanie osłaniające, pełniący funkcję osłony

Wiktionary

Patrz:

osłona

Przykłady

 (1.1) Weź jakiś preparat osłonowy, żeby nie było żadnych komplikacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłona ż., osłonka ż., osłanianie n., osłonienie n., przysłona ż.

 czas. osłaniać ndk., osłonić dk.

 przysł. osłonowo

Wiktionary


osłuch

metoda badania polegająca na osłuchiwaniu czegoś; auskultacja


SJP.pl


osłuchanie

1. w medycynie: zbadać stan niektórych narządów przez przyłożenie ucha lub słuchawki do ciała badanego;
2. zbadać słuchowo pracę maszyny;
3. osłuchać się -
a) poznać coś dzięki wielokrotnemu usłyszeniu;
b) spowszednieć wskutek częstego powtarzania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osłuchać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osłuchiwać, osłuchać dk.

Wiktionary


osłuchany

1. w medycynie: zbadać stan niektórych narządów przez przyłożenie ucha lub słuchawki do ciała badanego;
2. zbadać słuchowo pracę maszyny;
3. osłuchać się -
a) poznać coś dzięki wielokrotnemu usłyszeniu;
b) spowszednieć wskutek częstego powtarzania


SJP.pl


osłuchać

1. w medycynie: zbadać stan niektórych narządów przez przyłożenie ucha lub słuchawki do ciała badanego;
2. zbadać słuchowo pracę maszyny;
3. osłuchać się -
a) poznać coś dzięki wielokrotnemu usłyszeniu;
b) spowszednieć wskutek częstego powtarzania


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. osłuchiwać)

 (1.1) dokonany od|osłuchiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈswuxat͡ɕ, AS: osu̯uχać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osłuchiwać

 rzecz. osłuchanie n.

 przym. osłuchowy

Wiktionary


osłuchiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|osłuchiwać.

 (1.2) med. zob. auskultacja.

Wiktionary

Osłuchiwanie (łac. "auscultatio", ang. auscultation) – badanie lekarskie polegające na ocenie dźwięków (szumów, szmerów, tonów) pochodzących od niektórych narządów wewnętrznych, głównie od serca, płuc (wraz z dolnymi drogami oddechowymi), jamy brzusznej (perystaltyka), tętnic, a także tętna płodu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɔswuxʲiˈvãɲɛ, AS: osu̯uχʹivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuch m.

 czas. osłuchiwać

 przym. osłuchowy

Wiktionary


osłuchiwać

1. w medycynie: badać stan niektórych narządów przez przyłożenie ucha lub słuchawki do ciała badanego;
2. badać słuchowo pracę maszyny;
3. osłuchiwać się -
a) poznawać coś dzięki wielokrotnemu usłyszeniu;
b) powszednieć wskutek częstego powtarzania


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. osłuchać)

 (1.1) badać kogoś, słuchając wydawanych dźwięków przez niektóre narządy, np. stetoskopem

 (1.2) sprawdzać stan maszyn słuchem

czasownik zwrotny niedokonany osłuchiwać się (dk. osłuchać się)

 (2.1) przyzwyczajać się do czegoś dzięki wielokrotnemu powtarzaniu

 (2.2) rozpoznawać, rozumieć coś dzięki wielokrotnemu słyszeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Można więc sobie wyobrazić glacjologa, który z wielką lekarską słuchawką - stetoskopem z uwagą "osłuchuje" lodowy jęzor.

 (1.1) Pacjentkę owszem osłuchiwano codziennie, ale raczej dość staroświeckim sprzętem czyli stetoskopem położniczym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔswuˈxʲivat͡ɕ, AS: osu̯uχʹivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuchanie n., osłuchanie n., osłuchiwanie n., słuch m., odsłuch m.

 czas. słyszeć ndk., osłuchać

 przym. osłuchowy

Wiktionary


osłuchowy

dający się poznać przez osłuchanie; dotyczący osłuchu, osłuchiwania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. oparty na osłuchiwaniu, dotyczący osłuchiwaniu, wywnioskowany na podstawie osłuchiwania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłuch m., słuch m., osłuchiwanie n.

 czas. osłuchiwać ndk., osłuchać dk., słuchać ndk.

Wiktionary


osłupiający

wprowadzający w osłupienie


SJP.pl


osłupiać

zaskakiwać kogoś czymś, wprawiać w zdumienie; zdumiewać


SJP.pl


osłupiały

znieruchomieć ze zdumienia lub przerażenia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bardzo zaskoczony, zdumiony, zdziwiony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osłupienie n., słup m.

 czas. osłupieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszołomiony, zszokowany

Wiktionary


osłupienie

znieruchomieć ze zdumienia lub przerażenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wielkie zaskoczenie, zdumienie

Wiktionary

Osłupienie (stupor) – zaburzenie poznawcze, do którego objawów należą akineza, mutyzm, brak reakcji na bodźce przy jednoczesnym zachowaniu przytomności (może być jednak ona nieznacznie przymglona).

Pacjent, mimo zachowania świadomości, nie reaguje na bodźce zewnętrzne, nie porusza się, nie mówi, wzrok ma utkwiony w jednym punkcie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. słup n., słupek mrz.

 czas. osłupieć dk.

 przym. osłupiały

Wiktionary


osłupieć

znieruchomieć ze zdumienia lub przerażenia


SJP.pl


osłupić

zaskoczyć kogoś czymś, wprawić w zdumienie


SJP.pl


osłupkować

umieścić słupki w podłożu


SJP.pl


ot

potocznie: partykuła dodająca wypowiedzi odcień bagatelizowania, lekceważenia, np. "Dostał za to, ot, kilka złotych."


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Obrona terytorialna
  • Obwodnica trójmiejska
  • Off Topic (pojęcie używanie przez internautów)
  • OT (dokument przyjęcia środka trwałego)
  • Operational Technology
  • Organizacja Todt
  • Zakon krzyżacki – Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (łac. Ordo Theutonicorum)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaszedłem, ot tak sobie, do Jolki.

 (1.1) Dostawanie kwiatów ot tak bez okazji jest dużo przyjemniejsze.

 (1.1) Ot, nie mieliśmy nic do roboty.

 (1.1) Dostał, ot, dwa złote.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔt, AS: ot

Wiktionary


ot-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z uchem, narządem słuchu i równowagi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. oto-

Wiktionary


otaborowywać

dawniej: otaczać taborem; otaborzać


SJP.pl


otaborzać

dawniej: otaczać taborem; otaborowywać


SJP.pl


otaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otaczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otaczanie młodnika płotem ma na celu ochronę drzewek przed obgryzaniem ich kory przez zwierzęta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtaˈt͡ʃãɲɛ, AS: otačãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otoczyć, otaczać

 rzecz. tokarka ż., otoczenie, otoczak, otoczka, makrootoczenie

 przym. otoczakowy

Wiktionary


otaczać

czasownik niedokonany

 (1.1) zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)

 (1.2) rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)

czasownik zwrotny niedokonany otaczać się

 (2.1) przen. gromadzić wokół siebie pewne przedmioty lub pewnych ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojska rządowe otoczyły partyzantów w ich kryjówce.

 (1.2) Moje miasto rodzinne otaczają góry i lasy.

 (2.1) Lubię otaczać się w domu ładnymi przedmiotami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtat͡ʃat͡ɕ, AS: otačać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otoczenie n., otaczanie n., otoczak m., otoczka ż., makrootoczenie n., toczenie n. , toczeń m., taczka ż., tokarka ż.

 czas. toczyć, otoczyć, obtoczyć, obtaczać, wytoczyć, wytaczać, stoczyć, staczać, podtoczyć, podtaczać, wtoczyć, wtaczać

 przym. otoczakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrążać

Wiktionary


otagować

w informatyce: oznaczyć coś tagiem


SJP.pl


otagowywać

w informatyce: oznaczać coś tagami


SJP.pl


otakielować

zaopatrzyć statek w takielunek (maszty, liny, żagle); otaklować


SJP.pl


otaklowanie

zaopatrzyć statek w takielunek (maszty, liny, żagle)


SJP.pl


otaklować

zaopatrzyć statek w takielunek (maszty, liny, żagle)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. taklować)

 (1.1) żegl. niedokonany od|taklować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. takielunek m., otaklowanie, otaklowywanie

 czas. taklować

Wiktionary


otaksować

1. określić cenę; oszacować
2. ocenić kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) hand. ocenić wartość materialną czegoś

 (1.2) książk. przen. uważnie przyjrzeć się komuś lub czemuś; ocenić spojrzeniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Spojrzał w bok, by otaksować ją spojrzeniem, w tej kryzysowej chwili, gdy mogła zrobić jedną z wielu rzeczy w zależności od tego, jakim jest typem osoby.

Wiktionary


otaku

fan japońskiej popkultury, głównie anime i mangi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. miłośnik japońskiej popkultury, głównie anime, mangi i gier komputerowych;

Wiktionary

Otaku (jap. おたく lub オタク) – japoński termin określający osobę o obsesyjnym, pochłaniającym zainteresowaniu określoną dziedziną, najczęściej anime, mangą, grami komputerowymi lub innymi wytworami japońskiej popkultury. W szerszym rozumieniu pojęcie odnosi się do ukształtowanej w Japonii subkultury konsumenckiej skupionej wokół takich zainteresowań, a także do związanych z nią praktyk, przestrzeni i rynku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈtaku, AS: otaku

Wiktionary


otalgia

ból ucha najczęściej spowodowany schorzeniami bezpośrednio dotyczącymi ucha


SJP.pl

Otalgia (z łac.) – objaw polegający na "bólu ucha bez choroby ucha". Związany jest on z bogatym unerwieniem ucha. Choroby innych narządów głowy i szyi poprzez wspólne unerwienie mogą objawiać się bólem ucha. Otalgia może być objawem banalnych patologii w zakresie głowy i szyi, ale też groźnym objawem, sugerującym obecność nowotworu.

Wikipedia


otalkować

posypać coś naokoło białym pudrem (talkiem); obtalkować


SJP.pl


otamowanie

1. odgrodzić tamą;
2. ograniczyć, przytłumić


SJP.pl

Otamowanie (ang. "thought blocking") – zaburzenie myślenia mogące być objawem zaburzeń psychotycznych, objawiające się nagłym zatrzymaniem toku myślenia. Jeśli nastąpi ono w środku wypowiedzi, uwidacznia się jako przerwa w zdaniu, po czym pacjent kontynuuje je na inny temat, nie pamiętając, o czym mówił przed przerwaniem wątku.

Wikipedia


otamować

1. odgrodzić tamą;
2. ograniczyć, przytłumić


SJP.pl


otanów

Otanów – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz.

W latach 1954–1971 wieś była siedzibą gromady Otanów, po jej zniesieniu w gromadzie Myślibórz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


otarcie

1. usunąć wierzchnią warstwę;
2. osuszyć; wyczyścić; wytrzeć;
3. otrzeć się - znaleźć się blisko czegoś;
4. otrzeć się - zetknąć się z czymś;
5. otrzeć się - nabrać ogłady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otrzeć.

 (1.2) med. powierzchowna rana powstała w wyniku zdarcia naskórka

 (1.3) powierzchowne uszkodzenie powierzchni czegoś

Wiktionary

Otarcie (łac. "excoriatio") – rana, która powstaje na skutek kontaktu skóry z szorstką powierzchnią (ściana, asfalt, chodnik) lub w wyniku kontaktu z przedmiotem, który ociera skórę z warstwy zrogowaciałej naskórka. Dochodzi do obnażenia brodawek skóry właściwej i krwawienia miąższowego (zwykle niewielkiego) lub wycieku płynu międzytkankowego. Rana może ulec zakażeniu i zropieniu (szczególnie w sytuacjach gdy w ranie zostaną ciała obce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Często podczas meczów dochodzi do upadków, zwichnięć lub przynajmniej otarć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtarʲt͡ɕɛ, AS: otarʹće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otrzeć, ocierać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obtarcie

Wiktionary


otargać

1. szarpiąc, oberwać lub postrzępić coś dookoła; oszarpać, obszarpać, obtargać;
2. otargać się - zostać oddzielonym od czegoś wskutek szarpania; obszarpać się, obtargać się


SJP.pl


otaria

ssak z rodziny uchatek, żyjący w dużych stadach na południu Ameryki Płd.


SJP.pl

„Otaria” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez okręty Regia Marina:

Wikipedia


otarty

uszkodzony na powierzchni przez kontakt z innym ciałem podczas ruchu równoległego do tej powierzchni


SJP.pl


otawa

potraw; trawa odrastająca po skoszeniu, drugi lub kolejny pokos danego roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. trawa odrastająca ponownie po skoszeniu;

 (1.2) roln. drugi pokos, zbiór siana z powtórnie skoszonej trawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skręcił z drogi w lewo, przeciął jęzor łąkowej otawy i zanurzył się w cienisty olszniak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtava, AS: otava

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) potraw, drugi pokos

Wiktionary


otańcować

1. rzadko: okrążyć coś, tańcząc wokół tego; otańczyć;
2. potocznie: otańcować się - zaspokoić chęć tańczenia poprzez długie, intensywne tańce; wytańcować się, wytańczyć się, natańczyć się, natańcować się, otańczyć się, stańcować się, stańczyć się


SJP.pl


otańcowywać

1. tańcząc, okrążać kogoś lub coś; otańczać, obtańczać, obtańcowywać;
2. potocznie: otańcowywać się - zaspokajać chęć tańczenia poprzez długie, intensywne tańce; wytańczać się, otańczać się, wytańcowywać się


SJP.pl


otańczać

tańcząc, okrążać kogoś lub coś; obtańczać, obtańcowywać


SJP.pl


otańczyć

1. rzadko: okrążyć coś, tańcząc wokół tego; obtańczyć, otańcować;
2. otańczyć się - zaspokoić chęć tańczenia poprzez długie, intensywne tańce; wytańcować się, wytańczyć się, natańczyć się, natańcować się, otańcować się, stańcować się, stańczyć się


SJP.pl


otaśmować

otoczyć, okleić taśmą; zataśmować


SJP.pl


otchłanie

1. głęboka przepaść;
2. ogromne, głębokie miejsce, zwykle niebezpieczne;
3. w średniowiecznej teologii chrześcijańskiej: miejsce pobytu dusz ludzi zmarłych przed Chrystusem bez chrztu


SJP.pl


otchłanny

niewyobrażalnie wielki


SJP.pl


otchłań

1. głęboka przepaść;
2. ogromne, głębokie miejsce, zwykle niebezpieczne;
3. w średniowiecznej teologii chrześcijańskiej: miejsce pobytu dusz ludzi zmarłych przed Chrystusem bez chrztu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) realna pusta, ogromna, głęboka lub wręcz bezdenna przestrzeń

 (1.2) przen. budzące grozę, mroczne metaforyczne miejsce, zło wciągające umysł, duszę, losy

 (1.3) rel. tymczasowy stan osób bezgrzesznych umarłych przed Zbawieniem albo bez chrztu;

Wiktionary

Ot

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spojrzała na niebo. Niepokoiło ją – ta nieskończona otchłań błękitu, wisząca nad nią tak niewyobrażalnie wysoko.

 (1.2) Najazd hitlerowski rzucił świat w otchłań wojny, która trwała sześć lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔtxwãɲ, AS: otχu̯ãń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czeluść, dziura, przepaść, głębia, bezdeń, odmęty

 (1.2) mrok

 (1.3) limbus, limbo, pandemonium

Wiktionary


otczestwo

rosyjskie imię odojcowskie


SJP.pl


otczym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. ojczym

Wiktionary


otejpować

potocznie: przykleić sportowy plaster leczniczy na skórę; zatejpować


SJP.pl


otek

zdrobnienie od: Otto, Otton (imiona męskie)


SJP.pl


otello

zazdrosny mąż


SJP.pl

Otello ( Othello) – tragedia Williama Shakespeare’a napisana prawdopodobnie ok. 1602–1604. Maur Otello żeni się z córką weneckiego senatora Desdemoną. Za sprawą intryg – mimo że żona jest mu wierna – Otella ogarnia obsesyjna zazdrość.

Sztuka została po raz pierwszy wystawiona przez trupę Jego Królewskiej Mości w pałacu Whitehall dla króla Jakuba I 1 listopada 1604. W kwietniu i wrześniu 1610 w Globe Theatre odbyły się dwa kolejne z trzech znanych wystawień za życia Szekspira.

Wikipedia


otentegować

żartobliwie: wykonać jakąś czynność wyrażaną czasownikiem z prefiksem o-, np. oprawić, ofoliować


SJP.pl


othello

[czytaj: otello] dwuosobowa gra planszowa; otello, reversi


SJP.pl

Othello – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Waszyngton, w hrabstwie Adams. Według spisu w 2020 roku liczy 8549 mieszkańców.

W 2020 roku miasto ma najwyższy odsetek (3,6%) świadków Jehowy w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia


otiatra

lekarz zajmujący się chorobami narządu słuchu i równowagi; otolog


SJP.pl


otiatria

dział otolaryngologii, nauka o budowie i schorzeniach narządu słuchu i równowagi; otologia


SJP.pl


otis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (2.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Kanadzie i USA

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Elisha Otis – konstruktor pierwszej bezpiecznej windy pasażerskiej
  • Elwell Otis – amerykański generał wojny hiszpańsko-amerykańskiej i amerykańsko-filipińskiej
  • Harrison Gray Otis – publicysta Los Angeles Times
  • James Otis – prawnik w kolonialnym Massachusetts
  • William Otis – wynalazca koparki z napędem parowym
  • Otis R. Bowen – były gubernator Indiany
  • Otis Redding – muzyk
  • Otis Grant – bokser
  • Otis – postać z filmu Asterix i Obelix: Misja Kleopatra, zagrana przez Édouarda Baera (aluzja do wynalazcy windy)
  • Jan Otis – elektronik, członek załogi „Goliatha” z Testu pilota Pirxa
  • Otis Milburn – główny bohater serialu Sex Education
  • Otis – największa na świecie firma produkująca windy i schody ruchome.

Wikipedia


otmar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Otmar, Audomar – imię męskie pochodzenia germańskiego, złożone ze starowysokoniemieckich "ōt", "posiadłość, dobrobyt" i "māri", "sławny". Imię to było nadawane w Polsce już w średniowieczu. Wśród świętych, Otmar, opat w Sankt Gallen.

Otmar imieniny obchodzi 16 listopada lub 9 września, jako wspomnienie św. Audomara.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świętego Otmara czczą Szwajcarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔtmar, AS: otmar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Audomar

Wiktionary


otmice

Otmice (dodatkowa nazwa w j. niem. Ottmütz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Izbicko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

W miejscowości jest stacja kolejowa Otmice.

Wikipedia


otmuchowianin

mieszkaniec Otmuchowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Otmuchowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtmuxɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: otmuχovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otmuchów m.

:: fż. otmuchowianka ż.

 przym. otmuchowski

Wiktionary


otmuchowianka

mieszkanka Otmuchowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Otmuchowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtmuxɔˈvʲjãnka, AS: otmuχovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otmuchów m.

:: fm. otmuchowianin

 przym. otmuchowski

Wiktionary


otmuchowski

przymiotnik od: Otmuchów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Otmuchów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kłopoty otmuchowskiego samorządu pogorszyła ubiegłoroczna zapaść finansów oświaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtmuˈxɔfsʲci, AS: otmuχofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otmuchów, otmuchowianin, otmuchowianka

Wiktionary


otmuchów

miasto w Polsce


SJP.pl

Ot

Wikipedia


otmęcki

przymiotnik od: Otmęt


SJP.pl


otmęt

dzielnica Krapkowic


SJP.pl

Otmęt (do 1946 Odmęt; niem. "Ottmuth", czes. "Otmút") – dzielnica Krapkowic, do 1954 wieś, w latach 1945–1954 siedziba gminy Otmęt.

Do historii miejscowości weszło uruchomienie w 1931 zakładów Baťa.

Wikipedia


oto

wyraz:
1. wskazujący, kierujący uwagę na kogoś, na coś;
2. poprzedzający podsumowanie;
3. wzmacniający dany element wypowiedzi;
4. wskazujący kogoś, coś jako wzór;
5. rozpoczynający człon lub całe zdanie będące objaśnieniem wcześniejszego


SJP.pl

zaimek wskazujący

 (1.1) w połączeniu z czasownikiem „być” wskazuje coś lub kogoś w bezpośrednim otoczeniu

partykuła

 (2.1) poprzedzenie zapytania w sytuacji, kiedy bezpośrednio w zdaniu pada odpowiedź

 (2.2) wzmocnienie zaimka

 (2.3) otwarcie wypowiedzi podsumowującej w zdaniu złożonym

 (2.4) otwarcie wypowiedzi nawiązującej do wcześniejszej frazy w zdaniu złożonym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oficerski Trybunał Orzekający
  • Ordo Templi Orientis
  • OTO (osobnosť televíznej obrazovky) – ankieta dotycząca telewizji w Słowacji
  • OTO – słoweński kanał telewizyjny
  • Oto – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury
  • Oto (ang. Oto Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury w USA
  • Kraj Dźwięku (Oto no Kuni) – fikcyjna kraina występująca w mandze i anime Naruto
  • Oto (lub też Otoe) – rdzenne plemię Indian z Ameryki Północnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czekałeś na mnie? Oto jestem!

 (2.1) Oto co myślę – to jest kompletna bzdura!

 (2.2) Takie oto są skutki nadużywania alkoholu na wycieczkach z pracy.

 (2.3) Miłość, romantyzm, cudowne chwile szczęścia - oto moje wspomnienia z Monachium.

 (2.4) Wszedł prezes i oto zaległa cisza i zapanowała atmosfera pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔtɔ, AS: oto

Wiktionary


oto-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z uchem, narządem słuchu i równowagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) oto- + laryngolog = otolaryngolog

 (1.1) oto- + -logia = otologia

 (1.1) oto- + -skop = otoskop

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ot-

Wiktionary


otochirurg

lekarz specjalizujący się w chirurgii uszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się operacjami ucha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka w zakresie chirurgii ucha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będąc znakomitym otochirurgiem, zarabiał krocie.

 (2.1) Będąc znakomitą otochirurg, zarabiała krocie.

Wiktionary


otocjon

ssak z rodziny psów zamieszkujący afrykańskie obszary pustynne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. ssak afrykański przypominający psa i lisa, z charakterystycznymi długimi uszami;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtɔt͡sʲjɔ̃n, AS: otocʹi ̯õn

Wiktionary


otocki

nazwisko


SJP.pl

Otocki – polski herb baronowski oraz hrabiowski, odmiana herbu Dołęga, nadany wraz z tytułem w Galicji.

Wikipedia


otoczaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od otoczak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otoczak m.

Wiktionary


otoczak

zaokrąglony i wygładzony na skutek transportu rzecznego fragment minerału lub skały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. kamień wygładzony i zaokrąglony podczas transportu przez wodę;

 (1.2) archeol. narzędzie z dolnego paleolitu uzyskiwane z otoczaka (1.1) lub okruchu skały twardej, przystosowane do pracy przez odbicie odłupków na obwodzie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • otoczak – kamień zaokrąglony i wygładzony przez wodę
  • narzędzie otoczakowe – narzędzie pierwotnych form ludzkich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dwunastu godzinach ślimak wkopał się pod powierzchnię piasku, stwardniał i stracił barwy. Wydawał się niczym więcej jak ciemnobrązowym otoczakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtɔt͡ʃak, AS: otočak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otoczenie n., otaczanie n., otoczka ż., makrootoczenie n., otok m., toczenie n.

:: zdrobn. otoczaczek m.

 czas. otoczyć dk., otaczać ndk., toczyć ndk.

 przym. otoczakowy, otoczkowy, otokowy

Wiktionary


otoczakowy

przymiotnik

 (1.1) związany z otoczakami, odnoszący się do otoczaków, złożony z otoczaków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtɔt͡ʃaˈkɔvɨ, AS: otočakovy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otoczyć dk., otaczać ndk.

 rzecz. otoczak m., otoczenie n., otaczanie n., otoczka ż., makrootoczenie n.

Wiktionary


otoczek

otoczka


SJP.pl


otoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron

 (1.2) ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący

 (1.3) mat. dowolny zbiór, który zawiera zbiór otwarty, zawierający dany punkt;

 (1.4) zbiór elementów, które nie wchodzą w skład danego systemu, organizacji, itp., jednak mają na niego wpływ

 (1.5) odczasownikowy od|otoczyć.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • otoczenie w matematyce – różnie definiowany typ zbioru obejmującego dany punkt lub ich zbiór
  • otoczenie (automaty komórkowe)
  • otoczenie (ang. surroundings) – w termodynamice, wszystko poza układem termodynamicznym
  • środowisko naturalne (ang. environment)
  • otoczenie polityczne (ang. political environment)
  • otoczenie społeczne, otoczenie jednostki, otoczenie rodzinne, otoczenie towarzyskie (towarzystwo),
  • otoczenie prawne – warunki prawne
  • otoczenie – wzięcie w okrążenie (milit.)
  • makrootoczenie (ekonomia)
  • mikrootoczenie (ekonomia)
  • mezootoczenie (ekonomia)
  • otoczenie przedsiębiorstwa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brzydkie otoczenie nie nastraja romantycznie.

 (1.2) Otoczenie bardzo zachęcało go do rzucenia palenia.

 (1.3) Okrąg jest brzegiem koła, gdyż dowolne otoczenie punktu na okręgu zawiera zarówno punkty należące, jak i nie należące do koła.

 (1.4) Otoczenie rynkowe ma wpływ na podejmowanie decyzji w firmie.

 (1.5) Otoczenie kamieni przeciwnika i zabranie im wszystkich oddechów powoduje bicie w grze go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: otočẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otaczanie n., otoczka ż., otoczak m., makrootoczenie n., tokarka ż.

 czas. otoczyć dk., otaczać ndk.

 przym. otoczeniowy, otoczakowy

 przysł. otoczeniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okolica, obszar dookoła, pobliże, sąsiedztwo

 (1.2) znajomi, bliscy, współpracownicy

 (1.5) oblężenie, okrążenie, osaczenie, oskrzydlenie

Wiktionary


otoczka

otoczka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Otoczka bakteryjna – otacza i chroni komórki bakterii.
  • Otoczka mielinowa
  • Otoczka biaława
  • otoczka wirusowa
  • Otoczka – ciek, rów, lewobrzeżny dopływ rzeki Regi w woj. zachodniopomorskim

Wikipedia


otoczkowiec

bakteria niewytwarzająca zarodników, mająca wyraźną otoczkę śluzowatą


SJP.pl


otocznia

owocnik grzybów z grupy otoczniaków i niektórych porostów; perytecjum


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • otocznia (perytecjum) – rodzaj owocnika u grzybów workowych
  • Otocznia – wieś w Polsce położona w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gm. Skrwilno
  • Nowa Otocznia – wieś w Polsce, w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gm. Wiśniewo

Wikipedia


otoczniak

mikroskopijny grzyb z klasy workowców; jądrzak


SJP.pl


otocznik

strug profilowy o wklęsłej krawędzi ostrza noża; wałkownik


SJP.pl


otoczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. otaczać)

 (1.1) dokonany od|otaczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Natych­miast oto­czyły go opary wyla­nych trun­ków i martwych marzeń, typowe dla takich spe­lun. Ruszył w stronę baru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: otočyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otaczanie n., otoczak mrz., otoczenie n., tokarka ż.

 czas. otaczać

 przym. otoczakowy

Wiktionary


otofon

przyrząd akustyczny dla ludzi o słabym słuchu


SJP.pl


otok

1. to, co otacza jakiś przedmiot, linia obwodząca coś wokół; okrąg, obwódka, obręcz;
2. kolorowa taśma obszyta wokół czapki żołnierskiej;
3. wystające obrzeże podeszwy;
4. w łowiectwie: linka lub rzemień, które służą do przytrzymywania psa myśliwskiego;
5. w technice: obrzeże z cienkiej warstwy metalu, powstające przy prasowaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obwódka wokół czapki wojskowej w formie kolorowej tasiemki;

 (1.2) obramowanie, obwódka

 (1.3) pasek służący do przytrzymywania psa myśliwskiego

 (1.4) herald. obramowanie tarczy herbowej, nie dotykające jej brzegu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Otok – część miasta Ostrołęka
  • Otok – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Bolesławiec
  • Otok – część wsi Mielno w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Pakość
  • Otok – osada w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Kiełczygłów
  • Otok – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Zadzim
  • Otok – część wsi Dobrzeń Mały w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dobrzeń Wielki
  • Otok – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
  • Maria Wörth
  • Otok – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie zachodniohercegowińskim, w mieście Ljubuški
  • Otok – miasto
  • Otok – miejscowość i gmina
  • Otok – wieś w żupanii dubrownicko-neretwiańskiej, w gminie Slivno

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał dwie gwiazdki na otoku.

 (1.2) Nad drzwiami weselnymi ogromny obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej z jej sukienką srebrną i złotym otokiem promieni na tle głębokiego szafiru (…)

 (1.3) Innym razem należało psa wyprowadzać w pole na otoku i w koralach, aby go zmuszać do należytego dociągania po zwietrzeniu zwierzyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔtɔk, AS: otok

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) otoczka

Wiktionary


otoka

1. to, co otacza jakiś przedmiot, linia obwodząca coś wokół; okrąg, obwódka, obręcz;
2. kolorowa taśma obszyta wokół czapki żołnierskiej;
3. wystające obrzeże podeszwy;
4. w łowiectwie: linka lub rzemień, które służą do przytrzymywania psa myśliwskiego;
5. w technice: obrzeże z cienkiej warstwy metalu, powstające przy prasowaniu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Otoka – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie uńsko-sańskim, w gminie Bosanska Krupa
  • Otoka – wieś w Polsce, w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
  • Otoka – część |wsi Paszczyna w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
  • Otoka – przysiółek wsi Mrowla w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Świlcza
  • Otoka – część wsi Oblekoń w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Pacanów

Wikipedia


otokar

imię męskie


SJP.pl

Otokar – imię męskie pochodzenia germańskiego, złożone z elementów "od" (zdrowie, dobrobyt) i "wakar" (czujny, baczny).

Istnieje dwóch świętych patronów tego imienia: Otokar z Tegernsee, zmarły w 771, i Otokar III, margrabia Traungau, zmarły w 1164.

Otokar imieniny obchodzi 26 lutego i 9 maja.

Wikipedia


otokowy

1. związany z otokiem - kolorową tasiemką obszytą wokół czapki żołnierskiej, np. barwa otokowa;
2. rzadko: związany z otokiem - tym, co otacza jakiś przedmiot;
3. dawniej: związany z otoką - tym, co otacza jakiś przedmiot


SJP.pl


otolaryngolog

lekarz zajmujący się chorobami uszu, nosa, krtani i gardła; otorynolaryngolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. specjalista w dziedzinie chorób uszu i krtani

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. specjalistka w dziedzinie chorób uszu i krtani

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Siostra jest otolaryngologiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtɔlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk, AS: otolarỹŋgolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otolaryngologia ż.

:: fż. otolaryngolożka ż.

 przym. otolaryngologiczny

Wiktionary


otolaryngologia

otorynolaryngologia;
1. dział medycyny zajmujący się chorobami uszu, nosa, gardła i krtani;
2. oddział szpitalny, na którym leczy się takie choroby


SJP.pl


otolaryngologiczny

→ otolaryngologiczny; otorynolaryngologiczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z otolaryngologią, dotyczący otolaryngologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otolaryngologia ż., otolaryngolog mos. / ż.

Wiktionary


otolaryngolożka

→ otolaryngolog


SJP.pl

Patrz:

otolaryngolog

otolemur

rodzaj ssaków naczelnych z rodziny galagowatych


SJP.pl

Otolemur ("Otolemur") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Galaginae w obrębie rodziny galagowatych (Galagidae).

Wikipedia


otolit

ziarenko soli wapnia stanowiące część składową narządu zmysłu równowagi; statolit


SJP.pl

Otolit, statolit, kamyczek błędnikowy, statokonium (gr. "ὠτο" 'ucho', "στατός" 'trwały, stały, nieruchomy', "λῐ́θος" 'kamień') – występujący u niektórych kręgowców i bezkręgowców element receptorów grawitacyjnych, zwykle w postaci grudki fosforanu lub węglanu wapnia, wchodzący w skład narządu zmysłu słuchu i zmysłu równowagi (narząd otolitowy). U bezkręgowców (nazywany statolitem) znajduje się wewnątrz statocysty, na włoskach czuciowych. Najbardziej wykształcone otolity mają ryby promieniopłetwe.

Wikipedia


otolitowy

→ otolit


SJP.pl

Patrz:

otolit

otolog

lekarz zajmujący się chorobami narządu słuchu i równowagi; otiatra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób uszu

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka otologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten przypadek wymagał zwołania konsylium z udziałem rynologa, foniatry i otologa.

 (2.1) Mama została skierowana przez panią otolog do otochirurga, bo potrzebna jest tympanoplastyka, aby poprawić słuch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtɔlɔk, AS: otolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otologia ż.

:: fż. otolożka ż.

 przym. otologiczny

 przysł. otologicznie

Wiktionary


otologia

dział otolaryngologii, nauka o budowie i schorzeniach narządu słuchu i równowagi; otiatria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;

Wiktionary

Otologia lub otiatria (gr. οὖς = ucho, słyszenie, "ous", dop. ὠτός, "otos") – dział otorynolaryngologii zajmujący się fizjologią, rozpoznawaniem, diagnozowaniem i leczeniem chorób uszu (zaś otochirurgia zajmuje się leczeniem operacyjnym uszu).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. otolog mos., otolożka ż.

 przym. otologiczny

 przysł. otologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otiatria

Wiktionary


otologiczny

→ otologia


SJP.pl

Patrz:

otologia

otomana

rodzaj niskiej kanapy; sofa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. niska kanapa lub sofa z bocznymi wałkami i miękkim oparciem

Wiktionary

Otomana, sofa (z franc. "ottomane" lub "sofa", tur. "soffa" ‘kamienna ława’) – kanapa turecka, wyściełana, z poduszkami i bocznymi wałkami zamiast poręczy i miękkim oparciem.

Nazwa pojawiła się w Europie pod koniec XVII wieku wraz z modą orientalną. W drugiej połowie XVIII wieku pojawiło się kilka nazw dla odmian wyściełanych kanap i łóżek:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kącie na otomanie siedział czarny kocur.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otomania ż., otomanka ż.

Wiktionary


otomania

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Imperium Otomańskie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtɔ̃ˈmãɲja, AS: otõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otoman m., Otomanka ż., otomana ż.

 przym. otomański

Wiktionary


otomanka

zdrobnienie od: otomana (rodzaj małej kanapy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: otomana

 (1.2) mała otomana

 (1.3) rodzaj sofy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na otomance półleżała rozkapryszona birbantka, paląc cygaro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otomana ż.

Wiktionary


otomar

imię męskie


SJP.pl


otomański

przymiotnik

 (1.1) daw. turecki z epoki Imperium Otomańskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sąsiedniej ulicy znajdowała się siedziba otomańskiej ambasady.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otomania ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osmański

Wiktionary


otomi

język Indian mieszkających w Meksyku


SJP.pl

Otomi – autochtoniczna grupa etniczna środkowego Meksyku, posługująca się co najmniej 4 blisko spokrewnionymi językami. Zajmują się głównie rolnictwem.

Liczebność Otomich wykazuje tendencję spadkową, w połowie XIX wieku wynosiła 700 tysięcy, obecnie[] 250 tysięcy osób.

Wikipedia


otomin

Otomin (niem. Ottomin, do 1996 jako wieś Szadółki) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy nad jeziorem Otomińskim. Leży w bezpośrednim sąsiedztwie Gdańska. Transport publiczny jest obsługiwany przez komunikację miejską Gdańska oraz Przewozy Autobusowe Gryf. Prowadzi tędy Szlak Skarszewski – zielony znakowany szlak turystyczny.

Wikipedia


otomino

Otomino ( Ótomino, kaszub. Òtomino) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo. Leży na turystycznym szlaku Kartuskim. Ma stastus sołectwa.

11 marca 2024 otwarto przystanek Otomino na wyremontowanej w latach 2022-2023 linii kolejowej nr 229. Linia kolejowa dzieli wieś na dwie nieoficjalne części Otomino Dolne i Otomino Górne.

Wikipedia


otoneurolog

specjalista zajmujący się diagnostyką i leczeniem zaburzeń układu równowagi


SJP.pl


otoneurologia

dział otorynolaryngologii zajmujący się diagnostyką i leczeniem zaburzeń układu równowagi


SJP.pl

Otoneurologia – dyscyplina medyczna, niebędąca specjalizacją lekarską, z pogranicza laryngologii, neurologii, neurochirurgii i okulistyki.

Zajmuje się anatomią, fizjologią i patologią narządu przedsionkowego, czyli zmysłem równowagi, którego zaburzenia manifestują się najczęściej zawrotami głowy, szumami usznymi oraz oczopląsem.

Wikipedia


otop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. opał na zimę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już my zebrali otop na zime.

Wiktionary


otopniały

taki, który otopniał; obtopniały


SJP.pl


otopnieć

stopić się z wielu stron; obtopnieć


SJP.pl


otopulóny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ponury

Wiktionary


otorbiać

1. otaczać torebką wytworzoną z tkanki łącznej;
2. otorbiać się - otaczać się torebką z tkanki łącznej


SJP.pl


otorbić

1. otoczyć torebką wytworzoną z tkanki łącznej;
2. otorbić się - otoczyć się torebką z tkanki łącznej


SJP.pl

czasownik

 (1.1) med. otoczyć tkanką łączną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. torebka ż.

Wiktionary


otorowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Otorowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Solec Kujawski
  • Otorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Szamotuły
  • Otorowo – dawna gromada
  • Otorowo – dawna gmina

Wikipedia


otorynolaryngolog

lekarz zajmujący się chorobami uszu, nosa, krtani i gardła; otolaryngolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. specjalista w dziedzinie chorób nosa, uszu, krtani i gardła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. specjalistka w dziedzinie chorób nosa, uszu, krtani i gardła

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Szwagierka jest otorynolaryngologiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtɔrɨ̃nɔlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk, AS: otorỹnolarỹŋgolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otorynolaryngologia ż.

 przym. otorynolaryngologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otolaryngolog

 (2.1) otolaryngolog

Wiktionary


otorynolaryngologia

otolaryngologia;
1. dział medycyny zajmujący się chorobami uszu, nosa, gardła i krtani;
2. oddział szpitalny, na którym leczy się takie choroby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób jamy ustnej, gardła, nosa, ucha i szyi, a także zaburzeń głosu, słuchu i równowagi;

Wiktionary

Otorynolaryngologia (z gr. "otos": „ucho”; "rhinos", "rynos": „nos”; "laryngos": „krtań”), dawniej otolaryngologia – dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób jamy ustnej, gardła, krtani, nosa i zatok przynosowych, ucha, szyi i twarzoczaszki, a także zaburzeń głosu, mowy, słuchu i równowagi u dorosłych. Potocznie używana jest nazwa laryngologia, która w ścisłym znaczeniu odnosi się do działu otorynolaryngologii zajmującego się chorobami gardła i krtani.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Profesor jest konsultantem krajowym ds. otorynolaryngologii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otorynolaryngolog mos.

 przym. otorynolaryngologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. otolaryngologia

Wiktionary


otorynolaryngologiczny

→ otorynolaryngologia; otolaryngologiczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z otorynolaryngologią, dotyczący otorynolaryngologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otorynolaryngologia ż., otorynolaryngolog mos. / ż.

Wiktionary


otosek

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny zbrojnikowatych


SJP.pl


otoski

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny zbrojnikowatych


SJP.pl


otosklerotyczny

→ otoskleroza


SJP.pl

Patrz:

otoskleroza

otoskleroza

przewlekłe schorzenie ucha środkowego i wewnętrznego o nieznanych przyczynach, objawiające się narastającym niedosłuchem, któremu zwykle towarzyszą szumy w uszach i zawroty głowy


SJP.pl

Ot

Wikipedia


otoskop

przyrząd posiadający własne źródło światła, służący do oglądania ucha zewnętrznego i środkowego w celach diagnostycznych; wziernik uszny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. przyrząd laryngologiczny do badania wnętrza ucha;

Wiktionary

Otoskop – narzędzie laryngologiczne służące do wziernikowania ucha. Jest to cylindrycznie zwinięta metalowa trąbka w kształcie stożka o różnej średnicy. Istnieją otoskopy zwykłe, wyposażone w urządzenia optyczne i oświetlane pośrednio przy użyciu lampy czołowej, oraz otoskopy elektryczne z własnym źródłem światła. Istnieją także tzw. wideootoskopy dzięki którym możliwe jest oglądanie wziernikowanego ucha na monitorze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈtɔskɔp, AS: otoskop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otoskopia ż.

 przym. otoskopowy

 przysł. otoskopowo

Wiktionary


otoskopia

oglądanie przewodu słuchowego zewnętrznego i błony bębenkowej przez wziernik uszny - otoskop; wziernikowanie ucha


SJP.pl

Ot

Wikipedia


otoskopowy

→ otoskop


SJP.pl

Patrz:

otoskop

ototoksyczność

szkodliwość dla narządu słuchu


SJP.pl


ototoksyczny

szkodliwy dla narządu słuchu


SJP.pl


otp

skrótowiec

 (1.1) = wojsk. Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • hasło jednorazowe (ang. one-time password)
  • Odznaka Turystyki Pieszej – jedna z odznak turystyki kwalifikowanej PTTK
  • Oznaczenie IATA dla portu lotniczego Bukareszt-Otopeni
  • OTP – fiński klub piłkarski
  • OTP – Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO)
  • OTP Bank
  • OTP ROM
  • OTP (ang. one true pairing, dosł. „jedyna prawdziwa para”) – slangowy skrót używany przez osobę, która uważa inne dwie (lub więcej) postacie za pasujące do siebie w sensie romantycznym, niezależnie od...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dowództwo OTP podjęło decyzję o rozszerzeniu działań.

Wiktionary


otrancki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Otranto, dotyczący Otranto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żadna z powieści Mostowskiej nie zawiera charakterystycznych dla angielskiego romansu grozy akcentów antyfeudalnych. Choć ród Koniecpolskich wyginął, (…) to nie stało się tak z powodu popełnionych występków, które „pogrzebały” na przykład ród Manfreda pod gruzami zamku otranckiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otranto n.

Wiktionary


otranto

1. cieśnina Morza Śródziemnego;
2. miasto i gmina we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina w południowo-wschodnich Włoszech, położone na Półwyspie Salentyńskim nad cieśniną Otranto (1.2);

 (1.2) geogr. cieśnina łącząca Morze Adriatyckie z Morzem Jońskim i oddzielające od siebie półwyspy Apeniński i Bałkański;

Wiktionary

Otranto – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, w prowincji Lecce.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 5273 osoby, 69,4 os./km².

W latach 1480–1481 miasto okupowali Turcy. Zamordowali 800 mieszkańców, którzy nie chcieli przejść na islam. W roku 2013 męczennicy z Otranto zostali uznani za świętych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Istnieje hipoteza — powiada Muratow — że Matteo przystąpił do malowania swoich Rzezi pod wpływem wiadomości o zajęciu Otranta przez Turków, która napełniła przerażeniem całe Włochy. Rozgrywające się na ulicach Otranta sceny gwałtów i rzezi na zawsze już utkwiły w wyobraźni Mattea.”

 (1.1) W 1480 roku miasto Otranto na Półwyspie Apenińskim zdobyli Turcy w imieniu Muhammada II. „Z 22 tysięcy mieszkańców pozostało pono przy życiu zaledwie 10 000” i rozpoczęło się prześladowanie chrześcijan. Według tradycji, ośmiuset chrześcijanom, którzy nie chcieli przyjąć islamu, poderżnięto gardła. W roku 1771 beatyfikował ich papież Klemens XIV, a kanonizował w 2013 roku papież Franciszek.

 (1.2) Głębokość cieśniny Otranto jest duża, a panujące tu silne prądy powodowały stałe rwanie się sieci.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. otrancki

Wiktionary


otrawić

1. w poligrafii: usunąć tło z kliszy siatkowej za pomocą trawienia
2. dawniej: otruć


SJP.pl


otremba

nazwisko


SJP.pl


otrok

dawniej:
1. młodzieniec, chłopiec, wyrostek; pacholę;
2. sługa, chłop, pachołek, najemnik;
3. pogardliwie: mężczyzna;
4. u Turków: stary żołnierz otrzymujący żołd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. (także gwara.) chłopiec, młodzieniec niepełnoletni

 (1.2) daw. (także gwara.) chłop, sługa, najemnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Co myślicie, że bedym fórt otrokym? → Co sądzicie, że będę ciągle wykorzystywany?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młokos

Wiktionary


otropić

w łowiectwie: ustalić miejsce pobytu zwierzyny na podstawie tropów


SJP.pl


otrupek

otrupka Westwooda - gatunek mrówki


SJP.pl


otrupka

otrupka Westwooda - gatunek mrówki


SJP.pl


otrupkowate

o cechach otrupkowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl

Otrupkowate (Byrrhidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych, serii (infrarzędu) sprężykokształtnych (Elateriformia) i nadrodziny otrupków (Byrrhoidea).

Wikipedia


otrupkowaty

o cechach otrupkowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


otruty

podać komuś truciznę


SJP.pl


otruwać

rzadko: pozbawiać życia za pomocą trucizny; truć


SJP.pl


otruć

podać komuś truciznę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. truć, otruwać)

 (1.1) spowodować objawy choroby lub śmierć poprzez działanie trucizny

czasownik zwrotny dokonany otruć się (ndk. truć się, zatruwać się)

 (2.1) zażyć truciznę

 (2.2) doznać zatrucia pokarmowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podejrzewano, że papieża otruł agent bezpieki.

 (1.1) Czyżbyś zamierzał go otruć?

 (2.1) Mężczyzna otruł się przez niewierną żonę.

 (2.2) Chyba otrułam się tymi frutti di mare.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otrucie n., trucie n., truciciel mos./mrz.

 czas. otruwać ndk., truć ndk.

Wiktionary


otryntno

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ponuro, smutno

Wiktionary


otrzaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otrzaskać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otrzaskać dk.

Wiktionary


otrzaskiwać

potocznie:
1. zaznajamiać z czymś;
2. otrzaskiwać się - zaznajamiać się z czymś, przyzwyczajać się do czegoś


SJP.pl


otrzebić

wytrzebić;
1. wykarczować rośliny, zwłaszcza drzewa;
2. pozbawić częściowo jakiś teren roślinności;
3. pozabijać wszystkich ludzi lub wszystkie zwierzęta na jakimś terenie;
4. wyciąć gruczoły płciowe u zwierząt, głównie samców, przeznaczonych na tucz


SJP.pl


otrzepki

krótkie włókna pozostające w czasie trzepania konopi, lnu itp.


SJP.pl


otrzepywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. otrzepać)

 (1.1) lekko uderzając, usuwać z czegoś jakiś materiał

czasownik zwrotny niedokonany otrzepywać się (dk. otrzepać się)

 (2.1) lekko uderzając siebie samego, usuwać z powierzchni swojego ciała jakiś materiał

 (2.2) lekko uderzając siebie wzajemnie, usuwać wzajemnie z powierzchni ciała jakiś materiał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedziała na ławce i otrzepywała stopy z piasku, żeby włożyć buty.

 (2.1) Wciągniętemu w ciekawą rozmowę czas mija szybko i wreszcie, otrzepując się, wychodzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trzepacz m., trzepaczka ż., otrzepanie n., otrzepywanie n., trzepanie n., trzepanko n., trzepnięcie n., strzepywanie n., strzepanie n., strzepnięcie n., utrzepywanie n., utrzepanie n., wytrzepywanie n., wytrzepanie n., trzepak m., potrzepywanie n., potrzepnięcie n., trzepot m., trzepotanie n., zatrzepotanie n.

 czas. otrzepać dk., trzepać ndk., trzepnąć dk., strzepywać ndk., strzepać dk., strzepnąć dk., utrzepywać ndk., utrzepać dk., wytrzepywać ndk., wytrzepać dk., potrzepywać ndk., potrzepać dk., trzepotać n., zatrzepotać dk.

 przym. trzepotliwy, trzepaczkowy, trzepakowy, trzepnięty

 przysł. trzepotliwie

Wiktionary


otrzewna

błona wyściełająca wewnętrzną ścianę jamy brzusznej i okrywająca większość znajdujących się w niej narządów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

Wiktionary

Otrzewna ( peritoneum) – błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy.

Jak inne błony surowicze, zbudowana jest z blaszki właściwej błony surowiczej ("lamina propria serosae"), łącznotkankowej, bogatej we włókna sprężyste, którą wyścieła nabłonek jednowarstwowy płaski zwany mesothelium. Wydziela on płyn otrzewnowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chyba właśnie rozciął otrzewną, miał krew na rękach, a z otworu brzusznego wystawały kiszki. Widziałem olbrzymią ilość krwi, wypływającej z ciała na blat stołu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. otrzewnowy, wewnątrzotrzewnowy, trzewny

Wiktionary


otrzewnowo

→ otrzewnowy


SJP.pl

Patrz:

otrzewnowy

otrzewnowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z otrzewną, dotyczący otrzewnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otrzewna ż.

Wiktionary


otrzeć

1. usunąć wierzchnią warstwę;
2. osuszyć; wyczyścić; wytrzeć;
3. otrzeć się - znaleźć się blisko czegoś;
4. otrzeć się - zetknąć się z czymś;
5. otrzeć się - nabrać ogłady


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ocierać)

 (1.1) dokonany od|ocierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔṭʃɛt͡ɕ, AS: oṭšeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ocierać

 rzecz. otarcie n.

Wiktionary


otrzeźwiający

→ otrzeźwiać


SJP.pl

Patrz:

otrzeźwiać

otrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otrzymać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać, otrzymać dk.

Wiktionary


otrzymać

1. zostać odbiorcą czegoś; dostać coś;
2. uzyskać, osiągnąć coś;
3. wyprodukować coś z czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. otrzymywać)

 (1.1) zob. otrzymywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój program otrzymał subwencję.

 (1.1) Właśnie otrzymałem bardzo przykrą wiadomość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈṭʃɨ̃mat͡ɕ, AS: oṭšỹmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otrzymanie n.

 czas. trzymać

Wiktionary


otrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otrzymywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać, otrzymywać ndk.

Wiktionary


otrzymywać

dostawać, uzyskiwać coś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. otrzymać)

 (1.1) dostawać, być odbiorcą

 (1.2) uzyskiwać, osiągać, wyprodukować coś z czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś otrzymałem pensję.

 (1.2) Gałkę muszkatołową otrzymuje się z jądra nasiona muszkatołowca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ, AS: oṭšỹmyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otrzymywanie n.

 czas. trzymać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostawać

 (1.2) uzyskiwać

Wiktionary


otrząchać

potocznie: otrząsać


SJP.pl


otrząchnąć

gwarowo: otrząsnąć


SJP.pl


otrząsacz

w rolnictwie: mechaniczne urządzenie do oczyszczania na sucho, a niekiedy również transportowania z kopców na środki transportowe buraków i innych warzyw okopowych


SJP.pl


otrząsanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otrząsać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otrząsnąć, otrząsać ndk.

 rzecz. otrzęsiny nmos.

Wiktionary


otrząsać

czasownik przechodni niedokonany (dk. otrząsnąć)

 (1.1) niedokonany od|otrząsnąć.

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) przeprowadzać otrzęsiny

czasownik zwrotny niedokonany otrząsać się (dk. otrząsnąć się)

 (3.1) niedokonany od|otrząsnąć się.

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Otrząsam się w kokpicie i otwieram przepustnicę. Pędzimy ku celowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈṭʃɔ̃w̃sat͡ɕ, AS: oṭšõũ̯sać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otrząsanie n., otrząśnięcie n., trzęsienie n., strząsanie n., strząśnięcie n., wytrząsanie n., wytrząśnięcie n., otrzęsiny nmos.

 czas. otrząsnąć dk., trząść ndk., strząsnąć dk., strząsać ndk., wytrząsnąć dk., wytrząsać ndk.

 przym. otrzęsinowy, wstrząsający

Wiktionary


otrząsnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. otrząsać)

 (1.1) energicznie czymś ruszając, zrzucić z niego coś

czasownik zwrotny dokonany otrząsnąć się (ndk. otrząsać się)

 (2.1) energicznie się poruszając, zrzucić coś z siebie

 (2.2) przen. wrócić do normy emocjonalnej po przykrym lub gwałtownym doświadczeniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otrząsanie n., otrząśnięcie n., trzęsienie n., strząsanie n., strząśnięcie n., wytrząsanie n., wytrząśnięcie n.

 czas. otrząsać ndk., trząść ndk., strząsnąć dk., strząsać ndk., wytrząsnąć dk., wytrząsać ndk.

 przym. wstrząsający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otrząść

 (2.1) otrząść się

 (2.2) otrząść się

Wiktionary


otrząść

1. strącić coś z siebie
2. wstrząsnąć się na skutek niemiłego uczucia
3. powrócić do równowagi psychicznej po bolesnych doświadczeniach


SJP.pl


otrzęsinowy

→ otrzęsiny


SJP.pl

Patrz:

otrzęsiny

otrzęsiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) uczn. stud. zabawa związana z przyjmowaniem uczniów najmłodszych roczników szkół średnich lub wyższych uczelni;

 (1.2) daw. stud. średniowieczny zwyczaj poddawania żaka wstępującego na uniwersytet różnym żartobliwym próbom

Wiktionary

Ot

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. trzęsionka ż., trząsanie n., trząśnięcie n., otrząsanie n., otrząśnięcie n., wstrząs m., trzęsawka ż.

 czas. trząsać ndk., trząść ndk., otrząsać ndk., otrząść dk.

 przym. wstrząsający

Wiktionary


otrąbić

1. trąbieniem dać sygnał ukończenia czegoś; odtrąbić;
2. ogłosić coś uroczyście; obtrąbić


SJP.pl


otręba

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Otręba – polski muzyk rockowy, gitarzysta, muzyk zespołu Dżem
  • Beno Otręba – polski muzyk rockowy, gitarzysta basowy, muzyk zespołu Dżem.
  • Otręba – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Kurzętnik.

Wikipedia


otrębiasty

trąbka otrębiasta - gatunek grzybów z rodziny strzępiakowatych


SJP.pl


otrębowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z otrębami, dotyczący otrębów; zawierający otręby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otręby nmos.

 przym. otrębiany

Wiktionary


otrębski

nazwisko


SJP.pl


otrębusy

Otrębusy – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Brwinów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


otręby

otoczka ziarna zbóż pozostała po przemiale na mąkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) roln. spoż. łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako wartościowa pasza treściwa lub dodawane do potraw;

Wiktionary

Zobacz też: Otręby – wieś w Polsce, w woj. zachodniopomorskim.

Otręby – produkt uboczny powstały z przemiału zbóż (pszenicy, owsa, żyta, orkiszu lub ryżu), a także z przemiału zbóż rzekomych (gryki, quinoa). W skład otrąb zbożowych wchodzi w głównej mierze zewnętrzna warstwa ziarna, to jest warstwa owocowo nasienna. Głównymi produktami przemiału są: mąka, kasze oraz otręby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najcieńszy pytel daje mąkę najcieńszą, a zarazem najbielszą, bo najmniej otrąb przepuszcza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtrɛ̃mbɨ, AS: otrẽmby

Wiktionary

Powiązane:

 przym. otrębiany, otrębowy

Wiktionary


otręt

zakaźna choroba narządów płciowych koni i bydła rogatego


SJP.pl


otrętwa

rodzaj roślin z rodziny bobowatych; psia róża


SJP.pl


ottawa

stolica Kanady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Kanady;

 (1.2) geogr. rzeka w Kanadzie;

Wiktionary

Ottawa – stolica i czwarte pod względem wielkości miasto Kanady; położone we wschodniej części prowincji Ontario, na południowym brzegu rzeki Ottawa. Aglomeracja stołeczna, z Gatineau na północnym brzegu Ottawy, ma 1 146 790 mieszkańców. Obecnym merem Ottawy jest Mark Sutcliffe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnim czasie kanadyjska stolica Ottawa stała się prawdziwym centrum białoruskiej sztuki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔtˈːava, AS: o•tava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ottawianin mos., ottawianka ż.

 przym. ottawski

Wiktionary


ottawianin

mieszkaniec Ottawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ottawy; osoba z tego miasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtːaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: o•tavʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ottawa ż.

:: fż. ottawianka ż.

 przym. ottawski

Wiktionary


ottawianka

mieszkanka Ottawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ottawy; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtːaˈvʲjãnka, AS: o•tavʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ottawa ż.

:: fm. ottawianin mos.

 przym. ottawski

Wiktionary


ottawski

przymiotnik od: Ottawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Ottawa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔtˈːafsʲci, AS: o•tafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ottawianka ż., ottawianin mos., Ottawa ż.

Wiktionary


otterhound

[czytaj: [oterhałnt] rasa psów gończych


SJP.pl

Otterhound ("pies na wydry") – rasa psa, należąca do grupy psów gończych. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia


otto

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

 (1.2) nazwisko niemieckiego teologa;

Wiktionary

Ot

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W nowożytnej ikonografii świeckiej oset należał do obiegowych symboli wanitatywnych i mortualnych – czego szczególnie wyrazistymi przykładami są holenderskie martwe natury, malowane np. przez Jana Davidsz de Heem czy Otto Marseusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔtːɔ, AS: o•to

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ottoński

Wiktionary


ottoman

tkanina obiciowa, z jednej strony w prążki z drugiej gładka


SJP.pl


ottomany

tkaniny obiciowe z różnych materiałów, z jednej strony w prążki z drugiej gładkie


SJP.pl


ottomański

przymiotnik

 (1.1) daw. turecki z epoki Imperium Otomańskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sąsiedniej ulicy znajdowała się siedziba ottomańskiego konsulatu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osmański

Wiktionary


otton

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prawo znajduje się grobowiec opata Ottona z XII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Ottonowy, ottoński

Wiktionary


ottoni

instrumenty dęte blaszane w orkiestrze


SJP.pl


ottonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ottona lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Ottona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na te nasze Dni Ottonowe mamy dzisiaj bardzo szczególnych i cennych Gości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otton mos.

Wiktionary


ottoński

dotyczący dynastii Ottonów


SJP.pl


otucha

pociecha, pocieszenie, pokrzepienie, osłoda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadzieja wynikająca z przekonania, że będzie lepiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lekarz dodał otuchy pacjentom po operacji.

 (1.1) – Zobaczysz, że to się uda! – zawołał Piotr z otuchą. – Tylko jazda do roboty!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtuxa, AS: otuχa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otuszyć ndk., potuszać ndk., potuszyć dk., tuszyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadzieja, ufność, wiara

Wiktionary


otulacz

1. tkaninowy śpiworek do otulania małych dzieci;
2. worek do otulania różnych przedmiotów


SJP.pl


otulak

nazwisko


SJP.pl


otulać

obtulać;
1. okrywać czymś w celu ochrony, np. przed zimnem; opatulać;
2. otulać się - okrywać się czymś w celu ochrony, np. przed zimnem; opatulać się


SJP.pl


otulina

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • otulina – warstwa betonu od krawędzi elementu żelbetowego bądź sprężonego do krawędzi zbrojenia
  • otulina – wydzielony obszar ochronny wokół chronionego przyrodniczo terenu

Wikipedia


otulisko

dawniej:
1. coś, otacza coś innego ze wszystkich stron;
2. coś, co okrywa kogoś lub coś innego dla ochrony przed zimnem, deszczem itp.


SJP.pl


otulić

obtulić;
1. okryć czymś w celu ochrony, np. przed zimnem; opatulić;
2. otulić się - okryć się czymś w celu ochrony, np. przed zimnem; opatulić się


SJP.pl


otumaniająco

→ otumaniać


SJP.pl

Patrz:

otumaniać

otumanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otumaniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtũmãˈɲä̃ɲɛ, AS: otũmãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otumaniać, otumanić

 rzecz. otumanienie

Wiktionary


otumaniać

1. wprowadzać w błąd, pozbawiać możliwości logicznego myślenia; ogłupiać, bałamucić;
2. doprowadzać kogoś do częściowej utraty świadomości przez działanie środkami odurzającymi; odurzać;
3. otumaniać się - otumaniać samego siebie


SJP.pl


otumaniały

1. wprowadzać w błąd, pozbawiać możliwości logicznego myślenia; ogłupiać, bałamucić;
2. doprowadzać kogoś do częściowej utraty świadomości przez działanie środkami odurzającymi; odurzać;
3. otumaniać się - otumaniać samego siebie


SJP.pl


otumaniony

1. wprowadzić w błąd, pozbawić możliwości logicznego myślenia; ogłupić, zbałamucić;
2. doprowadzić kogoś do częściowej utraty świadomości przez działanie środkami odurzającymi; odurzyć;
3. otumanić się - otumanić samego siebie


SJP.pl


otumanić

1. wprowadzić w błąd, pozbawić możliwości logicznego myślenia; ogłupić, zbałamucić;
2. doprowadzić kogoś do częściowej utraty świadomości przez działanie środkami odurzającymi; odurzyć;
3. otumanić się - otumanić samego siebie


SJP.pl


otunit

minerał, uwodniony fosforan uranylo-wapniowy, silnie promieniotwórczy; autunit


SJP.pl


otupać

tupiąc, oczyścić buty z czegoś, np. z błota


SJP.pl


otuski

→ Otusz


SJP.pl

Patrz:

Otusz

otusz

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim


SJP.pl

Otusz – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Buk.

Wikipedia


otułek

rodzaj z rodziny otułkowatych


SJP.pl


otułka

błotniarka otułka - gatunek ślimaka z rodziny błotniarkowatych


SJP.pl


otułkowate

rodzina roślin z rzędu mirtowców; Vochysiaceae


SJP.pl


otułkowaty

o cechach otułkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


otwarcie

1. niemający granic, niczym nieograniczony;
2. o sklepie, wystawie itp.: czynny;
3. przeznaczony dla wszystkich;
4. jawny, nieukrywany, oczywisty;
5. szczery, niezakłamany;
6. gotowy na przyjęcie nowych propozycji


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób otwarty, szczery, uczciwy, jawny

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) odczasownikowy od|otworzyć.

 (2.2) uroczystość założenia, uruchomienia czegoś

 (2.3) szach. początkowa faza partii szachów;

 (2.4) karc. pierwsza odzywka w licytacji brydżowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt na demokratycznym Zachodzie nie chciał w Putinie dojrzeć przestępcy, cynicznego i wyrachowanego polityka przemocy, dążącego coraz bardziej otwarcie do rekonstrukcji mapy Europy […]

 (2.2) — Byłeś na otwarciu tej wystawy? — Nie, bo poszedłem na otwarcie „Biedronki”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔtˈfarʲt͡ɕɛ, AS: otfarʹće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otwieracz m., otwór m., otworek m., otwornica ż., otwartość ż., otworzenie n., otwieranie n.

 czas. otworzyć dk., otwierać ndk.

 przym. otwarty, otworowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczerze

 (2.3) debiut

Wiktionary


otwarciej

stopień wyższy od przysłówka: otwarcie


SJP.pl


otwartość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest otwarte, skierowane do wszystkich

 (1.2) cecha tego, kto jest otwarty: gotowy na przyjęcie nowych idei lub nieskrywający swoich uczuć lub myśli

 (1.3) szczerość, bezpośredniość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otwartość projektu związana jest również z tym, że jej oferta jest skierowana nie tylko do młodzieży, która została rekrutowana, ale i ich zainteresowanych kolegów, włączanych w tryb klubowego działania, i rodziców (…).

 (1.2) Dlatego ważną, a zarazem trudną cechą doradcy jest autentyczna otwartość i chęć poznania, a nie zaklasyfikowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otwarcie n., otwieranie n., otwieracz mrz., otwornica ż.

 czas. otwierać ndk., otworzyć dk.

 przym. otwarty

 przysł. otwarcie

Wiktionary


otwartoźródłowy

w informatyce: taki, którego kod źródłowy jest udostępniony publicznie


SJP.pl


otwarty

1. niemający granic, niczym nieograniczony;
2. o sklepie, wystawie itp.: czynny;
3. przeznaczony dla wszystkich;
4. jawny, nieukrywany, oczywisty;
5. szczery, niezakłamany;
6. gotowy na przyjęcie nowych propozycji


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: otworzyć

przymiotnik

 (2.1) niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony

 (2.2) o sklepie: czynny, działający

 (2.3) o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;

 (2.4) ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami

 (2.5) o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć

 (2.6) inform. mający dostępny kod źródłowy

 (2.7) niczym nie osłonięty, z dostępem do wnętrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słońce świeciło do środka przez otwarte okno.

 (2.1) Przechodziło się do niego przez otwarte podwórze sąsiadów.

 (2.2) Chyba jest już za późno, żebyśmy w tej wiosce znaleźli jakiś otwarty sklep. Boję się, że dzisiaj na kolację będziemy jeść same konserwy.

 (2.4) Absolwenci prawa krytykują obecne egzaminy adwokackie i żądają wprowadzenia ustawy, która umożliwi otwarty dostęp do zawodów prawniczych.

 (2.5) To bardzo otwarty człowiek. Zawsze mówi, co mu leży na sercu.

 (2.6) Ta firma nie dostarcza otwartych sterowników do swoich kart graficznych; nie można ich samodzielnie poprawić i ponownie skompilować.

 (2.7) Chodził po mieście z otwartymi ranami na brzuchu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔtˈfartɨ, AS: otfarty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otwarcie n., otwieranie n., otwartość ż., otwór m., otworek m., otwieracz m., otwornica ż.

 czas. otwierać ndk., otworzyć dk.

 przysł. otwarcie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) czynny, działający

 (2.3) nierozstrzygnięty, dyskusyjny

 (2.5) szczery

Wiktionary


otwieracz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • otwieracz do butelek
  • otwieracz do konserw

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔtˈfʲjɛrat͡ʃ, AS: otfʹi ̯erač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otwarcie n., otwieranie n., otworzenie n., otwór m., otwartość ż.

 czas. otwierać ndk., otworzyć dk.

 przym. otwarty

 przysł. otwarcie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. klucz

Wiktionary


otwierak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. ręczne narzędzie do otwierania obudów telefonów, smartfonów, laptopów itp.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otwierać

Wiktionary


otwieralny

dający się otwierać


SJP.pl


otwieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otwierać.

 (1.2) powodowanie otwarcia otworu, przegrody, zastawki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Woda kierowana jest do zbiorników pod szczytami. Potem to tylko kwestia otwierania i zamykania stawideł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtfʲjɛˈrãɲɛ, AS: otfʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otwierać ndk.

 rzecz. otwieracz m., otwarcie n., otwartość ż.

 przym. otwarty

 przysł. otwarcie

Wiktionary


otwierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. otworzyć)

 (1.1) powodować, że coś przestaje być zamknięte

 (1.2) rozpoczynać działanie jakiejś instytucji, firmy itp.; także. robić to szczególnie uroczyście, oddawać do użytku

 (1.3) o prezencie: rozpakowywać

 (1.4) rozchylać przylegające do siebie części

 (1.5) rozkładać coś złożonego, rozpościerać

 (1.6) znajdować się na czele, prowadzić

 (1.7) med. operacyjnie udostępniać wnętrze jamy ciała do zabiegu lub operacji

 (1.8) inform. uruchamiać program, ściągać stronę internetową, wyświetlać plik

 (1.9) przen. daw. ukazywać, odsłaniać

czasownik zwrotny niedokonany otwierać się (dk. otworzyć się)

 (2.1) przestawać być zamkniętym

 (2.2) być zakładanym, rozpoczynać swoją działalność

 (2.3) ulegać rozchyleniu lub rozpostarciu

 (2.4) rozchylać się szeroko

 (2.5) ujawniać swoje myśli, emocje, pragnienia

 (2.6) stawać się gotowym na przyjęcie czegoś

 (2.7) stawać się osiągalnym

 (2.8) o ranie itp. zaczynać krwawić lub ropieć

 (2.9) inform. uruchamiać się, wyświetlać się, ładować się

 (2.10) przen. odsłaniać się, ukazywać się w całości

 (2.11) przen. wychodzić na coś, być od strony czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otwieraj drzwi przed gośćmi.

 (1.2) Każdego ranka to on musi otwierać sklep.

 (1.2) Naszą autostradę otwierano dwa razy – raz dla polityków i dziennikarzy, a drugi raz pół roku później dla kierowców.

 (1.3) Otwieraj już te prezenty! Nie mogę się doczekać.

 (1.4) Tak rozmawiając, stryj mój otwierał i zamykał książkę z radością studenta (…)

 (1.5) Otwierała szeroko ramiona wybiegając z willi na powitanie dzieci.

 (1.6) Pochód pierwszomajowy otwierał przewodniczący naszego związku zawodowego.

 (1.7) Dentysta otwierał mi kanał aż dwie godziny, bo pomylił rentgeny.

 (1.8) Zawsze jak otwieram ten program, to komputer mi się wyłącza.

 (1.9) Droga prowadziła kręto i otwierała coraz to inne niespodziane, chwiejne, drobne rysy krajobrazu.

 (2.1) Gdy otwierały się wrota, po raz pierwszy mogli zajrzeć do środka.

 (2.2) Jutro otwiera się nowa galeria. Idziesz?

 (2.4) Te kwiaty otwierają się rano i zamykają na wieczór.

 (2.5) On już się przed nami otwierał, ale ty jak zawsze wszystko zepsułaś.

 (2.6) Od kilku lat Szwajcarzy otwierają się na Europę.

 (2.7) Dzięki temu otwierają się nowe możliwości.

 (2.8) Rana mu się znowu otwiera.

 (2.9) Ten film strasznie długo się otwiera.

 (2.10) Za przylądkiem otwierał się brzeg piaszczysty, jałowy, miejsce bezpłodne litego piasku.

 (2.11) Okna otwierały się na piękny ogród.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔtˈfʲjɛrat͡ɕ, AS: otfʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otwarcie n., otwartość ż., otwieracz m., otwieranie n., otwór m., otworowanie n., otwornica ż., otwierak m.

 czas. otworzyć dk.

 przym. otwarty, otwieralny, otworkowy

 przysł. otwarcie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.8) uruchamiać, włączać

Wiktionary


otwinowski

nazwisko


SJP.pl


otwocczanin

mieszkaniec Otwocka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Otwocka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtfɔt͡sˈt͡ʃãɲĩn, AS: otfocčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otwock mrz.

:: fż. otwocczanka ż.

 przym. otwocki

Wiktionary


otwocczanka

mieszkanka Otwocka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Otwocka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtfɔt͡sˈt͡ʃãnka, AS: otfocčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otwock mrz.

:: fm. otwocczanin mos.

 przym. otwocki

Wiktionary


otwock

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim;

 (1.2) geogr. część miasta Głowno, w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim

Wiktionary

Otwock – miasto w województwie mazowieckim, siedziba powiatu otwockiego.

Otwock leży w dawnej ziemi czerskiej historycznego Mazowsza, w Dolinie Środkowej Wisły, nad rzeką Świder. Wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej, a od centrum stolicy oddalony jest o około 23 km.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Latem 1940 r. w Otwocku osiadł rabin z Aleksandrowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otwocczanin mos., otwocczanka ż.

 przym. otwocki

Wiktionary


otwocki

przymiotnik od: Otwock


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od Otwock

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔtˈfɔt͡sʲci, AS: otfocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Otwock m., otwocczanin m., otwocczanka ż.

Wiktionary


otworkowy

→ otworek


SJP.pl

Patrz:

otworek

otwornica

1. wąska piła ręczna do wyrzynania otworów i krzywizn w drewnie;
2. jednokomórkowy organizm słonowodny mający skorupkę z otworkami;
3. porost rosnący na skałach, korze i martwym drewnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. narzędzie lub jego część, do wykonywania otworów średnicy większej niż średnica wierteł

 (1.2) biol. mikroskopijny organizm jednokomórkowy z wapiennym pancerzykiem zaliczany do grupy otwornice (nazwa systematyczna|Foraminifera|ref=tak.);

 (1.3) mykol. nazwa systematyczna|Pertusaria|DC.|ref=tak., rodzaj porostów z rodzaju otwornicowatych (nazwa systematyczna|Pertusariaceae|ref=tak.);

 (1.4) mykol. porost z rodzaju otwornica (1.3)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • otwornica – przedstawiciel organizmów należących do otwornic (Foraminifera)
  • otwornica – rodzaj porostów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. otwarcie n., otwór m., otworek m., otworeczek m., otworzenie n., otwartość ż., pootwieranie n., otwornice nmos., otwornicowate nmos., otwornicowce nmos.

 czas. otwierać ndk., otworzyć dk., pootwierać dk.

 przym. otwarty

 przysł. otwarcie

Wiktionary


otwornice

grupa organizmów zaliczanych do królestwa protistów


SJP.pl

Ot

Wikipedia


otworowy

przymiotnik od: otwór


SJP.pl


otworzyć

uczynić wnętrze czegoś dostępnym z zewnątrz


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. otwierać)

 (1.1) dokonany od|otwierać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mógłbyś otworzyć butelkę?

 (1.1) Otworzył okno i zapatrzył się w gwiaździste niebo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtfɔʒɨt͡ɕ, AS: otfožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otwarcie n., otwieracz m., otwór m., otworzenie n., otwartość ż., otwornica ż.

 przym. otwarty

 przysł. otwarcie

 czas. otwierać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. odewrzyć

Wiktionary


otwór

dziura, szpara, szczelina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dziura lub wgłębienie

 (1.2) wlot przewodu

 (1.3) wylot przewodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczepan przyłożył do otworu oko i zobaczył pannę (…)

 (1.1) Otwór pieczary, zarys jej ścianek przypominający szkielet potwornego morskiego ssaka, lekkie schody prowadzące na szczyt wyspy, woda spokojna i czysta przy otworze, przez którą przeświecała cała struktura bazaltowa, wszystko to zostało odtworzone z wielkim kunsztem na kartce wyrwanej z bloku […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔtfur, AS: otfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otwarcie n., otwieracz m., otworowanie n., otwornica ż.

:: zdrobn. otworek m.

 czas. otworzyć dk., otwierać ndk., otworować ndk.

 przym. otwieralny, otwarty, otworowy

 przysł. otwarcie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczelina, dziura, por, wpust

 (1.2) wlot, wejście

 (1.3) wylot, wyjście, ujście

Wiktionary


otyle

przysłówek

 (1.1) w sposób otyły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niezwykle otyle wyglądający bachor stał z uśmiechem od ucha do ucha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otycie n., otyłość ż., otyły mos.

 czas. otyć dk.

 przym. otyły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grubo, tłusto; rzad. korpulentnie

Wiktionary


otylia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Otylia – żeński odpowiednik germańskiego imienia Otto oznaczający „bogatą wojowniczkę” lub „obrończynię bogactwa”. Nosiła je żyjąca w VIII wieku mniszka – św. Otylia, patronka Alzacji. Alternatywna formy imienia to "Odylia".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɔˈtɨlʲja, AS: otylʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Tila

Wiktionary


otylka

zdrobnienie od: Otylia (imię żeńskie)


SJP.pl


otympnie

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ponuro, posępnie

Wiktionary


otympno

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ponuro, posępnie

Wiktionary


otynianin

mieszkaniec Otynia (miasta w Polsce)


SJP.pl


otynianka

mieszkanka Otynia (miasta w Polsce)


SJP.pl


otynkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otynkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtɨ̃ŋkɔˈvãɲɛ, AS: otỹŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. otynkować dk.

 rzecz. tynk mrz., tynkarz mos.

Wiktionary


otynkowywać

pokrywać tynkiem; tynkować


SJP.pl


otyrhły

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grubiański, nieuprzejmy

Wiktionary


otyła

gruby, cierpiący na nadwagę


SJP.pl


otyłościowy

→ otyłość


SJP.pl

Patrz:

otyłość

otyłość

nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

Wiktionary

Otyłość (łac. "obesitas") – przewlekła choroba metaboliczna o złożonej etiologii, którą definiuje się jako nieprawidłowe lub nadmierne nagromadzenie tłuszczu, które stanowi zagrożenie dla zdrowia. Światowa Organizacja Zdrowia definiuje otyłość jako posiadanie wskaźnika BMI powyżej 30, z zastrzeżeniem, że może nie być to właściwa miara dla niektórych osób (zwłaszcza sportowców).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otyłość może być przyczyną wielu poważnych chorób.

 (1.1) Czynniki zwiększające ryzyko powikłań po tracheotomii to: otyłość, palenie tytoniu, niedożywienie, zażywanie niektórych leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtɨwɔɕt͡ɕ, AS: otyu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tycie n., utycie n., przytycie n., otyły mos.

 czas. tyć ndk., utyć dk., przytyć dk.

 przym. otyły

 przysł. otyle

 partyk. tyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korpulencja, tłustość, grubość

Wiktionary


otyły

gruby, cierpiący na nadwagę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) mężczyzna otyły (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak otyła panienka wygląda w mini z paska 15 cm materiału naprawdę niekorzystnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔˈtɨwɨ, AS: otyu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otyłość ż., otyła ż.

 przysł. otyle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. gruby, tłusty, spasiony, z nadwagą

Wiktionary


otyń

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Otyń (niem. "Deutsch-Wartenberg, Wartenberg") – miasto w Polsce położone na historycznym Dolnym Śląsku, w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Otyń, nad rzeką Śląska Ochla. Otyń posiadał prawa miejskie w latach 1329–1945 i odzyskał status miasta z dniem 1 stycznia 2018.

Wikipedia


otyński

→ Otyń


SJP.pl

Patrz:

Otyń

otóż

wzmocnione "oto"


SJP.pl

partykuła

 (1.1) nawiązuje do innej wypowiedzi, rozpoczynając komentarz lub jej uzupełnienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po tym wstępie przystąpmy do rzeczy. Otóż pragnę gorąco ci zakomunikować, że mamy do spełnienia, to znaczy ty i ja, to znaczy ludzkość, wielką i szlachetną misję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɔtuʃ, AS: otuš

Wiktionary

Powiązane:

 partykuła oto

Wiktionary


otóżby

partykuła "otóż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


otąg

roślina z rodziny kaktusowatych rosnąca na pustynnych terenach Meksyku i Półwyspu Kalifornijskiego; pałczak, cereus


SJP.pl


otęchnięty

taki, który otęchł; otęchły


SJP.pl


otęchły

taki, który otęchł; otęchnięty


SJP.pl


otęczowywać

rzadko: otaczać, okrywać tęczą


SJP.pl


otępiająco

→ otępiać


SJP.pl

Patrz:

otępiać

otępienie

uczynić kogoś nieczułym, niewrażliwym na coś; zobojętnić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|otępieć.

 (1.2) med. psych. postępujące zaburzenie funkcji poznawczych, zwłaszcza pamięci, myślenia i orientacji, na skutek zmian w ośrodkowym układzie nerwowym

 (1.3) książk. psych. stan zobojętnienia, brak żywej reakcji emocjonalnej

Wiktionary

Ot

Wikipedia

Powiązane:

 czas. otępieć dk.

 przym. otępiały, tępy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) demencja

 (1.3) apatia, przytępienie, zobojętnienie

Wiktionary


otępienny

→ otępienie, np. zespół otępienny


SJP.pl


otępić

uczynić kogoś nieczułym, niewrażliwym na coś; zobojętnić


SJP.pl


otłowiec

wieś w Polsce


SJP.pl

Otłowiec – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja. Leży przy drodze krajowej nr 55. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


otłowski

nazwisko


SJP.pl


otłuc

spowodować stłuczenie, pęknięcie zewnętrznej warstwy przedmiotu


SJP.pl


otłuczenie

spowodować stłuczenie, pęknięcie zewnętrznej warstwy przedmiotu


SJP.pl


otłukać

dawniej: otłukiwać - obijając ziarno, pozbawiać je łusek


SJP.pl


otłuszczać

1. smarować tłuszczem;
2. otłuszczać się - pokrywać się tłuszczem


SJP.pl


otłuszczenie

1. posmarować tłuszczem;
2. otłuścić się - pokryć się tłuszczem


SJP.pl


otłuszczony

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: otłuścić; nasycony lub pokryty tłuszczem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɔtwuʃˈt͡ʃɔ̃nɨ, AS: otu̯uščõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz m., tłuszczyk m., otłuszczenie n., otłuszczanie n., zatłuszczenie n., wytłuszczanie n., wytłuszczenie n.

 czas. otłuszczać, otłuścić, zatłuścić, wytłuścić, wytłuszczać

 przym. tłusty, tłustawy

 przysł. tłusto, tłustawo

Wiktionary


otłuszczyć

1. pokryć lub nasycić tłuszczem;
2. spowodować nagromadzenie tłuszczu


SJP.pl


otłuściały

stać się tłustym lub tłustszym; potłuścieć, stłuścieć


SJP.pl


otłuścieć

stać się tłustym lub tłustszym; potłuścieć, stłuścieć


SJP.pl


otłuścić

1. posmarować tłuszczem;
2. otłuścić się - pokryć się tłuszczem


SJP.pl


ouberiba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. kalarepa

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. tradycyjna śląska zupa z kalarepy gotowana na rosole

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oberiba ż.

Wiktionary


oud

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zob. ud.

 (1.2) środ. kosmet. żywica agaru o charakterystycznym zapachu, stosowana w perfumiarstwie

 (1.3) środ. kosmet. pot. perfumy o zapachu oudu (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oud-Genepiën – niderlandzka nazwa miejscowości Vieux-Genappe
  • Oud-Heverlee – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka, w okręgu Leuven
  • Oud-Turnhout – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Turnhout
  • Oud-Annerveen – wieś
  • Oud-Beijerland – gmina
  • Jacobus Johannes Pieter Oud – niderlandzki architekt
  • Nynke Oud – niderlandzki siatkarz
  • Pieter Oud – niderlandzki polityk
  • Oud – synonim instrumentu muzycznego Ud
  • OUD – kod IATA portu lotniczego Wadża-Angads
  • Oud-Heverlee Leuven – belgijski klub piłkarski
  • Oudh

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z czasem skóra ma posmak zamszowy, miękki, a słodycz jest rozkoszna, wyczułam również niuans oudu.

Wiktionary


ouija

[czytaj: łidża] tabliczka z cyframi i literami używana w seansach spirytystycznych


SJP.pl

Ou

Wikipedia


oun

skrótowiec

 (1.1) = ośrodkowy układ nerwowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ośrodkowy układ nerwowy (obecnie często stosowany skrótowiec to CUN)
  • obwodowy układ nerwowy (rzadko)
  • Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) CUN (centralny układ nerwowy)

Wiktionary


oupa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziadek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk ołpa, opa, oupik, upa, staraszek, starek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk

Wiktionary


oupik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziadek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk ołpa, opa, oupa, upa, staraszek, starek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk

Wiktionary


ouranozaur

[czytaj: uranozaur] rodzaj dinozaura z nadrodziny hadrozauroidów; uranozaur


SJP.pl


ouroboros

symbol określający wszechrzecz, jedność i nieskończoność, przedstawiany w postaci węża pożerającego swój ogon; uroboros


SJP.pl


out

[czytaj: ałt] aut;
1. sytuacja, gdy piłka znajdzie się poza linią ograniczającą boisko, kort;
2. wprowadzenie piłki do gry spoza linii bocznej (np. w piłce nożnej);
3. obszar poza linią boiska


SJP.pl


outaouais

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. region administracyjny będący częścią Quebecu w Kanadzie;

Wiktionary

Outaouais () – jeden z 17 regionów powstałych po reformie administracyjnej z 1997 roku w Quebecu, w Kanadzie. Znajduje się po północnej stronie granicznej rzeki Ottawa, oddzielającej prowincje Quebec i Ontario. Stolicą regionu jest miasto Gatineau, będące w składzie zespołu miejskiego Ottawy. Obszar Outaouais podzielony jest na 4 regionalne gminy hrabstwa oraz 75 gmin.

Wikipedia


outbred

[czytaj: ałtbred] w zootechnice: kojarzenie zwierząt spokrewnionych ze sobą w stopniu niższym niż średnie spokrewnienie stada; kojarzenie wolne, hodowla niekrewniacza


SJP.pl


outdoor

[czytaj: ałtdor]
1. reklama umieszczana na wolnym powietrzu, zwłaszcza plakat na ogromnej tablicy;
2. szkolenie dla pracowników przeprowadzane poza firmą, zwykle w formie grupowych wyjazdów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) turyst. hand. ogół aktywności uprawianej na świeżym powietrzu, rekreacja w plenerze

 (1.2) ekon. reklama zewnętrzna, w przestrzeni publicznej – na budynkach, przy drogach, na pojazdach itp.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. outdoorowy

Wiktionary


outdoorowy

[czytaj: ałtdorowy]
1. usytuowany lub odbywający się na zewnątrz, w plenerze;
2. przeznaczony do noszenia na zewnątrz, w plenerze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z outdoorem, dotyczący outdooru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. outdoor m.

Wiktionary


outfit

[czytaj: ałtfit] wizerunek, wygląd zewnętrzny danej osoby; image, wizaż, look, stylówka, stylówa


SJP.pl


outing

[czytaj: ałting] ujawnienie preferencji seksualnych znanych osób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. socjol. mówienie, często publiczne, o czyjejś orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej bez zgody tej osoby;

Wiktionary

Outing – publiczne ujawnienie czyjejś przynależności do społeczności LGBT wbrew woli lub oczekiwaniom albo bez wiedzy tej osoby. Outing może dotyczyć osób publicznych, których przynależność do LGBT jest ujawniana do wiadomości społeczeństwa za pośrednictwem środków masowego przekazu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. outowanie n., wyoutowanie n., aut m., aucik m., autowanie n.

 czas. outować ndk., wyoutować dk., autować ndk.

 przym. autowy

Wiktionary


outlander

[czytaj: ałtlander] model samochodu marki Mitsubishi


SJP.pl

Outlander – niemiecko-amerykański film z gatunku science fiction z 2008.

Wikipedia


outlet

[czytaj: ałtlet]
1. towar z kończących się serii produkcyjnych, posezonowych wyprzedaży lub zwrotów;
2. sklep z takimi towarami


SJP.pl

Ou

Wikipedia


outletowy

→ outlet [czytaj: ałtletowy]


SJP.pl


outlook

Outlook Express - program komputerowy służący do obsługi poczty elektronicznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Outlook.com (dawniej: Hotmail) – aplikacja internetowa firmy Microsoft, służąca do zarządzania informacjami osobistymi
  • Outlook Express – program pocztowy dołączany do starszych systemów Windows
  • Microsoft Outlook – program pocztowy z pakietu Microsoft Office
  • Outlook Web Access – strona internetowa umożliwiająca dostęp do konta pocztowego utworzonego na serwerze Microsoft Exchange
  • Outlook – miasto w USA, w stanie Montana, w hrabstwie Sheridan
  • Outlook – jednostka osadnicza w USA, w stanie Waszyngton, w hrabstwie Yakima

Wikipedia


outować

[czytaj: ałtować] rzadko: autować;
1. w sporcie: zagrywać piłkę tak, że opuszcza ona pole gry;
2. potocznie: izolować;
3. potocznie: ujawniać czyjąś nieheteroseksualną orientację


SJP.pl


outplacement

[czytaj: ałtplejsment] pomoc oferowana przez przedsiębiorstwo zwalnianym pracownikom w znalezieniu nowej pracy


SJP.pl

Ou

Wikipedia


outplacementowy

→ outplacement [czytaj: ałtplejsmentowy]


SJP.pl


outremer

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) dosł. zamorze; tereny zajęty przez krzyżowców w wyniku I wyprawy krzyżowej;

Wiktionary

Outremer (z francuskiego "outre-mer" – dosłownie „Zamorze”) – określenie używane w średniowieczu na oznaczenie terenów zajętych przez krzyżowców w wyniku I wyprawy krzyżowej. Był to pas nadbrzeżny od Małej Armenii na północy do Gazy na południu. Składał się z czterech państw: Hrabstwa Edessy, Księstwa Antiochii, Hrabstwa Trypolisu i Królestwa Jerozolimskiego.

Wikipedia


outro

[czytaj: ałtro] zakończenie, zwłaszcza do utworu muzycznego lub gry komputerowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Outro – nazwa ścieżki dźwiękowej kończącej album lub singiel
  • Outro – nazwa zakończenia gry komputerowej, najczęściej w formie animacji

Wikipedia


outside

[czytaj: ałtsajd] z angielskiego:
1. na zewnątrz;
2. zewnętrzny;
3. postronny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 1.Outside – album koncepcyjny Davida Bowiego
  • „Outside” – singel George’a Michaela
  • „Outside” – singel Calvina Harrisa

Wikipedia


outsider

[czytaj: ałtsajder] autsajder;
1. człowiek nieakceptowany przez jakąś społeczność; wyrzutek;
2. osoba stojąca z boku, samowolnie izolująca się od społeczeństwa; samotnik;
3. zawodnik lub drużyna wyraźnie słabsi od najlepszych w wyścigach, rozgrywkach, zawodach itp., mający niewielkie szanse na zwycięstwo;
4. przedsiębiorca kapitalistyczny nienależący do monopolu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) psych. człowiek pozostający na uboczu społeczeństwa, izolujący się lub odizolowany od społeczności;

 (1.2) sport. zawodnik lub drużyna wyraźnie słabszy od rywali

 (1.3) ekon. przedsiębiorstwo, które nie przystąpiło do monopolu

Wiktionary

Outsider (z outside – „na zewnątrz”), wyobcowany – człowiek pozostający na uboczu społeczeństwa, nieangażujący się bezpośrednio w bieżące sprawy. Termin ten został rozpowszechniony przez Colina Wilsona dzięki głośnej powieści wydanej w 1956 r. "Outsider", gdzie zawarł kilka typów osobowości opisujących outsidera. Outsiderami nazywano hippisów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. autsajder m.

:: fż. outsiderka ż., autsajderka ż.

 przym. outsiderski, autsajderski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autsajder

 (1.2) autsajder

 (1.3) autsajder

Wiktionary


outsiderka

kobieta, dziewczyna nieangażująca się w życie społeczne; indywidualistka bądź samotniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pozostająca na uboczu społeczeństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I znów charakter Żydówki postrzegany jest jako rezultat wychowania i stałej świadomości tego, że jest outsiderką, że nie należy do większości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autsajder m., autsajderka ż.

:: fm. outsider m.

 przym. outsiderski, autsajderski

Wiktionary


outsiderski

→ outsider [czytaj: ałtsajderski]; autsajderski


SJP.pl


outsiderstwo

[czytaj: ałtsajderstwo] bycie outsiderem


SJP.pl


outsourcer

[czytaj: ałtsorser] osoba lub firma realizująca zadania powierzone przez firmę outsourcingową


SJP.pl


outsourcing

[czytaj: AŁTsors-ing] przekazanie funkcji wykonywanej dotychczas przez pracowników danego przedsiębiorstwa firmie zewnętrznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. zarz. zlecanie zadań, usług lub procesów zewnętrznej firmie zamiast wykonywania ich wewnątrz przedsiębiorstwa; powierzenie zadań podwykonawcy;

Wiktionary

Ou

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wyodrębnienie zewnętrzne

Wiktionary


outsourcingowy

[czytaj: ałtsors-ingowy] dotyczący przekazania funkcji wykonywanej dotychczas przez pracowników danego przedsiębiorstwa firmie zewnętrznej, np. kontrakt outsourcingowy


SJP.pl


outsourcować

[czytaj: ałtsorsować] przenosić zadania przedsiębiorstwa na dostawców zewnętrznych


SJP.pl


outstaffing

[czytaj: ałtstafing] forma outsourcingu polegająca na udostępnianiu pracowników przez jedną firmę do pracy w innej


SJP.pl


ouzo

[czytaj: uzo] anyżowa wódka grecka; uzo; ouzon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. bezbarwny, niesłodzony grecki likier anyżowy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ouzo zmienia kolor po dodaniu wody.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzo

Wiktionary


ouzon

grecki likier anyżkowy; ouzo; uzo


SJP.pl


overall

owerol;
1. rodzaj kombinezonu roboczego, służącego do ochrony ubrań;
2. dres treningowy;
3. strój kobiecy mający fason podobny do kombinezonu o tej samej nazwie


SJP.pl


overarm

styl pływacki charakteryzujący się pływaniem na boku i przenoszeniem ręki do przodu ponad wodą; ower


SJP.pl


overbooking

[czytaj: ołwerbuking] sprzedawanie większej liczby biletów niż liczba miejsc w sali, samolocie itp.; nadsprzedaż


SJP.pl

Overbooking, nadsprzedaż – sytuacja, planowana bądź przypadkowa, w której to przedsiębiorstwo sprzedające usługi turystyczne, np. hotel sprzedaje, świadomie bądź nieświadomie, więcej noclegów niż jest dostępnych pokojów. Overbooking stosuje się przeważnie w okresach dużego obłożenia hotelu w celu jak najlepszego wykorzystania miejsc, zmaksymalizowanie przychodu i ograniczenia strat, które powstają wskutek niezrealizowania niektórych rezerwacji.

Wikipedia


overburning

[czytaj: ołwerberning] w informatyce: metoda nagrywania płyt CD-R i CD-RW; nadpalanie


SJP.pl


overdrive

[czytaj: owerdrajw] urządzenie obniżające ilość obrotów silnika w pojazdach mechanicznych, powodujące w ten sposób mniejsze zużycie paliwa


SJP.pl

Ov

Wikipedia


overdubbing

Overdubbing – dogranie części wokalnej lub instrumentalnej do wcześniej już nagranego materiału. Ma to na celu uzyskanie pożądanego efektu o charakterze artystycznym. Ważnym czynnikiem w overdubbingu jest mikser i reżyser dźwięku łączący materiał w całość.

Wikipedia


overkill

[czytaj: owerkil] światowe zasoby broni nuklearnej; czasem: zasoby broni nuklearnej konkretnego kraju, np. USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Overkill – album muzyczny zespołu Motörhead
  • Overkill – amerykański zespół muzyczny
  • Overkill – minialbum amerykańskiego zespołu thrash metalowego Overkill wydany w 1985 r.
  • Overkill (kryminalistyka) – termin w kryminalistyce

Wikipedia


overlock

[czytaj: owerlok] owerlok;
1. maszyna służąca do wykańczania szwów i skracania tkanin, przede wszystkim trykotowych;
2. czynność wykonywana przez maszynę o tej samej nazwie


SJP.pl


overlord

kryptonim operacji wykonanej przez aliantów w okresie VII-VIII 1944 na terenach północnej Francji, mającej na celu otworzenie drugiego frontu przeciwko wojskom niemieckim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • operacja Overlord – operacja sił morskich i powietrznych aliantów początkowej fazy kampanii zachodnioeuropejskiej, trwającej od 6 czerwca do końca sierpnia 1944
  • Overlord – seria przygodowych gier akcji
    • Overlord – gra komputerowa z 2007 roku
    • Overlord II – gra komputerowa z 2009 roku
  • Overlord – seria powieści typu light novel napisanych przez Kugane Maruyamę i zilustrowanych przez so-bin

Wikipedia


oversharing

[czytaj: ołwerszering] umieszczanie w sieci zbyt wielu prywatnych informacji


SJP.pl


oversize

[czytaj: ołwersajz]
1. styl modzie polegający na noszeniu luźnej odzieży;
2. luźne, zbyt duże ubranie


SJP.pl


oversize'owy

[czytaj: ołwersajzowy] środowiskowo o ubraniu: za luźne, zbyt duże


SJP.pl